ვიკიპედია kawiki https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98 MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია განხილვა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა პორტალი პორტალი განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 1979 5352069 4891174 2026-04-06T11:40:58Z კასპის კოლეჯი 181213 /* განათლება და კულტურა */ 5352069 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = კასპი |მშობლიური სახელი =<nowiki></nowiki> |ქვეყანა = საქართველო |დაქვემდებარება = |პანორამა = Kaspis-kolaji.jpg |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = კასპის კოლაჟი |დროშა = Flag of Kaspi Municipality.svg |გერბი = COA_of_Kaspi.svg |გერბის სიგანე = 100 |დროშის სიგანე = 200 |lat_dir = N |lat_deg = 41 |lat_min = 55 |lat_sec = 30 |lon_dir = E |lon_deg = 44 |lon_min = 25 |lon_sec = 20 |CoordAddon = |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 295 |რეგიონის რუკის ზომა = 295 |რაიონის რუკის ზომა = 295 |რეგიონის ტიპი = მხარე |რეგიონი = შიდა ქართლის მხარე |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონი = კასპის მუნიციპალიტეტი |დაარსდა = დასახლებულია ბრინჯაოს ხანიდან |პირველი ხსენება = ძვ. წ. IV საუკუნე |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = 1959 |ფართობი = |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 560 |კლიმატი = |ოფიციალური ენა = |მოსახლეობა = 13 423<ref name="აღწერა 2014">{{cite web |url=http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo |title=მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 |date=ნოემბერი 2014 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=7 ნოემბერი, 2016}}</ref> |აღწერის წელი = 2014 |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = [[ქართველები]] 91,0%</br>[[აზერბაიჯანელები]] 5,8%</br>[[ოსები]] 2,1%</br>[[სომხები]] 0,4%</br>[[რუსები]] 0,4%</br>სხვა 0,3% |დროის სარტყელი = +4 |DST = |სატელეფონო კოდი = +995 371<ref>{{Cite web |url=http://silknet.com/storage/uploads/wysiwyg/file/kodebi.pdf |title=საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“ |accessdate=2011-07-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306061204/http://silknet.com/storage/uploads/wysiwyg/file/kodebi.pdf |archivedate=2016-03-06 }}</ref> |საფოსტო ინდექსი = 2600<ref>[http://georgianpost.ge/index.php?page=101&lang=geo საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“]</ref> |საავტომობილო კოდი = |საიტი = kaspi.gov.ge/ |კატეგორია ვიკისაწყობში = kaspi }} [[ფაილი:Kaspi n.jokhadze.png|300px|მინიატიურა]] [[ფაილი:Kaspi Centre.JPG|300px|მინიატიურა|კასპის ცენტრალური მოედანი]] '''კასპი''' — [[ქალაქი]] აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ში, [[კასპის მუნიციპალიტეტი]]ს ადმინისტრაციული ცენტრი. გაშენებულია მდინარე [[ლეხურა|ლეხურის]] ნაპირებზე, იქ, სადაც მდინარე კვეთს [[კვერნაქები|კვერნაქის სერს]] და გამოდის ვაკეზე. მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 560 მეტრზე, [[თბილისი]]დან 48 კილომეტრში. კასპში არის რკინიგზის სადგური. ქალაქად გამოცხადდა [[1959]] წელს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 13 423 კაცს შეადგენს. ქალაქში არის სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები. კასპში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ეკლესიები — კვირაცხოველი, ღვთისმშობელი და „შუბნიშანი“. ქალაქში დგას [[გიორგი სააკაძე|გიორგი სააკაძის]] ძეგლი 1971, (მოქანდაკე [[მერაბ ბერძენიშვილი]], არქიტექტორი გ. ჯაფარიძე) და 1941–45 [[დიდი სამამულო ომი|დიდ სამამულო ომში]], ასევე საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის დაღუპულთა მემორიალი. == ისტორია == [[ფაილი:Muuuz.jpg|მინი|მარცხნივ|100px|დიონისეს ბრინჯაოს ქნდაკება კასპის მუზეუმიდან]] კასპის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა და მატერიალური კულტურის ძეგლები მოწმობს, რომ აქ ადამიანი უწყვეტად ცხოვრობს ქვის ხანიდან დღემდე. თანამედროვე ქალაქი კასპი დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ [[ბრინჯაოს ხანა]]ში. მემატიანე [[ლეონტი მროველი]] (XI ს.) ქალაქის დაარსებას მითური [[მცხეთოსი]]ს ძეს ეთნარქ [[უფლოსი|უფლოსს]] მიაწერს. კასპი იხსენიება უძველეს ქართულ ქალაქებთან ([[სარკინე]], [[ურბნისი]], [[ოძრხე]]) ერთად. „მოქცევაი ქართლისაის“ მიხედვით ძვ. წ. I საუკუნეში მეფე არსუკმა „კასპი შეიპყრა და უფლისციხე განაგო“ კასპი იხსენიება ქართლის გაქრისტიანებასთან დაკავშირებითაც. კასპი განსაკუთრებით [[V საუკუნე]]ში დაწინაურდა. ქალაქს დიდი სამხედრო-სტრატეგიული და კულტურული მნიშვნელობა ჰქონდა, ჰყავდა საკუთარი [[სპასალარი]] და წარმოადგენდა გარკვეული სამხედრო-ადმინისტრაციული ერთეულის „კასპის სასპასალაროს“ ცენტრს. კასპში იზრდებოდა [[ვახტანგ გორგასალი]]ს და მირანდუხტი. VIII საუკუნის 30-იან წლებში არაბთა სარდალმა [[მურვან-ყრუ]]მ ქალაქი ისე ააოხრა, რომ მასში საბოლოოდ ჩაკვდა საქალაქო ცხოვრება. „და იყო ქალაქი ყრუმდე, ხოლო აწ არს დაბა დიდი“ — აღნიშნავს [[ვახუშტი ბაგრატიონი]], საქართველოს ერთიანი ფეოდალური სამეფოს არსებობის პერიოდში (XI-XV სს). XV საუკუნიდან ეკუთვნოდა მსხვილ ფეოდალურ საგვარეულოს — [[ამილახვრები|ამილახვრებს]]. ადმინისტრაციულად კი ქართლის საერისთავოს შემადგენლობაში იყო. სათავადოთა სისტემის წარმოქმნის შემდეგ (XV საუკუნის II ნახევარში ქართლის მეფე [[სიმონ I]]-მა კასპი ბარძიმ ამილახვარს ჩამოართვა და სვეტიცხოველს შესწირა. XIX საუკუნეში კასპი სოფლის ტიპის დასახლებას წარმოადგენდა. [[1938]] წელს სოფელ კასპს დაბის ტატუსი მიენიჭა<ref>{{საქართველოს უწყებები|281014|1}}</ref>. ==ისტორიული მემკვიდრეობა== კასპში და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე შემორჩენილია რამდენიმე მცირე მასშტაბის ისტორიული ძეგლი. ძირითადად ბაზილიკური სტილის ეკლესიები, ასევე ქალაქის ჩრდილოეთ შესასვლელში არსებული ციხე კოშკი „[[კლდემაღალას ციხე]]“. ბაზილიკებიდან გამორჩეულია: „[[კასპის თეოდორე ტირონის ეკლესია|თეოდორე ტირონის]]“ ფეოდალური ხანის ტაძარი ასევე განვითარებული ფეოდალური ხანის [[კასპის კვირაცხოვლის ეკლესია|კვირაცხოვლის ეკლესია]]. აღსანიშნავია ასევე ქალაქის მახლობლად არსებული ქრისტიანობამდელი ხანის კლდეში გამოკვეთილი აკლდამები. 1962–63 წლებში ქალაქ კასპში მდინარე [[ლეხურა|ლეხურის]] მარჯვენა ნაპირზე გათხრების შედეგად აღმოჩენილ იქნა გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის (ძვ. წ. XIV–VIII სს.) [[კასპის სამაროვანი|სამაროვანი]]. 2015 წელს კასპის მახლობლად არსებულ არქეოლოგიურ ძეგლ [[გრაკლიანი გორა|გრაკლიან გორაზე]] ძვ. წ. VII საუკუნის ტაძარი, ორი საკურთხეველი და საკურთხევლის პოსტამენტზე დღემდე უცნობი დამწერლობის ერთსტრიქონიანი წარწერა გამოვლინდა. დღემდე უცნობი წარწერა გრაკლიანის საკურთხეველზე ყველაზე ადრეულია და საქართველოში დამწერლობის გამოყენების 2700 წლის ისტორიას ცხადყოფს. == რელიეფი და კლიმატი == ქალაქი ძირითადად გორაკ-ბორცვებზეა გაშენებული. იქ, სადაც მდინარე [[ლეხურა]] კვეთს [[კვერნაქები|კვერნაქის სერს]] და უერთდება [[მტკვარი|მტკვარს]]. ქალაქის დასავლეთით გაშლილი ვაკეა, რომელსაც ადგილობრივად აშურიანის ველს უწოდებენ. [[ლანდშაფტი|ლანტშაფტი]] ძირითადად სტეპური ტიპისაა. ჰავა სტეპურიდან ნოტიოზე გარდამავალი. იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და მშრალი ცხელი ზაფხული. ჰაერის საშუალო წლის ტემპერატურა 11,4&nbsp;°C, იანვარში 0,5&nbsp;°C, აგვისტოში 23&nbsp;°C. აბსოლუტური მინიმალური ტემპერატურა — 27&nbsp;°C, აბსოლუტური მაქსიმალური 40&nbsp;°C. ნალექები 450 მმ წელიწადში. ==დემოგრაფია== კასპის მოსახლეობის ზრდა XX საუკუნის მეორე ნახევარში დაიწყო. მას შემდეგ რაც ქალაქმა შეიძინა ინდუსტრიული მნიშვნელობა. ქალაქში მცხოვრებთა უმრავლესობა ეთნიკურად [[ქართველები|ქართველია]]. ქართველების გარდა აქ ცხოვრობენ: [[აზერბაიჯანელები]], [[ოსები]], [[სომხები]], [[რუსები]], [[უკრაინელები]], მცირე რაოდენობით [[ასირიელები]] და სხვა. საბჭოთა პერიოდში კასპში მნიშვნელოვანი იყო რუსული და უკრაინული მოსახლეობის წილი, მათი უმრავლესობა [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს ფრონტის ხაზიდან ევაკუაციის შედეგად დასახლდა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ეთნიკურად სლავური მოსახლეობის დიდმა ნაწილმა კასპი დატოვა. {| class="wikitable" style="text-align:right" |- ! აღწერის წელი !! მოსახლეობა !! კაცი !! ქალი |- | 1989<ref name="აღწერა 2002">{{cite web |url=http://geostat.ge/cms/site_images/_files/georgian/census/2002/I%20tomi%20-%20saqarTvelos%20mosaxleobis%202002%20wlis%20pirveli%20erovnuli%20sayovelTao%20aRweris%20Sedegebi.pdf |title=საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგბი, ტომი I |date=ნოემბერი 2003 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=7 დეკემბერი, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120830114644/http://geostat.ge/cms/site_images/_files/georgian/census/2002/I%20tomi%20-%20saqarTvelos%20mosaxleobis%202002%20wlis%20pirveli%20erovnuli%20sayovelTao%20aRweris%20Sedegebi.pdf |archivedate=2012-08-30 }}</ref> || 17 138 || -- || -- |- | 2002<ref name="აღწერა 2002" /> || {{კლება}} 15 233 || -- || -- |- | 2014<ref name="აღწერა 2014" /> || {{კლება}} 13 423 || 6486 || 6937 |} == ეკონომიკა == კასპი საქართველოში საშენ მასალათა წარმოების ცენტრია. აქ არსებული ცემენტის წარმოება ერთ-ერთი უდიდესია ამიერკავკასიაში და ძირითადია საქართველოში. ამჟამად ქალაქში მოქმედებს, [[კასპის ცემენტის ქარხანა|ცემენტის]], სპირტის, საკონსერვო, საკონდიტრო ქარხნები. ბლოკის, გაჯის, პლასტმასეულობის საამქროები და წისქვილკომბინატი. საბჭოთა ეპოქაში კასპში ასევე მოქმედებდა [[კასპის ცემენტ-შიფერის კომბინატი|ცემენტ-შიფერის კომბინატი]], ელექტრო და ბლოკის ქარხნები. კასპში წარმოებული პროდუქციის რეალიზაცია ხორციელდება, როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე საზღვარგარეთის ქვეყნებში. კასპის ეკონომიკურ პოტენციალს ზრდის ასევე ის ფაქტი, რომ ქალაქის ტერიტორიაზე გადის ცენტრალური სარკინიგზო მაგისტრალი. ასევე ქალაქის მახლობლადაა ქვეყნის მთავარი საავტომობილო გზა ს1. ამ ყველაფრის გათვალისწინებით კასპი მოხერხებულად უკავშირდება სხვა ეკონომიკურ ცენტრებს. ქალაქში მსხვილ საწარმოებთან ერთად არსებობს მსუბუქი მრეწველობის ობიექტები. ==ტრანსპორტი== კასპის სიახლოვეს გადის საქართველოს მნიშვნელოვანი საერთაშორისო [[ავტომაგისტრალი]]: [[საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1|ს1]], რომელსაც ემთხვევა [[ევროპის ავტომაგისტრალი E60]]. გარდა ამისა კასპში არის [[საქართველოს რკინიგზა|რკინიგზის სადგური]], რომელიც ამიერკავკასიის ცენტრალური სარკინიგზო მაგისტრალის შემადგენელი ნაწილია. უშუალოდ ქალაქის ტერიტორიაზე გაივლის შიდა სახელმწიფო მნიშვნელობის გზები შ61 და შ63. კასპის ავტოსადგურიდან სრულდება რეისები საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებსა და [[კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია|კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლებში]]. ქალაქში არსებობს შიდა საქალაქო სამარშრუტო ხაზები. == განათლება და კულტურა == ქალაქში არის ულტურის სხვადასხვა ობიექტი, მათ შორის: [[ომარ კელაპტრიშვილის სახელობის კასპის კულტურის სახლი]], [[კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი]], მუსიკალური სკოლა, მოქმედ ტაძართაგან აღსანიშნავია: [[წმინდა ვახტანგ გორგასლის სახელობის საკათედრო ტაძარი]], [[კასპის თეოდორე ტირონის ეკლესია]] და [[წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია]]. კასპის ტერიტორიაზე განთავსებულია შემდეგი მონუმენტები: [[გიორგი სააკაძე|გიორგი სააკაძის]] ძეგლი, მეორე მსოფლიო ომში დაღუპულთა მემორიალი, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის დაღუპულთა მემორიალი, [[გიორგი მაზნიაშვილი]]ს, ო. კელაპტრიშვილისა და [[მერაბ კოსტავა]]ს ბიუსტები. ქალაქში არსებობს კულტურისა და დასვენების რამდენიმე სკვერი. კასპში არის ერთი პროფესიული კოლეჯი, ხუთი საჯარო და ერთი მუსიკალური სკოლა, მათ შორის უძველესია ქალაქის №1 საჯარო სკოლა, რომელიც [[1889]] წელს [[ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოება|ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების]] ინიციატივით დაარსდა. ასევე მოქმედებს კერძო სკოლა-გიმნაზია. საბჭოთა პერიოდში კასპში არსებობდა ინდუსტრიული და პროფესიული ტექნიკუმები, [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტის]] ფილიალი. == განაშენიანება == [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისამდე კასპი დაბის ტიპის დასახლებას წარმოადგენდა. [[1931|1931 წელს]] კასპში ცემენტის ქარხანა აშენდა, რამაც საფუძველი დაუდო ქალაქის განვითარებას. შემდეგი 70 წლის მანძილზე კასპი დაახლოებით 8-ჯერ გაიზარდა. ქალაქი იყოფა რამდენიმე სხვადასხვა დროს განაშენიანებულ უბნებად: ძველი კასპი, ქეჩარუხის დასახლება, ვარჯაანის დასახლება, წერტი, ქარწისი, მაცხოვრის უბანი, გერების უბანი, ინდუსტრიული ნაწილი იგივე ქარხნის უბანი და შედარებით გვიან განაშენიანებული: მიკრორაიონების დასახლება (მასივი). კასპს ორ: აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებად ჰყოფს მდინარე [[ლეხურა]]. ქალაქში ძირითად საბჭოთა სტილის განაშენიანებაა. ძველი უბნები სტიქიურად, მჭიდროდ არის გაშენებული: აქ ვიწრო, ასიმეტრიული ქუჩებია. მოგვიანებით განაშენიანებულ უბნებში გვხვდება ფართო, გამზირის ტიპის ქუჩები. 70-იან წლებში აშენდა დავით აღმაშენებლის სანაპირო, რის შედეგადაც ქალაქზე გამავალმა მოძრაობამ მ. კოსტავას ქუჩიდან სანაპიროს მიმართულებით გადაინაცვლა. იმავე 70-იან წლებში აშენდა ქალაქის ცენტრალური — გ. სააკაძის მოედანი, 1970 წელს კი ამავე მოედანზე აღიმართა [[გიორგი სააკაძე|გიორგი სააკაძის]] მონუმენტი. რაიონის ადმინისტრაციული შენობები ძირითადად განთავსებულია ქალაქის მთავარ მ. კოსტავას ქუჩაზე. კასპში ყველაზე მაღლივი შენობა 8-სართულიანია. ქალაქის სამრეწველო ნაწილი ძირითადად რკინიგზის შემოგარენშია განთავსებული. 2012 წლის 13 დეკემბერს კასპში ეკურთხა წმინდა მეფე ვახტანგ გორგასლის სახელობის საკათედრო ტაძარი, რომელიც მოცულობით უდიდესია შიდა ქართლის რეგიონში არსებულ ტაძრებს შორის, ხოლო საქართველოს ტერიტორიაზე ერთ-ერთი უდიდესი ბაზილიკაა. == რუსეთ-საქართველოს ომი და კასპი == [[ფაილი:sanapiro.jpg|მინი|მარცხნივ|250px|ოკუპანტები კასპში]] [[ფაილი:Qecharuxis xidi.jpg|მინი|მარჯვნივ|250px|დაბომბილი ხიდი კასპში]] [[2008|2008 წლის]] მოვლენებისას თბილისის დაცვის ერთი ხაზი გადიოდა ქალაქ კასპზე. [[რუსეთ-საქართველოს ომი (2008)|2008]] წლის 12 აგვისტოს 01:19 საათზე კასპი რუსული მოიერიშეების მიერ დაიბომბა. მნიშვნელოვნად დაზიანდა ქალაქში გამავალი საქართველოს რკინიგზის ცენტრალური მაგისტრალი, ადგილობრივი მნიშვნელობის ხიდი, ზარალი მიადგა [[კასპის ცემენტის ქარხანა|კასპის ცემენტის ქარხანას]], რომელიც საქართველოს მნიშვნელოვან ინდუსტრიულ ცენტრს წარმოადგენს. დაბომბვისას გარდაიცვალა 1 ადამიანი, დაიჭრა დაახ. 17 კაცი. 19 აგვისტოს ქალაქ კასპში შემოვიდა რუს ოკუპანტთა დაახ. 10 ერთეული ჯავშანტექნიკა, რომელთაც დაიკავეს ქალაქის შემოსასვლელები ერთი თვის მანძილზე. მას შემდეგ რაც საოკუპაციო ძალებმა ქალაქი დატოვეს დაზიანებული ინფრასტრუქტურა სრულად აღდგენილ იქნა. == კასპი დღეს == დღეისათვის კასპში მიმდინარეობს სარეაბილიტაციო პროექტები, წყლალ-კანალისა და საგზაო კომუნიკაციების აღდგენა, ქალაქში უკვე შექმნილია გარე განათების სრული ქსელი. ამჟამად მოსახლეობას [[ინტერნეტი]] მიეწოდება სრული მოცულობით. ქალაქში განახლდა ცენტრალური სკვერი, მოქმედებს სხვადასხვა ბანკების ხუთი ფილიალი და ბანკომატები. მოქმედებს კულტურის სახლი, რიტუალების სახლი, ინდუსტრიული კოლეჯი, ხუთი საჯარო და ერთი კერძო სკოლა, ორი სახელოვნებო სკოლა, ჭიდაობის სპორტ დარბაზი, საფეხბურთო სკოლა და სტადიონი. კასპს ჰყავს ფეხბურთის ახალგაზრდული კლუბი, (კასპის „განთიადი“) ასევე ქართული ხალხური ცეკვის ანსამბლი („დიდგორი“). == კასპის პანორამა == <div style="overflow-x: scroll; overflow-y: hidden; border: 1px solid #AAAAAA; padding: 3px; background: #EEEEEE;"> <center>[[ფაილი:Gamiskaspi.png|1400px]]</center> </div> == გალერეა == <center> <gallery> სურათი:Axali weli kaspShi.jpg|ახალი წელი კასპში სურათი:Kaspis klinika.jpg| კასპის სამედიცინო ცენტრი სურათი:G.mazniaSvili.JPG|გ. მაზნიაშვილის მონუმენტი სურათი:Teodore tironi.jpg|თეოდორე ტირონის ეკლესია სურათი:kaspis kulturis saxli.jpg|კასპის კულტურის სახლი სურათი:M.kostavas biusti.jpg|მ. კოსტავას ბიუსტი ფაილი:agmasheneblis_sanapiro.png|დავით აღმაშენებლის სანაპირო ფაილი:Kaspisgamgeoba.jpeg|გამგეობა სურათი:Kaspis katedrali.jpg|კასპის საკათედრო ტაძარი ფაილი:Kaspis katedrali interieri.jpg|ვახტანგ გორგასლის ტაძარი </gallery> </center> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ეკლესია შუბნიშანი]] *[[თეთრახევის მამების ეკლესია]] *[[კასპის მაცხოვრის ეკლესია]] *[[კასპის მთავარანგელოზის ეკლესია]] *[[კასპის ღვთისმშობლის ეკლესია]] *[[გიორგი სააკაძის ძეგლი (კასპი)|გიორგი სააკაძის ძეგლი]] *[[კასპის აკლდამები]] *[[კასპის გორა]] *[[კასპის მეორე ნასახლარი]] *[[კასპის მესამე ნასახლარი]] *[[კასპის ნასახლარი და სამაროვანი]] *[[კასპის ნაქალაქარი და სამაროვანი]] *[[კასპის პირველი ნასახლარი]] *[[ნამგალა გორა]] *[[ნაცარგორა (კასპი)]] == ლიტერატურა == {{commonscat|Kaspi}} {{ქსე|5|425|ჯაოშვილი ვ., გვასალია ჯ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://kaspi.ge/ „კასპის ციფრული არქივი“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201025081755/https://kaspi.ge/ |date=2020-10-25 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{კასპის რაიონი}} {{შიდა ქართლი}} {{საქართველოს ქალაქები}} [[კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ქალაქები]] 46w47i0du5k8vpx098bti7gguo3zf5p 5352070 5352069 2026-04-06T11:46:22Z MIKHEIL 18439 [[Special:Contributions/კასპის კოლეჯი|კასპის კოლეჯი]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Otogi|Otogi]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 4891174 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = კასპი |მშობლიური სახელი =<nowiki></nowiki> |ქვეყანა = საქართველო |დაქვემდებარება = |პანორამა = Kaspis-kolaji.jpg |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = კასპის კოლაჟი |დროშა = Flag of Kaspi Municipality.svg |გერბი = COA_of_Kaspi.svg |გერბის სიგანე = 100 |დროშის სიგანე = 200 |lat_dir = N |lat_deg = 41 |lat_min = 55 |lat_sec = 30 |lon_dir = E |lon_deg = 44 |lon_min = 25 |lon_sec = 20 |CoordAddon = |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 295 |რეგიონის რუკის ზომა = 295 |რაიონის რუკის ზომა = 295 |რეგიონის ტიპი = მხარე |რეგიონი = შიდა ქართლის მხარე |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონი = კასპის მუნიციპალიტეტი |დაარსდა = დასახლებულია ბრინჯაოს ხანიდან |პირველი ხსენება = ძვ. წ. IV საუკუნე |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = 1959 |ფართობი = |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 560 |კლიმატი = |ოფიციალური ენა = |მოსახლეობა = 13 423<ref name="აღწერა 2014">{{cite web |url=http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo |title=მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 |date=ნოემბერი 2014 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=7 ნოემბერი, 2016}}</ref> |აღწერის წელი = 2014 |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = [[ქართველები]] 91,0%</br>[[აზერბაიჯანელები]] 5,8%</br>[[ოსები]] 2,1%</br>[[სომხები]] 0,4%</br>[[რუსები]] 0,4%</br>სხვა 0,3% |დროის სარტყელი = +4 |DST = |სატელეფონო კოდი = +995 371<ref>{{Cite web |url=http://silknet.com/storage/uploads/wysiwyg/file/kodebi.pdf |title=საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“ |accessdate=2011-07-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306061204/http://silknet.com/storage/uploads/wysiwyg/file/kodebi.pdf |archivedate=2016-03-06 }}</ref> |საფოსტო ინდექსი = 2600<ref>[http://georgianpost.ge/index.php?page=101&lang=geo საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“]</ref> |საავტომობილო კოდი = |საიტი = kaspi.gov.ge/ |კატეგორია ვიკისაწყობში = kaspi }} [[ფაილი:Kaspi n.jokhadze.png|300px|მინიატიურა]] [[ფაილი:Kaspi Centre.JPG|300px|მინიატიურა|კასპის ცენტრალური მოედანი]] '''კასპი''' — [[ქალაქი]] აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ში, [[კასპის მუნიციპალიტეტი]]ს ადმინისტრაციული ცენტრი. გაშენებულია მდინარე [[ლეხურა|ლეხურის]] ნაპირებზე, იქ, სადაც მდინარე კვეთს [[კვერნაქები|კვერნაქის სერს]] და გამოდის ვაკეზე. მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 560 მეტრზე, [[თბილისი]]დან 48 კილომეტრში. კასპში არის რკინიგზის სადგური. ქალაქად გამოცხადდა [[1959]] წელს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 13 423 კაცს შეადგენს. ქალაქში არის სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები. კასპში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ეკლესიები — კვირაცხოველი, ღვთისმშობელი და „შუბნიშანი“. ქალაქში დგას [[გიორგი სააკაძე|გიორგი სააკაძის]] ძეგლი 1971, (მოქანდაკე [[მერაბ ბერძენიშვილი]], არქიტექტორი გ. ჯაფარიძე) და 1941–45 [[დიდი სამამულო ომი|დიდ სამამულო ომში]], ასევე საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის დაღუპულთა მემორიალი. == ისტორია == [[ფაილი:Muuuz.jpg|მინი|მარცხნივ|100px|დიონისეს ბრინჯაოს ქნდაკება კასპის მუზეუმიდან]] კასპის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა და მატერიალური კულტურის ძეგლები მოწმობს, რომ აქ ადამიანი უწყვეტად ცხოვრობს ქვის ხანიდან დღემდე. თანამედროვე ქალაქი კასპი დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ [[ბრინჯაოს ხანა]]ში. მემატიანე [[ლეონტი მროველი]] (XI ს.) ქალაქის დაარსებას მითური [[მცხეთოსი]]ს ძეს ეთნარქ [[უფლოსი|უფლოსს]] მიაწერს. კასპი იხსენიება უძველეს ქართულ ქალაქებთან ([[სარკინე]], [[ურბნისი]], [[ოძრხე]]) ერთად. „მოქცევაი ქართლისაის“ მიხედვით ძვ. წ. I საუკუნეში მეფე არსუკმა „კასპი შეიპყრა და უფლისციხე განაგო“ კასპი იხსენიება ქართლის გაქრისტიანებასთან დაკავშირებითაც. კასპი განსაკუთრებით [[V საუკუნე]]ში დაწინაურდა. ქალაქს დიდი სამხედრო-სტრატეგიული და კულტურული მნიშვნელობა ჰქონდა, ჰყავდა საკუთარი [[სპასალარი]] და წარმოადგენდა გარკვეული სამხედრო-ადმინისტრაციული ერთეულის „კასპის სასპასალაროს“ ცენტრს. კასპში იზრდებოდა [[ვახტანგ გორგასალი]]ს და მირანდუხტი. VIII საუკუნის 30-იან წლებში არაბთა სარდალმა [[მურვან-ყრუ]]მ ქალაქი ისე ააოხრა, რომ მასში საბოლოოდ ჩაკვდა საქალაქო ცხოვრება. „და იყო ქალაქი ყრუმდე, ხოლო აწ არს დაბა დიდი“ — აღნიშნავს [[ვახუშტი ბაგრატიონი]], საქართველოს ერთიანი ფეოდალური სამეფოს არსებობის პერიოდში (XI-XV სს). XV საუკუნიდან ეკუთვნოდა მსხვილ ფეოდალურ საგვარეულოს — [[ამილახვრები|ამილახვრებს]]. ადმინისტრაციულად კი ქართლის საერისთავოს შემადგენლობაში იყო. სათავადოთა სისტემის წარმოქმნის შემდეგ (XV საუკუნის II ნახევარში ქართლის მეფე [[სიმონ I]]-მა კასპი ბარძიმ ამილახვარს ჩამოართვა და სვეტიცხოველს შესწირა. XIX საუკუნეში კასპი სოფლის ტიპის დასახლებას წარმოადგენდა. [[1938]] წელს სოფელ კასპს დაბის ტატუსი მიენიჭა<ref>{{საქართველოს უწყებები|281014|1}}</ref>. ==ისტორიული მემკვიდრეობა== კასპში და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე შემორჩენილია რამდენიმე მცირე მასშტაბის ისტორიული ძეგლი. ძირითადად ბაზილიკური სტილის ეკლესიები, ასევე ქალაქის ჩრდილოეთ შესასვლელში არსებული ციხე კოშკი „[[კლდემაღალას ციხე]]“. ბაზილიკებიდან გამორჩეულია: „[[კასპის თეოდორე ტირონის ეკლესია|თეოდორე ტირონის]]“ ფეოდალური ხანის ტაძარი ასევე განვითარებული ფეოდალური ხანის [[კასპის კვირაცხოვლის ეკლესია|კვირაცხოვლის ეკლესია]]. აღსანიშნავია ასევე ქალაქის მახლობლად არსებული ქრისტიანობამდელი ხანის კლდეში გამოკვეთილი აკლდამები. 1962–63 წლებში ქალაქ კასპში მდინარე [[ლეხურა|ლეხურის]] მარჯვენა ნაპირზე გათხრების შედეგად აღმოჩენილ იქნა გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის (ძვ. წ. XIV–VIII სს.) [[კასპის სამაროვანი|სამაროვანი]]. 2015 წელს კასპის მახლობლად არსებულ არქეოლოგიურ ძეგლ [[გრაკლიანი გორა|გრაკლიან გორაზე]] ძვ. წ. VII საუკუნის ტაძარი, ორი საკურთხეველი და საკურთხევლის პოსტამენტზე დღემდე უცნობი დამწერლობის ერთსტრიქონიანი წარწერა გამოვლინდა. დღემდე უცნობი წარწერა გრაკლიანის საკურთხეველზე ყველაზე ადრეულია და საქართველოში დამწერლობის გამოყენების 2700 წლის ისტორიას ცხადყოფს. == რელიეფი და კლიმატი == ქალაქი ძირითადად გორაკ-ბორცვებზეა გაშენებული. იქ, სადაც მდინარე [[ლეხურა]] კვეთს [[კვერნაქები|კვერნაქის სერს]] და უერთდება [[მტკვარი|მტკვარს]]. ქალაქის დასავლეთით გაშლილი ვაკეა, რომელსაც ადგილობრივად აშურიანის ველს უწოდებენ. [[ლანდშაფტი|ლანტშაფტი]] ძირითადად სტეპური ტიპისაა. ჰავა სტეპურიდან ნოტიოზე გარდამავალი. იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და მშრალი ცხელი ზაფხული. ჰაერის საშუალო წლის ტემპერატურა 11,4&nbsp;°C, იანვარში 0,5&nbsp;°C, აგვისტოში 23&nbsp;°C. აბსოლუტური მინიმალური ტემპერატურა — 27&nbsp;°C, აბსოლუტური მაქსიმალური 40&nbsp;°C. ნალექები 450 მმ წელიწადში. ==დემოგრაფია== კასპის მოსახლეობის ზრდა XX საუკუნის მეორე ნახევარში დაიწყო. მას შემდეგ რაც ქალაქმა შეიძინა ინდუსტრიული მნიშვნელობა. ქალაქში მცხოვრებთა უმრავლესობა ეთნიკურად [[ქართველები|ქართველია]]. ქართველების გარდა აქ ცხოვრობენ: [[აზერბაიჯანელები]], [[ოსები]], [[სომხები]], [[რუსები]], [[უკრაინელები]], მცირე რაოდენობით [[ასირიელები]] და სხვა. საბჭოთა პერიოდში კასპში მნიშვნელოვანი იყო რუსული და უკრაინული მოსახლეობის წილი, მათი უმრავლესობა [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს ფრონტის ხაზიდან ევაკუაციის შედეგად დასახლდა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ეთნიკურად სლავური მოსახლეობის დიდმა ნაწილმა კასპი დატოვა. {| class="wikitable" style="text-align:right" |- ! აღწერის წელი !! მოსახლეობა !! კაცი !! ქალი |- | 1989<ref name="აღწერა 2002">{{cite web |url=http://geostat.ge/cms/site_images/_files/georgian/census/2002/I%20tomi%20-%20saqarTvelos%20mosaxleobis%202002%20wlis%20pirveli%20erovnuli%20sayovelTao%20aRweris%20Sedegebi.pdf |title=საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგბი, ტომი I |date=ნოემბერი 2003 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=7 დეკემბერი, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120830114644/http://geostat.ge/cms/site_images/_files/georgian/census/2002/I%20tomi%20-%20saqarTvelos%20mosaxleobis%202002%20wlis%20pirveli%20erovnuli%20sayovelTao%20aRweris%20Sedegebi.pdf |archivedate=2012-08-30 }}</ref> || 17 138 || -- || -- |- | 2002<ref name="აღწერა 2002" /> || {{კლება}} 15 233 || -- || -- |- | 2014<ref name="აღწერა 2014" /> || {{კლება}} 13 423 || 6486 || 6937 |} == ეკონომიკა == კასპი საქართველოში საშენ მასალათა წარმოების ცენტრია. აქ არსებული ცემენტის წარმოება ერთ-ერთი უდიდესია ამიერკავკასიაში და ძირითადია საქართველოში. ამჟამად ქალაქში მოქმედებს, [[კასპის ცემენტის ქარხანა|ცემენტის]], სპირტის, საკონსერვო, საკონდიტრო ქარხნები. ბლოკის, გაჯის, პლასტმასეულობის საამქროები და წისქვილკომბინატი. საბჭოთა ეპოქაში კასპში ასევე მოქმედებდა [[კასპის ცემენტ-შიფერის კომბინატი|ცემენტ-შიფერის კომბინატი]], ელექტრო და ბლოკის ქარხნები. კასპში წარმოებული პროდუქციის რეალიზაცია ხორციელდება, როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე საზღვარგარეთის ქვეყნებში. კასპის ეკონომიკურ პოტენციალს ზრდის ასევე ის ფაქტი, რომ ქალაქის ტერიტორიაზე გადის ცენტრალური სარკინიგზო მაგისტრალი. ასევე ქალაქის მახლობლადაა ქვეყნის მთავარი საავტომობილო გზა ს1. ამ ყველაფრის გათვალისწინებით კასპი მოხერხებულად უკავშირდება სხვა ეკონომიკურ ცენტრებს. ქალაქში მსხვილ საწარმოებთან ერთად არსებობს მსუბუქი მრეწველობის ობიექტები. ==ტრანსპორტი== კასპის სიახლოვეს გადის საქართველოს მნიშვნელოვანი საერთაშორისო [[ავტომაგისტრალი]]: [[საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1|ს1]], რომელსაც ემთხვევა [[ევროპის ავტომაგისტრალი E60]]. გარდა ამისა კასპში არის [[საქართველოს რკინიგზა|რკინიგზის სადგური]], რომელიც ამიერკავკასიის ცენტრალური სარკინიგზო მაგისტრალის შემადგენელი ნაწილია. უშუალოდ ქალაქის ტერიტორიაზე გაივლის შიდა სახელმწიფო მნიშვნელობის გზები შ61 და შ63. კასპის ავტოსადგურიდან სრულდება რეისები საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებსა და [[კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია|კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლებში]]. ქალაქში არსებობს შიდა საქალაქო სამარშრუტო ხაზები. == განათლება და კულტურა == ქალაქში არის კულტურის სხვადასხვა ობიექტი, მათ შორის: [[ომარ კელაპტრიშვილის სახელობის კასპის კულტურის სახლი]], [[კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი]], მუსიკალური სკოლა, მოქმედ ტაძართაგან აღსანიშნავია: [[წმინდა ვახტანგ გორგასლის სახელობის საკათედრო ტაძარი]], [[კასპის თეოდორე ტირონის ეკლესია]] და [[წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია]]. კასპის ტერიტორიაზე განთავსებულია შემდეგი მონუმენტები: [[გიორგი სააკაძე|გიორგი სააკაძის]] ძეგლი, მეორე მსოფლიო ომში დაღუპულთა მემორიალი, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის დაღუპულთა მემორიალი, [[გიორგი მაზნიაშვილი]]ს, ო. კელაპტრიშვილისა და [[მერაბ კოსტავა]]ს ბიუსტები. ქალაქში არსებობს კულტურისა და დასვენების რამდენიმე სკვერი. კასპში არის ხუთი საჯარო და ერთი მუსიკალური სკოლა, მათ შორის უძველესია ქალაქის №1 საჯარო სკოლა, რომელიც [[1889]] წელს [[ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოება|ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების]] ინიციატივით დაარსდა. ასევე მოქმედებს კერძო სკოლა-გიმნაზია. საბჭოთა პერიოდში კასპში არსებობდა ინდუსტრიული და პროფესიული ტექნიკუმები, [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტის]] ფილიალი. == განაშენიანება == [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისამდე კასპი დაბის ტიპის დასახლებას წარმოადგენდა. [[1931|1931 წელს]] კასპში ცემენტის ქარხანა აშენდა, რამაც საფუძველი დაუდო ქალაქის განვითარებას. შემდეგი 70 წლის მანძილზე კასპი დაახლოებით 8-ჯერ გაიზარდა. ქალაქი იყოფა რამდენიმე სხვადასხვა დროს განაშენიანებულ უბნებად: ძველი კასპი, ქეჩარუხის დასახლება, ვარჯაანის დასახლება, წერტი, ქარწისი, მაცხოვრის უბანი, გერების უბანი, ინდუსტრიული ნაწილი იგივე ქარხნის უბანი და შედარებით გვიან განაშენიანებული: მიკრორაიონების დასახლება (მასივი). კასპს ორ: აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებად ჰყოფს მდინარე [[ლეხურა]]. ქალაქში ძირითად საბჭოთა სტილის განაშენიანებაა. ძველი უბნები სტიქიურად, მჭიდროდ არის გაშენებული: აქ ვიწრო, ასიმეტრიული ქუჩებია. მოგვიანებით განაშენიანებულ უბნებში გვხვდება ფართო, გამზირის ტიპის ქუჩები. 70-იან წლებში აშენდა დავით აღმაშენებლის სანაპირო, რის შედეგადაც ქალაქზე გამავალმა მოძრაობამ მ. კოსტავას ქუჩიდან სანაპიროს მიმართულებით გადაინაცვლა. იმავე 70-იან წლებში აშენდა ქალაქის ცენტრალური — გ. სააკაძის მოედანი, 1970 წელს კი ამავე მოედანზე აღიმართა [[გიორგი სააკაძე|გიორგი სააკაძის]] მონუმენტი. რაიონის ადმინისტრაციული შენობები ძირითადად განთავსებულია ქალაქის მთავარ მ. კოსტავას ქუჩაზე. კასპში ყველაზე მაღლივი შენობა 8-სართულიანია. ქალაქის სამრეწველო ნაწილი ძირითადად რკინიგზის შემოგარენშია განთავსებული. 2012 წლის 13 დეკემბერს კასპში ეკურთხა წმინდა მეფე ვახტანგ გორგასლის სახელობის საკათედრო ტაძარი, რომელიც მოცულობით უდიდესია შიდა ქართლის რეგიონში არსებულ ტაძრებს შორის, ხოლო საქართველოს ტერიტორიაზე ერთ-ერთი უდიდესი ბაზილიკაა. == რუსეთ-საქართველოს ომი და კასპი == [[ფაილი:sanapiro.jpg|მინი|მარცხნივ|250px|ოკუპანტები კასპში]] [[ფაილი:Qecharuxis xidi.jpg|მინი|მარჯვნივ|250px|დაბომბილი ხიდი კასპში]] [[2008|2008 წლის]] მოვლენებისას თბილისის დაცვის ერთი ხაზი გადიოდა ქალაქ კასპზე. [[რუსეთ-საქართველოს ომი (2008)|2008]] წლის 12 აგვისტოს 01:19 საათზე კასპი რუსული მოიერიშეების მიერ დაიბომბა. მნიშვნელოვნად დაზიანდა ქალაქში გამავალი საქართველოს რკინიგზის ცენტრალური მაგისტრალი, ადგილობრივი მნიშვნელობის ხიდი, ზარალი მიადგა [[კასპის ცემენტის ქარხანა|კასპის ცემენტის ქარხანას]], რომელიც საქართველოს მნიშვნელოვან ინდუსტრიულ ცენტრს წარმოადგენს. დაბომბვისას გარდაიცვალა 1 ადამიანი, დაიჭრა დაახ. 17 კაცი. 19 აგვისტოს ქალაქ კასპში შემოვიდა რუს ოკუპანტთა დაახ. 10 ერთეული ჯავშანტექნიკა, რომელთაც დაიკავეს ქალაქის შემოსასვლელები ერთი თვის მანძილზე. მას შემდეგ რაც საოკუპაციო ძალებმა ქალაქი დატოვეს დაზიანებული ინფრასტრუქტურა სრულად აღდგენილ იქნა. == კასპი დღეს == დღეისათვის კასპში მიმდინარეობს სარეაბილიტაციო პროექტები, წყლალ-კანალისა და საგზაო კომუნიკაციების აღდგენა, ქალაქში უკვე შექმნილია გარე განათების სრული ქსელი. ამჟამად მოსახლეობას [[ინტერნეტი]] მიეწოდება სრული მოცულობით. ქალაქში განახლდა ცენტრალური სკვერი, მოქმედებს სხვადასხვა ბანკების ხუთი ფილიალი და ბანკომატები. მოქმედებს კულტურის სახლი, რიტუალების სახლი, ინდუსტრიული კოლეჯი, ხუთი საჯარო და ერთი კერძო სკოლა, ორი სახელოვნებო სკოლა, ჭიდაობის სპორტ დარბაზი, საფეხბურთო სკოლა და სტადიონი. კასპს ჰყავს ფეხბურთის ახალგაზრდული კლუბი, (კასპის „განთიადი“) ასევე ქართული ხალხური ცეკვის ანსამბლი („დიდგორი“). == კასპის პანორამა == <div style="overflow-x: scroll; overflow-y: hidden; border: 1px solid #AAAAAA; padding: 3px; background: #EEEEEE;"> <center>[[ფაილი:Gamiskaspi.png|1400px]]</center> </div> == გალერეა == <center> <gallery> სურათი:Axali weli kaspShi.jpg|ახალი წელი კასპში სურათი:Kaspis klinika.jpg| კასპის სამედიცინო ცენტრი სურათი:G.mazniaSvili.JPG|გ. მაზნიაშვილის მონუმენტი სურათი:Teodore tironi.jpg|თეოდორე ტირონის ეკლესია სურათი:kaspis kulturis saxli.jpg|კასპის კულტურის სახლი სურათი:M.kostavas biusti.jpg|მ. კოსტავას ბიუსტი ფაილი:agmasheneblis_sanapiro.png|დავით აღმაშენებლის სანაპირო ფაილი:Kaspisgamgeoba.jpeg|გამგეობა სურათი:Kaspis katedrali.jpg|კასპის საკათედრო ტაძარი ფაილი:Kaspis katedrali interieri.jpg|ვახტანგ გორგასლის ტაძარი </gallery> </center> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ეკლესია შუბნიშანი]] *[[თეთრახევის მამების ეკლესია]] *[[კასპის მაცხოვრის ეკლესია]] *[[კასპის მთავარანგელოზის ეკლესია]] *[[კასპის ღვთისმშობლის ეკლესია]] *[[გიორგი სააკაძის ძეგლი (კასპი)|გიორგი სააკაძის ძეგლი]] *[[კასპის აკლდამები]] *[[კასპის გორა]] *[[კასპის მეორე ნასახლარი]] *[[კასპის მესამე ნასახლარი]] *[[კასპის ნასახლარი და სამაროვანი]] *[[კასპის ნაქალაქარი და სამაროვანი]] *[[კასპის პირველი ნასახლარი]] *[[ნამგალა გორა]] *[[ნაცარგორა (კასპი)]] == ლიტერატურა == {{commonscat|Kaspi}} {{ქსე|5|425|ჯაოშვილი ვ., გვასალია ჯ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://kaspi.ge/ „კასპის ციფრული არქივი“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201025081755/https://kaspi.ge/ |date=2020-10-25 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{კასპის რაიონი}} {{შიდა ქართლი}} {{საქართველოს ქალაქები}} [[კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ქალაქები]] egd9hr7uhx6y7j2vdcr36h526a0zlpb 0 10723 5351931 4936775 2026-04-06T04:52:07Z ნანა1962 171202 5351931 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი =ზედაზნის მონასტერი | infobox_width = 250px | სურათი =Georgia, Zedazeni Monastery - DSC 2627p (16964575181).jpg | სურათი_ზომა = | წარწერა = | რუკა_ტიპი = საქართველო | რუკა_ზომა =250 | რუკა_წარწერა = | ადგილმდებარეობა = | გეო = {{coord|41|52|16.79|N|44|45|55.71|E|}} | რელიგიური_წევრობა ={{დროშა|საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია}} | წესჩვეულება = | პროვინცია = | რაიონი = | კურთხევის_წელი = | სტატუსი =მოქმედი | ფუნქციური_სტატუსი = | მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა = | ხელმძღვანელობა = | საიტი = | ხუროთმოძღვრება =დიახ | ხუროთმოძღვარი = | ხუროთმოძღვრული_ტიპი =ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = | ფასადის_მიმართულება = | ნოვატორული = | თარიღდება =VI–VIII საუკუნეები | მშენებლობის_ფასი = | დეტალები = | ტევადობა = | სიგრძე = | სიგანე = | ნავის_სიგანე = | სიმაღლე_მაქსიმალური = | გუმბათის_რაოდენობა = | გუმბათის_სიმაღლე_გარე = | გუმბათის_სიმაღლე_შიდა = | გუმბათის_დიაგ_გარე = | გუმბათის_დიაგ_შიდა = | მინარეთი_რაოდენობა = | მინარეთის_სიმაღლე = | წვეტის_რაოდენობა = | წვეტის_სიმაღლე = | მასალა = | nrhp = | added = | refnum = | designated = | განედი = 41.871331 | გრძედი =44.765475 | საერთო_მოიჯარე = | ქვეყანა={{GEO}} | გეგმა= | გეგმა_ზომა= | გეგმა_წარწერა= }} '''ზედაზნის მონასტერი''' — ხუროთმოძღვრების ძეგლი [[საქართველო]]ში, [[მცხეთა|მცხეთის]] ჩრდილო-აღმოსავლეთით, [[არაგვი]]ს მარცხენა ნაპირზე, [[საგურამოს ქედი|საგურამოს ქედზე]]. მინიჭებული აქვს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია<ref>{{Cite web |url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 |title=საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ |accessdate=2020-02-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701154918/https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 |archivedate=2019-07-01 }}</ref>. ==ისტორია== 535 წელს სირიიდან [[იბერია]]ში ჩამოსული [[ასურელი მამები]]ს წინამძღვარმა წმ. [[იოანე ზედაზნელი|იოანემ]] მოილოცა მცხეთა და დასამკვიდრებლად შეარჩია [[ზედაზენი|ზედაზნის მთა]], სადაც არსებობდა გაუქმებული წარმართული საკერპო ადგილი [[ზადენი]]სა. ამის შემდეგ ეწოდა იოანეს ზედაზნელი. აქედან იოანემ თავისი მოწაფეები სამოღვაწეოდ გაგზავნა ქართლისა და კახეთის სხვადასხვა კუთხეში, ხოლო თვითონ ერთ-ერთ მოწაფე თათესთან (თადეოსი) და ელია დაიკონთან ერთად დარჩა ზედაზენზე. იოანეს ტაძარი არ აუშენებია, მხოლოდ ერთი გამოქვაბული მოაწყო სამლოცველოდ და მცირე სადგომები ააგო. ღრმად მოხუცებული იოანე 573 წელს გარდაიცვალა. იოანე დაკრძალეს მისთვის საგანგებოდ აშენებულ [[ეგვტერი|ეგვტერში]], მისი დაკრძალვის შემდეგ კი დაიწყო ტაძრის მშენებლობა. VIII საუკუნის მესამე მეოთხედში კათოლიკოსმა კლემენტოსმა აქ ააგო სამნავიანი ბაზილიკა და იოანეს ეგვტერი მასში ჩართო, როგორც ბაზილიკის ჩრდილოეთ ნავის შემადგენელი ნაწილი. შემდეგ მონასტერი გაშენდა და კეთილმოეწყო. წინამძღვარ გაბრიელის დროს, IX საუკუნის პირველ ნახევარში, აშენდა ბაზილიკის კარიბჭე, მიქაელის დროს - სადიაკვნე, მისაელის მიერ - „აკლდამასა თანა“ ეგვტერი, ზაქარიამ X საუკუნის ბოლოს „ეკლესია განადიდა“, სამოელმა „მარანი ქვითკირითა ქმნა“ და სხვ. ზედაზნის ციხე და მონასტერი XI საუკუნემდე კახეთის სამეფოს მისადგომებს იცავდა. 1101 წელს დავით აღმაშენებელმა ზედაზნის ციხეში თავშეფარებული თურქ-სელჩუკთა და კახეთის მეფის კვირიკეს ლაშქარი საბოლოოდ გაანადგურა. მან კახთა მეფეს „წარუღო ციხე ზედაზენი“ და თავის თანამებრძოლს ნიანია ბაკურიანს გადასცა. 1479 წლიდან ზედაზნის მონასტერში ზედგენიძე-გურამიშვილების საგვარეულო საძვალე იყო. 1705 წელს აქ სამონასტრო ცხოვრება დროებით შეწყდა. XVIII საუკუნეში აიგო სამრეკლო (კარიბჭეზე დაშენდა) და ბერის საცხოვრებელი სენაკი. ამავე საუკუნეში ეკლესია განაახლა კათოლიკოსმა დომენტიმ. XIX საუკუნეში, 1889 წელს ეკლესია შეკეთდა გორის (შემდგომში გურია-სამეგრელოს) ეპისკოპოს [[ალექსანდრე (ოქროპირიძე)|ალექსანდრე ოქროპირიძის]] წინამძღვრობის დროს მის მიერ და კვლავ განახლდა სამონასტრო ცხოვრება. ეკლესია გადახურეს „რკინის სახურავით“, დასავლეთ კედელში გაჭრეს შესასვლელი, მოაწყვეს გასასვლელი საკურთხევლიდან სამკვეთლოში და სხვა. 1915-1922 წლებში მონასტერი გაპარტახდა. 1926-27 წლებში ეკლესიის X-XI საუკუნეების კანკელის ფრაგმენტები გიორგი ჩუბინაშვილის ხელმძღვანელობით ააწყო ა. ოლინკევიჩმა (ინახება ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში). საბჭოთა პერიოდში 1938 და 1970-71 წლებში მონასტერს ჩაუტარდა გამაგრებითი და გაწმენდითი სამუშაოები. ==არქიტექტურა== სამონასტრო ნაგებობათაგან დღეისათვის შემორჩენილია ნათლისმცემლის სამნავიანი ბაზილიკა, კარიბჭე-სამრეკლო, გალავანი და ციხის სხვა ნაშთები. გეგმით კვადრატული ბაზილიკის შუა ნავი ვიწრო და მაღალია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული [[აფსიდა]] აქვს. შესასვლელი სამხრეთიდანაა (დასავლეთი შესასვლელი გვიანდელია). სამხრეთისა და ჩრდილოეთის ნავები მთავარ ნავს აგურის თაღოვანი გასასვლელებით უკავშირდება. ჩრდილოეთი ნავის აღმოსავლეთ ნაწილში მოქცეულია VI-VII საუკუნეების მიჯნაზე აგებული [[დარბაზული ეკლესია]], რომლის გეგმით სწორკუთხა აფსიდა გადახურულია კონუსურ ტრომპებზე დაყრდნობილი ნალისებრი კონქრით. საკურთხეველი აქ ოთხი საფეხურითაა ამაღლებული. იოანე ზედაზნელის ქვის კუბო (იგი [[XVII საუკუნე]]ში უნდა იყოს გაკეთებული), "პატიოსანი ლუსკუმა", ერთი მესამედით საკურთხეველშია შეჭრილი. ჩრდილოეთ ნავის დასავლეთ ნაწილში წყლის აუზია. სამხრეთ ნავი ორი ნაწილისაგან შედგება, ეკლესიაში შესასვლელი მთავარი ნავიდანაა (ადრე კი დასავლეთიდან იყო). ძეგლი ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით, ნაწილობრივ აგურით. გვხვდება შირიმის ქვაც. ფასადები მარტივად და სადად არის გადაწყვეტილი, სარკმლები განლაგებულია ასიმეტრულად. მთავარი ნავის სარკმელი მორთულია "განედლებული" ჯვრის რელიეფით.ფასადზე ჯვრის მარტივი გამოსახულებაა. ეკლესიას სამხრეთიდან თლილი ქვით მოპირკეთებული XVIII საუკუნის კვადრატული კარიბჭე ეკვრის. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარიბჭეზე აგურით ნაგები, ოთხმხრივ თაღოვანი სარკმლებით გახსნილი სამრეკლოს რვაწახნაგა ფანჩატური დგას. ციხე-გალავანი ძირითადად XVII საუკუნით თარიღდება (ზოგიერთი ნაწილი განვითარებულ ფეოდალურ ხანას მიეკუთვნება). ნაგებია რიყის ქვით. გამოყენებულია თლილი კვადრები და აგურიც. ამჟამად ძლიერ დაზიანებულია. 2018 წელს ზედაზნის ციხის ციტადელზე ჩატარებული არქეოლოგიური სამუშაოების შედეგად დადასტურდა: ეკლესიის აფსიდი, რომელიც სავარაუდოდ ადრეშუასაუკუნეებს მიეკუთვნება; მინაშენი — იგი მოგვიანო ხანის უნდა იყოს; ციტადელის სამხრეთ-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეებში გამართული ორი სათავსო, ასევე ციტადელის დასავლეთ ნაწილში გამოვლენილი კედელის ნაშთი, სავარაუდოდ, გვიან შუა საუკუნეებს მიეკუთვნება.<ref>[https://www.heritagesites.ge/ka/news_item/337 ზედაზნის ციხის ციტადელის არქეოლოგიური სამუშაოები] — საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო, 16 დეკემბერი 2018.</ref> == ლიტერატურა == * {{სძა|5|284-287}} {{ქსე|4|495|ანდღულაძე ნ., მენაბდე ლ.}} * ''რაქვიაშვილი, ხ.'' „ცამეტი ასურელი მამა და მათ მიერ დაარსებული მონასტერები“, გვ. 10-14 თბილისი, 2015, *''მერკვილაძე, დ.'' „ზედაზნის მონასტრის დაარსების ისტორიის და მისი სახელწოდების შესახებ“, საქართველოს შუა საუკუნეების ისტორიის საკითხები IX ტ. გვ. 68-76 — თბილისი, „უნივერსალი“, 2008 ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat|Zedazeni Monastery|ზედაზნის მონასტერი}} {{საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობა|5088}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ასურელი მამები}} {{თარგი:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები}} [[კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები]] [[კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები]] [[კატეგორია:იოანე ზედაზნელი]] [[კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში]] [[კატეგორია:VI საუკუნის ეკლესიები]] kkj7m21nalks5vifoa5uti8q4l1bqyr 0 14829 5351909 4353535 2026-04-05T23:19:44Z Otogi 27089 სწორია 'ფილი' 5351909 wikitext text/x-wiki {{მმ}} {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი =ქალაქი |ქართული სახელი = ფილადელფია |მშობლიური სახელი =Philadelphia |ქვეყანა = აშშ |პანორამა = Philadelphia Montage by Jleon 0310.jpg |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = |დროშა = Flag of Philadelphia, Pennsylvania.svg |გერბი = Seal of Philadelphia, Pennsylvania.svg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = N |lat_deg= 39 |lat_min=57 |lat_sec=12 |lon_dir = W |lon_deg= 75 |lon_min= 10 |lon_sec=12 |CoordAddon = type:city()_region:US |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის რუკის ზომა = 200 |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = პენსილვანია |რეგიონი ცხრილში = პენსილვანია |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი=ქაუნთი |რაიონი =ფილადელფია (ქაუნთი) |მმართველის ტიპი = ქალაქის მერი |მმართველი = მაიკლ ნატერი |დაარსების თარიღი = 1682 |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 349.6 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 12 |მოსახლეობა = 1 560 297 |აღწერის წელი = 2014 |სიმჭიდროვე = 4,201.8 |აგლომერაცია = 5,823,233 |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -5 |DST = 4 |სატელეფონო კოდი = 215, 267 |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = http://www.phila.gov |კატეგორია ვიკისაწყობში = Philadelphia }} '''ფილადელფია''' (აგრეთვე '''ფილი''', ბერძნულიდან - „''ძმური სიყვარულის ქალაქი''“) — რიგით მეხუთე ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქი [[აშშ]]-ში და ამასთან [[პენსილვანია|პენსილვანიის]] უდიდესი აგლომერაცია, ტერიტორიიულად და მოსახლეობის რაოდენობით. 2004 წლის 1 ივლისის მონაცემებით ქალაქის [[მოსახლეობა]] 1 470 151-ს შეადგენს. ფილადელფია [[აშშ]]-ის ერთ-ერთი უძველესი და ისტორიულიად უმნიშვნელოვანესი ქალაქია. მან ამერიკის ისტორიაში კრიტიკული მნიშვნელობა შეასრულა. [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნის]] გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ის მეორე დედაქალაქი და აშშ-ის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქი იყო. ამ პერიოდში ის უსწრებს [[ბოსტონი|ბოსტონსა]] და [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკს]] პოლიტიკური და სოციალური მნიშვნელობით, [[ფრანკლინი, ბენჯამინ|ბენჯამინ ფრანკლინის]] ფილადელფიის აღმასვლაში გაწეული განსაკუთრებული წვლილის გამო. ქალაქის ფარგლები ამავე სახელწოდების ქაუნტის არეს ემთხვევა კონსოლიდაციის აქტის მიღების შემდეგ [[1854]] წელს. მანამდე კი ქალაქი შემოიფარგლებოდა საუზ-სტრიტის, ვაინ-სტრიტისა და მდინარეები დელავერისა და შუილკილის შემოგარენით. ქალაქის ექსპანსიის შედეგად მან მოიცვა დასავლეთ ფილადელფიის, სამხრეთ ფილადელფიის, ჩრდილოეთ ფილადელფიისა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფილადელფიის უბნები, ისევე როგორც გერმანტაუნი და ისეთი მცირე უბნები როგორიცაა როქსბორო, მანაიუნკი, მაუნტ-აირი და ჩესნატ-ჰილი. ფილადელფია ასევე ერთ-ერთი უდიდესი საუნივერსიტეტო ქალაქია აშშ-ში 120.000-ზე მეტი სტუდენტით მხოლოდ ქალაქის ფარგლებში, ხოლო მის მეტროპოლიაში არსებული კოლეჯებისა და უნივერსიტეტების ჩათვლით კი 300.000-ზე მეტი სტუდენტით. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.phila.gov ოფიციალური სამთავრობო საიტი] * [http://www.gophila.com დიდი ფილადელფიის ტურიზმის მარკეტინგის კორპორაცია] * [http://www.pcvb.org/ ფილადელფიის კონვენციებისა და ვიზიტორთა ბიურო] * [http://www.philachamber.com/ ფილადელფიის სავაჭრო პალატა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060509213820/http://philachamber.com/ |date=2006-05-09 }} * [http://www.centercityphila.org/ სენტერ-სიტი] {{აშშ დედაქალაქები}} {{აშშ უდიდესი ქალაქები}} [[კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები]] [[კატეგორია:პენსილვანია]] [[კატეგორია:ფილადელფია]] [[კატეგორია:ყოფილი დედაქალაქები]] eaoeejnkuvpt2278hbt6pdv7nll7ojs 0 33852 5351982 4640362 2026-04-06T08:20:26Z Giorgi13 20951 5351982 wikitext text/x-wiki {{მმ*|გაგი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} {{მმ*|აღჯაყალა}} {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი = გაგის ციხე | infobox_width = 250px | სურათი = GagiFortress2.jpg | პოზრუკა = საქართველო | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = 250 | მდებარეობა = {{დროშა|საქართველო}} | lat_dir = N |lat_deg =41 |lat_min =20 |lat_sec = 14 | lon_dir = E |lon_deg =44 |lon_min =53 |lon_sec = 00 | სტატუსი = დანგრეული | ფუნქციური სტატუსი = | მფლობელი = [[გაგელები]] | თარიღდება = | გეგმა = | გეგმის ზომა = | გეგმის წარწერა = }} '''გაგი''', ''აღჩაყალა'', ''აღჯაყალა'' ({{lang-tr|akçakale}} — თეთრი ციხე) — ციხესიმაგრე [[ქვემო ქართლი|ქვემო ქართლში]]. მისი ნანგრევები შემორჩენილია მდინარე [[დებედა|დებედის]] ქვემო წელის მარჯვენა ნაპირის ვაკეზე, სოფ. [[კუშჩი (მარნეულის მუნიციპალიტეტი)|კუშჩის]] ([[მარნეულის მუნიციპალიტეტი]]) მახლობლად. წყაროებში პირველად იხსენიება [[XI საუკუნე]]ში. სომეხი ისტორიკოსის — ვარდანის ([[XIII საუკუნე|XIII ს.]]) ცნობით ციხესიმაგრე აუგია [[ანისი|ანისის]] მეფე [[გაგიკ I|გაგიკ I-ს]] ([[990]]-[[1020]]). ციხის ნანგრევები მოწმობს, რომ იგი გაცილებით უფრო ძველი ნაგებობაა და გაგიკ I-ს, როგორც ჩანს, მხოლოდ განუახლებია. ციხე მდებარეობდა სავაჭრო მაგისტრალზე. აგებული იყო ველზე ამართულ კლდოვან ბორცვზე, რომელიც საცხოვრებლად გამოყენებული ყოფილა ადრინდელი ბრინჯაოს ხანიდან. გაგის ციხე საქართველოს სახელმწიფოს ფორპოსტს წარმოადგენდა სამხრეთ-აღმოსავლეთში. გაგის მფლობელთაგან მოდის [[XII საუკუნე|XII]]-[[XIII საუკუნე]]ების ფეოდალური საგვარეულო [[გაგელები]]. [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] წყაროებში გაგის ციხე აღარ იხსენიება. [[XV საუკუნე|XV საუკუნიდან]] კი გვხვდება უკვე [[აღჯაყალა|აღჯაყალის]] სახელწოდებით. აღჯაყალა გვიანდელი შუა საუკუნეებში [[სომხითი (პროვინცია)|სომხითის]] მთავარი ციხესიმაგრე იყო. იდგა სტრატეგიულად მნიშვნელოვან მაგისტრალზე, რომელიც საქართველოს აკავშირებდა ახლო აღმოსავლეთთან, კერძოდ, [[ირანი|ირანთან]]. აღჯაყალა სამხრეთიდან იცავდა [[თბილისი|თბილისის]] მისადგომებს. ირანელი მმართველები დაჟინებით ცდილობდნენ აღჯაყალის ხელში ჩაგდებას, დებედის ველზე მომთაბარეთა დასახლებას, აქ ქართულ ფეოდალური მეურნეობის აღმოფხვრას და [[ქართლის სამეფო|ქართლის სამეფოს]] სამხრეთ მისადგომების მოშლას. ირანის შაჰების პოლიტიკა შეუპოვარ წინააღმდეგობას ხვდებოდა ქართველი მეფეების მხრივ, რომლებმაც, საბოლოოდ შეინარჩუნეს აღჯაყალა. <gallery> GagiFortress1.jpg| Gagi castle (Agchakala).jpg| </gallery> ==ლიტერატურა== {{ქსე|2|611|მუსხელიშვილი დ.}} [[კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები]] momq4ini9veqxx1pw7deg5eqg5zw3gx 5351983 5351982 2026-04-06T08:21:17Z Giorgi13 20951 /* top */ 5351983 wikitext text/x-wiki {{მმ*|გაგი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} {{მმ*|აღჯაყალა}} {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი = გაგის ციხე | infobox_width = 250px | სურათი = GagiFortress2.jpg | პოზრუკა = საქართველო | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = 250 | მდებარეობა = {{დროშა|საქართველო}} | lat_dir = N |lat_deg =41 |lat_min =20 |lat_sec = 14 | lon_dir = E |lon_deg =44 |lon_min =53 |lon_sec = 00 | სტატუსი = დანგრეული | ფუნქციური სტატუსი = | მფლობელი = [[გაგელები]] | თარიღდება = | გეგმა = | გეგმის ზომა = | გეგმის წარწერა = }} '''გაგი''', ''აღჩაყალა'', ''აღჯაყალა'' ({{lang-tr|akçakale}} — თეთრი ციხე) — ციხესიმაგრე [[ქვემო ქართლი|ქვემო ქართლში]]. მისი ნანგრევები შემორჩენილია მდინარე [[დებედა|დებედის]] ქვემო წელის მარჯვენა ნაპირის ვაკეზე, სოფ. [[კუშჩი (მარნეულის მუნიციპალიტეტი)|კუშჩის]] ([[მარნეულის მუნიციპალიტეტი]]) მახლობლად. წყაროებში პირველად იხსენიება [[XI საუკუნე]]ში. სომეხი ისტორიკოსის — ვარდანის ([[XIII საუკუნე|XIII ს.]]) ცნობით ციხესიმაგრე აუგია [[ანისი|ანისის]] მეფე [[გაგიკ I|გაგიკ I-ს]] ([[990]]-[[1020]]). ციხის ნანგრევები მოწმობს, რომ იგი გაცილებით უფრო ძველი ნაგებობაა და გაგიკ I-ს, როგორც ჩანს, მხოლოდ განუახლებია. ციხე მდებარეობდა სავაჭრო მაგისტრალზე. აგებული იყო ველზე ამართულ კლდოვან ბორცვზე, რომელიც საცხოვრებლად გამოყენებული ყოფილა ადრინდელი ბრინჯაოს ხანიდან. გაგის ციხე საქართველოს სახელმწიფოს ფორპოსტს წარმოადგენდა სამხრეთ-აღმოსავლეთში. გაგის მფლობელთაგან მოდის [[XII საუკუნე|XII]]-[[XIII საუკუნე]]ების ფეოდალური საგვარეულო [[გაგელები]]. [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] წყაროებში გაგის ციხე აღარ იხსენიება. [[XV საუკუნე|XV საუკუნიდან]] კი გვხვდება უკვე [[აღჯაყალა|აღჯაყალის]] სახელწოდებით. აღჯაყალა გვიანდელი შუა საუკუნეებში [[სომხითი (პროვინცია)|სომხითის]] მთავარი ციხესიმაგრე იყო. იდგა სტრატეგიულად მნიშვნელოვან მაგისტრალზე, რომელიც საქართველოს აკავშირებდა ახლო აღმოსავლეთთან, კერძოდ, [[ირანი|ირანთან]]. აღჯაყალა სამხრეთიდან იცავდა [[თბილისი|თბილისის]] მისადგომებს. ირანელი მმართველები დაჟინებით ცდილობდნენ აღჯაყალის ხელში ჩაგდებას, დებედის ველზე მომთაბარეთა დასახლებას, აქ ქართულ ფეოდალური მეურნეობის აღმოფხვრას და [[ქართლის სამეფო|ქართლის სამეფოს]] სამხრეთ მისადგომების მოშლას. ირანის შაჰების პოლიტიკა შეუპოვარ წინააღმდეგობას ხვდებოდა ქართველი მეფეების მხრივ, რომლებმაც, საბოლოოდ შეინარჩუნეს აღჯაყალა. <gallery> GagiFortress1.jpg|22.03.2026 Gagi castle (Agchakala).jpg| </gallery> ==ლიტერატურა== {{ქსე|2|611|მუსხელიშვილი დ.}} [[კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები]] g22jdmm22wv3l6wnbaf1bgdn9pwaroa 5351984 5351983 2026-04-06T08:24:27Z Giorgi13 20951 5351984 wikitext text/x-wiki {{მმ*|გაგი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} {{მმ*|აღჯაყალა}} {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი = გაგის ციხე | infobox_width = 250px | სურათი = GagiFortress2.jpg | პოზრუკა = საქართველო | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = 250 | მდებარეობა = {{დროშა|საქართველო}} | lat_dir = N |lat_deg =41 |lat_min =20 |lat_sec = 14 | lon_dir = E |lon_deg =44 |lon_min =53 |lon_sec = 00 | სტატუსი = დანგრეული | ფუნქციური სტატუსი = | მფლობელი = [[გაგელები]] | თარიღდება = | გეგმა = | გეგმის ზომა = | გეგმის წარწერა = }} '''გაგი''', ''აღჩაყალა'', ''აღჯაყალა'' ({{lang-tr|akçakale}} — თეთრი ციხე) — ციხესიმაგრე [[ქვემო ქართლი|ქვემო ქართლში]]. მისი ნანგრევები შემორჩენილია მდინარე [[დებედა|დებედის]] ქვემო წელის მარჯვენა ნაპირის ვაკეზე, სოფ. [[კუშჩი (მარნეულის მუნიციპალიტეტი)|კუშჩის]] ([[მარნეულის მუნიციპალიტეტი]]) მახლობლად. წყაროებში პირველად იხსენიება [[XI საუკუნე]]ში. სომეხი ისტორიკოსის — ვარდანის ([[XIII საუკუნე|XIII ს.]]) ცნობით ციხესიმაგრე აუგია [[ანისი|ანისის]] მეფე [[გაგიკ I|გაგიკ I-ს]] ([[990]]-[[1020]]). ციხის ნანგრევები მოწმობს, რომ იგი გაცილებით უფრო ძველი ნაგებობაა და გაგიკ I-ს, როგორც ჩანს, მხოლოდ განუახლებია. ციხე მდებარეობდა სავაჭრო მაგისტრალზე. აგებული იყო ველზე ამართულ კლდოვან ბორცვზე, რომელიც საცხოვრებლად გამოყენებული ყოფილა ადრინდელი ბრინჯაოს ხანიდან. გაგის ციხე საქართველოს სახელმწიფოს ფორპოსტს წარმოადგენდა სამხრეთ-აღმოსავლეთში. გაგის მფლობელთაგან მოდის [[XII საუკუნე|XII]]-[[XIII საუკუნე]]ების ფეოდალური საგვარეულო [[გაგელები]]. [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] წყაროებში გაგის ციხე აღარ იხსენიება. [[XV საუკუნე|XV საუკუნიდან]] კი გვხვდება უკვე [[აღჯაყალა|აღჯაყალის]] სახელწოდებით. აღჯაყალა გვიანდელი შუა საუკუნეებში [[სომხითი (პროვინცია)|სომხითის]] მთავარი ციხესიმაგრე იყო. იდგა სტრატეგიულად მნიშვნელოვან მაგისტრალზე, რომელიც საქართველოს აკავშირებდა ახლო აღმოსავლეთთან, კერძოდ, [[ირანი|ირანთან]]. აღჯაყალა სამხრეთიდან იცავდა [[თბილისი|თბილისის]] მისადგომებს. ირანელი მმართველები დაჟინებით ცდილობდნენ აღჯაყალის ხელში ჩაგდებას, დებედის ველზე მომთაბარეთა დასახლებას, აქ ქართულ ფეოდალური მეურნეობის აღმოფხვრას და [[ქართლის სამეფო|ქართლის სამეფოს]] სამხრეთ მისადგომების მოშლას. ირანის შაჰების პოლიტიკა შეუპოვარ წინააღმდეგობას ხვდებოდა ქართველი მეფეების მხრივ, რომლებმაც, საბოლოოდ შეინარჩუნეს აღჯაყალა. <gallery> GagiFortress1.jpg|22.03.2026 Gagi castle (Agchakala).jpg|გადაღბის თარიღი უცნობია </gallery> ==ლიტერატურა== {{ქსე|2|611|მუსხელიშვილი დ.}} [[კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები]] 90czv0mzbhjypyxu8wh65zt7vs9vuuj 0 56965 5351908 3989880 2026-04-05T23:17:20Z გიო ოქრო 84301 5351908 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = კუტკალიები | სურათის ფაილი = Tettigonia viridissima AB.jpg | სურათის წარწერა = მწვანე კუტკალია (Tettigonia viridissima) | სურათის აღწერა = [[მწვანე კუტკალია]] (Tettigonia viridissima) | სამეფო = ცხოველები | ტიპი = [[ფეხსახსრიანები]] | ქვეტიპი = | კლასი = [[მწერები]] | რიგი = [[სწორფრთიანები]] | ქვერიგი = | ზეოჯახი = '''კუტკალიები''' | ლათ = Tettigonioidea | ვიკისახეობები = | itis = | არეალის რუკა = | არეალის ლეგენდა = }} '''კუტკალიები''' ({{lang-la|Tettigonioidea}}) — [[მწერები]]ს ზეოჯახი [[სწორფრთიანები|სწორფრთიანთა]] რიგისა.ნაირჭამია მავნებლებია. გავრცელებულია თბილ და ზომიერ სარტყელში. მსოფლიოში ცნობილია 7 ათასამდე სახეობა. ამათგან ყოფილ სსრკ-ში 200-ზე მეტი სახეობაა. გვხვდება ძირითადად სამხრეთ რაიონებში. კერძოდ, ყირიმში, კავკასიასა და შუა აზიაში. [[საქართველო]]ში კუტკალიები იზამთრებენ ნიადაგში კვერცხის ფაზაში. [[მატლი]] იჩეკება გაზაფხულზე, 5-8-ჯერ იცვლის კანს და 1-2 თვის (სახეობების მიხედვით) შემდეგ გადაიქცევა იმაგოდ. კუტკალიები დიდ ზიანს აყენებენ მარცვლოვანებს, თამბაქოს, ვაზს. არსებობს მტაცებელი კუტკალიებიც, რომლებიც მწერებით იკვებებიან. საქართველოში მავნეობით გამოირჩევა [[მწვანე კუტკალია]] (Tettigonia viridissima), [[გრძელკუდა კუტკალია]] (Tettigonia caudata), მავნე ანუ [[უფრთო კუტკალია]] (Parapholidoptera noxia), [[თეთრშუბლა კუტკალია]] (Decticus albifrons),ამიერკავკასიური რუხი ანუ [[ლაქებიანი კუტკალია]] (Decticus annelisae), [[კოლხური იზოფია]] (Isophya redtenbacheri) და სხვა. ==ლიტერატურა== {{ქსე|6|89–90|აბაშიძე ე.}} [[კატეგორია:სწორფრთიანები]] byegb9muv4ltcm5qi2x62yjv90q01xu 0 76840 5351896 4896640 2026-04-05T21:58:26Z J4keeS237 143476 5351896 wikitext text/x-wiki {{რჩეული/2.0}} {{მმ*|პერსევსი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} {{ინფოდაფა |სახელწოდება =მითოლოგიის გმირი |სხეულის სტილი = |წარწერა =პერსევსი<br />Περσεύς |წარწერის სტილი = |სურათი = [[ფაილი:Persus-with-the-head-of-med.jpg|250px|პერსევსი]] |სურათის სტილი = |ტიტრი = პერსევსი [[გორგონები|გორგონა მედუზას]] თავით,<br />მოქ. [[ანტონიო კანოვა]]. |ტიტრის სტილი = |თავის სტილი = background:#ccf; |სახელის სტილი = background:#ddf; |მონაცემის სტილი = |თავი1 = წარმომავლობა |მონაცემი3 = ძველბერძნული მითოლოგიის გმირი,<br />[[ზევსი]]სა და არგოსის მეფის ქალიშვილ [[დანაე]]ს ვაჟი. |ქვედა სტილი = background:#ddf; |ქვევით = იხ. აგრეთვე<br />[[ბერძენ გმირთა პლეადა]] }} '''პერსევსი''' ({{lang-grc|Περσεύς}}) — [[ბერძნული მითოლოგია|ძველბერძნული მითოლოგიის]] გმირი, [[არგოსი]]ს მეფის, [[აკრისიოსი]]ს ქალიშვილის და ძველბერძნული პანთეონის მთავარი ღმერთის, [[ზევსი]]ს ვაჟი. [[გორგონები|გორგონა მედუზას]] მკვლელი და [[ანდრომედა]]ს გადამრჩენელი. ნახსენებია „[[ილიადა]]ში“ (XIV 320). პერსევსი არის ელინისტური ეპოსის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პერსონაჟი, იგი ასევე ითვლება ბერძენ გმირთა პლეადის ერთ-ერთ ყველაზე წარჩინებულ წევრად. პერსევსზე მითის გავლენა იგრძნობა ასევე გამოჩენილი რუსი პოეტის, [[ალექსანდრე პუშკინი]]ს ნაწარმოებში „ზღაპარი მეფე სალტანისა“ ({{lang-ru|„Сказка о царе салтане“}}). პერსევსზე მითების უმრავლესობა მოთხრობილია [[ოვიდიუსი]]ს პოემაში „[[მეტამორფოზი (პოემა)|მეტამორფოზი“]]. ოვიდიუსის პოემის ინტერპრიტაციის მიხედვით არსებობს პერსევსზე მითის რემდენიმე ვარიანტი. == ეტიმოლოგია == სახელ ''პერსევსის'' ბუნდოვნებისა და მისი მფლობელის ლეგენდარული ხასიათის გამო, ბევრი [[ეტიმოლოგი]] გვერდს უვლის მის ახსნას, იმ მოსაზრებით რომ ის შეიძლება წინარებერძნული წარმოშობისა იყოს. თუმცა, სახელ პერსევსის, ასევე მისი ცოლისა და ნათესავების, მშობლიური ქალაქი ბერძნული იყო. არსებობს ვარაუდი, რომ სახელი შესულია [[ბერძნ.|ბერძნულში]] [[პროტო-ინდო-ევროპული ენა|პროტო-ინდო-ევროპულიდან]]. ამასთან დაკავშირებით, [[რობერტ გრეივზი]] მხარს უჭერდა სახელის მხოლოდ ბერძნულ წარმოშობას. ''პერსევსი'' უნდა წარმოდგებოდეს ძველბერძნული [[ზმნა|ზმნიდან]] - ''perthein''-დან, რაც გაჩანაგებას, გაძარცვას, განადგურებას ნიშნავს, და რომლის ერთ-ერთი ფორმაც ჩანს [[ჰომეროსი]]სეულ ეპიტეთებში. ბერძნულში, ''–εύς'' სუფიქსი როგორც წესი გამოიყენება არსებითი სახელის საწარმოებლად, ამ შემთხვევაში ზმნის ფუძე '''Περσ-''დან. შესაბამისად მივიღეთ '''''პერს-ეუს'''''-ი, ანუ ქალაქების მძარცველი; მაშასადამე, ეს არის პროფესიით ჯარისკაცის, პირველი მიკენელი მეომრის მეტსახელი. სიტყვა ''Περσ-''ის წარმოშობა კიდევ უფრო ბუნდოვანია. ჯ. ბ. ჰოფმანი<ref>''Hofmann'', «Etymologisches Wörterbuch des Griechischen (Munich)» 1950. {{en icon}}</ref> ასახელებს შესაძლებელ ძირს, როგორიცაა ''*bher-'', რომელიც წარმოდგება ლათინური სიტყვიდან ''ferio'' - დარტყმა. ეს, შეესაბამება [[ჯულიუს პოკორნი]]ს ''*bher-''ს(3), „ფხაჭნა, ჭრა“. *bh- ბერძნულში გადმოდის როგორც ph-. ეს სირთულე, შეიძლება გადაიჭრას ასოთშეთანხმენა –th-ს [[დისიმილაცია|დისიმილაციის]] ვარაუდით ''perthein''-ში; ანუ მარტივად, ბერძნებმა არჩიეს არ ეთქვათ - *pherthein. გრეივზი აძლევს ''Περσε-''ს დამატებით მნიშვნელობას, რომელიც ასევეა გამოყენებული სიკვდილის ქალღმერთ [[პერსეფონე]]ში. [[ჯონ ჩედვიკი]] „მიკენური საბერძნეთის დოკუმენტების“ მეორე გამოცემაში ქალღმერთის შესახებ ვარაუდობს სახელის ფუძეს „პე-რე-“ (*82 [[პილოსი]]ს დაფა Tn 316), ექსპერიმენტულად აღდგენილი როგორც *Preswa: :„''სახარბიელოა ნახვა...კლასიკური [[პერსე]]-სი...[[ოკეანუსი]]ს ქალიშვილისა...; მაგრამ, ამის იდენტიფიცირება სახელ „პერსეფონესის“ პირველ ნაწილთან, მხოლოდ ვარაუდია.''“ ბერძნული ხალხური ეტიმოლოგია სახელ ''პერსევსს'' აკავშირებს [[სპარსელები|სპარსელ]] ხალხთან, რომელთაც მაშინ „პერსაის“ ეძახდნენ. თუმცა ადგილობრივ სახელში, ყოველთვის ერია ასო-ბგერა „ა“ (''ფარსი''). [[ჰეროდოტე]]<ref>''Herodotus'', vii.61{{en icon}}</ref> მოგვითხრობს, რომ სპარსელებს ეს სახელი ეწოდათ, პერსევსის უფროსი ვაჟის, პერსესის გამო. რა თქმა უნდა ეს ამბავი იცოდნენ სპარესელებმაც<ref>''Herodotus'' vii.150 {{en icon}}</ref> და სწორედ ამის გამოყენებით აპირებდა [[ქსერქსე]] არგოსელების მოსყიდვას საბერძნეთთან ომის დროს, თუმცა არაფერი გამოუვიდა. [[ცირუს გორდონი|ცირუს გორდონმა]] (ცნობილი თავისი გაბედული თეორიებით), წამოაყენა ვარაუდი,<ref>''Forgotten Scripts'', Basic Books, 1982, ISBN 0-465-02484-X, Chapter 7. {{en icon}}</ref> რომ პერსევსი არის სემიტური სახელი, „პ-რ-ს“-სგან წარმოშობილი, რაც ნიშნავს „ჭრას“. თუმცა, რაიმე კავშირი ძველბერძნებსა და სემიტებს შორის შეუძლებელი იყო, თვითონ ბერძნები იგებდნენ „პერსეუსს“ როგორც გამაანადგურებელს, სავარაუდოდ „პ-რ-ს“-ეც ამასვე ნიშნავდა. == პერსევსის დაბადება == არგოლისის სახელგანთქმულმა მეფემ [[აბასი|აბასმა]] ცოლად ითხოვა [[აგლაე]] და ტყუპი ვაჟი შეეძინა: [[აკრისიოსი]] და [[პროიტოსი]]. სანამ პატარები იყვნენ ერთთავად კინკლაობდნენ და როდესაც წამოიზარდნენ, ერთმანეთის დაუძინებელი მტრები გახდნენ. აბასმა სიკვდილის წინ თავისი სამეფო ორივე შვილს დაუტოვა და დაუბარა - ერთად ემართათ. მაგრამ ძმები ასე არ იქცეოდნენ. მათ შორის შუღლი უფრო გამწვავდა, როდესაც აკრისიოსმა შეიტყო, რომ პროიტოსს შეეცდინა მისი ქალიშვილი დანაე და მასთან სასიყვარულო სარეცელი გაეზიარებინა. ავის მქმნელი ძმა გაიქცა ლიკიაში, სადაც შეირთო იქაური მეფის, [[იობატოსი]]ს ქალიშვილი [[ანტეა]]. შემდეგ ლიკიის ჯარს ჩაუდგა სათავეში და მამისეული ტახტის დაპატრონება გადაწყვიტა. სისხლისმღვრელი ბრძოლა გაიმართა, მაგრამ ვერც ერთმა მოიპოვა გამარჯვება. საბოლოოდ შეთანხმდნენ და სამეფო ორ ნაწილად გაყვეს: აკრისიოს ერგო არგოსი და მისი შემოგარენი, ხოლო პროიტოსს – ტირანსი, მიდია და არგოლისის სანაპიროები. აკრისიოსს გვარის გამაგრძელებელი არ ჰყავდა და ამიტომ [[მისანი|მისანთან]] მივიდა. ორაკულმა უთხრა, რომ გვარის გამგრძელებელი არ ეყოლებოდა, მაგრამ მის ქალიშვილს დანაეს გაუჩნდებოდა ვაჟი, რომელიც მას მოკლავდა. აკრისიოსს შეეშინდა და თავისი ერთადერთი ქალიშვილი სპილენძის მაღალ კოშკში გამოკეტა, სადაც შეღწევა შეუძლებელი იყო. [[ზევსი|ზევსს]] შეუყვარდა დანაე და ოქროს წვიმის სახით შეაღწია კოშკში. დანაეს ზევსისაგან ვაჟი შეეძინა. ეს რომ აკრისიოსმა გაიგო, შვილი და შვილიშვილი სკივრში ჩასვა და ზღვაში გაუშვა. ისინი ერთმა მეთევზემ გადაარჩინა და მეფე [[პოლიდექტესი|პოლიდექტესს]] მიჰგვარა, რომლის კარზეც გაიზარდა პერსევსი. {{ბერძნული მითები}} == პერსევსი სერიფოსზე == მეფე პოლიდექტესს დანაე გულში ჩაუვარდა და მისი ცოლად შერთვა გადაწყვიტა, მაგრამ ქალმა უარყო მისი სიყვარული, რადგან უხეში მეფე მას არ იზიდავდა. პოლიდექტესი ყველანაირად ცდილობდა დანაესგან თანხმობის მიღებას. როდესაც პერსევსი გაიზარდა, მეფე მიხვდა, რომ თავის განზრახვას ასრულება არ ეწერა, ამიტომ მისი თავიდან მოშორება გადაწყვიტა. მან ხალხი მოიწვია, წვეულება გამართა და განაცხადა, რომ [[ოინომაოსი]]ს ქალიშვილის [[ჰიპოდამეა]]ს შერთვას აპირებდა. ხოლო საცოლის წინაშე საკადრისი ურვადით რომ წარმდგარიყო, თითოეული სტუმრისგან საქორწინო საჩუქრად თითო ცხენს ითხოვდა. პირველად ამ თხოვნით პერსევსს მიმართა, რომ მისგან პირობა ჩამოერთმია. მას ეგონა რომ არაფრისმქონე პერსევსი, რადგანაც პირობას ვერ შეასრულებდა, კუნძულიდან გაიქცეოდა. პერსევსს ჯერ უარი აღმოხდა, მაგრამ მერე ჩაფიქრდა და ხელმწიფეს ასე უთხრა: {{ციტატა|თუ შენ მართლა გადაწყვიტე, დაეხსნა დედაჩემს, თუ ჰიპოდამეას ცოლად შერთვას აპირებ, ცხენი კი არა, გორგონა მედუზას მოკვეთილი თავი რომ მთხოვო, იმასაც გაგიჩენ!}} მეფემაც, თითქოს სიტყვაზე დაიჭირაო, ასე მიაგება: {{ციტატა|ეს კი მართლაც ჩინებული საჩუქარი იქნება!}} == პერსევსი კლავს გორგონა მედუზას == დანაპრების შესასრულებლად პერსევს რთული გზა ჰქონდა გასავლელი. მას გაუძნელდებოდა გორგონა მედუზასთვის თავის მოკვეთა და მისი წამოღება. ეს ურჩხული თავის დებთან, სთენოსა და ევრიალესთან ერთად ჰიპერბორეელთა შორეულ მხარეში ცხოვრობდა. სამივე და ამაზრზენი სანახავი იყო, თავზე თმის ნაცვლად გველები ესხათ, წაწვეტებულ დაღრჭენილ კბილებს შორის საზარელი გრძელი ენები გამოსჩროდათ, სპილენძის ვეება ხელები და ალესილი ჭანგები ერთ წამში გაფლეთას უქადდა ყველას, ვინც მათ გაეკარებოდა. ამასთან, მათ დანახვაზე ყველა ქვად იქცეოდა. ქალღმერთმა [[ათენა]]მ უჩინრად მოუსმინა პერსევსისა და მეფის საუბარს და გადაწყვიტა, ახალგაზრდა ჭაბუკს მფარველად მოვლინებოდა. მით უმეტეს, რომ თავად გორგონა მედუზას დაუძინებელი მტერი იყო. თავდაპირველად მან პერსევსი წაიყვანა კუნძულ სამოსზე, სადაც სამივე დის გამოსახულება იდგა, რათა მედუზა დებისაგან განესხვავებინა, რადგან სამივე და ერთმანეთს საოცრად ჰგავდა. ასევე, ათენამ გააფრთხილა ჭაბუკი, რომ მედუზასათვის პირდაპირ არ შეეხედა, თორემ იმწამსვე ქვად იქცეოდა. და თავის დასაცავად თავისი სარკესავით მბზინავი ფარი აჩუქა. [[ჰერმესი|ჰერმესმა]] კი პერსევს უძღვნა თავისი ანდამატის ნამგალი და ასწავლა გორგონა მედუზას წინააღმდეგ მისი გამოყენება. ამის გარდა პერსევსს კიდევ ესაჭიროებოდა ფრთიანი სანდლები, [[უჩინმაჩინის ქუდი]] და ჯადოსნური აბგა, რომელშიც მედუზას მოკვეთილი თავი უნდა ჩაედო. ეს ყველაფერი [[ჰადესი]]ს საკუთრება იყო, რასაც სტიქსელი [[ნიმფები]] ინახავდნენ, მაგრამ გმირს ნიმფების ადგილსამყოფელს ვერავინ მიასწავლიდა. მათი ადგილსამყოფელი იცოდნენ მხოლოდ გორგონების დებმა [[გრაიები|გრაიებმა]]. სამივე დას ერთი საზიარო თვალი ჰქონდათ, რომელსაც რიგრიგობით ხმარობდნენ. ვისაც ხილული თვალი ეპყრა, იმას დაჰყავდა თავისი ორი უსინათლო და. შემდეგ, ის ამ თვალს მეორეს გადასცემდა, მეორე – მესამეს და ასე გრძელდებოდა. ჰერმესმა პერსევსი იქვე ჩაასაფრა. თვალის გადაცემისას, იმ ერთადერთ მომენტში, როდესაც სამივე და ვერ ხედავდა, ჰერმესი სამალავიდან გადმოხტა და ეს საუნჯე წაართვა დებს. უმწეო და შეწუხებულმა გრაიებმა პერსევს ვედრება დაუწყეს და აღუთქვეს, რომ თუ თვალს დაუბრუნებდა, ყველაფერს შეუსრულებდნენ. მაშინ ჭაბუკმა სტიქსელი ნიმფების ადგილსამყოფელის გამხელა მოსთხოვა. მათაც სხვა გზა არ ჰქონდათ და თვალის სანაცვლოდ პირობა შეუსრულეს. პერსევსი იმ წამსვე იქ გაჩნდა, საჭირო ნივთები წამოიღო და გაფრინდა ჰიპერბორეელთა ქვეყანაში. კუნძულზე პერსევსმა თვალი მოკრა მძინარე დებს. ისინი ისე გავდნენ ერთმანეთს, რომ მათ შორის მედუზა ვერ ამოიცნო. აქაც ჰერმესი დაეხმარა და განაპირას მწოლიარეზე მიანიშნა. პერსევსმა ათენასეული ფარი ისე დაიჭირა, რომ გორგონა მედუზას სახე ზედ არეკლილიყო, ჰერმესის ნამგალი მოუქნია და სიცოცხლეს გამოასალმა. მედუზას თავწაჭრილი სხეულიდან ამოხტნენ ფრთიანი ცხენი [[პეგასი]] და ბუმბერაზი [[ქრისაორი]]. პერსევსმა სწრაფად დაავლო ხელი გორგონა მედუზას თავს და აბგაში ჩადო. ამ დროს გამოეღვიძათ მედუზას დებსაც და დის მკვლელს დაუწყეს ძებნა, მაგრამ პერსევსმა უჩინმაჩინის ქუდი დაიხურა, ფრთიანი სანდლები ჩაიცვა და იქაურობას გაეცალა. როდესაც [[ლიბია]]ს გადაუფრინა მედუზას მოჭრილი თავიდან სისხლმა იწვეთა და მიწას დიდ წითელ ლაქად დააჩნდა. ამ სისხლიდან იშვნენ შხამიანი გველები, ყოველგვარმა ცოცხალმა არსებამ ის არემარე მიატოვა და გორგონა მედუზას სისხლიდან აღმოცენებულმა გველებმა ლიბია უდაბნოდ აქციეს. == პერსევსი და ატლასი == ჰიპერბორეელთა შორეული მხარიდან წამოსულმა პერსევსმა მრავალ ქვეყანას გადაუფრინა და ბოლოს დაეშვა ტიტან იაპეტოსის ვაჟის, [[ატლასი]]ს საუფლოში. აქ ერთ-ერთ ბაღში, რომელსაც [[ჰესპერიდების ბაღი]] ერქვა, ოქროსფოთლებიანი და ოქროსტოტებიანი ხე იდგა, რომელიც ოქროს ვაშლებს ისხამდა. ამ გასაოცარ ხეს ატლასი თვალისჩინივით უფრთხილდებოდა და განსსაკუთრებით მას შემდეგ რაც ქალღმერთმა [[თემისი|თემისმა]] უწინასწარმეტყველა, რომ მის ვაშლებს [[ზევსი]]ს ერთ-ერთი ვაჟი დაისაკუთრებდა. ატლასმა ბაღს უზარმაზარი გალავანი შემოავლო, მცველად ცეცხლისმფრქვეველი დრაკონი დაუყენა და იმ დღიდან ყველა გამვლელს ეჭვის თვალით უყურებდა. ხოდა როდესაც მგზავრობით დაქანცული პერსევსი ატლასს მიადგა და ღამის გასათევი სთხოვა, ისიც გაუმჟღავნა, რომ ზევსის ვაჟი იყო და თავისი გმირობის ამბავიც მოუყვა, ატლასს ეჭვიც აღარ შეპარვია იმაში, რომ ეს ჭაბუკი მისი ვაშლების მოსატაცებლად იყო მოსული. მან პერსევსს მასპინძლობაზე ცივი უარი განუცხადა და თან ამის მიზეზიც აუხსნა. პერსევსმა გაბრაზება არ შეიმჩნია და ატლასს უთხრა, რომ მისთვის ძღვენი ჰქონდა მოტანილი. აბგიდან მედუზა გორგონას თავი ამოიღო და სახეში მიუშვირა. იმწამსვე, გოლიათი ატლასი უზარმაზარ მთად იქცა, თმა-წვერი ხშირ ფოთლოვან ტყეებად გადაებურდა, ხელ-ფეხი ფრიალო კლდეებად ექცა, თავი – მთის მწვერვალად, რომელიც ცას მიებჯინა. მას შემდეგ ატლასს ცის თაღი თავითა და მხრებით უჭირავს. [[ფაილი:Louvre wtewael 1616.jpg|thumb|250px|პერსევსი ებრძვის ურჩხულს ანდრომედას გამოსახსნელად]] == ანდრომედას ხსნა == ლეგენდის თანახმად, პერსევსმა გადაუფრინა [[ეთიოპია]]ს, კეფევსის სამეფოს და ზღვისკენ გადმოწვდილ ერთ ქარაფზე მიჯაჭვული ნახევრადშიშველი ასული დაინახა. ფრენის გაგრძელება აღარ ისურვა და მასთან მივიდა. ის იყო [[ანდრომედა]], [[კეფევსი]]სა და [[კასიოპეა]]ს ასული, რომელიც კლდეზე მიეჯაჭვათ და ზღვის ურჩხულის შესაჭმელად გაემეტებინათ. ანდრომედას დედას კასიოპეას დაექადნა, ამქვეყნად ყველაზე ლამაზი ვარ და ზღვის მშვენიერ [[ნერეიდები|ნერეიდებსაც]] ვჯობივარო. განაწყენებულ ნერეიდებს ზღვის მეუფე [[პოსეიდონი]]სთვის შეეჩივლათ ეს ამბავი. პოსეიდონმაც გადაწყვიტა კასიოპეას დასჯა. მან წყლიდან საშინელი ურჩხული ამოუშვა, რომელიც ირგვლივ ყველაფერს ანადგურებდა. შეწუხებულიყო ხალხი ურჩხულის შიშით გარეთ ვერ გადიოდა. მეფემ რჩევის საკითხავად მისანს მიმართა. მისანმა უთხრა: „შენი მშვენიერი ასული მსხვერპლად შესწირე ურჩხულს და მაშინღა დაიცხრობს ზღვის მეუფე რისხვას!“. ეს რომ ხალხს გაეგო, შევარდნილიყო მეფის სასახლეში, გამოეყვანა მისი ასული და კლდეზე მიეჯაჭვა ურჩხულის შესაჭმელად. ქალი შიშით გაჰყურებდა ზღვას, საიდანაც ურჩხული უნდა ამოსულიყო. სწორედ ამ დროს მოვიდა პერსევსი. მან გადაწყვიტა, რადაც არ უნდა დასჯდომოდა, ეხსნა საბრალო ასული, რომელიც ასე მწარედ ისჯებოდა დედის შეცოდების გამო. მან კეფევს და კასიოპეას სიტყვა ჩამოართვა, რომ თუკი მათ ქალიშვილს სიკვდილისგან იხსნიდა, ცოლად უნდა მიეცათ. თუმცა ანდრომედას მშობლებს უკვე ჰყავდათ ქალიშვილისთვის საქმრო შერჩეული, მაინც ეხვეოდნენ და ემუდარებოდნენ, რომ მათი ქალიშვილი გადაერჩინა და ჯილდოდ, მის ცოლობას პირდებოდნენ. ამ დროს ზღვიდან ხმაური შემოისმა და ნაპირისკენ საზარელი არსება გაექანა. პერსევსმა ფრთიანი სანდლები ამოიცვა და ჰაერში აიჭრა. ურჩხულმა პერსევსის ვეება ჩრდილს მოჰკრა თვალი და მისკენ გაემართა. ამით ისარგებლა გმირმა და ურჩხულს ზურგში ჩასცა მახვილი. ურჩხული ქარაფეფს მიაწყდა. პერსევსი უფრო ზევით აიჭრა, რომ ურჩხული ვეღარ მისწვდომოდა, დრო იხელთა და მახვილი შიგ ხახაში ჩასცა. გმირი მიწაზე დაეშვა და ყოველი შემთხვევისთვის, ბუჩქში გადანახულ მედუზას თავს მიაშურა, რომ ჩანთაში ჩაემალა, სანამ ვინმე ნახავდა. სიხარულით გულანთებული ანდრომედა პერსევსს გულში ჩაეკრა, მისი მშობლებიც მადლობდნენ ჭაბუკს. პერსევსმა მადლობის ნიშნად სამსხვერპლოები აღუმართა [[ჰერმესი|ჰერმესს]], [[ათენა]]სა და [[ზევსი|ზევსს]]. პირველ სამსხვერპლოზე [[მოზვერი]] დაკლა, მეორეზე – [[ფური]] და მესამეზე – [[ხარი]]. შემდეგ კი სასახლისკენ გასწიეს და დაპირებული ქორწილი გადაიხადეს. [[ფაილი:Perseus Turning Phineus and his followers to Stone.jpg|thumb|left|250px| პერსევსი ქვად აქცევს ფინევსა და მის ჯარისკაცებს]] == პერსევსი და ფინევსი == ქორწილში ერთადერთი კასიოპეა იყო მოწყენილი. მას პერსევსის სიძეობა მაინცდამაინც გულზე არ ეხატებოდა და სიძედაც ის ერჩია ვისზედაც ქალიშვილი ადრე იყო დანიშნული. ამ დროს შემოისმა მეომართა ფეხის ხმა და იარაღის ჩხარუნი. თურმე [[ფინეფსი|ფინევსს]], ანდრომედას უწინდელ საქმროს, გაეგო საცოლის გათხოვების ამბავი და საბრძოლველად შეჭურვილი რაზმის თანხლებით წასულიყო ქორწილის ჩასაშლელად. გაბრაზებული ფინევსი ემუქრებოდა პერსევსს, რომ მისი აღსასრულის დღე იყო დამდგარი და მას ვერაფერი იხსნიდა. კასიოპეამ ფინევსის მხარე დაიჭირა, ხოლო მეფე კი სხვაგვარად მოიქცა, მან ახლად მოსულს სიტყვა შეაწყვეტინა და იმაში დაადანაშაულა, რომ მან მაშინ არაფერი იღონა, როდესაც მისი საცოლის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრებოდა. ფინევსს ამის საპასუხოდ არაფერი ჰქონდა სათქმელი. ის საქმის განსასჯელად არც იყო მოსული, მხოლოდ ბრაზი და ზიზღი ამოძრავებდა. მან სიტყვის უთქმელად შუბი სტყორცნა გმირს და მან კი მარჯვედ აიცდინა ნასროლი. გაიმართა სასტიკი ბრძოლა. პერსევსმა ფინევსის მრავალი მეომარი სიცოცხლეს გამოასალმა. ისინი ყოველი მხრიდან გარს შემოეხვივნენ პერსევს და ცდილობდნენ ძალის ერთიანობა გამოეყენებინათ მის წინააღმდეგ. ახლა კი მიხვდა გმირი, რომ მისი ერთადერთი ხსნა გორგონა მედუზას თავის გამოყენება იყო. თავის ყველა მომხრეს შეტრიალება უბრძანა და აბგიდან მედუზას თავი ამოიღო. ვინც კი მას თვალებში შეხედა, უმალ მარმარილოს ქანდაკებად იქცა. და ასე ერთმანეთის მიყოლებით ჩალაგდნენ მარმარილოს მწკრივებად. ეს რომ ფინევსმა ნახა მუხლებზე დაემხო და პერსევს ემუდარებოდა, არ მოეკლა. პერსევსმა ღიმილით უთხრა: „ნუ გეშინია, მახვილით არ შეგეხები, ამიერიდან ასე დაჩოქილი იქნები მუდამ“, და გორგონა მედუზას თავი სახეში შეაფეთა. == პერსევსის დაბრუნება სერიფოსზე და აკრისიოსის სიკვდილი == იმ ავბედითი ქორწილის შემდეგ, პერსევსი კეფევსის სამეფოში დიდხანს აღარ გაჩერებულა. ის, ანდრომედასთან ერთად სერიფოსზე დაბრუნდა. ხომალდიდან გადმოსვლისთანავე დედის ამბავი იკითხა და გაიგო, რომ პოლიდექტესს ჰიპოდამეას ცოლად შერთვა არც კი უფიქრია და ისევ დანაეს ხელში ჩაგდებას ლამობდა. ქალი თავის დასახსნელად [[ზევსი]]ს ტაძარს შეეფარა და იქიდან აღარ გამოდიოდა. გაბრაზებული პერსევსი პოლიდექტესის სასახლისკენ გაეშურა. როდესაც დარბაზში შევიდა, ნახა რომ მეფე თავის მეგობრებთან ერთად ღრეობდა. მისი შესვლა ვერავინ შეამჩნია, რადგან მეფეს პერსევსი უკვე მკვდარი ეგონა. მას ვერ წარმოედგინა, რომ გორგონა მედუზას კლანჭებს ვინმე გადაურჩებოდა. პერსევსი მეფეს წარუდგა და მოახსენა, რომ მისი დავალება შეასრულა. მეფემ და მისმა მეგობრებმა მისი მონაყოლი ტრაბახად მიიჩნიეს და სიცილი დააყარეს. პერსევსი ისედაც გაცეცხლებული იყო, ასეთმა დახვედრამ კი რისხვა გაუათკეცა, იგი დასწვდა მედუზას თავს და მეფეს შესძახა:„რაკი არ გჯერა,აჰა, შენი თვალით დარწმუნდი!“ და როდესაც მეფე ქანდაკებად იქცა, წამსვე სამარისებული სიჩუმე ჩამოვარდა. პერსევსმა არც დანარჩენი სტუმრები დაინდო და მათაც მეფის ბედი გაიზიარეს. ჭაბუკმა სტიქსელ ნიმფებს დაუბრუნა ჰადესის ნივთები: უჩინმაჩინის ქუდი, ჯადოსნური აბგა და ფრთიანი სანდლები; გორგონა მედუზას თავი კი [[ათენა]]ს გადასცა, რომელმაც ის თავის ფარზე დაიმაგრა. პერსევსმა სერიფოსის მმართველობა [[დიქტისი|დიქტისს]] ჩააბარა, რომელმაც ერთხელ უკვე იხსნა ის და დედამისი სიკვდილისგან. თვითონ კი ანდრომედასთან და დანაესთან ერთად არგოსისკენ გასწია. აკრისიოსმა, რომ შეიტყო პერსევსის დაბრუნება, არგოსიდან შორს გადაიხვეწა. პერსევსი კი არგოსის მეფე გახდა. მართალია, აკრისიოსი განერიდა, იმას ვისი ხელითაც სიკვდილი ჰქონდა ნაწინასწარმეტყველები, მაგრამ თავის წერას მაინც ვერ ასცდა: ერთხელაც [[ტევტამიდოსი|ტევტამიდოსმა]], რომლის სამეფოსაც აკრისიოსმა თავი შეაფარა, თამაშობა-შეჯიბრებები გამართა. მათში პერსევსიც მონაწილეობდა და მისგან გატყორცნილი დისკო შემთხვევით მოხვდა პაპამისს და იმსხვერპლა. პერსევსი ძალიან დაღონდა, მან აკრისიოსი დიდი პატივით დაკრძალა ათენას ტაძარში. ამ შემთხვევის შემდეგ, არგოსში გმირი ვეღარ გაჩერდა და მან თავისი სამეფო გაუცვალა თავის ნათესავს, ტირინსის მეფეს, პროიტოსის ძეს, [[მეგაპენთესი|მეგაპენთესს]]. პერსევსს მიეწერა ქალაქ [[მიკენი]]ს დაარსება, რომლის უშველებელი კედლები, ისევე როგორც ტირინსისა, გოლიათი [[ციკლოპები|კიკლოპების]] ხელით იყო აშენებული. {{ფოტოგალერეა |ზომა=300 |სათაური=პერსევსი |Image:Rubens - Perseo y Andrómeda.jpg| პერსევსი და ანდრომედა. [[რუბენსი]]ს ნამუშევარი |Image:Mignard-Andromeda and Perseus.jpg| პერსევსი და ანდრომედა. [[მიგნარდი]]ს ნამუშევარი |Image:Perseus and Andromeda MKL Bd. 12 1890 (128867576).jpg| პერსევსი და ანდრომედა |Image:Firenze.Loggia.Perseus02.JPG| პერსევსი მედუზას თავით }} == პერსევსის შთამომავლობა == ''{{მთავარი|პერსეიდები (მითოლოგია)}}'' პერსევსსა და ანდრომედას შვიდი შვილი ჰყავდათ: ექვსი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი. ჯერ კიდევ ელადაში დაბრუნებამდე მათ ეყოლათ [[პერსესი]], სპარსელთა მამამთავარი. შემდეგ მიკენში ეყოლათ [[ალკეოსი]], [[სთენელოსი]], [[ჰელეიოსი]], [[მესტორი]], [[ელექტრიონი]] და [[გორგოფონე]]. ამრიგად პერსეიდებში [[ჰერაკლე (მითოლოგია)|ჰერაკლესა]] და მის მტერს [[ევრისთევსი|ევრისთევსს]] შორის ახლო ნათესაური კავშირია. == თანამედროვეობაში გაჟღერებული პერსევსი == * პერსევსის მითის საფუძველზე გადაიღეს [[1981]] წელს ფილმი [[ტიტანთა განხეთქილება]], მისი გადამუშავებული ვერსია [[2010]] წელს გამოვიდა სახელწოდებით [[ტიტანთა ბრძოლა (ბრძოლა)|ტიტანთა ბრძოლა]], ხოლო [[2012]] წელს მის გაგრძელება, [[ტიტანთა რისხვა (ფილმი)|ტიტანთა რისხვა]] გადაიღეს. 1981 წლის ფილმში პერსევსი განასახიერა [[ჰარი ჰამლინი|ჰარი ჰამლინმა]], მანვე გაახმოვამა პერსევსი ვიდეო თამაშში [[ომის ღმერთი II]]. * [[ჰერმან მელვილი]]ს [[მობი დიკი|მობი დიკში]], მთხრობელი ამტკიცებს, რომ პერსევსი იყო პირველი ვეშაპებზე მონადირე, რომელმაც მოკლა [[კეტო]] ანდრომედას გადასარჩენად. * პერსი (პერსევს) ჯექსონი არის მთავარი გმირი პოპულარული საბავშვო სერიალის [[პერსი ჯექსონი და ოლიმპოელები]]. ამ სერიალში ის [[პოსეიდონი]]ს შვილია. * პერსევსი არის გმირი თამაშში [[იმპერიის ხანა: მითოლოგიები]]. == ლიტერატურა == * {{ref-ru}} Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.304-305, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.3. С.53 == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Perseus}} * [http://www.mythweb.com/encyc/entries/perseus.html ბერძნული მითების ენციკლოპედია: პერსევსი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090117212522/http://mythweb.com/encyc/entries/perseus.html |date=2009-01-17 }}. * [http://www.greekmythology.com/Myths/Heroes/Perseus/perseus.html ბერძნული მითოლოგია: პერსევსი]. == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{ბერძენი გმირები}} {{ზევსის შვილები}} {{პორტალი მითოლოგია}} [[კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია]] [[კატეგორია:ზევსის შვილები]] 16ul9q0w5agrp8atqiahe8xme8cxk9e 0 81578 5352042 4845272 2026-04-06T10:45:09Z ~2026-21177-23 181212 /* ეკლესია-მონასტრები */ 5352042 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საქართველოს კუთხე |სახელი = ტაო-კლარჯეთი |სურათი = Meskheti map of VIII-X centuries (ka).svg |სურათის სიგანე = |სურათის წარწერა = ისტორიული ტაო-კლარჯეთი მესხეთის საზღვრებში |რუკა = |რუკის სიგანე = |რუკის წარწერა = |ადმ. ცენტრი = |ქვეყანა = |რეგიონი = |მუნიციპალიტეტი = |ფართობი = |მოსახლეობა = |სიმჭიდროვე = |ეროვნება = |რელიგია = |ვებგვერდი = |რეგიონის რუკა = |რეგიონის რუკის სიგანე = |რეგიონის რუკის წარწერა = }} '''ტაო-კლარჯეთი''' — პირობითი სახელწოდება, რომელიც აღნიშნავს [[თურქეთი]]ს შემადგენლობაში შემავალ ისტორიული [[ზემო ქართლი]]ს სხვადასხვა მხარეებს. ტერმინს საფუძვლად უდევს ორი მნიშვნელოვანი მხარის — [[ტაო]]სა და [[კლარჯეთი]]ს სახელწოდებები, თუმცა ის აღნიშნავს სხვა მხარეებსაც. ტაო-კლარჯეთის ტერიტორია თურქეთის თანამედროვე ადმინისტრაციული დაყოფით ემთხვევა შემდეგ ადმინისტრაციულ ერთეულებს: [[არტაანის პროვინცია]], [[ართვინის პროვინცია]], [[ოლურის რაიონი]], [[შენკაიას რაიონი]], [[ნარმანის რაიონი]], [[თორთუმის რაიონი]], [[უზუნდერეს რაიონი]], [[ისპირის რაიონი]], [[ოლთუს რაიონი]], [[ფინდიქლის რაიონი]], [[არდეშენის რაიონი]]. ==გეოგრაფია== ტაო-კლარჯეთი ტერიტორიულად სრულად მოიცავს მდინარე [[ჭოროხი]]ს აუზს და აღნიშნული ტოპონიმის საზღვრები არ სცილდება მის საზღვრებს. გამონაკლისს წარმოადგენს ჭანეთ-ლაზეთი, რომელიც ასევე „ზღვისპირა კლარჯეთის“ სახელითაა ცნობილი. '''კლარჯეთი''' როგორც ისტორიული საქართველოს სხვა რეგიონები ([[ჯავახეთი]]) მასაც გააჩნია ვიწრო და ფართო გაგება. ვიწრო გაგებით კლარჯეთი წარმოადგენს მდინარე იმერხევის ქვედა ხეობას, რომლის მარჯვენა ნაპირზე კლარჯეთის ცნობილი მონასტრებია, ხოლო მარცხენა ნაპირზე არტანუჯის ხეობაა, სადაც მდებარეობს დასახლებული პუნქტი — კლარჯეთი. იქვე დგას იმავე სახელწოდების საფორტიფიკაციო ნაგებობა — [[კლარჯეთის ციხე]]. ფართო გაგებით კლარჯეთი წარმოადგენს ტერიტორიას, მოცულს ჭოროხის აუზის ქვედა ნაწილს კლარჯეთის ციხიდან მოყოლებული ვიდრე შავ ზღვამდე, პლუს ზღვისპირა კლარჯეთი - ლაზეთ-ჭანეთი. '''ტაო''', შესაბამისად წარმოადგენს ჭოროხის აუზის ზედა ტერიტორიას, რომელიც იწყება მდინარე [[იმერხევი]]სა და ჭოროხის შესართავიდან ვიდრე [[ბაიბურთი]]ს ჩათვლით. ტაო თავის მხრივ იყოფა [[სპერი]]სა და [[ტაონი]]ს ტერიტორიებად. ტაო-კლარჯეთის ტერიტორიაზე მდებარეობს შუა საუკუნეების ქართული კულტურის მნიშვნელოვანი ძეგლები, რომელთა დიდი ნაწილი ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი. ქართულ სახელმწიფოში შედიოდა ასევე ბასიანის მხარე, რომელიც წარმოადგენს ისტორიული სომხეთის ნაწილს, ხოლო [[კოლა]], [[არტაანი]] და [[ერუშეთი]] კი ეს [[ჯავახეთი]]ს ფართო გაგებით ნაწილია, რომელიც ასევე შედის ზემო ქართლის ანუ მესხეთის მხარეში. ==ისტორია== [[File:Tao-Klarjeti.svg|thumb|frameless|მარჯვნივ|ტაო-კლარჯეთის სამეფო დაახ. X საუკუნეში.]] [[File:Caucasus 1213 AD map ka.svg|thumb|frameless|მარცხნივ|კავკასია 1213 წელს]] ეს ტერიტორია [[საქართველო]]ს კულტურისა და სახელმწიფოებრიობის აკვანია, რადგან ძვ.წ. VII საუკუნეში [[ტაოხები|ტაოხებმა]] სწორედ იქ ჩამოაყალიბეს პირველი სახელმწიფოებრივი ფორმაცია, პროტოქართული სახელმწიფოს ჩანასახი [[დიაოხი]]. ძვ.წ. IV საუკუნიდან მოყოლებული, ეს მიწები პროტოქართული სახელმწიფოების – [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთისა]] და [[იბერია|იბერიის]] შემადგენლობაში შედიოდა. ძვ.წ. 189 – ახ. წ. 115 წლებში [[პონტოს მთები]]ს სამხრეთით მდებარე მიწები [[დიდი სომხეთი]]ს შემადგენლობაში აღმოჩნდა, ხოლო პონტოს მთების ჩრდილოეთით მდებარე მიწები ძვ.წ. 101 წელს მთელ კოლხეთთან ერთად [[პონტოს სამეფო]]მ დაიპყრო და ეს ტერიტორიები ამ სახელმწიფოს საზღვრებში რჩებოდა ძვ. წ. 64 წლამდე, ვიდრე პონტოს სამეფოს [[რომის რესპუბლიკა]] დაეპატრონა. ახ.წ. III საუკუნეში იბერიამ და [[ეგრისის სამეფო]]მ დაკარგული ტერიტორიები დაიბრუნეს. მომდევნო 500 წლის განმავლობაში ადრექართულ სახელმწიფოთა საზღვრები სამხრეთ კავკასიაში არასტაბილური იყო [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიასა]] და [[სასანიანთა იმპერია]]ს შორის პერმანენტული ომების, შემდეგ კი, 650 წლიდან მოყოლებული, ბიზანტიასა და [[არაბთა სახალიფო]]ს |შორის დაპირისპირების გამო. IX საუკუნის დასაწყისისთვის არაბული ხალიფატის დაღმავლობის შემდეგ, ქართულენოვანი ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი პატარა სამეფოებად და საერისთავოებად იყო დაქუცმაცებული. ახ.წ. IX საუკუნის პირველ ათწლეულებში წარმოიშვა [[ქართველთა სამეფო]], სადაც [[ადარნასე ბაგრატიონი|ადარნასემ]], ბაგრატიონთა (ბაგრატუნთა) სომხურ-ქართული სამეფო სახლის მემკვიდრემ, თავისი ძალაუფლების ქვეშ გააერთიანა [[არტაანი]], [[ერუშეთი]] და [[კოლა]]ს პროვინციები, [[ტაო]]ს ნაწილი და [[კლარჯეთის საერისთავო|კლარჯეთის]], [[ოძრხის საერისთავო|ოძრხისა]] და [[წუნდის საერისთავო|წუნდის]] საერისთავოები. 826 წელს ბიზანტიის იმპერატორმა ადარნასეს ვაჟს, [[აშოტ I დიდი|აშოტ I დიდს]], [[კურაპალატი]]ს ტიტული უბოძა, მის სამეფოს დაპყრობილი [[სამცხე]], [[თრიალეთი (მხარე)|თრიალეთი]] და [[შიდა ქართლი]]ც შეუერთა და იბერიის საკურაპალატოდ გარდაქმნა, ცენტრით [[არტანუჯი|არტანუჯში]]. აშოტ I-მა გარდაცვალებამდე თავი იბერიის ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. მისმა შთამომავალმა მეფე [[ბაგრატ III]]-მ 1008- 1014 წლებში შექმნა ერთიანი [[საქართველოს სამეფო]]. XIII-XIV საუკუნეებში [[მონღოლთა ბატონობა საქართველოში|მონღოლთა ბატონობის]] დროს ჩამოყალიბდა სხვადასხვა მხარეები [[თორთომი]], [[პარხალი (მხარე)|პარხალი]], [[ოლთისი]], [[იმერტაო]], [[ამიერტაო]], [[არტაანი]], [[კლარჯეთი]], [[შავშეთი]], [[ჯავახეთი]], [[სამცხე]]. ეს მხარეები შევიდა ადმინისტრაციულ ერთეულში [[სამცხე-საათაბაგო]], რომელმაც 1491 წლიდან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. 1590 წლისათვის სამცხე-საათაბაგო მთლიანად დაპყრობილი ჰქონდა [[ოსმალეთის იმპერია]]ს, რომელმაც ის გადააკეთა ჯერ გურჯისტანის ვილაიეთად, რამდენიმე წლის შემდეგ კი ამ ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი [[ახალციხის საფაშო]]დ ჩამოყალიბდა. ოსმალეთის იმპერიის სამასწლოვან ბატონობას მოჰყვა ამ მხარეების [[ისლამიზაცია]]. XIX საუკუნის დასაწყისისთვის ადგილობრივი მუსლიმი მოსახლეობის დიდი ნაწილი თავს თურქად და ოსმალეთის ერთგული ქვეშევრდომად მიიჩნევდა, მხოლოდ ზოგიერთმა იცოდა თავისი ქართული ან ნახევრად ქართული წარმომავლობის შესახებ. 1828 - 1878 წლებში, სამი [[რუსეთ-ოსმალეთის ომები| რუსულ-ოსმალური ომის]] შედეგად, ოსმალეთის იმპერია იძულებული გახდა ტაო-კლარჯეთის ტერიტორიების ნაწილი [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიისთვის]] დაეთმო. რუსეთის იმპერიაში შევიდა სამცხე და ჯავახეთი [[ახალციხის მაზრა|ახალციხის მაზრის]] სახით, [[აჭარა]], კლარჯეთი და შავშეთი [[ბათუმის ოლქი]]ს სახით და [[კოლა]], არტაანი და ამიერტაო ყარსის ოლქის შემადგენლობაში. ოსმალეთის იმპერიას დარჩა შემცირებული [[ლაზისტანის სანჯაყი]] და იმიერტაო (სპერი, თორთუმი და პარხალი). რუსეთის მიერ „სამუსლიმანო საქართველოს“ უდიდესი ნაწილის ანექსირებას საქართველოს ინტელექტუალური ელიტა ენთუზიაზმითა და ეიფორიით შეხვდა. თუმცა ამას დიდი იმედგაცრუება მოჰყვა, რადგან რუსეთის იმპერიულმა ხელისუფლებამ ადმინისტრაციულად დაყო ქართული მხარეები და მხარი არ დაუჭირა [[მუსლიმები|მუსლიმი]] ქართველების ხელახალ გაქრისტიანებას და აღკვეთა ქართული სამღვდელოების მცდელობა, რომ შემოერთებულ რაიონებში წირვა- ლოცვა აღევლინათ. XIX საუკუნის ბოლოსათვის ტაო-კლარჯეთმა შესამჩნევად დაკარგა ქართული ხასიათი. ამ მხარეების ქრისტიანულ და ქართულ წარმომავლობაზე მხოლოდ არქიტექტურული ძეგლების ნაშთები და სოფლების ქართული დასახელებები მიანიშნებს. თუმცა ამ სახელების უმტესი ნაწილი [[თურქული ენა|თურქულით]] იქნა ჩანაცვლებული 1920-იან წლებში. 1921 წელს [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] დაცემის შედეგად სამუსლიმანო საქართველოს დიდი ნაწილი შეუერთდა თურქეთს და ჩამოყალიბდა [[თურქეთი|თურქეთსა]] და [[საქართველო]]ს შორის თანამედროვე საზღვარი. == ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლების სია == [[ფაილი:Architectural monuments of Tao-Klarjeti map.png|მინი|რეგიონის ხუროთმოძღვრული ძეგლების რუკა]] [[File:Ardanuc-castle.jpg|thumb|frameless|მარჯვნივ|არტანუჯი]] ===ეკლესია-მონასტრები=== # [[ანჩის მონასტერი]] # [[ანისის ქართული ეკლესია]] # [[:tr:Agaraki_Manastırı|აგარაკის მონასტერი]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Akria_Kilisesi|აკრიას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[ახალთა|ახალთას ეკლესია (კოწახურა)]] # [[:tr:Ahoti_Kilisesi|ახოთის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[ახიზის მონასტერი|ახიზის (ახიზას) მონასტერი]] # [[ალის წმინდა გიორგის მონასტერი]] # [https://www.facebook.com/lashadevdarianofficial/posts/%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98arseniseuli-kilisesi%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9D-%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98-%EF%B8%8F%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D/2654146114920885/ არსენისეული] (არმენისეული) ორი დარბაზული ეკლესია (ტაო) # [[აღჯაყალას ციხე|აღჯაყალას ეკლესია (აღჯაკალას ციხის ეკლესია ჩილდირის ტბასთან)]] # [[:tr:Abrnesi_Kilisesi|აბრნესის ეკლესია]] (თორთომის მხარე) # [[:tr:Artanuci_Kilisesi|'''არტანუჯის ციხის ეკლესია''']] (ართვინის მხარე) # [[თარგი:არტაანის წარწერებიანი რუკა|აიაზმას (ორდანიკის) ეკლესია]] # [[:tr:Ahalşeni_Kilisesi|ახალშენის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Ampuri_Kilisesi|ამპურის ეკლესია]] (ერუშეთის მხარე) # '''[[ბანა|ბანას ტაძარი]]''' # [[ბალვანა|ბალვანას ეკლესია]] # [https://www.dzeglebi.ge/dzeglebi/b/bagchalo_kishla.html ბაღჩალო ყიშლას ეკლესია] # '''[[ბერთა|ბერთას მონასტერი]]''' # '''[[ბარეთელთა|ბარეთელთას მონასტერი]]''' # [https://intermedia.ge/%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%90/110028-%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A8%E1%83%98/89/ ბაზელონის ნამონასტრალი] # [[:tr:Bebereki_Kilisesi|ბებერექის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ბოსელთის ღვთისმშობლის ეკლესია|'''ბოსელთას ციხის (შატბერდის ციხის) ღვთისმშობლის ეკლესია''']] # [[:tr:Bagini_Kilisesi|ბაგინის ეკლესია]] (ოთნგო,ართვინის მხარე) [https://www.facebook.com/media/set/?set=a.772921926186718.1073741841.698244826987762&type=3&_rdr ბაგინი] # [[:tr:Bardisi_Kilisesi|ბარდისის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Bergi_Kilisesi|ბერგის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Bobisgeri_Kilisesi|ბობისგერის ეკლესია]] (ბობოსგირი,ოლთისის მხარე) # [[:tr:Gurcani_Kilisesi|გურჯანის ეკლესია]] (დარბაზული,ართვინის მხარე) # [[გაბანი|გაბანის ეკლესია]] # [[გურნათელი|'''გურნათელის (გუნათლეს ვანი) ეკლესია''']] (შავშეთის მხარე) # [[გოგიუბის ეკლესია|გოგიუბის( გოიუბა,გოგიუბა,გუგუბის) ეკლესია]] # [https://www.facebook.com/photo.php?fbid=860232747455635&id=698244826987762&set=a.860232540788989 გასადინარის მონასტერი] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Gelaşeni_Kilisesi|გელაშენის ეკლესია]] (ართვნისი მხარე) # [[:tr:Goraşeti_Kilisesi|გორაშეთის ეკლესია]] (ართვნისი მხარე) # [[დაბა (კლარჯეთი)|'''დაბას მონასტერი''']] # [[დადაშენის ეკლესია|'''დადაშენის ეკლესია''']] # [https://kulturenvanteri.com/tr/yer/kucuk-damal-kilisesi/#16.19/41.343517/42.840634 დამალას დარბაზული ეკლესია] (ერუშეთის მხარე) # [[:tr:Dabaketili_Kilisesi|დაბაკეთილის (იაშარქოის) ეკლესია]] # '''[[დოლისყანა|დოლისყანას მონასტერი]]''' # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=2848 დორთქილისას ეკლესია (ზემო ოთხთა,ოთხთას მონასტერთან ახლოს)] # [https://intermedia.ge/%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%90/110028/89/ დარიჯას ეკლესია] (დარბაზული) # [[:tr:Dasamobi_Kilisesi|დასამობის ეკლესია]] (ართვნისი მხარე) # [[ერუშეთის ეკლესია|'''ერუშეთის ეკლესია''']] (პირველი ქრისტიანული ტაძარი საქართველოში) # '''[[ენირაბათი|ენირაბათის ანუ ახალდაბას (ნორაშენის) მონასტერი]]''' # [[ესბეკის კომპლექსი|ესბეკის ეკლესიათა კომპლექსი]] (ეზბეკი) # [[ექექი|'''ექექის მონასტერი (ექექსი)''']] # [[:tr:Erkinis_Kilisesi|ერკინისის (ითიკი) ეკლესია]] # [[ვარზაჰანი|ვარზაჰანის მონასტერი (უღრაკი)]] # [http://taoklarjeti.com/index.php/taoklarjeti/fotoemotions/vashlobi-2010 ვაშლობის მცირე ეკლესია] # [[ვაჩეძორის მონასტერი|'''ვაჩეძორის მონასტერი (ნიაკომი)''']] # [[:tr:Veli_Kalesi_Kilisesi|ველის ციხის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ზეგანის ეკლესია|ზეგანის ეკლესია (ზაქი)]] # [https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 ზარდანესის ეკლესია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708183416/https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 |date=2024-07-08 }} (ოლთისის მხარე) # [https://www.allnews.ge/saintereso/172727-rogor-moxvda-turketis-mxares-uzvelesi-kartuli-sopeli-shvidkomliani-tataletis-istoria/ თათალეთის (ტატალეთის) ეკლესია] # [[თეთრციხე|'''თეთრციხეს დარბაზული ეკლესია''']] # [[თურქაშენის ეკლესია|'''თუქრაშენის (თურქაშენი)''']] ეკლესია # [[:tr:Tagureti_Kilisesi|თაგურეთის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Tavzeti_Kilisesi|თავზეთის ანუ თაუზეთის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Tikmanet_Camii|თიკმანეთის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Tortum_Kalesi_Kilisesi|'''თორთომის ციხის ეკლესია''']] # [https://www.facebook.com/media/set/?set=a.945447732267469.1073741935.698244826987762&type=3 ისის სამაფსიდიანი ეკლესია] (ისის ტრიკონქი) # '''[[იშხანი|იშხანის მონასტერი]]''' # [[:tr:İrsa_Kilisesi|ირსას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[კიაღმის ალთი|'''კიაღმის ალთის ტაძარი''']] (კიაგლის ალტი) # [https://georgianencyclopedia.ge/ka/form/27562 კინეპოსის ეკლესია] # [[:tr:Kagari_Kilisesi|კაგარის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Kavkasidzeler_Kalesi|კავკასიძეების ციხის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Kalacuk_Kilisesi|კალაჯუკის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Kalkosi_Kilisesi|კალკოსის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # '''[https://www.facebook.com/612141019259122/photos/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A-%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%9A-%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98/1078372755969277/ კალმახის ციხის ეკლესია]''' (სოლომონისის ციხის ეკლესია) # [[:tr:Kintshureti_Kilisesi|კინცხურეთის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Koditzkaro_Kilisesi|კოდიწყაროს (კოდისწყარო) ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Kokoşauri_Kilisesi|კოკოშაურის (კოკოშა) ეკლესია]] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Kopadzeler_Kilisesi|კოპაძეების ეკლესია]] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Korideti_Kilisesi|კორიდეთის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Karsnia_Kilisesi|კორსნიას (კარსნია) ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Kotasi_Kilisesi|კოტასის ეკლესია]] (კოტისი, არტაანის მხარე) # [[:tr:Koziri_Kilisesi|კოძირის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [http://saunje.ge/index.php?id=1521&option=com_content&lang=ru კოსორის მღვიმის ეკლესია](კოსსორი, ოლთისის მხარე) # [[კოპის ციხე|კოპის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე,კოპის ციხის მახლობლად) # [https://iverieli.nplg.gov.ge/handle/1234/274324 კერკლიუხის ეკლესია] (ოლთისის მხარე) # [[ლექსორის მონასტერი|'''ლექსორის მონასტერი''']] # [[:tr:Lelusi_Manastırı|ლელუსის (ლელი) მონასტერი]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Longothevi_Kilisesi|ლონგოთხევის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[მამაწმინდის ეკლესია|'''მამაწმინდის ეკლესია''']] # [[მიჯნაძორი|'''მიჯნაძორის მონასტერი''' (მიძნაძორი)]] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=565 '''მერეს ეკლესია'''] (ფოცხოვში) # [http://saunje.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=360%3A2010-03-30-22-58-32&catid=1%3A2010-01-24-19-54-07&lang=ka&Itemid=4 მუხლაჯიქილისეს ეკლესია] (მუხლაჯიგილისი) # [[:tr:Maskuri_Kilisesi|მასკურის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Mgeltsihe_Kilisesi|მგელციხეს (კურტკალე) ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Mglivani_Kilisesi|მგლივანის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Meredisi_Kilisesi|მერედისის (მერადისი) ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Merenisi_Kilisesi|მერენისის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Meria_Kilisesi|მერიას (მოლოხორი,მოლოჰორი) ეკლესია]] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Mitendieri_Mağaraları|მიტენდიერის მღვიმის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Muriana_Kilisesi|მურიანას ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ნაქალაქოი|ნაქალაქევის (ნოქალაქევი, ნაქალაქოი)  მონასტერი]] # [[ნუკას საყდარი|'''ნუკას საყდარი''']] (დედათა მონასტერი) # [[:tr:Nigala_Kilisesi|ნიგალას (ნიგალის) ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Nihahi_Kilisesi|ნიხახის ეკლესია]] (იოკუშლუ, ართვინის მხარე) [https://odishinews.ge/2016/07/07/nikhakhi-aghar-arsebobs/ ნიხახი] # [[ოთხთა ეკლესია|'''ოთხთას ეკლესია''']] # [[ოპიზა|'''ოპიზის მონასტერი''']] # [[ორჯოხის ტრიკონქი|ორჯოხის (ორჩოკის) ტრიკონქის მონასტერი]] # '''[[ოშკი|ოშკის ტაძარი]]''' # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=589 ოქრობაგეთის ეკლესია] (ქოფრულუ) # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=585 '''ოლთისის ციხის ეკლესია'''] # [[:tr:Odeki_Kilisesi|ოდეკის ეკლესია]] (თორთომის მხარე) # [[:tr:Odeki_Kale_Kilisesi|ოდეკის ციხის ეკლესია]] (თორთომის მხარე) # [[:tr:Okami_Kilisesi|ოკამის ეკლესია]] (უკიამი, არტაანის მხარე) # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=582 ორთულის ეკლესია](ოლთისის მხარე) # '''[[პარეხი|პარეხის მონასტერი]]''' (პარეხთა) # '''[[პარხალი|პარხალის მონასტერი]]''' # [https://www.dzeglebi.ge/dzeglebi/v/vanqi.html '''პატარა ვანქის ეკლესია'''] # [https://kvirispalitra.ge/article/14061-artanuji/ პეტრე-პავლეს ეკლესია (არტანუჯის ციხესთან)] # [[:tr:Pertusi_Kilisesi|პერტუსის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Petobani_Kilisesi|პეტობანის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [https://iverieli.nplg.gov.ge/handle/1234/274324 პარსადანის ეკლესია] (ოლთისის მხარე) # [[სათლეს ეკლესია|'''სათლეს ანუ შავშეთის ეკლესია''']] # [[:tr:Bazgireti_Kilisesi|საზგირელის ანუ ბაზგირეთის ეკლესია]] # [[სვეტის ეკლესია|'''სვეტის ეკლესია''']] # [[სინკოთი|'''სინკოთის ეკლესია''']] # [https://www.facebook.com/100042098603434/posts/1152790598126853/ სირასგომის (სინდისგომის,სარიამაჩის)  ეკლესია] (არტაანის მხარე) # [[სოხტოროტი|სოხთოროთის (სოხტოროტი) ეკლესია]] # [https://www.dzeglebi.ge/dzeglebi/s/solomonisis_mgvime.html სოლომონისის მღვიმის ეკლესია] # [[სოლომონ-ყალა|'''სოლომონ-ყალას (სოლომონ-კალა) ეკლესია''']] # [[სუხბეჩი|სუხბეჩის ეკლესია]] # [[:tr:Sihçeki_Kilisesi|სიხჩეკის ეკლესია]] (სეხჩეკი, ოლთისის მხარე) # [[საკირის ეკლესია (არტაანი)|საკირეს ეკლესია (საკირი)]] # [http://saunje.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=360%3A2010-03-30-22-58-32&catid=1%3A2010-01-24-19-54-07&lang=ka&Itemid=4 სენსოპის ეკლესია] (სანსუტი) # სერას მცირე ეკლესია (ტაოში) # [https://www.facebook.com/265637360171417/photos/%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90speris-ispiris-eklesia/640129966055486/ სპერის ეკლესია] # [[:tr:Sabauri_Kilisesi|საბაურის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Samtzubi_Kilisesi|სამწუბის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Samtzkaro_Kilisesi_(Aşağı)|სამწყაროს ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Sananesi_Kilisesi|სანანესის (სანანო) ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Svirevani_Kilisesi|სურევანის (სვირევანი,სვილევანი) ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Skarebi_Kilisesi|სკარების ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Suagara_Kilisesi|სუაგარას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[ტაძარანი|ტაძარანის მონასტერი]] (სპერის მხარე) # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=2850 ტახტაკრანის ეკლესია] (ართვინის მხარე) # [https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1498656026946634&type=3&_rdr ტანძოთის ეკლესია] # [[ტბეთის მონასტერი|'''ტბეთის მონასტერი''']] # [https://didostatismarjvena.wordpress.com/2014/11/07/%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98/ '''ტაოსკარის ეკლესია'''] # [[:tr:Gölbelen_Köyü_Camii|ურთას ციხის სამნავიანი ბაზილიკის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Uri_Kilisesi|ურის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Urumi_Kilisesi|ურუმის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ფარნაკის ციხე|ფარნაკის ციხის ეკლესია]] (ფერნიაკი,პერნიაკი) # '''[[ფანასკერტი|ფანასკერტის ციხის ეკლესია]]''' # '''[http://georgiavoyage.ge/en/pekrasheni-church/ ფექრაშენის ეკლესია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240629111436/http://georgiavoyage.ge/en/pekrasheni-church/ |date=2024-06-29 }}''' (არტაანში) # [[:tr:Pancureti_Kilisesi|ფანჯურეთის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Karapi_Kilisesi|ქარაფის ეკლესია]] (სპერის მხარე) # [[:tr:Kargluhi_Kilisesi_(Büyük)|ქარგლუხის ეკლესია]] (კარკლუხი, ოლთისის მხარე) # [[:tr:Kishakapı_Kilisesi|ქარცხისკარის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Kamhisi_Kilisesi|ქამხისის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Ğvime_Kilisesi|ღვიმეს ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # '''[[შატბერდი|შატბერდის მონასტერი]]''' # [[შუაწყლის ეკლესია]] # [[:tr:Şagora_Kilisesi|შაგორას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Şavmta_Kilisesi|შავმთას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Şindoba_Kilisesi|შინდობას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[ჩანგლი|'''ჩანგლის მონასტერი''']] # [[ჩაისის ეკლესია|'''ჩაისის ეკლესია''']] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=605 ჩამხუსის ეკლესია] (სოლომონისის ციხის მახლობლად) # [[:tr:Çamardo_Kilisesi|ჩამარდოს ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Çarnesi_Kilisesi|ჩარნესის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Çihireti_Kilisesi|ჩიხირეთის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [https://www.facebook.com/265637360171417/photos/a.640129962722153/640130609388755/?type=3&_rdr ცირქინეს ეკლესია] # [[:tr:Tsihisdziri_Kilisesi|ციხისძირის (ყაიადიბის) ეკლესია]] # [[:tr:Tsihia_Kilisesi|ციხიას ანუ ჯაყელების ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [https://www.artanuji.ge/book_ge.php?id=278 ციხის ეკლესია (სპერის მხარე)] # [https://dzeglebi.ge/dzeglebi/w/ckarostavi_klarjetisi.html '''წყაროსთავის ეკლესია'''] (კლარჯეთის მხარე) # [[ჯავახეთის წყაროსთავი|'''წყაროსთავის ტაძარი''']] (ასევე ეძახიან ,,ჯავახეთის წყაროსთავსაც", ფოცხოვში) # [[:tr:Tzepta_Kalesi_Kilisesi|წეფთის ციხის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Tzinobani_Kilisesi|წინუბანის (წინობნის) ეკლესია]] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Tzurtzkabi_Kilisesi|წურწყაბის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ჭალის ეკლესია (იუსუფელი)|ჭალის (ჯალის) ეკლესია]] (იუსუფელში) # [[პატარა ჭინჭრობის ეკლესია|ჭინჭრობის ეკლესია]] # '''[[ხანძთა|ხანძთას მონასტერი (ფორთი,პორტა)]]''' # '''[[ხახული|ხახულის მონასტერი]]''' # [[:tr:Hanak|ხანაკის (ჰანაკის) ციხის ეკლესია]] # [[:tr:Hoşureti_Kilisesi|ხოდურეთის (ხოშრეთი,ხოშურეთი,ჰოშრეთი) ეკლესია]] # [[თარგი:არტაანის წარწერებიანი რუკა|ხევას ეკლესია]] # [[:tr:Aşağı_Hers_Kilisesi|ხერსის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Heosmani_Kilisesi|ხეოსმანის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Hertvisi_Manastırı|ხერთვისის მონასტერი]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Hozabiri_Kilisesi|ხოზაბირის აეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Hoşvan_Kilisesi|ხოშვანის ეკლესია]] (ხოშევანქი, ოლთისის მხარე) # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=549 ხოსორის ეკლესია] # [[:tr:Hunamisi_Kilisesi|ხუნამისის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ძურძნის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # ძეგლის ეკლესია (ართვინის მხარე) # [[ჯმერკის მონასტერი|'''ჯმერკის მონასტერი''']] # [[ჯიჯორის ეკლესია]] # [[:tr:Hunamisi_Kilisesi|ჯვარების ეკლესია]] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Cocorta_Kilisesi|ჯოჯორთას ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Cuğo_Kilisesi|ჯუღოს ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 ჯუჯურუსის ეკლესია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708183416/https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 |date=2024-07-08 }} (ოლთისის მხარე) # [[ჰამზეთის ეკლესია|ჰამზეთის ეკლესია (ხამზეთი)]] === ციხე - სიმაგრეები === # [[აზორდის ციხე]] # [[ანძავის ციხე]] # '''[[ართვინის ციხე|ართვინის (ლივანა) ციხე]]''' # '''[[არტაანის ციხე]]''' # '''[[არტანუჯის ციხე]]''' # [[ასისფორის ციხე|ასისფორის (ერსისის,არსისი,ქილიჩქაია) ციხე]] # [[ახიზის ციხე|ახიზას ციხე]] # [[აღჯაყალას ციხე|აღჯაყალას (უნგუზექი )ციხე]] # [[ბარაციხე]] (ჩაქველთა) ციხე იმერხევში # [[ბარდუსის ციხე|ბარდუსის (ბარდისის) ციხე]] # '''[https://www.dzeglebi.ge/dzeglebi/b/bagchalo_kishla.html ბაღჩალო ყიშლას ციხე]''' # [https://www.facebook.com/ArtvinHaber08/photos/a.150649518441823/1824116757761749/?type=3 ბაძგირეთის ( ბაზგირეთის) ციხე] # [[ბიჯეს ციხე]] # [[:tr:Baketi_Kalesi|ბაკეთის ციხე]] # '''[[ბორჩხას ციხე]]''' # '''[[ბოსელთას (შატბერდის) ციხე|ბოსელთას ანუ შატბერდის ციხე]]''' # [https://georgianencyclopedia.ge/ka/pdf-export/30654 ბუღათაყურის ხევის ციხეები] # [[ბეჭისციხე|'''ბეჭის ციხე''']] (ქუმურლუხი) # [[:tr:Bedazori_Kalesi|ბედაზორის ციხე]] (ბუდაზორი) # [[გარყლობის ციხე]] # [[გორაშეთის ციხე]] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=6955 გარდაგადმომხედის ციხე-კოშკი] (ჭოროხის და ქლასკურის წყლის შესართავთან) # [[მეშელი (შავშეთის რაიონი)|დაბაწვრილის (მეშელის) ციხე]] # [[ესბეკის კომპლექსი|'''ეზბეკის (ესბეკის) ციხე''']] # [[ერკინისის ციხე]] # [[ერსინეკის ციხე]] # [https://taoklarceti.home.blog/2019/12/18/eruseti-2/ '''ერუშეთის ციხე'''] # '''[http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=6956 ენირაბათის (ახალდაბას,ლაკომარყალე) ციხე]''' # [http://saunje.ge/index.php?id=360&lang=ru ველის ციხე-ქალაქი] # [https://wikimapia.org/40151053/ka/%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%AB%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94 ვაჩეძორის ციხე] # [[:tr:Vaşlovani_Kalesi|ვაშლოვანის ციხე]] # [[ზემო ხანახის ციხე]] # '''[[თეთრციხე]]''' # '''[[თორთომის ციხე]]''' # '''[https://didostatismarjvena.wordpress.com/2014/11/07/%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98/ თუხარისის ციხე]''' # [[იფხრევლის ციხე|იფხრელის ციხე]] (იფხრეული) # [[კლარჯეთის ციხე|'''კლარჯეთის ციხე''']] # '''[[კავკასიძეების ციხე|კავკასიძეების ციხე (თექალე)]]''' # [http://www.erbaa.gov.tr/kale-bogazi კალებოღაზის ანუ ყელის ციხე] # [[კალმახი (ციხესიმაგრე)|'''კალმახის (სოლომონისი) ციხე''']] # [[კვარცხანის ციხე|კვარცხანას (კვარცხანის) ციხე]] # [[კალაჯუხის ციხე]] # [https://www.facebook.com/698244826987762/photos/a.927928524019390/927932244019018/?_rdr კისკიმის (ქისქიმი) ციხე] # [[ქისპორეთის ციხე|კისპარატის (კისპორეტი,ქისპორეტის) ციხე]] # [[კონქის ციხე]] # [[კოპის ციხე]] # [[ლონგოთხევის ციხე|ლონგოთხევის]] (იენი რაბათის) ციხე # [[:tr:Lisgavi_Kalesi|ლისგავის ციხე]] (ლისკავი) # [[მოხურგუთის ციხე]] # [[მგელციხე]] (კურტკალე) # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/fotoebi/index.php?do=view&id=31210 მგლინავის (გირვანის) ციხე] # [[მელოს ციხე]] (სარიბუდაქი) # '''[[მერეს ციხე (სამცხე)|მერეს ციხე ფოცხოვში]]''' # [http://novators.ge/dzeglebi.php?id=16048 ნიაკომის ანუ ვაჩეძორის ციხე] # [[ნიხახის ციხე]] (იოკუშლუ) # [https://evergreen.tsu.ge/eg/opac/record/240165 ნორბედის ციხე (ნორბერდი)]{{Dead link|date=ივნისი 2025 |bot=InternetArchiveBot }} # '''[[ოლთისი|ოლთისის ციხე-ქალაქი]]''' # [[:tr:Orcohi_Kalesi|ორუჯუქის (ორჯოხის) ციხე]] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/fotoebi/index.php?do=view&id=31210 ორეზაქის ციხე] # [[ოღდემი (იუსუფელის რაიონი)|ოკდემის (ოღდემის) ციხე]] # [[:tr:Odeki_Kalesi|ოდეკის ციხე]] (ოლთისის მხარე) # '''[http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=589 ოქრობაგეთის ციხე]''' # [https://www.academia.edu/44867122/%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94_The_Fortifications_of_Tao_Klarjeti_Volume_III_The_Fortifications_of_Tao ოშკისორის ციხე] # [[:tr:Oşnaki_Kalesi|ოშნაგის (ოშნაკი,ოშნაქი) ციხე]] # [https://www.facebook.com/media/set/?set=a.908728185939424&type=3&comment_id=908979229247653&reply_comment_id=910963315715911&_rdr ოხურის ციხე] # [https://evergreen.tsu.ge/eg/opac/record/240165 პერტოვანის ციხე]{{Dead link|date=ივნისი 2025 |bot=InternetArchiveBot }} # [[პეტერეკის ციხე|პეტრეკისის (პეტერეკის) ციხე]] # '''[[სათლეს ციხე|სათლეს (შავშეთის, სათლელის) ციხე]]''' # [[სამკარის ციხე]] # [[სარწების ციხე]] # [[საღირას ციხე]] # [[სვეტის ციხე|'''სვეტის ციხე''']] # [[სირასგომის ციხე|სირასგომის (სინდისგომის,სარიამაჩის ციხე)]] # [[სიხჩეკის ციხე|სიხჩეკის ციხე (სიხჩეკ კალა)]] # [[სოლექის ციხე|სოლექის (სოლფორექი) ციხე]] # [https://www.dzeglebi.ge/dzeglebi/s/sinkoti.html სინკოთის (სინაქოთი, იჩკალე) ციხე-კოშკი] # [[სპერის ციხე|'''სპერის ციხე''']] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=2862 ტამრუტის ციხე] # [[ტანძოთის ციხე|ტანძოთის (სხულოვანის,აიდინქოის) ციხე]] # [[ტაოსკარი|'''ტაოსკარის ციხე''']] # [http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=25&t=1519 ურთას ციხე] (ჩილდირის ტბასთან მდებარე) # [[ურის ციხე]] (არტაანის მხარე) # [https://www.chveneburi.net/ka/kartuli-soflebi/ustamisi-esqikale-savsetis-erti-qartuli-sofeli-h479.html უსტამისის (ესქიკალე,ესკიყალე) ციხე] # '''[[ფანასკერტი|ფანასკერტის ციხე]]''' # [[ფარაკანი|ფარაკანის ციხე]] (არტაანის მხარე) # '''[[ფარნაკის ციხე|ფარნაკის (ავჭალას) ციხე]]''' (ფერნიაკი,პერნიაკი) # [[ფიქლობის მეგალითური ნაგებობა|ფიქლობის ციხე]] # '''[[ქაჯის ციხე|ქაჯის ციხე (ქაჯეთის ციხე)]]''' # [https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1355399217865989&id=215457961860126&set=a.215462161859706 ქვათეთრისის ციხე] # [[ქოროღოს ცეცხლისჯვრის კომპლექსი|ქოროღოს ციხე]] (ტაო) # [[ქინძოტამალის ციხე|ქინძოტამალის (ბაღდაშენი,ქინძის) ციხე]] # [[ქისპორეთის ციხე|ქისპორეთი ციხე]] # '''[[ყველისციხე|ყველის ციხე]]''' # [https://www.facebook.com/698244826987762/photos/%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98/938472979631611/?_rdr შავციხე] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=6952 შარბიეთის ციხე] (კლარჯეთის მხარე) # [http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=25&t=1813 წეფთის (უსტამისის) ციხე] # [[წურწყაბის საეპისკოპოსო|წურწყაბის (წყურწყამი)  ციხე]] # [[ჩაღირნესის ციხე|ჩაღირნესის (ჩარნესი) ციხე]] # [https://www.facebook.com/SakdrisiCommittee/posts/5057798110969275/?locale=hi_IN&_rdr ჭანჭახის ციხე] # [https://taoklarceti.home.blog/2021/03/31/cimcimi/ ჭიმჭიმის ციხე] # [[მზეჭაბუკ ათაბაგის ციხე-დარბაზი|'''ჭაბუკის ანუ მზეჭაბუკ ათაბაგის ციხე-დარბაზი''']] # [https://www.facebook.com/215457961860126/photos/a.215462161859706/1355399284532649/?_rdr ხანთუშეთის (ყარაღაჯის) ციხე] # [[:tr:Hanak|ხანაკის (ჰანაკის) ციხე]] # [[ხევისკარის ციხე|ხევისკარის ანუ ერიტაშის ციხე (შავშეთის მხარე)]] # ხევისკარის ციხე (მტკვრის აუზი) # [[ხელევანის თეთრი ციხე]] # [https://iverieli.nplg.gov.ge/handle/1234/181911 ხევწრულის ციხე] (შავშეთი) # [[ჯაყის ციხე]] # [[:tr:Cuğo_Kalesi|ჯუღოს ციხე]] # [[:tr:Huvahi_Kalesi|ჰუვახის ციხ]]<nowiki/>[[:tr:Huvahi_Kalesi|ე]] (ხუვახი, ხავაღი,ჰოვახი,ჰავაგი) ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონები]] *[[ქართველთა სამეფო]] *[[სამცხე-საათაბაგო]] *[[ახალციხის საფაშო]] *[[ბათუმის ოლქი]] *[[სამუსლიმანო საქართველოს ავტონომია]] ==ლიტერატურა== {{commonscat-inline|Tao-Klarjeti}} *{{წიგნი|ავტორი=ანდერსენი ე.|ნაწილი=სამუსლიმანო საქართველო 1918-1921 წლებში და პირველი რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთი საზღვრის ფორმირება |სათაური=საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გახსენება ასი წლის შემდეგ|გამომცემლობა=[[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თსუ]] |ადგილი=თბილისი|წელი=2018|ტომი=|გვერდები=|isbn=978-9941-13-771-6|გვ=267-296}} * [[ვალერი სილოგავა]], [[კახა შენგელია]], [http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/8199 ტაო-კლარჯეთი], კავკასიის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბილისი, 2006, ISBN 99940-861-7-0 * ბაგრატიონი, გიორგი, კუპატაძე, ბონდო, სამუშია, ჯაბა, : ,,'''[https://www.interpressnews.ge/ka/article/655584-proektisa-da-samtomeulis-tao-klarjetis-cixe-simagreebi-prezentacia-gaimarta/ ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები] სამტომეული "''' * ექვთიმე თაყაიშვილი - თხზულებანი ორ ტომად. მთავარი რედაქტორი:როინ მეტრეველი. 2016-2017წელი https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708183416/https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 |date=2024-07-08 }} [[კატეგორია:ტაო-კლარჯეთი]] r7ptmj9lvfpshihbti0wn7c6vw5wi4t 5352066 5352042 2026-04-06T11:26:42Z MIKHEIL 18439 [[Special:Contributions/~2026-21177-23|~2026-21177-23]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 4845272 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საქართველოს კუთხე |სახელი = ტაო-კლარჯეთი |სურათი = Meskheti map of VIII-X centuries (ka).svg |სურათის სიგანე = |სურათის წარწერა = ისტორიული ტაო-კლარჯეთი მესხეთის საზღვრებში |რუკა = |რუკის სიგანე = |რუკის წარწერა = |ადმ. ცენტრი = |ქვეყანა = |რეგიონი = |მუნიციპალიტეტი = |ფართობი = |მოსახლეობა = |სიმჭიდროვე = |ეროვნება = |რელიგია = |ვებგვერდი = |რეგიონის რუკა = |რეგიონის რუკის სიგანე = |რეგიონის რუკის წარწერა = }} '''ტაო-კლარჯეთი''' — პირობითი სახელწოდება, რომელიც აღნიშნავს [[თურქეთი]]ს შემადგენლობაში შემავალ ისტორიული [[ზემო ქართლი]]ს სხვადასხვა მხარეებს. ტერმინს საფუძვლად უდევს ორი მნიშვნელოვანი მხარის — [[ტაო]]სა და [[კლარჯეთი]]ს სახელწოდებები, თუმცა ის აღნიშნავს სხვა მხარეებსაც. ტაო-კლარჯეთის ტერიტორია თურქეთის თანამედროვე ადმინისტრაციული დაყოფით ემთხვევა შემდეგ ადმინისტრაციულ ერთეულებს: [[არტაანის პროვინცია]], [[ართვინის პროვინცია]], [[ოლურის რაიონი]], [[შენკაიას რაიონი]], [[ნარმანის რაიონი]], [[თორთუმის რაიონი]], [[უზუნდერეს რაიონი]], [[ისპირის რაიონი]], [[ოლთუს რაიონი]], [[ფინდიქლის რაიონი]], [[არდეშენის რაიონი]]. ==გეოგრაფია== ტაო-კლარჯეთი ტერიტორიულად სრულად მოიცავს მდინარე [[ჭოროხი]]ს აუზს და აღნიშნული ტოპონიმის საზღვრები არ სცილდება მის საზღვრებს. გამონაკლისს წარმოადგენს ჭანეთ-ლაზეთი, რომელიც ასევე „ზღვისპირა კლარჯეთის“ სახელითაა ცნობილი. '''კლარჯეთი''' როგორც ისტორიული საქართველოს სხვა რეგიონები ([[ჯავახეთი]]) მასაც გააჩნია ვიწრო და ფართო გაგება. ვიწრო გაგებით კლარჯეთი წარმოადგენს მდინარე იმერხევის ქვედა ხეობას, რომლის მარჯვენა ნაპირზე კლარჯეთის ცნობილი მონასტრებია, ხოლო მარცხენა ნაპირზე არტანუჯის ხეობაა, სადაც მდებარეობს დასახლებული პუნქტი — კლარჯეთი. იქვე დგას იმავე სახელწოდების საფორტიფიკაციო ნაგებობა — [[კლარჯეთის ციხე]]. ფართო გაგებით კლარჯეთი წარმოადგენს ტერიტორიას, მოცულს ჭოროხის აუზის ქვედა ნაწილს კლარჯეთის ციხიდან მოყოლებული ვიდრე შავ ზღვამდე, პლუს ზღვისპირა კლარჯეთი - ლაზეთ-ჭანეთი. '''ტაო''', შესაბამისად წარმოადგენს ჭოროხის აუზის ზედა ტერიტორიას, რომელიც იწყება მდინარე [[იმერხევი]]სა და ჭოროხის შესართავიდან ვიდრე [[ბაიბურთი]]ს ჩათვლით. ტაო თავის მხრივ იყოფა [[სპერი]]სა და [[ტაონი]]ს ტერიტორიებად. ტაო-კლარჯეთის ტერიტორიაზე მდებარეობს შუა საუკუნეების ქართული კულტურის მნიშვნელოვანი ძეგლები, რომელთა დიდი ნაწილი ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი. ქართულ სახელმწიფოში შედიოდა ასევე ბასიანის მხარე, რომელიც წარმოადგენს ისტორიული სომხეთის ნაწილს, ხოლო [[კოლა]], [[არტაანი]] და [[ერუშეთი]] კი ეს [[ჯავახეთი]]ს ფართო გაგებით ნაწილია, რომელიც ასევე შედის ზემო ქართლის ანუ მესხეთის მხარეში. ==ისტორია== [[File:Tao-Klarjeti.svg|thumb|frameless|მარჯვნივ|ტაო-კლარჯეთის სამეფო დაახ. X საუკუნეში.]] [[File:Caucasus 1213 AD map ka.svg|thumb|frameless|მარცხნივ|კავკასია 1213 წელს]] ეს ტერიტორია [[საქართველო]]ს კულტურისა და სახელმწიფოებრიობის აკვანია, რადგან ძვ.წ. VII საუკუნეში [[ტაოხები|ტაოხებმა]] სწორედ იქ ჩამოაყალიბეს პირველი სახელმწიფოებრივი ფორმაცია, პროტოქართული სახელმწიფოს ჩანასახი [[დიაოხი]]. ძვ.წ. IV საუკუნიდან მოყოლებული, ეს მიწები პროტოქართული სახელმწიფოების – [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთისა]] და [[იბერია|იბერიის]] შემადგენლობაში შედიოდა. ძვ.წ. 189 – ახ. წ. 115 წლებში [[პონტოს მთები]]ს სამხრეთით მდებარე მიწები [[დიდი სომხეთი]]ს შემადგენლობაში აღმოჩნდა, ხოლო პონტოს მთების ჩრდილოეთით მდებარე მიწები ძვ.წ. 101 წელს მთელ კოლხეთთან ერთად [[პონტოს სამეფო]]მ დაიპყრო და ეს ტერიტორიები ამ სახელმწიფოს საზღვრებში რჩებოდა ძვ. წ. 64 წლამდე, ვიდრე პონტოს სამეფოს [[რომის რესპუბლიკა]] დაეპატრონა. ახ.წ. III საუკუნეში იბერიამ და [[ეგრისის სამეფო]]მ დაკარგული ტერიტორიები დაიბრუნეს. მომდევნო 500 წლის განმავლობაში ადრექართულ სახელმწიფოთა საზღვრები სამხრეთ კავკასიაში არასტაბილური იყო [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიასა]] და [[სასანიანთა იმპერია]]ს შორის პერმანენტული ომების, შემდეგ კი, 650 წლიდან მოყოლებული, ბიზანტიასა და [[არაბთა სახალიფო]]ს |შორის დაპირისპირების გამო. IX საუკუნის დასაწყისისთვის არაბული ხალიფატის დაღმავლობის შემდეგ, ქართულენოვანი ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი პატარა სამეფოებად და საერისთავოებად იყო დაქუცმაცებული. ახ.წ. IX საუკუნის პირველ ათწლეულებში წარმოიშვა [[ქართველთა სამეფო]], სადაც [[ადარნასე ბაგრატიონი|ადარნასემ]], ბაგრატიონთა (ბაგრატუნთა) სომხურ-ქართული სამეფო სახლის მემკვიდრემ, თავისი ძალაუფლების ქვეშ გააერთიანა [[არტაანი]], [[ერუშეთი]] და [[კოლა]]ს პროვინციები, [[ტაო]]ს ნაწილი და [[კლარჯეთის საერისთავო|კლარჯეთის]], [[ოძრხის საერისთავო|ოძრხისა]] და [[წუნდის საერისთავო|წუნდის]] საერისთავოები. 826 წელს ბიზანტიის იმპერატორმა ადარნასეს ვაჟს, [[აშოტ I დიდი|აშოტ I დიდს]], [[კურაპალატი]]ს ტიტული უბოძა, მის სამეფოს დაპყრობილი [[სამცხე]], [[თრიალეთი (მხარე)|თრიალეთი]] და [[შიდა ქართლი]]ც შეუერთა და იბერიის საკურაპალატოდ გარდაქმნა, ცენტრით [[არტანუჯი|არტანუჯში]]. აშოტ I-მა გარდაცვალებამდე თავი იბერიის ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. მისმა შთამომავალმა მეფე [[ბაგრატ III]]-მ 1008- 1014 წლებში შექმნა ერთიანი [[საქართველოს სამეფო]]. XIII-XIV საუკუნეებში [[მონღოლთა ბატონობა საქართველოში|მონღოლთა ბატონობის]] დროს ჩამოყალიბდა სხვადასხვა მხარეები [[თორთომი]], [[პარხალი (მხარე)|პარხალი]], [[ოლთისი]], [[იმერტაო]], [[ამიერტაო]], [[არტაანი]], [[კლარჯეთი]], [[შავშეთი]], [[ჯავახეთი]], [[სამცხე]]. ეს მხარეები შევიდა ადმინისტრაციულ ერთეულში [[სამცხე-საათაბაგო]], რომელმაც 1491 წლიდან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. 1590 წლისათვის სამცხე-საათაბაგო მთლიანად დაპყრობილი ჰქონდა [[ოსმალეთის იმპერია]]ს, რომელმაც ის გადააკეთა ჯერ გურჯისტანის ვილაიეთად, რამდენიმე წლის შემდეგ კი ამ ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი [[ახალციხის საფაშო]]დ ჩამოყალიბდა. ოსმალეთის იმპერიის სამასწლოვან ბატონობას მოჰყვა ამ მხარეების [[ისლამიზაცია]]. XIX საუკუნის დასაწყისისთვის ადგილობრივი მუსლიმი მოსახლეობის დიდი ნაწილი თავს თურქად და ოსმალეთის ერთგული ქვეშევრდომად მიიჩნევდა, მხოლოდ ზოგიერთმა იცოდა თავისი ქართული ან ნახევრად ქართული წარმომავლობის შესახებ. 1828 - 1878 წლებში, სამი [[რუსეთ-ოსმალეთის ომები| რუსულ-ოსმალური ომის]] შედეგად, ოსმალეთის იმპერია იძულებული გახდა ტაო-კლარჯეთის ტერიტორიების ნაწილი [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიისთვის]] დაეთმო. რუსეთის იმპერიაში შევიდა სამცხე და ჯავახეთი [[ახალციხის მაზრა|ახალციხის მაზრის]] სახით, [[აჭარა]], კლარჯეთი და შავშეთი [[ბათუმის ოლქი]]ს სახით და [[კოლა]], არტაანი და ამიერტაო ყარსის ოლქის შემადგენლობაში. ოსმალეთის იმპერიას დარჩა შემცირებული [[ლაზისტანის სანჯაყი]] და იმიერტაო (სპერი, თორთუმი და პარხალი). რუსეთის მიერ „სამუსლიმანო საქართველოს“ უდიდესი ნაწილის ანექსირებას საქართველოს ინტელექტუალური ელიტა ენთუზიაზმითა და ეიფორიით შეხვდა. თუმცა ამას დიდი იმედგაცრუება მოჰყვა, რადგან რუსეთის იმპერიულმა ხელისუფლებამ ადმინისტრაციულად დაყო ქართული მხარეები და მხარი არ დაუჭირა [[მუსლიმები|მუსლიმი]] ქართველების ხელახალ გაქრისტიანებას და აღკვეთა ქართული სამღვდელოების მცდელობა, რომ შემოერთებულ რაიონებში წირვა- ლოცვა აღევლინათ. XIX საუკუნის ბოლოსათვის ტაო-კლარჯეთმა შესამჩნევად დაკარგა ქართული ხასიათი. ამ მხარეების ქრისტიანულ და ქართულ წარმომავლობაზე მხოლოდ არქიტექტურული ძეგლების ნაშთები და სოფლების ქართული დასახელებები მიანიშნებს. თუმცა ამ სახელების უმტესი ნაწილი [[თურქული ენა|თურქულით]] იქნა ჩანაცვლებული 1920-იან წლებში. 1921 წელს [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] დაცემის შედეგად სამუსლიმანო საქართველოს დიდი ნაწილი შეუერთდა თურქეთს და ჩამოყალიბდა [[თურქეთი|თურქეთსა]] და [[საქართველო]]ს შორის თანამედროვე საზღვარი. == ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლების სია == [[ფაილი:Architectural monuments of Tao-Klarjeti map.png|მინი|რეგიონის ხუროთმოძღვრული ძეგლების რუკა]] [[File:Ardanuc-castle.jpg|thumb|frameless|მარჯვნივ|არტანუჯი]] ===ეკლესია-მონასტრები=== # [[ანჩის მონასტერი]] # [[ანისის ქართული ეკლესია]] # [[:tr:Agaraki_Manastırı|აგარაკის მონასტერი]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Akria_Kilisesi|აკრიას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[ახალთა|ახალთას ეკლესია (კოწახურა)]] # [[:tr:Ahoti_Kilisesi|ახოთის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[ახიზის მონასტერი|ახიზის (ახიზას) მონასტერი]] # [[ალის წმინდა გიორგის მონასტერი]] # არსენისეული (არმენისეული) ორი დარბაზული ეკლესია (ტაო) # [[აღჯაყალას ციხე|აღჯაყალას ეკლესია (აღჯაკალას ციხის ეკლესია ჩილდირის ტბასთან)]] # [[:tr:Abrnesi_Kilisesi|აბრნესის ეკლესია]] (თორთომის მხარე) # [[:tr:Artanuci_Kilisesi|'''არტანუჯის ციხის ეკლესია''']] (ართვინის მხარე) # [[თარგი:არტაანის წარწერებიანი რუკა|აიაზმას (ორდანიკის) ეკლესია]] # [[:tr:Ahalşeni_Kilisesi|ახალშენის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Ampuri_Kilisesi|ამპურის ეკლესია]] (ერუშეთის მხარე) # '''[[ბანა|ბანას ტაძარი]]''' # [[ბალვანა|ბალვანას ეკლესია]] # ბაღჩალო ყიშლას ეკლესია # '''[[ბერთა|ბერთას მონასტერი]]''' # '''[[ბარეთელთა|ბარეთელთას მონასტერი]]''' # [https://intermedia.ge/%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%90/110028-%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A8%E1%83%98/89/ ბაზელონის ნამონასტრალი] # [[:tr:Bebereki_Kilisesi|ბებერექის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ბოსელთის ღვთისმშობლის ეკლესია|'''ბოსელთას ციხის (შატბერდის ციხის) ღვთისმშობლის ეკლესია''']] # [[:tr:Bagini_Kilisesi|ბაგინის ეკლესია]] (ოთნგო,ართვინის მხარე) [https://www.facebook.com/media/set/?set=a.772921926186718.1073741841.698244826987762&type=3&_rdr ბაგინი] # [[:tr:Bardisi_Kilisesi|ბარდისის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Bergi_Kilisesi|ბერგის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Bobisgeri_Kilisesi|ბობისგერის ეკლესია]] (ბობოსგირი,ოლთისის მხარე) # [[:tr:Gurcani_Kilisesi|გურჯანის ეკლესია]] (დარბაზული,ართვინის მხარე) # [[გაბანი|გაბანის ეკლესია]] # [[გურნათელი|'''გურნათელის (გუნათლეს ვანი) ეკლესია''']] (შავშეთის მხარე) # [[გოგიუბის ეკლესია|გოგიუბის( გოიუბა,გოგიუბა,გუგუბის) ეკლესია]] # გასადინარის მონასტერი] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Gelaşeni_Kilisesi|გელაშენის ეკლესია]] (ართვნისი მხარე) # [[:tr:Goraşeti_Kilisesi|გორაშეთის ეკლესია]] (ართვნისი მხარე) # [[დაბა (კლარჯეთი)|'''დაბას მონასტერი''']] # [[დადაშენის ეკლესია|'''დადაშენის ეკლესია''']] # [https://kulturenvanteri.com/tr/yer/kucuk-damal-kilisesi/#16.19/41.343517/42.840634 დამალას დარბაზული ეკლესია] (ერუშეთის მხარე) # [[:tr:Dabaketili_Kilisesi|დაბაკეთილის (იაშარქოის) ეკლესია]] # '''[[დოლისყანა|დოლისყანას მონასტერი]]''' # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=2848 დორთქილისას ეკლესია (ზემო ოთხთა,ოთხთას მონასტერთან ახლოს)] # [https://intermedia.ge/%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%90/110028/89/ დარიჯას ეკლესია] (დარბაზული) # [[:tr:Dasamobi_Kilisesi|დასამობის ეკლესია]] (ართვნისი მხარე) # [[ერუშეთის ეკლესია|'''ერუშეთის ეკლესია''']] (პირველი ქრისტიანული ტაძარი საქართველოში) # '''[[ენირაბათი|ენირაბათის ანუ ახალდაბას (ნორაშენის) მონასტერი]]''' # [[ესბეკის კომპლექსი|ესბეკის ეკლესიათა კომპლექსი]] (ეზბეკი) # [[ექექი|'''ექექის მონასტერი (ექექსი)''']] # [[:tr:Erkinis_Kilisesi|ერკინისის (ითიკი) ეკლესია]] # [[ვარზაჰანი|ვარზაჰანის მონასტერი (უღრაკი)]] # [http://taoklarjeti.com/index.php/taoklarjeti/fotoemotions/vashlobi-2010 ვაშლობის მცირე ეკლესია] # [[ვაჩეძორის მონასტერი|'''ვაჩეძორის მონასტერი (ნიაკომი)''']] # [[:tr:Veli_Kalesi_Kilisesi|ველის ციხის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ზეგანის ეკლესია|ზეგანის ეკლესია (ზაქი)]] # [https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 ზარდანესის ეკლესია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708183416/https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 |date=2024-07-08 }} (ოლთისის მხარე) # [https://www.allnews.ge/saintereso/172727-rogor-moxvda-turketis-mxares-uzvelesi-kartuli-sopeli-shvidkomliani-tataletis-istoria/ თათალეთის (ტატალეთის) ეკლესია] # [[თეთრციხე|'''თეთრციხეს დარბაზული ეკლესია''']] # [[თურქაშენის ეკლესია|'''თუქრაშენის (თურქაშენი)''']] ეკლესია # [[:tr:Tagureti_Kilisesi|თაგურეთის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Tavzeti_Kilisesi|თავზეთის ანუ თაუზეთის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Tikmanet_Camii|თიკმანეთის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Tortum_Kalesi_Kilisesi|'''თორთომის ციხის ეკლესია''']] # ისის სამაფსიდიანი ეკლესია # '''[[იშხანი|იშხანის მონასტერი]]''' # [[:tr:İrsa_Kilisesi|ირსას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[კიაღმის ალთი|'''კიაღმის ალთის ტაძარი''']] (კიაგლის ალტი) # [https://georgianencyclopedia.ge/ka/form/27562 კინეპოსის ეკლესია] # [[:tr:Kagari_Kilisesi|კაგარის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Kavkasidzeler_Kalesi|კავკასიძეების ციხის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Kalacuk_Kilisesi|კალაჯუკის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Kalkosi_Kilisesi|კალკოსის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # '''კალმახის ციხის ეკლესია'''] (სოლომონისის ციხის ეკლესია) # [[:tr:Kintshureti_Kilisesi|კინცხურეთის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Koditzkaro_Kilisesi|კოდიწყაროს (კოდისწყარო) ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Kokoşauri_Kilisesi|კოკოშაურის (კოკოშა) ეკლესია]] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Kopadzeler_Kilisesi|კოპაძეების ეკლესია]] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Korideti_Kilisesi|კორიდეთის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Karsnia_Kilisesi|კორსნიას (კარსნია) ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Kotasi_Kilisesi|კოტასის ეკლესია]] (კოტისი, არტაანის მხარე) # [[:tr:Koziri_Kilisesi|კოძირის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [http://saunje.ge/index.php?id=1521&option=com_content&lang=ru კოსორის მღვიმის ეკლესია](კოსსორი, ოლთისის მხარე) # [[კოპის ციხე|კოპის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე,კოპის ციხის მახლობლად) # [https://iverieli.nplg.gov.ge/handle/1234/274324 კერკლიუხის ეკლესია] (ოლთისის მხარე) # [[ლექსორის მონასტერი|'''ლექსორის მონასტერი''']] # [[:tr:Lelusi_Manastırı|ლელუსის (ლელი) მონასტერი]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Longothevi_Kilisesi|ლონგოთხევის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[მამაწმინდის ეკლესია|'''მამაწმინდის ეკლესია''']] # [[მიჯნაძორი|'''მიჯნაძორის მონასტერი''' (მიძნაძორი)]] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=565 '''მერეს ეკლესია'''] (ფოცხოვში) # მუხლაჯიქილისეს ეკლესია # [[:tr:Maskuri_Kilisesi|მასკურის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Mgeltsihe_Kilisesi|მგელციხეს (კურტკალე) ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Mglivani_Kilisesi|მგლივანის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Meredisi_Kilisesi|მერედისის (მერადისი) ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Merenisi_Kilisesi|მერენისის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Meria_Kilisesi|მერიას (მოლოხორი,მოლოჰორი) ეკლესია]] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Mitendieri_Mağaraları|მიტენდიერის მღვიმის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Muriana_Kilisesi|მურიანას ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ნაქალაქოი|ნაქალაქევის (ნოქალაქევი, ნაქალაქოი)  მონასტერი]] # [[ნუკას საყდარი|'''ნუკას საყდარი''']] (დედათა მონასტერი) # [[:tr:Nigala_Kilisesi|ნიგალას (ნიგალის) ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Nihahi_Kilisesi|ნიხახის ეკლესია]] (იოკუშლუ, ართვინის მხარე) [https://odishinews.ge/2016/07/07/nikhakhi-aghar-arsebobs/ ნიხახი] # [[ოთხთა ეკლესია|'''ოთხთას ეკლესია''']] # [[ოპიზა|'''ოპიზის მონასტერი''']] # [[ორჯოხის ტრიკონქი|ორჯოხის (ორჩოკის) ტრიკონქის მონასტერი]] # '''[[ოშკი|ოშკის ტაძარი]]''' # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=589 ოქრობაგეთის ეკლესია] (ქოფრულუ) # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=585 '''ოლთისის ციხის ეკლესია'''] # [[:tr:Odeki_Kilisesi|ოდეკის ეკლესია]] (თორთომის მხარე) # [[:tr:Odeki_Kale_Kilisesi|ოდეკის ციხის ეკლესია]] (თორთომის მხარე) # [[:tr:Okami_Kilisesi|ოკამის ეკლესია]] (უკიამი, არტაანის მხარე) # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=582 ორთულის ეკლესია](ოლთისის მხარე) # '''[[პარეხი|პარეხის მონასტერი]]''' (პარეხთა) # '''[[პარხალი|პარხალის მონასტერი]]''' # [https://www.dzeglebi.ge/dzeglebi/v/vanqi.html '''პატარა ვანქის ეკლესია'''] # [https://kvirispalitra.ge/article/14061-artanuji/ პეტრე-პავლეს ეკლესია (არტანუჯის ციხესთან)] # [[:tr:Pertusi_Kilisesi|პერტუსის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Petobani_Kilisesi|პეტობანის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [https://iverieli.nplg.gov.ge/handle/1234/274324 პარსადანის ეკლესია] (ოლთისის მხარე) # [[სათლეს ეკლესია|'''სათლეს ანუ შავშეთის ეკლესია''']] # [[:tr:Bazgireti_Kilisesi|საზგირელის ანუ ბაზგირეთის ეკლესია]] # [[სვეტის ეკლესია|'''სვეტის ეკლესია''']] # [[სინკოთი|'''სინკოთის ეკლესია''']] # [https://www.facebook.com/100042098603434/posts/1152790598126853/ სირასგომის (სინდისგომის,სარიამაჩის)  ეკლესია] (არტაანის მხარე) # [[სოხტოროტი|სოხთოროთის (სოხტოროტი) ეკლესია]] # [https://www.dzeglebi.ge/dzeglebi/s/solomonisis_mgvime.html სოლომონისის მღვიმის ეკლესია] # [[სოლომონ-ყალა|'''სოლომონ-ყალას (სოლომონ-კალა) ეკლესია''']] # [[სუხბეჩი|სუხბეჩის ეკლესია]] # [[:tr:Sihçeki_Kilisesi|სიხჩეკის ეკლესია]] (სეხჩეკი, ოლთისის მხარე) # [[საკირის ეკლესია (არტაანი)|საკირეს ეკლესია (საკირი)]] # სენსოპის ეკლესია # სერას მცირე ეკლესია (ტაოში) # სპერის ეკლესია # [[:tr:Sabauri_Kilisesi|საბაურის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Samtzubi_Kilisesi|სამწუბის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Samtzkaro_Kilisesi_(Aşağı)|სამწყაროს ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Sananesi_Kilisesi|სანანესის (სანანო) ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Svirevani_Kilisesi|სურევანის (სვირევანი,სვილევანი) ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Skarebi_Kilisesi|სკარების ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Suagara_Kilisesi|სუაგარას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[ტაძარანი|ტაძარანის მონასტერი]] (სპერის მხარე) # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=2850 ტახტაკრანის ეკლესია] (ართვინის მხარე) # [https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1498656026946634&type=3&_rdr ტანძოთის ეკლესია] # [[ტბეთის მონასტერი|'''ტბეთის მონასტერი''']] # [https://didostatismarjvena.wordpress.com/2014/11/07/%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98/ '''ტაოსკარის ეკლესია'''] # [[:tr:Gölbelen_Köyü_Camii|ურთას ციხის სამნავიანი ბაზილიკის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Uri_Kilisesi|ურის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Urumi_Kilisesi|ურუმის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ფარნაკის ციხე|ფარნაკის ციხის ეკლესია]] (ფერნიაკი,პერნიაკი) # '''[[ფანასკერტი|ფანასკერტის ციხის ეკლესია]]''' # '''[http://georgiavoyage.ge/en/pekrasheni-church/ ფექრაშენის ეკლესია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240629111436/http://georgiavoyage.ge/en/pekrasheni-church/ |date=2024-06-29 }}''' (არტაანში) # [[:tr:Pancureti_Kilisesi|ფანჯურეთის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Karapi_Kilisesi|ქარაფის ეკლესია]] (სპერის მხარე) # [[:tr:Kargluhi_Kilisesi_(Büyük)|ქარგლუხის ეკლესია]] (კარკლუხი, ოლთისის მხარე) # [[:tr:Kishakapı_Kilisesi|ქარცხისკარის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Kamhisi_Kilisesi|ქამხისის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Ğvime_Kilisesi|ღვიმეს ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # '''[[შატბერდი|შატბერდის მონასტერი]]''' # [[შუაწყლის ეკლესია]] # [[:tr:Şagora_Kilisesi|შაგორას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Şavmta_Kilisesi|შავმთას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Şindoba_Kilisesi|შინდობას ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[ჩანგლი|'''ჩანგლის მონასტერი''']] # [[ჩაისის ეკლესია|'''ჩაისის ეკლესია''']] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=605 ჩამხუსის ეკლესია] (სოლომონისის ციხის მახლობლად) # [[:tr:Çamardo_Kilisesi|ჩამარდოს ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Çarnesi_Kilisesi|ჩარნესის ეკლესია]] (ოლთისის მხარე) # [[:tr:Çihireti_Kilisesi|ჩიხირეთის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [https://www.facebook.com/265637360171417/photos/a.640129962722153/640130609388755/?type=3&_rdr ცირქინეს ეკლესია] # [[:tr:Tsihisdziri_Kilisesi|ციხისძირის (ყაიადიბის) ეკლესია]] # [[:tr:Tsihia_Kilisesi|ციხიას ანუ ჯაყელების ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [https://www.artanuji.ge/book_ge.php?id=278 ციხის ეკლესია (სპერის მხარე)] # [https://dzeglebi.ge/dzeglebi/w/ckarostavi_klarjetisi.html '''წყაროსთავის ეკლესია'''] (კლარჯეთის მხარე) # [[ჯავახეთის წყაროსთავი|'''წყაროსთავის ტაძარი''']] (ასევე ეძახიან ,,ჯავახეთის წყაროსთავსაც", ფოცხოვში) # [[:tr:Tzepta_Kalesi_Kilisesi|წეფთის ციხის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Tzinobani_Kilisesi|წინუბანის (წინობნის) ეკლესია]] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Tzurtzkabi_Kilisesi|წურწყაბის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ჭალის ეკლესია (იუსუფელი)|ჭალის (ჯალის) ეკლესია]] (იუსუფელში) # [[პატარა ჭინჭრობის ეკლესია|ჭინჭრობის ეკლესია]] # '''[[ხანძთა|ხანძთას მონასტერი (ფორთი,პორტა)]]''' # '''[[ხახული|ხახულის მონასტერი]]''' # [[:tr:Hanak|ხანაკის (ჰანაკის) ციხის ეკლესია]] # [[:tr:Hoşureti_Kilisesi|ხოდურეთის (ხოშრეთი,ხოშურეთი,ჰოშრეთი) ეკლესია]] # [[თარგი:არტაანის წარწერებიანი რუკა|ხევას ეკლესია]] # [[:tr:Aşağı_Hers_Kilisesi|ხერსის ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Heosmani_Kilisesi|ხეოსმანის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Hertvisi_Manastırı|ხერთვისის მონასტერი]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Hozabiri_Kilisesi|ხოზაბირის აეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [[:tr:Hoşvan_Kilisesi|ხოშვანის ეკლესია]] (ხოშევანქი, ოლთისის მხარე) # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=549 ხოსორის ეკლესია] # [[:tr:Hunamisi_Kilisesi|ხუნამისის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[ძურძნის ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # ძეგლის ეკლესია (ართვინის მხარე) # [[ჯმერკის მონასტერი|'''ჯმერკის მონასტერი''']] # [[ჯიჯორის ეკლესია]] # [[:tr:Hunamisi_Kilisesi|ჯვარების ეკლესია]] (შავშეთის მხარე) # [[:tr:Cocorta_Kilisesi|ჯოჯორთას ეკლესია]] (არტაანის მხარე) # [[:tr:Cuğo_Kilisesi|ჯუღოს ეკლესია]] (ართვინის მხარე) # [https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 ჯუჯურუსის ეკლესია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708183416/https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 |date=2024-07-08 }} (ოლთისის მხარე) # [[ჰამზეთის ეკლესია|ჰამზეთის ეკლესია (ხამზეთი)]] === ციხე - სიმაგრეები === # [[აზორდის ციხე]] # [[ანძავის ციხე]] # '''[[ართვინის ციხე|ართვინის (ლივანა) ციხე]]''' # '''[[არტაანის ციხე]]''' # '''[[არტანუჯის ციხე]]''' # [[ასისფორის ციხე|ასისფორის (ერსისის,არსისი,ქილიჩქაია) ციხე]] # [[ახიზის ციხე|ახიზას ციხე]] # [[აღჯაყალას ციხე|აღჯაყალას (უნგუზექი )ციხე]] # [[ბარაციხე]] (ჩაქველთა) ციხე იმერხევში # [[ბარდუსის ციხე|ბარდუსის (ბარდისის) ციხე]] # '''[https://www.dzeglebi.ge/dzeglebi/b/bagchalo_kishla.html ბაღჩალო ყიშლას ციხე]''' # [https://www.facebook.com/ArtvinHaber08/photos/a.150649518441823/1824116757761749/?type=3 ბაძგირეთის ( ბაზგირეთის) ციხე] # [[ბიჯეს ციხე]] # [[:tr:Baketi_Kalesi|ბაკეთის ციხე]] # '''[[ბორჩხას ციხე]]''' # '''[[ბოსელთას (შატბერდის) ციხე|ბოსელთას ანუ შატბერდის ციხე]]''' # [https://georgianencyclopedia.ge/ka/pdf-export/30654 ბუღათაყურის ხევის ციხეები] # [[ბეჭისციხე|'''ბეჭის ციხე''']] (ქუმურლუხი) # [[:tr:Bedazori_Kalesi|ბედაზორის ციხე]] (ბუდაზორი) # [[გარყლობის ციხე]] # [[გორაშეთის ციხე]] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=6955 გარდაგადმომხედის ციხე-კოშკი] (ჭოროხის და ქლასკურის წყლის შესართავთან) # [[მეშელი (შავშეთის რაიონი)|დაბაწვრილის (მეშელის) ციხე]] # [[ესბეკის კომპლექსი|'''ეზბეკის (ესბეკის) ციხე''']] # [[ერკინისის ციხე]] # [[ერსინეკის ციხე]] # [https://taoklarceti.home.blog/2019/12/18/eruseti-2/ '''ერუშეთის ციხე'''] # '''[http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=6956 ენირაბათის (ახალდაბას,ლაკომარყალე) ციხე]''' # [http://saunje.ge/index.php?id=360&lang=ru ველის ციხე-ქალაქი] # [https://wikimapia.org/40151053/ka/%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%AB%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94 ვაჩეძორის ციხე] # [[:tr:Vaşlovani_Kalesi|ვაშლოვანის ციხე]] # [[ზემო ხანახის ციხე]] # '''[[თეთრციხე]]''' # '''[[თორთომის ციხე]]''' # '''[https://didostatismarjvena.wordpress.com/2014/11/07/%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98/ თუხარისის ციხე]''' # [[იფხრევლის ციხე|იფხრელის ციხე]] (იფხრეული) # [[კლარჯეთის ციხე|'''კლარჯეთის ციხე''']] # '''[[კავკასიძეების ციხე|კავკასიძეების ციხე (თექალე)]]''' # [http://www.erbaa.gov.tr/kale-bogazi კალებოღაზის ანუ ყელის ციხე] # [[კალმახი (ციხესიმაგრე)|'''კალმახის (სოლომონისი) ციხე''']] # [[კვარცხანის ციხე|კვარცხანას (კვარცხანის) ციხე]] # [[კალაჯუხის ციხე]] # [https://www.facebook.com/698244826987762/photos/a.927928524019390/927932244019018/?_rdr კისკიმის (ქისქიმი) ციხე] # [[ქისპორეთის ციხე|კისპარატის (კისპორეტი,ქისპორეტის) ციხე]] # [[კონქის ციხე]] # [[კოპის ციხე]] # [[ლონგოთხევის ციხე|ლონგოთხევის]] (იენი რაბათის) ციხე # [[:tr:Lisgavi_Kalesi|ლისგავის ციხე]] (ლისკავი) # [[მოხურგუთის ციხე]] # [[მგელციხე]] (კურტკალე) # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/fotoebi/index.php?do=view&id=31210 მგლინავის (გირვანის) ციხე] # [[მელოს ციხე]] (სარიბუდაქი) # '''[[მერეს ციხე (სამცხე)|მერეს ციხე ფოცხოვში]]''' # [http://novators.ge/dzeglebi.php?id=16048 ნიაკომის ანუ ვაჩეძორის ციხე] # [[ნიხახის ციხე]] (იოკუშლუ) # [https://evergreen.tsu.ge/eg/opac/record/240165 ნორბედის ციხე (ნორბერდი)]{{Dead link|date=ივნისი 2025 |bot=InternetArchiveBot }} # '''[[ოლთისი|ოლთისის ციხე-ქალაქი]]''' # [[:tr:Orcohi_Kalesi|ორუჯუქის (ორჯოხის) ციხე]] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/fotoebi/index.php?do=view&id=31210 ორეზაქის ციხე] # [[ოღდემი (იუსუფელის რაიონი)|ოკდემის (ოღდემის) ციხე]] # [[:tr:Odeki_Kalesi|ოდეკის ციხე]] (ოლთისის მხარე) # '''[http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=589 ოქრობაგეთის ციხე]''' # [https://www.academia.edu/44867122/%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94_The_Fortifications_of_Tao_Klarjeti_Volume_III_The_Fortifications_of_Tao ოშკისორის ციხე] # [[:tr:Oşnaki_Kalesi|ოშნაგის (ოშნაკი,ოშნაქი) ციხე]] # [https://www.facebook.com/media/set/?set=a.908728185939424&type=3&comment_id=908979229247653&reply_comment_id=910963315715911&_rdr ოხურის ციხე] # [https://evergreen.tsu.ge/eg/opac/record/240165 პერტოვანის ციხე]{{Dead link|date=ივნისი 2025 |bot=InternetArchiveBot }} # [[პეტერეკის ციხე|პეტრეკისის (პეტერეკის) ციხე]] # '''[[სათლეს ციხე|სათლეს (შავშეთის, სათლელის) ციხე]]''' # [[სამკარის ციხე]] # [[სარწების ციხე]] # [[საღირას ციხე]] # [[სვეტის ციხე|'''სვეტის ციხე''']] # [[სირასგომის ციხე|სირასგომის (სინდისგომის,სარიამაჩის ციხე)]] # [[სიხჩეკის ციხე|სიხჩეკის ციხე (სიხჩეკ კალა)]] # [[სოლექის ციხე|სოლექის (სოლფორექი) ციხე]] # [https://www.dzeglebi.ge/dzeglebi/s/sinkoti.html სინკოთის (სინაქოთი, იჩკალე) ციხე-კოშკი] # [[სპერის ციხე|'''სპერის ციხე''']] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=2862 ტამრუტის ციხე] # [[ტანძოთის ციხე|ტანძოთის (სხულოვანის,აიდინქოის) ციხე]] # [[ტაოსკარი|'''ტაოსკარის ციხე''']] # [http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=25&t=1519 ურთას ციხე] (ჩილდირის ტბასთან მდებარე) # [[ურის ციხე]] (არტაანის მხარე) # [https://www.chveneburi.net/ka/kartuli-soflebi/ustamisi-esqikale-savsetis-erti-qartuli-sofeli-h479.html უსტამისის (ესქიკალე,ესკიყალე) ციხე] # '''[[ფანასკერტი|ფანასკერტის ციხე]]''' # [[ფარაკანი|ფარაკანის ციხე]] (არტაანის მხარე) # '''[[ფარნაკის ციხე|ფარნაკის (ავჭალას) ციხე]]''' (ფერნიაკი,პერნიაკი) # [[ფიქლობის მეგალითური ნაგებობა|ფიქლობის ციხე]] # '''[[ქაჯის ციხე|ქაჯის ციხე (ქაჯეთის ციხე)]]''' # [https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1355399217865989&id=215457961860126&set=a.215462161859706 ქვათეთრისის ციხე] # [[ქოროღოს ცეცხლისჯვრის კომპლექსი|ქოროღოს ციხე]] (ტაო) # [[ქინძოტამალის ციხე|ქინძოტამალის (ბაღდაშენი,ქინძის) ციხე]] # [[ქისპორეთის ციხე|ქისპორეთი ციხე]] # '''[[ყველისციხე|ყველის ციხე]]''' # [https://www.facebook.com/698244826987762/photos/%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98/938472979631611/?_rdr შავციხე] # [http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=6952 შარბიეთის ციხე] (კლარჯეთის მხარე) # [http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=25&t=1813 წეფთის (უსტამისის) ციხე] # [[წურწყაბის საეპისკოპოსო|წურწყაბის (წყურწყამი)  ციხე]] # [[ჩაღირნესის ციხე|ჩაღირნესის (ჩარნესი) ციხე]] # [https://www.facebook.com/SakdrisiCommittee/posts/5057798110969275/?locale=hi_IN&_rdr ჭანჭახის ციხე] # [https://taoklarceti.home.blog/2021/03/31/cimcimi/ ჭიმჭიმის ციხე] # [[მზეჭაბუკ ათაბაგის ციხე-დარბაზი|'''ჭაბუკის ანუ მზეჭაბუკ ათაბაგის ციხე-დარბაზი''']] # [https://www.facebook.com/215457961860126/photos/a.215462161859706/1355399284532649/?_rdr ხანთუშეთის (ყარაღაჯის) ციხე] # [[:tr:Hanak|ხანაკის (ჰანაკის) ციხე]] # [[ხევისკარის ციხე|ხევისკარის ანუ ერიტაშის ციხე (შავშეთის მხარე)]] # ხევისკარის ციხე (მტკვრის აუზი) # [[ხელევანის თეთრი ციხე]] # [https://iverieli.nplg.gov.ge/handle/1234/181911 ხევწრულის ციხე] (შავშეთი) # [[ჯაყის ციხე]] # [[:tr:Cuğo_Kalesi|ჯუღოს ციხე]] # [[:tr:Huvahi_Kalesi|ჰუვახის ციხ]]<nowiki/>[[:tr:Huvahi_Kalesi|ე]] (ხუვახი, ხავაღი,ჰოვახი,ჰავაგი) ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონები]] *[[ქართველთა სამეფო]] *[[სამცხე-საათაბაგო]] *[[ახალციხის საფაშო]] *[[ბათუმის ოლქი]] *[[სამუსლიმანო საქართველოს ავტონომია]] ==ლიტერატურა== {{commonscat-inline|Tao-Klarjeti}} *{{წიგნი|ავტორი=ანდერსენი ე.|ნაწილი=სამუსლიმანო საქართველო 1918-1921 წლებში და პირველი რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთი საზღვრის ფორმირება |სათაური=საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გახსენება ასი წლის შემდეგ|გამომცემლობა=[[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თსუ]] |ადგილი=თბილისი|წელი=2018|ტომი=|გვერდები=|isbn=978-9941-13-771-6|გვ=267-296}} * [[ვალერი სილოგავა]], [[კახა შენგელია]], [http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/8199 ტაო-კლარჯეთი], კავკასიის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბილისი, 2006, ISBN 99940-861-7-0 * ბაგრატიონი, გიორგი, კუპატაძე, ბონდო, სამუშია, ჯაბა, : ,,'''[https://www.interpressnews.ge/ka/article/655584-proektisa-da-samtomeulis-tao-klarjetis-cixe-simagreebi-prezentacia-gaimarta/ ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები] სამტომეული "''' * ექვთიმე თაყაიშვილი - თხზულებანი ორ ტომად. მთავარი რედაქტორი:როინ მეტრეველი. 2016-2017წელი https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708183416/https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/62535 |date=2024-07-08 }} [[კატეგორია:ტაო-კლარჯეთი]] rkolzarhoda4udkjiuylavdmfy5oqjq 0 91968 5352071 4740118 2026-04-06T11:48:02Z ~2026-21134-25 181216 სოფელი დაარსა ზაქარია ხაჯალიას კერძოდ დიდი ბაბუის მამამ 5352071 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = სოფელი |ქართული სახელი = ხაჯალია |მშობლიური სახელი = |ქვეყანა = საქართველო |დაქვემდებარება = |პანორამა = Lanchkhutis municipaliteti.jpg |პანორამის სიგანე = |წარწერა = |lat_dir =N|lat_deg =42|lat_min =03|lat_sec =35 |lon_dir =E|lon_deg =41|lon_min =52|lon_sec =52 |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 300 |ქვეყნის რუკა = |რეგიონის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის რუკა = |რაიონის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის ტიპი = მხარე |რეგიონი = გურიის მხარე |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = მუნიციპალიტეტი |რაიონი = ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი |თემი = ნიგვზიანი |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = [[1871]] |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 40-120 |კლიმატი = |მოსახლეობა = 1018<ref name="აღწერა 2014">{{cite web |url=http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo |title=მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 |date=ნოემბერი 2014 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=26 ივლისი 2016}}</ref> |აღწერის წელი = 2014 |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = [[ქართველები]] 99,6 % |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია|მართლმადიდებლები]] |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = +4 |DST = |სატელეფონო კოდი = +995 |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = }} '''ხაჯალია''' — [[სოფელი]] [[საქართველო]]ში, [[გურიის მხარე|გურიის მხარის]] [[ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი|ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში]], [[ნიგვზიანი]]ს [[თემი|თემში]]. სოფელში არის რკინიგზის სადგური, მოქმედებს საბავშვო ბაღი და საჯარო სკოლა. სოფლის სახელწოდება უკავშირდება გვარ ხაჯალიას . ==გეოგრაფია== მდებარეობს [[ოდიშ-გურიის დაბლობი|გურიის დაბლობზე]], [[მდინარე]]ების [[სვიანა|სვიანის]] და [[უსკუბანი]]ს ნაპირებზე, [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 40 მ., [[ლანჩხუთი]]დან 17 კმ., [[ნიგვზიანი]]დან 3 კმ. სოფლის დაბლობ ნაწილს თაღარა ჰქვია. გორაკ-ბორცვიან ზოლში გამოიყოფა ნასტეფნარის, წიაღუბნის და ჯიხანჯირის წყალგამყოფი სერები. მათ შორის მდებარეობს მდინარეების სვიანას, ფეხსაბანას და ხირხილას ხეობები. აღნიშნული მდინარეები მიეკუთვნებიან მდინარე [[ფიჩორი]]ს აუზს. სოფლის ტერიტორია აგებულია ნეოგენისა და მეოთხეულის დანალექი ქანებით. სოფლის ტერიტორიის დიდი ნაწილი [[კოლხეთის დაბლობი]]ს [[ტყე|ტყის]] და ანთროპოგენურ ლანდშაფტებს უჭირავს დამახასიათებელი ყვითელმიწა, ალუვიური და ტყის ყომრალი [[ნიადაგი|ნიადაგებით]]. პოლიდომინანტური ტყეები ძირითადად გვხვდება გორაკბორცვიან ზოლში. 1990-2003 წლებში ადგილი ჰქონდა ტყის მასობრივ გაჩეხვას, რის გამოც გაძლიერდა [[მეწყერი|მეწყრული]] პროცესები. ===კლიმატი=== სოფლის ჰავა ნოტიო სუბტროპიკულია. მიკროკლიმატური განსხვავება შეიმჩნევა სოფლის დაბლობ და გორაკბორცვიან ზოლს შორის. [[ზაფხული]] ზომიერად ცხელია, [[ზამთარი]] - თბილი. ნალექების საშუალო რაოდენობა 1800-2000 მმ-ია. უხვნალექიანი თვეა [[ოქტომბერი]]. მცირე ნალექებით გამოირჩევა [[მაისი]]. თოვლის საფარი არის მცირე და რამდენიმე დღის შემდეგ ქრება. ===სასარგებლო წიაღისეული=== სოფლის [[სასარგებლო წიაღისეული]] სიმდიდრეებით ღარიბია. მცირე რაოდენობით ამოდის [[ბუნებრივი აირი]], რომელიც არ გამოიყენება. სოფელში არის წყალი, რომელსაც მოსახლეობა სამკურნალოდ იყენებს. მდინარეებში მოიპოვება საკმაო რაოდენობით [[ღორჯო]], [[კიბორჩხალა]], [[ქაშაყი]]. ==ისტორია== ხაჯალია [[გურიელები]]ს საბატონიშვილო მამულს წარმოადგენდა. შედიოდა [[ჯურუყვეთი]]ს სასოფლო საზოგადოებაში. სოფელში რკინიგზის ხაზის გაყვანამ გაზარდა სოფლის მოსახლეობის რაოდენობა. 1898 წელს სოფელში მოქმედებდა სამრევლო სკოლა.<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/33481 ცნობის ფურცელი] N564, 21 ივნისი 1898 – გვ. 3</ref> სოფელი ხაჯალია მოიცავს ისტორიულ ხაჯალიასა და წიაღობანს.<ref name="ტოპონიმიკა">{{წიგნი|ავტორი=ძნელაძე რ.|სათაური=„გურული დიალექტის ტოპონიმიკური ლექსიკა“|წელი=2005|ადგილი=თბილისი|გამომცემლობა=უნივერსალი|ISBN=99940-51-12-1|გვ=104, 117}}</ref> ამ პერიოდში ცალკე სოფლად არსებობდა წიაღობანი. 1908 წლის მონაცემებით ხაჯალიაში ცხოვრობდა 500 ადამიანი<ref>{{კავკასიის კალენდარი|1910|396|398}}</ref>, წიაღობანში კი 684 – [[გურულები]]. 1911 წელს ხაჯალიაში 799 ადამიანი<ref>{{კავკასიის კალენდარი|1912|263|217}}</ref>, წიაღობანში კი ― 1077. 1920 წელს შეიქმნა ნიგვზიანის თემი, რომელშიც შევიდა სოფლები ებალაური და ხაჯალია.<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/207768 გურიის ერობის მოამბე] N14 გვ. 4 — 11 აპრილი 1920</ref> სოფელი იყო დაფარული ბუჩქნარით, უვარგისი გზებით, იდგა ისლითა და ჭილით დაფარული ქოხები. სოფელში მოჰყავდათ ერთწლიანი კულტურები: [[სიმინდი]], [[ლობიო]], [[ბრინჯი]], [[ღომი]]. [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა მმართველობის]] დროს სოფელში დაიწყო ტექნიკური კულტურების მოყვანა: [[ჩაი]], [[ციტრუსი|ციტრუსები]], [[ტუნგი]]. ==დემოგრაფია== {| class="wikitable" style="text-align:right" |- ! აღწერის წელი !! მოსახლეობა !! კაცი !! ქალი |- | 1908 || 1184|| || |- | 1911 || {{ზრდა}} 1876|| || |- | 2002 || {{კლება}} 1121 || || |- | 2014<ref name="აღწერა 2014" /> || {{კლება}} 1018 || || |} ==ლიტერატურა== {{ქსე|11|449}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი}} [[კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები]] mv78g0blhcijg16803fdaymforgoear 0 126613 5351877 5350588 2026-04-05T20:04:15Z VaderO66 178051 /* პოლიტიკური მოღვაწეობა პრემიერ მინისტრობამდე */ 5351877 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = უილიამ გლადსტონი<br />William Gladstone | სურათი= Portrait of William Gladstone.jpg | სურათის ზომა = 190px | თანამდებობა დაიკავა = [[15 აგვისტო]], [[1892]] | თანამდებობა დატოვა = [[2 მარტი]], [[1894]] | მონარქი = [[დედოფალი ვიქტორია|ვიქტორია]] | წინამორბედი= მარკიზი სოლსბერი | მემკვიდრე = გრაფი როსბერი | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1809|12|29}} | დაბადების ადგილი= [[ლივერპული]], [[დიდი ბრიტანეთი]] | გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1889|5|19|1809|12|29}} | გარდაცვალების ადგილი=[[ლონდონი]], [[დიდი ბრიტანეთი]] | ეროვნება = ბრიტანელი | მეუღლე = კატერინე გლინ-გლადსტონი | პროფესია = | რელიგია = [[ანგლიკანი]] | პარტია = [[ბრიტანეთის კონსერვატიული პარტია|კონსერვატორი]]<br />პილისტი<br />[[ბრიტანეთის ლიბერალური პარტია|ლიბერალი]] | რიგი = [[გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი]] | რიგი2 = | თანამდებობა დაიკავა2 =[[1 თებერვალი]], [[1886]] | თანამდებობა დატოვა2= [[20 ივლისი]], [[1886]] | წინამორბედი2 = მარკიზი სოლსბერი | მემკვიდრე2 = მარკიზი სოლსბერი | მონარქი2= [[დედოფალი ვიქტორია|ვიქტორია]] | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = [[23 აპრილი]], [[1880]] | თანამდებობა დატოვა3 = [[9 ივნისი]], [[1885]] | წინამორბედი3 = [[ბენჯამინ დიზრაელი]] | მემკვიდრე3 = მარკიზი სოლსბერი | მონარქი3 = [[დედოფალი ვიქტორია|ვიქტორია]] | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = [[3 დეკემბერი]], [[1868]] | თანამდებობა დატოვა4 = [[17 თებერვალი]], [[1874]] | მონარქი4 = [[დედოფალი ვიქტორია|ვიქტორია]] | წინამორბედი4 = [[ბენჯამინ დიზრაელი]] | მემკვიდრე4 = [[ბენჯამინ დიზრაელი]] | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | ხელმოწერა =William_Ewart_Gladstone_Signature_2.svg‎ }} '''უილიამ ევარტ გლადსტონი''' ({{lang-en|William Ewart Gladstone}}; დ. [[29 დეკემბერი]], [[1809]] — გ. [[19 მაისი]], [[1898]]) — [[ბრიტანელი]] პოლიტიკოსი, ოთხგზის [[გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი|ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი]] ([[1868]]-[[1874]], [[1880]]-[[1885]], [[1886]] და [[1892]]-[[1894]] წლებში), ასევე ოთხგზის ფინანსთა მინისტრი ([[1853]]-[[1855]], [[1859]]-[[1866]], [[1873]]-[[1874]], და [[1880]]-[[1882]] წლებში). უილიამ გლადსტონი ერთადერთი ბრიტანელი პოლიტიკოსია, რომელსაც პრემიერ-მინისტრად ოთხგზის უმსახურია. გლადსტონი პრემიერ-მინისტრის პოსტიდან საბოლოოდ [[1894|1894 წელს]], 84 წლის ასაკში გადადგა, რითაც მან ბრიტანეთის ყველაზე ხანდაზმული პრემიერის ტიტული დაიმსახურა. გლადსტონის პოლიტიკური კარიერა პარლამენტის წევრობით დაიწყო [[1832|1832 წელს]]. თავდაპირველად გლადსტონი უმაღლესი [[კონსერვატიზმი|კონსერვატორი]] იყო, თუმცა [[სერ რობერტ პილი]]ს კაბინეტში მსახურობის პერიოდში იგი უფრო [[ლიბერალიზმი|ლიბერალური]] გახდა. [[1846|1846 წელს]] პილმა და [[კონსერვატიული პარტია (გაერთიანებული სამეფო)|კონსერვატიული პარტიის]] ერთმა ფაქციამ, მათ შორის გლადსტონმაც, განხეთქილების შედეგად პარტია დატოვეს და [[პილისტი|პილისტებად]] იქცნენ. [[1859|1859 წელს]], პილისტებმა, რადიკალებმა და ვიგების პოლიტიკურმა გაერთიანებებმა ერთობლივად დააარსეს ბრიტანეთის ლიბერალური პარტია, რომელიც [[1915|1915 წლამდე]] უმეტესი დრო ბრიტანეთის მმართველი პარტია იყო. გლადსტონმა სახელი გაითქვა, როგორც განსაკუთრებით ეფექტურმა ფინანსთა მინისტრმა, [[ჯორჯ ჰამილტონ-გორდონ აბერდინი|ლორდი აბერდინის]] [[1852]]-[[1855]] წლების კაბინეტში. თუმცა [[1855|1855 წელს]], აბერდინის მთავრობა დამარცხდა, გლადსტონმა კი უარი განაცხადა [[ლორდი პალმერსტონი]]ს მთავრობაში მსახურობაზე და ოპოზიციაში გადაინაცვლა. ყველასათვის გასაკვირად და იმ ანტიპათიის მიუხედავად, რაც გლადსტონს პალმერსტონის მიმართ გააჩნდა, [[1859|1859 წელს]] გლადსტონი მაინც შეუერთდა პრემიერ პალმერსტონის მთავრობას, ფინანსთა მინისტრის პოსტზე. უილიამ გლადსტონი ცნობილია მისი ანტიპათით კონსერვატიული პარტიის ლიდერის [[ბენჯამინ დიზრაელი]]ს მიმართ. მათი პაექრობა არა მარტო პოლიტიკური, არამედ პირადიც იყო და რამდენიმე [[დეკადა]] გასტანა. გლადსტონს არც [[დედოფალი ვიქტორია]]ს ჰქონია კარგი ურთიერთობა. თავდაპირველად ისინი ერთმანეთს ეწყობოდნენ, თუმცა მას შემდეგ რაც [[პრინცი ალბერტი]]ს გარდაცვალებით დამწუხრებულ დედოფალს გლადსტონი აქტიურად მოუწოდებდა სახელმწიფო საქმეებში ხელახლა აქტიურად ჩართვისაკენ, დედოფალსა და მას კარგი ურთიერთობა აღარ ქონიათ. ასევე ცნობილია ის ფაქტიც, რომ დედოფალ ვიქტორიას გლადსტონის ოპონენტის, დიზრაელის მიმართ დიდი სიმპათია გააჩნდა. ბრიტანეთის კონსერვატორი პრემიერ მინისტრები [[მარგარეტ ტეტჩერი]] და [[უინსტონ ჩერჩილი]] გლადსტონს იგონებდნენ, როგორც მათ პოლიტიკურ მუზას და ხაზს უსვამდნენ გლადსტონის სიძულვილს [[სოციალიზმი]]ს მიმართ. == პოლიტიკური მოღვაწეობა პრემიერ მინისტრობამდე == უილიამ გლადსტონი პარლამენტს პირველად 1832 წელს შეუერთდა. ნიუარკის ოლქში მის კანდიდატურას ნიუკასლის ჰერცოგი უჭერდა მხარს. ამ პერიოდში უილიამ გლადსტონის ყველაზე მნიშვნელოვანი პოლიტიკური აქტი [[ოპიუმის ომები|ოპიუმის ომის]] წინააღმდეგ პოზიციონირება იყო. ოპიუმის ომის გარშემო არსებულმა დებატმა ლორდ მელბოურნის ხელისუფლების , რომელიც [[ვიგების პარტია|ვიგების პარტიას]] წარმოადგენდა, პოლიტიკური მარცხი გამოიწვია. ამას 1840 წლის არჩევნებზე კონსერვატორების გამარჯვება მოჰყვა.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jenkins |first=Roy |date=2002 |title=Gladstone |publisher=Pan |isbn=978-0-330-41171-4 |edition=impr |location=London}}</ref> კონსერვატორების იმდროინდელი ლიდერი [[რობერტ პილი]] უილიამ გლადსტონის პოლიტიკურ მენტორად ითვლებოდა. მისი პრემიერ მინისტრობის დროს გლადსტონი დაინიშნა ვაჭრობის საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტად. ამ პოზიციაზე ყოფნისას გლადსტონი განსაკუთრებული ყურადღებით რკინიგზის მშენებლობის საკანონმდებლო ჩარჩოზე მუშაობას მოეკიდა. მისი საკანონმდებლო ინიციატივით ყოველ რკინიგზის ხაზზე "საპარლამენტო მატარებელი" უნდა ყოფილიყო, რომლის საფასურიც 1 მილზე 1 პენიზე მეტი არ იქნებოდა. ამავე კანონით სახელმწიფომ შეინარჩუნა რკინიგზის ნაციონალიზაციის უფლება, თუკი კერძო კომპანია ადეკვატურ სისტემას ვერ შექმნიდა. ვაჭრობის საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტობისას გლადსტონი ასევე გახდა თავისუფალი ვაჭრობის იდეის მხარდამჭერი.<ref name=":0" /> 1844 წელს გლადსტონმა გადაწყვიტა საკუთარი პოზიციის და პარლამენტში მისი ადგილის დათმობა და მოითხოვა ვატიკანში ელჩად მივლინება. მან მართლაც დატოვა საკუთარი პოსტები, თუმცა მოგვიანებით თავის ამ ნაბიჯს დიდ შეცდომად მიიჩნევდა. <ref name=":0" /> მალევე, [[რობერტ პილი|რობერტ პილმა]] გლადსტონი კვლავ დააბრუნა მთავრობაში, ამჯერად ომისა და კოლონიების მდივნის პოზიციაზე. ამ პერიოდში ბრიტანეთის პოლიტიკის ერთ-ერთი მთავარი საკითხი ხორბალზე დაწესებული პროტექციონისტული ზომების გაუქმება იყო. ამ თემამ კონსერვატიული პარტიის გაყოფა გამოიწვია. გლადსტონი პრემიერ მინისტრ პილთან ერთად ტარიფების გაუქმებას უჭერდა მხარს. ამის მიუხედავად, მან ამ დებატში აქტიური წვლილის შეტანა ვერ შეძლო, რადგანაც იგი პარლამენტში ადგილს არ იკავებდა. კოლონიების ოფისში მისი მოღვაწეობა გამორჩეული არ ყოფილა. ამ პერიოდში მან ავსტრალიის კონტინენტზე მისჯილი დამნაშავეების გაგზავნის პრაქტიკის დაბრუნებას დაუჭირა მხარი. <ref name=":0" /> პარლამენტში დაბრუნების შემდეგ გლადსტონმა ბევრის გასაკვირად მხარი დაუჭირა „ებრაელთა შესახებ“ კანონს. ეს კანონი ეხებოდა ბარონ ლიონელ დე როთშილდის შემთხვევას, რომელმაც ლონდონის სითის ოლქში არჩევნები მოიგო, თუმცა ვერ ახერხებდა პარლამენტში ადგილის დაკავებას, ვინაიდან მას, როგორც იუდეველს, არ შეეძლო „ეკლესიისა და სახელმწიფოს“ ფიცის დადება. გლადსტონის მთავარი არგუმენტი ის იყო, რომ ბევრი ებრაელის არჩევა მოსალოდნელი მაინც არ იყო. მისი ამ პოზიციის გამო ოქსფორდმა მას საპატიო ხარისხი არ მიანიჭა.<ref name=":0" /> 1850 წელს გლადსტონი ჩაერთო დევიდ პაციფიკოს (ცნობილი როგორც [[დონ პაციფიკო]]) გარშემო არსებულ დებატში. დევიდ პაციფიკო ესპანელი ებრაელი ვაჭარი იყო, რომელიც პორტუგალიაში ცხოვრობდა, პორტუგალიის მოქალაქეობა ჰქონდა და ათენში პორტუგალიის კონსულის პოზიციას იკავებდა. მას ასევე ბრიტანული პასპორტიც ჰქონდა. ბერძენმა ადგილობრივებმა მისი ათენში მდებარე სახლი გაძარცვეს, ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა [[ლორდ პარლმერსტონმა]] მისი ზარალის ანაზღაურების მოთხოვნა საბერძნეთის ხელისუფლებას წარუდგინა. დონ პაციფიკო აშკარად აბუქებდა მისი ზარალის რეალურ ღირებულას, ამის მიუხედავად, როდესაც საბერძნეთმა ამ (და სხვა) მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარი თქვა, პალმერსტონმა Civis Romanus sum დოქტრინა გამოაცხადა. ეს უკანასკნელი გულისხმობდა, რომ თუკი პირი ბრიტანეთთან იყო დაკავშირებული, ის სრულ იმპერიულ მხარდაჭერას მიიღებდა. ამის შედეგად ლორმა პალმერსტონმა საბერძნეთის სანაპიროების ბლოკადის ბრძანება გასცა. ამ კრიზისის კონტექსტში გლადსტონმა დაგმო ეს ქმედება და ასევე დაუპირისპირდა მოსაზრებას, რომ ბრიტანეთი საყოველთაო მორალური არბიტრის როლს უნდა თამაშობდეს.<ref name=":0" /> 1850-1851 წლებში გლადსტონმა საჯაროდ გააკრიტიკა [[ორი სიცილიის სამეფო]] და მისი მმართველი [[ბურბონები|ბურბონების]] დინასტია. კრიტიკის მიზეზი მათი მხრიდან პოლიტიკური პატიმრების წინააღმდეგ სასტიკი მოპყრობა იყო.<ref name=":0" /> 1851 წლის თებერვალში გლადსტონი იმჟამინდელი პრემიერ მინისტრის [[ჯონ რასელი|ჯონ რასელის]] კანონს დაუპირისპირდა, რომელიც კათოლიკური ეკლესიის მსახურებისთვის ჯარიმებისა და სხვა სასჯელის შემოღებას გულისხმობდა. გლადსტონის პოზიცია რელიგიური თავისუფლების არგუმენტიდან გამომდინარეობდა. მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად კანონი პარლამენტმა მიიღო. იგი 20 წლის შემდგომ, გლადსტონის პირველი პრემიერ მინისტრობის ჟამს, გაუქმდა.<ref name=":0" /> უილიამ გლადსტონი ასევე წარმატებით დაუპირისპირდა [[ბენჯამინ დიზრაელი|ბენჯამინ დიზრაელის]] მიერ წარმოდგენილ ბიუჯეტს,<ref name=":0" /> რამაც ჯონ რასელის მთავრობის ჩამოშლა გამოიწვია. შემდგომი პრემიერ მინისტრის, ლორდი აბერდინის მთავრობაში გლადსტონმა ფინანსთა მინისტრის როლი დაიკავა 1852-1853 წლებში. 1853 წელს მან წარადგინა ბიუჯეტის პროექტი, რომელიც ამსუბუქებდა პროტექციონისტულ ზომებს ვაჭრობაში. შესაბამისი ბიუჯეტის დეფიციტის შესავსებად კი აწესებდა საშემოსავლო გადასახადს. ამ გადასახადის მოწინააღმდეგეთა არგუმენტების წინასწარ ნეიტრალიზაციის მიზნით მან ბიუჯეტის პროექტში საშემოსავლო გადასახადის ეტაპობრივი გაუქმების მექანიზმიც ჩადო.<ref name=":0" /> 1854 წელს დაიწყო [[ყირიმის ომი]], რომელშიც ბრიტანეთის ჩართულობას გლადსტონი ეჭვის თვალით უყურებდა. როდესაც პარლამენტმა ომის შემსწავლელი კომიტეტის შექმნის გადაწყვეტილება მიიღო, პრემიერ მინისტრმა აბერდინმა თანამდებობა დატოვა. ამის შემდეგ პრემიერ მინისტრის პოზიცია ლორდმა პალმერსტონმა დაიჭირა. გლადსტონმა და მისმა თანამოაზრე პოლიტიკოსებმა თავიდან მის მთავრობაში ადგილები შეინარჩუნეს, თუმცა სამმა მათგანმა, გლადსტონის ჩათვლით, თანამდებობები დატოვეს. გლადსტონი გადადგომის მიზეზად პალმერსტონის კაბინეტის შეხვედრებით უკმაყოფილებას ასახელებდა.<ref name=":0" /> 1859 წელს ლორდ დერბის მთავრობის პირობებში უილიამ გლადსტონი [[იონიის კუნძულები|იონიის კუნძულების]] საგანგებო უმაღლეს კომისრად დაინიშნა. ამ როლის ფარგლებში გლადსტონმა ჩათვალა, რომ იონიის კუნძულების საბერძნეთისთვის დაბრუნება ნაადრევი იყო, თუმცა მხარი დაუჭირა ავტონომიის შეზღუდულ დონეზე მინიჭებას. მან შესაბამისი რეკომენდაციებიც მოამზადა, რომელიც იონიის საბჭოსთვის უნდა წარედგინა. ამავე პერიოდში გაირკვა, რომ თუკი იგი უმაღლესი კომისრის თანამდებობაზე დარჩებოდა, ბრიტანეთში საპარლამენტო მანდატის მოპოვებას ვეღარ შეძლებდა. ეს მისთვის მიუღებელი აღმოჩნდა, რის გამოც იგი მალევე გადადგა და ბრიტანეთის პოლიტიკას დაუბრუნდა.<ref name=":0" /> მისი რეკომენდაციები იონიის ასამბლეამ უარყო. ამავე 1859 წელს ლორდმა პალმერსტონამ ხელახლა დაიკავა პრემიერ მინისტრის თანამდებობა და გლადსტონს კვლავ ფინანსთა მინისტრის პოზიცია შესთავაზა, რასაც ეს უკანასკნელი დათანხმდა. ამ როლს იგი შემდგომი 7 წლის მანძილზე იკავებდა. ამავე პერიოდში ბრიტანეთში ჩამოყალიბდა ლიბერალური პარტია ლორდი პალმერსტონისა და ლორდი რასელის ხელმძღვანელობით. გლადსტონი თანდათანობით სწორედ ამ პარტიის თანამოაზრე და მოგვიანებით მისი ლიდერი გახდა. გლადსტონმა მემკვიდრეობით დეფიციტური ბიუჯეტი მიიღო, თუმცა დეფიციტის ვალით დაფარვაზე უარი თქვა და ამის საპირწონედ საშემოსავლო გადასახადის გაზრდა მოუწია. მან ასევე გააუქმა არაერთი პროტექციუნისტული ტარიფი, რითაც თავისუფალი ვაჭრობის პრინციპები ბრიტანეთში კიდევ უფრო მეტად დაამკვიდრა. უილიამ გლადსტონი ასევე მხარს უჭერდა ფურცელზე არსებული გადასახადის გაუქმებას, რაც ვერ შეძლო 1860 წლის ბიუჯეტში, თუმცა მოახერხა 1861 წელს. ამ გადასახადის გაუქმებას ბრიტანეთში გაზეთების დეცენტრალიზაცია და მნიშვნელოვნად გამრავლება მოჰყვა.<ref name=":0" /> ლორდ პალმერსტონთან უილიამ გლადსტონს ხშირად დაძაბული, თუმცა პატივისცემაზე დაფუძნებული ურთიერთობა ჰქონდა. მათი უთანხმოება განსაკუთრებით თვალსაჩინო თავდაცვის ხარჯებთან დაკავშირებით იყო. ლორდი პალმერსტონი ამ მიზნისთვის დამატებით ფინანსებს ითხოვდა, რასაც გლადსტონი ეწინააღმდეგობა.<ref name=":0" /> ამ პერიოდში გლადსტონმა მოსახლეობაში დიდი პოპულარობა მოიხვეჭა. მის სიტყვით გამოსვლებს დიდი რაოდენობით ხალხის ესწრებოდა. ამას ადასტურებს ხალხში გავრცელებული მოკლე ლექსიც<ref name=":0" />: <blockquote> Honour give to sterling worth, Genius better is than birth, So here’s success to Gladstone. </blockquote>1862 წელს გლადსტონმა ნიუკასლში სიტყვით გამოსვლისას ამერიკის შეერთებული შტატების სამოქალაქო ომზე ისაუბრა. მან აღნიშნა, რომ [[ჯეფერსონ დეივისი|ჯეფერსონ დევისმა]] [[ამერიკის კონფედერაციული შტატები|სამხრეთის კონფედერაციაში]] ჯარის, ფლოტის და "რაც ამ ორივეზე რთულია - ერის" შექმნა შეძლო. მისი ეს განცხადება აღიქვეს, როგორც ბრიტანეთის მთავრობის მხრიდან კონფედერაციის შესაძლო აღიარება. ეს კი მთავრობის ოფიციალურ პოზიციასთან წინააღმდეგობაში მოდიოდა. უილიამ გლადსტონს განმარტების გაკეთება მოუწია, რომელშიც უარყო პრო-კონფედერაციული განწყობები და ხელისუფლების დამოკიდებულების ცვლილება.<ref name=":0" /> მისი ცხოვრების ბოლო პერიოდში გლადსტონი დანანებით იხსენებდა ამ შემთხვევას. 1863 წელს უილიამ გლადსტონი გამოვიდა საქველმოქმედო ფონდებზე საგადასახადო შეღავათების მოხსნის ინიციატივით, მიუხედავად იმისა, რომ იმჟამინდელ ბიუჯეტში ნამატი იყო და ამის პირდაპირი ფისკალური საჭიროება არ იდგა. გლადსტონი მიიჩნევდა, რომ ეს ნაბიჯი მორალური იმპერატივი იყო. მისი დაკვირვებით საქველმოქმედო ფონდებში შენატანები ძირითადად ანდერძით დატოვებული თანხებიდან შედიოდა. ამას იგი ნაკლებად ღირსეულ ქველმოქმედებად თვლიდა, ვიდრე ცოცხალი ადამიანის მიერ საქველმოქმედო შენაწირს. გლადსტონის აზრით, საგადასახადო შეღავათები ახალისებდა სწორედ ანდერძით ქველმოქმედებას და შესაბამისად ნაკლებად ღირსეულ ქცევას ანიჭებდა უპირატესობას. გლადსტონმა მისი ეს მოსაზრებები პარლამენტში 3 საათი და 10 წუთიანი გამოსვლით დაიცვა, თუმცა მან ამ ინიციატივის განხორციელება ვერ მოახერხა.<ref name=":0" /> 1864 წელს უილიამ გლადსტონმა პარლამენტში სიტყვით გამოსვლისას აღნიშნა, რომ ვერ ხედავდა მიზეზს თუ რატომ არ უნდა ჰქონოდა ხმის მიცემის უფლება ყველა საღ აზრზე მყოფ მამაკაცს. მან იქვე დასძინა, რომ ამ მიზნის მიღწევა ეტაპობრივი რეფორმებით უნდა მომხდარიყო. მის ამ განცხადებას არ დაეთანხმა არც პრემიერ მინისტრი პალმერსტონი.<ref name=":0" /> 1865 წელს ლორდი პალმერსტონი გარდაიცვალა. პრემიერ მინისტრად, უკვე მეორედ, [[ჯონ რასელი]] დაინიშნა. გლადსტონმა და რასელმა სცადეს საარჩევნო რეფორმის გატარება. მათსავე საპარლამენტო პარტიაში არსებული ანტი-რეფორმული განწყობების გამო, საკანონმდებლო ინიციატივამ მხოლოდ 5 ხმით გაიმარჯვა. ამან რასელსა და გლადსტონს გადადგომისკენ უბიძგა, რამაც გზა კონსერვატიულ ხელისუფლებას გაუხსნა. უილიამ გლადსტონმა კი მოღვაწეობა ოპოზიცის რიგებიდან გააგრძელა.<ref name=":0" /> 1868 წელს უილიამ გლადსტონმა ლიბერალური პარტიის ლიდერის პოზიციიდან პარლამენტში 4 დღიანი დებატი დააინიცირა, რომლის თემაც ირლანდიის ანგლიკანურ ეკლესიასთან დაკავშირებით მის მიერ წარდგენილი 3 რეზოლუცია იყო. ირლანდიის საკითხი მისი შემდგომი პოლიტიკური მოღვაწეობის ერთ-ერთი ძირითადი თემა იყო. ირლანდიისადმი მისი დამოკიდებულება ეფუძნებოდა, ერთი მხრივ, მის პოზიციას, რომ ირლანდიაში არსებული მდგომარეობა ბრიტანეთის იმპერიის პრესტიჟისთვის დამამცირებელი იყო; მეორე მხრივ, კი ის, როგორც გამოცდილი ფინანსთა მინისტრი, თვლიდა, რომ ირლანდიას შესაძლოა ხაზინის რესურსებზე პოტენციურად საშიში მოთხოვნა გამოეწვია. მისი ხედვით, საჭირო იყო ირლანდიელი ხალხის წუხილების უკეთ გაგება და ამ კუთხით მუშაობა. მის მიერ წარდგენილმა რეზოლუციებმა პარლამენტში ლიბერალური ფრაქცია გააერთიანა და პარლამენტის მიერ დამტკიცდა. ამის შედეგად რამდენიმე თვეში [[ბენჯამინ დიზრაელი|დიზრაელის]] კონსერვატიული მთავრობა გადადგა, პარლამენტი დაიშალა და ახალი არჩევნები დაინიშნა, რომელშიც ლიბერალურმა პარტიამ დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა. უილიამ გლადსტონი კი პრემიერ მინისტრი გახდა.<ref name=":0" /> ==ლიტერატურა== * Michael Barker, ''Gladstone and Radicalism. The Reconstruction of Liberal Policy in Britain. 1885–1894'' (The Harvester Press, 1975). * David Bebbington and Roger Swift (eds.), ''Gladstone Centenary Essays'' (Liverpool University Press, 2000). * E.F. Biagini, ''Liberty, Retrenchment and Reform. Popular Liberalism in the Age of Gladstone, 1860–1880'' (Cambridge University Press, 1992). * Eugenio Biagini and Alastair Reid (eds.), ''Currents of Radicalism. Popular Radicalism, Organised Labour and Party Politics in Britain, 1850–1914'' (Cambridge University Press, 1991). ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|William Ewart Gladstone}} * {{Gutenberg author | id=Gladstone,+W.+E.+(William+Ewart) }} * {{Internet Archive author |search=William Ewart Gladstone}} * {{Librivox author |id=7184}} {{გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:გლადსტონი, უილიამ}} [[კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1809]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მაისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1898]] [[კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XIX საუკუნეში]] 0ajhde4ydf94px00ssawkbe5f6xojtu 0 179806 5351965 4913378 2026-04-06T07:40:26Z M. 10110 /* სქოლიო */ 5351965 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = რობერტ დაუნი უმცროსი | ფოტო = Robert Downey Jr 2014 Comic Con (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = 220პქ | წარწერა = რობერტ დაუნი, 2014 | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1965|4|4|df=y}} | დაბადგილი = [[ნიუ-იორკი]], [[აშშ]] | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | საქმიანობა = მსახიობი | მოქალაქეობა = {{დროშა|აშშ}} | სხვა სახელები= | აქტიურობის წლები = 1970-დღემდე | მეუღლეები= {{ქორწინება|დებორა ფალკონერი|1992|2004}}<br />{{ქორწინება|[[სიუზან დაუნი|სიუზან ლევინი]]|2005}} | მამა = [[რობერტ დაუნი უფროსი]] | პარტნიორები = [[სარა ჯესიკა პარკერი]] (1984-2005) | შვილები = 3 | რეზიდენცია= | საიტი= | ხელმოწერა = Robert_Downey_Jr.'s_signature.svg }} '''რობერტ დაუნი უმცროსი''' ({{lang-en|Robert Downey, Jr.}}; დ. [[4 აპრილი]], [[1965]])<ref name="biography"/> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მსახიობი და მომღერალი. [[2008]] წელს ჟურნალმა [[ტაიმი (ჟურნალი)|„ტაიმმა“]] იგი 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის დაასახელა.<ref name="2008Time100"/> ჟურნალ „[[Forbes]]“-ზე დაყრდნობით, [[2013]] და [[2015]] წლებში დაუნი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი იყო.<ref name="forbes"/><ref name="forbes2"/> იგი აგრეთვე მეორე ყველაზე მაღალშემოსავლიანი მსახიობია, რომლის ფილმების შემოსავალი 14 მილიარდ აშშ დოლარს აღემატება.<ref name="boxofficemojo"/> მისი დებიუტი კინოში შედგა [[1970]] წელს, 5 წლის ასაკში, მამის, [[რობერტ დაუნი უფროსი]]ს მიერ გადაღებულ ფილმში [[ფუნტი (ფილმი)|„ფუნტი“]]. [[1980-იანი წლები|1980-იან წლებში]] იგი თამაშობდა ფილმებში მოზარდების შესახებ. პირველი დიდი აღიარება მოიპოვა ფილმით „[[ნულზე ნაკლები]]“. [[1992]] წელს, ფილმში „[[ჩაპლინი (ფილმი)|ჩაპლინი“]] შესრულებულმა მთავარმა როლმა მას მოუტანა [[BAFTA]]<ref name="BAFTA"/> და აგრეთვე [[ოსკარი]]ს პირველი ნომინაცია საუკეთესო მსახიობის კატეგორიაში.<ref name="rollingstone"/> [[1990]]-იან წლებში ნარკოტიკებთან დაკავშირებული ხმაურიანი სკანდალების შემდეგ იგი დაუბრუნდა ეკრანებს ლარი პოლის როლით ტელესერიალში [[ელი მაკბილი]], რამაც მოუტანა კარიერაში პირველი [[ოქროს გლობუსი]]. ამას მოჰყვა რამდენიმე წარმატებული როლი ფილმებში: „[[გოთიკა (2003 წლის ფილმი)|გოთიკა]] (2003), „[[გაფრენილი კოცნა]]“ (2005) და „[[ზოდიაქო (ფილმი)|ზოდიაქო]]“ (2007). [[2008]] წელს ფილმ „[[ტროპიკული ქარიშხალი (ფილმი)|ტროპიკულ ქარიშხალში]]“ შესრულებული როლისთვის მიიღო ოსკარის მეორე ნომინაცია.<ref name="CNN"/> [[2006]] წელს მიიღო [[ტონი სტარკი]]ს როლი ფილმში „[[რკინის კაცი (ფილმი)|რკინის კაცი]]“, რითაც საფუძველი ჩაეყარა მასშტაბურ მედიაფრენჩაიზს [[Marvel-ის კინოსამყარო]]ს. დაუნიმ როლის განსახიერება განაგრძო ფილმებში: „[[წარმოუდგენელი ჰალკი (ფილმი)|წარმოუდგენელი ჰალკი]]“ (2008), „[[რკინის კაცი 2]]“ (2010), „[[შურისმაძიებლები (2012 წლის ფილმი)|შურისმაძიებლები]]“ (2012), „[[რკინის კაცი 3]]“ (2013), „[[შურისმაძიებლები: ულტრონის ეპოქა]]“ (2015), „[[კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი]]“ (2016), „[[ადამიანი ობობა: დაბრუნება]]“ (2017), „[[შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი]]“ (2018) და „[[შურისმაძიებლები: დასასრული]]“ (2019). იგი აგრეთვე ცნობილია [[შერლოკ ჰოლმზი]]ს როლით [[გაი რიჩი]]ს ფილმებში [[შერლოკ ჰოლმზი (ფილმი)|შერლოკ ჰოლმზი]] (2009) და „[[შერლოკ ჰოლმზი: ჩრდილების თამაში]]“ (2011). პირველ ნაწილში შესრულებული როლისთვის გადაეცა მეორე [[ოქროს გლობუსი]].<ref name="goldenglobes"/> == ფილმოგრაფია == {{მთავარი|რობერტ დაუნი უმცროსის ფილმოგრაფია}} ;<big>დისკოგრაფია</big> ;სტუდიური ალბომები * ''[[The Futurist რობერტ დაუნი უმცროსის ალბომი)|The Futurist]]'' (2004) == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Robert Downey, Jr.}} * {{Twitter|RobertDowneyJr}} * {{IMDb name|375}} * {{Mojo name|robertdowneyjr}} * [http://www.latimesmagazine.com/2009/12/robert-downey-jrthe-games-afoot.html ინტერვიუ რობერტ დაუნისთა] — [[Los Angeles Times]] * [http://www.reviewgraveyard.com/00_interviews/09-02-03_robert-downey-j.htm ინტერვიუ რობერტ დაუნისთან] —Reviewgraveyard.com ==სქოლიო== {{reflist|30em|refs= <ref name="biography">{{cite web|title=Robert Downey Jr. Biography|url=http://www.biography.com/people/robert-downey-jr-9542052#awesm=~oCxqtKtfHvhoGj|publisher=The Biography Channel|accessdate= 26 აპრილი, 2014}}</ref> <ref name="2008Time100">{{cite news |last=Stiller |first=Ben |title=The 2008 Time 100, entry No. 60, 'Robert Downey Jr.' |work=Time |date=11 მაისი, 2008 |url=http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1733748_1733752_1734629,00.html |accessdate=17 აპრილი, 2009 |archiveurl=https://www.webcitation.org/73IIuG1tT?url=http://content.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1733748_1733752_1734629,00.html |archivedate=2018-10-19 }}</ref> <ref name="forbes">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/dorothypomerantz/2013/07/16/robert-downey-jr-tops-forbes-list-of-hollywoods-highest-paid-actors|title=Robert Downey Jr. Tops Forbes' List Of Hollywood's Highest-Paid Actors |work=[[Forbes]] |date=16 ივლისი, 2013 |accessdate=1 აგვისტო, 2013}}</ref> <ref name="forbes2">{{cite web|last1=Robehmed|first1=Natalie|title=The World's Highest-Paid Actors 2015: Robert Downey Jr. Leads With $80 Million Haul|url=https://www.forbes.com/sites/natalierobehmed/2015/08/04/the-worlds-highest-paid-actors-2015-robert-downey-jr-leads-with-80-million-haul/|website=forbes.com|publisher=Forbes Magazine|accessdate=4 აგვისტო, 2015}}</ref> <ref name="boxofficemojo">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/people/chart/?view=Actor&id=robertdowneyjr.htm|title=Robert Downey, Jr. Movie Box Office Results|website=[[Box Office Mojo]]|accessdate=27 ივნისი, 2019}}</ref> <ref name="rollingstone">{{cite news |url=https://www.rollingstone.com/blogs/traverstake/2008/03/the-strange-case-of-iron-man-r.php |title=The Strange Case of Iron Man Robert Downey Jr. |work=Rolling Stone |last=Travers |first=Peter |accessdate=1 აგვისტო, 2008 |date=13 მარტი, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080619105209/http://www.rollingstone.com/blogs/traverstake/2008/03/the-strange-case-of-iron-man-r.php |archivedate=2008-06-19 }}</ref> <ref name="BAFTA">{{cite web|title=BAFTA Awards Search {{!}} BAFTA Awards|url=http://awards.bafta.org/keyword-search?keywords=Robert+Downey+Jr.|website=awards.bafta.org|accessdate=17 მარტი, 2017|language=en}}</ref> <ref name="CNN">{{cite news |first=Todd |last=Leopold |title='Button' hooks 13 Oscar nominations |publisher=CNN |date=22 იანვარი, 2009 |url=http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Movies/01/22/oscar.nominations/index.html |accessdate=22 იანვარი, 2009}}</ref> <ref name="goldenglobes">{{cite web|title=Winners & Nominees 2010|url=http://www.goldenglobes.com/winners-nominees/2010/all#category-1890|website=www.goldenglobes.com|accessdate=17 მარტი, 2017|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161012185115/http://www.goldenglobes.com/winners-nominees/2010/all#category-1890|archivedate=2016-10-12}}</ref> }} {{ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში}} {{სატურნის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:დაუნი, რობერტ}} [[კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1965]] [[კატეგორია:ნიუ-იორკელები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები]] [[კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (პიროვნებები)]] [[კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები]] [[კატეგორია:კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოს მფლობელები]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] iinl4dh17xiaiw7e49xtgppgowkz7o0 5351968 5351965 2026-04-06T07:41:26Z M. 10110 დაემატა [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351968 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = რობერტ დაუნი უმცროსი | ფოტო = Robert Downey Jr 2014 Comic Con (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = 220პქ | წარწერა = რობერტ დაუნი, 2014 | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1965|4|4|df=y}} | დაბადგილი = [[ნიუ-იორკი]], [[აშშ]] | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | საქმიანობა = მსახიობი | მოქალაქეობა = {{დროშა|აშშ}} | სხვა სახელები= | აქტიურობის წლები = 1970-დღემდე | მეუღლეები= {{ქორწინება|დებორა ფალკონერი|1992|2004}}<br />{{ქორწინება|[[სიუზან დაუნი|სიუზან ლევინი]]|2005}} | მამა = [[რობერტ დაუნი უფროსი]] | პარტნიორები = [[სარა ჯესიკა პარკერი]] (1984-2005) | შვილები = 3 | რეზიდენცია= | საიტი= | ხელმოწერა = Robert_Downey_Jr.'s_signature.svg }} '''რობერტ დაუნი უმცროსი''' ({{lang-en|Robert Downey, Jr.}}; დ. [[4 აპრილი]], [[1965]])<ref name="biography"/> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მსახიობი და მომღერალი. [[2008]] წელს ჟურნალმა [[ტაიმი (ჟურნალი)|„ტაიმმა“]] იგი 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის დაასახელა.<ref name="2008Time100"/> ჟურნალ „[[Forbes]]“-ზე დაყრდნობით, [[2013]] და [[2015]] წლებში დაუნი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი იყო.<ref name="forbes"/><ref name="forbes2"/> იგი აგრეთვე მეორე ყველაზე მაღალშემოსავლიანი მსახიობია, რომლის ფილმების შემოსავალი 14 მილიარდ აშშ დოლარს აღემატება.<ref name="boxofficemojo"/> მისი დებიუტი კინოში შედგა [[1970]] წელს, 5 წლის ასაკში, მამის, [[რობერტ დაუნი უფროსი]]ს მიერ გადაღებულ ფილმში [[ფუნტი (ფილმი)|„ფუნტი“]]. [[1980-იანი წლები|1980-იან წლებში]] იგი თამაშობდა ფილმებში მოზარდების შესახებ. პირველი დიდი აღიარება მოიპოვა ფილმით „[[ნულზე ნაკლები]]“. [[1992]] წელს, ფილმში „[[ჩაპლინი (ფილმი)|ჩაპლინი“]] შესრულებულმა მთავარმა როლმა მას მოუტანა [[BAFTA]]<ref name="BAFTA"/> და აგრეთვე [[ოსკარი]]ს პირველი ნომინაცია საუკეთესო მსახიობის კატეგორიაში.<ref name="rollingstone"/> [[1990]]-იან წლებში ნარკოტიკებთან დაკავშირებული ხმაურიანი სკანდალების შემდეგ იგი დაუბრუნდა ეკრანებს ლარი პოლის როლით ტელესერიალში [[ელი მაკბილი]], რამაც მოუტანა კარიერაში პირველი [[ოქროს გლობუსი]]. ამას მოჰყვა რამდენიმე წარმატებული როლი ფილმებში: „[[გოთიკა (2003 წლის ფილმი)|გოთიკა]] (2003), „[[გაფრენილი კოცნა]]“ (2005) და „[[ზოდიაქო (ფილმი)|ზოდიაქო]]“ (2007). [[2008]] წელს ფილმ „[[ტროპიკული ქარიშხალი (ფილმი)|ტროპიკულ ქარიშხალში]]“ შესრულებული როლისთვის მიიღო ოსკარის მეორე ნომინაცია.<ref name="CNN"/> [[2006]] წელს მიიღო [[ტონი სტარკი]]ს როლი ფილმში „[[რკინის კაცი (ფილმი)|რკინის კაცი]]“, რითაც საფუძველი ჩაეყარა მასშტაბურ მედიაფრენჩაიზს [[Marvel-ის კინოსამყარო]]ს. დაუნიმ როლის განსახიერება განაგრძო ფილმებში: „[[წარმოუდგენელი ჰალკი (ფილმი)|წარმოუდგენელი ჰალკი]]“ (2008), „[[რკინის კაცი 2]]“ (2010), „[[შურისმაძიებლები (2012 წლის ფილმი)|შურისმაძიებლები]]“ (2012), „[[რკინის კაცი 3]]“ (2013), „[[შურისმაძიებლები: ულტრონის ეპოქა]]“ (2015), „[[კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი]]“ (2016), „[[ადამიანი ობობა: დაბრუნება]]“ (2017), „[[შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი]]“ (2018) და „[[შურისმაძიებლები: დასასრული]]“ (2019). იგი აგრეთვე ცნობილია [[შერლოკ ჰოლმზი]]ს როლით [[გაი რიჩი]]ს ფილმებში [[შერლოკ ჰოლმზი (ფილმი)|შერლოკ ჰოლმზი]] (2009) და „[[შერლოკ ჰოლმზი: ჩრდილების თამაში]]“ (2011). პირველ ნაწილში შესრულებული როლისთვის გადაეცა მეორე [[ოქროს გლობუსი]].<ref name="goldenglobes"/> == ფილმოგრაფია == {{მთავარი|რობერტ დაუნი უმცროსის ფილმოგრაფია}} ;<big>დისკოგრაფია</big> ;სტუდიური ალბომები * ''[[The Futurist რობერტ დაუნი უმცროსის ალბომი)|The Futurist]]'' (2004) == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Robert Downey, Jr.}} * {{Twitter|RobertDowneyJr}} * {{IMDb name|375}} * {{Mojo name|robertdowneyjr}} * [http://www.latimesmagazine.com/2009/12/robert-downey-jrthe-games-afoot.html ინტერვიუ რობერტ დაუნისთა] — [[Los Angeles Times]] * [http://www.reviewgraveyard.com/00_interviews/09-02-03_robert-downey-j.htm ინტერვიუ რობერტ დაუნისთან] —Reviewgraveyard.com ==სქოლიო== {{reflist|30em|refs= <ref name="biography">{{cite web|title=Robert Downey Jr. Biography|url=http://www.biography.com/people/robert-downey-jr-9542052#awesm=~oCxqtKtfHvhoGj|publisher=The Biography Channel|accessdate= 26 აპრილი, 2014}}</ref> <ref name="2008Time100">{{cite news |last=Stiller |first=Ben |title=The 2008 Time 100, entry No. 60, 'Robert Downey Jr.' |work=Time |date=11 მაისი, 2008 |url=http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1733748_1733752_1734629,00.html |accessdate=17 აპრილი, 2009 |archiveurl=https://www.webcitation.org/73IIuG1tT?url=http://content.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1733748_1733752_1734629,00.html |archivedate=2018-10-19 }}</ref> <ref name="forbes">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/dorothypomerantz/2013/07/16/robert-downey-jr-tops-forbes-list-of-hollywoods-highest-paid-actors|title=Robert Downey Jr. Tops Forbes' List Of Hollywood's Highest-Paid Actors |work=[[Forbes]] |date=16 ივლისი, 2013 |accessdate=1 აგვისტო, 2013}}</ref> <ref name="forbes2">{{cite web|last1=Robehmed|first1=Natalie|title=The World's Highest-Paid Actors 2015: Robert Downey Jr. Leads With $80 Million Haul|url=https://www.forbes.com/sites/natalierobehmed/2015/08/04/the-worlds-highest-paid-actors-2015-robert-downey-jr-leads-with-80-million-haul/|website=forbes.com|publisher=Forbes Magazine|accessdate=4 აგვისტო, 2015}}</ref> <ref name="boxofficemojo">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/people/chart/?view=Actor&id=robertdowneyjr.htm|title=Robert Downey, Jr. Movie Box Office Results|website=[[Box Office Mojo]]|accessdate=27 ივნისი, 2019}}</ref> <ref name="rollingstone">{{cite news |url=https://www.rollingstone.com/blogs/traverstake/2008/03/the-strange-case-of-iron-man-r.php |title=The Strange Case of Iron Man Robert Downey Jr. |work=Rolling Stone |last=Travers |first=Peter |accessdate=1 აგვისტო, 2008 |date=13 მარტი, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080619105209/http://www.rollingstone.com/blogs/traverstake/2008/03/the-strange-case-of-iron-man-r.php |archivedate=2008-06-19 }}</ref> <ref name="BAFTA">{{cite web|title=BAFTA Awards Search {{!}} BAFTA Awards|url=http://awards.bafta.org/keyword-search?keywords=Robert+Downey+Jr.|website=awards.bafta.org|accessdate=17 მარტი, 2017|language=en}}</ref> <ref name="CNN">{{cite news |first=Todd |last=Leopold |title='Button' hooks 13 Oscar nominations |publisher=CNN |date=22 იანვარი, 2009 |url=http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Movies/01/22/oscar.nominations/index.html |accessdate=22 იანვარი, 2009}}</ref> <ref name="goldenglobes">{{cite web|title=Winners & Nominees 2010|url=http://www.goldenglobes.com/winners-nominees/2010/all#category-1890|website=www.goldenglobes.com|accessdate=17 მარტი, 2017|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161012185115/http://www.goldenglobes.com/winners-nominees/2010/all#category-1890|archivedate=2016-10-12}}</ref> }} {{ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში}} {{სატურნის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:დაუნი, რობერტ}} [[კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1965]] [[კატეგორია:ნიუ-იორკელები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები]] [[კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (პიროვნებები)]] [[კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები]] [[კატეგორია:კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოს მფლობელები]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] 8p8zg9r43m6k2lq5wai4kq1pkgl7225 0 216794 5351972 4914111 2026-04-06T07:45:51Z M. 10110 5351972 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = შონ პენი | ფოტო = Sean Penn with Cristina Fernández crop.JPG | ფოტოს სიგანე = 220პქ | წარწერა = | დაბსახელი = შონ ჯასტინ პენი | დაბთარიღი ={{birth date and age|1960|8|17}}<ref name="filmref">{{cite web |url=http://www.filmreference.com/film/18/Sean-Penn.html |title = Sean Penn Biography (1960-) |publisher=FilmReference.com |accessdate=January 13, 2014 |quote=Sean Justin Penn; born August 17, 1960, in Santa Monica (some sources cite Burbank or Los Angeles), CA... }}</ref> | დაბადგილი = [[ლოს-ანჯელესი]], [[კალიფორნია]], [[აშშ]] | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | საქმიანობა = [[მსახიობი]], რეჟისორი | სხვა სახელები= | აქტიურობის წლები = 1974-დღემდე | მეუღლე= [[მადონა (მომღერალი)|მადონა]] <small>(1985-1989)</small><br /> [[რობინ რაიტი]] <small>(1996-2010)</small><br />[[შარლიზ თერონი]] <small>(2014-დღემდე)</small> | მამა = | რეზიდენცია= | საიტი= | გამორჩეული როლები = | სახელი4 =[[ოსკარი]] | მოდული4 = [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი კაცი]]<br /> ''[[მდინარე მისტიკი (ფილმი)|მდინარე მისტიკი]] (2003)<br />'' ''[[მილკი (ფილმი)|მილკი]] (2008)'' | სახელი1 =[[კანის კინოფესტივალი]] | მოდული1 = [[კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი კაცი]]<br /> ''[[ის ისე საყვარელია]] (1997)''<br /> | სახელი2 =[[ვენეციის კინოფესტივალი]] | მოდული2 =[[ვოლპის თასი]]<br /> ''[[აურზაური]] (1998)''<br /> ''[[21 გრამი]] (2003)'' | BAFTA ჯილდოები= | სახელი3 =[[ოქროს გლობუსი]] | მოდული3 = [[ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის დრამაში|საუკეთესო მსახიობი კაცი დრამაში]]<br /> ''[[მდინარე მისტიკი (ფილმი)|მდინარე მისტიკი]] (2003)'' | ტონის ჯილდოები }} '''შონ პენი''' ({{lang-en|Sean Justin Penn}}; [[17 აგვისტო]], [[1960]], [[ლოს-ანჯელესი]]) — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი. შესრულებული როლებისთვის მიიღო [[ოსკარი]]ს ორი ჯილდი და სამი ნომინაცია და [[ოქროს გლობუსი]]ს ერთი ჯილდო და ოთხი ნომინაცია. ცნობილია ასევე როგორც საზოგადოებრივი და პოლიტიკური აქტივისტი. არის [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|ამერიკის დემოკრატიული პარტიის]] მხარდამჭერი. აკრიტიკებდა [[ჯორჯ ბუში უმცროსი]]ს პოლიტიკას. ეწეოდა ჰუმანიტარულ საქმიანობას ქარიშხალ [[კატრინა (ქარიშხალი)|კატრინასა]] და 2010 წლის [[ჰაიტის მიწისძვრა|ჰაიტის მიწისძვრის]] შემდეგ. ==ბიოგრაფია== შონ პენი დაიბადა [[ლეო პენი]]სა და აილენ რაიანის ოჯახში. მისი მამა მსახიობი და რეჟისორი იყო, დედა კი იტალიურ-ირლანდიური წარმოშობის მსახიობი, რომელმაც კარიერა ოჯახის შექმნის შემდეგ შეწყვიტა. 1969 წელს, როცა შონ პენი 9 წლის იყო, ოჯახი [[მალიბუშ]]ი სანაპირო სახლში დასახლდა. თინეიჯერობის წლები შონ პენმა [[სერფინგი]]ს დაფაზე გაატარა. ამ სპორტმა მასზე უდიდესი გავლენა მოახდინა. ახალგაზრდობაში დაინტერესებული იყო [[უოტერგეიტის სკანდალი|უოტერგეიტი]]ს საქმით და იურისტობაც კი ჰქონდა გადაწყვეტილი, მაგრამ კოლეჯში ქულები არ ჰყოფნიდა. სანტა მონიკას კოლეჯში, სადაც ის ავტოტექნიკას და კინემატოგრაფიას სწავლობდა, [[თეატრი|თეატრმა]] გაიტაცა. პენმა პირველი როლი შეასრულა 1974 წელს სატელვიზიო სერიალის ერთ-ერთ ეპიზოდში. სერიალის რამდენიმე ეპიზოდს მისი მამა ლეო იღებდა. კინოკარიერა დაიწყო 1981 წელს დრამაში „[[კადეტები]]“ შესრულებული სამხედრო კადეტის როლით. ერთი წლის შემდეგ კი მიიღო ეპიზოდური როლი ფილმში „[[ერთი წელი რიჯმონტის სკოლაში]]“. პენი ასრულებდა [[მარიხუანა]]თი და [[სერფინგი]]თ გატაცებული სტუდენტის, ჯეფ სპიკოლის როლს. პენმა სცენარში შესწორებები ყველას დაუკითხავად შეიტანა, საკუთარი ტექსტი სერფინგზე ნასწავლი ჟარგონებით გაამდიდრა, გადაღებებზე საკუთარი გარდერობით გამოცხადდა, მათ შორის იყო შავ-თეთრი სპორტული ფეხსაცმელი, რომელიც შემდეგ იმ თაობის მოდად იქცა. 22 წლის ასაკში პენს პირველი დიდება სწორედ ამ პატარა როლმა მოუტანა. 1984 წელს ითამაშა ფილმში „[[მთვარესთან რბოლა]]“ მომავალ საცოლე [[ელიზაბეთ მაკგოვერნი|ელიზაბეთ მაკგოვერნთან]] ერთდ. მაგრამ პენისა და მაკგოვერნის ქორწინება არ შედგა, პენი პოპ-ვარსკვლავ [[მადონა]]ზე დაქორწინდა ერთი წლის თავზე. 1985 წელს [[ჯონ შლეზინგერი]]ს ფილმში „[[შევარდენი და თოვლის კაცი]]“ პენმა შეასრულა [[ნარკოდილერი]]ს როლი. 1986 წელს [[მადონა]]სთან ერთად ითამაშა ფილმში „[[შანხაის სიურპრიზი]]“. ამ ფილმისთვის შონ პენი [[ოქროს ჟოლო]]ზე წარადგინეს, როგორც წლის ყველაზე ცუდი მსახიობი მამაკაცი. ფილმის გადაღებისას [[მაკაო]]ში მსახიობმა დაიჭირა სასტუმროში შეჭრილი [[პაპარაცი]] და მეცხრე სართულის აივნიდან თავდაყირა დაკიდა. პენი მკვლელობის მცდელობისთვის დააკავეს, მაგრამ ის ციხიდანაც გაიქცა და მაკაოს ტერიტორიის ჩუმად დატოვებაც მოახერხა. 1987 წელს მას კიდევ ერთი ინციდენტი შეემთხვა, როდესაც მისი ცოლის, [[მადონა]]ს უცნობ თაყვანისმცემელს სცემა. პენი 33 დღით ლოს-ანჯელესის საოლქო ციხეში დააპატიმრეს. 1988 წელს მონაწილეობა მიიღო [[დენის ჰოპერი]]ს ფილმში „[[ფერები (ფილმი)|ფერები]]“, ხოლო 1989 წელს [[ბრაიან დე პალმა]]ს ფილმში „[[ომის დანაკარგები]]“. დე პალმასთან პენმა მოგვიანებით, 1993 წელსაც ითანამშრომლა, ითამაშა რა ფილმში „[[კარლიტოს გზა]]“. 90-იან წლებში დროებით მსახიობობას თავი დაანება და რეჟისურაზე გადაერთო. 1991 წელს გადაიღო ფილმი „[[გაქცეული ინდიელი]]“, სადაც ასახა კონფლიქტი ორ ძმას: კარგ მეოჯახე, პოლიციის შერიფსა და მოძალადე, დამნაშავე მეორე ძმას შორის. 1990 წლიდან პენი ურთიერთობაში იყო მსახიობ [[რობინ რაიტი|რობინ რაიტთან]]. ისინი დაქორწინდნენ 1996 წელს, ექვსწლიანი თანაცხოვრების შემდეგ. 1996 წელს სანტა მონიკაში რაიტო და მათი ორი პატარა შვილი კინაღამ გაიტაცეს. ამის შემდეგ პენების ოჯახი [[სან-ფრანცისკო]]დან 45 წუთის სავალზე, პატარა დასახლებაში გადავიდა საცხოვრებლად. 1996 წელს პენი და რაიტი - ექვსწლიანი თანაცხოვრების თავზე - დაქორწინდნენ (რასაც მცირეხნიანი განშორებაც მოჰყვა - მაშინ ბავშვები უკვე ხუთი და ორი წლის იყვნენ). სტაბილური პირადი ცხოვრება დადებითად აისახა შონ პენის როლებზეც აისახა. მისი შესრულება ფილმში „[[მიცვალებული მოდის (ფილმი)|მიცვალებული მოდის]]“ მსახიობის ოსტატობის ქრესტომათიულ მაგალითად იქცა. [[სიკვდილით დასჯა|სიკვდილმისჯილი]] მეთიუ პონსელეტის როლისთვის პენმა კარიერაში პირველი ნომინაცია მიიღო ოსკარების დაჯილადოებაზე. 1997 წელს რეჟისორ [[ნიკ კასავეტესი]]ს ფილმში „[[ის ისე საყვარელია]]“ შესრულებული როლისთვის მიიღო [[კანის კინოფესტივალი]]ს ჯილდო [[კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის]]. 1998 წელს კი მიიღო [[ვოლპის თასი]] ფილმში „[[აურზაური]]“ შესრულებული როლისთვის. ამ ფილმში მასთან ერთად პენის მეუღლე, [[რობინ რაიტი]] თამაშობდა. 1999 წელს პენმა [[ვუდი ალენი]]ს მუსიკალურ კომედიაში „[[ტკბილი და საძაგელი]]“ შეასრულა ჯაზის გამოგონილი ვარსკვლავის, ემეტ რეის როლი, რისთვისაც მიიღო [[ოსკარი]]ს ნომინაცია. 2001 წელს ითამაშა გონებრივად ჩამორჩენილი ადამიანის, სემ დოუსონის როლი ფილმში „[[მე სემი ვარ]]“ და კვლავ წარდგენილი იყო ოსკარზე. 2003 წელს შეასრულა მთავარი როლი [[ალეხანდრო გონსალეს ინიარიტუ]]ს დრამაში „[[21 გრამი]]“. პენის გმირი, პოლ რივერსი [[გული]]თ დაავადებული ადამიანია და მას სხვა ადამიანს გულს გადაუნერგავენ. ამ როლისთვის პენმა დაიმსახურა კარიერაში მეორე [[ვოლპის თასი]]. იმავე წელს [[კლინტ ისტვუდი]]ს ფილმში „[[მდინარე მისტიკი (ფილმი)|მდინარე მისტიკი]]“ შესრულებული როლისთვის მსახიობმა კარიერაში პირველი [[ოსკარი]] და [[ოქროს გლობუსი]] მიიღო. 2004 წელს ითამაშა ფილმში „[[რიჩარდ ნიქსონის მკვლელობა]]“, სადაც მის გმირს, სემიუელ ბიკს [[მკვლელობა|მკვლელობის]] იდეა აქვს აკვიატებული. 2006 წელს შეასრულა კორუმპირებული გუბერნატორის, ვილი სტარკის, როლი [[სტივენ ზეილიანი]]ს ფილმში [[მეფის მთელი მხედრიონი (2006 წლის ფილმი)|„მეფის მთელი მხედრიონი“]], რომელიც [[მეფის მთელი მხედრიონი|ამავე სახელწოდების]] რომანს ეფუძნებოდა. კრიტიკამ ფილმი არ მიიღო და მას დაბალი შეფასება მისცა. 2008 წელს პენი იყო [[კანის 61-ე კინოფესტივალი]]ს ჟიურის თავმჯდომარე. იმავე წელს მან მეორედ დაიმსახურა ოსკარის ჯილდო [[ჰომოსექსუალობა|ჰომოსექსუალი]] პოლიტიკოსის, [[ჰარვი მილკი]]ს როლისთვის ფილმში „[[მილკი]]“. ==სამსახიობო სტილი== გამოირჩევა როლებისადმი სკრუპულოზური მიდგომით. ჯეფ სპიკოლის როლისთვის ფილმში „[[ერთი წელი რიჯმონტის სკოლაში]]“ მსახიობმა გადაწყვიტა, ისე ეცხოვრა, როგორც სპიკოლის - მანქანა ოკეანის სანაპიროზე დააყენა და იქვე დასახლდა. 1988 წელს გამოსულ ფილმში „[[ფერები (ფილმი)|ფერები]]“ პოლიციელის როლი რომ შეესრულებინა, პენი [[ლოს-ანჯელესი]]ს პოლიციის დეპარტამენტში ოფიცრად ჩაეწერა. ფილმში „[[ტკბილი და საძაგელი]]“ შესასრულებელი ემეტ რეის, „მსოფლიოში მეორე ყველაზე დიდი გიტარისტის“ როლისთვის პენმა [[გიტარა]]ზე დაკვრა ისწავლა. პენი ასრულებს მკვლელების ან მკვლელობის იდეით გატაცებული ადამიანების როლს ფილმებში „[[ომის დანაკარგები]]“; „[[მიცვალებული მოდის (ფილმი)|მიცვალებული მოდის]]“, „[[მდინარე მისტიკი (ფილმი)|მდინარე მისტიკი]]“, „[[რიჩარდ ნიქსონის მკვლელობა]]“. პენის გმირები არიან გონებრივად ან ფიზიკურად დაავადებულები (სემ დოუსონი ფილმში „[[მე სემი ვარ]]“; ედი კვინი ფილმში „[[ის ისე საყვარელია]]“, პოლ რივერსი ფილმში „[[21 გრამი]]“). პენი ასრულებს [[ნარკომანია|ნარკოდამოკიდებულების]] როლებს ფილმებში „[[აურზაური]]“ და [[ერთი წელი რიჯმონტის სკოლაში]]“. შონ პენს ხშირად ადარებენ [[მარლონ ბრანდო]]ს, მაგრამ, ბრანდოსგან განსხვავებით პენს მსუბუქი როლების შესრულებისთვისაც დაუმსახურებია კრიტიკოსთა ქება. ==პოლიტიკა და საზოგადოებრივი საქმიანობა== გარდა მსახიობობისა, დაინტერესებულია [[პოლიტიკა|პოლიტიკითა]] და [[ჟურნალისტიკა|ჟურნალისტიკით]]. 2002-03 წლებში პენმა იმოგზაურა [[ერაყი|ერაყში]] და წერდა წერილებს [[San Francisco Chronicle]]-ისთვის. არის [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|ამერიკის დემოკრატიული პარტიის]] მხარდამჭერი. აკრიტიკებდა [[ჯორჯ ბუში უმცროსი]]ს პოლიტიკას. ეწეოდა ჰუმანიტარულ საქმიანობას ქარიშხალ [[კატრინა (ქარიშხალი)|კატრინასა]] და 2010 წლის [[ჰაიტის მიწისძვრა|ჰაიტის მიწისძვრის]] შემდეგ. კატრინას შემდეგ მან [[ნიუ-ორლეანი|ნიუ-ორლეანში]] 40-მდე ადამიანი გადაარჩინა. ცნობილია, როგორც [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანი ქორწინების]] მომხრე. ==ფილმოგრაფია== [[File:Sean Charlize Césars 2015.jpg|thumb|350 პქ|პენი შარლიზ თერონთან ერთად]] {{ფილმშიზედა}} {{ფილმში|1982| [[ერთი წელი რიჯმონტის სკოლაში]] | Fast Times at Ridgemont High | ჯეფ სპიკოლი}} {{ფილმში|1983| [[ცუდი ბიჭები]] | Bad Boys | მაიკლ ო'ბრაიენი}} {{ფილმში|1984| [[მთვარესთან რბოლა]] |Racing with the Moon | ჰენრი ნეში}} {{ფილმში|1985| [[შევარდენი და თოვლის კაცი]] |The Falcon and the Snowman | დალტონ ლი}} {{ფილმში|1986| [[შანხაის სიურპრიზი]] |Shanghai Surprise | გლედონ უოსი}} {{ფილმში|1988| [[ფერები (ფილმი)|ფერები]] |Colors | ოფიცერი დენი მაკგევინი}} {{ფილმში|1989| [[ომის დანაკარგები]] |Casualties of War| სერჟანტი ტონი მეზერვი}} {{ფილმში|1989| [[ჩვენ ანგელოზები არ ვართ (1989 წლის ფილმი)|ჩვენ ანგელოზები არ ვართ]] |We're No Angels | ჯიმი}} {{ფილმში|1991| [[გაქცეული ინდიელი]] | The Indian Runner|რეჟისორი}} {{ფილმში|1993| [[კარლიტოს გზა]] | Carlito's Way|დევიდ კლაინფელდი}} {{ფილმში|1995| [[მიცვალებული მოდის (ფილმი)|მიცვალებული მოდის]] | Dead Man Walking|მეთიუ პონსელეტი}} {{ფილმში|1997| [[ის ისე საყვარელია]] |She's So Lovely| ედი ქვინი}} {{ფილმში|1998| [[აურზაური]] |Hurlyburly | ედი}} {{ფილმში|1999| [[ტკბილი და საძაგელი]] |Sweet and Lowdown | ემეტ რეი}} {{ფილმში|2000| [[სანამ დაღამდება (ფილმი)|სანამ დაღამდება]] |Before Night Falls| კუკო სანჩესი}} {{სერიალში|2001|| [[მეგობრები (ტელესერიალი)|მეგობრები]] |Friends| ერიკი}} {{ფილმში|2001| [[მე სემი ვარ]] |I Am Sam | სემ დოუსონი}} {{ფილმში|2003| [[მდინარე მისტიკი (ფილმი)|მდინარე მისტიკი]] |Mystic River | ჯიმი მარკამი}} {{ფილმში|2003| [[21 გრამი]] |21 Grams | პოლ რივერსი}} {{ფილმში|2004| [[რიჩარდ ნიქსონის მკვლელობა]] | The Assassination of Richard Nixon| სემიუელ ბიკი}} {{ფილმში|2006| [[მეფის მთელი მხედრიონი (2006 წლის ფილმი)|მეფის მთელი მხედრიონი]] |All the King's Men | ვილი სტარკი}} {{ფილმში|2007| [[ველურ პირობებში (ფილმი)|ველურ პირობებში]] |Into the Wild| რეჟისორი, სცენარისტი}} {{ფილმში|2008| [[მილკი (ფილმი)|მილკი]] |Milk | [[ჰარვი მილკი]]}} {{ფილმში|2011| [[ცხოვრების ხე (ფილმი)|ცხოვრების ხე]] | The Tree of Life| ჯეკ ო'ბრაიენი }} {{ფილმში|2013| [[უოლტერ მიტის საიდუმლო ცხოვრება (2013 წლის ფილმი)|უოლტერ მიტის საიდუმლო ცხოვრება]] |The Secret Life of Walter Mitty| შონ ო'კონელი}} {{ფილმში|2016| [[უკანასკნელი სახე]] |The Last Face| რეჟისორი}} {{სერიალში|2022|2022| [[გასლიტი]] | Gaslit |[[ჯონ მიჩელი]]}} {{ფილმში|2025| [[ბრძლა ბრძოლის შემდეგ]] |One Battle After Another| პოლკოვნიკი სტივენ ლოკჯოუ}} {{ფილმშიქვედა}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Sean Penn}} * {{IMDb name|576}} *{{IBDB name|55885}} *{{Twitter|imseanpenn}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ოსკარი მამაკაცის როლისთვის}} {{ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები}} {{ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის დრამაში}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:პენი, შონ}} [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო]] [[კატეგორია:დაბადებული 1960]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მწერლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები]] [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:იტალო-ამერიკელები]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] jh90frmy6xieurhfcnh0l2dkyddmb9y 5351973 5351972 2026-04-06T07:48:21Z M. 10110 /* სქოლიო */ 5351973 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = შონ პენი | ფოტო = Sean Penn with Cristina Fernández crop.JPG | ფოტოს სიგანე = 220პქ | წარწერა = | დაბსახელი = შონ ჯასტინ პენი | დაბთარიღი ={{birth date and age|1960|8|17}}<ref name="filmref">{{cite web |url=http://www.filmreference.com/film/18/Sean-Penn.html |title = Sean Penn Biography (1960-) |publisher=FilmReference.com |accessdate=January 13, 2014 |quote=Sean Justin Penn; born August 17, 1960, in Santa Monica (some sources cite Burbank or Los Angeles), CA... }}</ref> | დაბადგილი = [[ლოს-ანჯელესი]], [[კალიფორნია]], [[აშშ]] | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | საქმიანობა = [[მსახიობი]], რეჟისორი | სხვა სახელები= | აქტიურობის წლები = 1974-დღემდე | მეუღლე= [[მადონა (მომღერალი)|მადონა]] <small>(1985-1989)</small><br /> [[რობინ რაიტი]] <small>(1996-2010)</small><br />[[შარლიზ თერონი]] <small>(2014-დღემდე)</small> | მამა = | რეზიდენცია= | საიტი= | გამორჩეული როლები = | სახელი4 =[[ოსკარი]] | მოდული4 = [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი კაცი]]<br /> ''[[მდინარე მისტიკი (ფილმი)|მდინარე მისტიკი]] (2003)<br />'' ''[[მილკი (ფილმი)|მილკი]] (2008)'' | სახელი1 =[[კანის კინოფესტივალი]] | მოდული1 = [[კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი კაცი]]<br /> ''[[ის ისე საყვარელია]] (1997)''<br /> | სახელი2 =[[ვენეციის კინოფესტივალი]] | მოდული2 =[[ვოლპის თასი]]<br /> ''[[აურზაური]] (1998)''<br /> ''[[21 გრამი]] (2003)'' | BAFTA ჯილდოები= | სახელი3 =[[ოქროს გლობუსი]] | მოდული3 = [[ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის დრამაში|საუკეთესო მსახიობი კაცი დრამაში]]<br /> ''[[მდინარე მისტიკი (ფილმი)|მდინარე მისტიკი]] (2003)'' | ტონის ჯილდოები }} '''შონ პენი''' ({{lang-en|Sean Justin Penn}}; [[17 აგვისტო]], [[1960]], [[ლოს-ანჯელესი]]) — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი. შესრულებული როლებისთვის მიიღო [[ოსკარი]]ს ორი ჯილდი და სამი ნომინაცია და [[ოქროს გლობუსი]]ს ერთი ჯილდო და ოთხი ნომინაცია. ცნობილია ასევე როგორც საზოგადოებრივი და პოლიტიკური აქტივისტი. არის [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|ამერიკის დემოკრატიული პარტიის]] მხარდამჭერი. აკრიტიკებდა [[ჯორჯ ბუში უმცროსი]]ს პოლიტიკას. ეწეოდა ჰუმანიტარულ საქმიანობას ქარიშხალ [[კატრინა (ქარიშხალი)|კატრინასა]] და 2010 წლის [[ჰაიტის მიწისძვრა|ჰაიტის მიწისძვრის]] შემდეგ. ==ბიოგრაფია== შონ პენი დაიბადა [[ლეო პენი]]სა და აილენ რაიანის ოჯახში. მისი მამა მსახიობი და რეჟისორი იყო, დედა კი იტალიურ-ირლანდიური წარმოშობის მსახიობი, რომელმაც კარიერა ოჯახის შექმნის შემდეგ შეწყვიტა. 1969 წელს, როცა შონ პენი 9 წლის იყო, ოჯახი [[მალიბუშ]]ი სანაპირო სახლში დასახლდა. თინეიჯერობის წლები შონ პენმა [[სერფინგი]]ს დაფაზე გაატარა. ამ სპორტმა მასზე უდიდესი გავლენა მოახდინა. ახალგაზრდობაში დაინტერესებული იყო [[უოტერგეიტის სკანდალი|უოტერგეიტი]]ს საქმით და იურისტობაც კი ჰქონდა გადაწყვეტილი, მაგრამ კოლეჯში ქულები არ ჰყოფნიდა. სანტა მონიკას კოლეჯში, სადაც ის ავტოტექნიკას და კინემატოგრაფიას სწავლობდა, [[თეატრი|თეატრმა]] გაიტაცა. პენმა პირველი როლი შეასრულა 1974 წელს სატელვიზიო სერიალის ერთ-ერთ ეპიზოდში. სერიალის რამდენიმე ეპიზოდს მისი მამა ლეო იღებდა. კინოკარიერა დაიწყო 1981 წელს დრამაში „[[კადეტები]]“ შესრულებული სამხედრო კადეტის როლით. ერთი წლის შემდეგ კი მიიღო ეპიზოდური როლი ფილმში „[[ერთი წელი რიჯმონტის სკოლაში]]“. პენი ასრულებდა [[მარიხუანა]]თი და [[სერფინგი]]თ გატაცებული სტუდენტის, ჯეფ სპიკოლის როლს. პენმა სცენარში შესწორებები ყველას დაუკითხავად შეიტანა, საკუთარი ტექსტი სერფინგზე ნასწავლი ჟარგონებით გაამდიდრა, გადაღებებზე საკუთარი გარდერობით გამოცხადდა, მათ შორის იყო შავ-თეთრი სპორტული ფეხსაცმელი, რომელიც შემდეგ იმ თაობის მოდად იქცა. 22 წლის ასაკში პენს პირველი დიდება სწორედ ამ პატარა როლმა მოუტანა. 1984 წელს ითამაშა ფილმში „[[მთვარესთან რბოლა]]“ მომავალ საცოლე [[ელიზაბეთ მაკგოვერნი|ელიზაბეთ მაკგოვერნთან]] ერთდ. მაგრამ პენისა და მაკგოვერნის ქორწინება არ შედგა, პენი პოპ-ვარსკვლავ [[მადონა]]ზე დაქორწინდა ერთი წლის თავზე. 1985 წელს [[ჯონ შლეზინგერი]]ს ფილმში „[[შევარდენი და თოვლის კაცი]]“ პენმა შეასრულა [[ნარკოდილერი]]ს როლი. 1986 წელს [[მადონა]]სთან ერთად ითამაშა ფილმში „[[შანხაის სიურპრიზი]]“. ამ ფილმისთვის შონ პენი [[ოქროს ჟოლო]]ზე წარადგინეს, როგორც წლის ყველაზე ცუდი მსახიობი მამაკაცი. ფილმის გადაღებისას [[მაკაო]]ში მსახიობმა დაიჭირა სასტუმროში შეჭრილი [[პაპარაცი]] და მეცხრე სართულის აივნიდან თავდაყირა დაკიდა. პენი მკვლელობის მცდელობისთვის დააკავეს, მაგრამ ის ციხიდანაც გაიქცა და მაკაოს ტერიტორიის ჩუმად დატოვებაც მოახერხა. 1987 წელს მას კიდევ ერთი ინციდენტი შეემთხვა, როდესაც მისი ცოლის, [[მადონა]]ს უცნობ თაყვანისმცემელს სცემა. პენი 33 დღით ლოს-ანჯელესის საოლქო ციხეში დააპატიმრეს. 1988 წელს მონაწილეობა მიიღო [[დენის ჰოპერი]]ს ფილმში „[[ფერები (ფილმი)|ფერები]]“, ხოლო 1989 წელს [[ბრაიან დე პალმა]]ს ფილმში „[[ომის დანაკარგები]]“. დე პალმასთან პენმა მოგვიანებით, 1993 წელსაც ითანამშრომლა, ითამაშა რა ფილმში „[[კარლიტოს გზა]]“. 90-იან წლებში დროებით მსახიობობას თავი დაანება და რეჟისურაზე გადაერთო. 1991 წელს გადაიღო ფილმი „[[გაქცეული ინდიელი]]“, სადაც ასახა კონფლიქტი ორ ძმას: კარგ მეოჯახე, პოლიციის შერიფსა და მოძალადე, დამნაშავე მეორე ძმას შორის. 1990 წლიდან პენი ურთიერთობაში იყო მსახიობ [[რობინ რაიტი|რობინ რაიტთან]]. ისინი დაქორწინდნენ 1996 წელს, ექვსწლიანი თანაცხოვრების შემდეგ. 1996 წელს სანტა მონიკაში რაიტო და მათი ორი პატარა შვილი კინაღამ გაიტაცეს. ამის შემდეგ პენების ოჯახი [[სან-ფრანცისკო]]დან 45 წუთის სავალზე, პატარა დასახლებაში გადავიდა საცხოვრებლად. 1996 წელს პენი და რაიტი - ექვსწლიანი თანაცხოვრების თავზე - დაქორწინდნენ (რასაც მცირეხნიანი განშორებაც მოჰყვა - მაშინ ბავშვები უკვე ხუთი და ორი წლის იყვნენ). სტაბილური პირადი ცხოვრება დადებითად აისახა შონ პენის როლებზეც აისახა. მისი შესრულება ფილმში „[[მიცვალებული მოდის (ფილმი)|მიცვალებული მოდის]]“ მსახიობის ოსტატობის ქრესტომათიულ მაგალითად იქცა. [[სიკვდილით დასჯა|სიკვდილმისჯილი]] მეთიუ პონსელეტის როლისთვის პენმა კარიერაში პირველი ნომინაცია მიიღო ოსკარების დაჯილადოებაზე. 1997 წელს რეჟისორ [[ნიკ კასავეტესი]]ს ფილმში „[[ის ისე საყვარელია]]“ შესრულებული როლისთვის მიიღო [[კანის კინოფესტივალი]]ს ჯილდო [[კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის]]. 1998 წელს კი მიიღო [[ვოლპის თასი]] ფილმში „[[აურზაური]]“ შესრულებული როლისთვის. ამ ფილმში მასთან ერთად პენის მეუღლე, [[რობინ რაიტი]] თამაშობდა. 1999 წელს პენმა [[ვუდი ალენი]]ს მუსიკალურ კომედიაში „[[ტკბილი და საძაგელი]]“ შეასრულა ჯაზის გამოგონილი ვარსკვლავის, ემეტ რეის როლი, რისთვისაც მიიღო [[ოსკარი]]ს ნომინაცია. 2001 წელს ითამაშა გონებრივად ჩამორჩენილი ადამიანის, სემ დოუსონის როლი ფილმში „[[მე სემი ვარ]]“ და კვლავ წარდგენილი იყო ოსკარზე. 2003 წელს შეასრულა მთავარი როლი [[ალეხანდრო გონსალეს ინიარიტუ]]ს დრამაში „[[21 გრამი]]“. პენის გმირი, პოლ რივერსი [[გული]]თ დაავადებული ადამიანია და მას სხვა ადამიანს გულს გადაუნერგავენ. ამ როლისთვის პენმა დაიმსახურა კარიერაში მეორე [[ვოლპის თასი]]. იმავე წელს [[კლინტ ისტვუდი]]ს ფილმში „[[მდინარე მისტიკი (ფილმი)|მდინარე მისტიკი]]“ შესრულებული როლისთვის მსახიობმა კარიერაში პირველი [[ოსკარი]] და [[ოქროს გლობუსი]] მიიღო. 2004 წელს ითამაშა ფილმში „[[რიჩარდ ნიქსონის მკვლელობა]]“, სადაც მის გმირს, სემიუელ ბიკს [[მკვლელობა|მკვლელობის]] იდეა აქვს აკვიატებული. 2006 წელს შეასრულა კორუმპირებული გუბერნატორის, ვილი სტარკის, როლი [[სტივენ ზეილიანი]]ს ფილმში [[მეფის მთელი მხედრიონი (2006 წლის ფილმი)|„მეფის მთელი მხედრიონი“]], რომელიც [[მეფის მთელი მხედრიონი|ამავე სახელწოდების]] რომანს ეფუძნებოდა. კრიტიკამ ფილმი არ მიიღო და მას დაბალი შეფასება მისცა. 2008 წელს პენი იყო [[კანის 61-ე კინოფესტივალი]]ს ჟიურის თავმჯდომარე. იმავე წელს მან მეორედ დაიმსახურა ოსკარის ჯილდო [[ჰომოსექსუალობა|ჰომოსექსუალი]] პოლიტიკოსის, [[ჰარვი მილკი]]ს როლისთვის ფილმში „[[მილკი]]“. ==სამსახიობო სტილი== გამოირჩევა როლებისადმი სკრუპულოზური მიდგომით. ჯეფ სპიკოლის როლისთვის ფილმში „[[ერთი წელი რიჯმონტის სკოლაში]]“ მსახიობმა გადაწყვიტა, ისე ეცხოვრა, როგორც სპიკოლის - მანქანა ოკეანის სანაპიროზე დააყენა და იქვე დასახლდა. 1988 წელს გამოსულ ფილმში „[[ფერები (ფილმი)|ფერები]]“ პოლიციელის როლი რომ შეესრულებინა, პენი [[ლოს-ანჯელესი]]ს პოლიციის დეპარტამენტში ოფიცრად ჩაეწერა. ფილმში „[[ტკბილი და საძაგელი]]“ შესასრულებელი ემეტ რეის, „მსოფლიოში მეორე ყველაზე დიდი გიტარისტის“ როლისთვის პენმა [[გიტარა]]ზე დაკვრა ისწავლა. პენი ასრულებს მკვლელების ან მკვლელობის იდეით გატაცებული ადამიანების როლს ფილმებში „[[ომის დანაკარგები]]“; „[[მიცვალებული მოდის (ფილმი)|მიცვალებული მოდის]]“, „[[მდინარე მისტიკი (ფილმი)|მდინარე მისტიკი]]“, „[[რიჩარდ ნიქსონის მკვლელობა]]“. პენის გმირები არიან გონებრივად ან ფიზიკურად დაავადებულები (სემ დოუსონი ფილმში „[[მე სემი ვარ]]“; ედი კვინი ფილმში „[[ის ისე საყვარელია]]“, პოლ რივერსი ფილმში „[[21 გრამი]]“). პენი ასრულებს [[ნარკომანია|ნარკოდამოკიდებულების]] როლებს ფილმებში „[[აურზაური]]“ და [[ერთი წელი რიჯმონტის სკოლაში]]“. შონ პენს ხშირად ადარებენ [[მარლონ ბრანდო]]ს, მაგრამ, ბრანდოსგან განსხვავებით პენს მსუბუქი როლების შესრულებისთვისაც დაუმსახურებია კრიტიკოსთა ქება. ==პოლიტიკა და საზოგადოებრივი საქმიანობა== გარდა მსახიობობისა, დაინტერესებულია [[პოლიტიკა|პოლიტიკითა]] და [[ჟურნალისტიკა|ჟურნალისტიკით]]. 2002-03 წლებში პენმა იმოგზაურა [[ერაყი|ერაყში]] და წერდა წერილებს [[San Francisco Chronicle]]-ისთვის. არის [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|ამერიკის დემოკრატიული პარტიის]] მხარდამჭერი. აკრიტიკებდა [[ჯორჯ ბუში უმცროსი]]ს პოლიტიკას. ეწეოდა ჰუმანიტარულ საქმიანობას ქარიშხალ [[კატრინა (ქარიშხალი)|კატრინასა]] და 2010 წლის [[ჰაიტის მიწისძვრა|ჰაიტის მიწისძვრის]] შემდეგ. კატრინას შემდეგ მან [[ნიუ-ორლეანი|ნიუ-ორლეანში]] 40-მდე ადამიანი გადაარჩინა. ცნობილია, როგორც [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანი ქორწინების]] მომხრე. ==ფილმოგრაფია== [[File:Sean Charlize Césars 2015.jpg|thumb|350 პქ|პენი შარლიზ თერონთან ერთად]] {{ფილმშიზედა}} {{ფილმში|1982| [[ერთი წელი რიჯმონტის სკოლაში]] | Fast Times at Ridgemont High | ჯეფ სპიკოლი}} {{ფილმში|1983| [[ცუდი ბიჭები]] | Bad Boys | მაიკლ ო'ბრაიენი}} {{ფილმში|1984| [[მთვარესთან რბოლა]] |Racing with the Moon | ჰენრი ნეში}} {{ფილმში|1985| [[შევარდენი და თოვლის კაცი]] |The Falcon and the Snowman | დალტონ ლი}} {{ფილმში|1986| [[შანხაის სიურპრიზი]] |Shanghai Surprise | გლედონ უოსი}} {{ფილმში|1988| [[ფერები (ფილმი)|ფერები]] |Colors | ოფიცერი დენი მაკგევინი}} {{ფილმში|1989| [[ომის დანაკარგები]] |Casualties of War| სერჟანტი ტონი მეზერვი}} {{ფილმში|1989| [[ჩვენ ანგელოზები არ ვართ (1989 წლის ფილმი)|ჩვენ ანგელოზები არ ვართ]] |We're No Angels | ჯიმი}} {{ფილმში|1991| [[გაქცეული ინდიელი]] | The Indian Runner|რეჟისორი}} {{ფილმში|1993| [[კარლიტოს გზა]] | Carlito's Way|დევიდ კლაინფელდი}} {{ფილმში|1995| [[მიცვალებული მოდის (ფილმი)|მიცვალებული მოდის]] | Dead Man Walking|მეთიუ პონსელეტი}} {{ფილმში|1997| [[ის ისე საყვარელია]] |She's So Lovely| ედი ქვინი}} {{ფილმში|1998| [[აურზაური]] |Hurlyburly | ედი}} {{ფილმში|1999| [[ტკბილი და საძაგელი]] |Sweet and Lowdown | ემეტ რეი}} {{ფილმში|2000| [[სანამ დაღამდება (ფილმი)|სანამ დაღამდება]] |Before Night Falls| კუკო სანჩესი}} {{სერიალში|2001|| [[მეგობრები (ტელესერიალი)|მეგობრები]] |Friends| ერიკი}} {{ფილმში|2001| [[მე სემი ვარ]] |I Am Sam | სემ დოუსონი}} {{ფილმში|2003| [[მდინარე მისტიკი (ფილმი)|მდინარე მისტიკი]] |Mystic River | ჯიმი მარკამი}} {{ფილმში|2003| [[21 გრამი]] |21 Grams | პოლ რივერსი}} {{ფილმში|2004| [[რიჩარდ ნიქსონის მკვლელობა]] | The Assassination of Richard Nixon| სემიუელ ბიკი}} {{ფილმში|2006| [[მეფის მთელი მხედრიონი (2006 წლის ფილმი)|მეფის მთელი მხედრიონი]] |All the King's Men | ვილი სტარკი}} {{ფილმში|2007| [[ველურ პირობებში (ფილმი)|ველურ პირობებში]] |Into the Wild| რეჟისორი, სცენარისტი}} {{ფილმში|2008| [[მილკი (ფილმი)|მილკი]] |Milk | [[ჰარვი მილკი]]}} {{ფილმში|2011| [[ცხოვრების ხე (ფილმი)|ცხოვრების ხე]] | The Tree of Life| ჯეკ ო'ბრაიენი }} {{ფილმში|2013| [[უოლტერ მიტის საიდუმლო ცხოვრება (2013 წლის ფილმი)|უოლტერ მიტის საიდუმლო ცხოვრება]] |The Secret Life of Walter Mitty| შონ ო'კონელი}} {{ფილმში|2016| [[უკანასკნელი სახე]] |The Last Face| რეჟისორი}} {{სერიალში|2022|2022| [[გასლიტი]] | Gaslit |[[ჯონ მიჩელი]]}} {{ფილმში|2025| [[ბრძლა ბრძოლის შემდეგ]] |One Battle After Another| პოლკოვნიკი სტივენ ლოკჯოუ}} {{ფილმშიქვედა}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Sean Penn}} * {{IMDb name|576}} *{{IBDB name|55885}} *{{Twitter|imseanpenn}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ოსკარი მამაკაცის როლისთვის}} {{ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში}} {{ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის დრამაში}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:პენი, შონ}} [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო]] [[კატეგორია:დაბადებული 1960]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მწერლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები]] [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:იტალო-ამერიკელები]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] g7nu21227qnhr4rymmwuzldwvcoy4xb 0 238240 5351912 4926815 2026-04-05T23:38:38Z Otogi 27089 კორექტირება 5351912 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი}} '''ლუკას კრანახი (უფროსი)''' ({{lang-de|Lucas Cranach der Ältere}}; დ. [[1472]], [[კრონახი]], [[ფრანკონია|ზემო ფრანკონია]], — გ. [[16 ოქტომბერი]], [[1553]], [[ვაიმარი]]) — [[გერმანელები|გერმანელი]] [[ფერწერა|ფერმწერი]] და გრაფიკოსი. სწავლობდა მამის ხელმძღვანელობით. მუშაობდა [[ავსტრია]]ში (დაახლ. [[1500]]–[[1504]]), [[ვიტენბერგი|ვიტენბერგში]] [[საქსონია|საქსონიის]] კურფიურსტის [[ფრიდრიხ ბრძენი]]სა და მისი მემკვიდრეების კარზე ([[1505]]-[[1550]]), [[აუგსბურგი|აუგსბურგსა]] ([[1550]]-[[1552]]) და [[ვაიმარი|ვაიმარში]] ([[1552]]–[[1553]]). [[1509]] წელს იმოგზაურა [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]]. კრანახის ადრინდელი ნაწარმოებები ნოვატორულია. მათში სახეთა თამამი სიმართლე და კომპოზიციის მკვეთრი ასიმეტრია თითქოს შთაგონებულია საზოგადოებაში მოსალოდნელი დიდი ცვლილებების წინათგრძნობით („ჯვარცმა“, [[1503]], ძველი [[პინაკოთეკა]], [[მიუნხენი]]); სურათში „შესვენება ეგვიპტის გზაზე“ ([[1504]], ბერლინ-დალემის სურათების გალერეა), პირიქით, ჭარბობს იდეალური განწყობილება, ხოლო ბუნების აღქმის სიცოცხლე და სიმახვილე საფუძველს უყრის ''[[დუნაის სკოლა|დუნაის სკოლის]]'' წარმატებებს. ვიტენბერგში ჩამოყალიბდა კრანახის წინააღმდეგობებით აღსავსე შემოქმედებითი სახე, რომელიც გამოხატავდა მხატვრის გარემომცველი სამყაროსა და ეპოქის სირთულეს. კრანახის ტილოები „წმინდა ეკატერინეს საკურთხეველი“ ([[1506]], [[დრეზდენი]]ს სურათების გალერეა), „სათავადო საკურთხეველი“ ([[1510]], სახელმწიფო გალერეა, [[დესაუ]]) დგას აღორძინების [[ხელოვნება|ხელოვნების]] მიღწევათა დონეზე. მხატვრის გვიანდელი პერიოდის რელიგიურ თემაზე შესრულებულ ნამუშევრებში რენესანსული პრინციპები შეერწყა მანიერიზმის ნიშნებს, რომლებიც გვაგონებენ გვიანდელი [[გოთიკა|გოთიკის]] ხელოვნებას. ნამუშევრები: „ვენერა და ამური“ ([[1509]]), „მადონა“ (ორივე [[ერმიტაჟი]], [[სანქტ-პეტერბურგი]]), „წყაროს ფერია“ ([[1518]], [[სახვითი ხელოვნება|სახვითი ხელოვნების]] მუზეუმი, [[ლაიფციგი]]). კრანახი [[მარტინ ლუთერი]]ს გავლენით რეფორმაციის იდეების პროპაგანდას ეწეოდა („იოანე ნათლისმცემლის ქადაგება“, გრავიურა ხეზე, [[1516]]), მაგრამ რეფორმაციის მოწინააღმდეგეებისგანაც იღებდა შეკვეთებს (კარდინალ ალბრეხტ ბრანდენბურგელის [[პორტრეტი]], [[1526]], [[ერმიტაჟი]], [[სანქტ-პეტერბურგი]]). კარის მხატვრის მდგომარეობამ განაპირობა კრანახის ნამუშევართა ერთგვარი სტანდარტულობა , მაგრამ პორტრეტულ ჟანრში მან შეინარჩუნა ემოციური ცხოველმყოფელობა და ოსტატობა. [[ვაიმარი|ვაიმარში]] არის კრანახის სახლი, სასახლის მუზეუმში კი — კრანახის [[გალერეა]]. [[საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი|საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში]] დაცულია სურათი „მაჭანკალი“. == ლიტერატურა == {{ქსე|6|14}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Lucas Cranach (I)}} * [http://cranach.ub.uni-heidelberg.de/wiki/index.php/Hauptseite CranachNet] * [https://web.archive.org/web/20110814011224/http://www.museen-sh.de/ml/digicult.php?digiID=200.6885342 ლუკას კრანახი უფროსის ნამუშევრები] == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} {{DEFAULTSORT:კრანახი, ლუკას}} [[კატეგორია:გერმანელი მხატვრები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1472]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1553]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:დაბადების თარიღი უცნობია]] [[კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია]] as88uakywiqew9xhjlh58vegx7l9c7h 3 244372 5351665 5350491 2026-04-05T14:38:47Z გიორგი ჩუბინიძე 53105 /* „მაგთიკომის“ შესახებ სტატიაში განხორციელებული ცვლილებები */ პასუხი 5351665 wikitext text/x-wiki {{მომწერეთ}} {{არქივის დაფა|დაფის-სიგანე=14em|<center>[[მომხმარებლის განხილვა:გიორგი ჩუბინიძე/არქივი|არქივი]]</center>}} == „მაგთიკომის“ შესახებ სტატიაში განხორციელებული ცვლილებები == გამარჯობა, გიორგი, მოგმართავთ კომპანია „მაგთიკომის“ სახელით. გვსურს დავაზუსტოთ ინფორმაცია ვიკიპედიის ქართულენოვან გვერდზე „მაგთიკომი“, ბოლო დროს განხორციელებულ ცვლილებებთან დაკავშირებით. შევამჩნიეთ, რომ სტატიიდან ამოიშალა საკმაოდ დიდი მოცულობის ინფორმაცია, რომელიც მოიცავდა კომპანიის საქმიანობისა და განვითარების შესახებ მნიშვნელოვან მონაცემებს. ჩვენი მიზანია, ვიკიპედიის მკითხველს ჰქონდეს წვდომა სრულყოფილ და ობიექტურ ინფორმაციაზე. იქიდან გამომდინარე, რომ ამოშლილი ტექსტი შეიცავდა ფაქტობრივ მასალებს, გთხოვთ, განგვიმარტოთ: რა გახდა აღნიშნული ინფორმაციის წაშლის მიზეზი? რა სახის კორექტირებაა საჭირო იმისთვის, რომ მონაცემები დაუბრუნდეს სტატიას ისე, რომ დაცული იყოს ნეიტრალურობის პრინციპი? მზად ვართ კონსტრუქციული თანამშრომლობისთვის, რათა სტატია მაქსიმალურად შეესაბამებოდეს ვიკიპედიის რედაქტირების წესებსა და ხარისხს. წინასწარ გიხდით მადლობას ყურადღებისთვის. [[მომხმარებელი:Min69700|Min69700]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Min69700|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Min69700|წვლილი]]) 11:08, 3 აპრილი 2026 (UTC) :გმადლობთ თქვენი შეტყობინებისთვის და სტატიის მიმართ გამოჩენილი ინტერესისთვის. :სტატიაში განხორციელებული ცვლილებები უკავშირდებოდა ვიკიპედიის ძირითად პრინციპებს, კერძოდ, ნეიტრალური თვალსაზრისის დაცვასა და ენციკლოპედიური სტილის უზრუნველყოფას. ამოღებული ინფორმაცია უმეტესად შეიცავდა დეტალებს, რომლებიც ვიკიპედიის სტანდარტებით შეიძლება შეფასდეს როგორც ზედმეტად დეტალიზებული, ტექნიკური ან სარეკლამო ხასიათის, ასევე ნაწილობრივ ეყრდნობოდა მხოლოდ კომპანიის საკუთარ წყაროებს. :ვიკიპედიის წესების მიხედვით: :ტექსტი უნდა იყოს მაქსიმალურად ნეიტრალური და ფაქტობრივი, შეფასებითი ან სარეკლამო ფორმულირებების გარეშე; :უპირატესობა ენიჭება დამოუკიდებელ და სანდო წყაროებს, ხოლო კომპანიის ოფიციალური ვებგვერდი გამოიყენება მხოლოდ დამატებით. :სტატიაში უნდა დარჩეს მხოლოდ ის ინფორმაცია, რომელიც მნიშვნელოვნად აღწერს თემას და ენციკლოპედიურ ღირებულებას წარმოადგენს. :რა შეიძლება დაემატოს სტატიას: :მნიშვნელოვანი მოვლენები და ისტორიული ფაქტები, რომლებიც დადასტურებულია დამოუკიდებელი წყაროებით, :ბაზრის შესახებ კონტექსტი (მაგალითად, პოზიცია საქართველოში, კონკურენტები); :ტექნოლოგიური განვითარება — მოკლედ და ნეიტრალური ფორმით; :სხვა ფაქტობრივი ინფორმაცია, რომელიც არ შეიცავს შეფასებით ან სარეკლამო ელემენტებს. :გმადლობთ თანამშრომლობისთვის. :პატივისცემით, [[მომხმარებელი:გიორგი ჩუბინიძე|გიორგი ჩუბინიძე]] ([[მომხმარებლის განხილვა:გიორგი ჩუბინიძე|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/გიორგი ჩუბინიძე|წვლილი]]) 14:38, 5 აპრილი 2026 (UTC) lp2u7lhk5q52zsdf4bcxef8whidrb9z 0 244799 5351959 4880705 2026-04-06T07:26:44Z M. 10110 5351959 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = კარლ მოლდენი | ფოტო =Karl Malden 2.jpg | ფოტოს სიგანე = 220პქ | წარწერა = | დაბსახელი = მლადენ ჯორჯ სეკულოვიჩი | დაბთარიღი = [[22 მარტი]], [[1912]] | დაბადგილი = [[ჩიკაგო]], [[აშშ]] | გარდთარიღი = [[1 ივლისი]], [[2009]] | გარდადგილი = [[ლოს-ანჟელესი]], [[აშშ]] | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | სხვა სახელები= | აქტიურობის წლები = 1936-2000 | მეუღლე= | მამა = | რეზიდენცია= | საიტი= | გამორჩეული როლები = | სახელი1 =[[ოსკარი]] | მოდული1 = [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში|საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში]]<br /> 1951 — ''[[ტრამვაი სახელად სურვილი (1951 წლის ფილმი)|ტრამვაი სახელად სურვილი]]'' | ემმის ჯილდოები= | სხვა ჯილდოები= | BAFTA ჯილდოები= | ოქროს გლობუსის ჯილდოები= | ტონის ჯილდოები }} '''კარლ მოლდენი''' ({{lang-sr|Младен Ђорђе Секуловић}}; [[22 მარტი]], [[1912]] — [[1 ივლისი]], [[2009]]) — სერბული წარმოშობის ამერიკელი მსახიობი. მისი კარიერა 7 ათეულ წელს მოიცავს. არის [[ოსკარი]]ს ლაურეატი. ==ფილმოგრაფია== {{ფილმშიზედა}} {{ფილმში|1947| [[ბუმერანგი (ფილმი)|ბუმერანგი]] | Boomerang| ლეიტენანტი უაითი}} {{ფილმში|1951| [[ტრამვაი სახელად სურვილი (1951 წლის ფილმი)|ტრამვაი სახელად სურვილი]] |A Streetcar Named Desire | ჰაროლდ მიჩელი}} {{ფილმში|1953| [[მე მოვინანიებ]] |I Confess| ინსპექტორი ლარუ}} {{ფილმში|1954| [[ნავსადგურში (1954 წლის ფილმი)|ნავსადგურში]] |On the Waterfront | მამა ბარი}} {{ფილმში|1956| [[თოჯინა (1956 წლის ფილმი)|თოჯინა]] |Baby Doll | არჩი ლი მეინი}} {{ფილმში|1962| [[ფრინველების მოყვარული ალკატრასიდან]] |Birdman of Alcatraz| ჰარვი შუმეიქერი}} {{ფილმში|1962| [[ბოშა (1962 წლის ფილმი)|ბოშა]] |Gypsy | ჰერბი სომერსი }} {{ფილმში|1970| [[პატონი (ფილმი)|პატონი]] |Patton| გენერალი ომარ ბრედლი}} {{სერიალში|2000|2000| [[დასავლეთ ფრთა]] |The West Wing| მამა თომას კავანო}} {{ფილმშიქვედა}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons|Karl Malden}} * {{IMDb name|1500}} * [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=38952159 Karl Malden] Find A Grave-ზე {{ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში}} {{DEFAULTSORT:მოლდენი, კარლ}} [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1912]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2009]] [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] nvt5qrnkpxvvw604mn5b3ajtc7l5n3e 0 275029 5351955 3765888 2026-04-06T07:23:04Z M. 10110 /* როლებში */ 5351955 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კინოფილმი | სახელი = გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს | სურათი = Girl, Interrupted (film, poster).jpg | წარწერა = | ჟანრი = | დისტრიბუტორი = [[Columbia Pictures]]| | კინოსტუდია = | სცენარის ავტორი = ჯეიმზ მანგოლდი, ლიზა ლუმერი, ანა ჰამილტონ ფელანი | ნაწარმოები = {{ეფუძნება|გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს|[[სუზანა კეისენი]]}} | ისტორია = | ტექსტს კითხულობს = | დამდგმელი რეჟისორი = [[ჯეიმზ მანგოლდი]] | მონტაჟი =კევინ ტენტი | როლებში =[[უინონა რაიდერი]] <br />[[ანჯელინა ჯოლი]] | ოპერატორი = ჯეკ გრინი | რეჟისორი = | მხატვარი = | კომპოზიტორი = | მუსიკა = [[მაიკლ დანა]] | სიმღერის ტექსტის ავტორი = | ხმის ოპერატორი = | პროდიუსერი = [[დაგლას ვიკი]], კეთი კონრადი | გამოსვლის თარიღი = [[21 დეკემბერი]], [[1999]] | ხანგრძლივობა = 114 წთ. | ქვეყანა = [[აშშ]] | ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]] | ბიუჯეტი = $ 24 მლნ | შემოსავალი = $48 350 205 | საიტი = | MPAA = | amg_id = | imdb_id = | geocinema_id = }} '''გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს'''<ref>საქართველოში ცნობილია ასევე როგორც „შეწყვეტილი ცხოვრება“</ref> ({{lang-en|Girl, Interrupted}}) — 1999 წლის დრამატული ფილმი. ფილმი მოგვითხრობს ფსიქიკური აშლილობის მქონე პაციენტ [[სუზანა კეისენი]]ს ამბავს და წარმოადგენს კეისენისვე ამავე სახელწოდების ავტობიოგრაფიული წიგნის ეკრანიზაციას. ანჯელინა ჯოლიმ შესრულებული მეორეხარისხოვანი როლისთვის მიიღო [[ოსკარი]]სა და [[ოქროს გლობუსი]]სა და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოები. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}} მოქმედება ვითარდება [[1960-იანები|1960-იან]] წლებში. სუზანა კეისენს ფსიქიკური აშლილობის დიაგნოზს დაუსვამენ და გოგონა აღმოჩნდება დახურულ ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში. კეისენი სამკურნალოდ ნებაყოფლობით წავა, თუმცა ფსიქიატრიულის დატოვება უკვე მის ნებაზე აღარ არის დამოკიდებული. იქ გაიცნობს სოციოპათ ლისა როუს, რომელიც უკვე რვა წელია, ამავე დაწესებულების პაციენტია და მუდმივად გაქცევას ცდილობს. == როლებში == * [[უინონა რაიდერი]] - [[სუზანა კეისენი]] * [[ანჯელინა ჯოლი]] - ლისა როუ * [[ბრიტანი მერფი]] - დეიზი რენდონი * [[კლეა დიუვალი]] - ჯორჯინა ტასკინი * [[ელისაბედ მოსი]] - პოლი კლარკი * [[ანჯელა ბეტისი]] - ჯანეტ ვებერი * [[ჯილიან არმენანტე]] - სინტია კროულსი * [[ვუპი გოლდბერგი]] - ვალერი ოუენსი * [[ჯეფრი ტემბორი]] - დოქტორი მელვინ პოტსი * [[ვანესა რედგრეივი]] - დოქტორი სონია ვიკი * [[ჯერედ ლეტო]] - ტობი ჯეიკობსი ==ჯილდოები== * [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში]]: ანჯელინა ჯოლი * [[ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში]]: ანჯელინა ჯოლი == რესურსები ინტერნეტში == * {{IMDb title|0172493|გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს}} * {{AllMovie სახელწოდება|181272|გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს}} * {{Rotten-tomatoes|girl_interrupted|გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ამერიკული ფილმები]] [[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები]] [[კატეგორია:1999 წლის ფილმები]] [[კატეგორია:ავტობიოგრაფიებზე დაფუძნებული ფილმები]] [[კატეგორია:ჯეიმზ მანგოლდის ფილმები]] p3bcfqdh05zw5lldtp3hyx1aojed5dd 0 311967 5351951 4863274 2026-04-06T07:19:37Z BRUTE 12555 განახლება 5351951 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი =ქალაქი |ქართული სახელი = ამასია |მშობლიური სახელი ={{lang-tr|Amasya}} |ქვეყანა = თურქეთი |პანორამა = Yeşilırmak2.jpg |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = 200 |დროშის სიგანე = |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 39|lat_sec=00 |lon_dir = E|lon_deg= 35|lon_min= 49|lon_sec=59 |ქვეყნის რუკის ზომა = 250 |რეგიონის რუკის ზომა = 200 |რაიონის რუკის ზომა = L |რეგიონის ტიპი = პროვინცია |რეგიონი = ამასია (პროვინცია){{!}}ამასია |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = [[ჯაფერ ოზდემირი]] |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1,729.69 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}სიმაღლე = |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = |აღწერის წელი = |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = +2 |DST = 3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = 45x xx |საავტომობილო კოდი = 45 |საიტი = amasya.gov.tr |კატეგორია ვიკისაწყობში = }} '''ამასია''' ({{lang-tr|Amasya}}, {{lang-el|Αμάσεια}}) — ქალაქი ჩრდილოეთ თურქეთში. [[ამასიის პროვინცია|ამასიის პროვინციის]] ადმინისტრაციულო ცენტრი. მდებარეობს [[შავი ზღვის რეგიონი|შავი ზღვის რეგიონში]].<ref>Annuario Pontificio 2013'' (Libreria Editrice Vaticana 2013 ISBN 978-88-209-9070-1), p. 821</ref><ref>Pius Bonifacius Gams, [http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=65154&dirids=1 ''Series episcoporum Ecclesiae Catholicae''], Leipzig 1931, p.&nbsp;442</ref> == ისტორია == ამასია მდებარეობდა [[ბიზანტიის იმპერია]]ში. მომავალში, შევიდა [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის იმპერიის]] შემადგენლობაში. ამასიის მნიშვნელობა გაიზარდა სულთან [[ბაიაზიდ II]]-ის დროს, რადგან იგი ტახტზე ასვლამდე სწორედ ამასიის პროვინციის მმართველი იყო. სულთან ბაიაზიდმა მისი მნიშვნელობა ოსმალეთის იმპერიაში ძალიან გაზარდა და ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს სანჯაყად ჩამოაყალიბა. მას ძირითადად მართავდნენ იმპერიის [[შეჰზადე]]ები. მართალია, [[ოსმალეთის იმპერიის ისტორია]]ში მას მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს და ხშირად გვხვდება, თუმცა [[შეჰზადე]]ებისათვის მისი მართვა ხელსაყრელი არ იყო, რადგან დედაქალაქიდან ძალიან შორს მდებარეობდა და მამის გარდაცვალების შემდეგ, ძალიან დაბალი იყო იმის შანსი, რომ მის მმართველებს დედაქალაქში ძმებისთვის ჩაესწროთ, რადგან [[მანისა]], [[ქუთაჰია]] და [[კონია]] მასზე ბევრად ახლოს იყვნენ დედაქალაქთან.<ref>{{Cite web |url=http://www.karalahana.com/english/archive/amasya.html |title=History of Amasya |accessdate=2015-06-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120511150610/http://karalahana.com/english/archive/amasya.html |archivedate=2012-05-11 }}</ref> 12 წლის განმავლობაში, ამასიის მმართველი იყო [[სულეიმან I]]-ის უფროსი ვაჟი, [[მუსტაფა (შეჰზადე)|შეჰზადე მუსტაფაც]]. იმპერიის დასუსტებისა და საბოლოო დაშლის მიუხედავად, ამასია მაინც დარჩა [[თურქეთის რესპუბლიკა]]ში.<ref>[http://jewishencyclopedia.com/articles/1367-amasia-amasieh Amasya, Amasieh]</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ამასიის პროვინცია]] * [[თურქეთის ქალაქები]] == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.amasya.gov.tr Provincial governorate official website] * [http://www.amasya.bel.tr/ Municipality official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201031235325/http://amasya.bel.tr/ |date=2020-10-31 }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{თურქეთის ქალაქები}} [[კატეგორია:თურქეთის ქალაქები]] [[კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები]] ii140bq9lwoobheye5q9g4ydl1sxji8 0 312995 5351949 5202177 2026-04-06T07:16:13Z M. 10110 5351949 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვაზი |სახელი = მტევანდიდი |ფერი = b |სურათი = |სურათის სიგანე = |წარწერა = |ყურძნის ფერი = მუქი ლურჯი |რეგიონები = [[გურია]] |ნიადაგი = |სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]'' |საფრთხე =[[ფილოქსერა]] |VIVC = |ასევე = |ყვავილის სქესი = }} '''მტევანდიდი''', ''აკიდო'' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[გურია|გურიიდან]]. მტევანდიდი ყურადღებას იპყრობს აგრეთვე, როგორც სასუფრე ყურძენი. მას შენახვის დიდი უნარი აქვს, ინახება მთელი ზამთრის განმავლობაში და აგრეთვე კარგი ტრანსპორტაბელობა ახასიათებს. სახელწოდების მიუხედავად, ვაზის ამ ჯიშს საშუალო ან საშულოზე მცირე [[მტევანი]] უვითარდება. ==გავრცელება== მტევანდიდი როგორც უხვმოსავლიანი და საკმაოდ ხარისხოვანი პროდუქციის მომცემი საღვინე ჯიში წარსულში გურიაში ფართოდ იყო გავრცელებული. განსაკუთრებით ფართოდ იყო იგი წარმოდგენილი გურიის აღმოსავლეთ ნაწილში. ვაზები კულტივირებული იყო [[მაღლარი|მაღლარად]] და მიუხედავად მოუვლელობისა სავსებით ნორმალურად იზრდებოდა, ვითარდებოდა და უხვ მოსავალსაც იძლეოდა. ზემო გურიის ზოგიერთ სოფელში მტევანდიდი ცნობილია აგრეთვე აკიდოს სახელწოდებით, რაც გურიაში ორმტევნიან რქას ნიშნავს. [[ივანე ჯავახიშვილი]]ს შრომაში აკიდო ცალკე ჯიშადაა აღწერილი, თუმცა შემდგომმა შესწავლამ დაადასტურა აკიდოს და მტევანდიდის იდენტურობა. მტევანდიდის მაღლარები ფართო მასივების სახით იყო წარმოდგენილი აგრეთვე გურიის მოსაზღვრე [[აჭარა]]შიაც, განსაკუთრებით [[აჭარისწყალი|აჭარისწყლის]] ხეობის მარჯვენა ზოლში. XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან გავრცელებულ სოკოვან ავადმყოფობათა და ფილოქსერის მოქმედების შედეგად მტევანდიდის მაღლარები გურიაში, მსგავსად სხვა აბორიგენული ჯიშებისა, მასობრივად განადგურდა და აქაიქ მხოლოდ თითო-ოროლა ძირი გადარჩა. 1905-1906 წლებში მტევანდიდი [[დაბლარი]]ს სახით გაშენდა [[საჭამიასერი|საჭამიასერში]], [[დაბლაციხე]]სა და [[ბაღდადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)|ბაღდადში]] მცირე ნაკვეთებად. მტევანდიდის გავრცელების თანამედროვე არეალი მიუხედავად კარგი მოსავლიანობისა და პროდუქციის საკმაოდ მაღალი ღირსებისა მნიშვნელოვნად შეზღუდულია. XX საუკუნის შუა წლებისთვის ის მოიპოვებოდა მხოლოდ ბაღდადში, [[ბახვი]]ს საბჭოთა მეურნეობაში, [[დაბლაციხე]]ში, [[ზემო ფარცხმა]]სა და [[კალაგონი|კალაგონში]]. ==ბოტანიკური აღწერა== მტევანდიდს უვითარდება საშუალო ან საშუალოზე ოდნავ დიდი მტევნები. მარცვალი მუქი ლურჯი (თითქმის შავი) ფერისა და საშუალო სიდიდისაა-სიგრძე 15.3 მმ და სიგანე 13.4 მმ უდრის. ყვავილობა იწყება მაისის ბოლოსა და ივნისის დასაწყისში და 14-15 დღეში მთავრდება. ყურძენი შეთვალებას იწყებს 26-28 აგვისტოდან და მწიფდება ოქტომბრის დამლევს ან ნოემბრის პირველ დეკადაში. ფოთოლცვენას მტევანდიდი ჩვეულებრივ იწყებს ნოემბრის მეორე ნახევარში და ამთავრებს ნოემბრის ბოლოს ან დეკემბრის პირველ რიცხვებში. ვაზის ზრდა-განვითარება საშუალო ან საშუალოზე ძლიერია. მტევანდიდი მოსავლის პირველ ნიშანს იძლევა დარგვიდან მესამე წელს. მაღლარად ფორმირებული მტევანდიდის მოსავლიანობა მეტად ცვალებადია; დაბლარად აღზრდილი ვაზების მოსავალი ქართული წესით ფორმირების შემთხვევაში ერთი ძირიდან საშუალოდ 3 კგ არ აღემატება. მოსავლიანობის კოეფიციენტი 1.7-2 აღწევს. რქაზე ხშირად ორი მტევანია. მტევანდიდი [[ფილოქსერა]]სადმი სუსტი გამძლეობით ხასიათდება. მტევანდიდს აზიანებს ყურძნის ჭია. უფრო მეტად ეს მავნებელი ვითარდება ყვავილობისა და ყურძნის მწიფობის პერიოდში და იწვევს მოსავლის მნიშვნელოვნად შემცირებას და პროდუქციის ხარისხის გაუარესებას. ჯიში მაღალი ღირსებისაა და საღ ყურძენს იძლევა მზით უხვად განათებულ სამხრეთით ან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაქანებულ ნაკვეთებზე, სადაც ნიადაგი ნოყიერია და კალციუმის კარბონატების საკმაო რაოდენობას შეიცავს, დაბლობ და ნოყიერ ადგილებში მტევანდიდი უხვ მოსავალს იძლევა, მაგრამ პროდუქციის ხარისხი მნიშვნელოვნად დაბალია. ჯიში ადვილად ეგუება როგორც მოკლე, ისე გრძელ გასხვლას. მტევანდიდი საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 210 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 110-280 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 20-22%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 8.5-9.5 გ/ლ-ს. ===მამალი მტევანდიდი=== მტევანდიდის ვარიაციებიდან გურიაში გავრცელებული იყო ე.წ. მამალი მტევანდიდი, რომელიც როგორც ბოტანიკური ნიშნებით, ისე აგრობიოლოგიური და სამეურნეო თვისებებით მნიშვნელოვნად განსხვავდება ნამდვილ მტევანდიდისაგან. მამალი მტევანდიდი ნამდვილი მტევანდიდის მცირემოსავლიანი ვარიაციაა. ვაზს ახასიათებს ძლიერი ზრდა ცალკეული რქების სიგრძე სავეგეტაციო პერიოდის დასასრულისათვის ხშირად 4-5 მ აღწევს. საშუალოზე მცირე სიდიდისა და ღრმად დანაკვთული ფოთლები აქვს. მტევანი საშუალოზე მცირეა, დატოტვილია, მეჩხერი და თითქმის უფორმო. მარცვალი საშუალოზე მცირეა და ჩვეულებრივ ტკბილი გემო აქვს. რქაზე ხშირად ერთი მტევანია, როგორც მცირემოსავლიანი ვარიაცია, იგი ინტერესს მოკლებულია. ==მტევანდიდის ღვინო== მტევანდიდი წარმატებით შეიძლება იქნეს გამოყენებული, როგორც ხარისხოვანი წითელი სუფრის [[ღვინო|ღვინის]] დასაყენებლად, ისე ძირითად საკუპაჟე მასალად. მტევანდიდისა და [[სხილათუბანი]]ს შერევით მიიღება წითელ სუფრის ღვინო „საჯავახოს ღვინო“. მტევანდიდის და [[ჯანი (ვაზის ჯიში)|ჯანის]] შერევით მიიღება აგრეთვე სუფრის წითელი ღვინო. [[ბახვი]]ს, [[ბაღდადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)|ბაღდადის]] და [[ასკანა|ასკანის]] მიკროზონაში მოყვანილი მტევანდიდისგან დგება მუქი წითელი, მაგარი ღვინო, რომელიც ახლოს დგას კახურ წითელ ღვინოებთან. მტევანდიდის ღვინო კარგად ინახება და უძლებს ტრანსპორტირებას. ==ლიტერატურა== *''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.'', „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 250 *{{წიგნი|ავტორი=[[ერმილე ნაკაშიძე|ნაკაშიძე ე.]]|სათაური=მევენახეობა-მეღვინეობა|გამომცემლობა=სახელგამი|წელი=1929|ადგილი=თბ|გვ=24, 42}} *{{წიგნი|ავტორის ბმული=გიგო შარაშიძე|ავტორი=შარაშიძე გ.|სათაური=„გურიის წარსულიდან“|გვერდები=177-178 |ადგილი=თბილისი|წელი= 2006 [1930]| ISBN =99940-62-66-2|ნაწილი=ექვსი საუკეთესო გურული ყურძნის ჯიშის ამპეოლოგია}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://agrokavkaz.ge/dargebi/mevenakheoba/mevenakheoba-qarthuli-vazis-jishebis-mimokhilva-mtevandidi.html ქართული ვაზის ჯიშების მიმოხილვა-მტევანდიდი ] *[https://gwa.ge/letters/m/ ყურძნის ჯიშები] ასოციაცია „ქართული ღვინო“ {{ქართული ვაზის ჯიშები}} [[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]] [[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]] [[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები]] qt171w8vspuwknuzcm2w3hjog0x1wzz 5351963 5351949 2026-04-06T07:38:30Z M. 10110 /* ლიტერატურა */ 5351963 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვაზი |სახელი = მტევანდიდი |ფერი = b |სურათი = |სურათის სიგანე = |წარწერა = |ყურძნის ფერი = მუქი ლურჯი |რეგიონები = [[გურია]] |ნიადაგი = |სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]'' |საფრთხე =[[ფილოქსერა]] |VIVC = |ასევე = |ყვავილის სქესი = }} '''მტევანდიდი''', ''აკიდო'' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[გურია|გურიიდან]]. მტევანდიდი ყურადღებას იპყრობს აგრეთვე, როგორც სასუფრე ყურძენი. მას შენახვის დიდი უნარი აქვს, ინახება მთელი ზამთრის განმავლობაში და აგრეთვე კარგი ტრანსპორტაბელობა ახასიათებს. სახელწოდების მიუხედავად, ვაზის ამ ჯიშს საშუალო ან საშულოზე მცირე [[მტევანი]] უვითარდება. ==გავრცელება== მტევანდიდი როგორც უხვმოსავლიანი და საკმაოდ ხარისხოვანი პროდუქციის მომცემი საღვინე ჯიში წარსულში გურიაში ფართოდ იყო გავრცელებული. განსაკუთრებით ფართოდ იყო იგი წარმოდგენილი გურიის აღმოსავლეთ ნაწილში. ვაზები კულტივირებული იყო [[მაღლარი|მაღლარად]] და მიუხედავად მოუვლელობისა სავსებით ნორმალურად იზრდებოდა, ვითარდებოდა და უხვ მოსავალსაც იძლეოდა. ზემო გურიის ზოგიერთ სოფელში მტევანდიდი ცნობილია აგრეთვე აკიდოს სახელწოდებით, რაც გურიაში ორმტევნიან რქას ნიშნავს. [[ივანე ჯავახიშვილი]]ს შრომაში აკიდო ცალკე ჯიშადაა აღწერილი, თუმცა შემდგომმა შესწავლამ დაადასტურა აკიდოს და მტევანდიდის იდენტურობა. მტევანდიდის მაღლარები ფართო მასივების სახით იყო წარმოდგენილი აგრეთვე გურიის მოსაზღვრე [[აჭარა]]შიაც, განსაკუთრებით [[აჭარისწყალი|აჭარისწყლის]] ხეობის მარჯვენა ზოლში. XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან გავრცელებულ სოკოვან ავადმყოფობათა და ფილოქსერის მოქმედების შედეგად მტევანდიდის მაღლარები გურიაში, მსგავსად სხვა აბორიგენული ჯიშებისა, მასობრივად განადგურდა და აქაიქ მხოლოდ თითო-ოროლა ძირი გადარჩა. 1905-1906 წლებში მტევანდიდი [[დაბლარი]]ს სახით გაშენდა [[საჭამიასერი|საჭამიასერში]], [[დაბლაციხე]]სა და [[ბაღდადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)|ბაღდადში]] მცირე ნაკვეთებად. მტევანდიდის გავრცელების თანამედროვე არეალი მიუხედავად კარგი მოსავლიანობისა და პროდუქციის საკმაოდ მაღალი ღირსებისა მნიშვნელოვნად შეზღუდულია. XX საუკუნის შუა წლებისთვის ის მოიპოვებოდა მხოლოდ ბაღდადში, [[ბახვი]]ს საბჭოთა მეურნეობაში, [[დაბლაციხე]]ში, [[ზემო ფარცხმა]]სა და [[კალაგონი|კალაგონში]]. ==ბოტანიკური აღწერა== მტევანდიდს უვითარდება საშუალო ან საშუალოზე ოდნავ დიდი მტევნები. მარცვალი მუქი ლურჯი (თითქმის შავი) ფერისა და საშუალო სიდიდისაა-სიგრძე 15.3 მმ და სიგანე 13.4 მმ უდრის. ყვავილობა იწყება მაისის ბოლოსა და ივნისის დასაწყისში და 14-15 დღეში მთავრდება. ყურძენი შეთვალებას იწყებს 26-28 აგვისტოდან და მწიფდება ოქტომბრის დამლევს ან ნოემბრის პირველ დეკადაში. ფოთოლცვენას მტევანდიდი ჩვეულებრივ იწყებს ნოემბრის მეორე ნახევარში და ამთავრებს ნოემბრის ბოლოს ან დეკემბრის პირველ რიცხვებში. ვაზის ზრდა-განვითარება საშუალო ან საშუალოზე ძლიერია. მტევანდიდი მოსავლის პირველ ნიშანს იძლევა დარგვიდან მესამე წელს. მაღლარად ფორმირებული მტევანდიდის მოსავლიანობა მეტად ცვალებადია; დაბლარად აღზრდილი ვაზების მოსავალი ქართული წესით ფორმირების შემთხვევაში ერთი ძირიდან საშუალოდ 3 კგ არ აღემატება. მოსავლიანობის კოეფიციენტი 1.7-2 აღწევს. რქაზე ხშირად ორი მტევანია. მტევანდიდი [[ფილოქსერა]]სადმი სუსტი გამძლეობით ხასიათდება. მტევანდიდს აზიანებს ყურძნის ჭია. უფრო მეტად ეს მავნებელი ვითარდება ყვავილობისა და ყურძნის მწიფობის პერიოდში და იწვევს მოსავლის მნიშვნელოვნად შემცირებას და პროდუქციის ხარისხის გაუარესებას. ჯიში მაღალი ღირსებისაა და საღ ყურძენს იძლევა მზით უხვად განათებულ სამხრეთით ან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაქანებულ ნაკვეთებზე, სადაც ნიადაგი ნოყიერია და კალციუმის კარბონატების საკმაო რაოდენობას შეიცავს, დაბლობ და ნოყიერ ადგილებში მტევანდიდი უხვ მოსავალს იძლევა, მაგრამ პროდუქციის ხარისხი მნიშვნელოვნად დაბალია. ჯიში ადვილად ეგუება როგორც მოკლე, ისე გრძელ გასხვლას. მტევანდიდი საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 210 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 110-280 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 20-22%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 8.5-9.5 გ/ლ-ს. ===მამალი მტევანდიდი=== მტევანდიდის ვარიაციებიდან გურიაში გავრცელებული იყო ე.წ. მამალი მტევანდიდი, რომელიც როგორც ბოტანიკური ნიშნებით, ისე აგრობიოლოგიური და სამეურნეო თვისებებით მნიშვნელოვნად განსხვავდება ნამდვილ მტევანდიდისაგან. მამალი მტევანდიდი ნამდვილი მტევანდიდის მცირემოსავლიანი ვარიაციაა. ვაზს ახასიათებს ძლიერი ზრდა ცალკეული რქების სიგრძე სავეგეტაციო პერიოდის დასასრულისათვის ხშირად 4-5 მ აღწევს. საშუალოზე მცირე სიდიდისა და ღრმად დანაკვთული ფოთლები აქვს. მტევანი საშუალოზე მცირეა, დატოტვილია, მეჩხერი და თითქმის უფორმო. მარცვალი საშუალოზე მცირეა და ჩვეულებრივ ტკბილი გემო აქვს. რქაზე ხშირად ერთი მტევანია, როგორც მცირემოსავლიანი ვარიაცია, იგი ინტერესს მოკლებულია. ==მტევანდიდის ღვინო== მტევანდიდი წარმატებით შეიძლება იქნეს გამოყენებული, როგორც ხარისხოვანი წითელი სუფრის [[ღვინო|ღვინის]] დასაყენებლად, ისე ძირითად საკუპაჟე მასალად. მტევანდიდისა და [[სხილათუბანი]]ს შერევით მიიღება წითელ სუფრის ღვინო „საჯავახოს ღვინო“. მტევანდიდის და [[ჯანი (ვაზის ჯიში)|ჯანის]] შერევით მიიღება აგრეთვე სუფრის წითელი ღვინო. [[ბახვი]]ს, [[ბაღდადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)|ბაღდადის]] და [[ასკანა|ასკანის]] მიკროზონაში მოყვანილი მტევანდიდისგან დგება მუქი წითელი, მაგარი ღვინო, რომელიც ახლოს დგას კახურ წითელ ღვინოებთან. მტევანდიდის ღვინო კარგად ინახება და უძლებს ტრანსპორტირებას. ==ლიტერატურა== *''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.'', „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 250 *{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=82-86|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}} *{{წიგნი|ავტორი=[[ერმილე ნაკაშიძე|ნაკაშიძე ე.]]|სათაური=მევენახეობა-მეღვინეობა|გამომცემლობა=სახელგამი|წელი=1929|ადგილი=თბ|გვ=24, 42}} *{{წიგნი|ავტორის ბმული=გიგო შარაშიძე|ავტორი=შარაშიძე გ.|სათაური=„გურიის წარსულიდან“|გვერდები=177-178 |ადგილი=თბილისი|წელი= 2006 [1930]| ISBN =99940-62-66-2|ნაწილი=ექვსი საუკეთესო გურული ყურძნის ჯიშის ამპეოლოგია}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://agrokavkaz.ge/dargebi/mevenakheoba/mevenakheoba-qarthuli-vazis-jishebis-mimokhilva-mtevandidi.html ქართული ვაზის ჯიშების მიმოხილვა-მტევანდიდი ] *[https://gwa.ge/letters/m/ ყურძნის ჯიშები] ასოციაცია „ქართული ღვინო“ {{ქართული ვაზის ჯიშები}} [[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]] [[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]] [[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები]] ozghwvvt0m70dpznrjs3hbyrbtn1bs1 5351979 5351963 2026-04-06T08:05:52Z M. 10110 /* ბოტანიკური აღწერა */ 5351979 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვაზი |სახელი = მტევანდიდი |ფერი = b |სურათი = |სურათის სიგანე = |წარწერა = |ყურძნის ფერი = მუქი ლურჯი |რეგიონები = [[გურია]] |ნიადაგი = |სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]'' |საფრთხე =[[ფილოქსერა]] |VIVC = |ასევე = |ყვავილის სქესი = }} '''მტევანდიდი''', ''აკიდო'' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[გურია|გურიიდან]]. მტევანდიდი ყურადღებას იპყრობს აგრეთვე, როგორც სასუფრე ყურძენი. მას შენახვის დიდი უნარი აქვს, ინახება მთელი ზამთრის განმავლობაში და აგრეთვე კარგი ტრანსპორტაბელობა ახასიათებს. სახელწოდების მიუხედავად, ვაზის ამ ჯიშს საშუალო ან საშულოზე მცირე [[მტევანი]] უვითარდება. ==გავრცელება== მტევანდიდი როგორც უხვმოსავლიანი და საკმაოდ ხარისხოვანი პროდუქციის მომცემი საღვინე ჯიში წარსულში გურიაში ფართოდ იყო გავრცელებული. განსაკუთრებით ფართოდ იყო იგი წარმოდგენილი გურიის აღმოსავლეთ ნაწილში. ვაზები კულტივირებული იყო [[მაღლარი|მაღლარად]] და მიუხედავად მოუვლელობისა სავსებით ნორმალურად იზრდებოდა, ვითარდებოდა და უხვ მოსავალსაც იძლეოდა. ზემო გურიის ზოგიერთ სოფელში მტევანდიდი ცნობილია აგრეთვე აკიდოს სახელწოდებით, რაც გურიაში ორმტევნიან რქას ნიშნავს. [[ივანე ჯავახიშვილი]]ს შრომაში აკიდო ცალკე ჯიშადაა აღწერილი, თუმცა შემდგომმა შესწავლამ დაადასტურა აკიდოს და მტევანდიდის იდენტურობა. მტევანდიდის მაღლარები ფართო მასივების სახით იყო წარმოდგენილი აგრეთვე გურიის მოსაზღვრე [[აჭარა]]შიაც, განსაკუთრებით [[აჭარისწყალი|აჭარისწყლის]] ხეობის მარჯვენა ზოლში. XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან გავრცელებულ სოკოვან ავადმყოფობათა და ფილოქსერის მოქმედების შედეგად მტევანდიდის მაღლარები გურიაში, მსგავსად სხვა აბორიგენული ჯიშებისა, მასობრივად განადგურდა და აქაიქ მხოლოდ თითო-ოროლა ძირი გადარჩა. 1905-1906 წლებში მტევანდიდი [[დაბლარი]]ს სახით გაშენდა [[საჭამიასერი|საჭამიასერში]], [[დაბლაციხე]]სა და [[ბაღდადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)|ბაღდადში]] მცირე ნაკვეთებად. მტევანდიდის გავრცელების თანამედროვე არეალი მიუხედავად კარგი მოსავლიანობისა და პროდუქციის საკმაოდ მაღალი ღირსებისა მნიშვნელოვნად შეზღუდულია. XX საუკუნის შუა წლებისთვის ის მოიპოვებოდა მხოლოდ ბაღდადში, [[ბახვი]]ს საბჭოთა მეურნეობაში, [[დაბლაციხე]]ში, [[ზემო ფარცხმა]]სა და [[კალაგონი|კალაგონში]]. ==ბოტანიკური აღწერა== მტევანდიდის ზრდასრული [[ფოთოლი]] ღია მწვანეა, მოყვითალო ელფერით, სამნაკვთიანია, ბრტელი. [[ყვავილი]] ორსქესიანია. ვაზს უვითარდება საშუალო ან საშუალოზე ოდნავ დიდი [[მტევანი|მტევნები]]. მტევანი თხელია და ფორმით არასწორი, განიერ-კონუსისებრი და განტოტვილი. მტევნის საშუალო წონა 207 გრამია. მარცვალი მუქი ლურჯი (თითქმის შავი) ფერისა და საშუალო სიდიდისაა ― სიგრძე 15,3 მმ და სიგანე 13,4 მმ უდრის. მარცვალი სქელკანიანია, საკმაოდ ხორციანი და უფრო წვნიანი. მარცვლის კანი სქლად არის დაფარული ცვილით. ==აგრობიოლოგიური დახასიათება== სავეგეტაციო პერიოდის საშუალო ხანგრძლივობა 216 დღეა. ვაზი გამოღვიძებას იწყებს [[მარტი]]ს ბოლოს. [[კვირტი|კვირტების]] გაფურჩქვნა მიმდინარეობს [[აპრილი]]ს პირველ რიცხვებში. ყვავილობა იწყება [[მაისი]]ს ბოლოსა და [[ივნისი]]ს დასაწყისში და 14-15 დღეში მთავრდება. ყურძენი შეთვალებას იწყებს 26-28 [[აგვისტო]]დან და მწიფდება ოქტომბრის დამლევს ან ნოემბრის პირველ დეკადაში. [[ფოთოლცვენა]]ს მტევანდიდი ჩვეულებრივ იწყებს ნოემბრის მეორე ნახევარში და ამთავრებს ნოემბრის ბოლოს ან დეკემბრის პირველ რიცხვებში. ვაზის ზრდა-განვითარება საშუალო ან საშუალოზე ძლიერია. მტევანდიდი მოსავლის პირველ ნიშანს იძლევა დარგვიდან მესამე წელს. სრულ მსხმოიარობაში შედის მეხუთე წლიდან. მაღლარად ფორმირებული მტევანდიდის მოსავლიანობა მეტად ცვალებადია; დაბლარად აღზრდილი ვაზების მოსავალი ქართული წესით ფორმირების შემთხვევაში ერთი ძირიდან საშუალოდ 3 კგ არ აღემატება. მოსავლიანობის კოეფიციენტი 1,7-2 აღწევს. რქაზე ხშირად ორი მტევანია. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 20-22%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 8.5-9.5 გ/ლ-ს. მტევანდიდი [[ფილოქსერა]]სადმი და სოკოვანი დაავადებებისადმი სუსტი გამძლეობით ხასიათდება. მტევანდიდს აზიანებს ყურძნის ჭია. უფრო მეტად ეს მავნებელი ვითარდება ყვავილობისა და ყურძნის მწიფობის პერიოდში და იწვევს მოსავლის მნიშვნელოვნად შემცირებას და პროდუქციის ხარისხის გაუარესებას. სოკოვან დაავადებებს, განსაკუთრებით კი [[ნაცარი (დაავადება)|ნაცარს]] მტევანდიდი [[ჩხავერი|ჩხავერთან]] და სხვა ადგილობრივ ჯიშებთან შედარებით უკეთ უძლებს. ჯიში მაღალი ღირსებისაა და საღ ყურძენს იძლევა მზით უხვად განათებულ სამხრეთით ან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაქანებულ ნაკვეთებზე, სადაც ნიადაგი ნოყიერია და კალციუმის კარბონატების საკმაო რაოდენობას შეიცავს, დაბლობ და ნოყიერ ადგილებში მტევანდიდი უხვ მოსავალს იძლევა, მაგრამ პროდუქციის ხარისხი მნიშვნელოვნად დაბალია. ჯიში ადვილად ეგუება როგორც მოკლე, ისე გრძელ გასხვლას. ===მამალი მტევანდიდი=== მტევანდიდის ვარიაციებიდან გურიაში გავრცელებული იყო ე.წ. მამალი მტევანდიდი, რომელიც როგორც ბოტანიკური ნიშნებით, ისე აგრობიოლოგიური და სამეურნეო თვისებებით მნიშვნელოვნად განსხვავდება ნამდვილ მტევანდიდისაგან. მამალი მტევანდიდი ნამდვილი მტევანდიდის მცირემოსავლიანი ვარიაციაა. ვაზს ახასიათებს ძლიერი ზრდა ცალკეული რქების სიგრძე სავეგეტაციო პერიოდის დასასრულისათვის ხშირად 4-5 მ აღწევს. საშუალოზე მცირე სიდიდისა და ღრმად დანაკვთული ფოთლები აქვს. მტევანი საშუალოზე მცირეა, დატოტვილია, მეჩხერი და თითქმის უფორმო. მარცვალი საშუალოზე მცირეა და ჩვეულებრივ ტკბილი გემო აქვს. რქაზე ხშირად ერთი მტევანია, როგორც მცირემოსავლიანი ვარიაცია, იგი ინტერესს მოკლებულია. ==მტევანდიდის ღვინო== მტევანდიდი წარმატებით შეიძლება იქნეს გამოყენებული, როგორც ხარისხოვანი წითელი სუფრის [[ღვინო|ღვინის]] დასაყენებლად, ისე ძირითად საკუპაჟე მასალად. მტევანდიდისა და [[სხილათუბანი]]ს შერევით მიიღება წითელ სუფრის ღვინო „საჯავახოს ღვინო“. მტევანდიდის და [[ჯანი (ვაზის ჯიში)|ჯანის]] შერევით მიიღება აგრეთვე სუფრის წითელი ღვინო. [[ბახვი]]ს, [[ბაღდადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)|ბაღდადის]] და [[ასკანა|ასკანის]] მიკროზონაში მოყვანილი მტევანდიდისგან დგება მუქი წითელი, მაგარი ღვინო, რომელიც ახლოს დგას კახურ წითელ ღვინოებთან. მტევანდიდის ღვინო კარგად ინახება და უძლებს ტრანსპორტირებას. ==ლიტერატურა== *''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.'', „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 250 *{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=82-86|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}} *{{წიგნი|ავტორი=[[ერმილე ნაკაშიძე|ნაკაშიძე ე.]]|სათაური=მევენახეობა-მეღვინეობა|გამომცემლობა=სახელგამი|წელი=1929|ადგილი=თბ|გვ=24, 42}} *{{წიგნი|ავტორის ბმული=გიგო შარაშიძე|ავტორი=შარაშიძე გ.|სათაური=„გურიის წარსულიდან“|გვერდები=177-178 |ადგილი=თბილისი|წელი= 2006 [1930]| ISBN =99940-62-66-2|ნაწილი=ექვსი საუკეთესო გურული ყურძნის ჯიშის ამპეოლოგია}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://agrokavkaz.ge/dargebi/mevenakheoba/mevenakheoba-qarthuli-vazis-jishebis-mimokhilva-mtevandidi.html ქართული ვაზის ჯიშების მიმოხილვა-მტევანდიდი ] *[https://gwa.ge/letters/m/ ყურძნის ჯიშები] ასოციაცია „ქართული ღვინო“ {{ქართული ვაზის ჯიშები}} [[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]] [[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]] [[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები]] 95e994jcwacafhoecty1j4afwkxe9a4 5351980 5351979 2026-04-06T08:09:30Z M. 10110 /* მამალი მტევანდიდი */ 5351980 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვაზი |სახელი = მტევანდიდი |ფერი = b |სურათი = |სურათის სიგანე = |წარწერა = |ყურძნის ფერი = მუქი ლურჯი |რეგიონები = [[გურია]] |ნიადაგი = |სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]'' |საფრთხე =[[ფილოქსერა]] |VIVC = |ასევე = |ყვავილის სქესი = }} '''მტევანდიდი''', ''აკიდო'' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[გურია|გურიიდან]]. მტევანდიდი ყურადღებას იპყრობს აგრეთვე, როგორც სასუფრე ყურძენი. მას შენახვის დიდი უნარი აქვს, ინახება მთელი ზამთრის განმავლობაში და აგრეთვე კარგი ტრანსპორტაბელობა ახასიათებს. სახელწოდების მიუხედავად, ვაზის ამ ჯიშს საშუალო ან საშულოზე მცირე [[მტევანი]] უვითარდება. ==გავრცელება== მტევანდიდი როგორც უხვმოსავლიანი და საკმაოდ ხარისხოვანი პროდუქციის მომცემი საღვინე ჯიში წარსულში გურიაში ფართოდ იყო გავრცელებული. განსაკუთრებით ფართოდ იყო იგი წარმოდგენილი გურიის აღმოსავლეთ ნაწილში. ვაზები კულტივირებული იყო [[მაღლარი|მაღლარად]] და მიუხედავად მოუვლელობისა სავსებით ნორმალურად იზრდებოდა, ვითარდებოდა და უხვ მოსავალსაც იძლეოდა. ზემო გურიის ზოგიერთ სოფელში მტევანდიდი ცნობილია აგრეთვე აკიდოს სახელწოდებით, რაც გურიაში ორმტევნიან რქას ნიშნავს. [[ივანე ჯავახიშვილი]]ს შრომაში აკიდო ცალკე ჯიშადაა აღწერილი, თუმცა შემდგომმა შესწავლამ დაადასტურა აკიდოს და მტევანდიდის იდენტურობა. მტევანდიდის მაღლარები ფართო მასივების სახით იყო წარმოდგენილი აგრეთვე გურიის მოსაზღვრე [[აჭარა]]შიაც, განსაკუთრებით [[აჭარისწყალი|აჭარისწყლის]] ხეობის მარჯვენა ზოლში. XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან გავრცელებულ სოკოვან ავადმყოფობათა და ფილოქსერის მოქმედების შედეგად მტევანდიდის მაღლარები გურიაში, მსგავსად სხვა აბორიგენული ჯიშებისა, მასობრივად განადგურდა და აქაიქ მხოლოდ თითო-ოროლა ძირი გადარჩა. 1905-1906 წლებში მტევანდიდი [[დაბლარი]]ს სახით გაშენდა [[საჭამიასერი|საჭამიასერში]], [[დაბლაციხე]]სა და [[ბაღდადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)|ბაღდადში]] მცირე ნაკვეთებად. მტევანდიდის გავრცელების თანამედროვე არეალი მიუხედავად კარგი მოსავლიანობისა და პროდუქციის საკმაოდ მაღალი ღირსებისა მნიშვნელოვნად შეზღუდულია. XX საუკუნის შუა წლებისთვის ის მოიპოვებოდა მხოლოდ ბაღდადში, [[ბახვი]]ს საბჭოთა მეურნეობაში, [[დაბლაციხე]]ში, [[ზემო ფარცხმა]]სა და [[კალაგონი|კალაგონში]]. ==ბოტანიკური აღწერა== მტევანდიდის ზრდასრული [[ფოთოლი]] ღია მწვანეა, მოყვითალო ელფერით, სამნაკვთიანია, ბრტელი. [[ყვავილი]] ორსქესიანია. ვაზს უვითარდება საშუალო ან საშუალოზე ოდნავ დიდი [[მტევანი|მტევნები]]. მტევანი თხელია და ფორმით არასწორი, განიერ-კონუსისებრი და განტოტვილი. მტევნის საშუალო წონა 207 გრამია. მარცვალი მუქი ლურჯი (თითქმის შავი) ფერისა და საშუალო სიდიდისაა ― სიგრძე 15,3 მმ და სიგანე 13,4 მმ უდრის. მარცვალი სქელკანიანია, საკმაოდ ხორციანი და უფრო წვნიანი. მარცვლის კანი სქლად არის დაფარული ცვილით. ==აგრობიოლოგიური დახასიათება== სავეგეტაციო პერიოდის საშუალო ხანგრძლივობა 216 დღეა. ვაზი გამოღვიძებას იწყებს [[მარტი]]ს ბოლოს. [[კვირტი|კვირტების]] გაფურჩქვნა მიმდინარეობს [[აპრილი]]ს პირველ რიცხვებში. ყვავილობა იწყება [[მაისი]]ს ბოლოსა და [[ივნისი]]ს დასაწყისში და 14-15 დღეში მთავრდება. ყურძენი შეთვალებას იწყებს 26-28 [[აგვისტო]]დან და მწიფდება ოქტომბრის დამლევს ან ნოემბრის პირველ დეკადაში. [[ფოთოლცვენა]]ს მტევანდიდი ჩვეულებრივ იწყებს ნოემბრის მეორე ნახევარში და ამთავრებს ნოემბრის ბოლოს ან დეკემბრის პირველ რიცხვებში. ვაზის ზრდა-განვითარება საშუალო ან საშუალოზე ძლიერია. მტევანდიდი მოსავლის პირველ ნიშანს იძლევა დარგვიდან მესამე წელს. სრულ მსხმოიარობაში შედის მეხუთე წლიდან. მაღლარად ფორმირებული მტევანდიდის მოსავლიანობა მეტად ცვალებადია; დაბლარად აღზრდილი ვაზების მოსავალი ქართული წესით ფორმირების შემთხვევაში ერთი ძირიდან საშუალოდ 3 კგ არ აღემატება. მოსავლიანობის კოეფიციენტი 1,7-2 აღწევს. რქაზე ხშირად ორი მტევანია. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 20-22%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 8.5-9.5 გ/ლ-ს. მტევანდიდი [[ფილოქსერა]]სადმი და სოკოვანი დაავადებებისადმი სუსტი გამძლეობით ხასიათდება. მტევანდიდს აზიანებს ყურძნის ჭია. უფრო მეტად ეს მავნებელი ვითარდება ყვავილობისა და ყურძნის მწიფობის პერიოდში და იწვევს მოსავლის მნიშვნელოვნად შემცირებას და პროდუქციის ხარისხის გაუარესებას. სოკოვან დაავადებებს, განსაკუთრებით კი [[ნაცარი (დაავადება)|ნაცარს]] მტევანდიდი [[ჩხავერი|ჩხავერთან]] და სხვა ადგილობრივ ჯიშებთან შედარებით უკეთ უძლებს. ჯიში მაღალი ღირსებისაა და საღ ყურძენს იძლევა მზით უხვად განათებულ სამხრეთით ან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაქანებულ ნაკვეთებზე, სადაც ნიადაგი ნოყიერია და კალციუმის კარბონატების საკმაო რაოდენობას შეიცავს, დაბლობ და ნოყიერ ადგილებში მტევანდიდი უხვ მოსავალს იძლევა, მაგრამ პროდუქციის ხარისხი მნიშვნელოვნად დაბალია. ჯიში ადვილად ეგუება როგორც მოკლე, ისე გრძელ გასხვლას. ==მამალი მტევანდიდი== მტევანდიდის ვარიაციებიდან გურიაში გავრცელებული იყო ე.წ. მამალი მტევანდიდი, რომელიც როგორც ბოტანიკური ნიშნებით, ისე აგრობიოლოგიური და სამეურნეო თვისებებით მნიშვნელოვნად განსხვავდება ნამდვილ მტევანდიდისაგან. მამალი მტევანდიდი ნამდვილი მტევანდიდის მცირემოსავლიანი ვარიაციაა. ვაზს ახასიათებს ძლიერი ზრდა ცალკეული რქების სიგრძე სავეგეტაციო პერიოდის დასასრულისათვის ხშირად 4-5 მ აღწევს. საშუალოზე მცირე სიდიდისა და ღრმად დანაკვთული ფოთლები აქვს. მტევანი საშუალოზე მცირეა, დატოტვილია, მეჩხერი და თითქმის უფორმო. მარცვალი საშუალოზე მცირეა და ჩვეულებრივ ტკბილი გემო აქვს. რქაზე ხშირად ერთი მტევანია, როგორც მცირემოსავლიანი ვარიაცია, იგი ინტერესს მოკლებულია. ==მტევანდიდის ღვინო== მტევანდიდი წარმატებით შეიძლება იქნეს გამოყენებული, როგორც ხარისხოვანი წითელი სუფრის [[ღვინო|ღვინის]] დასაყენებლად, ისე ძირითად საკუპაჟე მასალად. მტევანდიდისა და [[სხილათუბანი]]ს შერევით მიიღება წითელ სუფრის ღვინო „საჯავახოს ღვინო“. მტევანდიდის და [[ჯანი (ვაზის ჯიში)|ჯანის]] შერევით მიიღება აგრეთვე სუფრის წითელი ღვინო. [[ბახვი]]ს, [[ბაღდადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)|ბაღდადის]] და [[ასკანა|ასკანის]] მიკროზონაში მოყვანილი მტევანდიდისგან დგება მუქი წითელი, მაგარი ღვინო, რომელიც ახლოს დგას კახურ წითელ ღვინოებთან. მტევანდიდის ღვინო კარგად ინახება და უძლებს ტრანსპორტირებას. ==ლიტერატურა== *''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.'', „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 250 *{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=82-86|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}} *{{წიგნი|ავტორი=[[ერმილე ნაკაშიძე|ნაკაშიძე ე.]]|სათაური=მევენახეობა-მეღვინეობა|გამომცემლობა=სახელგამი|წელი=1929|ადგილი=თბ|გვ=24, 42}} *{{წიგნი|ავტორის ბმული=გიგო შარაშიძე|ავტორი=შარაშიძე გ.|სათაური=„გურიის წარსულიდან“|გვერდები=177-178 |ადგილი=თბილისი|წელი= 2006 [1930]| ISBN =99940-62-66-2|ნაწილი=ექვსი საუკეთესო გურული ყურძნის ჯიშის ამპეოლოგია}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://agrokavkaz.ge/dargebi/mevenakheoba/mevenakheoba-qarthuli-vazis-jishebis-mimokhilva-mtevandidi.html ქართული ვაზის ჯიშების მიმოხილვა-მტევანდიდი ] *[https://gwa.ge/letters/m/ ყურძნის ჯიშები] ასოციაცია „ქართული ღვინო“ {{ქართული ვაზის ჯიშები}} [[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]] [[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]] [[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები]] qhku1kgdhkb8xkrcsqek8h1vlkxjnhy 5352059 5351980 2026-04-06T10:55:07Z M. 10110 5352059 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვაზი |სახელი = მტევანდიდი |ფერი = b |სურათი = |სურათის სიგანე = |წარწერა = |ყურძნის ფერი = მუქი ლურჯი |რეგიონები = [[გურია]] |ნიადაგი = |სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]'' |საფრთხე =[[ფილოქსერა]] |VIVC = |ასევე = |ყვავილის სქესი = }} '''მტევანდიდი''', ''აკიდო'' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[გურია|გურიიდან]]. მტევანდიდისგან მიიღება ხარისხიანი სუფრის წითელი ღვინო. მას შენახვის დიდი უნარი აქვს, ინახება მთელი ზამთრის განმავლობაში და აგრეთვე კარგი ტრანსპორტაბელობა ახასიათებს. სახელწოდების მიუხედავად, ვაზის ამ ჯიშს საშუალო ან საშულოზე მცირე [[მტევანი]] უვითარდება. ==გავრცელება== მტევანდიდი როგორც უხვმოსავლიანი და საკმაოდ ხარისხოვანი პროდუქციის მომცემი საღვინე ჯიში წარსულში გურიაში ფართოდ იყო გავრცელებული. განსაკუთრებით ფართოდ იყო იგი წარმოდგენილი გურიის აღმოსავლეთ ნაწილში. ვაზები კულტივირებული იყო [[მაღლარი|მაღლარად]] და მიუხედავად მოუვლელობისა სავსებით ნორმალურად იზრდებოდა, ვითარდებოდა და უხვ მოსავალსაც იძლეოდა. ზემო გურიის ზოგიერთ სოფელში მტევანდიდი ცნობილია აგრეთვე აკიდოს სახელწოდებით, რაც გურიაში ორმტევნიან რქას ნიშნავს. [[ივანე ჯავახიშვილი]]ს შრომაში აკიდო ცალკე ჯიშადაა აღწერილი, თუმცა შემდგომმა შესწავლამ დაადასტურა აკიდოს და მტევანდიდის იდენტურობა. მტევანდიდის მაღლარები ფართო მასივების სახით იყო წარმოდგენილი აგრეთვე გურიის მოსაზღვრე [[აჭარა]]შიაც, განსაკუთრებით [[აჭარისწყალი|აჭარისწყლის]] ხეობის მარჯვენა ზოლში. XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან გავრცელებულ სოკოვან ავადმყოფობათა და ფილოქსერის მოქმედების შედეგად მტევანდიდის მაღლარები გურიაში, მსგავსად სხვა აბორიგენული ჯიშებისა, მასობრივად განადგურდა და აქაიქ მხოლოდ თითო-ოროლა ძირი გადარჩა. 1905-1906 წლებში მტევანდიდი [[დაბლარი]]ს სახით გაშენდა [[საჭამიასერი|საჭამიასერში]], [[დაბლაციხე]]სა და [[ბაღდადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)|ბაღდადში]] მცირე ნაკვეთებად. მტევანდიდის გავრცელების თანამედროვე არეალი მიუხედავად კარგი მოსავლიანობისა და პროდუქციის საკმაოდ მაღალი ღირსებისა მნიშვნელოვნად შეზღუდულია. XX საუკუნის შუა წლებისთვის ის მოიპოვებოდა მხოლოდ ბაღდადში, [[ბახვი]]ს საბჭოთა მეურნეობაში, [[დაბლაციხე]]ში, [[ზემო ფარცხმა]]სა და [[კალაგონი|კალაგონში]]. ==ბოტანიკური აღწერა== მტევანდიდის ზრდასრული [[ფოთოლი]] ღია მწვანეა, მოყვითალო ელფერით, სამნაკვთიანია, ბრტელი. [[ყვავილი]] ორსქესიანია. ვაზს უვითარდება საშუალო ან საშუალოზე ოდნავ დიდი [[მტევანი|მტევნები]]. მტევანი თხელია და ფორმით არასწორი, განიერ-კონუსისებრი და განტოტვილი. მტევნის საშუალო წონა 207 გრამია. მარცვალი მუქი ლურჯი (თითქმის შავი) ფერისა და საშუალო სიდიდისაა ― სიგრძე 15,3 მმ და სიგანე 13,4 მმ უდრის. მარცვალი სქელკანიანია, საკმაოდ ხორციანი და უფრო წვნიანი. მარცვლის კანი სქლად არის დაფარული ცვილით. ==აგრობიოლოგიური დახასიათება== სავეგეტაციო პერიოდის საშუალო ხანგრძლივობა 216 დღეა. ვაზი გამოღვიძებას იწყებს [[მარტი]]ს ბოლოს. [[კვირტი|კვირტების]] გაფურჩქვნა მიმდინარეობს [[აპრილი]]ს პირველ რიცხვებში. ყვავილობა იწყება [[მაისი]]ს ბოლოსა და [[ივნისი]]ს დასაწყისში და 14-15 დღეში მთავრდება. ყურძენი შეთვალებას იწყებს 26-28 [[აგვისტო]]დან და მწიფდება ოქტომბრის დამლევს ან ნოემბრის პირველ დეკადაში. [[ფოთოლცვენა]]ს მტევანდიდი ჩვეულებრივ იწყებს ნოემბრის მეორე ნახევარში და ამთავრებს ნოემბრის ბოლოს ან დეკემბრის პირველ რიცხვებში. ვაზზე დაუკრეფავი ყურძენი ძლებს დეკემბრის ბოლომდე, ხოლო დაკრეფილი ინახება გაზაფხულამდე. ვაზის ზრდა-განვითარება საშუალო ან საშუალოზე ძლიერია. მტევანდიდი მოსავლის პირველ ნიშანს იძლევა დარგვიდან მესამე წელს. სრულ მსხმოიარობაში შედის მეხუთე წლიდან. მაღლარად ფორმირებული მტევანდიდის მოსავლიანობა მეტად ცვალებადია; დაბლარად აღზრდილი ვაზების მოსავალი ქართული წესით ფორმირების შემთხვევაში ერთი ძირიდან საშუალოდ 3 კგ არ აღემატება. მოსავლიანობის კოეფიციენტი 1,7-2 აღწევს. რქაზე ხშირად ორი მტევანია. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 20-22%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 8.5-9.5 გ/ლ-ს. მტევანდიდი [[ფილოქსერა]]სადმი და სოკოვანი დაავადებებისადმი სუსტი გამძლეობით ხასიათდება. მტევანდიდს აზიანებს ყურძნის ჭია. უფრო მეტად ეს მავნებელი ვითარდება ყვავილობისა და ყურძნის მწიფობის პერიოდში და იწვევს მოსავლის მნიშვნელოვნად შემცირებას და პროდუქციის ხარისხის გაუარესებას. სოკოვან დაავადებებს, განსაკუთრებით კი [[ნაცარი (დაავადება)|ნაცარს]] მტევანდიდი [[ჩხავერი|ჩხავერთან]] და სხვა ადგილობრივ ჯიშებთან შედარებით უკეთ უძლებს. ჯიში მაღალი ღირსებისაა და საღ ყურძენს იძლევა მზით უხვად განათებულ სამხრეთით ან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაქანებულ ნაკვეთებზე, სადაც ნიადაგი ნოყიერია და კალციუმის კარბონატების საკმაო რაოდენობას შეიცავს, დაბლობ და ნოყიერ ადგილებში მტევანდიდი უხვ მოსავალს იძლევა, მაგრამ პროდუქციის ხარისხი მნიშვნელოვნად დაბალია. ჯიში ადვილად ეგუება როგორც მოკლე, ისე გრძელ გასხვლას. ==მამალი მტევანდიდი== მტევანდიდის ვარიაციებიდან გურიაში გავრცელებული იყო ე.წ. მამალი მტევანდიდი, რომელიც როგორც ბოტანიკური ნიშნებით, ისე აგრობიოლოგიური და სამეურნეო თვისებებით მნიშვნელოვნად განსხვავდება ნამდვილ მტევანდიდისაგან. მამალი მტევანდიდი ნამდვილი მტევანდიდის მცირემოსავლიანი ვარიაციაა. ვაზს ახასიათებს ძლიერი ზრდა ცალკეული რქების სიგრძე სავეგეტაციო პერიოდის დასასრულისათვის ხშირად 4-5 მ აღწევს. საშუალოზე მცირე სიდიდისა და ღრმად დანაკვთული ფოთლები აქვს. მტევანი საშუალოზე მცირეა, დატოტვილია, მეჩხერი და თითქმის უფორმო. მარცვალი საშუალოზე მცირეა და ჩვეულებრივ ტკბილი გემო აქვს. რქაზე ხშირად ერთი მტევანია, როგორც მცირემოსავლიანი ვარიაცია, იგი ინტერესს მოკლებულია. ==მტევანდიდის ღვინო== მტედავნდიდის ღვინო მუქი ვარდისფერია, არის სკამაოდ მრგვალი და ჰარმონიული, [[ალკოჰოლი]]ს ნორმალური შემცველობით. მტევანდიდის ღვინო კარგად ინახება და უძლებს ტრანსპორტირებას. მტევანდიდი წარმატებით შეიძლება იქნეს გამოყენებული აგრეთვე ძირითად საკუპაჟე მასალად. მტევანდიდისა და [[სხილათუბანი]]ს შერევით მიიღება წითელ სუფრის ღვინო „საჯავახოს ღვინო“. მტევანდიდის და [[ჯანი (ვაზის ჯიში)|ჯანის]] შერევით მიიღება აგრეთვე სუფრის წითელი ღვინო. [[ბახვი]]ს, [[ბაღდადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)|ბაღდადის]] და [[ასკანა|ასკანის]] მიკროზონაში მოყვანილი მტევანდიდისგან დგება მუქი წითელი, მაგარი ღვინო, რომელიც ახლოს დგას კახურ წითელ ღვინოებთან. ==ლიტერატურა== *''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.'', „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 250 *{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=82-86|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}} *{{წიგნი|ავტორი=[[ერმილე ნაკაშიძე|ნაკაშიძე ე.]]|სათაური=მევენახეობა-მეღვინეობა|გამომცემლობა=სახელგამი|წელი=1929|ადგილი=თბ|გვ=24, 42}} *{{წიგნი|ავტორის ბმული=გიგო შარაშიძე|ავტორი=შარაშიძე გ.|სათაური=„გურიის წარსულიდან“|გვერდები=177-178 |ადგილი=თბილისი|წელი= 2006 [1930]| ISBN =99940-62-66-2|ნაწილი=ექვსი საუკეთესო გურული ყურძნის ჯიშის ამპეოლოგია}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://agrokavkaz.ge/dargebi/mevenakheoba/mevenakheoba-qarthuli-vazis-jishebis-mimokhilva-mtevandidi.html ქართული ვაზის ჯიშების მიმოხილვა-მტევანდიდი ] *[https://gwa.ge/letters/m/ ყურძნის ჯიშები] ასოციაცია „ქართული ღვინო“ {{ქართული ვაზის ჯიშები}} [[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]] [[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]] [[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები]] b8vk6v4obrgxqqg3cy91nv3mmcn0lp0 0 323404 5351807 3970781 2026-04-05T19:50:36Z MIKHEIL 18439 5351807 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რასაკინია |მშობლიური სახელი =Ressaquinha |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ressaquinha.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira ressaquinha.jpg |გერბი = Brasao ressaquinha.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 21|lat_min= 03|lat_sec=47 |lon_dir = W|lon_deg= 43|lon_min=45 |lon_sec=44 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 184 609 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =4 711 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =25.52 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ressaquinha }} '''რასაკინია''' ({{lang-pt|Ressaquinha}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[კამპუ-დას-ვერტენტისი (მეზორეგიონი)|კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ბარბასენა (მიკრორეგიონი)|ბარბასენის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 711 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 25,52 კმ²-ზე. ფართობი 184 609 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] afxwzz76cefilc4wjlys0n88opoxcc9 0 323508 5351815 3970790 2026-04-05T19:52:03Z MIKHEIL 18439 5351815 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიბეირან-ვერმელიუ |მშობლიური სახელი =Ribeirão Vermelho |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RibeiraoVermelho.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 21|lat_min= 11|lat_sec=22 |lon_dir = W|lon_deg=45 |lon_min= 03|lon_sec=40 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 49 251 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =3 826 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =77.68 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ribeirão Vermelho }} '''რიბეირან-ვერმელიუ''' ({{lang-pt|Ribeirão Vermelho}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[კამპუ-დას-ვერტენტისი (მეზორეგიონი)|კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ლავრასი (მიკრორეგიონი)|ლავრასის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 826 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 77,68 კმ²-ზე. ფართობი 49 251 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] es5o1d6xaenlnjjv78la2cn0b2turbv 0 324060 5351810 3970784 2026-04-05T19:50:51Z MIKHEIL 18439 5351810 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რეზენდი-კოსტა |მშობლიური სახელი =Resende Costa |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip ResendeCosta.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira-resende-costa-mg.jpg |გერბი = Brasão colorido - resende costa.pdf |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 20|lat_min=55 |lat_sec=11 |lon_dir = W|lon_deg= 44|lon_min= 14|lon_sec=12 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 618 312 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 1140 |მოსახლეობა =10 913 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =17.65 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Resende Costa }} '''რეზენდი-კოსტა''' ({{lang-pt|Resende Costa}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 1140 მეტრზე. მიეკუთვნება [[კამპუ-დას-ვერტენტისი (მეზორეგიონი)|კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[სან-ჟუან-დელ-რეი (მიკრორეგიონი)|სან-ჟუან-დელ-რეის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 913 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 17,65 კმ²-ზე. ფართობი 618 312 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] ef8u1fr7qe1iggxsmf6x6xl82p4xy0i 0 324481 5351816 3970791 2026-04-05T19:52:08Z MIKHEIL 18439 5351816 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიტაპოლისი |მშობლიური სახელი =Ritápolis |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Ritapolis.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaoritapolis.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=21 |lat_min=01 |lat_sec=35 |lon_dir = W|lon_deg=44 |lon_min=19 |lon_sec=10 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 404 805 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =4 925 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =12.17 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ritápolis }} '''რიტაპოლისი''' ({{lang-pt|Ritápolis}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[კამპუ-დას-ვერტენტისი (მეზორეგიონი)|კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[სან-ჟუან-დელ-რეი (მიკრორეგიონი)|სან-ჟუან-დელ-რეის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 925 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 12,17 კმ²-ზე. ფართობი 404 805 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 4x9bornij52kjrtsmk95ic35p7n7se2 0 325114 5351794 3970770 2026-04-05T19:48:33Z MIKHEIL 18439 5351794 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟოაკინ-ფელისიუ |მშობლიური სახელი =Joaquim Felício |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip JoaquimFelicio.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 17|lat_min=45 |lat_sec=35 |lon_dir = W|lon_deg=44 |lon_min=10 |lon_sec=07 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 790 935 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= - |მოსახლეობა =4 305 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =5.44 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Joaquim Felício }} '''ჟოაკინ-ფელისიუ''' ({{lang-pt|Joaquim Felício}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] - მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ცენტრალური მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[კურველუ (მიკრორეგიონი)|კურველუს]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 305 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 5,44 კმ²-ზე. ფართობი 790 935 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 7gu2lqkg1qvu3fgmytm82z2w1rv9b12 0 325464 5351783 3970760 2026-04-05T19:47:05Z MIKHEIL 18439 5351783 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟასინტუ |მშობლიური სახელი =Jacinto |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Jacinto.jpg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Flag of Jacinto.png |გერბი = Coat of Arms of Jacinto.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 16|lat_min= 08|lat_sec=38 |lon_dir = W|lon_deg= 40|lon_min=17 |lon_sec=34 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 393 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 180 |მოსახლეობა =12 134 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =8.71 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Jacinto }} '''ჟასინტუ''' ({{lang-pt|Jacinto}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 180 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ალმენარა (მიკრორეგიონი)|ალმენარის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 134 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 8,71 კმ²-ზე. ფართობი 1 393 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] cr3xcxzp5okwb7hp90c2r1qi52prjt8 0 325465 5351790 3970766 2026-04-05T19:47:41Z MIKHEIL 18439 5351790 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟეკიტინონია |მშობლიური სახელი =Jequitinhonha |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Jequitinhonha.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=16 |lat_min= 26|lat_sec=07 |lon_dir = W|lon_deg= 41|lon_min=00 |lon_sec=20 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 3 514 216 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 1113 |მოსახლეობა =24 131 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =6.87 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Jequitinhonha }} '''ჟეკიტინონია''' ({{lang-pt|Jequitinhonha}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 1113 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ალმენარა (მიკრორეგიონი)|ალმენარის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 131 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 6,87 კმ²-ზე. ფართობი 3 514 216 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] eofifb20debgz91d4gj3g4rqv29a18s 0 325466 5351793 3970769 2026-04-05T19:47:59Z MIKHEIL 18439 5351793 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟოაიმა |მშობლიური სახელი =Joaíma |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Joaima.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Joaíma.png |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 16|lat_min= 39|lat_sec=20 |lon_dir = W|lon_deg= 41|lon_min=01 |lon_sec=25 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 664 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =14 941 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =8.98 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Joaíma }} '''ჟოაიმა''' ({{lang-pt|Joaíma}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ალმენარა (მიკრორეგიონი)|ალმენარის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 941 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 8,98 კმ²-ზე. ფართობი 1 664 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] e34gpu1zv9jgvhk1nz494hl5beohgsf 0 325467 5351798 3970774 2026-04-05T19:48:57Z MIKHEIL 18439 5351798 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟორდანია |მშობლიური სახელი =Jordânia |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Jordania.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=15 |lat_min=53 |lat_sec=58 |lon_dir = W|lon_deg=40 |lon_min= 10|lon_sec=39 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 546 705 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 198 |მოსახლეობა =10 324 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =18.88 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Jordânia }} '''ჟორდანია''' ({{lang-pt|Jordânia}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 198 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ალმენარა (მიკრორეგიონი)|ალმენარის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 324 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 18,88 კმ²-ზე. ფართობი 546 705 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 0uza3yqxj23ayjasn5n6wdgy24vb6qz 0 325828 5351820 3970794 2026-04-05T19:52:23Z MIKHEIL 18439 5351820 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-დუ-პრადუ |მშობლიური სახელი =Rio do Prado |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira Município Rio do Prado - MG.png |გერბი = Brasão do Município de Rio do Prado - MG.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=16 |lat_min= 36|lat_sec=32 |lon_dir = W|lon_deg= 40|lon_min= 34|lon_sec=18 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 479 815 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =5 217 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =10.87 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio do Prado }} '''რიუ-დუ-პრადუ''' ({{lang-pt|Rio do Prado}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ალმენარა (მიკრორეგიონი)|ალმენარის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 217 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 10,87 კმ²-ზე. ფართობი 479 815 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] qp4inntkhnjha6xq3dagit0f2is2k3i 0 325829 5351835 3970809 2026-04-05T19:54:39Z MIKHEIL 18439 5351835 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რუბინი |მშობლიური სახელი =Rubim |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Majestic rocky mountains.jpg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=16 |lat_min=22 |lat_sec=48 |lon_dir = W|lon_deg=40 |lon_min= 32|lon_sec=25 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 965 174 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 246 |მოსახლეობა =9 919 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =10.28 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rubim }} '''რუბინი''' ({{lang-pt|Rubim}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 246 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ალმენარა (მიკრორეგიონი)|ალმენარის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 919 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 10,28 კმ²-ზე. ფართობი 965 174 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 6otluyns57qfzrpyahw75yigcxkwayn 0 325830 5351840 3970814 2026-04-05T19:55:46Z MIKHEIL 18439 5351840 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სალტუ-და-დივიზა |მშობლიური სახელი =Salto da Divisa |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaltodaDivisa.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 15|lat_min=59 |lat_sec=53 |lon_dir = W|lon_deg=39 |lon_min=56 |lon_sec=54 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 937 924 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 120 |მოსახლეობა =6 859 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =7.31 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Salto da Divisa }} '''სალტუ-და-დივიზა''' ({{lang-pt|Salto da Divisa}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 120 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ალმენარა (მიკრორეგიონი)|ალმენარის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 859 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 7,31 კმ²-ზე. ფართობი 937 924 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 97vokk97hjpzrnbt8812babz19eofna 0 325832 5351844 3970819 2026-04-05T19:56:07Z MIKHEIL 18439 5351844 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ანტონიუ-დუ-ჟასინტუ |მშობლიური სახელი =Santo Antônio do Jacinto |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SantoAntoniodoJacinto.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 16|lat_min=31 |lat_sec=58 |lon_dir = W|lon_deg= 40|lon_min=10 |lon_sec=31 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 503 376 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =11 775 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =23.39 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Santo Antônio do Jacinto }} '''სან-ანტონიუ-დუ-ჟასინტუ''' ({{lang-pt|Santo Antônio do Jacinto}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ალმენარა (მიკრორეგიონი)|ალმენარის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 775 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 23,39 კმ²-ზე. ფართობი 503 376 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] aui7fsvffx05ayki3ybxp290p0izgaq 0 326467 5351791 3970767 2026-04-05T19:47:47Z MIKHEIL 18439 5351791 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟენიპაპუ-დი-მინასი |მშობლიური სახელი =Jenipapo de Minas |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip JenipapodeMinas.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=17 |lat_min=04 |lat_sec=57 |lon_dir = W|lon_deg= 42|lon_min=15 |lon_sec=30 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 284 453 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =7 116 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =25.02 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Jenipapo de Minas }} '''ჟენიპაპუ-დი-მინასი''' ({{lang-pt|Jenipapo de Minas}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] - მეტრზე. მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[კაპელინია (მიკრორეგიონი)|კაპელინიის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 116 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 25,02 კმ²-ზე. ფართობი 284 453 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 2cor1j0pprbsqdrscy6zz89cf3rcc6s 0 326468 5351795 3970771 2026-04-05T19:48:40Z MIKHEIL 18439 5351795 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟოზე-გონსალვის-დი-მინასი |მშობლიური სახელი =José Gonçalves de Minas |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip JoseGoncalvesdeMinas.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 16|lat_min= 54|lat_sec=27 |lon_dir = W|lon_deg= 42|lon_min=36 |lon_sec=17 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 381 332 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =4 553 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =11.94 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = José Gonçalves de Minas }} '''ჟოზე-გონსალვის-დი-მინასი''' ({{lang-pt|José Gonçalves de Minas}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[კაპელინია (მიკრორეგიონი)|კაპელინიის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 553 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 11,94 კმ²-ზე. ფართობი 381 332 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] t4r9pliog01eshh13qgkwjbz8h2taza 0 327118 5351850 3970824 2026-04-05T19:57:15Z MIKHEIL 18439 5351850 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-გონსალუ-დუ-რიუ-პრეტუ |მშობლიური სახელი =São Gonçalo do Rio Preto |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoGoncalodoRioPreto.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 18|lat_min=00 |lat_sec=11 |lon_dir = W|lon_deg= 43|lon_min=22 |lon_sec=52 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 314 458 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 750 |მოსახლეობა =3 056 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =9.72 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Gonçalo do Rio Preto }} '''სან-გონსალუ-დუ-რიუ-პრეტუ''' ({{lang-pt|São Gonçalo do Rio Preto}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 750 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ჟეკიტინონიის მეზორეგიონი|ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[დიამანტინა (მიკრორეგიონი)|დიამანტინის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 056 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 9,72 კმ²-ზე. ფართობი 314 458 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] kxselyxwo433rnl1jt9pqa1ocsfww6v 0 328627 5351784 3970761 2026-04-05T19:47:10Z MIKHEIL 18439 5351784 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟაუტუბა |მშობლიური სახელი =Juatuba |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Juatuba.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira juatuba.JPG |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min=57 |lat_sec=15 |lon_dir = W|lon_deg=44 |lon_min=20 |lon_sec=30 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 99 543 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =22 202 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =223.04 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Juatuba }} '''ჟაუტუბა''' ({{lang-pt|Juatuba}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ბელუ-ორიზონტი (მიკრორეგიონი)|ბელუ-ორიზონტის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 202 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 223,04 კმ²-ზე. ფართობი 99 543 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] qkzlmgy5blewrrl9zlns3zeldr0nzm7 0 328702 5351806 3970780 2026-04-05T19:50:31Z MIKHEIL 18439 5351806 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რაპოზუსი |მშობლიური სახელი =Raposos |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Raposos.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira raposos.png |გერბი = Brasao raposos.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min=57 |lat_sec=57 |lon_dir = W|lon_deg= 43|lon_min= 48|lon_sec=17 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 72.068 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =15 342 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =212.88 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Raposos }} '''რაპოზუსი''' ({{lang-pt|Raposos}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ბელუ-ორიზონტი (მიკრორეგიონი)|ბელუ-ორიზონტის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 342 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 212,88 კმ²-ზე. ფართობი 72.068 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 1xm5jr0lkvr6qq0ibbf4j781z6ibpq7 0 328704 5351817 3970792 2026-04-05T19:52:13Z MIKHEIL 18439 5351817 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-ასიმა |მშობლიური სახელი =Rio Acima |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RioAcima.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Rioacima.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 20|lat_min=05 |lat_sec=10 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min= 47|lon_sec=28 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 229 812 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 753 |მოსახლეობა =9 090 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =39.55 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Acima }} '''რიუ-ასიმა''' ({{lang-pt|Rio Acima}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 753 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ბელუ-ორიზონტი (მიკრორეგიონი)|ბელუ-ორიზონტის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 090 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 39,55 კმ²-ზე. ფართობი 229 812 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 6g7kpzuklsl3t3h4d8izhzgv1f1aw8j 0 328705 5351836 3970810 2026-04-05T19:55:22Z MIKHEIL 18439 5351836 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = საბარა |მშობლიური სახელი =Sabará |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = SABARABUCU.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Flag Sabará.jpg |გერბი = Brasaosaba.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 19|lat_min= 53|lat_sec=33 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=48 |lon_sec=40 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 302 173 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 705 |მოსახლეობა =126 269 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =417.87 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Sabará }} '''საბარა''' ({{lang-pt|Sabará}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 705 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ბელუ-ორიზონტი (მიკრორეგიონი)|ბელუ-ორიზონტის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 126 269 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 417,87 კმ²-ზე. ფართობი 302 173 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 5jf9g8a6sn8fnginrbd8310es8wmvb1 0 328707 5351873 3970846 2026-04-05T20:00:33Z MIKHEIL 18439 5351873 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟუაკინ-დი-ბიკასი |მშობლიური სახელი =São Joaquim de Bicas |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoJoaquimdeBicas.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeirasjoaquimbicas.png |გერბი = Brasaosjoaquimbicas.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min=02 |lat_sec=46 |lon_dir = W|lon_deg=44 |lon_min=15 |lon_sec=52 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 71 557 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =25 537 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =356.88 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Joaquim de Bicas }} '''სან-ჟუაკინ-დი-ბიკასი''' ({{lang-pt|São Joaquim de Bicas}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ბელუ-ორიზონტი (მიკრორეგიონი)|ბელუ-ორიზონტის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 537 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 356,88 კმ²-ზე. ფართობი 71 557 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] c8l4ecnk6e2hqw38epbkxa8jn2gd8dc 0 328708 5351867 3970840 2026-04-05T19:59:29Z MIKHEIL 18439 5351867 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟოზე-და-ლაპა |მშობლიური სახელი =São José da Lapa |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoJosedaLapa.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaosjoselapa.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min=42 |lat_sec=01 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=57 |lon_sec=40 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 47 930 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 720 |მოსახლეობა =19 799 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =413.08 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São José da Lapa }} '''სან-ჟოზე-და-ლაპა''' ({{lang-pt|São José da Lapa}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 720 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ბელუ-ორიზონტი (მიკრორეგიონი)|ბელუ-ორიზონტის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 799 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 413,08 კმ²-ზე. ფართობი 47 930 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] haox7gv5gd1k0vykekzez6czvswz35q 0 329570 5351822 3970796 2026-04-05T19:52:34Z MIKHEIL 18439 5351822 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-ვერმელიუ |მშობლიური სახელი =Rio Vermelho |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = PIC 0264.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira rIO vERMELHO.jpg |გერბი = Br-mg-652.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=18 |lat_min=17 |lat_sec=39 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=00 |lon_sec=31 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 986 561 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =13 645 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =13.83 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Vermelho }} '''რიუ-ვერმელიუ''' ({{lang-pt|Rio Vermelho}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[კონსეისან-დუ-მატუ-დენტრუ (მიკრორეგიონი)|კონსეისან-დუ-მატუ-დენტრუს]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 645 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 13,83 კმ²-ზე. ფართობი 986 561 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 1s4x69eofpp836hef5n1e1mjk4yz9rx 0 329962 5351846 3970821 2026-04-05T19:56:56Z MIKHEIL 18439 5351846 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ბრას0დუ-სუასუი |მშობლიური სახელი =São Brás do Suaçuí |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoBrasdoSuacui.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaosaobrassuacui.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min=37 |lat_sec=30 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=56 |lon_sec=55 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 110 019 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =3 513 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =31.93 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Brás do Suaçuí }} '''სან-ბრას0დუ-სუასუი''' ({{lang-pt|São Brás do Suaçuí}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[კონსელიეირუ-ლაფაეტი (მიკრორეგიონი)|კონსელიეირუ-ლაფაეტის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 513 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 31,93 კმ²-ზე. ფართობი 110 019 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] otz8h681ob0urnfr427qclr7f3hr52q 0 330174 5351799 3970775 2026-04-05T19:49:02Z MIKHEIL 18439 5351799 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟუან-მონლევადი |მშობლიური სახელი =João Monlevade |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Vista parcial João Monlevade MG com pedras ao fundo.jpg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Flag of João Monlevade MG.png |გერბი = Coat of arms of João Monlevade MG.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 19|lat_min=48 |lat_sec=38 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min= 10|lon_sec=37 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 99 158 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 732 |მოსახლეობა =73 610 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =742.35 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = João Monlevade }} '''ჟუან-მონლევადი''' ({{lang-pt|João Monlevade}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 732 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[იტაბირა (მიკრორეგიონი)|იტაბირის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 73 610 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 742,35 კმ²-ზე. ფართობი 99 158 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 9bbo3jzbpz1jq8zrp94jyymchovkplw 0 330177 5351828 3970801 2026-04-05T19:53:55Z MIKHEIL 18439 5351828 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-პირასიკაბა |მშობლიური სახელი =Rio Piracicaba |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Praça Maria do Rosário Caldeira, Rio Piracicaba MG.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira rio piracicaba.jpg |გერბი = Brasao rio piracicaba.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min=55 |lat_sec=45 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min= 10|lon_sec=26 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 373 037 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 690 |მოსახლეობა =14 149 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =37.93 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Piracicaba }} '''რიუ-პირასიკაბა''' ({{lang-pt|Rio Piracicaba}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 690 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[იტაბირა (მიკრორეგიონი)|იტაბირის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 149 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 37,93 კმ²-ზე. ფართობი 373 037 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 7ojoc0q3i06tali0y4him8zvxplxkb8 0 330180 5351854 3970828 2026-04-05T19:57:37Z MIKHEIL 18439 5351854 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-დომინგუს-დუ-პრატა |მშობლიური სახელი = São Domingos do Prata |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoDomingosdoPrata.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min= 52|lat_sec=15 |lon_dir = W|lon_deg= 42|lon_min=58 |lon_sec=06 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 743 768 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 576 |მოსახლეობა =17 357 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =23.34 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Domingos do Prata }} '''სან-დომინგუს-დუ-პრატა''' ({{lang-pt|São Domingos do Prata}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 576 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[იტაბირა (მიკრორეგიონი)|იტაბირის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 357 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 23,34 კმ²-ზე. ფართობი 743 768 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 0mtn1pmaiixp7bi6iaj6yjdzf3qr1lt 0 330181 5351849 3915333 2026-04-05T19:57:10Z MIKHEIL 18439 5351849 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-გონსალუ-დუ-რიუ-აბაიშუ |მშობლიური სახელი =São Gonçalo do Rio Abaixo |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoGoncalodoRioAbaixo.svg |პანორამის სიგანე = |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 363 812 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 627 |მოსახლეობა =9 777 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =26.87 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Gonçalo do Rio Abaixo }} '''სან-გონსალუ-დუ-რიუ-აბაიშუ''' ({{lang-pt|São Gonçalo do Rio Abaixo}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 627 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[იტაბირა (მიკრორეგიონი)|იტაბირის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 777 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 26,87 კმ²-ზე. ფართობი 363 812 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] mslwlh4h7fwqzsyp6htltwf4j8beskg 0 330182 5351869 3970843 2026-04-05T20:00:09Z MIKHEIL 18439 5351869 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟოზე-დუ-გოიაბალი |მშობლიური სახელი =São José do Goiabal |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoJosedoGoiabal.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasão de São José do Goiabal MG.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min= 55|lat_sec=39 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=42 |lon_sec=20 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 184 511 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 287 |მოსახლეობა =5 636 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =30.55 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São José do Goiabal }} '''სან-ჟოზე-დუ-გოიაბალი''' ({{lang-pt|São José do Goiabal}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 287 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[იტაბირა (მიკრორეგიონი)|იტაბირის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 636 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 30,55 კმ²-ზე. ფართობი 184 511 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] azsbp5d5cx2axqwxtwvpr90mzyiosp7 0 330230 5351792 3970768 2026-04-05T19:47:53Z MIKHEIL 18439 5351792 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟესეაბა |მშობლიური სახელი =Jeceaba |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Jeceaba.jpg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeirajeceaba.jpg |გერბი = Brasaojeceaba.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min=32 |lat_sec=06 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=59 |lon_sec=00 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 236 250 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 850 |მოსახლეობა =5 395 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =22.84 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Jeceaba }} '''ჟესეაბა''' ({{lang-pt|Jeceaba}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 850 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[იტაგუარა (მიკრორეგიონი)|იტაგუარის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 395 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 22,84 კმ²-ზე. ფართობი 236 250 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] clpna70oribmucnkaq5ttbfk1zeet2a 0 330233 5351824 3970798 2026-04-05T19:52:47Z MIKHEIL 18439 5351824 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-მანსუ |მშობლიური სახელი =Rio Manso |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaoriomanso.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 20|lat_min=15 |lat_sec=57 |lon_dir = W|lon_deg= 44|lon_min= 18|lon_sec=31 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 231 540 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 890 |მოსახლეობა =5 276 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =22.79 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Manso }} '''რიუ-მანსუ''' ({{lang-pt|Rio Manso}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 890 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[იტაგუარა (მიკრორეგიონი)|იტაგუარის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 276 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 22,79 კმ²-ზე. ფართობი 231 540 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] lxv6e9frineyp9uv3ujftci7yj4g43t 0 330590 5351865 3970839 2026-04-05T19:59:08Z MIKHEIL 18439 5351865 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟოზე-და-ვარჟინია |მშობლიური სახელი =São José da Varginha |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoJosedaVarginha.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaosjosevarginha.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min=42 |lat_sec=29 |lon_dir = W|lon_deg=44 |lon_min= 33|lon_sec=28 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 205 501 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =4 198 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =20.43 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São José da Varginha }} '''სან-ჟოზე-და-ვარჟინია''' ({{lang-pt|São José da Varginha}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პარა-დი-მინასი (მიკრორეგიონი)|პარა-დი-მინასის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 198 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 20,43 კმ²-ზე. ფართობი 205 501 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 8f701bufb0iujv3ku310rq6j6a1xuks 0 330784 5351789 3970765 2026-04-05T19:47:36Z MIKHEIL 18439 5351789 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟეკიტიბა |მშობლიური სახელი =Jequitibá |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Jequitiba.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 19|lat_min= 14|lat_sec=22 |lon_dir = W|lon_deg= 44|lon_min=01 |lon_sec=29 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 445 030 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =5 156 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =11.59 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Jequitibá }} '''ჟეკიტიბა''' ({{lang-pt|Jequitibá}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[სეტი-ლაგოასი (მიკრორეგიონი)|სეტი-ლაგოასის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 156 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 11,59 კმ²-ზე. ფართობი 445 030 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] l7opa402bvhsdrzutf712x9rg7rnoh9 0 331038 5351800 3916022 2026-04-05T19:49:09Z MIKHEIL 18439 5351800 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟუან-პინიეირუ |მშობლიური სახელი =João Pinheiro |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip JoaoPinheiro.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira de João Pinheiro.jpg |გერბი = Brasão de João Pinheiro.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 17|lat_min= 44|lat_sec=39 |lon_dir = W|lon_deg=46 |lon_min=10 |lon_sec=26 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 10 727 471 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 765 |მოსახლეობა =45 260 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =4.22 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = João Pinheiro }} '''ჟუან-პინიეირუ''' ({{lang-pt|João Pinheiro}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 765 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პარაკატუ (მიკრორეგიონი)|პარაკატუს]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 45 260 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 4,22 კმ²-ზე. ფართობი 10 727 471 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] owcsf0w2fvnm3oa1otss7gwkebukvtf 0 331043 5351847 3970822 2026-04-05T19:57:00Z MIKHEIL 18439 5351847 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-გონსალუ-დუ-აბაეტე |მშობლიური სახელი =São Gonçalo do Abaeté |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoGoncalodoAbaete.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=18 |lat_min=20 |lat_sec=23 |lon_dir = W|lon_deg= 45|lon_min=50 |lon_sec=13 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 2 692 171 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =6 264 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =2.33 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Gonçalo do Abaeté }} '''სან-გონსალუ-დუ-აბაეტე''' ({{lang-pt|São Gonçalo do Abaeté}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პარაკატუ (მიკრორეგიონი)|პარაკატუს]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 264 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 2,33 კმ²-ზე. ფართობი 2 692 171 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] jp7leget1cpf4stm26nv07wwlhirq8h 0 331295 5351797 3970773 2026-04-05T19:48:50Z MIKHEIL 18439 5351797 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟოზენოპოლისი |მშობლიური სახელი =Josenópolis |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Josenopolis.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=16 |lat_min=32 |lat_sec=47 |lon_dir = W|lon_deg= 42|lon_min=30 |lon_sec=54 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 541 393 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =4 566 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =8.43 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Josenópolis }} '''ჟოზენოპოლისი''' ({{lang-pt|Josenópolis}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[გრან-მოგოლი (მიკრორეგიონი)|გრან-მოგოლის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 566 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 8,43 კმ²-ზე. ფართობი 541 393 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 9ffiu1zjt5p5g5bx2dbwv1ab7ec64ko 0 331581 5351814 3970788 2026-04-05T19:51:14Z MIKHEIL 18439 5351814 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიაშუ-დუს-მაშადუსი |მშობლიური სახელი =Riacho dos Machados |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RiachodosMachados.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=16 |lat_min=00 |lat_sec=16 |lon_dir = W|lon_deg= 43|lon_min=02 |lon_sec=58 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 315 540 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 1130 |მოსახლეობა =9 360 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =7.11 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Riacho dos Machados }} '''რიაშუ-დუს-მაშადუსი''' ({{lang-pt|Riacho dos Machados}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 1130 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ჟანაუბა (მიკრორეგიონი)|ჟანაუბის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 360 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 7,11 კმ²-ზე. ფართობი 1 315 540 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] jpaf83h1z899p0ju6vopo3q8xqwlsvp 0 331858 5351802 3970777 2026-04-05T19:49:46Z MIKHEIL 18439 5351802 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟუვენილია |მშობლიური სახელი =Juvenília |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Juvenilia.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = BandeiraJuvenilia.jpg |გერბი = Brasaojuvenilia.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=14 |lat_min=16 |lat_sec=10 |lon_dir = W|lon_deg=44 |lon_min=09 |lon_sec=42 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 064 697 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 445 |მოსახლეობა =5 708 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =5.36 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Juvenília }} '''ჟუვენილია''' ({{lang-pt|Juvenília}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 445 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ჟანაუარია (მიკრორეგიონი)|ჟანაუარიის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 708 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 5,36 კმ²-ზე. ფართობი 1 064 697 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] kdut2mb1uv05urztgc9jntjzl90xxx5 0 333351 5351803 3970778 2026-04-05T19:49:51Z MIKHEIL 18439 5351803 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟურამენტუ |მშობლიური სახელი =Juramento |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Juramento.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=16 |lat_min=50 |lat_sec=54 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=35 |lon_sec=13 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 431 630 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =4 113 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =9.53 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Juramento }} '''ჟურამენტუ''' ({{lang-pt|Juramento}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[მონტის-კლარუსი (მიკრორეგიონი)|მონტის-კლარუსის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 113 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 9,53 კმ²-ზე. ფართობი 431 630 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] fsj5jfsn9yoeawaymgobp6gljhtcc7y 0 333559 5351875 3970848 2026-04-05T20:00:43Z MIKHEIL 18439 5351875 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟუან-და-ლაგოა |მშობლიური სახელი =São João da Lagoa |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoJoaodaLagoa.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Bandeirasjlagoa.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 16|lat_min=51 |lat_sec=10 |lon_dir = W|lon_deg=44 |lon_min= 20|lon_sec=52 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 998 015 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =4 656 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =4.67 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São João da Lagoa }} '''სან-ჟუან-და-ლაგოა''' ({{lang-pt|São João da Lagoa}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[მონტის-კლარუსი (მიკრორეგიონი)|მონტის-კლარუსის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 656 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 4,67 კმ²-ზე. ფართობი 998 015 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 5n7fnncj8ppcbr6thgfnmd132xft70o 0 333722 5351788 3970764 2026-04-05T19:47:30Z MIKHEIL 18439 5351788 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟეკიტაი |მშობლიური სახელი =Jequitaí |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Jequitai.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=17 |lat_min=13 |lat_sec=57 |lon_dir = W|lon_deg=44 |lon_min=26 |lon_sec=25 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 268 443 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =8 005 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =6.31 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Jequitaí }} '''ჟეკიტაი''' ({{lang-pt|Jequitaí}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პირაპორა (მიკრორეგიონი)|პირაპორის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 005 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 6,31 კმ²-ზე. ფართობი 1 268 443 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 9p1imv93dzfw3w02mhw1g8lfxr8spxm 0 333726 5351813 3970787 2026-04-05T19:51:09Z MIKHEIL 18439 5351813 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიაშინიუ |მშობლიური სახელი =Riachinho |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Riachinho.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=16 |lat_min=13 |lat_sec=12 |lon_dir = W|lon_deg=46 |lon_min= 00|lon_sec=07 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 719 266 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 550 |მოსახლეობა =8 007 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =4.66 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Riachinho }} '''რიაშინიუ''' ({{lang-pt|Riachinho}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 550 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პირაპორა (მიკრორეგიონი)|პირაპორის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 007 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 4,66 კმ²-ზე. ფართობი 1 719 266 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] f83yxm1l6e6mqb6119w88ni6o56smau 0 333778 5351826 3970799 2026-04-05T19:53:44Z MIKHEIL 18439 5351826 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-პადრუ-დი-მინასი |მშობლიური სახელი =Rio Pardo de Minas |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RioPardodeMinas.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasao rio pardo de minas.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=15 |lat_min=37 |lat_sec=00 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=32 |lon_sec=35 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 3 117 437 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 751 |მოსახლეობა =29 099 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =9.33 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Pardo de Minas }} '''რიუ-პადრუ-დი-მინასი''' ({{lang-pt|Rio Pardo de Minas}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 751 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[სალინასი (მიკრორეგიონი)|სალინასის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 29 099 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 9,33 კმ²-ზე. ფართობი 3 117 437 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] rgu135onfjyl0ju3vpos5walfpv34vh 0 333826 5351839 3970813 2026-04-05T19:55:41Z MIKHEIL 18439 5351839 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სალინასი |მშობლიური სახელი =Salinas |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Salinas.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira Salinas.png |გერბი = Brasaosalinas.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=16 |lat_min=10 |lat_sec=11 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=17 |lon_sec=23 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 887 646 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 471 |მოსახლეობა =39 178 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =20.75 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Salinas }} '''სალინასი''' ({{lang-pt|Salinas}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 471 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[სალინასი (მიკრორეგიონი)|სალინასის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 39 178 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 20,75 კმ²-ზე. ფართობი 1 887 646 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] s2xs0tmpbdpc1zn20j5qwuu40l1jhn9 0 334162 5351848 5329101 2026-04-05T19:57:04Z MIKHEIL 18439 5351848 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-გონსალუ-დუ-პარა |მშობლიური სახელი =São Gonçalo do Pará |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Sgp1.jpg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira São Gonçalo do Pará, MG.jpg |გერბი = Brasao sgp.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min= 59|lat_sec=03 |lon_dir = W|lon_deg=44 |lon_min=51 |lon_sec=27 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 265 730 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 750 |მოსახლეობა =10 398 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =39.13 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Gonçalo do Pará }} '''სან-გონსალუ-დუ-პარა''' ({{lang-pt|São Gonçalo do Pará}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 750 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[დივინოპოლისი (მიკრორეგიონი)|დივინოპოლისის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 398 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 39,13 კმ²-ზე. ფართობი 265 730 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] ces0bmpgi9j8c04o34q8574dex3uzbe 0 335374 5351842 3970817 2026-04-05T19:55:56Z MIKHEIL 18439 5351842 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ანტონიუ-დუ-ამპარუ |მშობლიური სახელი =Santo Antônio do Amparo |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Santo Antônio do Amparo.jpg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeirastoantonioamparo.jpg |გერბი = Brasaostoantonioamparo.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min= 56|lat_sec=47 |lon_dir = W|lon_deg=45 |lon_min=55 |lon_sec=10 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 488 885 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 990 |მოსახლეობა =17 345 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =35.48 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Santo Antônio do Amparo }} '''სან-ანტონიუ-დუ-ამპარუ''' ({{lang-pt|Santo Antônio do Amparo}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 990 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ოლივეირა (მიკრორეგიონი)|ოლივეირას]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 345 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 35,48 კმ²-ზე. ფართობი 488 885 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] mjjklxvn70cxvqiuksqmxk4d9zhxb8b 0 336606 5351855 3970829 2026-04-05T19:57:43Z MIKHEIL 18439 5351855 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ვისენტი-დი-მინასი |მშობლიური სახელი =São Vicente de Minas |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Praça em São Vicente de Minas (2).jpg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coat of arms of São Vicente de Minas MG.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=21 |lat_min= 42|lat_sec=15 |lon_dir = W|lon_deg=44 |lon_min= 26|lon_sec=40 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 7 008 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =7 008 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =17.85 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Vicente de Minas }} '''სან-ვისენტი-დი-მინასი''' ({{lang-pt|São Vicente de Minas}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ანდრელანდია (მიკრორეგიონი)|ანდრელანდიის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 008 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 17,85 კმ²-ზე. ფართობი 7 008 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] eqmb328c56zovulms2mgy1xa6yxbfw4 0 337382 5351874 3970847 2026-04-05T20:00:38Z MIKHEIL 18439 5351874 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟუან-ბატისტა-დუ-გლორია |მშობლიური სახელი =São João Batista do Glória |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoJoaoBatistadoGloria.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaosjbgloria.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 20|lat_min=38 |lat_sec=08 |lon_dir = W|lon_deg=46 |lon_min=30 |lon_sec=22 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 547 908 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 730 |მოსახლეობა =6 887 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =12.57 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São João Batista do Glória }} '''სან-ჟუან-ბატისტა-დუ-გლორია''' ({{lang-pt|São João Batista do Glória}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 730 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პასუსი (მიკრორეგიონი)|პასუსის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 887 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 12,57 კმ²-ზე. ფართობი 547 908 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] i20o9g25rhbj41gp3vy6mvylix74pln 0 337383 5351864 3970838 2026-04-05T19:59:02Z MIKHEIL 18439 5351864 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟოზე-და-ბარა |მშობლიური სახელი =São José da Barra |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoJosedaBarra.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaosjosebarra.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min=43 |lat_sec=06 |lon_dir = W|lon_deg=46 |lon_min=18 |lon_sec=43 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 314 253 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =6 778 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =21.57 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São José da Barra }} '''სან-ჟოზე-და-ბარა''' ({{lang-pt|São José da Barra}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პასუსი (მიკრორეგიონი)|პასუსის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 778 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 21,57 კმ²-ზე. ფართობი 314 253 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 6e1yi06zpi40th3g1alyrz10lmwz4bh 0 345184 5351851 5330564 2026-04-05T19:57:22Z MIKHEIL 18439 5351851 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-გონსალუ-დუ-საპუკაი |მშობლიური სახელი =São Gonçalo do Sapucaí |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Vista Parcial São Gonçalo do Sapucaí.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Brasao sgs.png |გერბი = Bandeira São Gonçalo do Sapucaí, MG.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=21 |lat_min=53 |lat_sec=33 |lon_dir = W|lon_deg=45 |lon_min=35 |lon_sec=44 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 516 683 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 906 |მოსახლეობა =23 906 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =46.27 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Gonçalo do Sapucaí }} '''სან-გონსალუ-დუ-საპუკაი''' ({{lang-pt|São Gonçalo do Sapucaí}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 906 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[სანტა-რიტა-დუ-საპუკაი (მიკრორეგიონი)|სანტა-რიტა-დუ-საპუკაის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 906 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 46,27 კმ²-ზე. ფართობი 516 683 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] lemgfp7j16w8lh064c1v8jmt0240633 0 345444 5351785 3970762 2026-04-05T19:47:17Z MIKHEIL 18439 5351785 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟეზუანია |მშობლიური სახელი =Jesuânia |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Jesuania.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 21|lat_min=59 |lat_sec=56 |lon_dir = W|lon_deg= 45|lon_min= 17|lon_sec=24 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 153 852 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 900 |მოსახლეობა =4 768 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =30.99 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Jesuânia }} '''ჟეზუანია''' ({{lang-pt|Jesuânia}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 900 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პოზუ-ალეგრი (მიკრორეგიონი)|პოზუ-ალეგრის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 768 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 30,99 კმ²-ზე. ფართობი 153 852 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] astwykyvvuuvfr4254nills4vnxg6c6 0 345860 5351804 3970779 2026-04-05T19:49:57Z MIKHEIL 18439 5351804 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟურუაია |მშობლიური სახელი =Juruaia |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Juruaia.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 21|lat_min= 15|lat_sec=07 |lon_dir = W|lon_deg=46 |lon_min=34 |lon_sec=51 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 220 353 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =9 238 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =41.92 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Juruaia }} '''ჟურუაია''' ({{lang-pt|Juruaia}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[სან-სებასტიან-დუ-პარაიზუ (მიკრორეგიონი)|სან-სებასტიან-დუ-პარაიზუს]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 238 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 41,92 კმ²-ზე. ფართობი 220 353 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] j9m9fpn1oi6r5labdjbygvhzumhf8s4 0 346024 5351858 3970832 2026-04-05T19:58:30Z MIKHEIL 18439 5351858 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-პედრუ-და-უნიანი |მშობლიური სახელი =São Pedro da União |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoPedrodaUniao.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 21|lat_min= 07|lat_sec=51 |lon_dir = W|lon_deg= 46|lon_min=37 |lon_sec=07 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 260 827 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 932 |მოსახლეობა =5 040 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =19.32 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Pedro da União }} '''სან-პედრუ-და-უნიანი''' ({{lang-pt|São Pedro da União}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 932 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[სან-სებასტიან-დუ-პარაიზუ (მიკრორეგიონი)|სან-სებასტიან-დუ-პარაიზუს]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 040 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 19,32 კმ²-ზე. ფართობი 260 827 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] t84i1cllit7vn4ulpd9t8lvu1o9kias 0 346104 5351845 3970820 2026-04-05T19:56:13Z MIKHEIL 18439 5351845 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ბენტუ-აბადი |მშობლიური სახელი =São Bento Abade |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoBentoAbade.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira do Município de São Bento Abade.jpg |გერბი = Brasaosaobentoabade.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=21 |lat_min=34 |lat_sec=57 |lon_dir = W|lon_deg= 45|lon_min=04 |lon_sec=30 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 80 403 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 971 |მოსახლეობა =4 577 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =56.93 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Bento Abade }} '''სან-ბენტუ-აბადი''' ({{lang-pt|São Bento Abade}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 971 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ვარჟინია (მიკრორეგიონი)|ვარჟინიის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 577 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 56,93 კმ²-ზე. ფართობი 80 403 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 3610nhpgturyqohpvxp0hqeokw3nzf6 0 346158 5351838 3970812 2026-04-05T19:55:34Z MIKHEIL 18439 5351838 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = საკრამენტუ |მშობლიური სახელი =Sacramento |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Sacramento.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Sacramento (Minas Gerais).svg |გერბი = Brasaosacramento.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 19|lat_min= 52|lat_sec=21 |lon_dir = W|lon_deg=47 |lon_min=26 |lon_sec=24 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 3 073 268 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 832 |მოსახლეობა =23 896 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =7.78 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Sacramento }} '''საკრამენტუ''' ({{lang-pt|Sacramento}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 832 მეტრზე. მიეკუთვნება [[მინას-ჟერაისის შტატის ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონი|მინას-ჟერაისის შტატის ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[არაშა (მიკრორეგიონი)|არაშის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 896 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 7,78 კმ²-ზე. ფართობი 3 073 268 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 45523e8znzjm249mhsu6h7uguwf0if1 0 346411 5351827 3970800 2026-04-05T19:53:49Z MIKHEIL 18439 5351827 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-პარანაიბა |მშობლიური სახელი =Rio Paranaíba |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RioParanaiba.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira Rio Paranaiba.jpg |გერბი = Brasao Rio Paranaiba.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 19|lat_min=11 |lat_sec=36 |lon_dir = W|lon_deg=46 |lon_min=14 |lon_sec=41 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 352 353 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =11 885 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =8.79 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Paranaíba }} '''რიუ-პარანაიბა''' ({{lang-pt|Rio Paranaíba}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონი|ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პატუს-დი-მინასი (მიკრორეგიონი)|პატუს-დი-მინასის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 885 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 8,79 კმ²-ზე. ფართობი 1 352 353 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 7olv10k4yn9obssigqxrpulbheqt7cs 0 346413 5351852 3970826 2026-04-05T19:57:27Z MIKHEIL 18439 5351852 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-გოტარდუ |მშობლიური სახელი =São Gotardo |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoGotardo.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira sao gotardo.jpg |გერბი = Brasao sao gotardo.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min=18 |lat_sec=39 |lon_dir = W|lon_deg= 46|lon_min=02 |lon_sec=56 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 866 087 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 1 055 |მოსახლეობა =31 819 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =36.74 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Gotardo }} '''სან-გოტარდუ''' ({{lang-pt|São Gotardo}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 1 055 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონი|ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პატუს-დი-მინასი (მიკრორეგიონი)|პატუს-დი-მინასის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 819 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 36,74 კმ²-ზე. ფართობი 866 087 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] d6r0ulcqa6vh337mauhgo6al3u2erb3 0 346672 5351833 3970806 2026-04-05T19:54:23Z MIKHEIL 18439 5351833 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რომარია |მშობლიური სახელი =Romaria |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Romaria.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeiraromariamg.jpg |გერბი = Brasaoromaria.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 18|lat_min=52 |lat_sec=56 |lon_dir = W|lon_deg=47 |lon_min=35 |lon_sec=07 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 407 557 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 975 |მოსახლეობა =3 596 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =8.82 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Romaria }} '''რომარია''' ({{lang-pt|Romaria}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 975 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონი|ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პატროსინიუ (მიკრორეგიონი)|პატროსინიუს]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 596 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 8,82 კმ²-ზე. ფართობი 407 557 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] cv1sky5d0aq0rtjf2enmdimqljp0ut2 0 347415 5351812 4967190 2026-04-05T19:51:05Z MIKHEIL 18439 5351812 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რესპლენდორი |მშობლიური სახელი =Resplendor |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Vista parcial de Resplendor MG2.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Flag of Resplendor MG.png |გერბი = Coat of arms of Resplendor MG.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 19|lat_min=19 |lat_sec=38 |lon_dir = W|lon_deg= 41|lon_min=15 |lon_sec=18 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 081 796 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 919 |მოსახლეობა =17 089 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =15.8 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Resplendor }} '''რესპლენდორი''' ({{lang-pt|Resplendor}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 919 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-რიუ-დოსის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[აიმორესი (მიკრორეგიონი)|აიმორესის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 089 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 15,8 კმ²-ზე. ფართობი 1 081 796 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] e779z9ue5pv39yegagkdtd3rjnquuyl 0 347778 5351853 3970827 2026-04-05T19:57:32Z MIKHEIL 18439 5351853 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-დომინგუს-დას-დორისი |მშობლიური სახელი =São Domingos das Dores |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoDomingosdasDores.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coat of arms of São Domingos das Dores MG.PNG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min=31 |lat_sec=39 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=00 |lon_sec=49 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 60 865 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= - |მოსახლეობა =5 408 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =88.85 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Domingos das Dores }} '''სან-დომინგუს-დას-დორისი''' ({{lang-pt|São Domingos das Dores}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] - მეტრზე. მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-რიუ-დოსის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[კარატინგა (მიკრორეგიონი)|კარატინგის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 408 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 88,85 კმ²-ზე. ფართობი 60 865 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 59e918sk0dkcyjihwz5jncavl3ois3n 0 347891 5351862 3970836 2026-04-05T19:58:52Z MIKHEIL 18439 5351862 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟერალდუ-და-პიედადი |მშობლიური სახელი =São Geraldo da Piedade |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoGeraldodaPiedade.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 18|lat_min=50 |lat_sec=40 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=17 |lon_sec=20 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 152 336 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 300 |მოსახლეობა =4 389 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =28.81 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Geraldo da Piedade }} '''სან-ჟერალდუ-და-პიედადი''' ({{lang-pt|São Geraldo da Piedade}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 300 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-რიუ-დოსის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[გოვერნადორ-ვალადარისი (მიკრორეგიონი)|გოვერნადორ-ვალადარისის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 389 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 28,81 კმ²-ზე. ფართობი 152 336 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] kuwitr1frzblfaua7ocvds1ex1wrmk6 0 347892 5351863 3970837 2026-04-05T19:58:57Z MIKHEIL 18439 5351863 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟერალდუ-დუ-ბაიშიუ |მშობლიური სახელი =São Geraldo do Baixio |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoGeraldodoBaixio.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Flag of São Geraldo do Baixio MG.png |გერბი = Coat of arms of São Geraldo do Baixio MG.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=18 |lat_min=55 |lat_sec=03 |lon_dir = W|lon_deg=41 |lon_min= 21|lon_sec=36 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 280 954 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 200 |მოსახლეობა =3 486 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =12.41 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Geraldo do Baixio }} '''სან-ჟერალდუ-დუ-ბაიშიუ''' ({{lang-pt|São Geraldo do Baixio}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 200 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-რიუ-დოსის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[გოვერნადორ-ვალადარისი (მიკრორეგიონი)|გოვერნადორ-ვალადარისის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 486 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 12,41 კმ²-ზე. ფართობი 280 954 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] pv9k13owpdm68bkgfl5kdijsgab4go3 0 347893 5351868 3970841 2026-04-05T19:59:55Z MIKHEIL 18439 5351868 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟოზე-და-საფირა |მშობლიური სახელი =São José da Safira |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoJosedaSafira.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coat of arms of São José da Safira MG.PNG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=18 |lat_min=19 |lat_sec=30 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=08 |lon_sec=39 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 213 881 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 290 |მოსახლეობა =4 075 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =19.05 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São José da Safira }} '''სან-ჟოზე-და-საფირა''' ({{lang-pt|São José da Safira}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 290 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-რიუ-დოსის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[გოვერნადორ-ვალადარისი (მიკრორეგიონი)|გოვერნადორ-ვალადარისის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 075 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 19,05 კმ²-ზე. ფართობი 213 881 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] ennzf3a8gz7uqc0bdsv8v3ubwdgtfz4 0 347894 5351870 3915657 2026-04-05T20:00:17Z MIKHEIL 18439 5351870 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟოზე-დუ-დივინუ |მშობლიური სახელი =São José do Divino |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoJosedoDivino.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaosjosedivinomg.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 18|lat_min=28 |lat_sec=49 |lon_dir = W|lon_deg=41 |lon_min=23 |lon_sec=18 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 328 704 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 340 |მოსახლეობა =3 834 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =11.66 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São José do Divino }} '''სან-ჟოზე-დუ-დივინუ''' ({{lang-pt|São José do Divino}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 340 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-რიუ-დოსის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[გოვერნადორ-ვალადარისი (მიკრორეგიონი)|გოვერნადორ-ვალადარისის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 834 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 11,66 კმ²-ზე. ფართობი 328 704 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] fbsc04xqt0g7bo9ykchoxpoeko5914q 0 347949 5351837 3970811 2026-04-05T19:55:29Z MIKHEIL 18439 5351837 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = საბინოპოლისი |მშობლიური სახელი =Sabinópolis |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Sabinopolis.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coat of arms of Sabinópolis MG.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=18 |lat_min=29 |lat_sec=58 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=04 |lon_sec=58 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 919 811 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= - |მოსახლეობა =15 704 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =17.07 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Sabinópolis }} '''საბინოპოლისი''' ({{lang-pt|Sabinópolis}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-რიუ-დოსის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[გუანიაინსი (მიკრორეგიონი)|გუანიაინსის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 704 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 17,07 კმ²-ზე. ფართობი 919 811 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 3mhelsaizi8o2fk7ygnzu8vzi8e25nv 0 348058 5351801 4967526 2026-04-05T19:49:14Z MIKHEIL 18439 5351801 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟუანეზია |მშობლიური სახელი =Joanésia |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Praça da Rua Joaquim Dias de Moura com a Igreja Matriz de São Sebastião à direita, Joanésia MG.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coat of arms of Joanésia MG.PNG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min=10 |lat_sec=21 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=40 |lon_sec=49 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 233 292 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 450 |მოსახლეობა =5 425 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =23.25 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Joanésia }} '''ჟუანეზია''' ({{lang-pt|Joanésia}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 450 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[იპატინგა (მიკრორეგიონი)|იპატინგის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 425 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 23,25 კმ²-ზე. ფართობი 233 292 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] f1md9bwrygwewgor7byy5fb7cchem3z 0 348291 5351796 3970772 2026-04-05T19:48:46Z MIKHEIL 18439 5351796 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟოზე-რაიდანი |მშობლიური სახელი =José Raydan |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip JoseRaydan.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=18 |lat_min= 13|lat_sec=17 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=29 |lon_sec=46 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 180 822 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 500 |მოსახლეობა =4 376 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =24.2 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = José Raydan }} '''ჟოზე-რაიდანი''' ({{lang-pt|José Raydan}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 500 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-რიუ-დოსის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პესანია (მიკრორეგიონი)|პესანიის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 376 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 24,2 კმ²-ზე. ფართობი 180 822 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 3ppln51hq8a6dn92skq7zajr2jijnny 0 348294 5351872 5328848 2026-04-05T20:00:28Z MIKHEIL 18439 5351872 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟოზე-დუ-ჟაკური |მშობლიური სახელი =São José do Jacuri |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoJosedoJacuri.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira de São José do Jacuri.jpg |გერბი = BRASÃO DE JACURI.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 18|lat_min= 16|lat_sec=37 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=40 |lon_sec=16 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 345 146 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =6 553 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =18.99 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São José do Jacuri }} '''სან-ჟოზე-დუ-ჟაკური''' ({{lang-pt|São José do Jacuri}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-რიუ-დოსის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პესანია (მიკრორეგიონი)|პესანიის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 553 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 18,99 კმ²-ზე. ფართობი 345 146 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 4ocyhmq9vyfivh843cp5nv4csn4x8wf 0 348295 5351859 3970833 2026-04-05T19:58:35Z MIKHEIL 18439 5351859 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-პედრუ-დუ-სუასუი |მშობლიური სახელი =São Pedro do Suaçuí |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Sao Pedro do Suacui.jpg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaospedrosuacui.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=18 |lat_min=21 |lat_sec=52 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min= 36|lon_sec=09 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 308 106 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =5 570 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =18.08 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Pedro do Suaçuí }} '''სან-პედრუ-დუ-სუასუი''' ({{lang-pt|São Pedro do Suaçuí}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ვალი-დუ-რიუ-დოსის მეზორეგიონი|ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პესანია (მიკრორეგიონი)|პესანიის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 570 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 18,08 კმ²-ზე. ფართობი 308 106 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 4do9bcg98hecp3amjvf6l4vn6fvrlbk 0 348431 5351811 3970785 2026-04-05T19:50:57Z MIKHEIL 18439 5351811 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რეკრეიუ |მშობლიური სახელი =Recreio |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Recreio.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Recreio.jpg |გერბი = Brasão de Recreio.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=21 |lat_min=31 |lat_sec=33 |lon_dir = W|lon_deg= 42|lon_min=28 |lon_sec=05 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 234 296 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 797 |მოსახლეობა =10 299 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =43.96 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Recreio }} '''რეკრეიუ''' ({{lang-pt|Recreio}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 797 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[კატაგუაზისი (მიკრორეგიონი)|კატაგუაზისის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 299 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 43,96 კმ²-ზე. ფართობი 234 296 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] h1rf2mkvv2nio8olz8kw72sw91kcx8c 0 348433 5351841 3970816 2026-04-05T19:55:51Z MIKHEIL 18439 5351841 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ანტონიუ-დუ-ავენტურეირუ |მშობლიური სახელი =Santo Antônio do Aventureiro |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Santo Antonio do Aventureiro.jpg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaostoantonioaventureiro.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=21 |lat_min=45 |lat_sec=30 |lon_dir = W|lon_deg= 42|lon_min49= |lon_sec=00 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 202 033 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 630 |მოსახლეობა =3 538 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =17.51 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Santo Antônio do Aventureiro }} '''სან-ანტონიუ-დუ-ავენტურეირუ''' ({{lang-pt|Santo Antônio do Aventureiro}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 630 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[კატაგუაზისი (მიკრორეგიონი)|კატაგუაზისის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 538 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 17,51 კმ²-ზე. ფართობი 202 033 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] dl76y3ezozs0ouq793z9fo816a51w7z 0 348583 5351825 3914631 2026-04-05T19:52:52Z MIKHEIL 18439 5351825 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-ნოვუ |მშობლიური სახელი =Rio Novo |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RioNovo.svg |პანორამის სიგანე = |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 209 310 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 418 |მოსახლეობა =8 712 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =41.62 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Novo }} '''რიუ-ნოვუ''' ({{lang-pt|Rio Novo}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 418 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ჟუის-დი-ფორა (მიკრორეგიონი)|ჟუის-დი-ფორის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 712 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 41,62 კმ²-ზე. ფართობი 209 310 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 6pga62ul5fuhkomzugyz89lkamfwyvr 0 348584 5351830 3970803 2026-04-05T19:54:08Z MIKHEIL 18439 5351830 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-პრეტუ |მშობლიური სახელი =Rio Preto |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RioPreto.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 22|lat_min= 05|lat_sec=21 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=49 |lon_sec=39 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 348 140 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =5 292 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =15.2 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Preto }} '''რიუ-პრეტუ''' ({{lang-pt|Rio Preto}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ჟუის-დი-ფორა (მიკრორეგიონი)|ჟუის-დი-ფორის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 292 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 15,2 კმ²-ზე. ფართობი 348 140 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 90i2fwc86t715ssq6xd5teymu4930a8 0 348585 5351834 3970807 2026-04-05T19:54:28Z MIKHEIL 18439 5351834 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = როშედუ-დი-მინასი |მშობლიური სახელი =Rochedo de Minas |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Rochedo de minas centro.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=21 |lat_min=37 |lat_sec=45 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=01 |lon_sec=10 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 79.402 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 480 |მოსახლეობა =2 116 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =26.65 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rochedo de Minas }} '''როშედუ-დი-მინასი''' ({{lang-pt|Rochedo de Minas}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 480 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ჟუის-დი-ფორა (მიკრორეგიონი)|ჟუის-დი-ფორის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 116 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 26,65 კმ²-ზე. ფართობი 79.402 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 13hq2cjrik6pdn5ncuk6hxfoj2om4i8 0 348676 5351809 3970783 2026-04-05T19:50:46Z MIKHEIL 18439 5351809 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რედუტუ |მშობლიური სახელი =Reduto |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Reduto.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coat of arms of Reduto MG.PNG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 20|lat_min=14 |lat_sec=37 |lon_dir = W|lon_deg= 41|lon_min=59 |lon_sec=02 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 151 859 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =6 569 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =43.26 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Reduto }} '''რედუტუ''' ({{lang-pt|Reduto}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[მანიუასუ (მიკრორეგიონი)|მანიუასუს]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 569 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 43,26 კმ²-ზე. ფართობი 151 859 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] m6t1xqw0bk1h2ksksem10b46oedw4r1 0 348680 5351871 3970844 2026-04-05T20:00:22Z MIKHEIL 18439 5351871 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟოზე-დუ-მანიმენტუ |მშობლიური სახელი =São José do Mantimento |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = São José do Mantimento.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaosjosemantimento.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min= 00|lat_sec=14 |lon_dir = W|lon_deg= 41|lon_min=44 |lon_sec=46 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 54 701 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =2 592 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =47.38 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São José do Mantimento }} '''სან-ჟოზე-დუ-მანიმენტუ''' ({{lang-pt|São José do Mantimento}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[მანიუასუ (მიკრორეგიონი)|მანიუასუს]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 592 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 47,38 კმ²-ზე. ფართობი 54 701 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] o597u9n1ss4npt937zo6cmbldhuq1zh 0 348801 5351832 3970805 2026-04-05T19:54:19Z MIKHEIL 18439 5351832 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = როზარიუ-და-ლიმეირა |მშობლიური სახელი =Rosário da Limeira |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RosariodaLimeira.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min=58 |lat_sec=45 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=30 |lon_sec=39 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 111 156 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 680 |მოსახლეობა =4 247 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =38.21 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rosário da Limeira }} '''როზარიუ-და-ლიმეირა''' ({{lang-pt|Rosário da Limeira}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 680 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[მურიაე (მიკრორეგიონი)|მურიაეს]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 247 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 38,21 კმ²-ზე. ფართობი 111 156 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] f737dikjcfxqgwdej0pwm45rerctlk4 0 348904 5351787 3970763 2026-04-05T19:47:24Z MIKHEIL 18439 5351787 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ჟეკერი |მშობლიური სახელი =Jequeri |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Jequeri.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min= 27|lat_sec=12 |lon_dir = W|lon_deg=40 |lon_min=40 |lon_sec=01 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 547 897 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 412 |მოსახლეობა =12 848 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =23.45 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი =www.jequeri.mg.gov.br |კატეგორია ვიკისაწყობში = Jequeri }} '''ჟეკერი''' ({{lang-pt|Jequeri}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 412 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პონტი-ნოვა (მიკრორეგიონი)|პონტი-ნოვას]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 848 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 23,45 კმ²-ზე. ფართობი 547 897 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] mdff7b7o5akuq3o6ocj0nhv18bs3lgt 0 348908 5351808 3970782 2026-04-05T19:50:41Z MIKHEIL 18439 5351808 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რაულ-სუარისი |მშობლიური სახელი =Raul Soares |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RaulSoares.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coat of arms of Raul Soares MG.PNG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 20|lat_min= 06|lat_sec=05 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=27 |lon_sec=10 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 763 364 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 294 |მოსახლეობა =23 818 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =31.2 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Raul Soares }} '''რაულ-სუარისი''' ({{lang-pt|Raul Soares}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 294 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პონტი-ნოვა (მიკრორეგიონი)|პონტი-ნოვას]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 818 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 31,2 კმ²-ზე. ფართობი 763 364 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] citw693hqpepjfl32zhpblh7sgmxnm9 0 348909 5351823 5342949 2026-04-05T19:52:42Z MIKHEIL 18439 5351823 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-კასკა |მშობლიური სახელი =Rio Casca |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Praça Furriel Ângelo Vieira de Souza com a Igreja Matriz de Nossa Senhora da Conceição ao fundo, Rio Casca MG.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasao RioCasca MinasGerais Brasil.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 20|lat_min=13 |lat_sec=33 |lon_dir = W|lon_deg= 42|lon_min=38 |lon_sec=56 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 384 363 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 333 |მოსახლეობა =14 201 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =36.95 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Casca }} '''რიუ-კასკა''' ({{lang-pt|Rio Casca}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 333 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პონტი-ნოვა (მიკრორეგიონი)|პონტი-ნოვას]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 201 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 36,95 კმ²-ზე. ფართობი 384 363 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] g4gab9s6t4veuaalesk4owy1hoxmixu 0 348910 5351819 3970793 2026-04-05T19:52:17Z MIKHEIL 18439 5351819 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-დოსი |მშობლიური სახელი =Rio Doce |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RioDoce.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 20|lat_min= 14|lat_sec=42 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=53 |lon_sec=47 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 112 094 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 380 |მოსახლეობა =2 465 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =21.99 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Doce }} '''რიუ-დოსი''' ({{lang-pt|Rio Doce}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 380 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პონტი-ნოვა (მიკრორეგიონი)|პონტი-ნოვას]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 465 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 21,99 კმ²-ზე. ფართობი 112 094 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] ancj9xrvr1i8q7yqfx7m3us7kxv1dde 0 348912 5351843 3970818 2026-04-05T19:56:02Z MIKHEIL 18439 5351843 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ანტონიუ-დუ-გრამა |მშობლიური სახელი =Santo Antônio do Grama |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SantoAntoniodoGrama.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaostoantoniograma.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 20|lat_min=19 |lat_sec=02 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=36 |lon_sec=34 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 130 213 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =4 085 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =31.37 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Santo Antônio do Grama }} '''სან-ანტონიუ-დუ-გრამა''' ({{lang-pt|Santo Antônio do Grama}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პონტი-ნოვა (მიკრორეგიონი)|პონტი-ნოვას]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 085 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 31,37 კმ²-ზე. ფართობი 130 213 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] fgl0hjrnuhw68vmnkeaih9tubk4le9v 0 348913 5351860 3970834 2026-04-05T19:58:40Z MIKHEIL 18439 5351860 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-პედრუ-დუს-ფერუსი |მშობლიური სახელი =São Pedro dos Ferros |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = SaoPedroFerros.jpg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min=10 |lat_sec=10 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=31 |lon_sec=21 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 402 758 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 363 |მოსახლეობა =8 356 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =20.75 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Pedro dos Ferros }} '''სან-პედრუ-დუს-ფერუსი''' ({{lang-pt|São Pedro dos Ferros}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 363 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[პონტი-ნოვა (მიკრორეგიონი)|პონტი-ნოვას]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 356 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 20,75 კმ²-ზე. ფართობი 402 758 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] exrov36bs49pzi9vfc66su194eja67m 0 348994 5351829 3970802 2026-04-05T19:54:01Z MIKHEIL 18439 5351829 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-პომბა |მშობლიური სახელი =Rio Pomba |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RioPomba.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=21 |lat_min=16 |lat_sec=05 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=10 |lon_sec=41 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 252 418 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 441 |მოსახლეობა =17 110 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =67.78 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Pomba }} '''რიუ-პომბა''' ({{lang-pt|Rio Pomba}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 441 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[უბა (მიკრორეგიონი)|უბას]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 110 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 67,78 კმ²-ზე. ფართობი 252 418 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] oiyp0m87lva448fg1okvrf67zc10x43 0 348995 5351831 3970804 2026-04-05T19:54:13Z MIKHEIL 18439 5351831 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = როდეირუ |მშობლიური სახელი =Rodeiro |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip Rodeiro.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=21 |lat_min=12 |lat_sec=04 |lon_dir = W|lon_deg= 42|lon_min= 51|lon_sec=42 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 72 673 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 845 |მოსახლეობა =6 867 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =94.49 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rodeiro }} '''როდეირუ''' ({{lang-pt|Rodeiro}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 845 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[უბა (მიკრორეგიონი)|უბას]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 867 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 94,49 კმ²-ზე. ფართობი 72 673 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] hi0v8o8g8in45q32jniaeob5k15fe2e 0 348996 5351861 3970835 2026-04-05T19:58:47Z MIKHEIL 18439 5351861 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-ჟერალდუ |მშობლიური სახელი =São Geraldo |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoGeraldo.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasaosaogeraldo.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min= 55|lat_sec=26 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=49 |lon_sec=59 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 185 578 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 380 |მოსახლეობა =10 263 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =55.3 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Geraldo }} '''სან-ჟერალდუ''' ({{lang-pt|São Geraldo}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 380 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[უბა (მიკრორეგიონი)|უბას]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 263 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 55,3 კმ²-ზე. ფართობი 185 578 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] efkv0zpqskd37m9136jrcxliefpsnkl 0 349415 5351821 3970795 2026-04-05T19:52:28Z MIKHEIL 18439 5351821 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = რიუ-ესპერა |მშობლიური სახელი =Rio Espera |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip RioEspera.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = Bandeira-rioespera.png |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=20 |lat_min= 51|lat_sec=22 |lon_dir = W|lon_deg=43 |lon_min=28 |lon_sec=26 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 238 602 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა =6 070 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =25.44 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Rio Espera }} '''რიუ-ესპერა''' ({{lang-pt|Rio Espera}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ვისოზა (მიკრორეგიონი)|ვისოზის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 070 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 25,44 კმ²-ზე. ფართობი 238 602 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] dqbl84evw90lbsq6ebubuddgbg2yd5u 0 349416 5351857 3970831 2026-04-05T19:58:24Z MIKHEIL 18439 5351857 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სან-მიგელ-დუ-ანტა |მშობლიური სახელი =São Miguel do Anta |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = MinasGerais Municip SaoMigueldoAnta.svg |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg= 20|lat_min=42 |lat_sec=23 |lon_dir = W|lon_deg=42 |lon_min=43 |lon_sec=10 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 152 111 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 760 |მოსახლეობა =6 760 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =44.44 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = São Miguel do Anta }} '''სან-მიგელ-დუ-ანტა''' ({{lang-pt|São Miguel do Anta}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 760 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ზონა-და-მატის მეზორეგიონი|ზონა-და-მატის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[ვისოზა (მიკრორეგიონი)|ვისოზის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 760 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 44,44 კმ²-ზე. ფართობი 152 111 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 2wqu7p0vv0rcesqlph6vfbcnw7x667n 0 410979 5351669 5348473 2026-04-05T15:08:53Z გიორგი ჩუბინიძე 53105 /* ახალგაზრდობის წარმომადგენლები */ 5351669 wikitext text/x-wiki '''საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში''' — პროგრამა [[საქართველო]]ში, რომელსაც საფუძველი [[2012]] წელს ჩაეყარა და სრულად ფინანსდება [[საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო|საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს]] მიერ, [[საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო]]სთან პარტნიორობით. 2021 წლიდან პროგრამას „ახალგაზრდობის სააგენტო” გაეროს საქართველოს ოფისთან პარტნიორობით ახორციელებს. [[გაერო]]ში ქართველი ახალგაზრდების წარმომადგენლის მანდატი ერთწლიანია. ==პროგრამის ისტორია== [[ფაილი:Flag of the United Nations.svg|300px|მინი|მარჯვნივ|გაეროს დროშა]] [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ]] პროგრამის განხორციელება [[1981]] წლიდან დაიწყო, როდესაც წევრ ქვეყნებს მოუწოდა, ახალგაზრდა დელეგატები ქვეყნის ოფიციალურ დელეგაციებში შეეყვანათ. აღნიშნული მოწოდება დაფიქსირებულია გაეროს რამდენიმე რეზოლუციაში. პროგრამის განხორციელება [[საქართველო]]ში [[2012]] წლიდან იწყება. სხვადასხვა ეტაპზე პროგრამას საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო და საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო ახორციელებდა. 2021 წლამდე პროგრამა ფინანსდებოდა საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან პარტნიორობით, ხოლო 2021 წლიდან პროგრამას „ახალგაზრდობის სააგენტო” გაეროს საქართველოს ოფისთან პარტნიორობით ახორციელებს.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/639106-axalgazrdobis-saagentom-gaeroshi-sakartvelos-axalgazrdobis-carmomadgenlis-shesarchevad-sakartvelos-masshtabit-gia-konkursi-gamoacxada/ „ახალგაზრდობის სააგენტომ" „გაეროში საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენლის“ შესარჩევად საქართველოს მასშტაბით ღია კონკურსი გამოაცხადა]</ref> ==პროგრამის შინაარსი== გაეროში საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენლად შერჩეული პირები ახალგაზრდებთან გადიან კონსულტაციებს, ატარებენ შეხვედრებს საქართველოს მასშტაბით. მოგვიანებით, ახალგაზრდობის წარმომადგენელი მიემგზავრება [[გაერო]]ს სათაო ოფისში ([[ნიუ იორკი]], [[აშშ]]), სადაც როგორც საქართველოს დელეგაციის სრულუფლებიანი წევრი, მონაწილეობას იღებს გენერალური ასამბლეის მესამე კომიტეტის ღონისძიებებსა და საკომიტეტო მოსმენებში, სიტყვით გამოდის ამავე კომიტეტის სხდომაზე და მონაწილეობს ახალგაზრდობის შესახებ დადგენილების შემუშავებაში. ახალგაზრდობის წარმომადგენელს შეუძლია ეკონომიკური და სოციალური საბჭოს სოციალური განვითარების კომისიის სხდომებში მონაწილეობის მიღება. წარმომადგენელი წარადგენს საქართველოს ახალგაზრდებს სხვადასხვა საერთაშორისო ღონოსძიებებში. მონაწილეობას იღებს ახალგაზრდულ აქტივობებში.<ref>{{Cite web |url=http://mes.gov.ge/content.php?id=8461&lang=geo |title=კონკურსი „საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში“ |accessdate=2018-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200815052507/https://www.mes.gov.ge/content.php?id=8461&lang=geo |archivedate=2020-08-15 }}</ref> ==ახალგაზრდობის წარმომადგენლები== [[2012]] წლიდან დღემდე საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენლები გაეროში არიან: {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#D3D3D3" !! ! № !! სურათი !! სახელი !! უფლებამოსილების <br /> დაწყება !! უფლებამოსილების <br /> დამთავრება |- |1. || || გიორგი ჭეხანი<ref>{{cite news |title=საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში - კონკურსის პირველი ეტაპის შედეგები |url=http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=321&info_id=8856 |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=mfa.gov.ge}}</ref>|| [[2012]] || [[2013]] |- |2. || || თორნიკე ზურაბაშვილი<ref>{{cite news |title=საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში - კონკურსის ფინალური ეტაპი |url=http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=321&info_id=8905 |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=mfa.gov.ge}}</ref>|| [[2013]]|| [[2014]] |- |3. || || ლაშა შაყულაშვილი<ref>{{cite news |title=საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენლი გაეროში ლაშა შაყულაშვილი გახდა |url=http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=321&info_id=11438 |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=mfa.gov.ge}}</ref>|| [[2014]]|| [[2015]] |- |4. || || მარიამ სიხარულიძე<ref>{{cite news |title=გაეროში საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენლის ვინაობა ცნობილია |url=http://studinfo.edu.aris.ge/2015/06/27/gaeroshi-saqartvelos-axalgazrdobis-warmomadgenlis-vinaoba-cnobilia/ |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=Studinfo |date=26 ივნისი, 2015}}</ref>|| [[2015]] || [[2016]] |- |5. || || თათია დოლიძე<ref>{{cite news |title=საქართველოს ახალგაზრდობის 2016 წლის წარმომადგენელი გაეროში თათია დოლიძე გახდა |url=http://studinfo.edu.aris.ge/2016/06/02/saqartvelos-axalgazrdobis-2016-wlis-warmomadgeneli-gaeroshi-tatia-dolidze-gaxda/ |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=Studinfo |date=2 ივნისი, 2016}}</ref>|| [[2016]]|| [[2017]] |- |6. || || გიორგი ტუმასიანი<ref>{{cite news |title=საქართველოს ახალგაზრდობის 2017 წლის წარმომადგენელი გაეროში გიორგი ტუმასიანი გახდა |url=http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=321&info_id=15977 |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=mfa.gov.ge}}</ref>|| [[2017]]|| [[2018]] |- |7. || || ლიკა ტორიკაშვილი<ref>{{cite news |title=კონკურსში „საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში“ გამარჯვებული ლიკა ტორიკაშვილი გახდა |url=http://www.mes.gov.ge/content.php?id=8623&lang=geo |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=www.mes.gov.ge |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200807094705/http://mes.gov.ge/content.php?id=8623&lang=geo |archivedate=2020-08-07 }}</ref>|| [[2018]]|| [[2019]] |- |8. || || ესმა გუმბერიძე<ref>{{cite news |title=ესმა გუმბერიძე გაეროში საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი იქნება |url=https://netgazeti.ge/news/390581/ |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=Netgazeti.ge}}</ref>|| [[2019]]|| [[2021]] |- |9. || || ნინო გოგოხია<ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=291579508981211&set=a.289312536566403 Facebook პოსტი]</ref> |2021 |2022 |- |10. || || დავით ესათია<ref>[https://www.facebook.com/photo?fbid=391601506489211&set=a.230957332553630 საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს სსიპ - ახალგაზრდობის სააგენტოს 2022 წლის საგრანტო კონკურსის -,,საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში'' გამარჯვებული დავით ესათია გახდა]</ref> || [[2022]]|| [[2023]] |- |11. || || ნოდარ ბოკერია || [[2023]]|| [[2024]] |- |12. || || ილია მუშკუდიანი || [[2024]]|| [[2025]] |} ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატი საქართველოდან]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://mes.gov.ge/content.php?id=8461&lang=geo კონკურსი „საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200815052507/https://www.mes.gov.ge/content.php?id=8461&lang=geo |date=2020-08-15 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაერო|*]] [[კატეგორია:ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში]] 27n4c57pata7lqzu3658552yj3pmi05 5351671 5351669 2026-04-05T15:10:53Z გიორგი ჩუბინიძე 53105 /* ახალგაზრდობის წარმომადგენლები */ 5351671 wikitext text/x-wiki '''საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში''' — პროგრამა [[საქართველო]]ში, რომელსაც საფუძველი [[2012]] წელს ჩაეყარა და სრულად ფინანსდება [[საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო|საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს]] მიერ, [[საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო]]სთან პარტნიორობით. 2021 წლიდან პროგრამას „ახალგაზრდობის სააგენტო” გაეროს საქართველოს ოფისთან პარტნიორობით ახორციელებს. [[გაერო]]ში ქართველი ახალგაზრდების წარმომადგენლის მანდატი ერთწლიანია. ==პროგრამის ისტორია== [[ფაილი:Flag of the United Nations.svg|300px|მინი|მარჯვნივ|გაეროს დროშა]] [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ]] პროგრამის განხორციელება [[1981]] წლიდან დაიწყო, როდესაც წევრ ქვეყნებს მოუწოდა, ახალგაზრდა დელეგატები ქვეყნის ოფიციალურ დელეგაციებში შეეყვანათ. აღნიშნული მოწოდება დაფიქსირებულია გაეროს რამდენიმე რეზოლუციაში. პროგრამის განხორციელება [[საქართველო]]ში [[2012]] წლიდან იწყება. სხვადასხვა ეტაპზე პროგრამას საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო და საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო ახორციელებდა. 2021 წლამდე პროგრამა ფინანსდებოდა საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან პარტნიორობით, ხოლო 2021 წლიდან პროგრამას „ახალგაზრდობის სააგენტო” გაეროს საქართველოს ოფისთან პარტნიორობით ახორციელებს.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/639106-axalgazrdobis-saagentom-gaeroshi-sakartvelos-axalgazrdobis-carmomadgenlis-shesarchevad-sakartvelos-masshtabit-gia-konkursi-gamoacxada/ „ახალგაზრდობის სააგენტომ" „გაეროში საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენლის“ შესარჩევად საქართველოს მასშტაბით ღია კონკურსი გამოაცხადა]</ref> ==პროგრამის შინაარსი== გაეროში საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენლად შერჩეული პირები ახალგაზრდებთან გადიან კონსულტაციებს, ატარებენ შეხვედრებს საქართველოს მასშტაბით. მოგვიანებით, ახალგაზრდობის წარმომადგენელი მიემგზავრება [[გაერო]]ს სათაო ოფისში ([[ნიუ იორკი]], [[აშშ]]), სადაც როგორც საქართველოს დელეგაციის სრულუფლებიანი წევრი, მონაწილეობას იღებს გენერალური ასამბლეის მესამე კომიტეტის ღონისძიებებსა და საკომიტეტო მოსმენებში, სიტყვით გამოდის ამავე კომიტეტის სხდომაზე და მონაწილეობს ახალგაზრდობის შესახებ დადგენილების შემუშავებაში. ახალგაზრდობის წარმომადგენელს შეუძლია ეკონომიკური და სოციალური საბჭოს სოციალური განვითარების კომისიის სხდომებში მონაწილეობის მიღება. წარმომადგენელი წარადგენს საქართველოს ახალგაზრდებს სხვადასხვა საერთაშორისო ღონოსძიებებში. მონაწილეობას იღებს ახალგაზრდულ აქტივობებში.<ref>{{Cite web |url=http://mes.gov.ge/content.php?id=8461&lang=geo |title=კონკურსი „საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში“ |accessdate=2018-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200815052507/https://www.mes.gov.ge/content.php?id=8461&lang=geo |archivedate=2020-08-15 }}</ref> ==ახალგაზრდობის წარმომადგენლები== [[2012]] წლიდან დღემდე საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენლები გაეროში არიან: {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#D3D3D3" !! ! № !! სურათი !! სახელი !! უფლებამოსილების <br /> დაწყება !! უფლებამოსილების <br /> დამთავრება |- |1. || || გიორგი ჭეხანი<ref>{{cite news |title=საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში - კონკურსის პირველი ეტაპის შედეგები |url=http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=321&info_id=8856 |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=mfa.gov.ge}}</ref>|| [[2012]] || [[2013]] |- |2. || || თორნიკე ზურაბაშვილი<ref>{{cite news |title=საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში - კონკურსის ფინალური ეტაპი |url=http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=321&info_id=8905 |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=mfa.gov.ge}}</ref>|| [[2013]]|| [[2014]] |- |3. || || ლაშა შაყულაშვილი<ref>{{cite news |title=საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენლი გაეროში ლაშა შაყულაშვილი გახდა |url=http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=321&info_id=11438 |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=mfa.gov.ge}}</ref>|| [[2014]]|| [[2015]] |- |4. || || მარიამ სიხარულიძე<ref>{{cite news |title=გაეროში საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენლის ვინაობა ცნობილია |url=http://studinfo.edu.aris.ge/2015/06/27/gaeroshi-saqartvelos-axalgazrdobis-warmomadgenlis-vinaoba-cnobilia/ |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=Studinfo |date=26 ივნისი, 2015}}</ref>|| [[2015]] || [[2016]] |- |5. || || თათია დოლიძე<ref>{{cite news |title=საქართველოს ახალგაზრდობის 2016 წლის წარმომადგენელი გაეროში თათია დოლიძე გახდა |url=http://studinfo.edu.aris.ge/2016/06/02/saqartvelos-axalgazrdobis-2016-wlis-warmomadgeneli-gaeroshi-tatia-dolidze-gaxda/ |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=Studinfo |date=2 ივნისი, 2016}}</ref>|| [[2016]]|| [[2017]] |- |6. || || გიორგი ტუმასიანი<ref>{{cite news |title=საქართველოს ახალგაზრდობის 2017 წლის წარმომადგენელი გაეროში გიორგი ტუმასიანი გახდა |url=http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=321&info_id=15977 |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=mfa.gov.ge}}</ref>|| [[2017]]|| [[2018]] |- |7. || || ლიკა ტორიკაშვილი<ref>{{cite news |title=კონკურსში „საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში“ გამარჯვებული ლიკა ტორიკაშვილი გახდა |url=http://www.mes.gov.ge/content.php?id=8623&lang=geo |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=www.mes.gov.ge |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200807094705/http://mes.gov.ge/content.php?id=8623&lang=geo |archivedate=2020-08-07 }}</ref>|| [[2018]]|| [[2019]] |- |8. || || ესმა გუმბერიძე<ref>{{cite news |title=ესმა გუმბერიძე გაეროში საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი იქნება |url=https://netgazeti.ge/news/390581/ |access-date=9 თებერვალი, 2021 |work=Netgazeti.ge}}</ref>|| [[2019]]|| [[2021]] |- |9. || || ნინო გოგოხია<ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=291579508981211&set=a.289312536566403 Facebook პოსტი]</ref> |[[2021]] |[[2022]] |- |10. || || დავით ესათია<ref>[https://www.facebook.com/photo?fbid=391601506489211&set=a.230957332553630 საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს სსიპ - ახალგაზრდობის სააგენტოს 2022 წლის საგრანტო კონკურსის -,,საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში'' გამარჯვებული დავით ესათია გახდა]</ref> || [[2022]]|| [[2023]] |- |11. || || ნოდარ ბოკერია || [[2023]]|| [[2024]] |- |12. || || ილია მუშკუდიანი || [[2024]]|| [[2025]] |} ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატი საქართველოდან]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://mes.gov.ge/content.php?id=8461&lang=geo კონკურსი „საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200815052507/https://www.mes.gov.ge/content.php?id=8461&lang=geo |date=2020-08-15 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაერო|*]] [[კატეგორია:ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში]] 1vuycvc9hvtlev2sp0h9yx70o2k067y 0 422838 5351668 4793637 2026-04-05T15:04:02Z გიორგი ჩუბინიძე 53105 /* ახალგაზრდა დელეგატები */ 5351668 wikitext text/x-wiki '''ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატი საქართველოდან''' — პროგრამა [[საქართველო]]ში, რომელსაც საფუძველი [[2014]] წელს ჩაეყარა და სრულად ფინანსდება [[ევროპის საბჭო]]ს ადგილობრივ და რეგიონულ ხელისუფალთა კონგრესის მიერ. ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატის მანდატი ერთწლიანია. კონკურსის გამარჯვებული მონაწილეობას იღებს ქალაქ [[სტრასბური|სტრასბურგში]], [[ევროპის საბჭო]]ს ადგილობრივ და რეგიონულ ხელისუფალთა კონგრესის ორ სესიაში, აგრეთვე მოსამზადებელ პროგრამაში. ==პროგრამის ისტორია== [[File:Logo of the Council of Europe (no lettering).svg|მინი|ევროპის საბჭოს დროშა]] [[ევროპის საბჭო]]ს ადგილობრივ და რეგიონულ ხელისუფალთა კონგრესი პან-ევროპული პოლიტიკური კრებაა, რომელიც 200 000-ზე მეტი ხელისუფლების 636 წარმომადგენელს აერთიანებს 47 ევროპული ქვეყნიდან. [[ევროპის საბჭო]]ს კონგრესი შექმნის დღიდან მნიშვნელოვან ადგილს უთმობს ახალგაზრდული პოლიტიკის გატარებასა და დემოკრატიული ფასეულობების მხარდაჭერას სამოქალაქო ცხოვრებაში ახალგაზრდების ჩართულობის ხელშეწყობის გზით. ეს მიდგომა ინსტიტუციურად ჩამოყალიბდა [[1992]] წელს ადგილობრივ და რეგიონულ დონეზე ახალგაზრდების მონაწილეობის ხელშეწყობის წესდების მიღებით. კონგრესის [[2012]] წლის ანგარიშის „ახალგაზრდობა და [[დემოკრატია]]: ახალგაზრდების ჩართულობის სახეცვლილება“ თანახმად, XXI საუკუნეში აუცილებელი იყო ახალგაზრდების ჩართულობის გადახედვა. ამ მიზნის მისაღწევად, [[2014]] წელს კონგრესმა მიიღო გადაწყვეტილება შექმნილიყო ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატის პროგრამა. [[საქართველო]] პროგრამის განხორციელებაში [[2014]] წლიდან მონაწილეობს. დელეგატის შერჩევა წარდგენილი დოკუმენტაციისა და ვიდეომასალის საფუძველზე ევალება [[ევროპის საბჭო]]ს კომისიას, რომელიც სტრასბურგში იკრიბება. ==პროგრამის შინაარსი== [[File:Logo of the Congress of Local and Regional Authorities of the Council of Europe.png|მინი|ევროპის საბჭოს კონგრესის ლოგო]] ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატად შერჩეული პირები ახალგაზრდებთან გადიან კონსულტაციებს, ატარებენ შეხვედრებს [[საქართველო]]ს მასშტაბით, [[ევროპის საბჭო]]ს ხელშეწყობითა და დაფინანსებით ახორციელებენ სხვადასხვა პროექტებს ახალგაზრდების ჩართულობის გასაზრდელად და ადგილობრივი დემოკრატიის მხარდაჭერის მიზნით. მოგვიანებით, ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატი მიემგზავრება [[ევროპის საბჭო]]ს სათაო ოფისში ([[სტრასბურგი]], [[საფრანგეთი]]). სტრასბურგში ის მონაწილეობს სპეციალურად ახალგაზრდა დელეგატისთვის შემუშავებულ მოსამზადებელ პროგრამაში, ხოლო მოგვიანებით მონაწილეობას იღებს კონგრესის ორ - [[შემოდგომა|საშემოდგომო]] და [[გაზაფხული|საგაზაფხულო]] სესიებში - სადაც, როგორც ახალგაზრდა დელეგაციის სრულუფლებიანი წევრი, [[საქართველო]]ს დელეგაციასთან თანამშრომლობით, მონაწილეობას იღებს ადგილობრივ და რეგიონალურ ხელისუფალთა კონგრესის პლენარულ სხდომებსა და საკომიტეტო მოსმენებში, სიტყვით გამოდის კონგრესის წინაშე. ==ახალგაზრდა დელეგატები== [[2014]] წლიდან '''ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატები საქართველოდან''' არიან: {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#D3D3D3" !! ! № !! სურათი !! სახელი !! კონგრესის სესიები !! უფლებამოსილების <br /> დაწყება !! უფლებამოსილების <br /> დამთავრება |- |1. || || თეონა ლავრელაშვილი || 27, 28 || [[2014]] || [[2015]] |- |2. || || გიორგი ჩაფიძე || 29, 30 || [[2015]] || [[2016]] |- |3. || || დიანა ენდელაძე || 31, 32 || [[2016]] || [[2017]] |- |4. ||| [[ფაილი:George Melashvili.jpg|50px]]|| გიორგი მელაშვილი || 34, 35 || [[2017]] || [[2018]] |- |5. || || კოკა კაპანაძე || 35, 36 || [[2018]] || [[2021]] |- |6. || || ლიკა აბრამიშვილი|| || [[2021]] || [[2022]] |- |7. || || თამარ ცაცკრიალაშვილი|| || [[2022]] || [[2023]] |- |8. || || ანა ეგუტიძე|| || [[2023]] || [[2024]] |- |9. || || ვიქტორია არაქელიანი|| || [[2024]] || [[2025]] |} ==იხილეთ აგრეთვე== * [[საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.facebook.com/coeyouthgeorgia/ საქართველოს დელეგატის ოფიციალური Facebook გვერდი] * [https://www.coe.int/en/web/congress კონგრესის გვერდი] * [https://www.facebook.com/Youth-activities-of-the-Congress-of-Local-and-Regional-Authorities-1012568362251526/ კონგრესის ახალგაზრდული აქტივების Facebook გვერდი] * [https://www.coe.int/en/web/congress/-youth-activities-of-the-congress-of-local-and-regional-authorities?desktop=false პროგრამის ოფიციალური გვერდი] [[კატეგორია:ევროპის საბჭო|*]] [[კატეგორია:სტრასბური]] [[კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები]] [[კატეგორია:ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში]] 0iuc9fc9djhqo0e2uzgu0jbqfdfmlxe 0 430811 5351818 4905294 2026-04-05T19:52:13Z Kober 394 5351818 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = არჩილ თალაკვაძე | სურათი= Archil_Talakvadze_pic.jpg | სურათის ზომა = 250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა =Archil_Talakvadze_signature_(vect).svg | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1983|1|16}} | დაბადების ადგილი= [[ოზურგეთი|მახარაძე]], [[საქართველოს სსრ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა = [[საქართველო]] | ეროვნება = [[ქართველი]] | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = ქეთევან ბუბუტეიშვილი | შვილები=2 | განათლება =[[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]]<br>[[საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი]]<br>[[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა]] | პროფესია =[[ექიმი]], [[მენეჯერი]], [[ეკონომიკა|ეკონომისტი]] | საქმიანობა =პოლიტიკა | რელიგია = | ჯილდოები = | პარტია = [[ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო]] | ვებ-საიტი= <!-- | რიგი = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე]] | თანამდებობა დაიკავა = [[24 აპრილი]], [[2021]] | თანამდებობა დატოვა= | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პრეზიდენტი= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი=[[ირაკლი ღარიბაშვილი]] --> | რიგი = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე]] | თანამდებობა დაიკავა = [[11 დეკემბერი]], [[2020]] | თანამდებობა დატოვა= [[24 აპრილი]], [[2021]] | წინამორბედი = | მემკვიდრე = [[კახა კუჭავა]] | პრეზიდენტი= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი=[[გიორგი გახარია]], [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] | რიგი2 = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე]] | თანამდებობა დაიკავა2 = [[25 ივნისი]], [[2019]] | თანამდებობა დატოვა2= [[11 დეკემბერი]], [[2020]] | წინამორბედი2 = [[ირაკლი კობახიძე]] | მემკვიდრე2 = | პრეზიდენტი2= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= [[მამუკა ბახტაძე]], [[გიორგი გახარია]] | რიგი3 = [[საქართველოს პარლამენტი|საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი]] | თანამდებობა დაიკავა3 = [[18 ნოემბერი]], [[2016]] | თანამდებობა დატოვა3 = [[25 ივნისი]], [[2019]] | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრეზიდენტი3 = [[გიორგი მარგველაშვილი]], [[სალომე ზურაბიშვილი]] | პრემიერ-მინისტრი3 = [[გიორგი კვირიკაშვილი]], [[მამუკა ბახტაძე]] | წინამორბედი3= | მემკვიდრე3 =[[ირაკლი კობახიძე]] }} '''არჩილ თალაკვაძე''' (დ. [[16 იანვარი]], [[1983]], ქ. მახარაძე, ახლანდ. [[ოზურგეთი]]) — ქართველი პოლიტიკოსი, პარტია [[ქართული ოცნება (კოალიცია)|„ქართული ოცნების“]] წევრი 2016 წლიდან. [[საქართველოს პარლამენტი|საქართველოს მე-9 და მე-10 მოწვევის პარლამენტის]] წვერი (2016-2024), საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი (2016-2019), საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე (2019-2021). == განათლება == დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] (2006), [[საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი|საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის]] (GIPA) საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პოლიტიკის და მენეჯმენტის პროგრამა (2010), [[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა|ლონდონის ეკონომიკის სკოლის]] (LSE) აღმასრულებელი მენეჯმენტის პროგრამა (2015). == კარიერის დასაწყისი == 2006-2007 წლებში თალაკვაძე მუშაობდა საქართველოში [[აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო|აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს]] (USAID) ჯანმრთელობის პროგრამის პროექტის კოორდინატორად, 2007-2010 წლებში — [[საქართველოს სახალხო დამცველი|საქართველოს სახალხო დამცველის]] ოფისში, სახალხო დამცველის მრჩევლის პოზიციაზე, 2011-2012 წლებში — USAID-ის დემოკრატიული მმართველობის პროგრამის დირექტორის მოადგილედ. == პოლიტიკური კარიერა == 2012-2014 წლებში თალაკვაძე იყო [[საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო|საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის]] მოადგილე, 2014-2016 წლებში — [[საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო|საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის]] მოადგილე (ხელმძღვანელობდა საერთაშორისო ურთიერთობებს, მიგრაციის სამსახურის რეფორმას და ცენტრალური აპარატის მუშაობას). 2015-2016 წლებში იყო „გლობალური ფონდის“ (The Global Fund) მმართველი საბჭოს წევრი, საქართველოს მთავრობის კვოტით. [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] არჩეულ იქნა ოზურგეთის ოლქის მაჟორიტარად (მიიღო 14 839 ხმა, 52,88%)<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/20161008/index.html შედეგები 2016] </ref> [[საქართველოს პარლამენტის მეცხრე მოწვევის დეპუტატები|IX მოწვევის პარლამენტში]] „ქართული ოცნებიდან“. 2016-2019 წლებში იყო საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი და საკონსტიტუციო კომისიის წევრი. 2019 წლის 25 ივნისს აირჩიეს საქართველოს IX მოწვევის თავმჯდომარედ. 2020 წლის 11 დეკემბერს გახდა საქართველოს X მოწვევის [[საქართველოს პარლამენტის მეათე მოწვევის დეპუტატები|პარლამენტის წევრი]] „ქართული ოცნების“ პარტიული სიით, იმავე დღეს კვლავ აირჩიეს პარლამენტის თავმჯდომარედ. 2021 წლის 24 აპრილს გადადგა ამ თანამდებობიდან და პარლამენტის მანდატის ამოწურვამდე (2024 წლის 25 ნოემბერი) მუშაობდა პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილედ. ==ოჯახი და სხვა საქმიანობა== ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. 2017 წლიდან თალაკვაძე ოზურგეთი სარაგბო კლუბ „[[არწივები (სარაგბო კლუბი)|არწივების]]“ საპატიო და სარბოლო კლუბის „მია ფორსის“ პრეზიდენტია. შავი ზღვის საპარლამენტო ასამბლეის (PABSEC) საქმიანობაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის დაჯილდოებულია ღირსების მედლით. ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00005087}} {{პარლამენტარის ბიოგრაფია|5693}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დაიწყე ყუთი}}{{s-off}} {{მემკვიდრეობის ყუთი | წინამორბედი=[[ირაკლი კობახიძე]] | ტიტული=[[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-9 და მე-10 მოწვევების პარლამენტის თავმჯდომარე]] | წლები=2019 – 2021 | შემდეგი= [[კახა კუჭავა]] }} {{დაასრულე ყუთი}} {{საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეები}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, არჩილ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1983]] [[კატეგორია:საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეები]] [[კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:თალაკვაძეები|არჩილ]] [[კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები]] [[კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 9bm9x0x1lqa6i1awfwemc4014zcshp8 5351881 5351818 2026-04-05T20:22:39Z Kober 394 /* ოჯახი და სხვა საქმიანობა */ 5351881 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = არჩილ თალაკვაძე | სურათი= Archil_Talakvadze_pic.jpg | სურათის ზომა = 250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა =Archil_Talakvadze_signature_(vect).svg | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1983|1|16}} | დაბადების ადგილი= [[ოზურგეთი|მახარაძე]], [[საქართველოს სსრ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა = [[საქართველო]] | ეროვნება = [[ქართველი]] | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = ქეთევან ბუბუტეიშვილი | შვილები=2 | განათლება =[[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]]<br>[[საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი]]<br>[[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა]] | პროფესია =[[ექიმი]], [[მენეჯერი]], [[ეკონომიკა|ეკონომისტი]] | საქმიანობა =პოლიტიკა | რელიგია = | ჯილდოები = | პარტია = [[ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო]] | ვებ-საიტი= <!-- | რიგი = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე]] | თანამდებობა დაიკავა = [[24 აპრილი]], [[2021]] | თანამდებობა დატოვა= | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პრეზიდენტი= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი=[[ირაკლი ღარიბაშვილი]] --> | რიგი = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე]] | თანამდებობა დაიკავა = [[11 დეკემბერი]], [[2020]] | თანამდებობა დატოვა= [[24 აპრილი]], [[2021]] | წინამორბედი = | მემკვიდრე = [[კახა კუჭავა]] | პრეზიდენტი= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი=[[გიორგი გახარია]], [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] | რიგი2 = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე]] | თანამდებობა დაიკავა2 = [[25 ივნისი]], [[2019]] | თანამდებობა დატოვა2= [[11 დეკემბერი]], [[2020]] | წინამორბედი2 = [[ირაკლი კობახიძე]] | მემკვიდრე2 = | პრეზიდენტი2= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= [[მამუკა ბახტაძე]], [[გიორგი გახარია]] | რიგი3 = [[საქართველოს პარლამენტი|საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი]] | თანამდებობა დაიკავა3 = [[18 ნოემბერი]], [[2016]] | თანამდებობა დატოვა3 = [[25 ივნისი]], [[2019]] | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრეზიდენტი3 = [[გიორგი მარგველაშვილი]], [[სალომე ზურაბიშვილი]] | პრემიერ-მინისტრი3 = [[გიორგი კვირიკაშვილი]], [[მამუკა ბახტაძე]] | წინამორბედი3= | მემკვიდრე3 =[[ირაკლი კობახიძე]] }} '''არჩილ თალაკვაძე''' (დ. [[16 იანვარი]], [[1983]], ქ. მახარაძე, ახლანდ. [[ოზურგეთი]]) — ქართველი პოლიტიკოსი, პარტია [[ქართული ოცნება (კოალიცია)|„ქართული ოცნების“]] წევრი 2016 წლიდან. [[საქართველოს პარლამენტი|საქართველოს მე-9 და მე-10 მოწვევის პარლამენტის]] წვერი (2016-2024), საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი (2016-2019), საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე (2019-2021). == განათლება == დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] (2006), [[საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი|საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის]] (GIPA) საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პოლიტიკის და მენეჯმენტის პროგრამა (2010), [[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა|ლონდონის ეკონომიკის სკოლის]] (LSE) აღმასრულებელი მენეჯმენტის პროგრამა (2015). == კარიერის დასაწყისი == 2006-2007 წლებში თალაკვაძე მუშაობდა საქართველოში [[აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო|აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს]] (USAID) ჯანმრთელობის პროგრამის პროექტის კოორდინატორად, 2007-2010 წლებში — [[საქართველოს სახალხო დამცველი|საქართველოს სახალხო დამცველის]] ოფისში, სახალხო დამცველის მრჩევლის პოზიციაზე, 2011-2012 წლებში — USAID-ის დემოკრატიული მმართველობის პროგრამის დირექტორის მოადგილედ. == პოლიტიკური კარიერა == 2012-2014 წლებში თალაკვაძე იყო [[საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო|საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის]] მოადგილე, 2014-2016 წლებში — [[საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო|საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის]] მოადგილე (ხელმძღვანელობდა საერთაშორისო ურთიერთობებს, მიგრაციის სამსახურის რეფორმას და ცენტრალური აპარატის მუშაობას). 2015-2016 წლებში იყო „გლობალური ფონდის“ (The Global Fund) მმართველი საბჭოს წევრი, საქართველოს მთავრობის კვოტით. [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] არჩეულ იქნა ოზურგეთის ოლქის მაჟორიტარად (მიიღო 14 839 ხმა, 52,88%)<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/20161008/index.html შედეგები 2016] </ref> [[საქართველოს პარლამენტის მეცხრე მოწვევის დეპუტატები|IX მოწვევის პარლამენტში]] „ქართული ოცნებიდან“. 2016-2019 წლებში იყო საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი და საკონსტიტუციო კომისიის წევრი. 2019 წლის 25 ივნისს აირჩიეს საქართველოს IX მოწვევის თავმჯდომარედ. 2020 წლის 11 დეკემბერს გახდა საქართველოს X მოწვევის [[საქართველოს პარლამენტის მეათე მოწვევის დეპუტატები|პარლამენტის წევრი]] „ქართული ოცნების“ პარტიული სიით, იმავე დღეს კვლავ აირჩიეს პარლამენტის თავმჯდომარედ. 2021 წლის 24 აპრილს გადადგა ამ თანამდებობიდან და პარლამენტის მანდატის ამოწურვამდე (2024 წლის 25 ნოემბერი) მუშაობდა პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილედ. ==ოჯახი და სხვა საქმიანობა== ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. არჩილ თალაკვაძის ძმა — 2021-2025 წლებში იყო ქალაქ ოზურგეთის მერი. 2017 წლიდან არჩილ თალაკვაძე ოზურგეთი სარაგბო კლუბ „[[არწივები (სარაგბო კლუბი)|არწივების]]“ საპატიო და სარბოლო კლუბის „მია ფორსის“ პრეზიდენტია. შავი ზღვის საპარლამენტო ასამბლეის (PABSEC) საქმიანობაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის დაჯილდოებულია ღირსების მედლით. ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00005087}} {{პარლამენტარის ბიოგრაფია|5693}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დაიწყე ყუთი}}{{s-off}} {{მემკვიდრეობის ყუთი | წინამორბედი=[[ირაკლი კობახიძე]] | ტიტული=[[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-9 და მე-10 მოწვევების პარლამენტის თავმჯდომარე]] | წლები=2019 – 2021 | შემდეგი= [[კახა კუჭავა]] }} {{დაასრულე ყუთი}} {{საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეები}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, არჩილ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1983]] [[კატეგორია:საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეები]] [[კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:თალაკვაძეები|არჩილ]] [[კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები]] [[კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] hgabm50sc4pz3e8t55jxkdbbm60pcph 5351882 5351881 2026-04-05T20:23:02Z Kober 394 /* ოჯახი და სხვა საქმიანობა */ 5351882 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = არჩილ თალაკვაძე | სურათი= Archil_Talakvadze_pic.jpg | სურათის ზომა = 250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა =Archil_Talakvadze_signature_(vect).svg | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1983|1|16}} | დაბადების ადგილი= [[ოზურგეთი|მახარაძე]], [[საქართველოს სსრ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა = [[საქართველო]] | ეროვნება = [[ქართველი]] | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = ქეთევან ბუბუტეიშვილი | შვილები=2 | განათლება =[[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]]<br>[[საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი]]<br>[[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა]] | პროფესია =[[ექიმი]], [[მენეჯერი]], [[ეკონომიკა|ეკონომისტი]] | საქმიანობა =პოლიტიკა | რელიგია = | ჯილდოები = | პარტია = [[ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო]] | ვებ-საიტი= <!-- | რიგი = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე]] | თანამდებობა დაიკავა = [[24 აპრილი]], [[2021]] | თანამდებობა დატოვა= | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პრეზიდენტი= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი=[[ირაკლი ღარიბაშვილი]] --> | რიგი = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე]] | თანამდებობა დაიკავა = [[11 დეკემბერი]], [[2020]] | თანამდებობა დატოვა= [[24 აპრილი]], [[2021]] | წინამორბედი = | მემკვიდრე = [[კახა კუჭავა]] | პრეზიდენტი= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი=[[გიორგი გახარია]], [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] | რიგი2 = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე]] | თანამდებობა დაიკავა2 = [[25 ივნისი]], [[2019]] | თანამდებობა დატოვა2= [[11 დეკემბერი]], [[2020]] | წინამორბედი2 = [[ირაკლი კობახიძე]] | მემკვიდრე2 = | პრეზიდენტი2= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= [[მამუკა ბახტაძე]], [[გიორგი გახარია]] | რიგი3 = [[საქართველოს პარლამენტი|საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი]] | თანამდებობა დაიკავა3 = [[18 ნოემბერი]], [[2016]] | თანამდებობა დატოვა3 = [[25 ივნისი]], [[2019]] | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრეზიდენტი3 = [[გიორგი მარგველაშვილი]], [[სალომე ზურაბიშვილი]] | პრემიერ-მინისტრი3 = [[გიორგი კვირიკაშვილი]], [[მამუკა ბახტაძე]] | წინამორბედი3= | მემკვიდრე3 =[[ირაკლი კობახიძე]] }} '''არჩილ თალაკვაძე''' (დ. [[16 იანვარი]], [[1983]], ქ. მახარაძე, ახლანდ. [[ოზურგეთი]]) — ქართველი პოლიტიკოსი, პარტია [[ქართული ოცნება (კოალიცია)|„ქართული ოცნების“]] წევრი 2016 წლიდან. [[საქართველოს პარლამენტი|საქართველოს მე-9 და მე-10 მოწვევის პარლამენტის]] წვერი (2016-2024), საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი (2016-2019), საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე (2019-2021). == განათლება == დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] (2006), [[საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი|საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის]] (GIPA) საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პოლიტიკის და მენეჯმენტის პროგრამა (2010), [[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა|ლონდონის ეკონომიკის სკოლის]] (LSE) აღმასრულებელი მენეჯმენტის პროგრამა (2015). == კარიერის დასაწყისი == 2006-2007 წლებში თალაკვაძე მუშაობდა საქართველოში [[აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო|აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს]] (USAID) ჯანმრთელობის პროგრამის პროექტის კოორდინატორად, 2007-2010 წლებში — [[საქართველოს სახალხო დამცველი|საქართველოს სახალხო დამცველის]] ოფისში, სახალხო დამცველის მრჩევლის პოზიციაზე, 2011-2012 წლებში — USAID-ის დემოკრატიული მმართველობის პროგრამის დირექტორის მოადგილედ. == პოლიტიკური კარიერა == 2012-2014 წლებში თალაკვაძე იყო [[საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო|საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის]] მოადგილე, 2014-2016 წლებში — [[საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო|საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის]] მოადგილე (ხელმძღვანელობდა საერთაშორისო ურთიერთობებს, მიგრაციის სამსახურის რეფორმას და ცენტრალური აპარატის მუშაობას). 2015-2016 წლებში იყო „გლობალური ფონდის“ (The Global Fund) მმართველი საბჭოს წევრი, საქართველოს მთავრობის კვოტით. [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] არჩეულ იქნა ოზურგეთის ოლქის მაჟორიტარად (მიიღო 14 839 ხმა, 52,88%)<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/20161008/index.html შედეგები 2016] </ref> [[საქართველოს პარლამენტის მეცხრე მოწვევის დეპუტატები|IX მოწვევის პარლამენტში]] „ქართული ოცნებიდან“. 2016-2019 წლებში იყო საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი და საკონსტიტუციო კომისიის წევრი. 2019 წლის 25 ივნისს აირჩიეს საქართველოს IX მოწვევის თავმჯდომარედ. 2020 წლის 11 დეკემბერს გახდა საქართველოს X მოწვევის [[საქართველოს პარლამენტის მეათე მოწვევის დეპუტატები|პარლამენტის წევრი]] „ქართული ოცნების“ პარტიული სიით, იმავე დღეს კვლავ აირჩიეს პარლამენტის თავმჯდომარედ. 2021 წლის 24 აპრილს გადადგა ამ თანამდებობიდან და პარლამენტის მანდატის ამოწურვამდე (2024 წლის 25 ნოემბერი) მუშაობდა პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილედ. ==ოჯახი და სხვა საქმიანობა== ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. არჩილ თალაკვაძის ძმა — ავთანდილ თალაკვაძე 2021-2025 წლებში იყო ქალაქ ოზურგეთის მერი. 2017 წლიდან არჩილ თალაკვაძე ოზურგეთი სარაგბო კლუბ „[[არწივები (სარაგბო კლუბი)|არწივების]]“ საპატიო და სარბოლო კლუბის „მია ფორსის“ პრეზიდენტია. შავი ზღვის საპარლამენტო ასამბლეის (PABSEC) საქმიანობაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის დაჯილდოებულია ღირსების მედლით. ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00005087}} {{პარლამენტარის ბიოგრაფია|5693}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დაიწყე ყუთი}}{{s-off}} {{მემკვიდრეობის ყუთი | წინამორბედი=[[ირაკლი კობახიძე]] | ტიტული=[[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-9 და მე-10 მოწვევების პარლამენტის თავმჯდომარე]] | წლები=2019 – 2021 | შემდეგი= [[კახა კუჭავა]] }} {{დაასრულე ყუთი}} {{საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეები}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, არჩილ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1983]] [[კატეგორია:საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეები]] [[კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:თალაკვაძეები|არჩილ]] [[კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები]] [[კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] le0y79srtdwxu248u5ldyml8s7phbl7 5351947 5351882 2026-04-06T07:04:54Z M. 10110 /* ოჯახი და სხვა საქმიანობა */ 5351947 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = არჩილ თალაკვაძე | სურათი= Archil_Talakvadze_pic.jpg | სურათის ზომა = 250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა =Archil_Talakvadze_signature_(vect).svg | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1983|1|16}} | დაბადების ადგილი= [[ოზურგეთი|მახარაძე]], [[საქართველოს სსრ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა = [[საქართველო]] | ეროვნება = [[ქართველი]] | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = ქეთევან ბუბუტეიშვილი | შვილები=2 | განათლება =[[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]]<br>[[საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი]]<br>[[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა]] | პროფესია =[[ექიმი]], [[მენეჯერი]], [[ეკონომიკა|ეკონომისტი]] | საქმიანობა =პოლიტიკა | რელიგია = | ჯილდოები = | პარტია = [[ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო]] | ვებ-საიტი= <!-- | რიგი = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე]] | თანამდებობა დაიკავა = [[24 აპრილი]], [[2021]] | თანამდებობა დატოვა= | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პრეზიდენტი= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი=[[ირაკლი ღარიბაშვილი]] --> | რიგი = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე]] | თანამდებობა დაიკავა = [[11 დეკემბერი]], [[2020]] | თანამდებობა დატოვა= [[24 აპრილი]], [[2021]] | წინამორბედი = | მემკვიდრე = [[კახა კუჭავა]] | პრეზიდენტი= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი=[[გიორგი გახარია]], [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] | რიგი2 = [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე]] | თანამდებობა დაიკავა2 = [[25 ივნისი]], [[2019]] | თანამდებობა დატოვა2= [[11 დეკემბერი]], [[2020]] | წინამორბედი2 = [[ირაკლი კობახიძე]] | მემკვიდრე2 = | პრეზიდენტი2= [[სალომე ზურაბიშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= [[მამუკა ბახტაძე]], [[გიორგი გახარია]] | რიგი3 = [[საქართველოს პარლამენტი|საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი]] | თანამდებობა დაიკავა3 = [[18 ნოემბერი]], [[2016]] | თანამდებობა დატოვა3 = [[25 ივნისი]], [[2019]] | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრეზიდენტი3 = [[გიორგი მარგველაშვილი]], [[სალომე ზურაბიშვილი]] | პრემიერ-მინისტრი3 = [[გიორგი კვირიკაშვილი]], [[მამუკა ბახტაძე]] | წინამორბედი3= | მემკვიდრე3 =[[ირაკლი კობახიძე]] }} '''არჩილ თალაკვაძე''' (დ. [[16 იანვარი]], [[1983]], ქ. მახარაძე, ახლანდ. [[ოზურგეთი]]) — ქართველი პოლიტიკოსი, პარტია [[ქართული ოცნება (კოალიცია)|„ქართული ოცნების“]] წევრი 2016 წლიდან. [[საქართველოს პარლამენტი|საქართველოს მე-9 და მე-10 მოწვევის პარლამენტის]] წვერი (2016-2024), საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი (2016-2019), საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე (2019-2021). == განათლება == დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] (2006), [[საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი|საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის]] (GIPA) საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პოლიტიკის და მენეჯმენტის პროგრამა (2010), [[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა|ლონდონის ეკონომიკის სკოლის]] (LSE) აღმასრულებელი მენეჯმენტის პროგრამა (2015). == კარიერის დასაწყისი == 2006-2007 წლებში თალაკვაძე მუშაობდა საქართველოში [[აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო|აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს]] (USAID) ჯანმრთელობის პროგრამის პროექტის კოორდინატორად, 2007-2010 წლებში — [[საქართველოს სახალხო დამცველი|საქართველოს სახალხო დამცველის]] ოფისში, სახალხო დამცველის მრჩევლის პოზიციაზე, 2011-2012 წლებში — USAID-ის დემოკრატიული მმართველობის პროგრამის დირექტორის მოადგილედ. == პოლიტიკური კარიერა == 2012-2014 წლებში თალაკვაძე იყო [[საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო|საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის]] მოადგილე, 2014-2016 წლებში — [[საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო|საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის]] მოადგილე (ხელმძღვანელობდა საერთაშორისო ურთიერთობებს, მიგრაციის სამსახურის რეფორმას და ცენტრალური აპარატის მუშაობას). 2015-2016 წლებში იყო „გლობალური ფონდის“ (The Global Fund) მმართველი საბჭოს წევრი, საქართველოს მთავრობის კვოტით. [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] არჩეულ იქნა ოზურგეთის ოლქის მაჟორიტარად (მიიღო 14 839 ხმა, 52,88%)<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/20161008/index.html შედეგები 2016] </ref> [[საქართველოს პარლამენტის მეცხრე მოწვევის დეპუტატები|IX მოწვევის პარლამენტში]] „ქართული ოცნებიდან“. 2016-2019 წლებში იყო საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი და საკონსტიტუციო კომისიის წევრი. 2019 წლის 25 ივნისს აირჩიეს საქართველოს IX მოწვევის თავმჯდომარედ. 2020 წლის 11 დეკემბერს გახდა საქართველოს X მოწვევის [[საქართველოს პარლამენტის მეათე მოწვევის დეპუტატები|პარლამენტის წევრი]] „ქართული ოცნების“ პარტიული სიით, იმავე დღეს კვლავ აირჩიეს პარლამენტის თავმჯდომარედ. 2021 წლის 24 აპრილს გადადგა ამ თანამდებობიდან და პარლამენტის მანდატის ამოწურვამდე (2024 წლის 25 ნოემბერი) მუშაობდა პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილედ. ==ოჯახი და სხვა საქმიანობა== ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. არჩილ თალაკვაძის ძმა — ავთანდილ თალაკვაძე 2021-2025 წლებში იყო ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერი. 2017 წლიდან არჩილ თალაკვაძე ოზურგეთი სარაგბო კლუბ „[[არწივები (სარაგბო კლუბი)|არწივების]]“ საპატიო და სარბოლო კლუბის „მია ფორსის“ პრეზიდენტია. შავი ზღვის საპარლამენტო ასამბლეის (PABSEC) საქმიანობაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის დაჯილდოებულია ღირსების მედლით. ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00005087}} {{პარლამენტარის ბიოგრაფია|5693}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დაიწყე ყუთი}}{{s-off}} {{მემკვიდრეობის ყუთი | წინამორბედი=[[ირაკლი კობახიძე]] | ტიტული=[[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს მე-9 და მე-10 მოწვევების პარლამენტის თავმჯდომარე]] | წლები=2019 – 2021 | შემდეგი= [[კახა კუჭავა]] }} {{დაასრულე ყუთი}} {{საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეები}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, არჩილ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1983]] [[კატეგორია:საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეები]] [[კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:თალაკვაძეები|არჩილ]] [[კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები]] [[კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 760mown60ocp11affsczpexftflhjjh 10 441610 5351966 3804980 2026-04-06T07:40:50Z M. 10110 5351966 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა | სახელი = ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში | სათსტილი = background: #EEDD82 | ჯგუფსტილი = background: #EEDD82 | ქვედასტილი = background: #EEDD82 |სიაკლასი = hlist |მდგომარეობა = {{{state|autocollapse}}} | სათაური = [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში]] | ჯგუფი1 = 1936–1950 | სია1 = * [[უოლტერ ბრენანი]] (1936) * [[ჯოზეფ შილდკრაუტი]] (1937) * [[უოლტერ ბრენანი]] (1938) * [[ტომას მიტჩელი (მსახიობი)|ტომას მიტჩელი]] (1939) * [[უოლტერ ბრენანი]] (1940) * [[დონალდ კრისპი]] (1941) * [[ვან ჰელფინი]] (1942) * [[ჩარლზ კობერნი]] (1943) * [[ბარი ფიცჯერალდი]] (1944) * [[ჯეიმზ დანი (მსახიობი)|ჯეიმზ დანი]] (1945) * [[ჰაროლდ რასელი]] (1946) * [[ედმუნდ გვენი]] (1947) * [[უოლტერ ჰიუსტონი]] (1948) * [[დინ ჯაგერი]] (1949) * [[ჯორჯ სანდერსი]] (1950) | ჯგუფი2 = 1951–1975 | სია2 = * [[კარლ მოლდენი]] (1951) * [[ენტონი ქვინი]] (1952) * [[ფრენკ სინატრა]] (1953) * [[ედმუნდ ო’ბრაიენი]] (1954) * [[ჯეკ ლემონი]] (1955) * [[ენტონი ქვინი]] (1956) * [[რედ ბატონსი]] (1957) * [[ბერლ აივზი]] (1958) * [[ჰიუ გრიფიტი]] (1959) * [[პიტერ უსტინოვი]] (1960) * [[ჯორჯ ჩაკირისი]] (1961) * [[ედ ბეგლი]] (1962) * [[მელვინ დაგლასი]] (1963) * [[პიტერ უსტინოვი]] (1964) * [[მარტინ ბოლსამი]] (1965) * [[უოლტერ მათაუ]] (1966) * [[ჯორჯ კენედი]] (1967) * [[ჯეკ ალბერტსონი]] (1968) * [[გიგ იანგი]] (1969) * [[ჯონ მილზი]] (1970) * [[ბენ ჯონსონი (მსახიობი)|ბენ ჯონსონი]] (1971) * [[ჯოელ გრეი]] (1972) * [[ჯონ ჰაუსმენი]] (1973) * [[რობერტ დე ნირო]] (1974) * [[ჯორჯ ბერნსი]] (1975) | ჯგუფი3 = 1976–2000 | სია3 = * [[ჯეისონ რობარდსი]] (1976) * [[ჯეისონ რობარდსი]] (1977) * [[კრისტოფერ უოკენი]] (1978) * [[მელვინ დაგლასი]] (1979) * [[ტიმოთი ჰატონი]] (1980) * [[ჯონ გილგუდი]] (1981) * [[ლუის გოსეტი უმცროსი]] (1982) * [[ჯეკ ნიკოლსონი]] (1983) * [[ჰენგ სომანგ ნგორი]] (1984) * [[დონ ამიჩი]] (1985) * [[მაიკლ კეინი]] (1986) * [[შონ კონერი]] (1987) * [[კევინ კლაინი]] (1988) * [[დენზელ ვაშინგტონი]] (1989) * [[ჯო პეში]] (1990) * [[ჯეკ პელანსი]] (1991) * [[ჯინ ჰეკმენი]] (1992) * [[ტომი ლი ჯოუნსი]] (1993) * [[მარტინ ლანდაუ]] (1994) * [[კევინ სპეისი]] (1995) * [[კუბა გუდინგ უმცროსი]] (1996) * [[რობინ უილიამსი]] (1997) * [[ჯეიმზ კობერნი]] (1998) * [[მაიკლ კეინი]] (1999) * [[ბენისიო დელ ტორო]] (2000) | ჯგუფი4 = 2001–2020 | სია4 = * [[ჯიმ ბროუდბენტი]] (2001) * [[კრის კუპერი]] (2002) * [[ტიმ რობინსი]] (2003) * [[მორგან ფრიმენი]] (2004) * [[ჯორჯ კლუნი]] (2005) * [[ალან არკინი]] (2006) * [[ხავიერ ბარდემი]] (2007) * [[ჰით ლეჯერი]] (2008) * [[კრისტოფ ვალცი]] (2009) * [[კრისტიან ბ]] (2010) * [[კრისტოფერ პლამერი]] (2011) * [[კრისტოფ ვალცი]] (2012) * [[ჯერედ ლეტო]] (2013) * [[ჯონათან კიმბლ სიმონსი]] (2014) * [[მარკ რაილენსი]] (2015) * [[მაჰერშალა ალი]] (2016) * [[სემ როკუელი]] (2017) * [[მაჰერშალა ალი]] (2018) * [[ბრედ პიტი]] (2019) * [[დენიელ კალუია]] (2020) | ჯგუფი5 = 2021–დღემდე | სია5 = * [[ტროი კოცური]] (2021) * [[Ke Huy Quan]] (2022) * [[რობერტ დაუნი უმცროსი]] (2023) * [[კირან კალკინი]] (2024) * [[შონ პენი]] (2025) }}<noinclude> {{collapsible option}} [[კატეგორია:ოსკარის სანავიგაციო დაფები]] </noinclude> se05su8eo3itgt0n5nyrdphe3d0fi4q 0 442868 5351920 4817557 2026-04-06T03:39:28Z ~2026-21156-74 181204 /* ბიოგრაფია */ თარგმანების ჩამონათვალში მივუთითე მოთხრობების სათაურები და მათი პირველი პუბლიკაციის წლები. 5351920 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მწერალი | სახელი = ქეთი ტოროტაძე | სურათი= Ქეთი ტოროტაძე.jpg | ტიტრი = | ჩარჩო = | ფსევდონიმი = | სრული სახელი = | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1959|7|17}} | დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | საქმიანობა = ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, მწერალი, პუბლიცისტი | ეროვნება = [[ქართველი]] | პერიოდი = | ჟანრი = | ენა = | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →</br>{{დროშა|საქართველო}} | alma_mater = | თემატიკა = | მიმდინარეობა = | დებიუტი = | magnum_opus = | მეუღლე = | პარტნიორი = | შვილები = | ნათესავები = | გავლენა მოახდინეს = | გავლენა მოახდინა = | საიტი = | ხელმოწერა = | სქოლიო = }} '''ქეთევან (ქეთი) ტოროტაძე''' (დ. [[17 ივლისი]], [[1959]]) — [[ქართველი]] ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, [[მწერალი]] და პუბლიცისტი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი. == ბიოგრაფია == ქეთი ტოროტაძე დაიბადა [[1959]] წლის 17 ივლისს, [[ქალაქი|ქალაქ]] [[თბილისი|თბილის]]ში. დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი [[1981]] წელს. ამავე უნივერსიტეტის ასპირანტურა - [[1988]] წელს. საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ავტორის პოზიციის თავისებურება XX საუკუნის მხატვრულ პროზაში (ინგლისური და ამერიკული ლიტერატურის მასალაზე)“ დაიცვა [[1988|1989]] წელს. მუშაობდა გამომცემლობა „[[საბჭოთა საქართველო]]ში“ რედაქტორად, უნივერსიტეტის საზღვარგარეთის ლიტერატურის ისტორიის კათედრაზე უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. კითხულობდა ლექციებს სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებლებში. 1989-1991 წლებში აქვეყნებდა პუბლიკაციებს ქართულ პრესაში (გაზეთები „დედასამშობლო“, „[[თბილისი (გაზეთი)|თბილისი]]“, „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველო“). [[ინგლისური]]დან და [[რუსული]]დან ნათარგმნი აქვს: უილიამ ს. მოემის რომანი „მოხატული ფარდა“ (1985), მურიელ სპარკის მოთხრობა „ოჯახის წევრი“ (1979), ვაშინგტონ ირვინგის მოთხრობა „რიპ ვან ვინკლი“ (1981), დეივიდ ჰ. ლორენსის მოთხრობა „ცხენებით მოვაჭრის ქალიშვილი“ (1988), ამბროზ ბირსის მოთხრობა „მხედარი ცაში“ (2011), ჩარლზ გალენკემპის „მაია - გამქრალი ცივილიზაციის საიდუმლო“ (1981), ა. ვ. ჩაკლინის „მოგზაურობა საიდუმლოს ამოსაცნობად გრძელდება“ (1984), ლოურენს გრინის „ძველი აფრიკის უკანასკნელი საიდუმლოებანი“ (1987). 2011-2012 წლებში აქვეყნებდა სტატიებს ჟურნალში „[[ისტორიან|ისტორიანი]]“. == წიგნები == * „იმპერატორი ნაპოლეონი“ (2013; 2020) *„პოლონური ქრონიკები“ (2013; 2020) * „ინგლისური ლიტერატურის ისტორია“ (2013; 2020) * „თქმა მართლისა“ (2015; 2020) *„სიმბოლოები და ალეგორიები“ (2016; 2020) * „არჩილი“ (2018; 2020) * „ელექტრონული პორტრეტები“ (2019) *„ნინოს ცხოვრება“ (2021) *„როცა მზე ჩადის“ (2023) == რესურსები ინტერნეტში == {{nplg ბიოგრაფია|00008104}} {{DEFAULTSORT:ტოროტაძე, ქეთი}} [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1959]] [[კატეგორია:ქართველი მწერლები]] [[კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები]] [[კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები]] [[კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] 5mippvhyl62lz9lihep9yqp8shz98r8 5351985 5351920 2026-04-06T08:31:14Z ~2026-21156-74 181204 დავამატე ნათარგმნი მოთხრობების სათაურები და გამოცემის წლები. აგრეთვე, ტექსტის კომპაქტური რომ ყოფილიყო, თარგმანების ჩამონათვალის ნუსხაში გადაადგილება გავაკეთე. 5351985 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მწერალი | სახელი = ქეთი ტოროტაძე | სურათი= Ქეთი ტოროტაძე.jpg | ტიტრი = | ჩარჩო = | ფსევდონიმი = | სრული სახელი = | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1959|7|17}} | დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | საქმიანობა = ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, მწერალი, პუბლიცისტი | ეროვნება = [[ქართველი]] | პერიოდი = | ჟანრი = | ენა = | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →</br>{{დროშა|საქართველო}} | alma_mater = | თემატიკა = | მიმდინარეობა = | დებიუტი = | magnum_opus = | მეუღლე = | პარტნიორი = | შვილები = | ნათესავები = | გავლენა მოახდინეს = | გავლენა მოახდინა = | საიტი = | ხელმოწერა = | სქოლიო = }} '''ქეთევან (ქეთი) ტოროტაძე''' (დ. [[17 ივლისი]], [[1959]]) — [[ქართველი]] ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, [[მწერალი]] და პუბლიცისტი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი. == ბიოგრაფია == ქეთი ტოროტაძე დაიბადა [[1959]] წლის 17 ივლისს, [[ქალაქი|ქალაქ]] [[თბილისი|თბილის]]ში. დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი [[1981]] წელს. ამავე უნივერსიტეტის ასპირანტურა - [[1988]] წელს. საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ავტორის პოზიციის თავისებურება XX საუკუნის მხატვრულ პროზაში (ინგლისური და ამერიკული ლიტერატურის მასალაზე)“ დაიცვა [[1988|1989]] წელს. მუშაობდა გამომცემლობა „[[საბჭოთა საქართველო]]ში“ რედაქტორად, უნივერსიტეტის საზღვარგარეთის ლიტერატურის ისტორიის კათედრაზე უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. კითხულობდა ლექციებს სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებლებში. 1989-1991 წლებში აქვეყნებდა პუბლიკაციებს ქართულ პრესაში (გაზეთები „დედასამშობლო“, „[[თბილისი (გაზეთი)|თბილისი]]“, „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველო“). [[ინგლისური]]დან და [[რუსული]]დან ნათარგმნი აქვს: უილიამ ს. მოემის რომანი „მოხატული ფარდა“ (1985), ჩარლზ გალენკემპის „მაია - გამქრალი ცივილიზაციის საიდუმლო“ (1981), ა. ვ. ჩაკლინის „მოგზაურობა საიდუმლოს ამოსაცნობად გრძელდება“ (1984), ლოურენს გრინის „ძველი აფრიკის უკანასკნელი საიდუმლოებანი“ (1987), მოთხრობები: მურიელ სპარკის „ოჯახის წევრი“ (1979), ვაშინგტონ ირვინგის „რიპ ვან ვინკლი“ (1981), დეივიდ ჰ. ლორენსის „ცხენებით მოვაჭრის ქალიშვილი“ (1988), ამბროზ ბირსის „მხედარი ცაში“ (2011). 2011-2012 წლებში აქვეყნებდა სტატიებს ჟურნალში „[[ისტორიან|ისტორიანი]]“. == წიგნები == * „იმპერატორი ნაპოლეონი“ (2013; 2020) *„პოლონური ქრონიკები“ (2013; 2020) * „ინგლისური ლიტერატურის ისტორია“ (2013; 2020) * „თქმა მართლისა“ (2015; 2020) *„სიმბოლოები და ალეგორიები“ (2016; 2020) * „არჩილი“ (2018; 2020) * „ელექტრონული პორტრეტები“ (2019) *„ნინოს ცხოვრება“ (2021) *„როცა მზე ჩადის“ (2023) == რესურსები ინტერნეტში == {{nplg ბიოგრაფია|00008104}} {{DEFAULTSORT:ტოროტაძე, ქეთი}} [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1959]] [[კატეგორია:ქართველი მწერლები]] [[კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები]] [[კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები]] [[კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] mdkblds4rz9byafwgq84r9rqrrlv2tj 5351987 5351985 2026-04-06T08:34:29Z ~2026-21156-74 181204 დავამატე მოთხრობების სათაურები და გამოცემის წლები და თარგმანების ჩამონათვალში გადაადგილება გავაკეთე. 5351987 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მწერალი | სახელი = ქეთი ტოროტაძე | სურათი= Ქეთი ტოროტაძე.jpg | ტიტრი = | ჩარჩო = | ფსევდონიმი = | სრული სახელი = | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1959|7|17}} | დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | საქმიანობა = ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, მწერალი, პუბლიცისტი | ეროვნება = [[ქართველი]] | პერიოდი = | ჟანრი = | ენა = | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →</br>{{დროშა|საქართველო}} | alma_mater = | თემატიკა = | მიმდინარეობა = | დებიუტი = | magnum_opus = | მეუღლე = | პარტნიორი = | შვილები = | ნათესავები = | გავლენა მოახდინეს = | გავლენა მოახდინა = | საიტი = | ხელმოწერა = | სქოლიო = }} '''ქეთევან (ქეთი) ტოროტაძე''' (დ. [[17 ივლისი]], [[1959]]) — [[ქართველი]] ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, [[მწერალი]] და პუბლიცისტი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი. == ბიოგრაფია == ქეთი ტოროტაძე დაიბადა [[1959]] წლის 17 ივლისს, [[ქალაქი|ქალაქ]] [[თბილისი|თბილის]]ში. დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი [[1981]] წელს. ამავე უნივერსიტეტის ასპირანტურა - [[1988]] წელს. საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ავტორის პოზიციის თავისებურება XX საუკუნის მხატვრულ პროზაში (ინგლისური და ამერიკული ლიტერატურის მასალაზე)“ დაიცვა [[1988|1989]] წელს. მუშაობდა გამომცემლობა „[[საბჭოთა საქართველო]]ში“ რედაქტორად, უნივერსიტეტის საზღვარგარეთის ლიტერატურის ისტორიის კათედრაზე უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. კითხულობდა ლექციებს სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებლებში. 1989-1991 წლებში აქვეყნებდა პუბლიკაციებს ქართულ პრესაში (გაზეთები „დედასამშობლო“, „[[თბილისი (გაზეთი)|თბილისი]]“, „მრგვალი მაგიდა - თავისუფალი საქართველო“). [[ინგლისური]]დან და [[რუსული]]დან ნათარგმნი აქვს: ჩარლზ გალენკემპის „მაია - გამქრალი ცივილიზაციის საიდუმლო“ (1981), ა. ვ. ჩაკლინის „მოგზაურობა საიდუმლოს ამოსაცნობად გრძელდება“ (1984), უილიამ ს. მოემის რომანი „მოხატული ფარდა“ (1985), ლოურენს გრინის „ძველი აფრიკის უკანასკნელი საიდუმლოებანი“ (1987), მოთხრობები: მურიელ სპარკის „ოჯახის წევრი“ (1979), ვაშინგტონ ირვინგის „რიპ ვან ვინკლი“ (1981), დეივიდ ჰ. ლორენსის „ცხენებით მოვაჭრის ქალიშვილი“ (1988), ამბროზ ბირსის „მხედარი ცაში“ (2011). 2011-2012 წლებში აქვეყნებდა სტატიებს ჟურნალში „[[ისტორიან|ისტორიანი]]“. == წიგნები == * „იმპერატორი ნაპოლეონი“ (2013; 2020) *„პოლონური ქრონიკები“ (2013; 2020) * „ინგლისური ლიტერატურის ისტორია“ (2013; 2020) * „თქმა მართლისა“ (2015; 2020) *„სიმბოლოები და ალეგორიები“ (2016; 2020) * „არჩილი“ (2018; 2020) * „ელექტრონული პორტრეტები“ (2019) *„ნინოს ცხოვრება“ (2021) *„როცა მზე ჩადის“ (2023) == რესურსები ინტერნეტში == {{nplg ბიოგრაფია|00008104}} {{DEFAULTSORT:ტოროტაძე, ქეთი}} [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1959]] [[კატეგორია:ქართველი მწერლები]] [[კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები]] [[კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები]] [[კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] 87roqi5x3irsr1jjlvj2on9c674xyuj 0 471044 5351767 4792910 2026-04-05T19:06:17Z Kober 394 5351767 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი | სახელი= გივი თალაკვაძე | მშობლიურ ენაზე= | სურათი= | სურათის ზომა= | წარწერა= | დაბადების სახელი= | ფსევდონიმი= | დაბადების თარიღი= {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1949|7|14}} | დაბადების ადგილი= | გარდაცვალების თარიღი= | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა= {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება= [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]] | სამეცნიერო ხარისხი= ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი | ეროვნება= [[ქართველები|ქართველი]] | რელიგია= | პარტია= | ძირითადი იდეები= | საქმიანობა= | მამა= | დედა= | მეუღლე= | შვილები= | ჯილდოები= | ხელმოწერა= | საიტი= }} '''გივი მოსეს ძე თალაკვაძე''' (დ. [[14 ივლისი]], [[1949]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოლიტიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის დოქტორი, პროფესორი. დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ)]] ფიზიკის ფაკულტეტი (1971). 1970-1990 წლებში იყო თსუ-ის ლაბორანტი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, კათედრის ასისტენტი, დეკანის მოადგილე. პარალელურად, 1978-1990 წლებში მუშაობდა კომუნისტური პარტიის ორგანიზაციაში სხვადასხვა თანამდებობაზე (თსუ-ის [[კომკავშირი|კომკავშირის]] კომიტეტის მდივანი, საქართველოს ალკკ ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე. თბილისის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივანი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის თბილისის ორჯონიკიძის რაიკომის მეორე მდივანი, თბილისის საქალაქო კომიტეტის განყოფილების გამგე, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე). 1986-1989 წლებში იყო საქართველოს სსრ [[საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო|განათლების მინისტრის]] მოადგილე. 1990-1991 წლებში იყო [[საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები|საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს]] წევრი [[საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია|საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან]]. ხელი აქვს მოწერილი [[საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი|საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე]] (1991 წლის 9 აპრილი). მომდევნო წლებში პედაგოგიურ-სამეცნიერო მუშაობას ეწეოდა [[საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი|საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტში]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.parliament.ge/ge/parlamentarebi/wina-mowvevis-parlamentebi/saqartvelos-respublikis-pirveli-mowvevis-uzenaesi-sabcho-1990-1991-ww/givi-talakvaze-44897.page გივი თალაკვაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, გივი}} [[კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1949]] [[კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] gs6xfhtjbhzw2r7w51umfrex7zjzl4o 5351768 5351767 2026-04-05T19:08:25Z Kober 394 +[[კატეგორია:ქართველი კომუნისტები]]; +[[კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351768 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი | სახელი= გივი თალაკვაძე | მშობლიურ ენაზე= | სურათი= | სურათის ზომა= | წარწერა= | დაბადების სახელი= | ფსევდონიმი= | დაბადების თარიღი= {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1949|7|14}} | დაბადების ადგილი= | გარდაცვალების თარიღი= | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა= {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება= [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]] | სამეცნიერო ხარისხი= ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი | ეროვნება= [[ქართველები|ქართველი]] | რელიგია= | პარტია= | ძირითადი იდეები= | საქმიანობა= | მამა= | დედა= | მეუღლე= | შვილები= | ჯილდოები= | ხელმოწერა= | საიტი= }} '''გივი მოსეს ძე თალაკვაძე''' (დ. [[14 ივლისი]], [[1949]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოლიტიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის დოქტორი, პროფესორი. დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ)]] ფიზიკის ფაკულტეტი (1971). 1970-1990 წლებში იყო თსუ-ის ლაბორანტი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, კათედრის ასისტენტი, დეკანის მოადგილე. პარალელურად, 1978-1990 წლებში მუშაობდა კომუნისტური პარტიის ორგანიზაციაში სხვადასხვა თანამდებობაზე (თსუ-ის [[კომკავშირი|კომკავშირის]] კომიტეტის მდივანი, საქართველოს ალკკ ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე. თბილისის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივანი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის თბილისის ორჯონიკიძის რაიკომის მეორე მდივანი, თბილისის საქალაქო კომიტეტის განყოფილების გამგე, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე). 1986-1989 წლებში იყო საქართველოს სსრ [[საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო|განათლების მინისტრის]] მოადგილე. 1990-1991 წლებში იყო [[საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები|საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს]] წევრი [[საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია|საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან]]. ხელი აქვს მოწერილი [[საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი|საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე]] (1991 წლის 9 აპრილი). 1991-1995 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის მრეწველობის მინისტრის მოადგილე. მომდევნო წლებში პედაგოგიურ-სამეცნიერო მუშაობას ეწეოდა [[საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი|საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტში]]. დაჯილდოებულია [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.parliament.ge/ge/parlamentarebi/wina-mowvevis-parlamentebi/saqartvelos-respublikis-pirveli-mowvevis-uzenaesi-sabcho-1990-1991-ww/givi-talakvaze-44897.page გივი თალაკვაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი] {{nplg ბიოგრაფია|00015234}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, გივი}} [[კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1949]] [[კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი კომუნისტები]] [[კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები]] rukxzg86opdlnwg7ucthrqup0npy673 5351769 5351768 2026-04-05T19:08:37Z Kober 394 დაემატა [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351769 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი | სახელი= გივი თალაკვაძე | მშობლიურ ენაზე= | სურათი= | სურათის ზომა= | წარწერა= | დაბადების სახელი= | ფსევდონიმი= | დაბადების თარიღი= {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1949|7|14}} | დაბადების ადგილი= | გარდაცვალების თარიღი= | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა= {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება= [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]] | სამეცნიერო ხარისხი= ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი | ეროვნება= [[ქართველები|ქართველი]] | რელიგია= | პარტია= | ძირითადი იდეები= | საქმიანობა= | მამა= | დედა= | მეუღლე= | შვილები= | ჯილდოები= | ხელმოწერა= | საიტი= }} '''გივი მოსეს ძე თალაკვაძე''' (დ. [[14 ივლისი]], [[1949]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოლიტიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის დოქტორი, პროფესორი. დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ)]] ფიზიკის ფაკულტეტი (1971). 1970-1990 წლებში იყო თსუ-ის ლაბორანტი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, კათედრის ასისტენტი, დეკანის მოადგილე. პარალელურად, 1978-1990 წლებში მუშაობდა კომუნისტური პარტიის ორგანიზაციაში სხვადასხვა თანამდებობაზე (თსუ-ის [[კომკავშირი|კომკავშირის]] კომიტეტის მდივანი, საქართველოს ალკკ ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე. თბილისის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივანი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის თბილისის ორჯონიკიძის რაიკომის მეორე მდივანი, თბილისის საქალაქო კომიტეტის განყოფილების გამგე, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე). 1986-1989 წლებში იყო საქართველოს სსრ [[საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო|განათლების მინისტრის]] მოადგილე. 1990-1991 წლებში იყო [[საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები|საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს]] წევრი [[საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია|საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან]]. ხელი აქვს მოწერილი [[საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი|საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე]] (1991 წლის 9 აპრილი). 1991-1995 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის მრეწველობის მინისტრის მოადგილე. მომდევნო წლებში პედაგოგიურ-სამეცნიერო მუშაობას ეწეოდა [[საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი|საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტში]]. დაჯილდოებულია [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.parliament.ge/ge/parlamentarebi/wina-mowvevis-parlamentebi/saqartvelos-respublikis-pirveli-mowvevis-uzenaesi-sabcho-1990-1991-ww/givi-talakvaze-44897.page გივი თალაკვაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი] {{nplg ბიოგრაფია|00015234}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, გივი}} [[კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1949]] [[კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი კომუნისტები]] [[კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] rtr8mhaqv668yco4vi7jx1s2dk55bkp 0 474313 5351961 4498044 2026-04-06T07:36:43Z ~2026-21142-14 181207 5351961 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი | სახელი= გივი ლომინაძე | მშობლიურ ენაზე= | სურათი= | სურათის ზომა= | წარწერა= | დაბადების სახელი= | ფსევდონიმი= | დაბადების თარიღი= {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1940|4|10}} | დაბადების ადგილი= | გარდაცვალების თარიღი=06.01.2019 | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა= {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება= [[დონის როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]] | სამეცნიერო ხარისხი= | ეროვნება= [[ქართველები|ქართველი]] | რელიგია= | პარტია= | ძირითადი იდეები= | საქმიანობა= | მამა= | დედა= | მეუღლე= | შვილები= | ჯილდოები= | ხელმოწერა= | საიტი= }} '''გივი ლომინაძე''' (დ. [[10 აპრილი]], [[1940]], [[ცხაკაია]], [[საქართველოს სსრ]], — გ. [[2019]]) — [[ქართველები|ქართველი]] იურისტი, პოლიტიკოსი. პოლიციის გენერალ-მაიორი. [[1965]] წელს დაამთავრა ქ. [[დონის როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს იურიდიული ფაკულტეტი. 1989-1992 წლებში იყო აფხაზეთის ასსრ შინაგან საქმეთა მინისტრი. 1993-1995 წლებში იყო დასავლეთ საქართველოს საგანგებო სიტუაციათა დროებითი კომიტეტის თავმჯდომარე, სახელმწიფო მეთაურის რწმუნებული, სახელმწიფო მინისტრი დასავლეთ საქართველოში. [[1992]]-[[1995]] წლებში იყო [[საქართველოს პარლამენტის მესამე მოწვევის დეპუტატები|საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი]] პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ქარტია 91“. [[1995]]-[[1999]] წლებში იყო [[საქართველოს პარლამენტის მეოთხე მოწვევის დეპუტატები|საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი]] (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „აფხაზეთის დეპუტაცია“. [[1999]] -[[2004]] წლებში იყო [[საქართველოს პარლამენტის მეხუთე მოწვევის დეპუტატები|საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი]] პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „[[საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი]]“. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94_%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%98 გივი ლომინაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი] *[http://www.parliament.ge/ge/parlamentarebi/wina-mowvevis-parlamentebi/saqartvelos-parlamenti-1995-1999-ww/givi-lominaze-45443.page გივი ლომინაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს პარლამენტის მეოთხე მოწვევა)] {{პარლამენტარის ბიოგრაფია|5255}} {{საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{DEFAULTSORT:ლომინაძე, გივი}} [[კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1940]] [[კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის შინაგან საქმეთა მინისტრები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2019]] 253phjxzpij3l8cbrmo57ao1oxsa5kk 0 492108 5351962 4953465 2026-04-06T07:37:39Z M. 10110 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5351962 wikitext text/x-wiki '''დანიელ კალუია''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ.]] ''Daniel Kaluuya''; დ. [[24 თებერვალი]], [[1989|1989 წელი]]) არის ბრიტანელი მსახიობი და მწერალი. კალუიამ კარიერა დაიწყო თინეიჯერულ ასაკში. მისი პირველი სასცენო გამოსვლა იყო იმპროვიზაციულ თეატრში. შემდგომში იგი გამოჩნდა ბრიტანული სატელევიზიო სერიალის — "[[Skins]]"-ის პირველ ორ სეზონში, რომელშიც იგი რამდენიმე ეპიზოდის თანაავტორი იყო. დანიელმა ლონდონის სამეფო კორტის თეატრში ითამაშა მთავარი როლი [[აკრძალული ილეთი|Sucker Punch]] - ში , კალუიამ განსაკუთრებით დიდი შექება მიიღო პროფესიონალური შესრულებისთვის და მან მოიგო [[Evening Standard Award]] -ის პრემია, ასევე კრიტიკოსებმა ახალბედა მსახიობი დააჯილდოვეს [[Circle Theatre Award]] - ის პრემიით. [[ფაილი:Daniel Kaluuya by Gage Skidmore.jpg|მინი|''დენიელ კალუია'']] == ადრეული წლები == დანიელ კალუია დაიბადა [[1989|1989 წლის]] [[24 თებერვალი|24 თებერვალს]], [[ლონდონი|ლონდონიში]]. მიუხედავად იმისა, რომ იგი დაიბადა და გაიზარდა დასავლეთ ლონდონში, კალუიას ორივე მშობელი [[უგანდა|უგანდიელია]]. დანიელი დედასთან და უფროს დასთან ერთად გაიზარდა, ხოლო მამა უგანდაში ცხოვრობდა. კალუია სწავლობდა ლონდონის წმინდა ალოისიუსის კოლეჯში. მან თავისი პირველი პიესა დაწერა [[1998|1998 წელს]] და კარიერა დაიწყო იმპროვიზაციული თეატრის სპექტაკლით. დანიელი აღიარებს, რომ მსახიობობა არ უსწავლია, რადგან არ შეეძლო სამსახიობო სკოლაში წასვლა. == პირადი ცხოვრება == დანიელ კალუია არ არის დაქორწინებული და არ ჰყავს შვილი. ის ხანგრძლივ სასიყვარულო ურთიერთობაშია თავის შეყვარებულთან - ამანდლასთან. წყვილი [[2018]] წელს დაესწრო [[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსის დაჯილდოების]] ცერემონიალს, სადაც იგი ნომინირებული იყო ფილმ — "[[თავს უშველე|Get Out]]"-ში შესრულებული როლისათვის. კალუია თავის მეგობარ გოგონასთან ერთად ცხოვრობს დასავლეთ ლონდონში. წყვილს კარგი ურთიერთობა აქვს. ის არ არის აქტიური სოციალურ ქსელებში. == კარიერა == დენიელ კალუიამ სადებიუტო როლი შეასრულა [[BBC]] - ის დრამაში "[[ისროლეთ მესენჯერი|Shoot the Messenger]]". მან ითამაშა პოშ კენეტის როლი ბრიტანულ თინეიჯერულ დრამაში — "[[მოზარდები|Skins]]". დანიელი ასევე იყო "[[მოზარდები|Skins]]"-ის რამდენიმე ეპიზოდის თანაავტორი. კალუიამ მეორეხარისხოვანი როლები ითამაშა ბევრ პოპულარულ სერიალში, მათ შორის — [[მდუმარე მოწმე|Silent Witness]], [[დოქტორი (Doctor Who)|the Doctor Who special "Planet of the Dead]]" და "[[ლიუისი|Lewis]]". დენიელმა გაახმოვანა პერსონაჟი მარკ უოკერი [[BBC რადიო 1|BBC Radio]] - ს 4 [[სიტკომი|სიტკომში]]. კალუიამ შეასრულა მთავარი როლი ბრიტანულ დრამაში — "[[აკრძალული ილეთი|Sucker Punch]]". დრამა პირველად დაიდგა ლონდონის სამეფო კორტის თეატრში [[2010]] წელს. მან თავისი როლის პროფესიონალური შესრულებისათვის მოიგო [[Evening Standard Award]] და [[Critics 'Circle Theater Award]]. [[2009]] წელს კალუიამ შეასრულა მაიკლ ფრაის როლი [[BBC]] - ს საშინელებათა ფილმში "[[Psychoville]]". სერიალი ორი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. დანიელ კალუია ბევრ მოკლემეტრაჟიან ფილმში გამოჩნდა [[2011]] წლიდან [[2013]] წლამდე. 2010 წელს მან ითამაშა ფილმში — "[[Baby]]" . ფილმი გამოვიდა [[2010]] წლის [[19 იანვარი|19 იანვარს]], [[Sundance Film Festival]]– ზე. დანიელი აგენტ ტაკერის როლში გამოჩნდა [[2003]] წლის ფილმის "[[ჯონი ინგლიში|Johnny English]]" - ის გაგრძელებაში, სახელწოდებით — [[ჯონი ინგლიში|Johnny English Reborn]] ([[2011]]). შემდეგ წელს მან განასახიერა მაკ არმსტრონგი [[BBC]] - ს დრამატულ სერიალში — "[[ჭკნობა|The Fades]]". კალუუამ [[2013]] წელს ითამაშა "შავი სიკვდილის" როლი სუპერგმირულ-კომედიურ ფილმში — "[[გაჩუმდი და იმოქმედე 2|Kick-Ass 2]]". [[2015]] წელს დანიელი გამოჩნდა [[FBI]]-ის აგენტის როლში თრილერულ ფილმში — "[[სიკარიო|Sicario]]". [[2017]] წელს დანიელ კალუიამ შეასრულა კრის ვაშინგტონის როლი ამერიკულ საშინელებათა ფილმში — "[[თავს უშველე|Get Ou]]<nowiki/>t". მან იმონაწილევა ცნობილ მსახიობებთან: [[ალისონ უილიამსი|ალისონ უილიამსთან]], [[ბრედლი უითფორდი|ბრედლი უითფორდთან]], [[ქალებ ლენდრი ჯონსა|ქალებ ლენდრი ჯონსასთან]] და [[სტივენ როუთი|სტივენ როუთთან]] ერთად. ფილმი გადაღებულია 4,5 მილიონი [[ამერიკული დოლარი|დოლარის]] ბიუჯეტით და გამოიმუშავა 254,9 მილიონი [[დოლარი]]. [[2018]] წელს დენიელი გამოჩნდება ფილმში — „<nowiki/>[[ქვრივები|Widows]]<nowiki/>“. == რესურსები ინტერნეტში == *[https://articlebio.com/daniel-kaluuya] *[https://biog.com/biography/daniel-kaluuya] {{ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში}} {{DEFAULTSORT:კალუია, დენიელ}} [[კატეგორია:ბრიტანელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ბრიტანელი მწერლები]] [[კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1989]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი მსახიობები]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები]] sy2teok4818opoddz5g38g42xddkiin 5351969 5351962 2026-04-06T07:41:38Z M. 10110 დაემატა [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351969 wikitext text/x-wiki '''დანიელ კალუია''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ.]] ''Daniel Kaluuya''; დ. [[24 თებერვალი]], [[1989|1989 წელი]]) არის ბრიტანელი მსახიობი და მწერალი. კალუიამ კარიერა დაიწყო თინეიჯერულ ასაკში. მისი პირველი სასცენო გამოსვლა იყო იმპროვიზაციულ თეატრში. შემდგომში იგი გამოჩნდა ბრიტანული სატელევიზიო სერიალის — "[[Skins]]"-ის პირველ ორ სეზონში, რომელშიც იგი რამდენიმე ეპიზოდის თანაავტორი იყო. დანიელმა ლონდონის სამეფო კორტის თეატრში ითამაშა მთავარი როლი [[აკრძალული ილეთი|Sucker Punch]] - ში , კალუიამ განსაკუთრებით დიდი შექება მიიღო პროფესიონალური შესრულებისთვის და მან მოიგო [[Evening Standard Award]] -ის პრემია, ასევე კრიტიკოსებმა ახალბედა მსახიობი დააჯილდოვეს [[Circle Theatre Award]] - ის პრემიით. [[ფაილი:Daniel Kaluuya by Gage Skidmore.jpg|მინი|''დენიელ კალუია'']] == ადრეული წლები == დანიელ კალუია დაიბადა [[1989|1989 წლის]] [[24 თებერვალი|24 თებერვალს]], [[ლონდონი|ლონდონიში]]. მიუხედავად იმისა, რომ იგი დაიბადა და გაიზარდა დასავლეთ ლონდონში, კალუიას ორივე მშობელი [[უგანდა|უგანდიელია]]. დანიელი დედასთან და უფროს დასთან ერთად გაიზარდა, ხოლო მამა უგანდაში ცხოვრობდა. კალუია სწავლობდა ლონდონის წმინდა ალოისიუსის კოლეჯში. მან თავისი პირველი პიესა დაწერა [[1998|1998 წელს]] და კარიერა დაიწყო იმპროვიზაციული თეატრის სპექტაკლით. დანიელი აღიარებს, რომ მსახიობობა არ უსწავლია, რადგან არ შეეძლო სამსახიობო სკოლაში წასვლა. == პირადი ცხოვრება == დანიელ კალუია არ არის დაქორწინებული და არ ჰყავს შვილი. ის ხანგრძლივ სასიყვარულო ურთიერთობაშია თავის შეყვარებულთან - ამანდლასთან. წყვილი [[2018]] წელს დაესწრო [[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსის დაჯილდოების]] ცერემონიალს, სადაც იგი ნომინირებული იყო ფილმ — "[[თავს უშველე|Get Out]]"-ში შესრულებული როლისათვის. კალუია თავის მეგობარ გოგონასთან ერთად ცხოვრობს დასავლეთ ლონდონში. წყვილს კარგი ურთიერთობა აქვს. ის არ არის აქტიური სოციალურ ქსელებში. == კარიერა == დენიელ კალუიამ სადებიუტო როლი შეასრულა [[BBC]] - ის დრამაში "[[ისროლეთ მესენჯერი|Shoot the Messenger]]". მან ითამაშა პოშ კენეტის როლი ბრიტანულ თინეიჯერულ დრამაში — "[[მოზარდები|Skins]]". დანიელი ასევე იყო "[[მოზარდები|Skins]]"-ის რამდენიმე ეპიზოდის თანაავტორი. კალუიამ მეორეხარისხოვანი როლები ითამაშა ბევრ პოპულარულ სერიალში, მათ შორის — [[მდუმარე მოწმე|Silent Witness]], [[დოქტორი (Doctor Who)|the Doctor Who special "Planet of the Dead]]" და "[[ლიუისი|Lewis]]". დენიელმა გაახმოვანა პერსონაჟი მარკ უოკერი [[BBC რადიო 1|BBC Radio]] - ს 4 [[სიტკომი|სიტკომში]]. კალუიამ შეასრულა მთავარი როლი ბრიტანულ დრამაში — "[[აკრძალული ილეთი|Sucker Punch]]". დრამა პირველად დაიდგა ლონდონის სამეფო კორტის თეატრში [[2010]] წელს. მან თავისი როლის პროფესიონალური შესრულებისათვის მოიგო [[Evening Standard Award]] და [[Critics 'Circle Theater Award]]. [[2009]] წელს კალუიამ შეასრულა მაიკლ ფრაის როლი [[BBC]] - ს საშინელებათა ფილმში "[[Psychoville]]". სერიალი ორი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. დანიელ კალუია ბევრ მოკლემეტრაჟიან ფილმში გამოჩნდა [[2011]] წლიდან [[2013]] წლამდე. 2010 წელს მან ითამაშა ფილმში — "[[Baby]]" . ფილმი გამოვიდა [[2010]] წლის [[19 იანვარი|19 იანვარს]], [[Sundance Film Festival]]– ზე. დანიელი აგენტ ტაკერის როლში გამოჩნდა [[2003]] წლის ფილმის "[[ჯონი ინგლიში|Johnny English]]" - ის გაგრძელებაში, სახელწოდებით — [[ჯონი ინგლიში|Johnny English Reborn]] ([[2011]]). შემდეგ წელს მან განასახიერა მაკ არმსტრონგი [[BBC]] - ს დრამატულ სერიალში — "[[ჭკნობა|The Fades]]". კალუუამ [[2013]] წელს ითამაშა "შავი სიკვდილის" როლი სუპერგმირულ-კომედიურ ფილმში — "[[გაჩუმდი და იმოქმედე 2|Kick-Ass 2]]". [[2015]] წელს დანიელი გამოჩნდა [[FBI]]-ის აგენტის როლში თრილერულ ფილმში — "[[სიკარიო|Sicario]]". [[2017]] წელს დანიელ კალუიამ შეასრულა კრის ვაშინგტონის როლი ამერიკულ საშინელებათა ფილმში — "[[თავს უშველე|Get Ou]]<nowiki/>t". მან იმონაწილევა ცნობილ მსახიობებთან: [[ალისონ უილიამსი|ალისონ უილიამსთან]], [[ბრედლი უითფორდი|ბრედლი უითფორდთან]], [[ქალებ ლენდრი ჯონსა|ქალებ ლენდრი ჯონსასთან]] და [[სტივენ როუთი|სტივენ როუთთან]] ერთად. ფილმი გადაღებულია 4,5 მილიონი [[ამერიკული დოლარი|დოლარის]] ბიუჯეტით და გამოიმუშავა 254,9 მილიონი [[დოლარი]]. [[2018]] წელს დენიელი გამოჩნდება ფილმში — „<nowiki/>[[ქვრივები|Widows]]<nowiki/>“. == რესურსები ინტერნეტში == *[https://articlebio.com/daniel-kaluuya] *[https://biog.com/biography/daniel-kaluuya] {{ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში}} {{DEFAULTSORT:კალუია, დენიელ}} [[კატეგორია:ბრიტანელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ბრიტანელი მწერლები]] [[კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1989]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი მსახიობები]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] m6sa78kio5kejpzopsbsfde676482ra 0 492824 5351952 4906712 2026-04-06T07:21:52Z M. 10110 5351952 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = ელისაბედ მოსი | ფოტო = Elisabeth Moss LF.jpg | ფოტოს სიგანე = 220პქ | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1982|07|24}} | დაბადგილი = [[ლოს-ანჯელესი]] , [[კალიფორნია]] , [[აშშ]] | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | სხვა სახელები= | განათლება = | აქტიურობის წლები = [[1990]] – დღემდე | მეუღლე= [[ფრედ არმისენი]] | შვილები = | პარტნიორები = | საქმიანობა= მსახიობი | მამა = | რეზიდენცია= | საიტი= | გამორჩეული როლები = | ტონის ჯილდოები }} '''ელისაბედ სინგლტონ მოსი''' ({{lang-en|'Elisabeth Singleton Moss}}; დაიბადა [[1982|1982 წლის]] [[24 ივლისი|24 ივლისს]], [[ლოს-ანჯელესი]] , [[კალიფორნია]] , [[აშშ]]) - ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. მას უამრავი პრიზი აქვს მიღებული , მათ შორის ორი [[ემის ჯილდო|Primetime Emmy Awards]] და ორი [[ოქროს გლობუსი|Golden Globe Awards]] . მან დაიწყო მოღვაწეოდა 1990 წელს და მოიპოვა აღიარება [[National Broadcasting Company|NBC]]-ს პოლიტიკური სერიალში „[[დასავლეთი ფრთა]]“ (1999-2006). ასევე ის მონაწილეობდა AMC- ის დრამატულ სერიალში „[[Mad Men]]“ (2007–2015). მან მოიგო [[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსის]] ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის - მინისერიალი ან სატელევიზიო ფილმი დეტექტივ რობინ გრიფინის განსახიერებაში [[BBC]]- ის მინისერიალში ''[[Top of the Lake]]'' (2013), ასევე მან მოიგო [[ემის ჯილდო]] დრამატული სერიალში მთავარი როლისთვის დრამატულ სერიალში ''[[მხევლის წიგნი (სერიალი)|მხევლის წიგნი]]'' (2017 - 2025) ჯუნგ ოსბორნის როლის შესრულებისთვის. ფილმეში მოსს ჰქონდა მეორეხარისხოვანი როლები როგორებიცაა: ''[[გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს (ფილმი)|გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს]]'' (1999), ''[[წაიყვანე ბერძნამდე]]'' (2010) და ''ჩვენში'' (2019) და მთავარ როლები ფილმებში '': [[The One I Love]]'' (2014), ''[[The Square]]'' (2017) და ''The Invisible Man'' (2020). მან ასევე ითამაშა [[ალექს როს პერი|ალექს როს პერის]] სამ ფილმში , მათ შორის ''მისი სუნი'' (2018). მისი თეატრალური მუშაობა მოიცავს [[ბროდვეის თეატრი|ბროდვეის]] სპექტაკლებს ''[[Speed the Plow]]'' და ''[[ჰაიდის ქრონიკები]]'' . ამ უკანასკნელისთვის მან მიიღო ნომინაცია ტონის ჯილდოზე სპექტაკლის საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. == ადრეული ცხოვრება == ელისაბედ მოსი დაიბადა და გაიზარდა [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] , [[კალიფორნია]]. მუსიკოსების - რონისა და ლინდა მოსის ქალიშვილი; დედამისი პროფესიონალურად უკრავს [[ჯაზი|ჯაზსა]] და [[ბლუზი|ბლუზს]].  მოსს ჰყავს ერთი უმცროსი ძმა.  მისი მამა [[ინგლისელები|ინგლისელია]].  მისი დედა ნაწილობრივ [[შვედეთი|შვედური]] წარმოშობის. თავდაპირველად, მოსს სურდა პროფესიონალი მოცეკვავე გამხდარიყო. ის დადიოდა ბალეტზე კენედის ცენტრში [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]]. == კარიერა == მოსმა 2005–2006 წლებში საშინელებათა სერიალში „ ''[[შემოჭრა]]<nowiki/>“'' ,  მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა და კვლავ გამოჩნდა ტელევიზიაში ''[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|გრეის ანატომიის]]'' 2007 წლის ეპიზოდზე, სახელწოდებით "ჩემი საყვარელი შეცდომა"<ref>[http://www.tv.com/shows/greys-anatomy/my-favorite-mistake-1000831/ My Favorite Mistake] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190410234811/http://www.tv.com/shows/greys-anatomy/my-favorite-mistake-1000831/ |date=2019-04-10 }}. http://www.tv.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190520230801/http://www.tv.com/ |date=2019-05-20 }}. (22 დეკემბერი, 2020)</ref> და სერიალში " ''[[საშუალო]]'' ". იგი ასევე გამოჩნდა მერი ლამბერტის [[2007]] წლის საშინელებათა ფილმში ''"სხვენი"'' და დამოუკიდებელ დრამაში " ''[[დღე ნულოვანი]]"'' (2007).<ref>[https://web.archive.org/web/20120713114659/http://movies.yahoo.com/person/elisabeth-moss/biography.html Elisabeth Moss- Biography]. web.archive.org. (22 დეკემბერი, 2020)</ref> 2006 წელს მან მონაწილეობა მიიღო AMC დრამატული სერიალში ''[[Mad Men]]'' .  2010 წელს იგი ნომინირებული იყო ქალის საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის [[ემის ჯილდო|ემიზე]].<ref>[https://artsbeat.blogs.nytimes.com/2011/07/14/emmy-nominations-are-announced-2/ Nominations Released for Prime-Time Emmys]. artsbeat.blogs.nytimes.com. (22 დეკემბერი, 2020)</ref> 2011 წელს მოსის დებიუტი შედგა West End- ის როლში, როგორც მართა დობი, ლილიან ჰელმანის პიესაში ''"[[ბავშვთა საათი]]"'' [[კირა ნაიტლი|, კირა ნაითლთან]] ერთად<ref>[https://www.theguardian.com/culture/2011/feb/14/keira-knightley-elizabeth-moss-childrens-hour-reviews What to say about … Keira Knightley and Elizabeth Moss in The Children's Hour]. www.theguardian.com. (22 დეკემბერი, 2020)</ref> . პიესა გაიხსნა, [[ლონდონი|ლონდონში]], 22 იანვარს, 2011 წელს.  2012 წელს მან მონაწილეობა მიიღო დრამაში ''[[On the Road]]'' მოსმა ითამაშა დეტექტივი რობინ გრიფინი [[Sundance Channel|Sundance Channel–]] ის 2013 წლის მინისერიალში [[ტბის თავზე]]. თავისი როლისთვის, მოსმა მიიღო ო<nowiki/>[[ოქროს გლობუსი|ქროს გლობუსის]] პრემია საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის - მინისერიალი ან სატელევიზიო ფილმი . 2014 წელს მოსმა ითამაშა დამოუკიდებელ ფილმში ''[[Listen Up Philip]]'' 2020 წელს მოსმა ითამაშა ფილმში " ''[[შერლი ფილმი|შერლი]]"'' , [[მაიკლ შტულბარგი|მაიკლ შტულბარგთან]] ერთად . მას ასევე ჰქონდა მთავარი როლი საშინელებათა-თრილერულ ფილმში ''"[[უხილავი ადამიანი]]"'' , რომელიც გამოვიდა [[2020]] წლის 28 თებერვალს.<ref>[https://deadline.com/2019/08/the-invisible-man-release-date-elisabeth-moss-universal-monster-movie-1202619289/ Blumhouse’s ‘The Invisible Man’ Will Emerge Two Weeks Earlier – Update]. deadline.com. (22 დეკემბერი, 2020)</ref> == რესურსები ინტერნეტში == {{imdb name|0005253}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მოსი, ელისაბედ}} [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1982]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:AACTA Award-ის მფლობელები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 83tny6pfnjae12tt7rhn50womevjix8 0 510778 5352068 4858419 2026-04-06T11:37:47Z Odabade90 31758 5352068 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მწერალი}} '''გიორგი (გია) ჯიჭონაია''' (დ. [[1969]] წ. [[26 მაისი]], [[ზუგდიდი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი, მწერალი. წერს [[ქართული ენა|ქართულ]] და [[მეგრული ენა|მეგრულ]] ენებზე. ==ბიოგრაფია== 1993 წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ისტორიის ფაკულტეტი. 1989 წელს გამოსცა პირველი პოეტური კრებული „მსურდა ლოცვა“. 2004 წელს გამოსცა სონეტების კრებული „სიყვარულის სონეტი“. 2014 წელს გამოიცა გია ჯიჭონაიას 4 ტომი ციკლიდან „ადამიანური ყოფის გულსაკლავი სანახაობის ქრონიკა“: # „წერილები ბედნიერებას“ (სონეტები). „მთვარის აბაზანები“ (ლექსი პროზად). # „ოცდამეერთე საუკუნის ქალთა ილუზიები“. (ნოველები). # „უკანასკნელი გასეირნება“. (ნოველები, მოთხრობები). # „ოქროს ხანა“, ლირიკური დრამა. ლექსები, სონეტები. 2020 წელს გამოვიდა „კოლხური კირბები“, „მარტოობის ელეგიები“ და „კერიასთან მოსაყოლი რობაიები“, რომელსაც მწერალთა კავშირის პრემია გადაეცა. გია ჯიჭონაიამ შექმნა ლექსის ახალი ფორმა, რომელსაც დაარქვა ''კირბები''. კირბები პირველად დაიწერა მეგრულად, შემდეგ ითარგმნა სხვა ენებზე. კოლხური კირბების [[უკრაინული ენა|უკრაინულად]] თარგმნილ კრებულს [[კიევი|კიევში]] 2019 წელს გადასცეს [[უკრაინა]]-[[საქართველო]]ს კულტურულ ურთიერთობათა უმაღლესი, დავით გურამიშვილის სახელობის საერთაშორისო პრემია. [[თბილისი|თბილისში]] კირბებს გადაეცა ილია ჭავჭავაძის პრემია. 2021 წელს, თბილისში გამოიცა გია ჯიჭონაიას მეგრულენოვანი კირბები, სონეტები, რობაიები და კრებული „წარსულიდან მომავლამდე“. 2021 წელს „კოლხური კირბების“ [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] თარგმნილი კრებული გამოიცა [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] (გამომცემელი edidion999)<ref>[https://www.edition999.info/+-Georgie-+.html?fbclid=IwAR2TjnTbOWyoxDTjed6GAaSMBAkK_06RijjOJP1SCoR8aiRoUcclZtw2RnM. გია ჯიჭონაიას კირბების ინგლისური თარგმანები edition999-ზე]</ref> გია ჯიჭონაიას მეგრული კირბები თარგმნილია [[ქართული ენა|ქართულ]], [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]] და [[იტალიური ენა|იტალიურ]] ენებზე. გია ჯიჭონაიას კირბების ნახვა შესაძლებელია პოპულარულ ვებ-გვერდ amazon.com-ზე.<ref>[https://www.amazon.com/colchis-kirbies-Giorgi-Jichonaia-ebook/dp/B08NZNBNGX/ref=sr_1_1?dchild=1&keywords=colchis%20kirbies&qid=1608281080&s=books&sr=1-1&fbclid=IwAR3CZLz5ZkjMlrXc5VlMyOQOUDoAONjnqzvXm_fuvsAubdSUeHa44ZbDic8 გია ჯიჭონაიას კირბები amazon.com-ს.]</ref> ფაზისის აკადემიის საერთო კრების 2022 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით, გია ჯიჭონაია აირჩიეს ფაზისის აკადემიის წევრად. გია ჯიჭონაია არის „ღვთისმშობლის კვართის მცველთა ორდენის“ წევრი. 2024 წელს გამოიცა გია ჯოჭონაიას პირველი მეგრულენოვანი რომანი „ბჟამორინელი“. ==ოჯახი== გია ჯიჭონაიას ჰყავს მეუღლე თამარ ჯინორია (დ. [[1971]]) და ორი შვილი: ნინო (დ. [[1998]]) და გიორგი (დ. [[2009]]). ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://megrulipoezia.wordpress.com/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%AD%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90/ გია ჯიჭონაიას ნაწარმოებები] *[https://zugdidelebi.ge/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%AD%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%9B%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%96%E1%83%A6/ გია ჯიჭონაიას ინტერვიუ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ჯიჭონაია, გია}} [[კატეგორია:დაბადებული 1969]] [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:ქართველი მწერლები]] jvi9fu5nu1iqzsnhes9s1121u0354nr 0 515523 5351910 4909699 2026-04-05T23:32:21Z ~2026-21081-47 181200 Photo 5351910 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია | სახელი = მარკუს ტურამი |სურათი = Marcus Thuram in 2023.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1997|8|6}} |დაბადების ადგილი = [[პარმა]], [[იტალია]] |სიმაღლე = 192 [[სმ]] |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]], [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|მარცხენა გარემარბი]] |მიმდინარე კლუბი = [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|ინტერ მილანი]] |ნომერი = 9 |წელი1 = 2014–2017 |კლუბი1 = სოშო B |მატჩი1 = 38 |გოლი1 = 6 |წელი2 = 2015–2017 |კლუბი2 = სოშო |მატჩი2 = 37 |გოლი2 = 1 |წელი3 = 2017–2019 |კლუბი3 = [[გენგამი (საფეხბურთო კლუბი)|გენგამი]] |მატჩი3 = 64 |გოლი3 = 12 |წელი4 = 2019–2023 |კლუბი4 = [[ბორუსია მენხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|ბორუსია მენხენგლადბახი]] |მატჩი4 = 111 |გოლი4 = 34 |კლუბი5 = [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|ინტერ მილანი]] |წელი5 = 2023– |მატჩი5 = 69 |გოლი5 = 29 |ეროვნული წელი1 = 2020– |ეროვნული ნაკრები1 = [[საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთი]] |ეროვნული მატჩი1 = 30 |ეროვნული გოლი1 = 2 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = 9 სექტემბერი, 2025 |ეროვნული ნაკრები-განახლება = 9 სექტემბერი, 2025 }} '''მარკუს ტურამი''' (დ. [[6 აგვისტო]], [[1997]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] ფეხბურთელი. [[მილანი|მილანის]] [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|„ინტერისა“]] და [[საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]]ს თავდამსხმელი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს საფრანგეთის 17, 18, 19, 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. მისი მამა არის ვეტერანი ფრანგი ფეხბურთელი [[ლილიან ტურამი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Soccerway}} {{მილანის ინტერის შემადგენლობა}} {{საფრანგეთის შემადგენლობა 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე}} {{საფრანგეთის შემადგენლობა 2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე}} {{საფრანგეთის შემადგენლობა 2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე}} {{DEFAULTSORT:ტურამი, მარკუს}} [[კატეგორია:დაბადებული 6 აგვისტო]] [[კატეგორია:დაბადებული 1997]] [[კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:გენგამის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მენხენგლადბახის ბორუსიას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] tqrpp0kvpzezp13b8ri5ygcs5ly61zs 0 531264 5351964 4912964 2026-04-06T07:38:54Z M. 10110 /* სქოლიო */ 5351964 wikitext text/x-wiki '''ტროი მიქაელ კოცური''' ({{lang-en|Troy Michael Kotsur}}; დ. [[24 ივლისი]], [[1968]]) — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი თეატრში, კინოსა და ტელევიზიაში. მისმა მეორეხარისხოვანმა როლმა ფილმში [[CODA (ფილმი)|CODA]] მოუტანა მას მრავალი ჯილდო, მათ შორის [[ოსკარი (ჯილდო)|ოსკარის]], [[გაერთიანებული სამეფო|ბრიტანეთის]] კინოაკადემიის პრემია, [[კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო]] და კრიტიკოსთა არჩევანის ფილმის ჯილდო. ის არის პირველი ყრუ მსახიობი, რომელმაც მოიგო სამი ჯილდო. კოცურმა ასევე გადაიღო მხატვრული ფილმი „No Ordinary Hero: The SuperDeafy Movie“. ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== კოცური დაიბადა მესაში, [[არიზონა|არიზონაში]], ფენიქსის უდიდეს გარეუბანში.<ref>{{Cite web|url=https://www.12news.com/article/entertainment/mesa-born-deaf-actor-troy-kotsur-makes-film-history-with-oscar-nomination/75-e91fd69b-0438-447e-a25d-494c2fca1785|title = Mesa-born deaf actor makes film history with Oscar nomination|date = 8 February 2022}}</ref> როდესაც კოცური ცხრა თვის იყო, მისმა მშობლებმა აღმოაჩინეს, რომ ის ყრუ იყო და მათ ისწავლეს ამერიკული ჟესტების ენა, რათა ოჯახს შესძლებოდა მასთან კომუნიკაცია. მისმა მშობლებმა კოცურს ურჩიეს, ეთამაშა სპორტი და დამეგობრებულიყო მათ მეზობელ ბავშვებთან. კოცური დაესწრო ფენიქსის ყრუთა დღის სკოლას, სადაც პირველად დაინტერესდა მსახიობობით. დაამთავრა ვესტვუდის საშუალო სკოლა. საშუალო სკოლაში მისმა დრამის მასწავლებელმა წაახალისა, მონაწილეობა მიეღო უფროსების შოუში და მან შეასრულა პანტომიმის ესკიზი, რომელიც დადებითად იქნა მიღებული და მოტივაცია გაუწია მას თეატრისკენ.<ref name="Potkonjak2">{{cite news|last=Potkonjak|first=Marija|date=August 14, 2003|title=Sound, fury and success on stage|work=[[East Valley Tribune]]|url=https://www.eastvalleytribune.com/get_out/sound-fury-and-success-on-stage/article_b6527fd8-8065-505e-b052-7ddeb4714051.html|accessdate=February 6, 2022}}</ref> კოცურმა საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სტაჟირება დაიწყო KTSP-TV-ში. ფილმების გადაღების სურვილის ქონამდე, სტაჟირებისას ეხმარებოდა რედაქტორს და არ გრძნობდა ხალხთან კავშირს, ამიტომ იხსენებდა: „ჩემი სარეჟისორო ოცნება გაფუჭდა მას შემდეგ, რაც მივიღე ის ფაქტი, რომ ვცხოვრობდი სამყაროში, რომელიც არ იყენებდა ჩემს ენას“.<ref name="polletta2">{{cite news|last=Polletta|first=Maria|date=December 1, 2014|title=Deaf actor from Mesa directs first movie|work=[[The Arizona Republic]]|url=https://www.azcentral.com/story/news/local/mesa/2014/12/01/deaf-actor-mesa-directs-first-movie/19735013/|accessdate=February 6, 2022}}</ref> შემდეგ ის ესწრებოდა გალოდეტის უნივერსიტეტის ლექციებს 1987 წლიდან 1989 წლამდე და სწავლობდა თეატრის, ტელევიზიის და კინოს განხრით.<ref name="deafpeople2">{{cite web|date=November 2012|title=Deaf Person of the Month: Troy Kotsur|url=https://www.deafpeople.com/dp_of_month/KotsurTroy.html|work=deafpeople.com|publisher=MSM Productions Ltd|accessdate=February 6, 2022}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{imdb name|nm1319274}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში}} [[კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1968]] [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 5d9rchnpoln02k25dok3vdzetisyd6y 5351970 5351964 2026-04-06T07:41:59Z M. 10110 დაემატა [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351970 wikitext text/x-wiki '''ტროი მიქაელ კოცური''' ({{lang-en|Troy Michael Kotsur}}; დ. [[24 ივლისი]], [[1968]]) — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი თეატრში, კინოსა და ტელევიზიაში. მისმა მეორეხარისხოვანმა როლმა ფილმში [[CODA (ფილმი)|CODA]] მოუტანა მას მრავალი ჯილდო, მათ შორის [[ოსკარი (ჯილდო)|ოსკარის]], [[გაერთიანებული სამეფო|ბრიტანეთის]] კინოაკადემიის პრემია, [[კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო]] და კრიტიკოსთა არჩევანის ფილმის ჯილდო. ის არის პირველი ყრუ მსახიობი, რომელმაც მოიგო სამი ჯილდო. კოცურმა ასევე გადაიღო მხატვრული ფილმი „No Ordinary Hero: The SuperDeafy Movie“. ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== კოცური დაიბადა მესაში, [[არიზონა|არიზონაში]], ფენიქსის უდიდეს გარეუბანში.<ref>{{Cite web|url=https://www.12news.com/article/entertainment/mesa-born-deaf-actor-troy-kotsur-makes-film-history-with-oscar-nomination/75-e91fd69b-0438-447e-a25d-494c2fca1785|title = Mesa-born deaf actor makes film history with Oscar nomination|date = 8 February 2022}}</ref> როდესაც კოცური ცხრა თვის იყო, მისმა მშობლებმა აღმოაჩინეს, რომ ის ყრუ იყო და მათ ისწავლეს ამერიკული ჟესტების ენა, რათა ოჯახს შესძლებოდა მასთან კომუნიკაცია. მისმა მშობლებმა კოცურს ურჩიეს, ეთამაშა სპორტი და დამეგობრებულიყო მათ მეზობელ ბავშვებთან. კოცური დაესწრო ფენიქსის ყრუთა დღის სკოლას, სადაც პირველად დაინტერესდა მსახიობობით. დაამთავრა ვესტვუდის საშუალო სკოლა. საშუალო სკოლაში მისმა დრამის მასწავლებელმა წაახალისა, მონაწილეობა მიეღო უფროსების შოუში და მან შეასრულა პანტომიმის ესკიზი, რომელიც დადებითად იქნა მიღებული და მოტივაცია გაუწია მას თეატრისკენ.<ref name="Potkonjak2">{{cite news|last=Potkonjak|first=Marija|date=August 14, 2003|title=Sound, fury and success on stage|work=[[East Valley Tribune]]|url=https://www.eastvalleytribune.com/get_out/sound-fury-and-success-on-stage/article_b6527fd8-8065-505e-b052-7ddeb4714051.html|accessdate=February 6, 2022}}</ref> კოცურმა საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სტაჟირება დაიწყო KTSP-TV-ში. ფილმების გადაღების სურვილის ქონამდე, სტაჟირებისას ეხმარებოდა რედაქტორს და არ გრძნობდა ხალხთან კავშირს, ამიტომ იხსენებდა: „ჩემი სარეჟისორო ოცნება გაფუჭდა მას შემდეგ, რაც მივიღე ის ფაქტი, რომ ვცხოვრობდი სამყაროში, რომელიც არ იყენებდა ჩემს ენას“.<ref name="polletta2">{{cite news|last=Polletta|first=Maria|date=December 1, 2014|title=Deaf actor from Mesa directs first movie|work=[[The Arizona Republic]]|url=https://www.azcentral.com/story/news/local/mesa/2014/12/01/deaf-actor-mesa-directs-first-movie/19735013/|accessdate=February 6, 2022}}</ref> შემდეგ ის ესწრებოდა გალოდეტის უნივერსიტეტის ლექციებს 1987 წლიდან 1989 წლამდე და სწავლობდა თეატრის, ტელევიზიის და კინოს განხრით.<ref name="deafpeople2">{{cite web|date=November 2012|title=Deaf Person of the Month: Troy Kotsur|url=https://www.deafpeople.com/dp_of_month/KotsurTroy.html|work=deafpeople.com|publisher=MSM Productions Ltd|accessdate=February 6, 2022}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{imdb name|nm1319274}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში}} [[კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1968]] [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] jretbwo5zfz00sdlsv0ha8u21n5abvu 14 549829 5352064 4504974 2026-04-06T11:23:45Z ~2026-21279-79 181214 5352064 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:გვარები]] [[კატეგორია:საქართველოს დემოგრაფია]] ცუხიშვილები 69h6ed636bb5s3uxp5d1ng9ms7riuul 5352065 5352064 2026-04-06T11:24:49Z ~2026-21279-79 181214 5352065 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:გვარები]] [[კატეგორია:საქართველოს დემოგრაფია]] 2hm245cdz4f3sbm73vbwnlnxu40xqk3 0 557925 5351891 4656805 2026-04-05T21:22:52Z Kober 394 /* ლიტერატურა */ 5351891 wikitext text/x-wiki '''თალალე''' — [[ქართლი]]ს [[კათოლიკოსი]] [[VIII საუკუნე|VIII საუკუნის]] 70-იანი წლებში. იხსენიება „[[მოქცევაჲ ქართლისაჲ]]ს“ მატიანეში ცხრა ცოლოსანი კათოლიკოსის შემდეგ. [[მოვსეს კალანკატვაცი]]ს ცნობით, თალალემ [[კავკასიის ალბანეთი|ალბანეთი]]ს კათოლიკოსის, მიქაელის ([[708]]–[[742]]) სურვილის წინააღმდეგ ალბანეთის მთავარს, ვარაზოს, მისსავე ბიძაშვილზე - ვარდანეპზე დაწერა ჯვარი, რის გამოც, მიქაელმა თალალე და ახალდაქორწინებულები დაწყევლა. თალალეს მოღვაწეობის ხანაში ქართლის ეკლესია [[მონოფიზიტობა|მონოფიზიტობის]] აღმსარებელი ალბანეთის მოსახლეობაში ქალკედონური მრწამსის ([[დიოფიზიტობა]]) დანერგვას ცდილობდა. თალალეს მოქმედება, როგორც ჩანს, ალბანეთის მთავრის ქართლის ეკლესიის გავლენაში მოქცევის სურვილით იყო ნაკარნახევი. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]] ==ლიტერატურა== * {{ქე|3|453|გოილაძე ვ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{nplg ბიოგრაფია|00009471}} * [https://www.orthodoxy.ge/tsnobarebi/katolikos-patriarqebi.htm საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები] * [https://mematiane.ge/product-details.php?id=324&lang=ru mematiane.ge - შექმენი საკუთარი ისტორია] {{დაიწყე ყუთი}} {{მემკვიდრეობის ყუთი| წინამორბედი= [[სარმეან კათოლიკოსი|სარმეანე]]| ტიტული=[[ქართლის კათოლიკოსი]] | წლები= VIII საუკუნის 70-იანი წლები|შემდეგი = [[მიქელ II (კათოლიკოსი)|მიქელ II]]}} {{დაასრულე ყუთი}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები]] 50321ddhe5ydqc9zj8tt2nmwl4vgk9x 5351892 5351891 2026-04-05T21:24:10Z Kober 394 5351892 wikitext text/x-wiki '''თალალე''', ''თალილე'' — [[ქართლი]]ს [[კათოლიკოსი]] [[VIII საუკუნე|VIII საუკუნის]] 70-იანი წლებში. იხსენიება „[[მოქცევაჲ ქართლისაჲ]]ს“ მატიანეში ცხრა ცოლოსანი კათოლიკოსის შემდეგ. [[მოვსეს კალანკატვაცი]]ს ცნობით, თალალემ [[კავკასიის ალბანეთი|ალბანეთი]]ს კათოლიკოსის, მიქაელის ([[708]]–[[742]]) სურვილის წინააღმდეგ ალბანეთის მთავარს, ვარაზოს, მისსავე ბიძაშვილზე - ვარდანეპზე დაწერა ჯვარი, რის გამოც, მიქაელმა თალალე და ახალდაქორწინებულები დაწყევლა. თალალეს მოღვაწეობის ხანაში ქართლის ეკლესია [[მონოფიზიტობა|მონოფიზიტობის]] აღმსარებელი ალბანეთის მოსახლეობაში ქალკედონური მრწამსის ([[დიოფიზიტობა]]) დანერგვას ცდილობდა. თალალეს მოქმედება, როგორც ჩანს, ალბანეთის მთავრის ქართლის ეკლესიის გავლენაში მოქცევის სურვილით იყო ნაკარნახევი. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]] ==ლიტერატურა== * {{ქე|3|453|გოილაძე ვ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{nplg ბიოგრაფია|00009471}} * [https://www.orthodoxy.ge/tsnobarebi/katolikos-patriarqebi.htm საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები] * [https://mematiane.ge/product-details.php?id=324&lang=ru mematiane.ge - შექმენი საკუთარი ისტორია] {{დაიწყე ყუთი}} {{მემკვიდრეობის ყუთი| წინამორბედი= [[სარმეან კათოლიკოსი|სარმეანე]]| ტიტული=[[ქართლის კათოლიკოსი]] | წლები= VIII საუკუნის 70-იანი წლები|შემდეგი = [[მიქელ II (კათოლიკოსი)|მიქელ II]]}} {{დაასრულე ყუთი}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები]] dm6jd0525jf4ksh4nutsmmk5dcz6moc 5351893 5351892 2026-04-05T21:27:08Z Kober 394 5351893 wikitext text/x-wiki '''თალალე''', ''თალილე'' — [[ქართლი]]ს [[კათოლიკოსი]] [[VIII საუკუნე|VIII საუკუნის]] II ნახევარში. იხსენიება „[[მოქცევაჲ ქართლისაჲ]]ს“ მატიანეში ცხრა ცოლოსანი კათოლიკოსის შემდეგ. [[მოვსეს კალანკატვაცი]]ს ცნობით, თალალემ [[კავკასიის ალბანეთი|ალბანეთი]]ს კათოლიკოსის, მიქაელის ([[708]]–[[742]]) სურვილის წინააღმდეგ ალბანეთის მთავარს, ვარაზოს, მისსავე ბიძაშვილზე - ვარდანეპზე დაწერა ჯვარი, რის გამოც, მიქაელმა თალალე და ახალდაქორწინებულები დაწყევლა. თალალეს მოღვაწეობის ხანაში ქართლის ეკლესია [[მონოფიზიტობა|მონოფიზიტობის]] აღმსარებელი ალბანეთის მოსახლეობაში ქალკედონური მრწამსის ([[დიოფიზიტობა]]) დანერგვას ცდილობდა. თალალეს მოქმედება, როგორც ჩანს, ალბანეთის მთავრის ქართლის ეკლესიის გავლენაში მოქცევის სურვილით იყო ნაკარნახევი. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]] ==ლიტერატურა== * {{ქე|3|453|გოილაძე ვ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{nplg ბიოგრაფია|00009471}} * [https://www.orthodoxy.ge/tsnobarebi/katolikos-patriarqebi.htm საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები] * [https://mematiane.ge/product-details.php?id=324&lang=ru mematiane.ge - შექმენი საკუთარი ისტორია] {{დაიწყე ყუთი}} {{მემკვიდრეობის ყუთი| წინამორბედი= [[სარმეან კათოლიკოსი|სარმეანე]]| ტიტული=[[ქართლის კათოლიკოსი]] | წლები= VIII საუკუნის 70-იანი წლები|შემდეგი = [[მიქელ II (კათოლიკოსი)|მიქელ II]]}} {{დაასრულე ყუთი}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები]] 515na54kb5j1q63lik8b065z2imnvv5 5351894 5351893 2026-04-05T21:31:15Z Kober 394 5351894 wikitext text/x-wiki '''თალალე''', ''თალილე'' — [[ქართლი]]ს [[კათოლიკოსი]] [[VIII საუკუნე|VIII საუკუნის]] II ნახევარში. იხსენიება „[[მოქცევაჲ ქართლისაჲ]]ს“ მატიანეში ცხრა ცოლოსანი კათოლიკოსის შემდეგ. [[მოვსეს კალანკატვაცი]]ს ცნობით, თალალემ [[კავკასიის ალბანეთი|ალბანეთი]]ს კათოლიკოსის, მიქაელის ([[708]]–[[742]]) სურვილის წინააღმდეგ ალბანეთის მთავარს, ვარაზოს, მისსავე ბიძაშვილზე — ვარდანეპზე დაწერა ჯვარი, რის გამოც, მიქაელმა თალალე და ახალდაქორწინებულები დაწყევლა. თალალეს მოღვაწეობის ხანაში ქართლის ეკლესია [[მონოფიზიტობა|მონოფიზიტობის]] აღმსარებელი ალბანეთის მოსახლეობაში ქალკედონური მრწამსის ([[დიოფიზიტობა]]) დანერგვას ცდილობდა. თალალეს მოქმედება, როგორც ჩანს, ალბანეთის მთავრის ქართლის ეკლესიის გავლენაში მოქცევის სურვილით იყო ნაკარნახევი. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]] ==ლიტერატურა== * {{ქე|3|453|გოილაძე ვ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{nplg ბიოგრაფია|00009471}} * [https://www.orthodoxy.ge/tsnobarebi/katolikos-patriarqebi.htm საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები] * [https://mematiane.ge/product-details.php?id=324&lang=ru mematiane.ge - შექმენი საკუთარი ისტორია] {{დაიწყე ყუთი}} {{მემკვიდრეობის ყუთი| წინამორბედი= [[სარმეან კათოლიკოსი|სარმეანე]]| ტიტული=[[ქართლის კათოლიკოსი]] | წლები= VIII საუკუნის 70-იანი წლები|შემდეგი = [[მიქელ II (კათოლიკოსი)|მიქელ II]]}} {{დაასრულე ყუთი}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები]] 7a3j6dmy56nhgqtyagzgi50bv3enau2 0 559226 5351921 5021214 2026-04-06T03:56:17Z ~2026-21156-74 181204 თარგმანების ჩამონათვალი შევავსე. 5351921 wikitext text/x-wiki '''ნინო მამისაშვილი''' (დ. [[29 მარტი]], [[1934]], [[თბილისი]] — გ. [[10 იანვარი]], [[2021]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] მთარგმნელი და ფილოლოგი. [[1951]] წელს დაამთავრა [[თბილისი|თბილისის]] [[ილია ჭავჭავაძე|ილია ჭავჭავაძის]] სახელობის 23-ე საშუალო სკოლა, [[1956]] წელს კი [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] ფილოლოგიის ფაკულტეტი. [[1957]]-[[1993]] წლებში მუშაობდა გამომცემლობა "საბჭოთა საქართველოში", ჯერ რედაქტორად, შემდეგ უფროს რედაქტორად, ხოლო [[1979]] წლიდან - რედაქციის გამგედ. არის ალექსანდრე ტოროტაძის მიერ შედგენილი მოკლე რუსულ-ქართული ლექსიკონის (რედაქტორი პროფ. სიმონ ყაუხჩიშვილი) პირველი გამოცემის გამომცემლობის რედაქტორი. მანვე შეასწორა და შეავსო ამ ლექსიკონის მეორე გამოცემა. ალექსანდრე ტოროტაძესთან ერთად არის აგრეთვე რუსულ-ქართული პოლიგრაფიული ლექსიკონის თანაშემდგენელი. მუშაობდა თარგმანის სფეროში - როგორც მხატვრული თარგმანის, ასევე სამეცნიერო-პოპულარული თარგმანის ჟანრში. მის თარგმანებს შორისაა [[ჯერალდ დარელი|ჯერალდ დარელის]] "მთვრალ ტყეში", ჯეი დაისის "ვაშინგტონის ისტორია", კორა სანდელის "მტვრიანი შარაგზის პირას", ან და სერჟ გოლონების "ანჟელიკა" და "ანჟელიკა ახალ სამყაროში", ი. კრიველევის "წიგნი ბიბლიაზე", ა. ვარშავსკის "ქალაქები საიდუმლოს გვიმხელენ", მ. არლაზაროვის "თქვენს სახელზე წერილია", ე. ველტისტოვის "ელექტრონა ბიჭი", ვ. ვასილიევის "ნონა გაფრინდაშვილი - არსი ჩემი ცხოვრებისა", მოთხრობების კრებულები "ოქროს შაიბა", "მუზები ვარსკვლავთმფრენების საუკუნეში" და "ხმელეთსა და ზღვაზე". მის მიერ თარგმნილი კორა სანდელის მოთხრობების კრებული "მტვრიანი შარაგზის პირას" ელექტრონული ფორმით არის გამოქვეყნებული [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|ელექტრონული წიგნების სახლში "საბა"]] (2017). ნინო მამისაშვილს ეძღვნება და მის შესახებ მოგვითხრობს ქეთი ტოროტაძის წიგნები "ნინოს ცხოვრება" (2021) და "როცა მზე ჩადის" (2023). == რესურსები ინტერნეტში == {{nplg ბიოგრაფია|00008324}} {{DEFAULTSORT:მამისაშვილი, ნინო}} [[კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1934]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2021]] [[კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები]] [[კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] 6f9ms7zwywsi8pi9q93zf15qg968hjl 0 572834 5351756 4710097 2026-04-05T18:57:52Z ~2026-21039-17 181194 5351756 wikitext text/x-wiki '''ელენე (ლოლოტა) ბაგრატის ასული ვირსალაძე''' (დ. [[29 ივნისი]], [[1911]], [[თბილისი]], — გ. [[11 მარტი]], [[1977]], იქვე) — ქართველი ფოლკლორისტი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1971), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1965). დაიბადა ბაგრატ ვირსალაძისა და ელენე მუსხელიშვილის ოჯახში. მისი და იყო ხელოვნებათმცოდნე [[თინათინ ვირსალაძე]], ძმა — თეატრის მხატვარი [[სოლიკო ვირსალაძე]]. ელენე ვირსალაძემ დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1930), შემდეგ — ლენინგრადის ლიტერატურის, ენისა და ფილოსოფიის ინსტიტუტის ასპირანტურა (1935). 1936 წლიდან მუშაობდა [[ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტი|შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში]]. 1937-1942 წლებში რეპრესირებული იყო; იმყოფებოდა გადასახლებაში კარელიასა და შუა აზიაში. რეპრესიებს ემსხვერპლა ასევე ელენეს მამა ბაგრატი და სიძე (დის ქმარი) მეთოდე ხოშტარია (ორივე დახვრიტეს). სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ განაგრძო მუშაობა ლიტერატურის ინსტიტუტში, პარალელურად კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და სხვადასხვა პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1976 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფოლკლორისტიკის კათედრის გამგე. იკვლევდა ქართული ფოლკლორის აქტუალურ საკითხებს: მითოლოგიის პრობლემებს, ეპიკურ ტრადიციათა თავისებურებებს ზეპირსიტყვიერებაში, ხალხურ ლირიკას, ფოლკლორში თანამედროვე თემატიკის ასახვის ფორმებს, ლიტერატურით-ფოლკლორულ ურთიერთობებს და სხვ. აქტიურად მონაწილეობდა ფოლკლორულ ექსპედიციებში. მის მიერ შეკრებილი მასალის დიდი ნაწილი გამოქვეყნებულია სხვადასხვა ნაშრომში, მ. შ. „რჩეული ქართული ხალხური ზღაპრები” (ტ. I, 1949; II–1958), „ქართველ მთიელთა ზეპირსიტყვიერება” (1958), „ქართული სამონადირო ეპოსი” (1964), „ქართული ხალხური თქმულებები და ლეგენდები” (რუსულ ენაზე, 1973) და სხვ. მონაწილეობდა „ქართული ხალხური პოეტური შემოქმედების” (ტ. 1–3, 1960–73) და „ქართული ხალხური პოეზიის” თორმეტტომეულის (1972–84) შედგენაში, რისთვისაც მიენიჭა [[საქართველოს სახელმწიფო პრემია]] (1988, სხვებთან ერთად). მისი სამეცნიერო ნაშრომები თარგმნილია რუსულ, ფრანგულ, ინგლისურ და გერმანულ ენებზე. ელენე ვირსალაძის ქმარი იყო ფილოსოფოსი [[შალვა ხიდაშელი]], ქალიშვილი — ისტორიკოსი [[მანანა ხიდაშელი]],შვილიშვილი-მსახიობი ლევან აბაშიძე. ==ლიტერატურა== {{ქე|3||ზანდუკელი ფ.}} * ცხადაია, ზოია, ელენე (ლოლოტა) ვირსალაძე, [https://rustaveli.org.ge/res/docs/58d9ed4029e2d7dfc06900f91f1c03d00d6b4550.pdf კრებ. „ბოლშევიზმი და ქართული ლიტერატურა“], თბ., 2019. — გვ. 529-535. {{DEFAULTSORT:ვირსალაძე, ელენე}} [[კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1911]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 11 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1977]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:ქართველი ფოლკლორისტები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები]] [[კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში]] s83mt448mblqmk2bm2t77k1961zvn0i 5351878 5351756 2026-04-05T20:07:21Z Mehman 75871 [[Special:Contributions/~2026-21039-17|~2026-21039-17]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Kober|Kober]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 4710097 wikitext text/x-wiki '''ელენე (ლოლოტა) ბაგრატის ასული ვირსალაძე''' (დ. [[29 ივნისი]], [[1911]], [[თბილისი]], — გ. [[11 მარტი]], [[1977]], იქვე) — ქართველი ფოლკლორისტი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1971), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1965). დაიბადა ბაგრატ ვირსალაძისა და ელენე მუსხელიშვილის ოჯახში. მისი და იყო ხელოვნებათმცოდნე [[თინათინ ვირსალაძე]], ძმა — თეატრის მხატვარი [[სოლიკო ვირსალაძე]]. ელენე ვირსალაძემ დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1930), შემდეგ — ლენინგრადის ლიტერატურის, ენისა და ფილოსოფიის ინსტიტუტის ასპირანტურა (1935). 1936 წლიდან მუშაობდა [[ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტი|შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში]]. 1937-1942 წლებში რეპრესირებული იყო; იმყოფებოდა გადასახლებაში კარელიასა და შუა აზიაში. რეპრესიებს ემსხვერპლა ასევე ელენეს მამა ბაგრატი და სიძე (დის ქმარი) მეთოდე ხოშტარია (ორივე დახვრიტეს). სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ განაგრძო მუშაობა ლიტერატურის ინსტიტუტში, პარალელურად კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და სხვადასხვა პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1976 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფოლკლორისტიკის კათედრის გამგე. იკვლევდა ქართული ფოლკლორის აქტუალურ საკითხებს: მითოლოგიის პრობლემებს, ეპიკურ ტრადიციათა თავისებურებებს ზეპირსიტყვიერებაში, ხალხურ ლირიკას, ფოლკლორში თანამედროვე თემატიკის ასახვის ფორმებს, ლიტერატურით-ფოლკლორულ ურთიერთობებს და სხვ. აქტიურად მონაწილეობდა ფოლკლორულ ექსპედიციებში. მის მიერ შეკრებილი მასალის დიდი ნაწილი გამოქვეყნებულია სხვადასხვა ნაშრომში, მ. შ. „რჩეული ქართული ხალხური ზღაპრები” (ტ. I, 1949; II–1958), „ქართველ მთიელთა ზეპირსიტყვიერება” (1958), „ქართული სამონადირო ეპოსი” (1964), „ქართული ხალხური თქმულებები და ლეგენდები” (რუსულ ენაზე, 1973) და სხვ. მონაწილეობდა „ქართული ხალხური პოეტური შემოქმედების” (ტ. 1–3, 1960–73) და „ქართული ხალხური პოეზიის” თორმეტტომეულის (1972–84) შედგენაში, რისთვისაც მიენიჭა [[საქართველოს სახელმწიფო პრემია]] (1988, სხვებთან ერთად). მისი სამეცნიერო ნაშრომები თარგმნილია რუსულ, ფრანგულ, ინგლისურ და გერმანულ ენებზე. ელენე ვირსალაძის ქმარი იყო ფილოსოფოსი [[შალვა ხიდაშელი]], ქალიშვილი — ისტორიკოსი [[მანანა ხიდაშელი]]. ==ლიტერატურა== {{ქე|3||ზანდუკელი ფ.}} * ცხადაია, ზოია, ელენე (ლოლოტა) ვირსალაძე, [https://rustaveli.org.ge/res/docs/58d9ed4029e2d7dfc06900f91f1c03d00d6b4550.pdf კრებ. „ბოლშევიზმი და ქართული ლიტერატურა“], თბ., 2019. — გვ. 529-535. {{DEFAULTSORT:ვირსალაძე, ელენე}} [[კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1911]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 11 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1977]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:ქართველი ფოლკლორისტები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები]] [[კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში]] 299ueh8pktk5lffx03u04mfbspg31gr 2 578954 5351638 5351480 2026-04-05T12:59:02Z Arkaitz1974 85446 5351638 wikitext text/x-wiki 200000000733/200000000225/200000001813/200000001811/200000002453/200000000603/200000002025/200000001155/200000004344/200000000560/200000000689 300000010413/300000008690/300000011763/300000011814/300000011775/300000011688/300000011828/300000011829/300000003545/300000017988/300000017960 300000005903/300000005978/300000008247/300000019432/300000010373/300000003210/300000018012/300000000793/300000000638/300000000639/300000001200 300000000634--300000003899-- 410000000574/400000000085/400000012410/400000011567/400000011568/400000011569/400000011570/400000011571/400000005175/400000000924/300000002717-- 400000005314/400000005174/400000006887/400000006894/400000017869/400000005633/400000004390/400000005320/400000005883/300000004254/300000006969-- 500000009962/500000009963 9921/9917/9912/9896/10122 26/1--26/2--27/1--27/2--28/1--28/2--29/1--29/2--30/1--30/2 31/1--31/2--32/1--32/2--33/1--33/2--34/1--34/2--35/1--35/2 № 300000022833 400000020949 jwpazo1o5j5ltqz53ezjve4ru1io1ki 5351639 5351638 2026-04-05T13:00:25Z Arkaitz1974 85446 5351639 wikitext text/x-wiki 200000000733/200000000225/200000001813/200000001811/200000002453/200000000603/200000002025/200000001155/200000004344/200000000560/200000000689 300000010413/300000008690/300000011763/300000011814/300000011775/300000011688/300000011828/300000011829/300000003545/300000017988/300000017960 300000005903/300000005978/300000008247/300000019432/300000010373/300000003210/300000018012/300000000793/300000000638/300000000639/300000001200 300000000634--300000003899-- 410000000574/400000000085/400000012410/400000011567/400000011568/400000011569/400000011570/400000011571/400000005175/400000000924/300000002717-- 400000005314/400000005174/400000006887/400000006894/400000017869/400000005633/400000004390/400000005320/400000005883/300000004254/300000006969-- 500000009962/500000009963 9921/9917/9912/9896/10122 26/1--26/2--27/1--27/2--28/1--28/2--29/1--29/2--30/1--30/2 31/1--31/2--32/1--32/2--33/1--33/2--34/1--34/2--35/1--35/2 №„“ 300000022833 400000020949 cmocx5069pu9j59sakfbyqpi8x4vvnk 5351643 5351639 2026-04-05T13:25:40Z Arkaitz1974 85446 5351643 wikitext text/x-wiki 200000000733/200000000225/200000001813/200000001811/200000002453/200000000603/200000002025/200000001155/200000004344/200000000560/200000000689 300000010413/300000008690/300000011763/300000011814/300000011775/300000011688/300000011828/300000011829/300000003545/300000017988/300000017960 300000005903/300000005978/300000008247/300000019432/300000010373/300000003210/300000018012/300000000793/300000000638/300000000639/300000001200 300000000634--300000003899-- 410000000574/400000000085/400000012410/400000011567/400000011568/400000011569/400000011570/400000011571/400000005175/400000000924/300000002717-- 400000005314/400000005174/400000006887/400000006894/400000017869/400000005633/400000004390/400000005320/400000005883/300000004254/300000006969-- 500000009962/500000009963 9921/9917/9912/9896/10122 26/1--26/2--27/1--27/2--28/1--28/2--29/1--29/2--30/1--30/2 31/1--31/2--32/1--32/2--33/1--33/2--34/1--34/2--35/1--35/2 №„“ 300000022833/300000023416 400000020949 a7yujfgdwvszzvf5y3fqbej499uoyqj 5351645 5351643 2026-04-05T13:47:34Z Arkaitz1974 85446 5351645 wikitext text/x-wiki 200000000733/200000000225/200000001813/200000001811/200000002453/200000000603/200000002025/200000001155/200000004344/200000000560/200000000689 300000010413/300000008690/300000011763/300000011814/300000011775/300000011688/300000011828/300000011829/300000003545/300000017988/300000017960 300000005903/300000005978/300000008247/300000019432/300000010373/300000003210/300000018012/300000000793/300000000638/300000000639/300000001200 300000000634--300000003899-- 410000000574/400000000085/400000012410/400000011567/400000011568/400000011569/400000011570/400000011571/400000005175/400000000924/300000002717-- 400000005314/400000005174/400000006887/400000006894/400000017869/400000005633/400000004390/400000005320/400000005883/300000004254/300000006969-- 500000009962/500000009963 9921/9917/9912/9896/10122 26/1--26/2--27/1--27/2--28/1--28/2--29/1--29/2--30/1--30/2--31/1--31/2--32/1--32/2--33/1--33/2--34/1--34/2--35/1--35/2--36/1--36/2 №„“ 300000022833/300000023416 400000020949 tfoto52ub7us5ub21qkjld5g3mcjrsm 5351655 5351645 2026-04-05T14:25:03Z Arkaitz1974 85446 5351655 wikitext text/x-wiki 200000000733/200000000225/200000001813/200000001811/200000002453/200000000603/200000002025/200000001155/200000004344/200000000560/200000000689 300000010413/300000008690/300000011763/300000011814/300000011775/300000011688/300000011828/300000011829/300000003545/300000017988/300000017960 300000005903/300000005978/300000008247/300000019432/300000010373/300000003210/300000018012/300000000793/300000000638/300000000639/300000001200 300000000634--300000003899-- 410000000574/400000000085/400000012410/400000011567/400000011568/400000011569/400000011570/400000011571/400000005175/400000000924/300000002717-- 400000005314/400000005174/400000006887/400000006894/400000017869/400000005633/400000004390/400000005320/400000005883/300000004254/300000006969-- 500000009962/500000009963 9921/9917/9912/9896/10122 26/1--26/2--27/1--27/2--28/1--28/2--29/1--29/2--30/1--30/2--31/1--31/2--32/1--32/2--33/1--33/2--34/1--34/2--35/1--35/2--36/1--36/2--38/1--38/2 №„“ 300000022833/300000023416 400000020949 k52alw8dpvk8njwpj0qaz5o6rpabi31 5351673 5351655 2026-04-05T15:14:24Z Arkaitz1974 85446 5351673 wikitext text/x-wiki 200000000733/200000000225/200000001813/200000001811/200000002453/200000000603/200000002025/200000001155/200000004344/200000000560/200000000689 300000010413/300000008690/300000011763/300000011814/300000011775/300000011688/300000011828/300000011829/300000003545/300000017988/300000017960 300000005903/300000005978/300000008247/300000019432/300000010373/300000003210/300000018012/300000000793/300000000638/300000000639/300000001200 300000000634--300000003899-- 410000000574/400000000085/400000012410/400000011567/400000011568/400000011569/400000011570/400000011571/400000005175/400000000924/300000002717-- 400000005314/400000005174/400000006887/400000006894/400000017869/400000005633/400000004390/400000005320/400000005883/300000004254/300000006969-- 500000009962/500000009963 9921/9917/9912/9896/10122 26/1--26/2--27/1--27/2--28/1--28/2--29/1--29/2--30/1--30/2--31/1--31/2--32/1--32/2--33/1--33/2--34/1--34/2--35/1--35/2--36/1--36/2--38/1--38/2 39/2 №„“ 300000022833/300000023416 400000020949 415y0tptn51bnwk2yu1kjnne04egvf2 0 586329 5351641 4814977 2026-04-05T13:12:56Z Arkaitz1974 85446 5351641 wikitext text/x-wiki {{მრავალი სურათი | ზონა= მარჯვნივ | მიმართულება = vertical | სიგანე = 320 | ფაილი3= Castanea sativa kz01.jpg | წარწერა3 = [[წაბლი]] და [[შქერი]] [[მტირალას ეროვნული პარკი|მტირალას ეროვნულ პარკში]] | ფაილი2= 2024-08-31 Borjomi Strict Nature Reserve 34.jpg | წარწერა2 = შერეული ტყე [[ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი|ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში]] | ფაილი1 = Algeti National Park (13 October 2007). 022.jpg | წარწერა1 = შერეული ტყე [[ალგეთის ეროვნული პარკი|ალგეთის ეროვნულ პარკში]] }} '''საქართველოს ტყეები''' — ტყის მცენარეულობით დაფარული [[საქართველო]]ს ტერიტორიები, წარმოადგენს ქვეყნისათვის განსაკუთრებული ფასეულობის მქონე ბუნებრივ რესურსს და ქვეყნის ეკოლოგიური, სოციალური და ეკონომიკური განვითარების მნიშვნელოვან საფუძველს, რომელსაც უდიდესი ეროვნული, რეგიონული და გლობალური მნიშვნელობა აქვს. ტყეების საერთო ფართობი საქართველოში 2 767 300 ჰა-ს შეადგენს, რაც ქვეყნის მთლიანი ტერიტორიის დაახლოებით 40%-ს მოიცავს.<ref group="კომ.">2012 წლისთვის არსებული მდგომარეობით საქართველოს მთელი ტერიტორიის დაახლოებით 39,9% (2,77 მლნ ჰა) ტყით იყო დაფარული. აქედან, დაახლოებით 0,5 მლნ ჰა ე.წ. ხელუხლებელ ტყეებს, 2,2 მლნ ჰა სახეცვლილ ბუნებრივ ტყეებს, ხოლო 0,06 მლნ ჰა ხელოვნურად გაშენებულ ტყეებს განეკუთვნებოდა. ტყეების (მერქნის) საერთო მარაგი დაახლოებით 430 მლნ მ³-ს შეადგენდა, ხოლო მერქნის მარაგის საშუალო წლიური ნამატი 4,0 მლნ მ³ იყო. ''იხ. [https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/14 საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა მეორე ეროვნული პროგრამა (2012–2016)], თბ. 2012, გვ. 55.''</ref><ref group="კომ.">ტყის ფონდის საერთო ფართობი 2010 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით შეადგენდა 3007.6 ათას ჰექტარს, ანუ ქვეყნის ტერიტორიის (6949.4 ათასი ჰექტარი) — 43.2%-ს. ტყის ფონდის საერთო ფართობიდან საკუთრივ ტყეს (ტყით დაფარულ მიწებს) უკავია 2822.4 ათასი ჰექტარი, ანუ ქვეყნის ტერიტორიის 40.6% (ტყიანობის პროცენტი). ეს საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია. მსოფლიოსთვის ეს მაჩვენებელი 27%-ია, ხოლო საქართველოს მეზობელი ქვეყნებისათვის 15%-ს არ ღემატება. ტყეებში მერქნის (ხეთა ღეროების) საერთო მარაგი შეადგენს 454.5 მლნ მ³-ს, ხოლო მერქნის მარაგის საშუალო წლიური ნამატი — 4.5 მლნ მ³-ს.</ref><ref group="კომ.">2005 წლის მონაცემებით მთის ტყეების 109 337 ჰა მიეკუთვნება საკურორტო ზონის ტყეებს, ხოლო — 270 340 ჰა მწვანე ზონის ტყეებს, დანარჩენი 2 076 555 ჰექტარს აქვს ნიადაგდაცვითი და წყალმარეგულირებელი ფუნქციები. სახელმწიფო ტყის ფონდის დაახლოებით 10%-ზე დაარსებულია დაცული ტერიტორიები.</ref> ==ტყის ეკოსისტემები== ტყეები [[საქართველო]]სა და ზოგადად, [[კავკასია|კავკასიის]] [[კონსერვაციული ბიოლოგია|ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციისათვის]] ყველაზე მნიშვნელოვანი [[ეკოსისტემა|ეკოსისტემებია]]. კავკასიის სახეობების დაახლოებით 65% თავისი არსებობისათვის ტყის ეკოსისტემებზეა დამოკიდებული.<ref name="eiec21">[https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/21 საქართველოს მეხუთე ეროვნული ანგარიში ბიომრავალფეროვნების კონვენციისადმი]</ref> [[ენდემები|ენდემური]] და რელიქტური სახეობებით მდიდარი საქართველოს ფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეების დიდი ნაწილი (98%) მთის ტყეებს წარმოადგენს და გააჩნია წყალმარეგულირებელი, [[ნიადაგი]]ს დამცველი (იცავს ნიადაგს [[ეროზია|ეროზიისაგან]]), [[კლიმატი]]ს მასტაბილიზებელი ფუნქციები (წვლილი შეაქვს კლიმატის რეგულირებაში), ამცირებს ბუნებრივი სტიქიური მოვლენების ([[მეწყერი]], [[ღვარცოფი]], კლდეზვავი, [[ქვა­თაც­ვე­ნა]] და სხვა) შედეგებს, არის მერქნული და არამერქნული რესურსების წყარო,<ref group="კომ.">ტყის არამერქნული რესურსები — სოკო, სამკურნალო და ტექნიკური ნედლეული, ასევე სხვა ბალახოვანი მცენარეები და მათი ნაწილები, ბუჩქოვანი მცენარეების ნაწილები და პროდუქტები, რომელთა შემადგენლობაშიც მერქანი არ არის. ტყის არამერქნული პროდუქცია — კაკალ-ნაყოფიანების, ხილ-კენკროვნების, სოკოსა და [[სამკურნალო მცენარეები]]ს სახით და აგრეთვე [[კავკასიური სოჭი]]ს თესლი წარმოადგენს ადგილობრივი მოსახლეობის საარსებო საშუალებების მნიშვნელოვან შემადგენელ ნაწილს. ''იხ. [https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/14 საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა მეორე ეროვნული პროგრამა (2012–2016)], თბ. 2012, გვ. 56.''</ref> ამასთანავე წარმოადგენს მნიშვნელოვან ადგილსამყოფელს მცენარეთა და ცხოველთა რელიქტური, ენდემური და საფრთხის წინაშე მყოფი მრავალი სახეობისათვის. საქართველოში ჯერ კიდევ შემორჩენილია თითქმის ხელუხლებელი ტყის [[კორომი|კორომები]], რომლებსაც გააჩნიათ უდიდესი კონსერვაციული ღირებულება. ტყის ეკოსისტემები გვხვდება ქვეყნის თითქმის ყველა რეგიონში, გამონაკლისს წარმოადგენს მხოლოდ ჯავახეთის პლატო, ხოლო [[ხევი (მხარე)|ხევისა]] და [[თუშეთი]]ს რეგიონებში ტყეს ძალიან მცირე ფართობი უკავია.<ref name="eiec">[https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/22 საქართველოს მეოთხე ეროვნული მოხსენება ბიომრავალფეროვნების კონვენციისადმი]</ref> საქართველოს ტყეები ძირითადად მერქნიანი მცენარეების შემდეგი სახეობებით არის წარმოდგენილი: ფოთლოვანი სახოებებიდან — [[წიფელი]] (1164000 ჰა ტყით დაფარული ფართობის 42%), რცხილა (298000 ჰა — ტყით დაფარული მთელი ფართობის 11.8%), [[მუხა]] (281000 ჰა — ტყით დაფარული ფართობის 11.2%), [[მურყანი]] (200000 ჰა — ტყით დაფარული მთელი ფართობის 7.2%), [[წაბლი]] (105000 ჰა — ტყით დაფარული ფართობის 3.8%), [[წიწვოვნები|წიწვიანი სახეობებიდან]] — [[სოჭი]], [[ნაძვი]] და [[ფიჭვი]] (445000 ჰა — ტყით დაფარული ფართობის 17.4%). ტყეების 22.3% გავრცელებულია ზღვის დონიდან 500 მეტრ სიმაღლემდე, 23.5% ზღვის დონიდან 501–1000 მეტრ სიმაღლემდე, 16.6% — ზღვის დონიდან 1001–1500 მეტრ სიმაღლემდე, 17.4% ზღვის დონიდან 1500–2000 მეტრ სიმაღლემდე, ხოლო 19.8% ზღვის დონიდან 2001 მეტრზე ზემოთ სიმაღლეზე. ტყეების დიდი ნაწილი დიდი და [[მცირე კავკასიონი]]ს კალთებზეა გავრცელებული. ტყეების 3.8% 0–10° დაქანების ფერდობებზე, 16.4% — 11–20° დაქანების ფერდობებზე, 17% — 21–25° დაქანების ფერდობებზე, 18.6% — 26–30° დაქანების ფერდობებზე, 20.1% – 31–35° დაქანების ფერდობებზე, ხოლო 24.1% — 35° და მეტი დაქანების ფერდობებზეა გავრცელებული. დასავლეთ საქართველოში ტყე ზღვის დონიდანვეა გავრცელებული, ხოლო აღმოსავლეთ საქართველოში ტყის სარტყელი 600–700 მეტრის სიმაღლიდან იწყება. ნიადაგობრივ და კლიმატურ პირობებზე დამოკიდებულებით ტყის ძირითადად გავრცელებული ტიპებია — ფოთლოვანი, წიწვოვანი, სუბალპური მეჩხერი და ტანბრეცილი, არიდული მეჩხერი და ჭალის ტყეები. ფოთლოვან ტყეებს უკავია ტყით დაფარული ფართობების 81%,<ref group="კომ.">სხვა მონაცემებით ფოთლოვან ტყეებს უკავიათ სულ 1948984 ჰა ანუ 84.2 %, მერქნის საერთო მარაგით 280685.2 ათასი მ³, მათ შორის დომინირებს წიფლით გაბატონებული ტყეები, ისინი წარმოდგენილია 1087728 ჰა ფართობზე ანუ საქართველოს ტყით დაფარული ფართობის 47% უკავიათ, მერქნის მარაგით 210045.5 ათასი მ³, რაც საერთო მარაგის 54.4% შეადგენს. მუხნარებს უკავიათ 10.7%, რცხილნარებს — 8.3%, წაბლნარებს — 3%, მურყნარებს — 5.1%. ყველა სხვა დანარჩენ მერქნიან და ბუჩქოვან სახეობებს საქართველოს ტყით დაფარული ფართობის 9.9% უკავიათ. იხ. ''ვაჩნაძე, გ. და სხვ., ''[https://rustaveli.org.ge/res/docs/48d3232f19a9e4b8840127f660944412da06f374.pdf აღმოსავლეთ საქართველოს წიფლნარების ფიტომასა და მასში დეპონირებული ნახშირბადის მარაგი], თბ., 2015, გვ. 5.</ref> ხოლო წიწვოვან ტყეებს შესაბამისად, — 19%. სახეობების მიხედვით ტყის ფონდი შემდეგნაირადაა წარმოდგენილი: წიფლნარები (46.6%), მუხნარები (10.6%), რცხილნარები (8.8%), სოჭნარები (7%), მურყნარები (5.5%), ნაძვნარები (4.5%), ფიჭვნარები (4%), წაბლნარები (3.2%).<ref name="eiec" /><ref group="კომ.">სსიპ ეროვნულმა სატყეო სააგენტომ 2019 წელს მის ვებ-გვერდს დაამატა სერვისი „მოითხოვე საჯარო ინფორმაცია“. შედეგად ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს, ინტერესის დასაბუთების გარეშე, შეუძლია მიიღოს ინფორმაცია/დოკუმენტები სახელმწიფო ტყის ფონდის საკითხებთან დაკავშირებით. ''იხ. [https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/13 ორჰუსის კონვენციის განხორციელების ეროვნული ანგარიშის ფორმატი IV/4 (ECE/MP.PP/2011/2/Add.1) გადაწყვეტილების შესაბამისად], თბ. 2021, გვ. 18.''</ref> დასავლეთ საქართველოს ტყეებისათვის დამახასიათებელია მარადმწვანე ფართოფოთლოვანი მერქნიანი სახეობების ქვეტყე, რომელიც შექმნილია რელიქტური გვარების Rhododendron, Epigaea, Ruscus, Ilex, Daphne, Hedera, Laurocerasus-ის სახეობებით: [[შქერი]], უნგერნის შქერი ''(Rhododendron ungernii)'', სმირნოვის შქერი ''(Rhododendron smizhowii)'', [[წყავი]], [[ბაძგი]], [[ძმერხლი]], [[გაულთერიასმაგვარი ეპიგეა|ეპიგეა]], [[კოლხური სურო]]. აღნიშნული სახეობები კოლხეთის ბიოგეოგრაფიული პროვინციის ტყეებში ქვეტყეს ქმნიან, როგორც დამოუკიდებლად, ისე ერთმანეთში შერეული ნაირგვარი კომბინაციების სახით, რაც ამ ტყეების განუმეორებლობასა და მაღალ საკონსერვაციო ღირებულებას განაპირობებს. კოლხური ქვეტყე განსაკუთრებით კარგად არის განვითარებული სამხრეთ-დასავლეთ კოლხეთში, სადაც ის ზღვის დონიდან 2300−2400 მ-მდე ვრცელდება.<ref name="eiec" /> აღსანიშნავია უთხოვრისა და ძელქვის რელიქტური ტყეები, რომლებიც შემორჩენილია აღმოსავლეთ საქართველოში — [[ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი|ბაწარასა]] და [[ბაბანეურის სახელმწიფო ნაკრძალი|ბაბანეურის]] ნაკრძალებში. 1800−1900 მეტრის სიმაღლიდან იწყება სუბალპური მეჩხერი ანუ „პარკისებური“ ტყეები, რომლებსაც ძირითადად წარმოქმნიან მაღალმთის ბოკვი და მაღალმთის მუხა. კავკასიის სუბალპურ ტანბრეცილ ტყეებს ქმნიან [[წიფელი]], [[არყი]], მაღალმთის ბოკვი, იმერული ხეჭრელი. ეს ტყეები მდიდარია ენდემური და რელიქტური სახეობებით: [[მეგრული არყი]], [[მედვედევის არყი]], [[პონტოური მუხა]].<ref name="eiec" /> ჭალის ტყეები აღმოსავლეთ საქართველოში განვითარებულია დაბლობებსა და მთისწინეთში მდინარეების — მტკვრის, ივრის, ალაზნის და ქციის ქვემო წელის გასწვრივ. მათში ჭარბობს მუხა ''(Quercus pedunculiflora)'', აგრეთვე, ვერხვი ''(Populus canescens, Populus hybrida)'', ეს ტყეები მდიდარია ლიანებით. დასავლეთ საქართველოს ჭალის ტყეებში კი წამყვანი პოზიცია უჭირავს მურყნარებს.<ref name="eiec" /> საქართველოს ტყის 95−98% ბუნებრივი წარმოშობისაა. მისი შემადგენლობა, აღნაგობა, ზრდა-განვითარება და სხვა მახასიათებლები განაპირობებს მდიდარ [[ბიომრავალფეროვნება]]ს — საქართველოს ტყეებში დაახლოებით 400-მდე სახეობის მერქნიანი მცენარე იზრდება, გაერთიანებული 123 ბოტანიკურ გვარსა და 56 ოჯახში. ბოტანიკოსების მიერ აგრეთვე აღწერილია ამ სახეობათა 182 ფორმა და 91 ვარიაცია. მათ შორისაა 153 სახეობის ხე, 202 სახეობის ბუჩქი, 29 სახეობის ნახევარბუჩქი და 11 სახეობის ლიანები.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=17.}} დენდროფლორის დიდი მრავალფეროვნების მაჩვენებელია ენდემური მერქნიანი მცენარეების სიმრავლე. მათ შორის საქართველოს ენდემია 61 სახეობა, ხოლო კავკასიისა — 43. საქართველოს მთებში შემორჩენილი ტყის მასივები დედამიწის [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერ სარტყელში]] უკანასკნელი ხელუხლებელი ტყეებია, რაც მათ გლობალურ მნიშვნელობას განაპირობებს.<ref>[http://environment.cenn.org/app/uploads/2016/09/CENN-BROCHURE-reduced_GEO.pdf საქართველოს ეროვნული სატყეო კონცეფცია]</ref> დიდი და [[მცირე კავკასიონი]]ს კალთებზე ტყეები ზ.დ. 2300–2600 მ სიმაღლემდეა გავრცელებული. სადღეისოდ ტყეები რაოდენობრივად მნიშვნელოვნად შემცირებულია მთათა კალთების ქვემო ნაწილში — დასავლეთ საქართველოში ზ.დ. 500 მ-მდე, აღმოსავლეთ საქართველოში ზ.დ. 800 მ-მდე, ასევე სუბალპებშიც (ზ.დ. 1800–2500 მ ფარგლებში). სამაგიეროდ, მთათა კალთებზე საკმაოდ ფართო ზოლი — ზემოაღნიშნულ აბსოლუტურ სიმაღლეთა შორის — უხვტყიანია. აქ ჯერ კიდევ შემორჩენილია ფაქტობრივად ხელუხლებელი და სამეურნეო საქმიანობით მცირედ სახეშეცვლილი ბუნებრივი ტყის მასივებიც.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2001|გვ=10.}} მცირეტყიანი, ფაქტობრივად უტყეოა საქართველოს მთათაშორისი ბარის ტერიტორია. ბუნებრივი ტყე აქ მხოლოდ ცალკეული კუნძულების სახით არის შემორჩენილი, რომელთა უმეტესობა დაცულ ტერიტორიებად არის გამოყოფილი. <gallery mode="packed"> Fagus orientalis kz04.jpg Fagus orientalis kz08.jpg Fagus orientalis kz06.jpg BigCovert03LB.jpg </gallery> [[ვასილ გულისაშვილი]]ს მონაცემებით საქართველოს ტყეები განლაგებულია შვიდ განსხვავებულ ბუნებრივ-ისტორიულ ტერიტორიაზე (ტყემცენარეულობის ოლქები). წარმოდგენილია როგორც ნახევრად უდაბნოების არიდული (ნათელი), ასევე [[კოლხეთის დაბლობი]]ს ჭარბტენიანი ტყეები. ტყემცენარეულობის ოლქები განსხვავებულია აგრეთვე ზღვის დონიდან სიმაღლის მიხედვით, რის გამოც თითოეულ ტყემცენარეულობის ოლქში გამოიყოფა ვერტიკალური სარტყლები. ვერტიკალური სარტყლიანობის მიხედვით ტყეები იწყება უშუალოდ შავი ზღვისპირიდან და ვრცელდება ზღვის დონიდან 2600 მ სიმაღლემდე (სუბტროპიკული ზონიდან ალპურ მდელოებამდე). ტყის ფონდის 60% განეკუთვნება შავი ზღვის აუზს, 40% — კასპიის ზღვის აუზს. ტყის ფონდის 97% წარმოდგენილია მთის ტყეებით და განლაგებულია კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის განშტოებათა ფერდობებზე (69% — მათ შორის 1.3% წყალგამყოფი ქედის ჩრდილო განშტოებებზე) და მცირე კავკასიონის და სამხრეთ კავკასიის ვულკანური მთიანეთის მთათა სისტემების ფერდობებზე (28%), ხოლო 3% განეკუთვნება ბარის ტყეებს, აქედან 2% განლაგებულია [[კოლხეთის დაბლობი|კოლხეთის დაბლობზე]], 1% — აღმოსავლეთ საქართველოს მდინარეების — [[მტკვარი|მტკვრის]], [[ქცია|ქციის]], [[იორი|ივრის]] და [[ალაზანი|ალაზნის]] ქვემო დინებების (ზ.დ. 500 მ-ზე ქვემოთ) მიმდებარე ვაკე რელიეფის ტერიტორიებზე. საქართველოს ბუნებრივი ტყეები უნიკალურია მრავალი ასპექტით, უმთავრესად კი — სახეობრივი და ფიტოცენოზური შედგენილობის მრავალფეროვნებით. იგი განპირობებულია, ძირითადად, სამი გარემოებით: [[საქართველოს ფლორა|ქვეყნის ადგილობრივი ფლორის]] სიმდიდრით (4200-მდე სახეობის უმაღლესი ჭურჭლოვანი მცენარე), გარემო პირობების (რელიეფის და ჰავის) მრავალგვარობით, ფლორისა და მცენარეულობის განვითარების ხანგრძლივი და უწყვეტი გზით (მესამეულიდან დღემდე).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2001|გვ=10.}} საქართველოს ბარში და მთის კალთების ქვემო ნაწილში ფართო გავრცელებას აღწევს მესამეულ-რელიქტური მცენარეულობის წარმომადგენლები (ფიტოცენოზები). განსაკუთრებით დიდი მრავალფეროვნებით ეს უძველესი მცენარეულობა დასავლეთ საქართველოშია წარმოდგენილი, რაც იმან განაპირობა, რომ ამ ტერიტორიაზე დიდი ცვლილებების გარეშე შემონახული იქნა მესამეულ-რელიქტური ჰავა (შავი ზღვის ძლიერი გავლენა). აღმოსავლეთ საქართველოში მესამეულ-რელიქტური მცენარეულობა, ძირითადად არასრული სახით (რელიქტურია ფიტოცენოზთა ცალკეული იარუსები), მხოლოდ მის დასავლურ ნაწილში და კახეთშია შემორჩენილი.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2001|გვ=10–11.}} ამჟამად დაცული ტერიტორიების ფარგლებში მოქცეულია ტყით დაფარული ფართობების დაახლოებით 10%. ხოლო დაცული ტერიტორიების გარეთ დარჩენილ ჭალის ტყეებსა და ტყის სუბალპურ ზოლში მოქმედებს დაცვის განსაკუთრებული რეჟიმი. ტყის ეკოსისტემებთან ასოცირებულია საქართველოს ფაუნის სახეობების უმრავლესობა, მათ შორის საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილი [[მურა დათვი]], [[ნიამორი]], [[კავკასიური არჩვი]], [[კეთილშობილი ირემი]], ენდემური [[კავკასიური სალამანდრა]]. ძალიან მდიდარია ტყეების ორნითოფაუნა, თუმცა მცირეა ენდემური და გლობალურად მოწყვლადი სახეობების რაოდენობა.<ref name="eiec" /> საქართველოს შედარებით სამხრეთული მდებარეობისა და მეოთხეულ პერიოდში მომხდარი კლიმატური ცვლილებების შედარებითი სისუსტის მეოხებით, აქ შემოინახა ზოგიერთი ელემენტი ძველი, სითბოსმოყვარული ფაუნისა, რომელიც ცხოვრობდა ზომიერ ზონაში მესამეულ პერიოდში, და რომელიც ნეოგენური და მეოთხეული კლიმატური რხევების შედეგად გაქრა აღნიშნული ზონის უმეტესი ნაწილიდან. საქართველოს ცხოველთა სამყაროს მნიშვნელოვნად ამრავალფეროვნებს რელიქტების (შავი ვირთაგვა, ღეროთვალიანი ბუზი, უფრთო ჭრიჭინა და სხვ.) და ენდემების ([[კოლხური ხოხობი]], [[დასავლეთკავკასიური ჯიხვი]], [[აღმოსავლეთკავკასიური ჯიხვი]] და სხვ.) სიმრავლე. თანამედროვე ფაუნის მნიშვნელოვანი ელემენტია გარედან შემოყვანილი და აკლიმატიზებული ცხოველები — [[ნუტრია]], [[ენოტისმსგავსი ძაღლი|ენოტისებური ძაღლი]], ამერიკული [[წაულა]], ალთაური ციყვი, ცოცხალმშობი თევზი [[გამბუზია]], [[სარკისებრი კობრი]], სიგა და სხვა. საქართველოს ბარის ზონა უმეტესწილად ათვისებულია, რის გამო ველური ფაუნაც უფრო გაღარიბებულია. აქ გვხვდება ევროპული ზღარბი, [[თხუნელასებრნი|თხუნელა]], [[კურდღელი]], [[გარეული ღორი]], [[ციყვი]], [[მაჩვი]], [[შველი]] და სხვ. ფრინველებიდან — [[მწყერი]], [[გვრიტი]], [[ქორი]], [[მიმინო]], [[შაშვი]], [[ბულბული]], [[კოდალა]], [[გუგული]] და სხვა. ტყის ზონა ხასიათდება მდიდარი და ნაირგვარი ფაუნით, რომელიც დღეისათვის მნიშვნელოვნად გაღარიბებულია. [[ძუძუმწოვრები]]დან აღსანიშნავია — [[შველი]], [[ირემი]], [[გარეული ღორი]], [[მგელი]],<ref group="კომ.">თანამედროვე გენეტიკური გამოკვლევებით დადგინდა, რომ საქართველოში ბინადრობს მგლის ევრაზიული ქვესახეობა (Eurasian wolf) — ჩვეულებრივი მგელი ''(Canis lupus lupus)''. ''იხ. ი. ბადრიძე, [https://georgianencyclopedia.ge/ka/form/30355 მგელი]''</ref> [[მელა]], [[მურა დათვი]], [[კვერნა]], [[ციყვი]], [[ამიერკავკასიური ზაზუნა]], [[კურდღელი]] და სხვ. [[მაჩვი]]ს ქვესახეობებიდან გვხვდება ამიერკავკასიური და ჩრდილოკავკასიური მაჩვი. [[ფოცხვერი]]ს ქვესახეობებიდან გვხვდება ჩვეულებრივი და კავკასიური ფოცხვერი.<ref group="კომ.">სა­ქარ­თველო­ში კავკასიური ფოცხვერი უფრო ხშირად გვხვდე­ბა ბორჯომის, კინტრიშის, ბაწარის და ლაგოდეხის ნაკრძალებში, ზე­კარში, აბასთუმნის ტყეებში, ალაზნის, ივრის, არაგვის, ქსნის, ლიახვის ხეობათა სათავეებში, გუმისთის, ბზიფისა და კო­დო­რის ხეობებში. ''იხ. [https://georgianencyclopedia.ge/ka/form/16424 სა­ქარ­თვე­ლოს სსრ წითელი წიგნი], თბ., 1982.''</ref> [[ფრინველები]]დან გვხვდება — [[ბატები|ბატი]],<ref group="კომ.">საქართველოში ხუთი სახეობის ბატი გვხვდება — მცირე თეთრშუბლა ბატი, დიდი თეთრშუბლა ბატი, რუხი ბატი, მეკალოე ბატი და წითელყელა ბატი.</ref> [[ბატკანძერი]], [[გარეული იხვი]], [[იშხვარი]], [[ლაკლაკი]], [[როჭო]], [[ხოხობი]] და სხვ. [[ქვეწარმავლები]]დან ტყის ზონაში გავრცელებულია — [[ჯოჯო]], [[გველხოკერა]], [[ანკარა (გვარი)|წყლის ანკარა]], [[ჩვეულებრივი ანკარა]], [[კავკასიური გველგესლა]] და სხვა. [[ამფიბიები]]დან — [[კავკასიური სალამანდრა]], [[ტრიტონი (გვარი)|მცირეაზიური ტრიტონი]], [[მწვანე გომბეშო]], [[ჩვეულებრივი გომბეშო]] და სხვა. [[თევზები]]დან — [[ორაგული]], [[კალმახი]], [[შამაია]], [[ხრამული]], [[ლოქო]], [[წვერა]] და სხვა. ალპურ ზონაში [[ძუძუმწოვრები]]დან ბინადრობენ [[ჯიხვი]], [[ნიამორი]], [[კავკასიური არჩვი]], [[პრომეთეს მემინდვრია]] და სხვა. ალპურ ზონაში ბევრია ფრინველი — [[შურთხი]], [[როჭო]], [[ტოროლასებრნი|მთის ტოროლა]], [[სტვენია]], [[მთის არწივი]] და სხვა. 2010 წელს პროექტის „ბიომრავალფეროვნების მდგრადი მართვა სამხრეთ კავკასიაში“ მხარდაჭერით შემუშავდა ჰაბიტატების კლასიფიკაციის ეროვნული სისტემა, რომელიც განახლდა 2012 წელს. „ზურმუხტის ქსელის“ განვითარების პროგრამის ფარგლებში მოხდა ბერნის კონვენციის მე-4 დანართში შეტანილი ჰაბიტატებიდან საქართველოში არსებული 15 ჰაბიტატის შერჩევა. ასევე შერჩეული იქნა 27 პრიორიტეტული ჰაბიტატი მათზე მოქმედი საფრთხეების და თვით ამ ჰაბიტატების სენსიტიურობის მიხედვით, რომელთა შორის წარმოდგენილი იყო — სუბალპური წიფლნარი ტყე ნეკეჩხლის სახეობებით (Acer spp.), კირქვიანების წიფლნარი ტყე (Cephalanthero-Fagenion), წიფლნარი კოლხური ქვეტყით (Fageta fruticosa colchica), ფერდობის, ნაშალის და ნაპრალის შერეული ტყეები (Tilio-Acerion), ჭაობიანი ტყე, მდინარის სანაპირო ტყე, ქსერო-თერმოფილური მუხნარი, ბიჭვინთის ფიჭვის ტყე (Pinus pithyusa), უთხოვრის ტყე (Taxus baccata), წაბლის ტყე (Castanea sativa), ძელქვის ტყე (Zelkova carpinifolia), ბზიანი ტყე (Buxus colchica), კოლხეთის რელიქტური ფართოფოთლოვანი შერეული ტყე, არიდული ნათელი ტყე, სუბალპური არყნარი (Betula litwinowii).<ref name="eiec21" /> საქართველოში გავრცელებული უცხო [[ინვაზიური სახეობა|ინვაზიური სახეობები]] საფრთხეს უქმნიან როგორც ხმელეთის, ისე წყლის ეკოსისტემებს, რისი მაგალითიცაა ინვაზიური მავნებლებით ტყის ეკოსისტემების დაზიანება დიდ ფართობებზე. საქართველოს ტყეებს, განსაკუთრებით [[ჭალის ტყე]]ებს, საშიშროებას უქმნიან პავლოვნია ''(Paulownia tomentosa)'' და ხემყრალა ''(Ailanthus altissima)''. [[ჩინური ხემყრალი|ხემყრალამ]] შესაძლოა დათრგუნოს ჭალის ტყის ადგილობრივი სახეობები, როგორიცაა კავკასიური ლაფანი ''(Pterocaria pterocarpa)''. პავლოვნიას გაშენება ხდება სასოფლო-სამეურნეო მიწებზე მერქნული რესურსის მიღების გამო. პავლოვნია იწყებს გავრცელებას დასავლეთ საქართველოს ადგილობრივ ტყეებში (აჭარა) და კახეთში, ლაგოდეხში და შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას ლაგოდეხის დაცულ ტერიტორიებს.<ref name="eiec21" /> საქართველოს ტყის ეკოსისტემებისათვის ძირითადი საფრთხეებია: ტყის რესურსებით არამდგრადი სარგებლობა, რისი გამომწვევი ერთ-ერთი მიზეზია ადგილობრივი მოსახლეობისათვის ხელმისაწვდომი ალტერნატიული ენერგორესურსების ნაკლებობა; პირუტყვის ჭარბი ძოვება, რაც იწვევს ტყის ბუნებრივი განახლების უნარის დაკნინებას; ტყის მავნებლები და დაავადებები; არაადგილობრივი ინვაზიური სახეობები; ტყის გახშირებული ხანძრები; და ასევე, არსებული ხარვეზები კანონმდებლობასა და მართვაში. ტყის რესურსებით არამდგრადმა სარგებლობამ დიდი ზიანი მიაყენა წიფლნარებს საქართველოს მთიანეთში და წაბლის ტყეებს კოლხეთის მთისწინეთში, მუხის ტყეები მხოლოდ შორეულ ხეობებში და შედარებით მწირ ნიადაგებზეა შემორჩენილი.<ref name="eiec21" /> 2013 წელს მომზადდა „საქართველოს ეროვნული სატყეო კონცეფცია“, რომლის მიზანია ტყის მდგრადი მართვის სისტემის ჩამოყალიბება, რომელიც უზრუნველყოფს საქართველოში ტყეების რაოდენობრივი და ხარისხობრივი მაჩვენებლების გაუმჯობესებას, ბიომრავალფეროვნების დაცვას, ტყეების ეკოლოგიური ფასეულობების გათვალისწინებით მათი ეკონომიკური პოტენციალის ეფექტიან გამოყენებას.<ref name="eiec21" /> ==საქართველოს ტყის ფონდი== საქართველოს ტყის ფონდი წარმოადგენს სახელმწიფო ტყის ფონდისა და საქართველოში საკუთრების სხვა ფორმებით არსებული ტყეების და მათი რესურსების ერთობლიობას. სახელმწიფო ტყის ფონდი წარმოადგენს საქართველოს სახელმწიფო ტყის, საქართველოს კანონმდებლობით მისთვის მიკუთვნებული მიწებისა და მისი რესურსების ერთობლიობას. სახელმწიფო სამეურნეო ტყის ფონდი წარმოადგენს სახელმწიფო ტყის ფონდს, სახელმწიფო ტყის ფონდის დაცული ტერიტორიების გარდა. ადგილობრივი ტყის ფონდი წარმოადგენს სახელმწიფო სამეურნეო ტყის ფონდის ნაწილს, რომელთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს საქართველოს ტყის კოდექსისა და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად არეგულირებენ ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოები.<ref>[https://faolex.fao.org/docs/pdf/geo20885GEO.pdf საქართველოს ტყის კოდექსი]</ref><ref>[https://faolex.fao.org/docs/pdf/geo137716GEO.pdf საქართველოს კანონი ტყის ფონდის მართვის შესახებ]</ref> [[საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო]]ს, სსიპ აჭარის სატყეო სააგენტოს, სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტოსა და სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტოს წყაროებზე დაყრდნობით, [[საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური]]ს მიერ ქვემოთ წარმოდგენილი მონაცემები ასახავს 2023 წლისთვის არსებულ საქართველოს ტყის ფონდის მდგომარეობას რეგიონების მიხედვით.<ref>[https://www.geostat.ge/ka/modules/categories/822/tqis-resursebi საქართველოს ტყის ფონდი]. საქსტატის ოფიციალური ვებგვერდი.</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !საქართველოს ტყის ფონდი რეგიონების მიხედვით, 2023 <br />(ათასი ჰექტარი)!!ტყის ფონდის <br />ფართობი!! აქედან ტყით <br />დაფარული |- |საქართველო||3069.1||2812.6 |- |აფხაზეთის არ-ის ტყის ფონდი{{შენიშვნა|მონაცემები შეფასებულია სატელიტური დაკვირვებით, სპექტრული ანალიზის შედეგად.}}||423.3||423.3 |- |აჭარის სატყეო სააგენტოს ტყის ფონდი||149.6||141.8 |- |დაცული ტერიტორიების ტყის ფონდი||574||430.3 |- |ეროვნული სატყეო სააგენტოს ტყის ფონდი{{შენიშვნა|ცხინვალის რეგიონის ჩათვლით.}}||1922.2||1817.2 |- |[[გურიის მხარე|გურია]]||85.4||82.1 |- |[[იმერეთის მხარე|იმერეთი]]||280.2||269 |- |[[კახეთის მხარე|კახეთი]]||283.6||263.7 |- |[[მცხეთა-მთიანეთის მხარე|მცხეთა-მთიანეთი]]||181.9||169.2 |- |[[რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე|რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი]]||267.9||254.5 |- |[[სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე|სამეგრელო-ზემო სვანეთი]]||271.6||255.3 |- |[[სამცხე-ჯავახეთის მხარე|სამცხე-ჯავახეთი]]||122.2||117.3 |- |[[ქვემო ქართლის მხარე|ქვემო ქართლი]]||145.1||132 |- |[[შიდა ქართლის მხარე|შიდა ქართლი]]||284.3||274.1 |} {{შენიშვნების სია}} ==საქართველოს ძირეული ტყეები== ბუნებრივ ტყეებს საქართველოში ტერიტორიის დაახლოებით 1/3 ნაწილი (32–35%) უკავია. მათგან დიდი უმეტესობა ძირეული ტყეებია, რომელთა ფიტოცენოლოგიური სტრუქტურის ჩამოყალიბება განხორციელდა ხანგრძლივი პერიოდის მანძილზე (მესამეულიდან დღემდე). სადღეისოდ საქართველოს ძირეული ტყეები (ფიტოცენოზები) მეტ-ნაკლებად სტაბილურ, ე.წ. კლიმაქსურ მცენარეულობას წარმოადგენს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=3.}} საქართველოს ძირეული ტყეების მთავარი ფორმაციებია (საერთო ფართობის მიხედვით) — წიფლნარი (Fagus orientalis), ქართული მუხის (Quercus iberica) მუხნარი, [[წაბლნარი]] (Castanea sativa), [[სოჭნარი]] (Abies nordmanniana), [[ნაძვნარი]] (Picea orientalis). მათ წილად მოდის ქვეყნის ბუნებრივი ტყეების ორ მესამედზე მეტი. ძირეულ ტყეებს მიეკუთვნება შედარებით შეზღუდული გავრცელების ფორმაციებიც — ჭალის მუხის (Quercus longipes), მაღალმთის მუხის (Quercus macranthera), იმერული მუხის (Quercus imeretina) და მუხის სხვა სახეობებისაგან შექმნილი ტყეების ფორმაციები (მუხნარები); არიდული ტყეები — საკმლისხიანი (Pistacia mutica) და ღვიიანი (Juniperus foetidissima, J. polycarpos); მურყნარი (Alnus barbata); ლიტვინოვის არყის (Betula litwinowii) არყნარი; კავკასიური ფიჭვის (Pinus sosnowskyi) ფიჭვნარი; ბიჭვინთის ფიჭვის (Pinus pithyusa) ფიჭვნარი; ძელქვნარი (Zelkova carpinifolia) და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=3.}} ძირეული ტყეების ფორმაციების ბუნებრივი არეალის ფარგლებში გვხვდება დროებითი (წარმოებული, მეორადი) ტყეების ფორმაციებიც, კერძოდ — რცხილნარი (Carpinus caucasica), [[ფიჭვნარი]] (Pinus sosnowskyi), მტირალა არყის (Betula pendula) არყნარი, [[მთრთოლავი ვერხვი]]ს (Populus tremula) ვერხვნარი, [[მურყნარი]] (Alnus barbata). ძირეული ტყეების ფორმაციების ბუნებრივი არეალის ფარგლებშივე გავრცელებულია (ზოგან საკმაოდ ფართოდ) ტყისშემდგომი (მეორადი) მცენარეულობაც — ბუჩქნარები და ბალახეულობა.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=4.}} <gallery mode="packed-hover" heights="154px"> File:Dartlo, 2024 (03).jpg|ალტ=|დართლო File:Borjomi Kharagauli National Park Georgia.jpg|ალტ=|ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი File:Dartlo, 2024 (02).jpg|ალტ=|დართლო File:Lagodekhi National Park. Forest.jpg|ალტ=|ლაგოდეხის ეროვნული პარკი </gallery> აღნიშნული მცენარეულობის ფორმირება ძირეული ტყეების ამა თუ იმ ფორმაციის არეალის ფარგლებში მიმდინარეობდა ხანგრძლივი დროის (ათასწლეულების) მანძილზე, როგორც ბუნებრივად (ბუნებრივი სუქცესიები), ისე ადამიანის გავლენით (ანთროპოგენური სუქცესიები). ძირეული ტყეების დროებით (წარმოებულ) ტყეებად და ტყისშემდგომ მცენარეულობად ტრანსფორმაციის პროცესები დაჩქარდა და ტრანსფორმირებული (მეორადი) მცენარეულობის წარმომადგენელთა არეალი მეტისმეტად გაფართოვდა უკანასკნელ საუკუნეებში, რაც ძირითადად განაპირობა ძირეული ტყის მცენარეულობაზე (ფიტოცენოზებზე) ადამიანის მრავალმხრივმა უარყოფითმა ზემოქმედებამ (ტყის რესურსების გადაჭარბებული ამოღება, უსისტემო ჭრა, ხელოვნური ხანძარი ტყეში, ტყეში და ნატყევარზე შინაური პირუტყვის ძოვების მოუწესრიგებლობა და სხვ.). საქართველოს ძირეული ტყეების ფორმაციების ბუნებრივი გეოგრაფიული და ეკოლოგიური არეალის ფარგლებში ჩამოყალიბებული ტყისშემდგომი მცენარეულობის მრავალი წარმომადგენელი (ძირეული ტყეების ანთროპოგენური სუქცესიების შუა და ბოლო სტადიების მცენარეულობა) — მეორადი ქსეროფილური ბუჩქნარები (ჯაგრცხილნარები, ძეძვიანები, გრაკლიანები, ნაირბუჩქნარები და სხვ.), სტეპები, ნახევრად უდაბნოები — სადღეისოდ, ძირეული ტყეების ანთროპოგენურ ტრანსფორმაციასთან დაკავშირებულ, მეტ-ნაკლებად ტრანსფორმირებულ გარემო პირობებში (მიკრო- და მეზოკლიმატის ცვლილება გამშრალების მიმართულებით, ყოფილი ტყის ნიადაგების დეგრადირება) უკვე სტაბილურ (კლიმაქსურ) მცენარეულობას წარმოადგენს, რომელთა ბუნებრივად შეცვლა წინამორბედი ძირეული ტყით პრაქტიკულად გამორიცხულია (თანამედროვე კლიმატის პირობებში იგი შესაძლებელია მხოლოდ ძირეული ტყის ხელოვნურად აღდგენა-რეკონსტრუქციის გზით).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=4–5.}} ძირეული ტყეები (ტყის ცენოზები) ქვეყნის მრავალფეროვანი, მეტ-ნაკლებად სტაბილური ბუნებრივი ეკოსისტემების საფუძველს წარმოადგენს. მათზე უშუალოდ არის დამოკიდებული ცხოველური ორგანიზმების (სახეობების, პოპულაციების) სტაბილურობაც. ძირეული ტყეების ცენოზები ბუნებრივ ეკოსისტემათა სხვა კომპონენტების (ნიადაგი, წყლის რეჟიმი და სხვ.) სტაბილურობის მთავარ გარანტსაც წარმოადგენს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=5.}} <gallery mode="packed-hover" heights="154px"> File:Lagodekhi 28.jpg|ალტ=|ლაგოდეხის ეროვნული პარკი File:Lagodekhi 21.jpg|ალტ=|ლაგოდეხის ეროვნული პარკი File:Lagodekhi 04.jpg|ალტ=|ლაგოდეხის ეროვნული პარკი File:Lagodekhi 06.jpg|ალტ=|ლაგოდეხის ეროვნული პარკი </gallery> ბუნებრივი მცენარეული რესურსების გამოყენების საკითხების კვლევით დადგენილი იქნა, რომ ძირეული ტყეები ამ მხრივაც გამორჩეულია. დადგენილია, რომ დედამიწის ნებისმიერ ბუნებრივ რეგიონში თუ ქვეყანაში ძირეული ტყე მთლიანობაში არის ყველაზე ოპტიმალური და პერსპექტიულიც — ძვირფასი მერქნის და ტყის სხვა რესურსების მდგრადი გამოყენების თვალსაზრისით. ძირეული ტყეების შემქმნელი სახეობები პრაქტიკულად არ ან იშვიათად ზიანდება მცენარეთა მავნებლებით, სოკოვანი და სხვა დაავადებებით, კლიმატური და ნიადაგური შეუთავსებლობით და ა.შ. ამითაა განპირობებული, რომ ძირეული ტყე ოპტიმალურად ასრულებს მოცემულ რეგიონში ძალზე მნიშვნელოვან ეკოლოგიურ (ნიადაგდაცვით, წყალშენახვით და წყალმარეგულირებელ, ჰავის გამაჯანსაღებელ და სხვ.) ფუნქციებსაც.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=5.}} საქართველოში ძირეულ ტყეების დაცვის (არეალის შენარჩუნების) მიზნით შექმნილია დაცული ტერიტორიების (ძირითადად ნაკრძალების) ფართო ქსელი, რომლის საერთო ფართობი სადღეისოდ ასი ათასამდე ჰექტარია. ნაკრძალები განლაგებულია ქვეყნის სხვადასხვა ბუნებრივ-კლიმატურ ზონაში, რაც საშუალებას იძლევა საიმედოდ იყოს დაცული ძირეული ტყეების პრაქტიკულად ყველა წარმომადგენელი (ფორმაცია).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=6.}} ==აღმოსავლეთ საქართველოს ძირეული ტყეები== აღმოსავლეთ საქართველოს ძირეული ტყეების ფორმაციებს შორის დომინირებს ქართული მუხის (Quercus iberica) ტყე (მუხნარი) და აღმოსავლური წიფლის (Fagus orientalis) ტყე (წიფლნარი). საქართველოს ძირეული ტყეების უძველესი ფორმაციები — აღმოსავლური ნაძვის (Picea orientalis) და კავკასიური სოჭის (Abies nordmanniana) ტყეები (ნაძვნარი, სოჭნარი, ნაძვნარ-სოჭნარი, წიფლნარ-სოჭნარი და სხვ.) აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელებულია, ძირითადად, დასავლურ (კოლხეთის მოსაზღვრე) ნაწილში (ბორჯომ-ბაკურიანის რეგიონი, მდ. დიდი ლიახვის ხეობა). ნაძვნარები და ნაძვის სიჭარბით ტყეები (წიფლნარ-ნაძვნარი, სოჭნარ-ნაძვნარი) საკმაოდ ფართო გავრცელებას აღწევს ცენტრალურ თრიალეთზეც, გვხვდება აღმოსავლეთ თრიალეთზეც (მდ. ალგეთის ზემო წელის აუზი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=8.}} აღნიშნულ ტყეებზე, როგორც სატყეო მეურნეობის უმთავრეს ობიექტებზე, ანთროპოგენური ზემოქმედების მასშტაბები ყოველთვის მაღალი იყო. იგი განსაკუთრებით ძლიერი და ხანგრძლივი იყო აღმოსავლეთ საქართველოს მჭიდროდ დასახლებულ რეგიონებში, ძირითადად ბარში და მთის ქვედა სარტყელში, აგრეთვე — გზების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების (კულტურული მცენარეულობა, ბუნებრივი სათიბ-საძოვრები) მოსაზღვრე ტყიან ტერიტორიაზე. ამასთან დაკავშირებით, პირველადი ძირეული ტყეების ანთროპოგენურ-დიგრესული სუქცესიებიც ყველაზე მასშტაბურად სწორედ ამ ტერიტორიაზე განხორციელდა.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=8.}} ==მუხნარი ტყეები== საქართველოში ბუნებრივად გავრცელებულია მუხის (Quercus) 7 სახეობა, რომელთაგან მთაში ტყეებს ძირითადად 2 სახეობის მუხა ქმნის — ქართული მუხა ''(Quercus iberica)'' და მაღალმთის ანუ აღმოსავლეთის მუხა ''(Quercus macranthera)''. ქართული მუხის გაბატონებით (მონოდომინანტური) ან მუხის სიჭარბით (ბიდომინანტური) შექმნილი ტყეები (მუხნარები, რცხილნარ-მუხნარები, იფნარ-მუხნარები) გავრცელებულია საქართველოს თითქმის ყველა მთიან რეგიონში. მათი საერთო ფართობი [[1980-იანები|1980-იანი წლებისათვის]] დაახლოებით 200000 ჰექტარს შეადგენდა. ქართული მუხის ტყეების [[ჰიფსომეტრია|ჰიფსომეტრიული]] გავრცელება აღმოსავლეთ საქართველოში საშუალოდ ზღვის დონიდან 600–700 მ-დან იწყება (დასავლეთ საქართველოში, კერძოდ სვანეთსა და რაჭაში 400–500 მ-დან). გავრცელების ზემო საზღვარი 1000–1100 მ-ზე მდებარეობს. ზოგან (ზემო სვანეთში, თრიალეთის ქედის ცალკეულ ხეობებში) სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე მუხნარი ტყის კორომები ზღვის დონიდან 1500–1700 მ სიმაღლემდე ვრცელდება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2014|გვ=16.}} ქართული მუხის ტყეები, რომლებიც ბართან ტერიტორიულად ახლოს იყო გავრცელებული (ისტორიულ წარსულში ქართული მუხა აღმოსავლეთ საქართველოს ბარშიც ქმნიდა ტყის მასივებს), მოსახლეობის მოთხოვნილებას ტყის რესურსებზე ძირითადად ეს ტყეები აკმაყოფილებდა. ამასთან დაკავშირებით, მუხნარებით დაფარული ფართობები თანდათან შემცირდა, თავდაპირველად ქალაქების და დაბების მიდამოებში, მთისწინებზე. მოგვიანებით მთის კალთებზეც (განსაკუთრებით სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე). უკანდახეული მუხნარების ადგილი თანდათანობით დაიჭირა ტყისშემდგომმა მცენარეულობამ — ბუჩქნარებმა, აღმოსავლეთ საქართველოში — სტეპისა და ნახევრად უდაბნოს მცენარეულობამაც. ამჟამად მუხნარი ტყეების ქვესარტყელში (ზღვის დონიდან 500–600 მ-დან 1000–1100 მ-მდე) მუხის ტყის მოზრდილი მასივი იშვიათობაა. შემორჩენილია, ძირი- თადად, მუხნარი ტყის ცალკეული კორომები, რომელთა უმეტესობა მეტ-ნაკლებად გამეჩხერებული და დაბალპროდუქტიულია. მათი ბუნებრივი განახლება სუსტად მიმდინარეობს, მრავალგან განახლება პრაქტიკულად შეწყვეტილია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2014|გვ=17.}} ===მაღალმთის მუხნარები=== მუხნარები, შექმნილი მაღალმთის მუხის ''(Quercus macranthera)'' მიერ, გავრცელებულია ძირითადად აღმოსავლეთ საქართველოში, ზღვის დონიდან 1600–1700 მ-დან 2100–2200 მ-მდე. დასავლეთ საქართველოში მაღალმთის მუხნარების გავრცელება შეზღუდულია, გვხვდება, ძირითადად, რაჭა-ლეჩხუმში, ქვემო და ზემო სვანეთში. მუხნარი ტყეები, რომლებიც ძირითადად სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობებზეა განვითარებული (საუკეთესო სათიბ-საძოვრების არეალში), ტრადიციულად განიცდიდა ანთროპოგენურ წნეხს (უსისტემო ჩეხვა, შინაური პირუტყვის ტყეში სისტემატური ძოვება), რამაც ამ ტყეების ფართობების მკვეთრი შემცირება გამოიწვია. ამჟამად საქართველოს მაღალმთიანეთში მუხნარი ტყის მომცრო მასივები და ცალკეული ტყის კორომებია გადარჩენილი, რომელთა ხევნარები მეტ-ნაკლებად გამეჩხერებულია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2014|გვ=61.}} ===ქართული მუხის ტყეების ანთროპოგენური სუქცესიები=== აღმოსავლეთ საქართველოს ტყეების ერთ-ერთი მთავარი ფორმაციის — ქართული მუხის (Quercus iberica) ტყის ანთროპოგენურ-დიგრესული სუქცესიების შესწავლაში წვლილი მრავალმა მკვლევარმა შეიტანა (სახოკია, 1958; კეცხოველი, 1960, 1980; მახათაძე, 1962; კეცხოველი, ხარაძე, ივანიშვილი, გაგნიძე, 1975; ქვაჩაკიძე, ჯანდიერი, 1976; ქვაჩაკიძე, იაშაღაშვილი, 1992; ქვაჩაკიძე, 1996, და სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=9.}} [[ნიკო კეცხოველი]] (1960), იხილავს რა აღმოსავლეთ საქართველოს მთების კალთებზე ქართული მუხის (Quercus iberica) ტყეებიდან ქსეროფილური ბუჩქნარების (ჯაგეკლიანების, ძირითადად — ძეძვიანების Paliurus spina christi) ჩამოყალიბების სუქცესიურ პროცესს, გამოჰყოფს ამ პროცესის 4 თანმიმდევრულ საფეხურს: I საფეხური: მუხნარ (მუხნარ-ჯაგრცხილნარ) ტყეში, მის ტყისპირებში შეჭრილია ძეძვის თითო-ოროლა ეგზემპლარი. ძეძვის ბუჩქები, მოქცეული ტყის საბურველის ქვეშ, მორფოლოგიურად განსხვავებულია ღია ადგილებში მოზარდი ძეძვისაგან (დაგრძელებულია ღერო-ტოტები და სხვ.). ტყის ნიადაგური საფარი პრაქტიკულად შენარჩუნებულია. ანალოგიური სურათები ხშირად გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოს ყველა მთიან რეგიონში, კავკასიონისა და თრიალეთის ქედებისა და შტოქედების კალთებზე.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=9.}} II საფეხური: ანთროპოგენური ზეწოლის შედეგად მუხის ხეები დაჯაგულია. პრაქტიკულად უკვე ჩამოყალიბებულია ტყისშემდგომი ბუჩქნარი – ჯაგრცხილნარი. ბუჩქნარის საერთო ფონზე შეინიშნება მეჩხრად მდგარი წინამორბედი ტყის სახეობები — ქართული მუხა, იფანი, მინდვრის ნეკერჩხალი და სხვ. ჯაგრცხილნარის შემადგენლობაში მონაწილეობს ქსეროფილური ბუჩქები — ძეძვი, გრაკლა, შავჯაგა და სხვ. ტყის ნიადაგური საფარი (მუხნარი ტყისათვის დამახასიათებელი ნიადაგები) მეტ-ნაკლებად შენარჩუნებულია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=9–10.}} III საფეხური: ცენოზებში გაბატონებულია ჯაგრცხილა, შერეულია დაჯაგული მუხა, იფანი. შედარებით გამეჩხერებულ ადგილებში მყარად იკიდებს ფეხს ძეძვი და სხვა ქსეროფილური ბუჩქები. მუხნარი ტყისათვის დამახასიათებელი სახეობები (ხე, ბუჩქი, ბალახი) მცირე რაოდენობითაა შემორჩენილი. ნიადაგური საფარი დეგრადირებულია, ხშირად დედაქანიცაა გაშიშვლებული. ამ ცენოზების შემდგომ დეგრადირებას აჩქარებს შინაური პირუტყვის ხშირი ძოვება. ისპობა, ძირითადად, მუხის, იფანის, ჯაგრცხილას ამონაყარი; ძეძვი და სხვა ეკლიანი ბუჩქები საქონლისაგან პრაქტიკულად არ ზიანდება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=10.}} IV საფეხური: ცენოზებში გაბატონებულია ძეძვი (ფორმირებულია ძეძვიანები). მეტნაკლები რაოდენობით შერეულია სხვა ქსეროფილური ბუჩქები — შავჯაგა, ჯორის ძუა და სხვ. გვხვდება ბიდომინანტური ცენოზებიც — ძეძვიან-შავჯაგიანი, ძეძვიან-გრაკლიანი და სხვ. [[ნიკო კეცხოველი]]ს მიხედვით, აღმოსავლეთ საქართველოს მუხნარი ტყეების დეგრადაციის პროცესში (სუქცესიის ბოლო საფეხურებზე) ხშირად ვითარდება ბალახოვანი ცენოზებიც, კერძოდ, მეორადი უროიანი ველი (Botriochloa ischaemum).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=10.}} [[მიხეილ სახოკია]]ს (1958) თბილისის შემოგარენისათვის მოჰყავს ქართული მუხის ტყეების ანთროპოგენური დიგრესიის პროცესში ფორმირებული ცენოზები — ძეძვიანები, გრაკლიანები, ნაირბუჩქნარები, გლერძიანები და სხვ. სტეპის მცენარეულობის წარმომადგენელთაგან დომინირებს უროიანები, ვაციწვერიანები და სხვ. ავტორის მიხედვით, აღნიშნული მცენარეულობა ქართული მუხის ტყეების, აგრეთვე — რცხილნარების, ნათელი (არიდული) ტყეების და ჭალის ტყეების ანთროპოგენური სუქცესიის ამა თუ იმ სტადიის მცენარეულობას განეკუთვნება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=10–11.}} ===ქართული მუხის მუხნარები=== ზ.დ. 500–600 მ-დან 1000–1100 მ სიმაღლემდე გავრცელებულია ქართული მუხის ტყეები. მუხასთან ერთად ამ სარტყელში იზრდება ჩვეულებრივი იფანი, მინდვრის ნეკერჩხალი, რცხილა, [[ჯაგრცხილა]]. ქვეტყეში გვხვდება [[ჭანჭყატი]], [[ზღმარტლი]], [[შინდი]] და სხვა.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=16.}} საქართველოს ძირეული ტყეების ფორმაციათაგან ადამიანის სამეურნეო საქმიანობის გავლენით ერთ-ერთი ყველაზე მეტად „დაზარალებული“ — ქართული მუხის (Quercus iberica) ტყეებია (ფორმაცია — მუხნარი). საქართველოს ბარში ქართული მუხის ტყე სადღეისოდ თითქმის აღარსადაა შემორჩენილი, გარდა აქა-იქ გაფანტული ცალკეული ხეებისა და მომცრო კორომებისა. პრაქტიკულად მთლიანად განადგურდა და ტყისშემდგომი მცენარეულობით (ჯაგრცხილნარი, ნაირბუჩქნარი, ძეძვიანი, გრაკლიანი, მეორადი სტეპები) შეიცვალა ქართული მუხის ტყე მთისწინებზეც. სადღეისოდ ქართული მუხის ტყე შემორჩენილია ფორმაციის ბუნებრივი არეალის ზემო ნაწილში — ზ.დ. 600–700 მ-დან 1000–1100 მ-მდე. ქვეყნის ზოგიერთ რეგიონში (სვანეთი, რაჭა, თრიალეთის ქედის ჩრდილო კალთა და სხვ.) ქართული მუხის ტყის მოზრდილი დაჯგუფებები გვხვდება უფრო მაღლაც — ზ.დ. 1400–1600 მ-მდე.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=52.}} ძირეული მუხნარები, რომლებიც ქართული მუხის საქართველოს არეალში ისტორიულ წარსულში წარმოდგენილი იყო მაღალტანიანი და მაღალპროდუქციული კორომებით, აღარსად შემორჩა. მათ ადგილზე სადღეისოდ გვხვდება დაბალტანიანი, დაბალპროდუქტიული, ძირითადად ამონაყრით განახლებადი, ე. წ. მეორადი მუხნარები, რომელთა ფიტოცენოლოგიური სტრუქტურის ფორმირება განხორციელდა ადამიანის სამეურნეო საქმიანობის (ანთროპოგენური წნეხის) პირობებში. ამდენად, იგი არ შეესაბამება ბუნებრივი პირველადი მუხნარების ფიტოცენოლოგიურ სტრუქტურას, მის უმთავრეს პარამეტრებს (ფიტოცენოზების სახეობრივი შედგენილობა, ჰორიზონტალური და ვერტიკალური სტრუქტურა), განახლების (კვლავწარმოების) ბუნებრივ მსვლელობას, პროდუქტიულობას, ტყის სხვა ფორმაციებთან ურთიერთობის (სუქცესიური განვითარების) ხასიათს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=52–53.}} მეორადი (უმთავრესად ამონაყრითი) მუხნარები ხასიათდება დაბალი პროდუქტიულობით (მერქნის მცირე წლიური შემატება; მერქნის საერთო მარაგი ერთ ჰა-ზე მეტწილად 70–100 მ³ ფარგლებში ცვალებადობს). იგი განპირობებულია, ძირითადად, ქართული მუხის პოპულაციების გენეტიკური დაკნინებით (მრავალჯერადი ამონაყრითი თაობები). ამონაყრითი მუხნარების დღევანდელი თაობები აღარ შეესაბამება არც ქართული მუხის (სახეობის) ბიოლოგიურ პოტენციურ შესაძლებლობას, არც მუხნარების ქვეშ განვითარებული ნიადაგების (ძირითადად ტყის ყავისფერი და ყომრალი, საკმაოდ მაღალი ნაყოფიერებით გამორჩეული) შესაძლებლობებს. მეორადი (ამონაყრითი) მუხნარები, გარდა მცენარეული რესურსების (მერქანი და სხვა) სიმწირისა, ხასიათდება დაქვეითებული გარემოსდაცვითი უნარით, რაც მათი დარღვეული სტრუქტურით არის განპირობებული (კორომების დაბალი სიხშირე, სუსტი კალთაშეკრულობა, სუსტად განვითარებული მკვდარი საფარი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=53.}} ===მუხნარები იმერული მუხისაგან=== იმერული მუხის ''(Quercus imeretina)'' ტყე — მუხნარი გავრცელებულია კოლხეთის დაბლობზე და გარემომცველი მთების კალთებზე, ზ.დ. 400 მ-მდე. მუხნარის შედარებით დიდი მასივი (5000 ჰა-მდე) შემორჩენილია სოფ. აჯამეთთან (აჯამეთის ნაკრძალი). ტყის მნიშვნელოვანი მასივი (480 ჰა) მდებარეობს [[ქუთაისი|ქუთაისთან]] (საღორიას ტყე).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=82.}} ==წიფლნარი ტყეები== წიფლნარი, შექმნილი აღმოსავლური წიფლის (Fagus orientalis) მიერ, საქართველოს ძირეული ტყეების უმთავრესი ფორმაციაა. მის წილად მოდის ქვეყნის ტყითდაფარული ტერიტორიის ნახევარზე მეტი (ოფიციალური მონაცემებით — 51,8%; გიგაური, 1980).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=57.}} წიფლის ტყეების დიდი უმეტესობა მთების საშუალო და დიდი დაქანების კალთებზეა განვითარებული, ზ.დ. 700–800 მ-დან 1700–1900 (2200–2300) მ-მდე. წიფლის ტყეები ქვეყნის უმნიშვნელოვანესი ბუნებრივი რესურსების წყაროა (სამასალე ხე, შეშა, სხვადასხვა ნაკეთობანი). უაღრესად მაღალია წიფლნარების ბუნებისდაცვითი (ეკოლოგიური) როლი (ნიადაგდაცვითი, წყალმარეგულირებელი, კლიმატმარეგულირებელი, ზვავსაწინააღმდეგო და სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=57–58.}} აღმოსავლური წიფლის ტყეები გავრცელებულია ზღვის დონიდან 1000–1100 მ-დან 1500–1600 მ სიმაღლემდე. ნიადაგობრივი საფარი ძირითადად სხვადასხვა სიღრმის ტყის ყომრალი ნიადაგებით ხასიათდება. წიფლის ტყეები მეტყევეობითი ნიშნების ნაირგვარობით გამოირჩევა, ისინი ძირითადად ნაირხნოვანებითა და რთული აღნაგობით ხასიათდებიან, რაც ამ ტყეების ბიომრავალფეროვნებაზე მეტყველებს. ტყეები უმეტესად წარმოდგენილია კორომებით, სადაც წიფელია გაბატონებული და სხვადასხვა ხარისხით შერეულია კავკასიური რცხილა, ჩვეულებრივი იფანი, ცაცხვი, მთის თელა, მსხვილფოთოლა ნეკერჩხალი, [[აღმოსავლეთის ნაძვი]] და [[კავკასიური სოჭი]]. ქვეტყეში გვხვდება წყავი, შქერი, პონტოური მუხა, [[კავკასიური მოცვი]] და სხვა. წიფლის ტყეებში, ისევე როგორც სხვა ტყეებშიც, გარემო პირობების (რელიეფი, ნიადაგი, კლიმატი, ფერდობთა დაქანება და ექსპოზიცია) შესაბამისად, მიკრო თუ შედარებით დიდ ფართობებზე უხვადაა გავრცელებული სხვადასხვა მერქნიანი სახეობების ბიოჯგუფები მათთვის დამახასიათებელი ბიოლოგიური თუ მეტყევეობითი ნიშან-თვისებებით რაც ამ ტყეების ბიოლოგიურ ნაირგვარობასა და მრავალფეროვნებაზე მიუთითებს.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=16.}} აღმოსავლეთ საქართველოში წიფელი მთაში თავის გავრცელების სარტყელს ქმნის ზ.დ. 800 (1000) მ-დან 1500 (1600) მ-მდე. მთავარ კავკასიონზე, მაგალითად შიდა კახეთში წიფელი ტანბრეცილების სახით ადის სუბალპებში ზ.დ. 2200–2300 მ-მდე. წიფელი ძირითადად ნაირხნოვანი კორომებითაა წარმოდგენილი. აღმოსავლეთ საქართველოში წიფლით გაბატონებული ტყეები ფართოდაა წარმოდგენილი და დაახლ. 456709 ჰექტარზეა გავრცელებული. გამონაკლისის სახით მხოლოდ დედოფლისწყაროს, ყაზბეგისა და ახალქალაქის მუნიციპალიტეტებში არაა გავრცელებული, იქ სადაც კლიმატი უფრო კონტინენტალურია. ხნოვანების ჯგუფების მიხედვით აღმოსავლეთ საქართველოს წიფლით გაბატონებული ტყეები ძირითადად შუახნოვანი (41–100 წლის) კორომებითაა წარმოდგენილი. საქართველოს წიფლნარებში, ადამიანის არარაციონალური სამეურნეო საქმიანობის შედეგად, მნიშვნელოვნად შეიცვალა კორომების (ფიტოცენოზების) ბუნებრივი სტრუქტურა, დაეცა პროდუქტიულობა, გაუარესდა ბუნებრივი განახლება. მე-20 საუკუნის შუა წლებიდან განსაკუთრებით შესამჩნევია წიფლნარების ფართობის შემცირების ტენდენცია ბუნებრივი ჰიფსომეტრიული არეალის ქვემო (ზ.დ. 700–1000 მ) და ზემო (1700–2300 მ) საზღვრის რაიონებში, რაც ანთროპოგენური განსაკუთრებით დიდი ზეწოლის შედეგია (ტყის უსისტემო ჭრა, შინაური პირუტყვის სისტემატური ძოვება — ტყეში და ტყის ველობებზე). წიფლნარის ბუნებრივი არეალის ფარგლებში ჩამოყალიბდა დროებითი (მეორადი, წარმოებული) რცხილნარები (Carpinus caucasica) და შერეული (პოლიდომინანტური) ტყეები, მეორადი ბუჩქნარები (წყავიანი, შქერიანი, თხილიანი, იელიანი და სხვ.) და მეორადი მდელოები (მარცვლოვანი, მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=58.}} ანთროპოგენური პრესის გავლენით ქვეყნის წიფლის ტყეების უმეტესობა მეტ-ნაკლებად ტრანსფორმირებულია. სახეცვლილება განიცადა, უწინარესად, კორომების (ფიტოცენოზების) სტრუქტურამ (სახეობრივი შემადგენლობა, ვერტიკალური და ჰორიზონტალური სტრუქტურა). მე-20 საუკუნის მიწურულს, ოფიციალური მონაცემებით (გიგაური, 1980), ძლიერ დაქვეითდა საქართველოს წიფლნარების ხეთადგომის სიხშირე — ტყეების 55% ნაწილში საშუალო სიხშირემ 0.5 ნიშნულზე და უფრო ქვემოთაც დაიწია. პარალელურად ძლიერ შემცირდა წიფლნარების პროდუქტიულობა: სამეურნეო წიფლნარებში (ქვეყნის წიფლნარი ტყეების 80%-ზე მეტი) პროდუქტიულობა (მერქნის საერთო მარაგი 1 ჰა-ზე) 2–3 ჯერ დაბალია ხელუხლებელ წიფლის ტყეებთან შედარებით (გიგაური, 1980, 2000).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=58–59.}} ბუნებრივი (ძირეული) წიფლნარების დეგრადირებამ (ცვლა მეორადი ტყეებით, ბუჩქნარებით და ბალახეულობით; წიფლნარი კორომების სიხშირისა და კალთაშეკრულობის შემცირება) განაპირობა მათი გარემოსდაცვითი ფუნქციების შესუსტება. ხეობებში, რომელთა კალთები სამეურნეო წიფლნარი ტყეებითაა შემოსილი, ჩვეულებრივ მოვლენად იქცა წყაროების დაშრობა, უეცარი წყალდიდობები, თოვლის ზვავები, მეწყერები, რომელთაც დიდი ზიანი მოაქვს ადგილობრივი მოსახლეობისათვის და მთლიანად ქვეყნის ეკოლოგიური უსაფრთხოებისათვის.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=59.}} ; წიფლნარები მარადმწვანე ქვეტყით წიფლნარები, რომლებშიც განვითარებულია მძლავრი ქვეტყე მარადმწვანე ბუჩქებისაგან ([[წყავი]], [[შქერი]], [[ჭყორი]]), წარმოდგენილია როგორც პირველადი ცენოზებით (ძირეული ასოციაციები: წიფლნარი წყავის ქვეტყით, წიფლნარი ჩვეულებრივი შქერის ქვეტყით, წიფლნარი ჭყორის ქვეტყით), ისე მეორადი ცენოზებითაც (ნაწარმოები ასოციაციები: დეგრადირებულ-გამეჩხერებული წიფლნარები, რომლებშიც შეიჭრა მარადმწვანე ბუჩქები და ჩამოყალიბდა გაუვალი ქვეტყე; ტყის ტიპოლოგიაში ეს მოვლენა ცნობილია ფიტოცენოზთა კონვერგენციის სახელით).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=61.}} ; წიფლნარები ფოთოლცვენია ბუჩქების ქვეტყით ასოციაციათა ამ ჯგუფში შედის წიფლნარები, რომლებშიც განვითარებულია ქვეტყე ფოთოლცვენია ბუჩქებისაგან (კავკასიური ანუ მაღალი მოცვი, [[მოლოზანა]], [[იელი (მცენარე)|იელი]], [[მაყვალი]] და სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=61.}} ; წიფლნარი შქერის ქვეტყით ამ ტიპის წიფლის ტყეები გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში და აღმოსავლეთ საქართველოს მთების დაჩრდილულ ტენიან ნაწილში. კორომებში წიფელთან შერეულია ცაცხვი, რცხილა, წაბლი, ზოგან სოჭიც. კორომები მაღალპროდუქტიულია. ქვეტყეში გავრცელებულია პონტური [[შქერი]], [[კავკასიური მოცვი]] და სხვა. ბალახეული საფარი სუსტადაა განვითარებული და ძირითადად [[წივანა]]თი და მთის [[ჩადუნა]]თი არის წარმოდგენილი.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=24.}} ; წიფლნარი წყავის ქვეტყით გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოს ტენიანი ხეობების ყველა ექსპოზიციის დიდი დაქანების ფერდობებზე. წიფელთან შერეულია რცხილა, ცაცხვი, ბოყვი; მძლავრად არის განვითარებული ქვეტყე; წყავთან შერეულია იელი, ჭყორი, კავკასიური მოცვი და სხვა. ბალახეული საფარი თხელია. გავრცელებულია [[ჩიტისთვალა]] სურნელოვანი, [[მდედრობითი გვიმრა]], [[მაყვალი]].{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=24.}} ; წიფლნარები წვრილბალახოვანი და მარცვლოვანთა საფარით ამ ჯგუფში გაერთიანებულია ზომიერად დატენიანებულ (ე. წ. „გრილ“) და მომშრალო ადგილსამყოფელებში განვითარებული ფიტოცენოზები (ასოციაციები), კერძოდ: წიფლნარი მკვდარსაფრიანი, წიფლნარი მთის წივანიანი, წიფლნარი ჩიტისთვალიანი, წიფლნარი ქრისტესბეჭედიანი, წიფლნარი ხახიანი და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=62.}} ; წიფლნარები გვიმრების და ფართოფოთოლა ბალახების საფარით ჯგუფი აერთიანებს დაბალი წარმადობის, მათ შორის ტანბრეცილი (სუბალპური) წიფლნარების ფიტოცენოზებს (ასოციაციები: წიფლნარი გვიმრიანი, წიფლნარი ანჩხლიანი, წიფლნარი მაღალბალახიანი და სხვ.), რომლებიც განვითარებულია მოტენიანო და ტენიან ადგილსამყოფელებში, ზ.დ. 1700–2300 მ ფარგლებში.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=63.}} ; წიფლნარის ნაალაგევზე განვითარებული მეორადი (წარმოებული) ტყეები წიფლნარი ფიტოცენოზების (ტყის კორომების) პირწმინდა ჩეხვით ან ხანძრით განადგურების შემდეგ მათ ნაალაგევზე მრავალგან განვითარებულია დროებითი (ხანმოკლეწარმოებული) ტყეები, ძირითადად რცხილნარი, უფრო იშვიათად — [[მთრთოლავი ვერხვი]]ს ვერხვნარი.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=63.}} ; მომშრალო წიფლნარები წივანიანი წიფლნარები (Fagetum festucosum). ამ ტიპის წიფლნარები გავრცელებულია მთელ საქართველოში, ზ.დ. 1000 მ-დან 1800 მ სიმაღლემდე. სამხრეთის რუმბის ძლიერი დაქანების ფერდობებზე წიფელთან შერეულია რცხილა, მინდვრის ნეკერჩხალი, ცაცხვი. მისი გავრცელების ზედა საზღვარზე [[აღმოსავლეთის ნაძვი]], [[კავკასიური სოჭი]]. ქვეტყე ნაკლებადაა განვითარებული. იშვიათად გვხვდება [[ძახველი]], [[დიდგულა]]; ბალახოვანი მცენარეებიდან [[წივანა]], მთის [[პიტნა]], [[ხარისთვალა]], მთის [[ჩადუნა]] და სხვა. ; გრილი (მოტენიანო) წიფლნარები აქ გავრცელებულია: მკვდარსაფრიანი, ჩიტისთვალიანი, მაყვალგვიმრიანი, ნაირბალახოვანი წიფლნარების ჯგუფები. გავრცელებულია დასავლეთის, სამხრეთ-დასავლეთისა და ჩრდილო-აღმოსავლეთის საშუალო დაქანების ფერდობებზე, წიფლის ტყეების გავრცელების ქვედა და შუა სარტყელში; გრილ, ღრმა და საშუალო სიღრმის ტყის ყომრალ ნიადაგებზე. ; წიფლნარი ჩიტისთვალას საფრით წიფლნარი ჩიტისთვალას საფრით ''(Fagetum asperulosum)'' გავრცელებულია როგორც დასავლეთ, ისე აღმასავლეთ საქართველოში. გვხვდება ძირითადად ზ.დ. 800–1700 მ-ის სიმაღლის ფარგლებში. შუა სარტყლის წიფლნარი ჩიტისთვალას საფრით (800–1400 მ ზ.დ.). უმეტესად ჩრდილოეთ რუმბის ექსპოზიციის საშუალო დაქანების ფერდობებზეა გავრცელებული. წიფელთან შერეულია რცხილა, ცაცხვი, ნეკერჩხალი და სხვა. ; ტენიანი წიფლნარები აქ შედის გვიმრიანი წიფლნარების ჯგუფი ''(Fageta filicosa)'' და შამბიანი წიფლნარების ჯგუფი ''(Fageta altherbosa)''. გვიმრიან წიფლნარებს წიფლით დაფარული ფართობების 10.7% (106.2 ათასი ჰა) უკავიათ. გავრცელებულია ძირითადად ჩრდილოეთის, ჩრდილო-აღმასავლეთისა და ჩრდილო-დასავლეთის 5–25° დაქანების ფერდობებზე, ზ.დ. 1000–1700 მ სიმაღლეზე, სადაც ღრმა და საშუალო სიღრმის, ტენიან, მძიმე თიხნარ ტყის ყომრალ ნიადაგებს იკავებენ. ==მუქწიწვიანი ტყეები== სოჭნარი (Abies nordmanniana) და ნაძვნარი (Picea orientalis) საქართველოს ძირეული ტყეების მთავარ ფორმაციებს მიეკუთვნება. წმინდა სოჭნარებს და სოჭის სიჭარბით ტყეებს (წიფლნარ-სოჭნარი, ნაძვნარ-სოჭნარი, წიფლნარ-ნაძვნარ-სოჭნარი) საქართველოში დაახლოებით 190 ათასი ჰა ფართობი უკავია, ხოლო წმინდა ნაძვნარებს და ნაძვის სიჭარბით ტყეებს (სოჭნარ-ნაძვნარი, წიფლნარ-ნაძვნარი) — დაახლოებით 138600 ჰა ფართობი.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=64.}} სოჭნარი და ნაძვნარი ტყეების დიდი უმეტესობა განვითარებულია დასავლეთ საქართველოში, საშუალო და დიდი დაქანების ფერდობებზე, ზ.დ. 800–900 მ-დან 2000–2200 მ-მდე. ნაძვნარები და ნაძვის სიჭარბით ტყეები აღმოსავლეთ საქართველოშიც ვრცელდება, სადაც საკმაოდ მოზრდილი ფართობი უკავია ბორჯომ-ბაკურიანის რეგიონში, მდ. ტანას და თეძამის ხეობებში, მდ. დიდი ლიახვის ხეობაში, მდ. ალგეთის სათავეებში.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=64.}} პალეობოტანიკური კვლევებით დადგენილია, რომ შუა საუკუნეებში მუქწიწვიანი ტყეები ევრაზიის კონტინენტის ზომიერ სარტყელში ტერიტორიის უმეტეს ნაწილს იჭერდა. ამ ტყეების ფართობის შემცირება ინტენსიურად წარიმართა ბოლო სამი საუკუნის მანძილზე. ამ პერიოდში განხორციელდა მუქწიწვიანი ტყეების აქტიური ცვლა ფოთლოვანი ტყეებით (წიფლის, რცხილის, მუხის, არყის და ტყის სხვა ფორმაციებით), ასევე დროებითი ფიჭვნარებით და ტყისშემდგომი მცენარეულობით (ბუჩქნარები, მდელოები).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=64–65.}} ანალოგიური პროცესები განხორციელდა საქართველოშიც. მცენარეული საფარის ისტორიის მკვლევართა მიერ<ref group="კომ.">მარგალიტაძე, 1969; შატილოვა, რამიშვილი, 1990; საქართველო ანთროპოგენში, 1991; ქვაჩაკიძე, 2002, და სხვ.</ref> დადგენილია, რომ მუქწიწვიანი ტყეების ცვლა ფოთლოვანი ტყეებით ინტენსიურად წარიმართა შუა და გვიან ჰოლოცენში, ხოლო მუქწიწვიანი ტყეების ფართომასშტაბიანი ცვლა ტყისშემდგომი ბუჩქნარებითა და მდელოებით, ძირითადად, უკანასკნელ (მე-19, მე-20) საუკუნეებში განხორციელდა და იგი პრაქტიკულად მთლიანად ადამიანის არარაციონალურ სამეურნეო საქმიანობასთან იყო დაკავშირებული (ტყეების პირწმინდა ჭრა, ხანძრები). გამოკვლევებით<ref group="კომ.">მახათაძე, 1938; მეტრეველი, 1949; მირზაშვილი, 1950; აზმაიფარაშვილი, 1958; დოლუხანოვი, 1958; ბახსოლიანი, 1962, და სხვ.</ref> დადგენილია, რომ მუქწიწვიანი ტყეების ინტენსიური ცვლა ფოთლოვანი ტყეებით, ფიჭვნარებით და ტყისშემდგომი ბუჩქნარებით და მდელოებით მასშტაბურად წარიმართა თრიალეთის მთაგრეხილის ხეობებში (თეძამის, ტანას, ნეძვის, ბორჯომის). უფრო ადრე ეს პროცესები განხორციელდა აღმოსავლეთ თრიალეთზე, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ კავკასიონზე (დოლუხანოვი, 1958, 1964; ქვაჩაკიძე, 2002, და სხვ.). ყოველივე ამან განაპირობა მუქწიწვიანი ტყეების ბუნებრივი არეალის აღმოსავლური ნაწილის (სამხრეთ კავკასიის აღმოსავლეთი ნაწილი) მკვეთრი შემცირება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=65.}} ==წაბლნარი ტყეები== საქართველოს ძირეული ტყეების ფორმაცია — [[წაბლნარი]] (Castanea sativa) გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში, ზ.დ. 60–100 მ-დან 1200–1400 მ-მდე. აღმოსავლეთ საქართველოში წაბლის წმინდა (მონოდომინანტური) და შერეული (პოლიდომინანტური) ტყეები გვხვდება იშვიათად, ძირითადად დასავლურ ნაწილში (დასავლეთი თრიალეთი, [[ბორჯომის ხეობა]], მდ. დიდი ლიახვის ხეობა, [[ლიხის ქედი]]) და კახეთში ([[კახეთის კავკასიონი]]), ზ.დ. 500–700 მ-დან 1300–1400 მ-მდე. წაბლნარების (წმინდა კორომები, წაბლის სიჭარბით კორომები) საერთო ფართობი 106 ათას ჰა-ს აღწევს. წაბლი, როგორც საუკეთესო მერქნის მქონე ხე, ოდითგან გამოიყენებოდა (სამშენებლო მასალად, ავეჯის წარმოებაში და სხვ.). წაბლის ტყეების ექსპლუატაციისა და მოვლის წესების უხეშმა დარღვევებმა საქართველოს მთის (უფრო ადრე — ბარის) წაბლნარების დიდი ნაწილი შეიწირა, ისინი თანდათანობით შეიცვალა მეორადი (წარმოებული) ტყეებით, ძირითადად რცხილნარით (Carpinus caucasica). კოლხეთის დაბლობზე — ვაკეზე და გორაკ-ბორცვებზე ისტორიულ წარსულში ჯერ კიდევ ფართოდ ვრცელდებოდა შერეული სუბტროპიკული ტყეები, რომელთა შემადგენლობაში ერთ-ერთი წამყვანი კომპონენტი (დამახასიათებელი სახეობა) წაბლი იყო. ამჟამად ამ ტყეთა ცალკეული მომცრო კორომებია შემორჩენილი. საქართველოში (როგორც სხვა ქვეყნებში) წაბლს და მის ტყეებს დიდი ზიანი მიაყენა საერთაშორისო მასშტაბის დაავადებამ — ენდოტიამ. წაბლის ტყეები არა მხოლოდ საუკეთესო მერქნის მნიშვნელოვანი მარაგის შემცველია, არამედ მთათა კალთებზე ეკოლოგიური წონასწორობის დაცვის ერთ-ერთი ფაქტორიცაა (მეტადრე დასავლეთ საქართველოს უხვნალექიან რეგიონებში).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=73.}} ==ფიჭვნარი ტყეები== კავკასიური ფიჭვი (Pinus sosnowskyi) საქართველოში ქმნის როგორც ძირეულ, ისე დროებით (ნაწარმოებ) ტყეებს. ფიჭვის ძირეულ ტყეებს მნიშვნელოვანი ტეროტორია უჭირავს თუშეთში, ზემო სვანეთის აღმოსავლურ ნაწილში, მესხეთში (სადაც წიფლნარი და მუქწიწვიანი ტყეები არ ვრცელდება, ან ამ ტყეთა ედიფიკატორების კონკურენტუნარიანობა შედარებით დაბალია). ძირეულ ფიჭვნარებს შედარებით ნაკლები ფართობი უკავია შუა და დასავლეთ თრიალეთზე, მდ. დიდი ლიახვის ხეობაში და სხვ. რაც შეეხება დროებით (წარმოებულ, მეორად) ფიჭვნარებს, ისინი განვითარებულია ძირეული ტყეების (ძირითადად წიფლნარის და მუქწიწვიანი ტყეების) გეოგრაფიულ და ეკოლოგიურ არეალში, ამ ტყეების ნიადაგებზე (პირწმინდა ნაჩეხზე, ნახანძრალზე). დროებითი ფიჭვნარები დიდ უმეტეს შემთხვევაში ბუნებრივად იცვლება წინამორბედი ძირეული ტყით.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=77–78.}} ფიჭვნარების საერთო ფართობი, ოფიციალური მონაცემებით (გიგაური, 1980), დაახლოებით 122 ათას ჰა-ს შეადგენს. ფიჭვნარები გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში ზ.დ. 300 მ-დან 2400 მ-მდე, აღმოსავლეთ საქართველოში — ზ.დ. 700–800 მ-დან 2400 მ-მდე.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=78.}} ბიჭვინთის ფიჭვის (Pinus pithyusa) მიერ შექმნილი ძირეული ტყეები (ფიჭვნარები) გავრცელებულია კოლხეთის დაბლობის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში და მიმდებარე მთათა კალთებზე, ზ.დ. 400 მ-მდე. ფიჭვნარები განვითარებულია კირქვიანი მთების სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე. ფიტოცენოზები (ტყის კორომები) ნაირხნოვანია, მეჩხერი და დაბალი სიხშირის, დაბალი წარმადობის. ბიჭვინთის კონცხზე (მდ. ბზიფის გამოტანის კონუსი) განვითარებულია საკმაოდ მაღალი წარმადობის, კალთაშეკრული, მეტწილად ერთხნოვანი ფიჭვნარები.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=81.}} ==ძელქვნარები== საქართველოს ძირეული ტყეების ერთ-ერთი უძველესი (მესამეულ-რელიქტური ფორმაცია — ძელქვნარი (Zelkova carpinifolia) დღეისათვის შემორჩენილია კოლხეთის დაბლობზე (სოფ. აჯამეთთან, 1,5 ჰა) და შიდა კახეთში (სოფლების — ბაბანეურის, არგოხის და ლალისყურის მიდამოები, საერთო ფართობი — დაახლოებით 240 ჰა).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=83.}} ==შერეული ფართოფოთლოვანი ტყეები== შერეული ფართოფოთლოვანი ტყეები ისტორიულ წარსულში ფართოდ იყო გავრცელებული კოლხეთის დაბლობზე და მთისწინებზე, რაც მრავალრიცხოვანი პალეობოტანიკური გამოკვლევით არის დადგენილი. სადღეისოდ ეს ტყეები შემორჩენილია შეზღუდულ ტერიტორიაზე — ლოკალურად.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=84.}} შერეული (პოლიდომინანტური) ფართოფოთლოვანი ტყეების შემადგენლობაში მონაწილეობს (დამახასიათებელი სახეობები) — წაბლი, წიფელი, ჰართვისის მუხა, იმერული მუხა, ცაცხვი, რცხილა, იფანი, ხურმა და სხვ. სადღეისოდ ამ ტყეების (კორომების) სტრუქტურა ძლიერ დარღვეულია, გამეჩხერებულია, ძირითადად წარმოდგენილია სახეცვლილი ფიტოცენოზებით (მარადმწვანე და ფოთოლცვენია ქვეტყით, არადამახასიათებელ სახეობათაგან შექმნილი ბალახოვანი საფარით). ტყის კორომების ბუნებრივი განახლება სუსტად მიმდინარეობს ან პრაქტიკულად შეწყვეტილია, რაც დიდი ანთროპოგენური დატვირთვით არის განპირობებული.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=84–85.}} ==მურყნარები== ძირეული მურყნარები (Alnus barbata) გავრცელებულია კოლხეთის დაბლობის დასავლურ ნაწილში. დიდ ფართობს იჭერს დაჭაობებულ ადგილებში, სადაც გრუნტის წყლები გამდინარეა (მოძრაობს ზღვისაკენ) და ჟანგბადით მდიდარია. მუდმივად ან დიდი ხნით დამდგარ წყლებში, სადაც ჟანგბადის ნაკლებობაცაა, მურყანი იჩაგრება, ტყე (მურყნარი) დაბალი წარმადობისაა, ან საერთოდ არ გვხვდება (უტყეო ჭაობები).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=85.}} კოლხეთის დაბლობის აღმოსავლურ ნაწილში და აღმოსავლეთ საქართველოში მურყნარები შედარებით იშვიათია. ძირეული მურყნარები აქ ძირითადად მდინარეთა სანაპირო ზოლში (ჭალაში) გვხვდება. ნაყოფიერი ნიადაგების (ტენიანი ალუვიური ნიადაგები) და ხელსაყრელი ჰავის წყალობით ჭალის მურყნარები ბუნებრივ მაღალ სიხშირესა და მაღალ პროდუქტიულობას აღწევს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=86.}} ==ჭალის ვერხვნარები და ტირიფნარები== ძირეული ტყეების ეს ფორმაციები (ედიფიკატორები — Populus nigra, P.canescens, Salix excelsa და სხვ.) გავრცელებულია მდინარეთა სანაპირო ზოლში (მათ შორის მთის ხეობებში, ზ.დ. 900–1000 მ-მდე), ალუვიურ ტენიან ნიადაგებზე. წარსულში (ისტორიულ წარსულში, შუა საუკუნეებამდე) არსებული ვრცელი ტყეებიდან სადღეისოდ შემორჩენილია ტყეების ვიწრო და წყვეტილი ზოლები და ცალკეული მომცრო კორომები, რომლებიც მეტ-ნაკლებად სახეცვლილია (გამეჩხერებული, შეცვლილი ცოცხალი საფარით). იგი შედეგია იმ ძლიერი ანთროპოგენური პრესისა (უსისტემო ჭრა, პირუტყვის მუდმივი ძოვება), რაც ამ ტყეებმა განიცადა, ბარისა და მთისწინების ტყეების სხვა ფორმაციებთან ერთად.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=86–87.}} ==ჭალის მუხის მუხნარები== ჭალის მუხის (Quercus longipes) მიერ შექმნილი ტყე (მუხნარი) გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოს ჭალებში, ალუვიურ ტენიან ნიადაგებზე. ჭალის მუხნარების კორომების მეტი წილი სადღეისოდ მეტ-ნაკლებად დეგრადირებულია (გამეჩხერებულია, ფიტოცენოლოგიური სტრუქტურა დარღვეულია).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=87.}} ==სუბალპური ტყეები== [[სუბალპური სარტყელი|სუბალპურ სარტყელში]] (ზ.დ. 1800 მ ზემოთ) ტყის რამდენიმე ფორმაცია ვრცელდება, რომელთაგან სუბალპებში საკმაოდ ღრმად შედის (ზ.დ. 2100–2300 მ-მდე, [[ფიჭვნარი]] — 2450 მ-მდე) [[სოჭნარი]], [[ნაძვნარი]], წიფლნარი, ფიჭვნარი. ტყის ზოგიერთი ფორმაცია ([[არყნარი]], მაღალმთის ნეკერჩხლიანი, მაღალმთის მუხნარი) მხოლოდ [[სუბალპური სარტყელი|სუბალპურ სარტყელშია]] გავრცელებული, იშვიათად ჩამოდის მთის ზედა სარტყელში.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=88–89.}} სუბალპური ტყეების სარტყელი ზღვის დონიდან 2000–2100 მ-დან 2200–2400 მ-მდე არის განლაგებული. ნიადაგობრივი საფარი ამ ზონაში მდელოტყისა და მთამდელოთა ნიადაგებით ხასიათდება. ამ ზონის ტყემცენარეულობა უმთავრესად სუბალპური მეჩხერი ტყეებითაა წარმოდგენილი, აქ გავრცელებულია მაღალმთის ნეკერჩხალი, ბუსუსებიანი არყი, ლიტვინოვის არყი, ჭნავი, თხის ტირიფი, ზოგჯერ აღმოსავლეთის წიფელი, აღმოსავლეთის ნაძვი, კავკასიის სოჭი და აგრეთვე მაღალტანოვანი ბალახეული საფარი. სუბალპურ მეჩხერებთან ერთად, გვხვდება როგორც სუბალპური მაღალბალახეულობა, ასევე პირველადი სუბალპური მდელოები და ტყის ჭრის შემდეგ წარმოშობილი მეორადი სუბალპური მდელოები.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=17.}} ===არყნარები=== მაღალმთის (სუბალპური) ძირეული ტყეების ერთ-ერთ მთავარ ფორმაციას წარმოადგენს [[არყნარი]]. არყის მეჩხერი და ტანბრეცილი ტყეები<ref group="კომ.">ტანბრეცილობის მიზეზი თოვლის ხანგრძლივი მექან. მოქმედებაა.</ref> ზ.დ. ყველაზე მაღლა (1300–2600 მ ფარგლებში) ვრცელდება. სადღეისოდ არყნარების უდიდესი ნაწილი განადგურებულია, მათ ნაალაგევზე განვითარებულია მაღალმთის ბუჩქნარები ([[დეკიანი]], [[იელი (მცენარე)|იელიანი]] და სხვ.) და [[მდელო]]ები ([[სუბალპური მცენარეულობა|სუბალპური მეორადი მდელოები]]). არყის ტყის ცენოზები, რომლებიც შემორჩენილია და „არშიასავით ზემოდან გაუყვება“ (ნ. კეცხოველი) ჩვენს მთის ტყეებს, მეტ-ნაკლებად დეგრადირებული და სახეცვლილია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=89.}} საქართველოში გვხვდება ლიტვინოვის ''(Betula litwinowii)'', [[მეგრული არყი|მეგრული]], [[მტირალა არყი|მეჭეჭიანი]], [[რადეს არყი|რადეს]], [[მედვედევის არყი|მედვედევისა]] და [[თეთრი არყი|თეთრი]] არყებისაგან შექმნილი არყნარები. ნიადაგდაცვითი და წყალშენახვითი თვისებების გამო არყნარებს დიდი მნიშვნელობა აქვს. ===ნეკერჩხლიანები=== სუბალპური ტყეების ერთ-ერთი ფორმაციაა ნეკერჩხლიანი (Acer trautvetteri). მაღალმთის ნეკერჩხლის ძირეული ტყეები სადღეისოდ ცოტაღაა შემორჩენილი, მეტწილად დასავლეთ საქართველოს სუბალპებში (ტანბრეცილი ნეკერჩხლიანები). სუბალპური მეჩხერი ნეკერჩხლიანები, რომლებიც გავრცელებულია ქვემო სუბალპურ ქვესარტყელში და მთის ზედა სარტყელში (ზ.დ. 1700–2100 მ ფარგლებში), მეორადია, განვითარებულია ძირეული ტყეების — წიფლნარებისა და მუქწიწვიანი ტყეების (ნაძვნარი, სოჭნარი) ნაალაგევზე.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=89–90.}} ===მაღალმთის მუხის მუხნარები=== მაღალმთის მუხის (Quercus macranthera) ტყეები (მუხნარები) გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოს სუბალპებში და მთის ზედა სარტყელში (ზ.დ. 1600–1700მ ზემოთ). დასავლეთ საქართველოში (კავკასიონზე) მუხის ტყე [[სვანეთი|სვანეთამდე]] ვრცელდება. მუხნარებს უჭირავს სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობები, სადაც სხვა სუბალპური ფორმაციები ([[არყნარი]], ნეკერჩხლიანი, მაღალმთის წიფლნარი) მუხნარ ტყეებს კონკურენციას ვერ უწევს (ნიადაგის მეტი სიმშრალე).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=90.}} სუბალპური ტყეებიდან მაღალმთის მუხნარები ყველაზე მეტად დაზიანდა ანთროპოგენური პრესის გავლენით. მუხის ტყეების ნაალაგევზე (სამხრეთის ფერდობები) საუკეთესო მდელოები (ბუნებრივი სათიბები და საძოვრები) ვითარდება, რაც მუხნარების შევიწროება-განადგურების ძირითად მიზეზს წარმოადგენს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=90–91.}} მუხნარებს, სხვა სუბალპური ტყეების მსგავსად, უდიდესი გარემოსდაცვითი ფუნქცია გააჩნია, რასაც დიდი და საშუალო დაქანების მთის კალთებზე სხვა მცენარეულობა (ბუჩქნარები, მდელოები) ვერ ასრულებს. ამის გამო, ამ ტყეებს დაცვა ესაჭიროება (თვით მაღალმთის მუხა შეტანილია საქართველოს წითელ წიგნში), ხოლო სამხრეთის ექსოზიციის ძლიერ დაქანებულ ფერდობებზე აუცილებელია მუხნარი კორომების აღდგენა-რეკონსტრუქცია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=91.}} ==ჭალის ტყეები== აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკეთა მდინარეების ნაპირების გასწვრიევ ე. წ. ჭალებში, ძირითადი ტიპია ჭალის ტყე. ამ ტყეებისათვის მთავარი და დამახასიათებელი ხეებია: ვერხვები, ხვალო, [[ოფი]], [[მურყანი]], [[ტირიფი|ტირიფები]], ცოტა უფრო მშრალ ადგილსამყოფელზე — ჭალის მუხა (''Quercus longipes'' Steven)<ref>[https://www.gbif.org/species/8171760 ''Quercus longipes'' Steven] // ''GBIF''</ref> და ჭალის თელა (''Ulmus suberosa'' Moench).<ref>[https://www.gbif.org/species/5680328 ''Ulmus suberosa'' Moench] // ''GBIF''</ref> ქვეტყეში კი მრავლადაა აღმოსავლეთ საქართველოს დაბლობის ტყეებში შემავალი ბუჩქნარი: [[კუნელი]], განსაკუთრებით კი — ამ ტყისათვის ტიპურია [[ქაცვი]], [[იალღუნი]] ანუ სამასრე ტირიფი, მგლის ყურძენა და სხვ. ჭალის ტყეები გავრკელებულია მტკვრის ხეობაში, [[ალაზანი|მდ. ალაზნის]], [[იორი|ივრის]], [[არაგვი]]ს, [[ქსანი|ქსნის]], [[პატარა ლიახვი]]ს, [[დიდი ლიახვი]]ს, [[ფცა (მდინარე)|ფცის]], [[ფრონე|ფრონის]], [[ხრამი|ქციის]], [[მაშავერა]]ს, [[ალგეთი]]ს, [[ვერე]]ს, [[ძამა]]ს, [[თეძამი]]სა და სხვა მდინარეთა ჭალებში.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=76.}} ალაზნის ჭალის ტყეები თავის იერითა და შემადგენლობით განახვავდება აღმოსავლეთ საქართველოს სხვა მდინარეთა ჭალის ტყეებისაგან. აქ გარდა დასახელებული სახეობებისა მონაწილეობას იღებს [[ლაფანი]], [[პასტუხოვის სურო]]. მდინარის სიახლოვეს, სადაც ნიადაგში გრუნტის წყალი საკმაოდ ზემოთ არის ტირიფები და ვერხვები ჭარბობენ. გრუნტის წყლის სიღრმეზე წასვლის შედეგად — მუხები და თელები. ცალკეული ხეების მიხედვით შეიძლება ზოგან ეს კანონზომიერება დაირღვეს, თუმცა ცენოლოგიურად ეს ეკოლოგიური რიგი უფრო მყარია.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=77.}} [[ჭალის ტყე]]ში მრავალფეროვანი ვარიანტის აღნიშვნა შეიძლება, რომელთა შორის შესაძლებელია აღინიშნოს: 1. ტირიფნარი; 2. ვერხვნარი; 3. ვერხვნარ-ტირიფნარი, რომელიც უშუალოდ წყლის პირზე ვრცელდება და ხშირად პირველ დაჯგუფებას ენაცვლება; 4. [[მურყნარი]]; 5, ვერხვნარ-მუხნარი — წყლის პირიდან ჩეეულებრივ იგი მეორე ზოლის დაჯგუფებაა და მუხნარის ზოლში გარდამავალ საფეხურს წარმოადგენს; 6. [[მუხნარი]], რომელშიც გაბატონება ჭალის მუხას (''Quercus longipes'' Steven) მიეკუთვნება. იგი ამ ტყის მესამე ზოლად უნდა დაისახოს; 7. მუხნარ-თელნარი — ეს უკანასკნელი ზოლია წყლის პირიდან, რომელიც უშუალოდ ეკვრის ველებს. მაგრამ ველისა და ამ ტიპის ტყეთა შორის ჩეეულებრივ გარდამავალი საფეხურიც არსებობს ბუჩქნარის სახით; 8. ბუჩქნარი, რომელშიაც ველის ელემენტები საგრძნობლად ჭარბობს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=77.}} არის ადგილები, სადაც მარტო ერთი რომელიმე ვარიანტია გამოსახული, მაგალითად — ვერხვნარი ან [[მუხნარი]]. ვერხვნარი, ტირიფნარი, ვერხვნარ-ტირიფნარი — ჩვეულებრივ, გავრცელებულია ისეთ ნაპირებზე, რომელიც წყლის გავლენას უფრო განიცდის, შედარებით დიდხანს არის დაფარული წყლით და ამის გამო ნიადაგშიც მეტი ტენია. [[მუხნარი]] გვხვდება, შედარებით პირველ ტიპთან, უფრო მშრალ ადგილებზე, ხოლო რაც შეეხება მუხნარ-თელნარს — მისი ადგილსამყოფელი დანარჩენ დაჯგუფებათა ადგილსამყოფელთან შედარებით უფრო მშრალია და ზოგიერთ შემთხვევებში ველის ბუჩქნარის ადგილსამყოფელოს უახლოვდება. ამ მხრივ ეს ვარიანტი გარდამავალი ზოლია ჯაგ-ეკლიან ველსა და ტიპურ [[ჭალის ტყე]]ს შორის.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=78.}} ამ ეკოლოგიური რიგების ნახვა შეიძლება [[რუსთავი|რუსთავში]], [[ყორუღი|ყორუღში]], [[იორი|იორზე]], [[ჭოპორტი|ჭოპორტში]] და სხვაგან. ხშირია, როდესაც მდინარის თანამედროვე ტერასაზე გავრცელებულია ეერხვნარი და იგი არავითარ გარდამავალ საფეხურს აღარ ქმნის, პირდაპირ ველს ან ბიცობის დაჯგუფებას ესაზღვრება, რადგან თანამედროვე ტერასის წინამორბედი საკმაოდ მკაფიოდაა გამოსახული და მასზე ტყე ან არ ყოფილა, ანდა თუ ყოფილა განადგურებულა და დაწერილია უკეთეს შემთხვევაში ჯაგ-ეკლიანი ველით, ხოლო უარეს შემთხვევაში ველით ან ვეძიანით და ბიცობის დაჯგუფებით (მაშავერის ნაპირები, მტკვრის შესართავთან). თუ ეს ტიპი ღრმადაა მთების კალთებს შორის შეჭრილი, ხშირად ვერხვნარს წიფლნარიც ესაზღვება.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=78.}} ==რელიქტური ტყეები== '''კახეთის ლეშამბიანი ტყე'''. ალაზნის ხეობის მარცხენა ნაპირზე შემორჩენილია ლეშამბიანი ტყე, რომელიც აღმოსავლეთ საქართველოში კოლხეთის ლეშამბიანი ტყის ანალოგს წარმოადგენს. ეს ტყე ტიპურია და აღმოსავლეთ საქართველოს ჭალის ტყის გამდიდრებულ ვარიანტად შეიძლება ჩაითვალოს, რომელიც უახლოვდება რიონის ჭალის ტყეებს. ამ ტყეს ჭალის ტყეებისაგან გამოვყოფთ შემადგენლობის გამო და, მეორე იმიტომ, რომ მოქცეულია ჭალის ტყის პირობებისგან განსხვავებულ გარემოში, რაც მის იერს თავისებურ დაღს ასვამს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=84.}} [[ალაზანი|ალაზნის]] პირას გაერცელებული ტყე ლეშამბიანი (ლიანებიანი) ტყეა. იგი ტიპურად გავრცელებულია მის მარცხენა ნაპირზე და ზღვის დონიდან 700 მ სიმაღლემდე აღწევს. აღმოსავლეთ-სამხრეთის ნაწილით [[ზაქათალა]]ში და აქედან [[აზერბაიჯანი]]ს ვაკეთა მხარეში გადადის. [[ალაზანი|ალაზნის]] მარჯვენა ნაპირზეც უფრო ტიპურად [[გურჯაანი]]ს გასწვრივამდეა გამოსახული. შედარებით ამაღლებულ ადგილებზე, სადაც წყალი ადვილად იწრიტება, მას აღმოსავლეთ ველების გავლენა საკმაოდ ძლიერ ეტყობა და მრავალ ადგილას უკვე განვითარებულია მეორადი წარმოშობის ტიპები: [[ჯაგრცხილა|ჯაგრცხილნარი]], რცხილნარ-მუხნარი და ბევრგან კი ძეძვიანი თავისი ტიპური თანამყოლებით, როგორც ბუჩქნარებიდან, ისე ბალახეულ მცენარეულობიდან.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=86.}} სახეობები, რომლებიც მონაწილეობას იღებენ ამ ტყის შექმნაში, დაბლობის და ვაკის ტყეების ელემენტებია, დაბლობის მუხა (''Quercus longipes'' Steven),<ref>[https://www.gbif.org/species/8171760 ''Quercus longipes'' Steven] // ''GBIF''</ref> ხვალო (''Populus hybrida'' M.Bieb.),<ref>[https://www.gbif.org/species/3040187 ''Populus hybrida'' M.Bieb.] // ''GBIF''</ref> [[ლაფანი]] (''Pterocarya pterocarpa'' (Michx.) Kunth ex Iljinsk.)<ref>[https://www.gbif.org/species/4205311 ''Pterocarya pterocarpa'' (Michx.) Kunth ex Iljinsk.] // ''GBIF''</ref> და სხვ. სავარაუდოდ, ახლო წარსულში აქ ფართოდ უნდა ყოფილიყო გავრცელებული [[ძელქვა]]ც. მისი კორომები გადარჩენილია [[ახმეტის მუნიციპალიტეტი]]ს [[ფიჩხოვანი|სოფ. ფიჩხოვანთან]] და [[ლალისყური|ლალისყურთან]], მუხნარ-ჯაგრცხილნარის ზონაში.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=86.}} ლეშამბოთა (მხვიარა მცენარეები) შორის მნიშვნელოვანია: [[ღვედკეცი]], კრიკინა, [[კატაბარდა]], [[ეკალღიჭი]], [[ჩვეულებრივი სურო]], [[პასტუხოვის სურო]] და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=86.}} ალაზნის ქვედა მიმდინარეობის ნაპირებზე ჭარბობს ეერხვის ვარიანტი, სადაც ალაზნის მიერ ნიადაგიც მეტად დანესტიანებული და დაჭაობებულია.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=87.}} კახეთის ალაზნის პირისა და გავაკების მთებისწინა კალთების ტყეები, რომ ტიპური რელიქტური ტყეებია, იქიდანაც დასტურდება, რომ იქ ნანახია არა ერთეული ხეები, არამედ [[ძელქვა|ძელქვის]] ტყეც. [[ძელქვა]], ანუ ალუხი, როგორც მას კახეთში ეძახიან, გვხვდება სამხრეთისაკენ დაქანებულ ფერდობებზე. ზოგან [[ძელქვა]] დაბლობშიც იზრდება, გავაკებაზე, ჭალის ტყის ფარგლებში.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=89.}} ქვეტყეში ხშირია [[შინდანწლა]], [[შინდი]], [[ზღმარტლი]], [[კვიდო]], აღმოსავლეთის [[კუნელი]] და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=89.}} 1957 წელს [[სტორი]]ს მარჯვენა ნაპირზე აღმოჩენილი იქნა ძელქვების მეორე კერა, სადაც ძელქვნარი დაახლოებით იმავე ტიპისაა როგორიცაა ბაბანაურისა და არგოხის ძელქვნარი (ი. ვაჩნაძე).{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=89.}} ამ მხარეში ორნაირი ძელქვნარია, ერთი მთებისწინა კალთების ძირისა, ქვემო სარტყელში ზღვის დონიდან 430 მ სიზაღლეზე, მეორე კი დაახლოებით 450-დან 502 მ სიმაღლემდე, სადაც ტყე უფრო შენახულია. პირველი ძელქვნარი უფრო ძელქვნარ-ჯაგნარია, სადაც [[ძეძვი]] დიდ მონაწილეობას იღებს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=90.}} '''კოლხეთის რელიქტური ტყეები.''' წარსულ [[გეოლოგიური ეპოქა|გეოლოგიურ ეპოქებში]] არსებული ტყის იერი უფრო კარგად შემორჩა იმ ტყეს და საერთოდ მცენარეულობას, რომელიც გავრცელებულია [[კოლხეთის დაბლობი|კოლხეთის დაბლობზე]] და ბარში მთებისწინა კალთების ჩათვლით. მას რელიქტურ ტყესაც უწოდებენ. კოლხურ ტიპად ამ შემთხეევაში იგულისხმება ის მცენარეულობა, რომელიც კოლხეთის დაბლობზეა გავრცელებული. ძირითადად 450–500 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან. 500 მ სიმაღლის ზევით არსებული ტყეებიც კოლხეთის, რელიქტური იერის მატარებელია, მაგრამ აქ ეს იერი უფრო ნაკლებად გამოხატულია, ვიდრე დაბლა და ამიტომ ამ ზონის მცენარეულობა განხილულია მთების შუა სარტყელის ტყეების ან ალპურ მცენარეულობასთან ერთად (მთის წიფლნარები, წაბლნარები და სხვ.).{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=92.}} [[კოლხეთის დაბლობი]]ს ტყის შემქმნელ ძირითად სახეობებად მიიჩნევა, ჭალებში — [[ლაფანი]], ხვალო (''Populus hybrida'' M.Bieb.), [[მურყანი]], [[ხურმა]] და სხვ. გავაკების ძირითად არეზე — [[ჰართვისის მუხა]], [[რცხილა]], [[წიფელი]], [[წაბლი]]. ჩრდილოეთისაკენ, სადაც კირქვების ქანების გავლენა უფრო მკვეთრია ([[სოხუმი]], [[გაგრა]]) ძირითად შემქმნელ სახეობებში ჭარბობენ [[ქართული მუხა]] და [[რცხილა]]. ვაკეზე (სამეგრელოს დაბლობი და ვაკე) კირქვები პატარ-პატარა გორაკებად და ქედებად არის ამოწეული, აქ ზოგან იერის მომცემ ჯიშად ჭარბობს [[დაფნა]], [[ჯაგრცხილა]], [[ლეღვი]]. ამათ გარდა ვაკისა და დაბლობის ტყეში დიდ მონაწილეობას იღებს — [[იფანი]], [[ნეკერჩხალი]], [[ცაცხვი]], [[თელა]], [[თელადუმა]], [[მაჟალო]], [[პანტა]], [[ძელქვა]].{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=96.}} ამ ტყეებისათვის დამახასიათებელია აგრეთვე თავისებური ქვეტყე, რომელშიც იერის მიმცემია მარადმწვანე ბუჩქები, ან ხეები, რომლებიც აქ ბუჩქებად მონაწილეობენ, ''Taxus baccata'' L., ''Ilex colchica'' Pojark.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=97.}} მუხებიდან დაბლობზე, ვაკეზე, ჭალის ტყის არეებში [[იმერული მუხა]]ა გავრცელებული. ბარში, შემაღლებულ ადგილებზე კი კოლხური მუხა, ხოლო [[ქართული მუხა]] ჩვეულებრივია შემაღლებულზე — [[კირქვა|კირქვებზე]]. [[ძელქვა]]ც შემაღლებულ ადგილებში გვხვდება, ე.ი. მესამე საფეხურის არისათვის უფრო ტიპური და დამახასიათებელია. [[ვერხვი]], [[ლაფანი]], [[ტირიფი]] კი ჩვეულებრივია მდინარის პირის ტყეებისათვის.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=97.}} '''რელიქტური კოლხური ტყეები ტორფის საფარით.''' ძირითად სახეობებს წარმოადგენს — [[კავკასიური რცხილა]] (Carpinus betulus), [[შავი მურყანი]] ''(Alnus glutinosa'' subsp. ''barbata)'', ხეჭრელი ''(Rhamnus frangula)'', [[ტირიფი]]ს ორი სახეობა — ნაცრისფერფოთლოვანი ტირიფი ''(Salix cinerea)'' და [[მდგნალი]] ''(Salix caprea)''. ==ფოთოლმცვენი ტყეები== '''წიფლნარები''' (Fageta; ''Fagus orientalis''). აღმოსავლური წიფლის მიერ შექმნილი ტყე (წიფლნარი) საქართველოს ძირეული ტყეების უმთავრესი ფორმაციაა. წიფლნარების საერთო ფართობი შეადგენს 1 175 მლნ ჰექტარს.<ref group="კომ.">ტყეების ფართობი მოტანილია სახელმწიფო ტყეთმოწყობის 2000 წლისათვის არსებული მასალების მიხედვით.</ref><ref group="კომ.">საქართველოს წიფლნარების ტიპები საკმაოდ ფართოდ არის შესწავლილი. ამ მხრივ აღსანიშნავია ვ. გულისაშვილის (1964), ა. დოლუხანოვის (1963), ი. თუმაჯანოვის (1938), ლ. მახათაძის (1965), მ. სვანიძის (1978; 1999), რ. ქვაჩაკიძის (1992) და სხვათა შრომები.</ref> წიფლნარები გავრცელებულია [[კავკასიონი]]სა და [[მცირე კავკასიონი]]ს მთების საშუალო და დიდი დაქანების კალთებზე, სადაც უდიდეს გარემოსდაცვით (წყალმარეგულირებელ, კლიმატმარეგულირებელ, ნიადაგდაცვით და სხვ.) ფუნქციებს ასრულებს — ზღვის დონიდან 150–200 მ-დან (აღმოსავლეთ საქართველოში 600–800 მ-დან) 2300–2350 მ-მდე (აღმოსავლეთ საქართველოში 2100–2150 მ-მდე). წიფლის ტყეების გავრცელება მკვეთრად შეზღუდულია სამხრეთ საქართველოში (მესხეთში), ხოლო თუშეთში საერთოდ არ ვრცელდება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2009|გვ=43.}}{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=20.}} <gallery mode="packed"> Fagus orientalis kz07.jpg Fagus orientalis kz09.jpg Fagus orientalis kz10.jpg Буковый лес. Озеро Рица. Абхазия.JPG </gallery> არარაციონალური სამეურნეო საქმიანობის შედეგად მნიშვნელოვნად შემცირდა საქართველოს წიფლნარების საერთო ფართობი და გაუარესდა არსებული ტყეების მდგომარეობა (სტრუქტურა, პროდუქტიულობა, ბუნებრივი განახლება). ოფიციალური მონაცემებით წიფლნარების დაახლოებით 55% — 0,5 და უფრო დაბალი სიხშირისაა; სამეურნეო ტყეებში შემცირდა (ხელუხლებელ წიფლის ტყესთან შედარებით) მერქნის წლიური შემატება და საერთო მარაგი (მერქნის მარაგი 1 ჰა-ზე შემცირდა 2–3-ჯერ, ზოგან — მეტადაც); გაძლიერდა წიფლნარი კორომების ცვლა მეორადი (წარმოებული) ტყეებით და ტყისშემდგომი მცენარეულობით (ბუჩქნარები, ბალახეულობა). სატყეო-სამეურნეო საქმიანობაში ხანგრძლივი დროის მანძილზე არასწორი მეთოდების გამოყენების შედეგად მასიურად ჩამოყალიბდა ტრანსფორმირებული (სახეშეცვლილი) წიფლნარი ცენოზები და მეჩხერები, რომლებიც სუსტად ან საერთოდ არ განახლდება, რითაც შეიქმნა წიფლნარების ფართობის კიდევ უფრო შემცირების საშიშროება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=20.}} წიფლნარი ტყის ცენოზები განვითარებულია ეკოლოგიურად განსხვავებულ ადგილსამყოფელებში (სხვადასხვა ექსპოზიციის და დაქანების ფერდობები; სხვადასხვა სიღრმის, განსხვავებული შემადგენლობისა და ტენიანობის ნიადაგები), რაც მათ დიდ მრავალფეროვნებას განაპირობებს. საქართველოს წიფლნარების ტიპოლოგიური სპექტრი 50-ზე მეტ ასოციაციას მოიცავს: ==მთების შუა სარტყელის ტყეები== მთების შუა სარტყელის ტყე გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში 500-დან 2150 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან, აღმოსავლეთ საქართველოში 800-დან – 2250 მ-მდე, თუმცა ქვემო და ზემო საზღვარი სხვადასხვა პუნქტისათვის 100–250 მ ფარგლებში მერყეობს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=113.}} მთების შუა სარტყელში გავრცელებული ტყეები შეიძლება ოთხ ძირითად ჯგუფად დაიყოს: 1. დასავლეთ საქართველოს წიფლის ტყეები, 2. აღმოსავლეთ საქართველოს წიფლის ტყეები, 3. წიწვიანი ტყეები, 4. მუხნარ-რცხილნარები. ეს ჯგუფები თავის მხრივ მრავალ ფორმაციას შეიცავს, სახელდობრ: წიფლნარებს, სოჭნარებს, ნაძვნარებს, ფიჭვნარებს, სოჭნარ-ნაძვნარებს, მუხნარებს, მურყნარებს, ნარევფოთოლმცვივანებისას და სხვ. მურყნარების ფორმაცია ზემოაღნიშნულ ყველა ფორმაციის გავრცელების არეში შეიძლება შეგვხვდეს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=117.}} '''წიწვიანი ტყეების ჯგუფი.''' წიწვიანი ტყეებიდან მთავარი ტიპები — ნაძვნარები და სოჭნარები უმთავრესად და უპირატესად გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში. მთავარი მასივები მოქცეულია ისეთ მდინარეთა ხეობებში როგორიცაა: [[ხანისწყალი]], [[სუფსა]], [[ჭოროხი]], [[რიონი]], [[ცხენისწყალი]], [[ტეხური]], [[ენგური]], [[კოდორი]], [[ბზიფი]], [[მზიმთა]] და სხვ. აღმოსავლეთ საქართველოში კი ფოცხოვის, ქობლიანისწყლის ხეობებზე, [[ბორჯომის ხეობა|ბორჯომის]], [[ატენის ხეობა|ატენის]] და ლიახვის ხეობაზე, [[თუშეთი|მთათუშეთში]] — [[პირიქითი ალაზანი|პირიქითის ალაზნების]] ხეობებზე. რამდენიმე წერტილი აღნიშნულია [[არაგვის ხეობა]]ზე და სამხრეთით — თბილის-მანგლისს შორის.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=120.}} [[ფიჭვნარი|ფიჭვნარებში]] ასოციაციები მეტად მრავალნაირია, ერთი მხრივ, გვხვდება ფიჭვნარები კოლხური ([[ჭოროხი]]ს ხეობა) ელემენტებით და, მეორე მხრივ, [[ანატოლია|ანატოლიის]] [[ქსეროფიტები]]თ ([[ჯავახეთი|ჯავახეთში]] — [[თეთრობის აღკვეთილი|თეთრობის ხეობა]]). ველის ელემენტებით ([[მარიამჯვრის სახელმწიფო ნაკრძალი|მარიამჯვარის]] [[ფიჭვნარი|ფიჭვნარები]]) და სუბალპების ელემენტებით (მაღლა მთაში, [[ბორჯომის ხეობა]], [[თუშეთი|მთათუშეთი]] და სხვ.). ჩრდილოეთის ხავსიანი და სელშავიანი ფიჭვნარები ([[აფხაზეთი]], [[თუშეთი|მთათუშეთი]] და სხვ.).{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=121–122.}} '''ნარევი ტყე.''' ფოთოლმცვივან ტყეთა შორის გვხვდება ნარევი ტყე, რომელშიც მონაწილეობას იღებს: [[ცაცხვი]], [[რცხილა]], [[მუხა]], [[იფანი]], [[ნეკერჩხალი]], [[მურყანი]] და სხვ. ხშირია ორსახოვანი და სამსახოვანი ასოციაციები. მათში შეიძლება გამოიყოს აგრეთვე ასოციაციები ბალახეული საფარისა და ქვეტყის მიხედვით.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=122.}} '''მუხნარები და რცხილნარები.''' ტყეების ეს ტიპი ვითარდება ზღვის დონიდან 750 მ-დან, ველების ზონის შემდეგ 1000–1200 მ სიმაღლემდე აღმოსავლეთ საქართველოში; დასავლეთ საქართველოში კი კოლხური ტიპის ტყეების შემდეგ 800–850 მ სიმაღლემდე. <gallery mode="packed"> Algeti National Park 2022-10-22-12.jpg Borjomi Kharagauli National Park Georgia.jpg Algeti National Park 2022-10-22-14.jpg Hills forest (3337727183).jpg </gallery> მთების შუა სარტყელის მუხნარებისა და რცხილნარების ფორმაციებში მრავალი ასოციაცია გვხვდება, საინტერესო, როგორც გენეტიკურად ისე ფლორისტულად: [[ქართული მუხა|ქართული მუხისგან]] შექმნილი [[მუხნარი|მუხნარები]] და რცხილნარები გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოშიც და დასავლეთ საქართველოშიც. ქვეტყის და ბალახეული საფარის მიხედვით მათ შორის გვხვდება ურთიერთდამთხვეული ასოციაციები, მაგრამ ერთიმეორისაგან განსხვავებულიც ბევრია. დასავლეთ საქართველოს ამ ზონის მუხნარებში ვხვდებით მუხნარებს კოლხური ბუჩქნარებით, რაც აღმოსავლეთ საქართველოში სრულიად გამორიცხულია, სამაგიეროდ აღმოსავლეთში მუხნარები ღვიის ქვეტყით ჩვეულებრივი მოვლენაა.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=122.}} <gallery mode="packed"> Lagodekhi Managed Reserve 2023-08-13-6.jpg Lagodekhi Managed Reserve 2023-08-13-8.jpg Lagodekhi Managed Reserve 2023-08-13-3.jpg Lagodekhi Managed Reserve 2023-08-13-4.jpg </gallery> რცხილნარი ზოგადად კარგადაა გამოსახული ზღვის დონიდან 800–1200 მ სიმაღლეთა შორის. ამ მხრივ განსაკუთრებით საინტერესოა აღმოსავლეთ საქართველოში [[გომბორის ქედი]], სამხრეთ კავკასიონის, [[თრიალეთის ქედი|თრიალეთის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთის ქედები, სომხითის მთები, ლორე-[[ბამბაკი]]საკენ და სხვ., რომელშიც სხვა სახეობათა მონაწილეობა შედარებით მცირეა.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=122.}} მუხნარები აღმოსავლეთ საქართველოს მთის ქვედა იარუსების ტყეებისათვის ჩვეულებრივი მოვლენაა და მას დაკავებული აქვს არეები 800-დან 1100 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან. ის შექმნილია [[ქართული მუხა|ქართული მუხისაგან]] და ბევრგან მეორადი წარმოშობისა უნდა იყოს, რადგან რცხილნარების ადგილას განვითარდა, ხოლო თვით რცხილნარი კი, წიფლნარების გაჩანაგების შედეგად. მთავარი შემადგენელი სახეობის — [[ქართული მუხა|ქართული მუხის]] გარდა, ნარევის სახით აღინიშნება: [[ნეკერჩხალი]], [[იფანი]], [[თელა]]. ქვეტყეში კი ჩვეულებრივ გაბატონებულია სხვადასხვა [[კუნელი]], [[კვიდო]], [[დიდგულა]], [[ზღმარტლი]]. მნიშვნელოვანია აგრეთვე [[მაჟალო]]ს, [[პანტა|პანტის]], [[კუნელი]]ს, [[თამელი]]ს და მისთანების მონაწილეობა.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=123.}} <gallery mode="packed"> Lagodekhi Nature Reserve1.jpg Shatili, Argun 5, Georgia.jpg Borjomula River Georgia.jpg Hills forest (3338558462).jpg </gallery> [[ქვემო ქართლის მხარე|ქვემო ქართლში]], ფოლადაურის ხეობაზე, განვითარებულია შესანიშნავი მუხნარები, მუხნარ-ჯაგრცხილნარები და მუხნარ-რცხილნარები. მუხები აქ უმეტესად უზარმაზარია, 300–500 წლისანი. ასეთ მუხნარში ხილეული ([[პანტა]], [[მაჟალო]], [[ბალამწარა]]) ხშირი მოვლენაა. [[ზღმარტლი]] უფრო ხისმაგვარ მცენარედ იზრდება, მეტად ბევრია [[კვრინჩხი]], მრავალ ადგილას, შიგ ტყეში და ტყის მეჩხერში [[ძეძვი]]ა შეჭრილი (ბერდიკი, ფოლადაური), ბევრგან ნასოფლარზე განვითარებულია [[მუხნარი]]. აქ ხეები, ჩვეულებრივ, 300–500 წლისაა.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=125.}} ==არიდული (ნათელი) ტყეები== ვ. გულისაშვილის (1974) კლასიფიკაციით, აღმოსავლეთ საქართველოში ზ.დ. 300–400 მ-დან 500–600 მ სიმალლემდე წარმოდგენილია არიდული მეჩხერების, ანუ ნათელი ტყეების სარტყელი. იგი გარდამავალი სარტყელია უტყეო უდაბნოსა და ნახევარუდაბნოსა და ტყეს შორის. მცენარეულობა გავრცელებულია მშრალი ჰავის პირობებში, სადაც ნალექების უმნიშვნელო ოდენობა (200–300 მმ.) აღინიშნება. გავრცელებულია საღსაღაჯი ანუ კევის ხე, აკაკი, ღვიები, ასკილი, თუთუბო, ბერყენა, ცხრატყავა და სხვ.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=15–16.}} არიდული (ნათელი) ტყეებიდან, რომლებიც გეოლოგიურ წარსულში (ისტორიულ ხანაშიც) [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] ბარში და მთის ქვედა სარტყელში მნიშვნელოვან ტერიტორიას იჭერდა, სადღეისოდ შემორჩენილია, ძირითადად, საკმლის ხიანი (Pistacea mutica) და ღვიიანი (Juniperus foetidissima, J. polycarpos) — შირაქში, [[ქვემო ქართლის მხარე|ქვემო ქართლში]], უფრო იშვიათად — [[შიდა ქართლის მხარე|შიდა ქართლშიც]]. ძლიერი ანთროპოგენური პრესის გავლენით (უსისტემო ჭრა, ზამთრის საძოვრად გამოყენება) არიდული ტყეების ფიტოცენოზების უმეტესობა მეტ-ნაკლებად სახეცვლილია (მეტისმეტად გამეჩხერებული, მეორადი ცოცხალი საფარით); მათი ბუნებრივი განახლება არადამაკმაყოფილებელია, დიდი ნაწილისა კი — პრაქტიკულად შეწყვეტილია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=88.}} საქართველოში ნათელი ტყეები გავრცელებულია აღმოსავლეთ ნაწილში. ტიპური ნათელი ტყეები გვხვდება ჩვენი ველებისა და ნახევარუდაბნოების გაბატონების არეში; შირაქში, ელდარში, გარეჯში, [[გარდაბანი (მხარე)|გარდაბნის მხარეს]], [[იაღლუჯის ქედი|იაღლუჯზე]]. გარდა ამისა ნათელი ტყის ფრაგმენტები ან ზოგჯერ შედარებით მისი მეზოფილური ვარიანტები აღნიშნულია ველების პერიფერიებზე, მთებისწინა კალთების ტყეების ([[მუხნარი|მუხნარების]]) არეში. ბოლნისსა და ქვ. დმანისს შორის, [[მაშავერა]]ს მარცხენა ნაპირას, შულავერის მიდამოებში [[ბოლნისისწყალი|მდ. ფოლადაურის]] ნაპირის გორაკებზე, სადაც იგი [[ბერდიკის ციხე|ბერდიკის ციხის]] ფერდობებზე გვხვდება [[აკაკი (მცენარე)|აკაკისა]] და [[ძეძვი]]ანების სახით, [[სარკინეთი]]ს ხევზე, მდ. ქციის ხრამის კანიონებზე, ქალაქ [[სამშვილდე]]ს ნანგრევთა მიდამოებში.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=51.}} ნათელი ტყე თავისებური ფლორისტული შემადგენლობით ხასიათდება. ამ ტყის შემქმნელი მთავარი სახეობებია: [[საკმლის ხე]] (''Pistacia mutica'' F. et M.), [[აკაკი (მცენარე)|აკაკი]] (''Celtis caucasica'' W.), [[ქართული ნეკერჩხალი]] (''Acer ibericum'' M.Bieb.), ბერყენები (''Pyrus georgica'' Sch. Knthath., ''P. Ketzkhovelii'' Sch. Kuthath., ''P. Demetrii'' Sch. Kuthath., ''P. Sachokiana'' Sch. Kuthah., ''P. salicifolia'' Pall.), თელა (''Ulmus foliacea'' Gilib.), ელდარის ფიჭვი (''Pinus eldarica'' Medw.), ღვიები (''Juniperus foetidissina'' W., ''J. isophyllos'' C. Koch., ''J. oxycedrus'' L. და სხვ.), ე. ი. სახეობები, რომლებიც სხვა ტიპის ტყეების შექმნაში მოანაწილეობას არ იღებს, ანდა თუ არიან, შემთხვევითია, ან ვაკის ტყეებში ქმნის თავისებურ ორიგინალურ ცენოზს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=53.}} ნათელ ტყეებში ორ ძირითად, ერთმანეთისაგან განსხვავებულ ტიპს ვარჩევთ, სახელდობრ — ცენოზებს, რომლებიც ფოთლოვანებისგანაა შექმნილი და წიწვოვანებისაგან შექმნილ ცენოზებს. ამ ორ ჯგუფს შორის გარდამავალი ცენოზები არსებობს, მაგ. როდესაც ღვიიანში [[საკმლის ხე|კევის ხეც]] გვხვდება ან პირიქით. 1. ფოთლოვანი ნათელი ტყე — თავის მხრივ რამდენიმე გარკვეულ ფორმაციას შეიცავს, სახელდობრ: ა. საკმლისხიანი, რომელიც შექმნილი საკმლის ხისაგან (''Pistacia mutica'' F. et M.). ბ. [[აკაკიანი]] (''Celtis caucasica'' W.); გ. ნეკერჩხლიანი, (''Acer ibericum'' M.B.); დ. [[ბერყენიანი]] (''Pyrus salicifolia''-ს ბერყენების ტიპისანი). ესენი მთავარია, მაგრამ გვაქვს აგრეთვე თავისებური ვარიანტები და გარდამავალი საფეხურები, ასე მაგალითად: ე. ნარევი ტყე, რომელიც შექმნილია დასახელებული სამივე სახეობისაგან (გვხვდება ფრიად იშვიათად, ე.წ. „ალესილების“ ძირში). ვ. თელიანი (შემქმნელია ''Ulmus foliacea'' Gilib.) იშვიათად, მაგრამ მაინც გვხვდება, უმთავრესად — შედარებით მეზოფილურ ადგილსამყოფელზე, ხევის პირებზე, ალესილების გაყოლებით, სადაც ხშირად წყალი ჟონავს. ზ. საკმლისხიანი — ქართული მუხით, გვხვდება ნათელი ტყეების გავრცელების პერიფერიებზე. უმთავრესად ფოლადაურის, მაშავერას, ქციის, მტკვრის შუა წელის (სარკინეთი) ხეობებზე და შირაქიდან ალაზნისაკენ გასულ ხევებში. თ. საკმლისხიანი ჭალის მუხით (''Quercus longipes'' Stev.) — ივრის ნაპირებზე, ელდარ-სამუხის მიდამოებში. ი. საკმლისხიანი ილღუნით (''Tamarix''-ებით).{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=53.}} 2. წიწვიანი ნათელი ტყე თავის მხრივ ორ ჯგუფად იყოფა, ესენია: ა. [[ფიჭვნარი]], რომელიც [[ელდარის ფიჭვი]]საგან არის შექმნილი. ბ. ღვიიანი, რომლის შექმნაში მონაწილეობას იღებს რამდენიმენაირი [[ღვია]], მათ შორის, პირველ რიგში, ხისმაგვარი ღვიები. გ. სარკინეთის და არმაზის ქედზე გავრცელებულ ღვიიანი — მის ჩამოყალიბებაში დიდ მონაწილეობას იღებს ქართული მუხის ტყის ელემენტები.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=54.}} ==ჯაგრცხილნარი== [[ჯაგრცხილა]] (''Carpinus orientalis'') — ფართო ეკოლოგიური არეალის მქონე ბუჩქია (ზოგჯერ იზრდება დაბალ და საშუალო სიმაღლის ხედ). იგი გვხვდება ნაირგვარ ნიადაგურ პირობებში, არ უყენებს განსაკუთრებულ მოთხოვნას ნიადაგის სიმდიდრეს და ტენიანობას, ასევე ადგილსამყოფელის განათებულობას. მას შეუძლია ზრდა და განვითარება როგორც ტყის (მუხნარის) საბურველქვეშ, ისე ტყისპირებში და ღია ადგილებში, არ გაურბის ეროზირებულ მშრალ ნიადაგებსაც. ამ მხრივ ჯაგრცხილა არსებითად განსხვავდება ამავე გვარის მეორე სახეობა — რცხილისაგან (''Carpinus caucasica''). საქართველოში ჯაგრცხილა ფიტოცენოლოგიურად ყველაზე მჭიდროდ დაკავშირებულია ქართულ მუხასთან (მუხნართან). აღმოსავლეთ საქართველოში ფართოდ არის გავრცელებული მუხნარ-ჯაგრცხილნარი ცენოზები (კორომები), სადაც ჯაგრცხილა კარგად გამოსახულ ქვეტყეს ქმნის. მეორად მუხნარებში ჯაგრცხილა ხშირად აღწევს მთავარ (A) იარუსსაც და ქართულ მუხასთან ერთად ბიდომინანტურ საბურველს ქმნის (ჯაგრცხილნარ-მუხნარი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=18.}} აღმოსავლეთ საქართველოში, მთისწინებზე და მთის ქვედა სარტყელში ჯაგრცხილნარი პრაქტიკულად ყველგანაა განვითარებული. ჯაგრცხილნარი ცენოზები განვითარებულია ყველა ექსპოზიციის ნაირგვარი დაქანების ფერდობებზე, ნაირგვარ ნიადაგებზე. გენეზისურად ახალგაზრდა ჯაგრცხილნარების და ჩრდილოეთის ფერდობების ჯაგრცხილნარების ქვეშ განვითარებული ნიადაგები, პროფილის მორფოლოგიის მიხედვით, ახლო დგას მუხნარი ტყის ნიადაგებთან (საერთო სიღრმე, მკვდარი საფარი, ჰუმუსიანი ჰორიზონტი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=19.}} ჯაგრცხილნარი ცენოზები უმეტეს შემთხვევაში მუხნარი ტყის სხვადასხვა ტიპის (ასოციაციის) ცენოზებიდან განვითარდა. მუხნარებთან მათ სუქცესიურ კავშირზე მეტყველებს გავრცელება და ადგილსამყოფელის პირობები, ფლორისტული მსგავსება (ფიტოცენოზური რელიქტები) და სხვ. გენეზისურად ახალგაზრდა და კალთაშეკრული ჯაგრცხილნარი ცენოზების შემადგენლობაში საკმაოდ მრავლად მონაწილეობს მუხნარის დამახასიათებელი სახეობები, კერძოდ: ხეებიდან (დაბალტანიანი და დაბუჩქული სახით) — [[ქართული მუხა]], [[იფანი]], მინდვრის ნეკერჩხალი; ბუჩქებიდან — [[შინდი]], [[ზღმარტლი]], [[შინდანწლა]], წერწა, [[ჯიქა]], [[კვიდო]] და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=19.}} ==გრაკლიანი და ნაირბუჩქნარი== გრაკლას (Spiraea hypericifolia) დომინირებით ბუჩქნარები განვითარებულია, ძირითადად, ჩრდილოეთის, აღმოსავლეთის და დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე. მათი უფრო ქსეროფილური ვარიანტები გვხვდება სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობებზეც. გრაკლიანი ცენოზების სუქცესიური კავშირი მუხნარ ტყეებთან უდაოა, რაზეც მიუთითებს მსგავსება როგორც მათ ადგილსამყოფელებს შორის, ასევე ფიტოცენოზების ფლორისტულ შედგენილობას შორისაც. ტყიდან (მუხნარი) ბუჩქნარზე (გრაკლიანი) გარდამავალ ვარიანტებში გრაკლიანის საერთო ფონზე ხშირად აღინიშნება ქართული მუხისა და იფანის ერთეული დაჯაგული ეგზემპლარები.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=20–21.}} ნაკლებად მშრალ ადგილსამყოფელებში — ჩრდილოეთის, ჩრდილო-აღმოსავლეთის, ჩრდილო-დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე, ტყის ნიადაგების დეგრადირებულ ვარიანტებზე განვითარებული გრაკლიანები ხასიათდება საკმაოდ მაღალი შეკრულობით (პროექციული დაფარულობა 70-90%). ცენოზები მონოდომინანტურია. შერეულია მცირე რაოდენობით (1–5%, იშვიათად 10%-მდე პროექციული დაფარულობა) — ჩიტაკომშა (Cotoneaster racemiflora), ჟასმინი (Jasminum fruticans), უფრო იშვიათად — თრიმლი (Cotinus coggygria), თუთუბო (Rhus coriaria) და სხვ. ბალახოვანი მცენარეები ბევრი არაა, მათი ცენოზური როლიც დაბალია (ერთეული ეგზემპლარები, იშვიათად აღინიშნება სახეობის 5%-მდე დაფარულობა). ერთ-ერთ აღწერაში (საგურამოს ქედის სამხრული კალთა, ზ.დ. 735 მ; 19/VI, 1998 წ.) გრაკლიანის ბალახოვანი მცენარეების ცენოზური პოზიციები (მონაწილეობის ხასიათი) ასე გამოიყურება: Dictamnus caucasicus (პროექციული დაფარულობა 5%), Danae nudicaulis (1-2%), Psephellus cartalinicus, Stipa capillata (თითოეულის პროექციული დაფარულობა 1%); ერთეული სახით - Dianthus subulosus, Galium verum, Lithospermum purpureo-coeruleum, Phleum phleoides, Sedum caucasicum, Thalictrum collinum. ნიადაგს ფარავს ხავსების საფარი (100%).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=21.}} შედარებით მშრალ ადგილსამყოფელებში (სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობები) განვითარებული გრაკლიანები ფიტოცენოლოგიურად მნიშვნელოვნად განსხვავდება ზემოთ განხილული გრაკლიანებისაგან. ამ გრაკლიანების ადგილსამყოფელის ანალიზი გვიჩვენებს, რომ ნიადაგური საფარი მნიშვნელოვნად დეგრადირებულია (მცირე სიღრმე, ნიადაგების მაღალი ხირხატიანობა, კლდეთა გამოსავლების და ნაშალიანი სუბსტრატის თანაპოვნიერება). თვით ცენოზების სიხშირე-შეკრულობაც შედარებით დაბალია, საერთო პროექციული დაფარულობა ცვალებადობს 30–60% ფარგლებში. ცენოზებში მონოდომინანტური სტრუქტურა თუმცა აქაც შენარჩუნებულია (გრაკლას დომინირება), მაგრამ შედარებით მეტია შერეული სახეობების რიცხოვნობა და უფრო მაღალია მათი ცენოზური როლი. გრაკლიანებში ყველაზე ხშირად აღინიშნება შემდეგი სახეობები: ძეძვი (Paliurus spina christi), ჟასმინი (Jasminum fruticans), ასკილი (Rosa canina, R. corumbifera, R. iberica და სხვ.), თუთუბო (Rhus coriaria), კოწახური (Berberis iberica), ჩიტაკომშა (Cotoneaster racemiflora) და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=21–22.}} მათგან ზოგიერთის (ძეძვი, ჟასმინი) ცენოზური როლი საკმაოდ მაღალია (პროექციული დაფარულობა 8–10%). ბალახეულ საფარში, რომლის პროექციული დაფარულობა გამეჩხერებულ უბნებში და ბუჩქთაშორისებში 5–7%-ს არ აღემატება, ძალზე ცოტა გვხვდება ტყის ელემენტები (Carex buschiorum, Dictamnus caucasicus და ზოგიერთი სხვ.). უმეტესობა სახეობებისა კი სტეპის, მშრალი მდელოს და ნაირგვარი ქსეროფიტული კომპლექსების ელემენტებია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=22.}}<ref group="კომ.">მათ შორისაა — Alisum tortuosum, Astrodancus orientalis, Botriochloa ischaemum, Bromus squarosa, Centaurea reflexa, Convolvulus cantabrica, Dactylis glomerata, Dianthus orientalis, Euphorbia sequeriana, Galium erectum, Gypsophila elegans, Holosteum argenteum, Hypericum perforatum, Linum tenuifolium, Medicago minima, Melica transilvanica, Muscari schovitsiana, Onosma caucasica, Phleum phleoides, Poterium polygamum, Salvia sclaria, Sedum caucasicum, S. oppositifolium, Silene italica, Stachys atherocalyx, Teucrium polium, Thalictrum buschianum, Thymus tiflisiensis, Trifolium arvense, Turgenia latifolia, Xeranthemum squarrosum, Vinca herbacea. სია შედგენილია თბილისის მიდამოებში, დიღმისწყლისა და არმაზის ხეობებში შესრულებული აღწერების საფუძველზე (რ. ქვაჩაკიძე, ა. ჯანდიერი; 1970 წლის 29–30 ივნისი).</ref> ნაირბუჩქნარები განვითარებულია სამხრეთის, აღმოსავლეთის, დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე, ტყის ნიადაგების დეგრადირებულ ვარიანტებზე. ადგილსამყოფელის პირობების და ფიტოცენოზების სტრუქტურის გამოკვლევა იძლევა საფუძველს — აღნიშნული ბუჩქნარები მუხნარების (მშრალი ტიპების) ანთროპოგენური დიგრესიის II სტადიის მცენარეულობად ჩაითვალოს (ჯაგრცხილნარებთან და გრაკლიანებთან ერთად).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=23.}} ნაირბუჩქნარები წარმოდგენილია, ძირითადად, მაღალმოზარდი (2–4 მ), საშუალო და მაღალი შეკრულობის (პროექციული დაფარულობა ცვალებადობს, მეტწილად, 40–45%-დან 70–80%-მდე) ცენოზებით. სახეობრივი შემადგენლობა მეტ-ნაკლებად ცვალებადობს (რეგიონების მიხედვით), თუმცა ძირითადი ბირთვი პრაქტიკულად სტაბილურია. მის შემადგენლობაში ვხვდებით შემდეგ სახეობებს: მაღალკონსტანტური — Carpinus orientalis — ჯაგრცხილა, Cornus mas — შინდი, Crataegus kyrtostyla — წითელი კუნელი, Ligustrum vulgare — კვიდო, Paliurus spina Christi — ძეძვი; საშუალო და დაბალი კონსტანტობის სახეობები — Rosa canina — ასკილი, Cotoneaster melanocarpa — ჩიტაკომშა, Cytisus caucasicus — ტყის ცოცხი, Jasminum fruticans — ჟასმინი, Pyracantha coccinea — ჩიტავაშლა, Thelycrania australis — შინდანწლა, Rhus coriaria — თუთუბო და სხვ. ნაირბუჩქნარებში სახეობების ცენოზური როლი ცვალებადობს (უფრო — ადგილსამყოფელის პირობებთან დაკავშირებით); ზოგჯერ შეინიშნება რომელიმე სახეობის (სახეობების) პოპულაციის გაძლიერებაც (უფრო ხშირად — ჯაგრცხილას, წითელი კუნელის, ძეძვის), მაგრამ დომინირებულ მდგომარეობას ცენოზებში ვერ აღწევს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=23.}} ==ძეძვიანები== ძეძვიანები ფართოდ არის გავრცელებული აღმოსავლეთ საქართველოში, მთისწინებზე და მთის ქვედა სარტყელში, ზ.დ. 1000–1200 მ-მდე. უფრო მშრალ რეგიონებში (ცენტრალური და აღმოსავლეთი თრიალეთი, [[გომბორის ქედი]]ს სამხრული კალთა) ძეძვიანებში აღინიშნება ყველა ექსპოზიციის ფერდობებზე. შედარებით ნაკლებად მშრალ რეგიონებში კი (აღმოსავლეთ საქართველოს დასავლური ნაწილი, [[კახეთის კავკასიონი]]) ძეძვიანები მეტწილად განვითარებულია სამხრეთის, აღმოსავლეთის და დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე. ძეძვიანების ქვეშ განვითარებული ნიადაგები (ყოფილი ტყის ნიადაგები) დეგრადირებულია, მათ პრაქტიკულად დაკარგული აქვთ ტყის ნიადაგების მთავარი ნიშნები (მდგრადი მკვდარი საფარი, ჰუმუსიანი ჰორიზონტი და სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=25.}} ძეძვიანები მრავალი ვარიანტითაა წარმოდგენილი. მათგან უმეტესად გვხვდება წმინდა ძეძვიანი (მონოდომინანტური ცენოზები), ნაირბუჩქნარ-ძეძვიანი, გრაკლიანძეძვიანი და შავჯაგიან-ძეძვიანი. ბალახეული საფარის მიხედვით გამოიყოფა ორი მთავარი ვარიანტი (ასოციაცია): ძეძვიანი უროს საფარით (''Paliuretum botriochloosum''), ძეძვიანი მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი საფარით (''Paliuretum graminoso-mixtoherbosum'').{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=25–26.}} ძეძვიან ცენოზებში კარგად არის ფორმირებული ორი იარუსი — ბუჩქების (I იარუსი) და ბალახების (II იარუსი). I იარუსში მეტწილ შემთხვევებში დომინირებს [[ძეძვი]]. უფრო იშვიათად თანადომინანტის როლში მონაწილეობს [[გრაკლა]] (''Spiraea hypericifolia''), შავჯაგა (''Rhamnus pallasii'') ან ნაირბუჩქები — [[ჯაგრცხილა]] (''Carpinus orientalis''), წითელი [[კუნელი]] (''Crataegus kyrtostyla''), [[ჟასმინი]] (''Jasminum fruticans''). გარდა აღნიშნული ბუჩქებისა, I იარუსში მონაწილეობს (დამახასიათებელი სახეობები) — [[კვიდო]] (''Ligustrum vulgare''), [[ასკილი]] (''Rosa canina, R. spinosissima, R. corymbifera''), [[ვაშლანა|ჩიტაკომშა]] (''Cotoneaster racemiflora''). დაბალი კონსტანტობით აღინიშნება — ღვიები (''Iuniperus oblonga, J. rufescens''), გარეული [[ბალი]] (''Cerasus incana''), [[ხორციფერა]] (''Atraplaxis spinosa''), [[გლერძი|გლერძა]] (''Astragalus caucasicus, A. microcephalus''), [[თრიმლი]] (''Cotinus coggygria''), [[თუთუბო]] (''Rhus coriaria'') და სხვ. I იარუსის საშუალო სიმაღლე 1,0–2,0 მ შეადგენს, საშუალო პროექციული დაფარულობა 35–50%-ია (ცვალებადობს 20–70% ფარგლებში).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=26.}} ძეძვიანებში ბალახეული საფარი (II იარუსი) მეტწილად კარგად განვითარებულია მხოლოდ ბუჩქთშორისებში, სადაც მისი პროექციული დაფარულობა საშუალოდ 40–60% შეადგენს. განაწილება აქაც არათანაბარია, ცვალებადობს 30–70% ფარგლებში. უშუალოდ ბუჩქებქვეშ ბალახეული საფარი თხელია, ან პრაქტიკულად არ არის განვითარებული. ბალახეული საფარის დომინანტებს შორის უწინარესად უნდა აღინიშნოს ურო (''Botriochloa ischaemum''); უფრო იშვიათად აღინიშნება დომინირება სხვა სახეობებისაც. უროს გარდა დამახასიათებელ სახეობებს წარმოადგენს — ''Achillea milefolium, Eringium campestre, Euphorbia sequeriana, Festuca sulcata, Galium verum, Lolium rigidum, Melica transilvanica, Koeleria gracilis, Phleum phleoides, Poterium Polygamum, Teucrium chamaedrys, T. polium, Tragopogon graminifolius, Trisetum rigidum, Xeranthemum squarrosum'' და სხვ. საერთოდ, ძეძვიანები ფლორისტულად მდიდარია (კონკრეტული ნაკვეთების აღწერებში გვხვდება 50–60 სახეობა).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=26–27.}} ძეძვიანი ცენოზებიდან (ასოციაციებიდან) ყველაზე ფართო გავრცელებით ხასიათდება ძეძვიან-უროიანი (Paliuretum botriochloosum) და ძეძვიანი მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი საფარით (''Paliuretum graminoso-mixtoherbosum''); შედარებით იშვიათად აღინიშნება: ძეძვიანი გლერძათი (Paliuretum astragalosum) — გვხვდება მეტწილად ცენტრალურ თრიალეთზე; ძეძვიანი ავშანით (''Paliuretum artemisiosum'') — გვხვდება [[შიდა ქართლის მხარე|შიდა ქართლში]].{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=27.}} ==ტყის მავნებლები და დაავადებები== ტყის მავნებლები და დაავადებები სერიოზულ საფრთხეს უქმნის საქართველოს ტყეებს. მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს [[კოლხური ბზა|კოლხური ბზის]] ხმობა, ფიჭვის ხმობა თუშეთსა და თბილისის შემოგარენში და სხვა. ტყის კოდექსის თანახმად (მუხლი 10; პუნქტი „დ“), ტყის მფლობელი (მისი სტატუსის მიუხედავად) ვალდებულია, განახორციელოს ტყის მავნებლებისა და დაავადებებისგან დაცვის ღონისძიებები. ტყის მავნებლებისა და დაავადებების წინააღმდეგ ეფექტიანი ბრძოლა საჭიროებს სატყეო პათოლოგიურ კვლევებს, მონაცემების კამერალურ დამუშავებას, მონიტორინგის სწორად განხორციელებას და აღნიშნულის საფუძველზე ბრძოლის შესაბამისი ღონისძიებების დროულ გატარებას. ბოლო წლების გამოკვლევების მონაცემებზე დაყრდნობით საქართველოს სახელმწიფო ტყის ფონდის ტერიტორიაზე ძირითადად შეინიშნება და მნიშვნელოვანი ზიანის მომტანად ითვლება, [[ნაძვის დიდი ლაფნიჭამია]], [[ოქროკუდა]], [[ამერიკული თეთრი პეპელა]], [[მბეჭდავი ქერქიჭამია]], [[არაფარდი პარკხვევია]] და „წაბლის კიბო“. გადაშენების საფრთხე ემუქრება [[კოლხური ბზა|კოლხურ ბზას]], როგორც უნიკალურ რელიქტურ სახეობას. უნიკალური სახეობა მასობრივად ხმება ბუნებრივი გავრცელების მთელ არეალზე, რაც უდიდესი დანაკლისია როგორც ეკოლოგიური, ისე კულტურული თვალსაზრისით. ბზის კორომები თითქმის აღარ არსებობს აჭარაში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში, იმერეთში. სამეცნიერო, სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ორგანიზაციები შექმნილ სიტუაციას ეკოლოგიურ კატას­­ტროფად აფასებენ და სახეობის გადარჩენის ეროვნულ გეგმაზე თანხმდებიან, რაშიც მოსახლეობის ჩართულობასა და ცოდნაზე დამყარებულ მოქმედებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. ხმობის მიზეზს წარმოადგენს სოკოვანი დაავადება — ე.წ. „ბზის სიდამწვრე“,<ref group="კომ.">ასევე ცნობილია, როგორც ბზის სიდამპლე (Boxwood blight) ან ბზის ფოთლების ცვენა (Boxwood leaf drop).</ref> რომელმაც ბზის უნიკალური კორომები თითქმის სრულიად გაანადგურა. დაავადების გამომწვევია პათოგენი სოკო ''Cylindrocladium buxicola'', რომელიც ძალიან სწრაფად ვითარდება და მერქნის დაზიანებას იწყებს. სიმპტომები: ფოთლებზე შეინიშნება მომრგვალო ფორმის მოყვითალო-მოყავისფრო ლაქები მოშავო ფერის რკალით, რომლებიც შემდეგ შავდება და მცენარე გამოიყურება, როგორც ცეცხლისგან დაზიანებული. აგრეთვე, ღეროსა და ყლორტებზე შესამჩნევად გამოკვეთილია ელიფსური ფორმის ნეკროზები. კოლხური ბზის ხმობის მიზეზად ითვლება, აგრეთვე ინვაზიური მავნებელი ბზის ალურა ''(Cydalima perspectalis)'' — პეპელა, რომელიც იკვებება ბზის ფოთლებითა და ახალგაზრდა ყლორტებით, ზოგჯერ ქერქითაც. განსაკუთრებული ზიანის მოტანა შეუძლია მატლის სტადიაზე. სიმპტომები: რკალისებურად შეჭმული ფოთლები, მომწვანო ხაკისფერი ექსკრემენტები და ტოტებს შორის გაბმული აბლაბუდები. სერიოზული საფრთხის წინაშე დგას საქართველოში გავრცელებული წაბლის კორომები. ეს საფრთხე შექმნა წაბლის ქერქის სოკოვანმა დაავადებამ, ენდოტიამ (ე.წ. „წაბლის კიბო“). დაავადების გამომწვევია პათოგენური სოკო ''Cryphonectria parasitic''a. ხის ქერქზე გაჩენილი ჭრილობიდან სოკო იჭრება შიგნით და თანდათანობით ანადგურებს მერქნის ჭურჭელბოჭკოვან კონებს, რის გამოც იბლოკება მცენარის კვება და წყლის მიწოდება ნიადაგიდან. ეს ყველაფერი საბოლოოდ იწვევს ხის ხმობას. ხმობის პროცესი იწყება ხის წვეროდან. დაავადება მეტად საშიშია არა მარტო საქართველოში, არამედ მთელ მსოფლიოში. აუცილებელია ტყეში მავნებლების არსებობაზე კონტროლი და მონიტორინგი ხდებოდეს მუდმივად. მავნებლის შემჩნევის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს ხელმძღვანელობას. მავნებლის შემჩნევისათვის დაკვირვება უნდა მოხდეს ხეზე და მის ნაწილებზე. მავნებლები აზიანებენ როგორც ხის ფესვებს, ასევე ქერქს, ლაფანს, მერქანს, წიწვებს, ფოთლებს, კვირტებს, ნაყოფებსა და სხვ. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[საქართველოს ფლორა]] * [[საქართველოს კლიმატი]] * [[საქართველოს წითელი ნუსხა]] * [[საქართველოს დაცული ტერიტორიები]] ==ლიტერატურა== {{Refbegin}} * {{წიგნი |ავტორი = გავაშელი, გურამ |სათაური = საქართველოს ტყეების აბორიგენული ხეები და ბუჩქები |ბმული = https://web.archive.org/web/20250404081006/https://opac.sciencelib.ge/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=212305 |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = განათლება |წელი = 1987 |გვერდები = |გვერდნი = 149 |ref = გავაშელი, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გიგაური, გიორგი |სათაური = საქართველოს ტყის ბიოლოგიური მრავალფეროვნება |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/485778/1/SaqartvelosTyisBiologiuriMravalferovneba.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = შპს რარიტეტი |წელი = 2000 |გვერდები = |გვერდნი = 160 |ref = გიგაური, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გიგაური, გიორგი |სათაური = საქართველოს ტყეებში მეურნეობის გაძღოლის საფუძვლები |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/485777/1/SaqartvelosTyeebshiMeurneobisGadzgholisSafudzvlebi.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საბჭოთა საქართველო |წელი = 1980 |გვერდები = |გვერდნი = 280 |ref = გიგაური, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გულისაშვილი, ვასილ |სათაური = ბუნების დაცვის საფუძვლები |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/403007/1/Bunebis_Dacvis_Safudzvlebi_1973.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = განათლება |წელი = 1973 |გვერდები = |გვერდნი = 127 |ref = გულისაშვილი, ვ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გულისაშვილი, ვასილ |სათაური = ზოგადი მეტყევეობა : წ. 1. |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/403297/1/Zogadi_Metyeveoba_1974_N1.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = განათლება |წელი = 1974 |გვერდები = |გვერდნი = 350 |ref = გულისაშვილი, ვ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გულისაშვილი, ვასილ |სათაური = ზოგადი მეტყევეობა : წ. 2. |ბმული = https://opac.sciencelib.ge/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=70905 |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = განათლება |წელი = 1975 |გვერდები = |გვერდნი = 184 |ref = გულისაშვილი, ვას. }} * {{წიგნი |ავტორი = კეცხოველი, ნიკო |სათაური = საქართველოს მცენარეულობის ძირითადი ტიპები |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/490961/1/SaqartvelosMcenareulobisDziritadiTipebi_1935.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = თბ. სახ. უნ-ტი. |წელი = 1935 |გვერდები = |გვერდნი = 445 |isbn = |ref = კეცხოველი, ნ. }} * {{წიგნი |ავტორი = კეცხოველი, ნიკო |სათაური = საქართველოს მცენარეული საფარი |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/448048/1/Saqartvelos_Mcenareuli_Safari.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საქ. მეცნ. აკად. |წელი = 1959 |გვერდები = |გვერდნი = 413 |isbn = |ref = კეცხოველი, ნ. }} * {{წიგნი |ავტორი = კეცხოველი, ნიკო |სათაური = კულტურულ მცენარეთა ზონები საქართველოში |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/371488 |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საქ. მეცნ. აკად. |წელი = 1957 |გვერდები = |გვერდნი = 488 |isbn = |ref = კეცხოველი, ნ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ლაჩაშვილი, ნიკოლოზ |სათაური = თბილისის მიდამოების ტყეები (ბროშურა) |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/37328/1/Tbilisis_Tkeebi.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 2014 |გვერდები = |გვერდნი = 34 |isbn = |ref = ლაჩაშვილი, ნ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ქვაჩაკიძე, რევაზ |სათაური = საქართველოს ტყეები |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/5999/3/Sakartvelos_Tkeebi.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = მეცნიერება |წელი = 2001 |გვერდები = |გვერდნი = 100 |isbn = |ref = ქვაჩაკიძე, რ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ქვაჩაკიძე, რევაზ |სათაური = საქართველოს მთის ტყეების აღდგენა |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/40538/1/SaqartvelosMtisTyeebisAgdgena.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 2014 |გვერდები = |გვერდნი = 99 |isbn = |ref = ქვაჩაკიძე, რ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ქვაჩაკიძე, რ., იაშაღაშვილი, კ., ლაჩაშვილი, ნ. |სათაური = საქართველოს ძირეული ტყეები |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/5988/5/Saqartvelos_Dzireuli_Tyeebi_2004.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = მეცნიერება |წელი = 2004 |გვერდები = |გვერდნი = 100 |isbn = |ref = ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ქვაჩაკიძე, რ., იაშაღაშვილი. |სათაური = კახეთის კავკასიონის ტყის მცენარეულობა |ბმული = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = მეცნიერება |წელი = 1992 |გვერდები = |გვერდნი = 176 |isbn = |ref = ქვაჩაკიძე, რ., იაშაღაშვილი. }} {{Refend}} ==ბიბლიოგრაფია== {{Refbegin}} * ''ეროვნული სატყეო სააგენტო,'' [https://forestry.gov.ge/Ge/Files/ViewFile/61 ტყის ბუნებრივი განახლების ხელშეწყობა], 2019. * ''ცინარიძე, მერაბ,'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/372702/2/Annotacia%20Ts.M.%28%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97.%29.pdf კოლხეთის დაბლობის რელიქტური ტორფნარი ტყეები, ბიომრავალფეროვნება, დეგრადირებული ტყეების აღდგენის შესაძლებლობები და კონსერვაცია], ბათუმი, 2021. {{Refend}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Forests in Georgia}} {{Refbegin}} * [https://geography.ge/საქართველოს-ტყეები/ საქართველოს ტყეები] * [https://agronews.ge/saqarthvelos-tqheebi/ საქართველოს ტყეები] * [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/95467/1/Geobotanikuri_leksikoni.pdf გეობოტანიკური ლექსიკონი] * [https://forestry.gov.ge/Ge/Page/GeorgianForests ეროვნული სატყეო სააგენტო] * [https://geography.ge/საქართველოს-ტყის-რესურსე/ საქართველოს ტყის რესურსები] * [http://environment.cenn.org/app/uploads/2016/10/mcenareuli_safari_Final_s.pdf საქართველოს მცენარეული საფარი] * [http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=საქართველოს+ფლორა საქართველოს ეროვნული ბიბლიოგრაფია] * [https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/15 საქართველოს ეროვნული სატყეო კონცეფცია] * [https://apa.gov.ge/ge/biomravalferovneba/saqartvelos-biomravalferovneba საქართველოს დაცული ტერიტორიების ფლორა] * [https://apa.gov.ge/ge/biomravalferovneba საქართველოს დაცული ტერიტორიების სააგენტო] * [https://eiec.gov.ge/g/Documents/ViewFile/660 საქართველოს კანონი ტყის ფონდის მართვის შესახებ] * [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/10925/1/Saqrtvelos%20_Flora.pdf საქართველოს ფლორისა და მცენარეულობის ისტორია] {{Refend}} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | ვიდეო |- ! scope=row |[https://www.youtube.com/watch?v=o7DD6d1CHvE უნიკალური კოლხური ტყეები და ჭარბტენიანი ტერიტორიები] |} ==კომენტარები== {{Reflist|group=კომ.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს დაცული ტერიტორიები}} {{საქართველოს წყლის რესურსები}} [[კატეგორია:ტყეები ქვეყნების მიხედვით]] 343t7zxqy8z6c2tofi4no19sdkge2xa 5351642 5351641 2026-04-05T13:17:15Z Arkaitz1974 85446 5351642 wikitext text/x-wiki {{მრავალი სურათი | ზონა= მარჯვნივ | მიმართულება = vertical | სიგანე = 320 | ფაილი3= Castanea sativa kz01.jpg | წარწერა3 = [[წაბლი]] და [[შქერი]] [[მტირალას ეროვნული პარკი|მტირალას ეროვნულ პარკში]] | ფაილი2= 2024-08-31 Borjomi Strict Nature Reserve 34.jpg | წარწერა2 = შერეული ტყე [[ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი|ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში]] | ფაილი1 = Algeti National Park (13 October 2007). 022.jpg | წარწერა1 = შერეული ტყე [[ალგეთის ეროვნული პარკი|ალგეთის ეროვნულ პარკში]] }} '''საქართველოს ტყეები''' — ტყის მცენარეულობით დაფარული [[საქართველო]]ს ტერიტორიები, წარმოადგენს ქვეყნისათვის განსაკუთრებული ფასეულობის მქონე ბუნებრივ რესურსს და ქვეყნის ეკოლოგიური, სოციალური და ეკონომიკური განვითარების მნიშვნელოვან საფუძველს, რომელსაც უდიდესი ეროვნული, რეგიონული და გლობალური მნიშვნელობა აქვს. ტყეების საერთო ფართობი საქართველოში 2 767 300 ჰა-ს შეადგენს, რაც ქვეყნის მთლიანი ტერიტორიის დაახლოებით 40%-ს მოიცავს.<ref group="კომ.">2012 წლისთვის არსებული მდგომარეობით საქართველოს მთელი ტერიტორიის დაახლოებით 39,9% (2,77 მლნ ჰა) ტყით იყო დაფარული. აქედან, დაახლოებით 0,5 მლნ ჰა ე.წ. ხელუხლებელ ტყეებს, 2,2 მლნ ჰა სახეცვლილ ბუნებრივ ტყეებს, ხოლო 0,06 მლნ ჰა ხელოვნურად გაშენებულ ტყეებს განეკუთვნებოდა. ტყეების (მერქნის) საერთო მარაგი დაახლოებით 430 მლნ მ³-ს შეადგენდა, ხოლო მერქნის მარაგის საშუალო წლიური ნამატი 4,0 მლნ მ³ იყო. ''იხ. [https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/14 საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა მეორე ეროვნული პროგრამა (2012–2016)], თბ. 2012, გვ. 55.''</ref><ref group="კომ.">ტყის ფონდის საერთო ფართობი 2010 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით შეადგენდა 3007.6 ათას ჰექტარს, ანუ ქვეყნის ტერიტორიის (6949.4 ათასი ჰექტარი) — 43.2%-ს. ტყის ფონდის საერთო ფართობიდან საკუთრივ ტყეს (ტყით დაფარულ მიწებს) უკავია 2822.4 ათასი ჰექტარი, ანუ ქვეყნის ტერიტორიის 40.6% (ტყიანობის პროცენტი). ეს საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია. მსოფლიოსთვის ეს მაჩვენებელი 27%-ია, ხოლო საქართველოს მეზობელი ქვეყნებისათვის 15%-ს არ ღემატება. ტყეებში მერქნის (ხეთა ღეროების) საერთო მარაგი შეადგენს 454.5 მლნ მ³-ს, ხოლო მერქნის მარაგის საშუალო წლიური ნამატი — 4.5 მლნ მ³-ს.</ref><ref group="კომ.">2005 წლის მონაცემებით მთის ტყეების 109 337 ჰა მიეკუთვნება საკურორტო ზონის ტყეებს, ხოლო — 270 340 ჰა მწვანე ზონის ტყეებს, დანარჩენი 2 076 555 ჰექტარს აქვს ნიადაგდაცვითი და წყალმარეგულირებელი ფუნქციები. სახელმწიფო ტყის ფონდის დაახლოებით 10%-ზე დაარსებულია დაცული ტერიტორიები.</ref> ==ტყის ეკოსისტემები== ტყეები [[საქართველო]]სა და ზოგადად, [[კავკასია|კავკასიის]] [[კონსერვაციული ბიოლოგია|ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციისათვის]] ყველაზე მნიშვნელოვანი [[ეკოსისტემა|ეკოსისტემებია]]. კავკასიის სახეობების დაახლოებით 65% თავისი არსებობისათვის ტყის ეკოსისტემებზეა დამოკიდებული.<ref name="eiec21">[https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/21 საქართველოს მეხუთე ეროვნული ანგარიში ბიომრავალფეროვნების კონვენციისადმი]</ref> [[ენდემები|ენდემური]] და რელიქტური სახეობებით მდიდარი საქართველოს ფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეების დიდი ნაწილი (98%) მთის ტყეებს წარმოადგენს და გააჩნია წყალმარეგულირებელი, [[ნიადაგი]]ს დამცველი (იცავს ნიადაგს [[ეროზია|ეროზიისაგან]]), [[კლიმატი]]ს მასტაბილიზებელი ფუნქციები (წვლილი შეაქვს კლიმატის რეგულირებაში), ამცირებს ბუნებრივი სტიქიური მოვლენების ([[მეწყერი]], [[ღვარცოფი]], კლდეზვავი, [[ქვა­თაც­ვე­ნა]] და სხვა) შედეგებს, არის მერქნული და არამერქნული რესურსების წყარო,<ref group="კომ.">ტყის არამერქნული რესურსები — სოკო, სამკურნალო და ტექნიკური ნედლეული, ასევე სხვა ბალახოვანი მცენარეები და მათი ნაწილები, ბუჩქოვანი მცენარეების ნაწილები და პროდუქტები, რომელთა შემადგენლობაშიც მერქანი არ არის. ტყის არამერქნული პროდუქცია — კაკალ-ნაყოფიანების, ხილ-კენკროვნების, სოკოსა და [[სამკურნალო მცენარეები]]ს სახით და აგრეთვე [[კავკასიური სოჭი]]ს თესლი წარმოადგენს ადგილობრივი მოსახლეობის საარსებო საშუალებების მნიშვნელოვან შემადგენელ ნაწილს. ''იხ. [https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/14 საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა მეორე ეროვნული პროგრამა (2012–2016)], თბ. 2012, გვ. 56.''</ref> ამასთანავე წარმოადგენს მნიშვნელოვან ადგილსამყოფელს მცენარეთა და ცხოველთა რელიქტური, ენდემური და საფრთხის წინაშე მყოფი მრავალი სახეობისათვის. საქართველოში ჯერ კიდევ შემორჩენილია თითქმის ხელუხლებელი ტყის [[კორომი|კორომები]], რომლებსაც გააჩნიათ უდიდესი კონსერვაციული ღირებულება. ტყის ეკოსისტემები გვხვდება ქვეყნის თითქმის ყველა რეგიონში, გამონაკლისს წარმოადგენს მხოლოდ ჯავახეთის პლატო, ხოლო [[ხევი (მხარე)|ხევისა]] და [[თუშეთი]]ს რეგიონებში ტყეს ძალიან მცირე ფართობი უკავია.<ref name="eiec">[https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/22 საქართველოს მეოთხე ეროვნული მოხსენება ბიომრავალფეროვნების კონვენციისადმი]</ref> საქართველოს ტყეები ძირითადად მერქნიანი მცენარეების შემდეგი სახეობებით არის წარმოდგენილი: ფოთლოვანი სახოებებიდან — [[წიფელი]] (1164000 ჰა ტყით დაფარული ფართობის 42%), რცხილა (298000 ჰა — ტყით დაფარული მთელი ფართობის 11.8%), [[მუხა]] (281000 ჰა — ტყით დაფარული ფართობის 11.2%), [[მურყანი]] (200000 ჰა — ტყით დაფარული მთელი ფართობის 7.2%), [[წაბლი]] (105000 ჰა — ტყით დაფარული ფართობის 3.8%), [[წიწვოვნები|წიწვიანი სახეობებიდან]] — [[სოჭი]], [[ნაძვი]] და [[ფიჭვი]] (445000 ჰა — ტყით დაფარული ფართობის 17.4%). ტყეების 22.3% გავრცელებულია ზღვის დონიდან 500 მეტრ სიმაღლემდე, 23.5% ზღვის დონიდან 501–1000 მეტრ სიმაღლემდე, 16.6% — ზღვის დონიდან 1001–1500 მეტრ სიმაღლემდე, 17.4% ზღვის დონიდან 1500–2000 მეტრ სიმაღლემდე, ხოლო 19.8% ზღვის დონიდან 2001 მეტრზე ზემოთ სიმაღლეზე. ტყეების დიდი ნაწილი დიდი და [[მცირე კავკასიონი]]ს კალთებზეა გავრცელებული. ტყეების 3.8% 0–10° დაქანების ფერდობებზე, 16.4% — 11–20° დაქანების ფერდობებზე, 17% — 21–25° დაქანების ფერდობებზე, 18.6% — 26–30° დაქანების ფერდობებზე, 20.1% – 31–35° დაქანების ფერდობებზე, ხოლო 24.1% — 35° და მეტი დაქანების ფერდობებზეა გავრცელებული. დასავლეთ საქართველოში ტყე ზღვის დონიდანვეა გავრცელებული, ხოლო აღმოსავლეთ საქართველოში ტყის სარტყელი 600–700 მეტრის სიმაღლიდან იწყება. ნიადაგობრივ და კლიმატურ პირობებზე დამოკიდებულებით ტყის ძირითადად გავრცელებული ტიპებია — ფოთლოვანი, წიწვოვანი, სუბალპური მეჩხერი და ტანბრეცილი, არიდული მეჩხერი და ჭალის ტყეები. ფოთლოვან ტყეებს უკავია ტყით დაფარული ფართობების 81%,<ref group="კომ.">სხვა მონაცემებით ფოთლოვან ტყეებს უკავიათ სულ 1948984 ჰა ანუ 84.2 %, მერქნის საერთო მარაგით 280685.2 ათასი მ³, მათ შორის დომინირებს წიფლით გაბატონებული ტყეები, ისინი წარმოდგენილია 1087728 ჰა ფართობზე ანუ საქართველოს ტყით დაფარული ფართობის 47% უკავიათ, მერქნის მარაგით 210045.5 ათასი მ³, რაც საერთო მარაგის 54.4% შეადგენს. მუხნარებს უკავიათ 10.7%, რცხილნარებს — 8.3%, წაბლნარებს — 3%, მურყნარებს — 5.1%. ყველა სხვა დანარჩენ მერქნიან და ბუჩქოვან სახეობებს საქართველოს ტყით დაფარული ფართობის 9.9% უკავიათ. იხ. ''ვაჩნაძე, გ. და სხვ., ''[https://rustaveli.org.ge/res/docs/48d3232f19a9e4b8840127f660944412da06f374.pdf აღმოსავლეთ საქართველოს წიფლნარების ფიტომასა და მასში დეპონირებული ნახშირბადის მარაგი], თბ., 2015, გვ. 5.</ref> ხოლო წიწვოვან ტყეებს შესაბამისად, — 19%. სახეობების მიხედვით ტყის ფონდი შემდეგნაირადაა წარმოდგენილი: წიფლნარები (46.6%), მუხნარები (10.6%), რცხილნარები (8.8%), სოჭნარები (7%), მურყნარები (5.5%), ნაძვნარები (4.5%), ფიჭვნარები (4%), წაბლნარები (3.2%).<ref name="eiec" /><ref group="კომ.">სსიპ ეროვნულმა სატყეო სააგენტომ 2019 წელს მის ვებ-გვერდს დაამატა სერვისი „მოითხოვე საჯარო ინფორმაცია“. შედეგად ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს, ინტერესის დასაბუთების გარეშე, შეუძლია მიიღოს ინფორმაცია/დოკუმენტები სახელმწიფო ტყის ფონდის საკითხებთან დაკავშირებით. ''იხ. [https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/13 ორჰუსის კონვენციის განხორციელების ეროვნული ანგარიშის ფორმატი IV/4 (ECE/MP.PP/2011/2/Add.1) გადაწყვეტილების შესაბამისად], თბ. 2021, გვ. 18.''</ref> დასავლეთ საქართველოს ტყეებისათვის დამახასიათებელია მარადმწვანე ფართოფოთლოვანი მერქნიანი სახეობების ქვეტყე, რომელიც შექმნილია რელიქტური გვარების Rhododendron, Epigaea, Ruscus, Ilex, Daphne, Hedera, Laurocerasus-ის სახეობებით: [[შქერი]], უნგერნის შქერი ''(Rhododendron ungernii)'', სმირნოვის შქერი ''(Rhododendron smizhowii)'', [[წყავი]], [[ბაძგი]], [[ძმერხლი]], [[გაულთერიასმაგვარი ეპიგეა|ეპიგეა]], [[კოლხური სურო]]. აღნიშნული სახეობები კოლხეთის ბიოგეოგრაფიული პროვინციის ტყეებში ქვეტყეს ქმნიან, როგორც დამოუკიდებლად, ისე ერთმანეთში შერეული ნაირგვარი კომბინაციების სახით, რაც ამ ტყეების განუმეორებლობასა და მაღალ საკონსერვაციო ღირებულებას განაპირობებს. კოლხური ქვეტყე განსაკუთრებით კარგად არის განვითარებული სამხრეთ-დასავლეთ კოლხეთში, სადაც ის ზღვის დონიდან 2300−2400 მ-მდე ვრცელდება.<ref name="eiec" /> აღსანიშნავია უთხოვრისა და ძელქვის რელიქტური ტყეები, რომლებიც შემორჩენილია აღმოსავლეთ საქართველოში — [[ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი|ბაწარასა]] და [[ბაბანეურის სახელმწიფო ნაკრძალი|ბაბანეურის]] ნაკრძალებში. 1800−1900 მეტრის სიმაღლიდან იწყება სუბალპური მეჩხერი ანუ „პარკისებური“ ტყეები, რომლებსაც ძირითადად წარმოქმნიან მაღალმთის ბოკვი და მაღალმთის მუხა. კავკასიის სუბალპურ ტანბრეცილ ტყეებს ქმნიან [[წიფელი]], [[არყი]], მაღალმთის ბოკვი, იმერული ხეჭრელი. ეს ტყეები მდიდარია ენდემური და რელიქტური სახეობებით: [[მეგრული არყი]], [[მედვედევის არყი]], [[პონტოური მუხა]].<ref name="eiec" /> ჭალის ტყეები აღმოსავლეთ საქართველოში განვითარებულია დაბლობებსა და მთისწინეთში მდინარეების — მტკვრის, ივრის, ალაზნის და ქციის ქვემო წელის გასწვრივ. მათში ჭარბობს მუხა ''(Quercus pedunculiflora)'', აგრეთვე, ვერხვი ''(Populus canescens, Populus hybrida)'', ეს ტყეები მდიდარია ლიანებით. დასავლეთ საქართველოს ჭალის ტყეებში კი წამყვანი პოზიცია უჭირავს მურყნარებს.<ref name="eiec" /> საქართველოს ტყის 95−98% ბუნებრივი წარმოშობისაა. მისი შემადგენლობა, აღნაგობა, ზრდა-განვითარება და სხვა მახასიათებლები განაპირობებს მდიდარ [[ბიომრავალფეროვნება]]ს — საქართველოს ტყეებში დაახლოებით 400-მდე სახეობის მერქნიანი მცენარე იზრდება, გაერთიანებული 123 ბოტანიკურ გვარსა და 56 ოჯახში. ბოტანიკოსების მიერ აგრეთვე აღწერილია ამ სახეობათა 182 ფორმა და 91 ვარიაცია. მათ შორისაა 153 სახეობის ხე, 202 სახეობის ბუჩქი, 29 სახეობის ნახევარბუჩქი და 11 სახეობის ლიანები.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=17.}} დენდროფლორის დიდი მრავალფეროვნების მაჩვენებელია ენდემური მერქნიანი მცენარეების სიმრავლე. მათ შორის საქართველოს ენდემია 61 სახეობა, ხოლო კავკასიისა — 43. საქართველოს მთებში შემორჩენილი ტყის მასივები დედამიწის [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერ სარტყელში]] უკანასკნელი ხელუხლებელი ტყეებია, რაც მათ გლობალურ მნიშვნელობას განაპირობებს.<ref>[http://environment.cenn.org/app/uploads/2016/09/CENN-BROCHURE-reduced_GEO.pdf საქართველოს ეროვნული სატყეო კონცეფცია]</ref> დიდი და [[მცირე კავკასიონი]]ს კალთებზე ტყეები ზ.დ. 2300–2600 მ სიმაღლემდეა გავრცელებული. სადღეისოდ ტყეები რაოდენობრივად მნიშვნელოვნად შემცირებულია მთათა კალთების ქვემო ნაწილში — დასავლეთ საქართველოში ზ.დ. 500 მ-მდე, აღმოსავლეთ საქართველოში ზ.დ. 800 მ-მდე, ასევე სუბალპებშიც (ზ.დ. 1800–2500 მ ფარგლებში). სამაგიეროდ, მთათა კალთებზე საკმაოდ ფართო ზოლი — ზემოაღნიშნულ აბსოლუტურ სიმაღლეთა შორის — უხვტყიანია. აქ ჯერ კიდევ შემორჩენილია ფაქტობრივად ხელუხლებელი და სამეურნეო საქმიანობით მცირედ სახეშეცვლილი ბუნებრივი ტყის მასივებიც.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2001|გვ=10.}} მცირეტყიანი, ფაქტობრივად უტყეოა საქართველოს მთათაშორისი ბარის ტერიტორია. ბუნებრივი ტყე აქ მხოლოდ ცალკეული კუნძულების სახით არის შემორჩენილი, რომელთა უმეტესობა დაცულ ტერიტორიებად არის გამოყოფილი. <gallery mode="packed"> Fagus orientalis kz04.jpg Fagus orientalis kz08.jpg Fagus orientalis kz06.jpg BigCovert03LB.jpg </gallery> [[ვასილ გულისაშვილი]]ს მონაცემებით საქართველოს ტყეები განლაგებულია შვიდ განსხვავებულ ბუნებრივ-ისტორიულ ტერიტორიაზე (ტყემცენარეულობის ოლქები). წარმოდგენილია როგორც ნახევრად უდაბნოების არიდული (ნათელი), ასევე [[კოლხეთის დაბლობი]]ს ჭარბტენიანი ტყეები. ტყემცენარეულობის ოლქები განსხვავებულია აგრეთვე ზღვის დონიდან სიმაღლის მიხედვით, რის გამოც თითოეულ ტყემცენარეულობის ოლქში გამოიყოფა ვერტიკალური სარტყლები. ვერტიკალური სარტყლიანობის მიხედვით ტყეები იწყება უშუალოდ შავი ზღვისპირიდან და ვრცელდება ზღვის დონიდან 2600 მ სიმაღლემდე (სუბტროპიკული ზონიდან ალპურ მდელოებამდე). ტყის ფონდის 60% განეკუთვნება შავი ზღვის აუზს, 40% — კასპიის ზღვის აუზს. ტყის ფონდის 97% წარმოდგენილია მთის ტყეებით და განლაგებულია კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის განშტოებათა ფერდობებზე (69% — მათ შორის 1.3% წყალგამყოფი ქედის ჩრდილო განშტოებებზე) და მცირე კავკასიონის და სამხრეთ კავკასიის ვულკანური მთიანეთის მთათა სისტემების ფერდობებზე (28%), ხოლო 3% განეკუთვნება ბარის ტყეებს, აქედან 2% განლაგებულია [[კოლხეთის დაბლობი|კოლხეთის დაბლობზე]], 1% — აღმოსავლეთ საქართველოს მდინარეების — [[მტკვარი|მტკვრის]], [[ქცია|ქციის]], [[იორი|ივრის]] და [[ალაზანი|ალაზნის]] ქვემო დინებების (ზ.დ. 500 მ-ზე ქვემოთ) მიმდებარე ვაკე რელიეფის ტერიტორიებზე. საქართველოს ბუნებრივი ტყეები უნიკალურია მრავალი ასპექტით, უმთავრესად კი — სახეობრივი და ფიტოცენოზური შედგენილობის მრავალფეროვნებით. იგი განპირობებულია, ძირითადად, სამი გარემოებით: [[საქართველოს ფლორა|ქვეყნის ადგილობრივი ფლორის]] სიმდიდრით (4200-მდე სახეობის უმაღლესი ჭურჭლოვანი მცენარე), გარემო პირობების (რელიეფის და ჰავის) მრავალგვარობით, ფლორისა და მცენარეულობის განვითარების ხანგრძლივი და უწყვეტი გზით (მესამეულიდან დღემდე).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2001|გვ=10.}} საქართველოს ბარში და მთის კალთების ქვემო ნაწილში ფართო გავრცელებას აღწევს მესამეულ-რელიქტური მცენარეულობის წარმომადგენლები (ფიტოცენოზები). განსაკუთრებით დიდი მრავალფეროვნებით ეს უძველესი მცენარეულობა დასავლეთ საქართველოშია წარმოდგენილი, რაც იმან განაპირობა, რომ ამ ტერიტორიაზე დიდი ცვლილებების გარეშე შემონახული იქნა მესამეულ-რელიქტური ჰავა (შავი ზღვის ძლიერი გავლენა). აღმოსავლეთ საქართველოში მესამეულ-რელიქტური მცენარეულობა, ძირითადად არასრული სახით (რელიქტურია ფიტოცენოზთა ცალკეული იარუსები), მხოლოდ მის დასავლურ ნაწილში და კახეთშია შემორჩენილი.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2001|გვ=10–11.}} ამჟამად დაცული ტერიტორიების ფარგლებში მოქცეულია ტყით დაფარული ფართობების დაახლოებით 10%. ხოლო დაცული ტერიტორიების გარეთ დარჩენილ ჭალის ტყეებსა და ტყის სუბალპურ ზოლში მოქმედებს დაცვის განსაკუთრებული რეჟიმი. ტყის ეკოსისტემებთან ასოცირებულია საქართველოს ფაუნის სახეობების უმრავლესობა, მათ შორის საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილი [[მურა დათვი]], [[ნიამორი]], [[კავკასიური არჩვი]], [[კეთილშობილი ირემი]], ენდემური [[კავკასიური სალამანდრა]]. ძალიან მდიდარია ტყეების ორნითოფაუნა, თუმცა მცირეა ენდემური და გლობალურად მოწყვლადი სახეობების რაოდენობა.<ref name="eiec" /> საქართველოს შედარებით სამხრეთული მდებარეობისა და მეოთხეულ პერიოდში მომხდარი კლიმატური ცვლილებების შედარებითი სისუსტის მეოხებით, აქ შემოინახა ზოგიერთი ელემენტი ძველი, სითბოსმოყვარული ფაუნისა, რომელიც ცხოვრობდა ზომიერ ზონაში მესამეულ პერიოდში, და რომელიც ნეოგენური და მეოთხეული კლიმატური რხევების შედეგად გაქრა აღნიშნული ზონის უმეტესი ნაწილიდან. საქართველოს ცხოველთა სამყაროს მნიშვნელოვნად ამრავალფეროვნებს რელიქტების (შავი ვირთაგვა, ღეროთვალიანი ბუზი, უფრთო ჭრიჭინა და სხვ.) და ენდემების ([[კოლხური ხოხობი]], [[დასავლეთკავკასიური ჯიხვი]], [[აღმოსავლეთკავკასიური ჯიხვი]] და სხვ.) სიმრავლე. თანამედროვე ფაუნის მნიშვნელოვანი ელემენტია გარედან შემოყვანილი და აკლიმატიზებული ცხოველები — [[ნუტრია]], [[ენოტისმსგავსი ძაღლი|ენოტისებური ძაღლი]], ამერიკული [[წაულა]], ალთაური ციყვი, ცოცხალმშობი თევზი [[გამბუზია]], [[სარკისებრი კობრი]], სიგა და სხვა. საქართველოს ბარის ზონა უმეტესწილად ათვისებულია, რის გამო ველური ფაუნაც უფრო გაღარიბებულია. აქ გვხვდება ევროპული ზღარბი, [[თხუნელასებრნი|თხუნელა]], [[კურდღელი]], [[გარეული ღორი]], [[ციყვი]], [[მაჩვი]], [[შველი]] და სხვ. ფრინველებიდან — [[მწყერი]], [[გვრიტი]], [[ქორი]], [[მიმინო]], [[შაშვი]], [[ბულბული]], [[კოდალა]], [[გუგული]] და სხვა. ტყის ზონა ხასიათდება მდიდარი და ნაირგვარი ფაუნით, რომელიც დღეისათვის მნიშვნელოვნად გაღარიბებულია. [[ძუძუმწოვრები]]დან აღსანიშნავია — [[შველი]], [[ირემი]], [[გარეული ღორი]], [[მგელი]],<ref group="კომ.">თანამედროვე გენეტიკური გამოკვლევებით დადგინდა, რომ საქართველოში ბინადრობს მგლის ევრაზიული ქვესახეობა (Eurasian wolf) — ჩვეულებრივი მგელი ''(Canis lupus lupus)''. ''იხ. ი. ბადრიძე, [https://georgianencyclopedia.ge/ka/form/30355 მგელი]''</ref> [[მელა]], [[მურა დათვი]], [[კვერნა]], [[ციყვი]], [[ამიერკავკასიური ზაზუნა]], [[კურდღელი]] და სხვ. [[მაჩვი]]ს ქვესახეობებიდან გვხვდება ამიერკავკასიური და ჩრდილოკავკასიური მაჩვი. [[ფოცხვერი]]ს ქვესახეობებიდან გვხვდება ჩვეულებრივი და კავკასიური ფოცხვერი.<ref group="კომ.">სა­ქარ­თველო­ში კავკასიური ფოცხვერი უფრო ხშირად გვხვდე­ბა ბორჯომის, კინტრიშის, ბაწარის და ლაგოდეხის ნაკრძალებში, ზე­კარში, აბასთუმნის ტყეებში, ალაზნის, ივრის, არაგვის, ქსნის, ლიახვის ხეობათა სათავეებში, გუმისთის, ბზიფისა და კო­დო­რის ხეობებში. ''იხ. [https://georgianencyclopedia.ge/ka/form/16424 სა­ქარ­თვე­ლოს სსრ წითელი წიგნი], თბ., 1982.''</ref> [[ფრინველები]]დან გვხვდება — [[ბატები|ბატი]],<ref group="კომ.">საქართველოში ხუთი სახეობის ბატი გვხვდება — მცირე თეთრშუბლა ბატი, დიდი თეთრშუბლა ბატი, რუხი ბატი, მეკალოე ბატი და წითელყელა ბატი.</ref> [[ბატკანძერი]], [[გარეული იხვი]], [[იშხვარი]], [[ლაკლაკი]], [[როჭო]], [[ხოხობი]] და სხვ. [[ქვეწარმავლები]]დან ტყის ზონაში გავრცელებულია — [[ჯოჯო]], [[გველხოკერა]], [[ანკარა (გვარი)|წყლის ანკარა]], [[ჩვეულებრივი ანკარა]], [[კავკასიური გველგესლა]] და სხვა. [[ამფიბიები]]დან — [[კავკასიური სალამანდრა]], [[ტრიტონი (გვარი)|მცირეაზიური ტრიტონი]], [[მწვანე გომბეშო]], [[ჩვეულებრივი გომბეშო]] და სხვა. [[თევზები]]დან — [[ორაგული]], [[კალმახი]], [[შამაია]], [[ხრამული]], [[ლოქო]], [[წვერა]] და სხვა. ალპურ ზონაში [[ძუძუმწოვრები]]დან ბინადრობენ [[ჯიხვი]], [[ნიამორი]], [[კავკასიური არჩვი]], [[პრომეთეს მემინდვრია]] და სხვა. ალპურ ზონაში ბევრია ფრინველი — [[შურთხი]], [[როჭო]], [[ტოროლასებრნი|მთის ტოროლა]], [[სტვენია]], [[მთის არწივი]] და სხვა. 2010 წელს პროექტის „ბიომრავალფეროვნების მდგრადი მართვა სამხრეთ კავკასიაში“ მხარდაჭერით შემუშავდა ჰაბიტატების კლასიფიკაციის ეროვნული სისტემა, რომელიც განახლდა 2012 წელს. „ზურმუხტის ქსელის“ განვითარების პროგრამის ფარგლებში მოხდა ბერნის კონვენციის მე-4 დანართში შეტანილი ჰაბიტატებიდან საქართველოში არსებული 15 ჰაბიტატის შერჩევა. ასევე შერჩეული იქნა 27 პრიორიტეტული ჰაბიტატი მათზე მოქმედი საფრთხეების და თვით ამ ჰაბიტატების სენსიტიურობის მიხედვით, რომელთა შორის წარმოდგენილი იყო — სუბალპური წიფლნარი ტყე ნეკეჩხლის სახეობებით (Acer spp.), კირქვიანების წიფლნარი ტყე (Cephalanthero-Fagenion), წიფლნარი კოლხური ქვეტყით (Fageta fruticosa colchica), ფერდობის, ნაშალის და ნაპრალის შერეული ტყეები (Tilio-Acerion), ჭაობიანი ტყე, მდინარის სანაპირო ტყე, ქსერო-თერმოფილური მუხნარი, ბიჭვინთის ფიჭვის ტყე (Pinus pithyusa), უთხოვრის ტყე (Taxus baccata), წაბლის ტყე (Castanea sativa), ძელქვის ტყე (Zelkova carpinifolia), ბზიანი ტყე (Buxus colchica), კოლხეთის რელიქტური ფართოფოთლოვანი შერეული ტყე, არიდული ნათელი ტყე, სუბალპური არყნარი (Betula litwinowii).<ref name="eiec21" /> საქართველოში გავრცელებული უცხო [[ინვაზიური სახეობა|ინვაზიური სახეობები]] საფრთხეს უქმნიან როგორც ხმელეთის, ისე წყლის ეკოსისტემებს, რისი მაგალითიცაა ინვაზიური მავნებლებით ტყის ეკოსისტემების დაზიანება დიდ ფართობებზე. საქართველოს ტყეებს, განსაკუთრებით [[ჭალის ტყე]]ებს, საშიშროებას უქმნიან პავლოვნია ''(Paulownia tomentosa)'' და ხემყრალა ''(Ailanthus altissima)''. [[ჩინური ხემყრალი|ხემყრალამ]] შესაძლოა დათრგუნოს ჭალის ტყის ადგილობრივი სახეობები, როგორიცაა კავკასიური ლაფანი ''(Pterocaria pterocarpa)''. პავლოვნიას გაშენება ხდება სასოფლო-სამეურნეო მიწებზე მერქნული რესურსის მიღების გამო. პავლოვნია იწყებს გავრცელებას დასავლეთ საქართველოს ადგილობრივ ტყეებში (აჭარა) და კახეთში, ლაგოდეხში და შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას ლაგოდეხის დაცულ ტერიტორიებს.<ref name="eiec21" /> საქართველოს ტყის ეკოსისტემებისათვის ძირითადი საფრთხეებია: ტყის რესურსებით არამდგრადი სარგებლობა, რისი გამომწვევი ერთ-ერთი მიზეზია ადგილობრივი მოსახლეობისათვის ხელმისაწვდომი ალტერნატიული ენერგორესურსების ნაკლებობა; პირუტყვის ჭარბი ძოვება, რაც იწვევს ტყის ბუნებრივი განახლების უნარის დაკნინებას; ტყის მავნებლები და დაავადებები; არაადგილობრივი ინვაზიური სახეობები; ტყის გახშირებული ხანძრები; და ასევე, არსებული ხარვეზები კანონმდებლობასა და მართვაში. ტყის რესურსებით არამდგრადმა სარგებლობამ დიდი ზიანი მიაყენა წიფლნარებს საქართველოს მთიანეთში და წაბლის ტყეებს კოლხეთის მთისწინეთში, მუხის ტყეები მხოლოდ შორეულ ხეობებში და შედარებით მწირ ნიადაგებზეა შემორჩენილი.<ref name="eiec21" /> 2013 წელს მომზადდა „საქართველოს ეროვნული სატყეო კონცეფცია“, რომლის მიზანია ტყის მდგრადი მართვის სისტემის ჩამოყალიბება, რომელიც უზრუნველყოფს საქართველოში ტყეების რაოდენობრივი და ხარისხობრივი მაჩვენებლების გაუმჯობესებას, ბიომრავალფეროვნების დაცვას, ტყეების ეკოლოგიური ფასეულობების გათვალისწინებით მათი ეკონომიკური პოტენციალის ეფექტიან გამოყენებას.<ref name="eiec21" /> ==საქართველოს ტყის ფონდი== საქართველოს ტყის ფონდი წარმოადგენს სახელმწიფო ტყის ფონდისა და საქართველოში საკუთრების სხვა ფორმებით არსებული ტყეების და მათი რესურსების ერთობლიობას. სახელმწიფო ტყის ფონდი წარმოადგენს საქართველოს სახელმწიფო ტყის, საქართველოს კანონმდებლობით მისთვის მიკუთვნებული მიწებისა და მისი რესურსების ერთობლიობას. სახელმწიფო სამეურნეო ტყის ფონდი წარმოადგენს სახელმწიფო ტყის ფონდს, სახელმწიფო ტყის ფონდის დაცული ტერიტორიების გარდა. ადგილობრივი ტყის ფონდი წარმოადგენს სახელმწიფო სამეურნეო ტყის ფონდის ნაწილს, რომელთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს საქართველოს ტყის კოდექსისა და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად არეგულირებენ ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოები.<ref>[https://faolex.fao.org/docs/pdf/geo20885GEO.pdf საქართველოს ტყის კოდექსი]</ref><ref>[https://faolex.fao.org/docs/pdf/geo137716GEO.pdf საქართველოს კანონი ტყის ფონდის მართვის შესახებ]</ref> [[საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო]]ს, სსიპ აჭარის სატყეო სააგენტოს, სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტოსა და სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტოს წყაროებზე დაყრდნობით, [[საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური]]ს მიერ ქვემოთ წარმოდგენილი მონაცემები ასახავს 2023 წლისთვის არსებულ საქართველოს ტყის ფონდის მდგომარეობას რეგიონების მიხედვით.<ref>[https://www.geostat.ge/ka/modules/categories/822/tqis-resursebi საქართველოს ტყის ფონდი]. საქსტატის ოფიციალური ვებგვერდი.</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !საქართველოს ტყის ფონდი რეგიონების მიხედვით, 2023 <br />(ათასი ჰექტარი)!!ტყის ფონდის <br />ფართობი!! აქედან ტყით <br />დაფარული |- |საქართველო||3069.1||2812.6 |- |აფხაზეთის არ-ის ტყის ფონდი{{შენიშვნა|მონაცემები შეფასებულია სატელიტური დაკვირვებით, სპექტრული ანალიზის შედეგად.}}||423.3||423.3 |- |აჭარის სატყეო სააგენტოს ტყის ფონდი||149.6||141.8 |- |დაცული ტერიტორიების ტყის ფონდი||574||430.3 |- |ეროვნული სატყეო სააგენტოს ტყის ფონდი{{შენიშვნა|ცხინვალის რეგიონის ჩათვლით.}}||1922.2||1817.2 |- |[[გურიის მხარე|გურია]]||85.4||82.1 |- |[[იმერეთის მხარე|იმერეთი]]||280.2||269 |- |[[კახეთის მხარე|კახეთი]]||283.6||263.7 |- |[[მცხეთა-მთიანეთის მხარე|მცხეთა-მთიანეთი]]||181.9||169.2 |- |[[რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე|რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი]]||267.9||254.5 |- |[[სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე|სამეგრელო-ზემო სვანეთი]]||271.6||255.3 |- |[[სამცხე-ჯავახეთის მხარე|სამცხე-ჯავახეთი]]||122.2||117.3 |- |[[ქვემო ქართლის მხარე|ქვემო ქართლი]]||145.1||132 |- |[[შიდა ქართლის მხარე|შიდა ქართლი]]||284.3||274.1 |} {{შენიშვნების სია}} ==საქართველოს ძირეული ტყეები== ბუნებრივ ტყეებს საქართველოში ტერიტორიის დაახლოებით 1/3 ნაწილი (32–35%) უკავია. მათგან დიდი უმეტესობა ძირეული ტყეებია, რომელთა ფიტოცენოლოგიური სტრუქტურის ჩამოყალიბება განხორციელდა ხანგრძლივი პერიოდის მანძილზე (მესამეულიდან დღემდე). სადღეისოდ საქართველოს ძირეული ტყეები (ფიტოცენოზები) მეტ-ნაკლებად სტაბილურ, ე.წ. კლიმაქსურ მცენარეულობას წარმოადგენს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=3.}} საქართველოს ძირეული ტყეების მთავარი ფორმაციებია (საერთო ფართობის მიხედვით) — წიფლნარი (Fagus orientalis), ქართული მუხის (Quercus iberica) მუხნარი, [[წაბლნარი]] (Castanea sativa), [[სოჭნარი]] (Abies nordmanniana), [[ნაძვნარი]] (Picea orientalis). მათ წილად მოდის ქვეყნის ბუნებრივი ტყეების ორ მესამედზე მეტი. ძირეულ ტყეებს მიეკუთვნება შედარებით შეზღუდული გავრცელების ფორმაციებიც — ჭალის მუხის (Quercus longipes), მაღალმთის მუხის (Quercus macranthera), იმერული მუხის (Quercus imeretina) და მუხის სხვა სახეობებისაგან შექმნილი ტყეების ფორმაციები (მუხნარები); არიდული ტყეები — საკმლისხიანი (Pistacia mutica) და ღვიიანი (Juniperus foetidissima, J. polycarpos); მურყნარი (Alnus barbata); ლიტვინოვის არყის (Betula litwinowii) არყნარი; კავკასიური ფიჭვის (Pinus sosnowskyi) ფიჭვნარი; ბიჭვინთის ფიჭვის (Pinus pithyusa) ფიჭვნარი; ძელქვნარი (Zelkova carpinifolia) და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=3.}} ძირეული ტყეების ფორმაციების ბუნებრივი არეალის ფარგლებში გვხვდება დროებითი (წარმოებული, მეორადი) ტყეების ფორმაციებიც, კერძოდ — რცხილნარი (Carpinus caucasica), [[ფიჭვნარი]] (Pinus sosnowskyi), მტირალა არყის (Betula pendula) არყნარი, [[მთრთოლავი ვერხვი]]ს (Populus tremula) ვერხვნარი, [[მურყნარი]] (Alnus barbata). ძირეული ტყეების ფორმაციების ბუნებრივი არეალის ფარგლებშივე გავრცელებულია (ზოგან საკმაოდ ფართოდ) ტყისშემდგომი (მეორადი) მცენარეულობაც — ბუჩქნარები და ბალახეულობა.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=4.}} <gallery mode="packed-hover" heights="154px"> File:Dartlo, 2024 (03).jpg|ალტ=|დართლო File:Borjomi Kharagauli National Park Georgia.jpg|ალტ=|ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი File:Dartlo, 2024 (02).jpg|ალტ=|დართლო File:Lagodekhi National Park. Forest.jpg|ალტ=|ლაგოდეხის ეროვნული პარკი </gallery> აღნიშნული მცენარეულობის ფორმირება ძირეული ტყეების ამა თუ იმ ფორმაციის არეალის ფარგლებში მიმდინარეობდა ხანგრძლივი დროის (ათასწლეულების) მანძილზე, როგორც ბუნებრივად (ბუნებრივი სუქცესიები), ისე ადამიანის გავლენით (ანთროპოგენური სუქცესიები). ძირეული ტყეების დროებით (წარმოებულ) ტყეებად და ტყისშემდგომ მცენარეულობად ტრანსფორმაციის პროცესები დაჩქარდა და ტრანსფორმირებული (მეორადი) მცენარეულობის წარმომადგენელთა არეალი მეტისმეტად გაფართოვდა უკანასკნელ საუკუნეებში, რაც ძირითადად განაპირობა ძირეული ტყის მცენარეულობაზე (ფიტოცენოზებზე) ადამიანის მრავალმხრივმა უარყოფითმა ზემოქმედებამ (ტყის რესურსების გადაჭარბებული ამოღება, უსისტემო ჭრა, ხელოვნური ხანძარი ტყეში, ტყეში და ნატყევარზე შინაური პირუტყვის ძოვების მოუწესრიგებლობა და სხვ.). საქართველოს ძირეული ტყეების ფორმაციების ბუნებრივი გეოგრაფიული და ეკოლოგიური არეალის ფარგლებში ჩამოყალიბებული ტყისშემდგომი მცენარეულობის მრავალი წარმომადგენელი (ძირეული ტყეების ანთროპოგენური სუქცესიების შუა და ბოლო სტადიების მცენარეულობა) — მეორადი ქსეროფილური ბუჩქნარები (ჯაგრცხილნარები, ძეძვიანები, გრაკლიანები, ნაირბუჩქნარები და სხვ.), სტეპები, ნახევრად უდაბნოები — სადღეისოდ, ძირეული ტყეების ანთროპოგენურ ტრანსფორმაციასთან დაკავშირებულ, მეტ-ნაკლებად ტრანსფორმირებულ გარემო პირობებში (მიკრო- და მეზოკლიმატის ცვლილება გამშრალების მიმართულებით, ყოფილი ტყის ნიადაგების დეგრადირება) უკვე სტაბილურ (კლიმაქსურ) მცენარეულობას წარმოადგენს, რომელთა ბუნებრივად შეცვლა წინამორბედი ძირეული ტყით პრაქტიკულად გამორიცხულია (თანამედროვე კლიმატის პირობებში იგი შესაძლებელია მხოლოდ ძირეული ტყის ხელოვნურად აღდგენა-რეკონსტრუქციის გზით).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=4–5.}} ძირეული ტყეები (ტყის ცენოზები) ქვეყნის მრავალფეროვანი, მეტ-ნაკლებად სტაბილური ბუნებრივი ეკოსისტემების საფუძველს წარმოადგენს. მათზე უშუალოდ არის დამოკიდებული ცხოველური ორგანიზმების (სახეობების, პოპულაციების) სტაბილურობაც. ძირეული ტყეების ცენოზები ბუნებრივ ეკოსისტემათა სხვა კომპონენტების (ნიადაგი, წყლის რეჟიმი და სხვ.) სტაბილურობის მთავარ გარანტსაც წარმოადგენს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=5.}} <gallery mode="packed-hover" heights="154px"> File:Lagodekhi 28.jpg|ალტ=|ლაგოდეხის ეროვნული პარკი File:Lagodekhi 21.jpg|ალტ=|ლაგოდეხის ეროვნული პარკი File:Lagodekhi 04.jpg|ალტ=|ლაგოდეხის ეროვნული პარკი File:Lagodekhi 06.jpg|ალტ=|ლაგოდეხის ეროვნული პარკი </gallery> ბუნებრივი მცენარეული რესურსების გამოყენების საკითხების კვლევით დადგენილი იქნა, რომ ძირეული ტყეები ამ მხრივაც გამორჩეულია. დადგენილია, რომ დედამიწის ნებისმიერ ბუნებრივ რეგიონში თუ ქვეყანაში ძირეული ტყე მთლიანობაში არის ყველაზე ოპტიმალური და პერსპექტიულიც — ძვირფასი მერქნის და ტყის სხვა რესურსების მდგრადი გამოყენების თვალსაზრისით. ძირეული ტყეების შემქმნელი სახეობები პრაქტიკულად არ ან იშვიათად ზიანდება მცენარეთა მავნებლებით, სოკოვანი და სხვა დაავადებებით, კლიმატური და ნიადაგური შეუთავსებლობით და ა.შ. ამითაა განპირობებული, რომ ძირეული ტყე ოპტიმალურად ასრულებს მოცემულ რეგიონში ძალზე მნიშვნელოვან ეკოლოგიურ (ნიადაგდაცვით, წყალშენახვით და წყალმარეგულირებელ, ჰავის გამაჯანსაღებელ და სხვ.) ფუნქციებსაც.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=5.}} საქართველოში ძირეულ ტყეების დაცვის (არეალის შენარჩუნების) მიზნით შექმნილია დაცული ტერიტორიების (ძირითადად ნაკრძალების) ფართო ქსელი, რომლის საერთო ფართობი სადღეისოდ ასი ათასამდე ჰექტარია. ნაკრძალები განლაგებულია ქვეყნის სხვადასხვა ბუნებრივ-კლიმატურ ზონაში, რაც საშუალებას იძლევა საიმედოდ იყოს დაცული ძირეული ტყეების პრაქტიკულად ყველა წარმომადგენელი (ფორმაცია).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=6.}} ==აღმოსავლეთ საქართველოს ძირეული ტყეები== აღმოსავლეთ საქართველოს ძირეული ტყეების ფორმაციებს შორის დომინირებს ქართული მუხის (Quercus iberica) ტყე (მუხნარი) და აღმოსავლური წიფლის (Fagus orientalis) ტყე (წიფლნარი). საქართველოს ძირეული ტყეების უძველესი ფორმაციები — აღმოსავლური ნაძვის (Picea orientalis) და კავკასიური სოჭის (Abies nordmanniana) ტყეები (ნაძვნარი, სოჭნარი, ნაძვნარ-სოჭნარი, წიფლნარ-სოჭნარი და სხვ.) აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელებულია, ძირითადად, დასავლურ (კოლხეთის მოსაზღვრე) ნაწილში (ბორჯომ-ბაკურიანის რეგიონი, მდ. დიდი ლიახვის ხეობა). ნაძვნარები და ნაძვის სიჭარბით ტყეები (წიფლნარ-ნაძვნარი, სოჭნარ-ნაძვნარი) საკმაოდ ფართო გავრცელებას აღწევს ცენტრალურ თრიალეთზეც, გვხვდება აღმოსავლეთ თრიალეთზეც (მდ. ალგეთის ზემო წელის აუზი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=8.}} აღნიშნულ ტყეებზე, როგორც სატყეო მეურნეობის უმთავრეს ობიექტებზე, ანთროპოგენური ზემოქმედების მასშტაბები ყოველთვის მაღალი იყო. იგი განსაკუთრებით ძლიერი და ხანგრძლივი იყო აღმოსავლეთ საქართველოს მჭიდროდ დასახლებულ რეგიონებში, ძირითადად ბარში და მთის ქვედა სარტყელში, აგრეთვე — გზების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების (კულტურული მცენარეულობა, ბუნებრივი სათიბ-საძოვრები) მოსაზღვრე ტყიან ტერიტორიაზე. ამასთან დაკავშირებით, პირველადი ძირეული ტყეების ანთროპოგენურ-დიგრესული სუქცესიებიც ყველაზე მასშტაბურად სწორედ ამ ტერიტორიაზე განხორციელდა.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=8.}} ==მუხნარი ტყეები== საქართველოში ბუნებრივად გავრცელებულია მუხის (Quercus) 7 სახეობა, რომელთაგან მთაში ტყეებს ძირითადად 2 სახეობის მუხა ქმნის — ქართული მუხა ''(Quercus iberica)'' და მაღალმთის ანუ აღმოსავლეთის მუხა ''(Quercus macranthera)''. ქართული მუხის გაბატონებით (მონოდომინანტური) ან მუხის სიჭარბით (ბიდომინანტური) შექმნილი ტყეები (მუხნარები, რცხილნარ-მუხნარები, იფნარ-მუხნარები) გავრცელებულია საქართველოს თითქმის ყველა მთიან რეგიონში. მათი საერთო ფართობი [[1980-იანები|1980-იანი წლებისათვის]] დაახლოებით 200000 ჰექტარს შეადგენდა. ქართული მუხის ტყეების [[ჰიფსომეტრია|ჰიფსომეტრიული]] გავრცელება აღმოსავლეთ საქართველოში საშუალოდ ზღვის დონიდან 600–700 მ-დან იწყება (დასავლეთ საქართველოში, კერძოდ სვანეთსა და რაჭაში 400–500 მ-დან). გავრცელების ზემო საზღვარი 1000–1100 მ-ზე მდებარეობს. ზოგან (ზემო სვანეთში, თრიალეთის ქედის ცალკეულ ხეობებში) სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე მუხნარი ტყის კორომები ზღვის დონიდან 1500–1700 მ სიმაღლემდე ვრცელდება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2014|გვ=16.}} ქართული მუხის ტყეები, რომლებიც ბართან ტერიტორიულად ახლოს იყო გავრცელებული (ისტორიულ წარსულში ქართული მუხა აღმოსავლეთ საქართველოს ბარშიც ქმნიდა ტყის მასივებს), მოსახლეობის მოთხოვნილებას ტყის რესურსებზე ძირითადად ეს ტყეები აკმაყოფილებდა. ამასთან დაკავშირებით, მუხნარებით დაფარული ფართობები თანდათან შემცირდა, თავდაპირველად ქალაქების და დაბების მიდამოებში, მთისწინებზე. მოგვიანებით მთის კალთებზეც (განსაკუთრებით სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე). უკანდახეული მუხნარების ადგილი თანდათანობით დაიჭირა ტყისშემდგომმა მცენარეულობამ — ბუჩქნარებმა, აღმოსავლეთ საქართველოში — სტეპისა და ნახევრად უდაბნოს მცენარეულობამაც. ამჟამად მუხნარი ტყეების ქვესარტყელში (ზღვის დონიდან 500–600 მ-დან 1000–1100 მ-მდე) მუხის ტყის მოზრდილი მასივი იშვიათობაა. შემორჩენილია, ძირი- თადად, მუხნარი ტყის ცალკეული კორომები, რომელთა უმეტესობა მეტ-ნაკლებად გამეჩხერებული და დაბალპროდუქტიულია. მათი ბუნებრივი განახლება სუსტად მიმდინარეობს, მრავალგან განახლება პრაქტიკულად შეწყვეტილია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2014|გვ=17.}} ===მაღალმთის მუხნარები=== მუხნარები, შექმნილი მაღალმთის მუხის ''(Quercus macranthera)'' მიერ, გავრცელებულია ძირითადად აღმოსავლეთ საქართველოში, ზღვის დონიდან 1600–1700 მ-დან 2100–2200 მ-მდე. დასავლეთ საქართველოში მაღალმთის მუხნარების გავრცელება შეზღუდულია, გვხვდება, ძირითადად, რაჭა-ლეჩხუმში, ქვემო და ზემო სვანეთში. მუხნარი ტყეები, რომლებიც ძირითადად სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობებზეა განვითარებული (საუკეთესო სათიბ-საძოვრების არეალში), ტრადიციულად განიცდიდა ანთროპოგენურ წნეხს (უსისტემო ჩეხვა, შინაური პირუტყვის ტყეში სისტემატური ძოვება), რამაც ამ ტყეების ფართობების მკვეთრი შემცირება გამოიწვია. ამჟამად საქართველოს მაღალმთიანეთში მუხნარი ტყის მომცრო მასივები და ცალკეული ტყის კორომებია გადარჩენილი, რომელთა ხევნარები მეტ-ნაკლებად გამეჩხერებულია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ.|2014|გვ=61.}} ===ქართული მუხის ტყეების ანთროპოგენური სუქცესიები=== აღმოსავლეთ საქართველოს ტყეების ერთ-ერთი მთავარი ფორმაციის — ქართული მუხის (Quercus iberica) ტყის ანთროპოგენურ-დიგრესული სუქცესიების შესწავლაში წვლილი მრავალმა მკვლევარმა შეიტანა (სახოკია, 1958; კეცხოველი, 1960, 1980; მახათაძე, 1962; კეცხოველი, ხარაძე, ივანიშვილი, გაგნიძე, 1975; ქვაჩაკიძე, ჯანდიერი, 1976; ქვაჩაკიძე, იაშაღაშვილი, 1992; ქვაჩაკიძე, 1996, და სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=9.}} [[ნიკო კეცხოველი]] (1960), იხილავს რა აღმოსავლეთ საქართველოს მთების კალთებზე ქართული მუხის (Quercus iberica) ტყეებიდან ქსეროფილური ბუჩქნარების (ჯაგეკლიანების, ძირითადად — ძეძვიანების Paliurus spina christi) ჩამოყალიბების სუქცესიურ პროცესს, გამოჰყოფს ამ პროცესის 4 თანმიმდევრულ საფეხურს: I საფეხური: მუხნარ (მუხნარ-ჯაგრცხილნარ) ტყეში, მის ტყისპირებში შეჭრილია ძეძვის თითო-ოროლა ეგზემპლარი. ძეძვის ბუჩქები, მოქცეული ტყის საბურველის ქვეშ, მორფოლოგიურად განსხვავებულია ღია ადგილებში მოზარდი ძეძვისაგან (დაგრძელებულია ღერო-ტოტები და სხვ.). ტყის ნიადაგური საფარი პრაქტიკულად შენარჩუნებულია. ანალოგიური სურათები ხშირად გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოს ყველა მთიან რეგიონში, კავკასიონისა და თრიალეთის ქედებისა და შტოქედების კალთებზე.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=9.}} II საფეხური: ანთროპოგენური ზეწოლის შედეგად მუხის ხეები დაჯაგულია. პრაქტიკულად უკვე ჩამოყალიბებულია ტყისშემდგომი ბუჩქნარი – ჯაგრცხილნარი. ბუჩქნარის საერთო ფონზე შეინიშნება მეჩხრად მდგარი წინამორბედი ტყის სახეობები — ქართული მუხა, იფანი, მინდვრის ნეკერჩხალი და სხვ. ჯაგრცხილნარის შემადგენლობაში მონაწილეობს ქსეროფილური ბუჩქები — ძეძვი, გრაკლა, შავჯაგა და სხვ. ტყის ნიადაგური საფარი (მუხნარი ტყისათვის დამახასიათებელი ნიადაგები) მეტ-ნაკლებად შენარჩუნებულია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=9–10.}} III საფეხური: ცენოზებში გაბატონებულია ჯაგრცხილა, შერეულია დაჯაგული მუხა, იფანი. შედარებით გამეჩხერებულ ადგილებში მყარად იკიდებს ფეხს ძეძვი და სხვა ქსეროფილური ბუჩქები. მუხნარი ტყისათვის დამახასიათებელი სახეობები (ხე, ბუჩქი, ბალახი) მცირე რაოდენობითაა შემორჩენილი. ნიადაგური საფარი დეგრადირებულია, ხშირად დედაქანიცაა გაშიშვლებული. ამ ცენოზების შემდგომ დეგრადირებას აჩქარებს შინაური პირუტყვის ხშირი ძოვება. ისპობა, ძირითადად, მუხის, იფანის, ჯაგრცხილას ამონაყარი; ძეძვი და სხვა ეკლიანი ბუჩქები საქონლისაგან პრაქტიკულად არ ზიანდება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=10.}} IV საფეხური: ცენოზებში გაბატონებულია ძეძვი (ფორმირებულია ძეძვიანები). მეტნაკლები რაოდენობით შერეულია სხვა ქსეროფილური ბუჩქები — შავჯაგა, ჯორის ძუა და სხვ. გვხვდება ბიდომინანტური ცენოზებიც — ძეძვიან-შავჯაგიანი, ძეძვიან-გრაკლიანი და სხვ. [[ნიკო კეცხოველი]]ს მიხედვით, აღმოსავლეთ საქართველოს მუხნარი ტყეების დეგრადაციის პროცესში (სუქცესიის ბოლო საფეხურებზე) ხშირად ვითარდება ბალახოვანი ცენოზებიც, კერძოდ, მეორადი უროიანი ველი (Botriochloa ischaemum).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=10.}} [[მიხეილ სახოკია]]ს (1958) თბილისის შემოგარენისათვის მოჰყავს ქართული მუხის ტყეების ანთროპოგენური დიგრესიის პროცესში ფორმირებული ცენოზები — ძეძვიანები, გრაკლიანები, ნაირბუჩქნარები, გლერძიანები და სხვ. სტეპის მცენარეულობის წარმომადგენელთაგან დომინირებს უროიანები, ვაციწვერიანები და სხვ. ავტორის მიხედვით, აღნიშნული მცენარეულობა ქართული მუხის ტყეების, აგრეთვე — რცხილნარების, ნათელი (არიდული) ტყეების და ჭალის ტყეების ანთროპოგენური სუქცესიის ამა თუ იმ სტადიის მცენარეულობას განეკუთვნება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=10–11.}} ===ქართული მუხის მუხნარები=== ზ.დ. 500–600 მ-დან 1000–1100 მ სიმაღლემდე გავრცელებულია ქართული მუხის ტყეები. მუხასთან ერთად ამ სარტყელში იზრდება ჩვეულებრივი იფანი, მინდვრის ნეკერჩხალი, რცხილა, [[ჯაგრცხილა]]. ქვეტყეში გვხვდება [[ჭანჭყატი]], [[ზღმარტლი]], [[შინდი]] და სხვა.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=16.}} საქართველოს ძირეული ტყეების ფორმაციათაგან ადამიანის სამეურნეო საქმიანობის გავლენით ერთ-ერთი ყველაზე მეტად „დაზარალებული“ — ქართული მუხის (Quercus iberica) ტყეებია (ფორმაცია — მუხნარი). საქართველოს ბარში ქართული მუხის ტყე სადღეისოდ თითქმის აღარსადაა შემორჩენილი, გარდა აქა-იქ გაფანტული ცალკეული ხეებისა და მომცრო კორომებისა. პრაქტიკულად მთლიანად განადგურდა და ტყისშემდგომი მცენარეულობით (ჯაგრცხილნარი, ნაირბუჩქნარი, ძეძვიანი, გრაკლიანი, მეორადი სტეპები) შეიცვალა ქართული მუხის ტყე მთისწინებზეც. სადღეისოდ ქართული მუხის ტყე შემორჩენილია ფორმაციის ბუნებრივი არეალის ზემო ნაწილში — ზ.დ. 600–700 მ-დან 1000–1100 მ-მდე. ქვეყნის ზოგიერთ რეგიონში (სვანეთი, რაჭა, თრიალეთის ქედის ჩრდილო კალთა და სხვ.) ქართული მუხის ტყის მოზრდილი დაჯგუფებები გვხვდება უფრო მაღლაც — ზ.დ. 1400–1600 მ-მდე.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=52.}} ძირეული მუხნარები, რომლებიც ქართული მუხის საქართველოს არეალში ისტორიულ წარსულში წარმოდგენილი იყო მაღალტანიანი და მაღალპროდუქციული კორომებით, აღარსად შემორჩა. მათ ადგილზე სადღეისოდ გვხვდება დაბალტანიანი, დაბალპროდუქტიული, ძირითადად ამონაყრით განახლებადი, ე. წ. მეორადი მუხნარები, რომელთა ფიტოცენოლოგიური სტრუქტურის ფორმირება განხორციელდა ადამიანის სამეურნეო საქმიანობის (ანთროპოგენური წნეხის) პირობებში. ამდენად, იგი არ შეესაბამება ბუნებრივი პირველადი მუხნარების ფიტოცენოლოგიურ სტრუქტურას, მის უმთავრეს პარამეტრებს (ფიტოცენოზების სახეობრივი შედგენილობა, ჰორიზონტალური და ვერტიკალური სტრუქტურა), განახლების (კვლავწარმოების) ბუნებრივ მსვლელობას, პროდუქტიულობას, ტყის სხვა ფორმაციებთან ურთიერთობის (სუქცესიური განვითარების) ხასიათს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=52–53.}} მეორადი (უმთავრესად ამონაყრითი) მუხნარები ხასიათდება დაბალი პროდუქტიულობით (მერქნის მცირე წლიური შემატება; მერქნის საერთო მარაგი ერთ ჰა-ზე მეტწილად 70–100 მ³ ფარგლებში ცვალებადობს). იგი განპირობებულია, ძირითადად, ქართული მუხის პოპულაციების გენეტიკური დაკნინებით (მრავალჯერადი ამონაყრითი თაობები). ამონაყრითი მუხნარების დღევანდელი თაობები აღარ შეესაბამება არც ქართული მუხის (სახეობის) ბიოლოგიურ პოტენციურ შესაძლებლობას, არც მუხნარების ქვეშ განვითარებული ნიადაგების (ძირითადად ტყის ყავისფერი და ყომრალი, საკმაოდ მაღალი ნაყოფიერებით გამორჩეული) შესაძლებლობებს. მეორადი (ამონაყრითი) მუხნარები, გარდა მცენარეული რესურსების (მერქანი და სხვა) სიმწირისა, ხასიათდება დაქვეითებული გარემოსდაცვითი უნარით, რაც მათი დარღვეული სტრუქტურით არის განპირობებული (კორომების დაბალი სიხშირე, სუსტი კალთაშეკრულობა, სუსტად განვითარებული მკვდარი საფარი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=53.}} ===მუხნარები იმერული მუხისაგან=== იმერული მუხის ''(Quercus imeretina)'' ტყე — მუხნარი გავრცელებულია კოლხეთის დაბლობზე და გარემომცველი მთების კალთებზე, ზ.დ. 400 მ-მდე. მუხნარის შედარებით დიდი მასივი (5000 ჰა-მდე) შემორჩენილია სოფ. აჯამეთთან (აჯამეთის ნაკრძალი). ტყის მნიშვნელოვანი მასივი (480 ჰა) მდებარეობს [[ქუთაისი|ქუთაისთან]] (საღორიას ტყე).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=82.}} ==წიფლნარი ტყეები== წიფლნარი, შექმნილი აღმოსავლური წიფლის (Fagus orientalis) მიერ, საქართველოს ძირეული ტყეების უმთავრესი ფორმაციაა. მის წილად მოდის ქვეყნის ტყითდაფარული ტერიტორიის ნახევარზე მეტი (ოფიციალური მონაცემებით — 51,8%; გიგაური, 1980).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=57.}} წიფლის ტყეების დიდი უმეტესობა მთების საშუალო და დიდი დაქანების კალთებზეა განვითარებული, ზ.დ. 700–800 მ-დან 1700–1900 (2200–2300) მ-მდე. წიფლის ტყეები ქვეყნის უმნიშვნელოვანესი ბუნებრივი რესურსების წყაროა (სამასალე ხე, შეშა, სხვადასხვა ნაკეთობანი). უაღრესად მაღალია წიფლნარების ბუნებისდაცვითი (ეკოლოგიური) როლი (ნიადაგდაცვითი, წყალმარეგულირებელი, კლიმატმარეგულირებელი, ზვავსაწინააღმდეგო და სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=57–58.}} აღმოსავლური წიფლის ტყეები გავრცელებულია ზღვის დონიდან 1000–1100 მ-დან 1500–1600 მ სიმაღლემდე. ნიადაგობრივი საფარი ძირითადად სხვადასხვა სიღრმის ტყის ყომრალი ნიადაგებით ხასიათდება. წიფლის ტყეები მეტყევეობითი ნიშნების ნაირგვარობით გამოირჩევა, ისინი ძირითადად ნაირხნოვანებითა და რთული აღნაგობით ხასიათდებიან, რაც ამ ტყეების ბიომრავალფეროვნებაზე მეტყველებს. ტყეები უმეტესად წარმოდგენილია კორომებით, სადაც წიფელია გაბატონებული და სხვადასხვა ხარისხით შერეულია კავკასიური რცხილა, ჩვეულებრივი იფანი, ცაცხვი, მთის თელა, მსხვილფოთოლა ნეკერჩხალი, [[აღმოსავლეთის ნაძვი]] და [[კავკასიური სოჭი]]. ქვეტყეში გვხვდება წყავი, შქერი, პონტოური მუხა, [[კავკასიური მოცვი]] და სხვა. წიფლის ტყეებში, ისევე როგორც სხვა ტყეებშიც, გარემო პირობების (რელიეფი, ნიადაგი, კლიმატი, ფერდობთა დაქანება და ექსპოზიცია) შესაბამისად, მიკრო თუ შედარებით დიდ ფართობებზე უხვადაა გავრცელებული სხვადასხვა მერქნიანი სახეობების ბიოჯგუფები მათთვის დამახასიათებელი ბიოლოგიური თუ მეტყევეობითი ნიშან-თვისებებით რაც ამ ტყეების ბიოლოგიურ ნაირგვარობასა და მრავალფეროვნებაზე მიუთითებს.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=16.}} აღმოსავლეთ საქართველოში წიფელი მთაში თავის გავრცელების სარტყელს ქმნის ზ.დ. 800 (1000) მ-დან 1500 (1600) მ-მდე. მთავარ კავკასიონზე, მაგალითად შიდა კახეთში წიფელი ტანბრეცილების სახით ადის სუბალპებში ზ.დ. 2200–2300 მ-მდე. წიფელი ძირითადად ნაირხნოვანი კორომებითაა წარმოდგენილი. აღმოსავლეთ საქართველოში წიფლით გაბატონებული ტყეები ფართოდაა წარმოდგენილი და დაახლ. 456709 ჰექტარზეა გავრცელებული. გამონაკლისის სახით მხოლოდ დედოფლისწყაროს, ყაზბეგისა და ახალქალაქის მუნიციპალიტეტებში არაა გავრცელებული, იქ სადაც კლიმატი უფრო კონტინენტალურია. ხნოვანების ჯგუფების მიხედვით აღმოსავლეთ საქართველოს წიფლით გაბატონებული ტყეები ძირითადად შუახნოვანი (41–100 წლის) კორომებითაა წარმოდგენილი. საქართველოს წიფლნარებში, ადამიანის არარაციონალური სამეურნეო საქმიანობის შედეგად, მნიშვნელოვნად შეიცვალა კორომების (ფიტოცენოზების) ბუნებრივი სტრუქტურა, დაეცა პროდუქტიულობა, გაუარესდა ბუნებრივი განახლება. მე-20 საუკუნის შუა წლებიდან განსაკუთრებით შესამჩნევია წიფლნარების ფართობის შემცირების ტენდენცია ბუნებრივი ჰიფსომეტრიული არეალის ქვემო (ზ.დ. 700–1000 მ) და ზემო (1700–2300 მ) საზღვრის რაიონებში, რაც ანთროპოგენური განსაკუთრებით დიდი ზეწოლის შედეგია (ტყის უსისტემო ჭრა, შინაური პირუტყვის სისტემატური ძოვება — ტყეში და ტყის ველობებზე). წიფლნარის ბუნებრივი არეალის ფარგლებში ჩამოყალიბდა დროებითი (მეორადი, წარმოებული) რცხილნარები (Carpinus caucasica) და შერეული (პოლიდომინანტური) ტყეები, მეორადი ბუჩქნარები (წყავიანი, შქერიანი, თხილიანი, იელიანი და სხვ.) და მეორადი მდელოები (მარცვლოვანი, მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=58.}} ანთროპოგენური პრესის გავლენით ქვეყნის წიფლის ტყეების უმეტესობა მეტ-ნაკლებად ტრანსფორმირებულია. სახეცვლილება განიცადა, უწინარესად, კორომების (ფიტოცენოზების) სტრუქტურამ (სახეობრივი შემადგენლობა, ვერტიკალური და ჰორიზონტალური სტრუქტურა). მე-20 საუკუნის მიწურულს, ოფიციალური მონაცემებით (გიგაური, 1980), ძლიერ დაქვეითდა საქართველოს წიფლნარების ხეთადგომის სიხშირე — ტყეების 55% ნაწილში საშუალო სიხშირემ 0.5 ნიშნულზე და უფრო ქვემოთაც დაიწია. პარალელურად ძლიერ შემცირდა წიფლნარების პროდუქტიულობა: სამეურნეო წიფლნარებში (ქვეყნის წიფლნარი ტყეების 80%-ზე მეტი) პროდუქტიულობა (მერქნის საერთო მარაგი 1 ჰა-ზე) 2–3 ჯერ დაბალია ხელუხლებელ წიფლის ტყეებთან შედარებით (გიგაური, 1980, 2000).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=58–59.}} ბუნებრივი (ძირეული) წიფლნარების დეგრადირებამ (ცვლა მეორადი ტყეებით, ბუჩქნარებით და ბალახეულობით; წიფლნარი კორომების სიხშირისა და კალთაშეკრულობის შემცირება) განაპირობა მათი გარემოსდაცვითი ფუნქციების შესუსტება. ხეობებში, რომელთა კალთები სამეურნეო წიფლნარი ტყეებითაა შემოსილი, ჩვეულებრივ მოვლენად იქცა წყაროების დაშრობა, უეცარი წყალდიდობები, თოვლის ზვავები, მეწყერები, რომელთაც დიდი ზიანი მოაქვს ადგილობრივი მოსახლეობისათვის და მთლიანად ქვეყნის ეკოლოგიური უსაფრთხოებისათვის.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=59.}} ; წიფლნარები მარადმწვანე ქვეტყით წიფლნარები, რომლებშიც განვითარებულია მძლავრი ქვეტყე მარადმწვანე ბუჩქებისაგან ([[წყავი]], [[შქერი]], [[ჭყორი]]), წარმოდგენილია როგორც პირველადი ცენოზებით (ძირეული ასოციაციები: წიფლნარი წყავის ქვეტყით, წიფლნარი ჩვეულებრივი შქერის ქვეტყით, წიფლნარი ჭყორის ქვეტყით), ისე მეორადი ცენოზებითაც (ნაწარმოები ასოციაციები: დეგრადირებულ-გამეჩხერებული წიფლნარები, რომლებშიც შეიჭრა მარადმწვანე ბუჩქები და ჩამოყალიბდა გაუვალი ქვეტყე; ტყის ტიპოლოგიაში ეს მოვლენა ცნობილია ფიტოცენოზთა კონვერგენციის სახელით).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=61.}} ; წიფლნარები ფოთოლცვენია ბუჩქების ქვეტყით ასოციაციათა ამ ჯგუფში შედის წიფლნარები, რომლებშიც განვითარებულია ქვეტყე ფოთოლცვენია ბუჩქებისაგან (კავკასიური ანუ მაღალი მოცვი, [[მოლოზანა]], [[იელი (მცენარე)|იელი]], [[მაყვალი]] და სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=61.}} ; წიფლნარი შქერის ქვეტყით ამ ტიპის წიფლის ტყეები გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში და აღმოსავლეთ საქართველოს მთების დაჩრდილულ ტენიან ნაწილში. კორომებში წიფელთან შერეულია ცაცხვი, რცხილა, წაბლი, ზოგან სოჭიც. კორომები მაღალპროდუქტიულია. ქვეტყეში გავრცელებულია პონტური [[შქერი]], [[კავკასიური მოცვი]] და სხვა. ბალახეული საფარი სუსტადაა განვითარებული და ძირითადად [[წივანა]]თი და მთის [[ჩადუნა]]თი არის წარმოდგენილი.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=24.}} ; წიფლნარი წყავის ქვეტყით გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოს ტენიანი ხეობების ყველა ექსპოზიციის დიდი დაქანების ფერდობებზე. წიფელთან შერეულია რცხილა, ცაცხვი, ბოყვი; მძლავრად არის განვითარებული ქვეტყე; წყავთან შერეულია იელი, ჭყორი, კავკასიური მოცვი და სხვა. ბალახეული საფარი თხელია. გავრცელებულია [[ჩიტისთვალა]] სურნელოვანი, [[მდედრობითი გვიმრა]], [[მაყვალი]].{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=24.}} ; წიფლნარები წვრილბალახოვანი და მარცვლოვანთა საფარით ამ ჯგუფში გაერთიანებულია ზომიერად დატენიანებულ (ე. წ. „გრილ“) და მომშრალო ადგილსამყოფელებში განვითარებული ფიტოცენოზები (ასოციაციები), კერძოდ: წიფლნარი მკვდარსაფრიანი, წიფლნარი მთის წივანიანი, წიფლნარი ჩიტისთვალიანი, წიფლნარი ქრისტესბეჭედიანი, წიფლნარი ხახიანი და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=62.}} ; წიფლნარები გვიმრების და ფართოფოთოლა ბალახების საფარით ჯგუფი აერთიანებს დაბალი წარმადობის, მათ შორის ტანბრეცილი (სუბალპური) წიფლნარების ფიტოცენოზებს (ასოციაციები: წიფლნარი გვიმრიანი, წიფლნარი ანჩხლიანი, წიფლნარი მაღალბალახიანი და სხვ.), რომლებიც განვითარებულია მოტენიანო და ტენიან ადგილსამყოფელებში, ზ.დ. 1700–2300 მ ფარგლებში.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=63.}} ; წიფლნარის ნაალაგევზე განვითარებული მეორადი (წარმოებული) ტყეები წიფლნარი ფიტოცენოზების (ტყის კორომების) პირწმინდა ჩეხვით ან ხანძრით განადგურების შემდეგ მათ ნაალაგევზე მრავალგან განვითარებულია დროებითი (ხანმოკლეწარმოებული) ტყეები, ძირითადად რცხილნარი, უფრო იშვიათად — [[მთრთოლავი ვერხვი]]ს ვერხვნარი.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=63.}} ; მომშრალო წიფლნარები წივანიანი წიფლნარები (Fagetum festucosum). ამ ტიპის წიფლნარები გავრცელებულია მთელ საქართველოში, ზ.დ. 1000 მ-დან 1800 მ სიმაღლემდე. სამხრეთის რუმბის ძლიერი დაქანების ფერდობებზე წიფელთან შერეულია რცხილა, მინდვრის ნეკერჩხალი, ცაცხვი. მისი გავრცელების ზედა საზღვარზე [[აღმოსავლეთის ნაძვი]], [[კავკასიური სოჭი]]. ქვეტყე ნაკლებადაა განვითარებული. იშვიათად გვხვდება [[ძახველი]], [[დიდგულა]]; ბალახოვანი მცენარეებიდან [[წივანა]], მთის [[პიტნა]], [[ხარისთვალა]], მთის [[ჩადუნა]] და სხვა. ; გრილი (მოტენიანო) წიფლნარები აქ გავრცელებულია: მკვდარსაფრიანი, ჩიტისთვალიანი, მაყვალგვიმრიანი, ნაირბალახოვანი წიფლნარების ჯგუფები. გავრცელებულია დასავლეთის, სამხრეთ-დასავლეთისა და ჩრდილო-აღმოსავლეთის საშუალო დაქანების ფერდობებზე, წიფლის ტყეების გავრცელების ქვედა და შუა სარტყელში; გრილ, ღრმა და საშუალო სიღრმის ტყის ყომრალ ნიადაგებზე. ; წიფლნარი ჩიტისთვალას საფრით წიფლნარი ჩიტისთვალას საფრით ''(Fagetum asperulosum)'' გავრცელებულია როგორც დასავლეთ, ისე აღმასავლეთ საქართველოში. გვხვდება ძირითადად ზ.დ. 800–1700 მ-ის სიმაღლის ფარგლებში. შუა სარტყლის წიფლნარი ჩიტისთვალას საფრით (800–1400 მ ზ.დ.). უმეტესად ჩრდილოეთ რუმბის ექსპოზიციის საშუალო დაქანების ფერდობებზეა გავრცელებული. წიფელთან შერეულია რცხილა, ცაცხვი, ნეკერჩხალი და სხვა. ; ტენიანი წიფლნარები აქ შედის გვიმრიანი წიფლნარების ჯგუფი ''(Fageta filicosa)'' და შამბიანი წიფლნარების ჯგუფი ''(Fageta altherbosa)''. გვიმრიან წიფლნარებს წიფლით დაფარული ფართობების 10.7% (106.2 ათასი ჰა) უკავიათ. გავრცელებულია ძირითადად ჩრდილოეთის, ჩრდილო-აღმასავლეთისა და ჩრდილო-დასავლეთის 5–25° დაქანების ფერდობებზე, ზ.დ. 1000–1700 მ სიმაღლეზე, სადაც ღრმა და საშუალო სიღრმის, ტენიან, მძიმე თიხნარ ტყის ყომრალ ნიადაგებს იკავებენ. ==მუქწიწვიანი ტყეები== სოჭნარი (Abies nordmanniana) და ნაძვნარი (Picea orientalis) საქართველოს ძირეული ტყეების მთავარ ფორმაციებს მიეკუთვნება. წმინდა სოჭნარებს და სოჭის სიჭარბით ტყეებს (წიფლნარ-სოჭნარი, ნაძვნარ-სოჭნარი, წიფლნარ-ნაძვნარ-სოჭნარი) საქართველოში დაახლოებით 190 ათასი ჰა ფართობი უკავია, ხოლო წმინდა ნაძვნარებს და ნაძვის სიჭარბით ტყეებს (სოჭნარ-ნაძვნარი, წიფლნარ-ნაძვნარი) — დაახლოებით 138600 ჰა ფართობი.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=64.}} სოჭნარი და ნაძვნარი ტყეების დიდი უმეტესობა განვითარებულია დასავლეთ საქართველოში, საშუალო და დიდი დაქანების ფერდობებზე, ზ.დ. 800–900 მ-დან 2000–2200 მ-მდე. ნაძვნარები და ნაძვის სიჭარბით ტყეები აღმოსავლეთ საქართველოშიც ვრცელდება, სადაც საკმაოდ მოზრდილი ფართობი უკავია ბორჯომ-ბაკურიანის რეგიონში, მდ. ტანას და თეძამის ხეობებში, მდ. დიდი ლიახვის ხეობაში, მდ. ალგეთის სათავეებში.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=64.}} პალეობოტანიკური კვლევებით დადგენილია, რომ შუა საუკუნეებში მუქწიწვიანი ტყეები ევრაზიის კონტინენტის ზომიერ სარტყელში ტერიტორიის უმეტეს ნაწილს იჭერდა. ამ ტყეების ფართობის შემცირება ინტენსიურად წარიმართა ბოლო სამი საუკუნის მანძილზე. ამ პერიოდში განხორციელდა მუქწიწვიანი ტყეების აქტიური ცვლა ფოთლოვანი ტყეებით (წიფლის, რცხილის, მუხის, არყის და ტყის სხვა ფორმაციებით), ასევე დროებითი ფიჭვნარებით და ტყისშემდგომი მცენარეულობით (ბუჩქნარები, მდელოები).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=64–65.}} ანალოგიური პროცესები განხორციელდა საქართველოშიც. მცენარეული საფარის ისტორიის მკვლევართა მიერ<ref group="კომ.">მარგალიტაძე, 1969; შატილოვა, რამიშვილი, 1990; საქართველო ანთროპოგენში, 1991; ქვაჩაკიძე, 2002, და სხვ.</ref> დადგენილია, რომ მუქწიწვიანი ტყეების ცვლა ფოთლოვანი ტყეებით ინტენსიურად წარიმართა შუა და გვიან ჰოლოცენში, ხოლო მუქწიწვიანი ტყეების ფართომასშტაბიანი ცვლა ტყისშემდგომი ბუჩქნარებითა და მდელოებით, ძირითადად, უკანასკნელ (მე-19, მე-20) საუკუნეებში განხორციელდა და იგი პრაქტიკულად მთლიანად ადამიანის არარაციონალურ სამეურნეო საქმიანობასთან იყო დაკავშირებული (ტყეების პირწმინდა ჭრა, ხანძრები). გამოკვლევებით<ref group="კომ.">მახათაძე, 1938; მეტრეველი, 1949; მირზაშვილი, 1950; აზმაიფარაშვილი, 1958; დოლუხანოვი, 1958; ბახსოლიანი, 1962, და სხვ.</ref> დადგენილია, რომ მუქწიწვიანი ტყეების ინტენსიური ცვლა ფოთლოვანი ტყეებით, ფიჭვნარებით და ტყისშემდგომი ბუჩქნარებით და მდელოებით მასშტაბურად წარიმართა თრიალეთის მთაგრეხილის ხეობებში (თეძამის, ტანას, ნეძვის, ბორჯომის). უფრო ადრე ეს პროცესები განხორციელდა აღმოსავლეთ თრიალეთზე, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ კავკასიონზე (დოლუხანოვი, 1958, 1964; ქვაჩაკიძე, 2002, და სხვ.). ყოველივე ამან განაპირობა მუქწიწვიანი ტყეების ბუნებრივი არეალის აღმოსავლური ნაწილის (სამხრეთ კავკასიის აღმოსავლეთი ნაწილი) მკვეთრი შემცირება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=65.}} ==წაბლნარი ტყეები== საქართველოს ძირეული ტყეების ფორმაცია — [[წაბლნარი]] (Castanea sativa) გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში, ზ.დ. 60–100 მ-დან 1200–1400 მ-მდე. აღმოსავლეთ საქართველოში წაბლის წმინდა (მონოდომინანტური) და შერეული (პოლიდომინანტური) ტყეები გვხვდება იშვიათად, ძირითადად დასავლურ ნაწილში (დასავლეთი თრიალეთი, [[ბორჯომის ხეობა]], მდ. დიდი ლიახვის ხეობა, [[ლიხის ქედი]]) და კახეთში ([[კახეთის კავკასიონი]]), ზ.დ. 500–700 მ-დან 1300–1400 მ-მდე. წაბლნარების (წმინდა კორომები, წაბლის სიჭარბით კორომები) საერთო ფართობი 106 ათას ჰა-ს აღწევს. წაბლი, როგორც საუკეთესო მერქნის მქონე ხე, ოდითგან გამოიყენებოდა (სამშენებლო მასალად, ავეჯის წარმოებაში და სხვ.). წაბლის ტყეების ექსპლუატაციისა და მოვლის წესების უხეშმა დარღვევებმა საქართველოს მთის (უფრო ადრე — ბარის) წაბლნარების დიდი ნაწილი შეიწირა, ისინი თანდათანობით შეიცვალა მეორადი (წარმოებული) ტყეებით, ძირითადად რცხილნარით (Carpinus caucasica). კოლხეთის დაბლობზე — ვაკეზე და გორაკ-ბორცვებზე ისტორიულ წარსულში ჯერ კიდევ ფართოდ ვრცელდებოდა შერეული სუბტროპიკული ტყეები, რომელთა შემადგენლობაში ერთ-ერთი წამყვანი კომპონენტი (დამახასიათებელი სახეობა) წაბლი იყო. ამჟამად ამ ტყეთა ცალკეული მომცრო კორომებია შემორჩენილი. საქართველოში (როგორც სხვა ქვეყნებში) წაბლს და მის ტყეებს დიდი ზიანი მიაყენა საერთაშორისო მასშტაბის დაავადებამ — ენდოტიამ. წაბლის ტყეები არა მხოლოდ საუკეთესო მერქნის მნიშვნელოვანი მარაგის შემცველია, არამედ მთათა კალთებზე ეკოლოგიური წონასწორობის დაცვის ერთ-ერთი ფაქტორიცაა (მეტადრე დასავლეთ საქართველოს უხვნალექიან რეგიონებში).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=73.}} ==ფიჭვნარი ტყეები== კავკასიური ფიჭვი (Pinus sosnowskyi) საქართველოში ქმნის როგორც ძირეულ, ისე დროებით (ნაწარმოებ) ტყეებს. ფიჭვის ძირეულ ტყეებს მნიშვნელოვანი ტეროტორია უჭირავს თუშეთში, ზემო სვანეთის აღმოსავლურ ნაწილში, მესხეთში (სადაც წიფლნარი და მუქწიწვიანი ტყეები არ ვრცელდება, ან ამ ტყეთა ედიფიკატორების კონკურენტუნარიანობა შედარებით დაბალია). ძირეულ ფიჭვნარებს შედარებით ნაკლები ფართობი უკავია შუა და დასავლეთ თრიალეთზე, მდ. დიდი ლიახვის ხეობაში და სხვ. რაც შეეხება დროებით (წარმოებულ, მეორად) ფიჭვნარებს, ისინი განვითარებულია ძირეული ტყეების (ძირითადად წიფლნარის და მუქწიწვიანი ტყეების) გეოგრაფიულ და ეკოლოგიურ არეალში, ამ ტყეების ნიადაგებზე (პირწმინდა ნაჩეხზე, ნახანძრალზე). დროებითი ფიჭვნარები დიდ უმეტეს შემთხვევაში ბუნებრივად იცვლება წინამორბედი ძირეული ტყით.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=77–78.}} ფიჭვნარების საერთო ფართობი, ოფიციალური მონაცემებით (გიგაური, 1980), დაახლოებით 122 ათას ჰა-ს შეადგენს. ფიჭვნარები გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში ზ.დ. 300 მ-დან 2400 მ-მდე, აღმოსავლეთ საქართველოში — ზ.დ. 700–800 მ-დან 2400 მ-მდე.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=78.}} ბიჭვინთის ფიჭვის (Pinus pithyusa) მიერ შექმნილი ძირეული ტყეები (ფიჭვნარები) გავრცელებულია კოლხეთის დაბლობის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში და მიმდებარე მთათა კალთებზე, ზ.დ. 400 მ-მდე. ფიჭვნარები განვითარებულია კირქვიანი მთების სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე. ფიტოცენოზები (ტყის კორომები) ნაირხნოვანია, მეჩხერი და დაბალი სიხშირის, დაბალი წარმადობის. ბიჭვინთის კონცხზე (მდ. ბზიფის გამოტანის კონუსი) განვითარებულია საკმაოდ მაღალი წარმადობის, კალთაშეკრული, მეტწილად ერთხნოვანი ფიჭვნარები.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=81.}} ==ძელქვნარები== საქართველოს ძირეული ტყეების ერთ-ერთი უძველესი (მესამეულ-რელიქტური ფორმაცია — ძელქვნარი (Zelkova carpinifolia) დღეისათვის შემორჩენილია კოლხეთის დაბლობზე (სოფ. აჯამეთთან, 1,5 ჰა) და შიდა კახეთში (სოფლების — ბაბანეურის, არგოხის და ლალისყურის მიდამოები, საერთო ფართობი — დაახლოებით 240 ჰა).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=83.}} ==შერეული ფართოფოთლოვანი ტყეები== შერეული ფართოფოთლოვანი ტყეები ისტორიულ წარსულში ფართოდ იყო გავრცელებული კოლხეთის დაბლობზე და მთისწინებზე, რაც მრავალრიცხოვანი პალეობოტანიკური გამოკვლევით არის დადგენილი. სადღეისოდ ეს ტყეები შემორჩენილია შეზღუდულ ტერიტორიაზე — ლოკალურად.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=84.}} შერეული (პოლიდომინანტური) ფართოფოთლოვანი ტყეების შემადგენლობაში მონაწილეობს (დამახასიათებელი სახეობები) — წაბლი, წიფელი, ჰართვისის მუხა, იმერული მუხა, ცაცხვი, რცხილა, იფანი, ხურმა და სხვ. სადღეისოდ ამ ტყეების (კორომების) სტრუქტურა ძლიერ დარღვეულია, გამეჩხერებულია, ძირითადად წარმოდგენილია სახეცვლილი ფიტოცენოზებით (მარადმწვანე და ფოთოლცვენია ქვეტყით, არადამახასიათებელ სახეობათაგან შექმნილი ბალახოვანი საფარით). ტყის კორომების ბუნებრივი განახლება სუსტად მიმდინარეობს ან პრაქტიკულად შეწყვეტილია, რაც დიდი ანთროპოგენური დატვირთვით არის განპირობებული.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=84–85.}} ==მურყნარები== ძირეული მურყნარები (Alnus barbata) გავრცელებულია კოლხეთის დაბლობის დასავლურ ნაწილში. დიდ ფართობს იჭერს დაჭაობებულ ადგილებში, სადაც გრუნტის წყლები გამდინარეა (მოძრაობს ზღვისაკენ) და ჟანგბადით მდიდარია. მუდმივად ან დიდი ხნით დამდგარ წყლებში, სადაც ჟანგბადის ნაკლებობაცაა, მურყანი იჩაგრება, ტყე (მურყნარი) დაბალი წარმადობისაა, ან საერთოდ არ გვხვდება (უტყეო ჭაობები).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=85.}} კოლხეთის დაბლობის აღმოსავლურ ნაწილში და აღმოსავლეთ საქართველოში მურყნარები შედარებით იშვიათია. ძირეული მურყნარები აქ ძირითადად მდინარეთა სანაპირო ზოლში (ჭალაში) გვხვდება. ნაყოფიერი ნიადაგების (ტენიანი ალუვიური ნიადაგები) და ხელსაყრელი ჰავის წყალობით ჭალის მურყნარები ბუნებრივ მაღალ სიხშირესა და მაღალ პროდუქტიულობას აღწევს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=86.}} ==ჭალის ვერხვნარები და ტირიფნარები== ძირეული ტყეების ეს ფორმაციები (ედიფიკატორები — Populus nigra, P.canescens, Salix excelsa და სხვ.) გავრცელებულია მდინარეთა სანაპირო ზოლში (მათ შორის მთის ხეობებში, ზ.დ. 900–1000 მ-მდე), ალუვიურ ტენიან ნიადაგებზე. წარსულში (ისტორიულ წარსულში, შუა საუკუნეებამდე) არსებული ვრცელი ტყეებიდან სადღეისოდ შემორჩენილია ტყეების ვიწრო და წყვეტილი ზოლები და ცალკეული მომცრო კორომები, რომლებიც მეტ-ნაკლებად სახეცვლილია (გამეჩხერებული, შეცვლილი ცოცხალი საფარით). იგი შედეგია იმ ძლიერი ანთროპოგენური პრესისა (უსისტემო ჭრა, პირუტყვის მუდმივი ძოვება), რაც ამ ტყეებმა განიცადა, ბარისა და მთისწინების ტყეების სხვა ფორმაციებთან ერთად.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=86–87.}} ==ჭალის მუხის მუხნარები== ჭალის მუხის (Quercus longipes) მიერ შექმნილი ტყე (მუხნარი) გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოს ჭალებში, ალუვიურ ტენიან ნიადაგებზე. ჭალის მუხნარების კორომების მეტი წილი სადღეისოდ მეტ-ნაკლებად დეგრადირებულია (გამეჩხერებულია, ფიტოცენოლოგიური სტრუქტურა დარღვეულია).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=87.}} ==სუბალპური ტყეები== [[სუბალპური სარტყელი|სუბალპურ სარტყელში]] (ზ.დ. 1800 მ ზემოთ) ტყის რამდენიმე ფორმაცია ვრცელდება, რომელთაგან სუბალპებში საკმაოდ ღრმად შედის (ზ.დ. 2100–2300 მ-მდე, [[ფიჭვნარი]] — 2450 მ-მდე) [[სოჭნარი]], [[ნაძვნარი]], წიფლნარი, ფიჭვნარი. ტყის ზოგიერთი ფორმაცია ([[არყნარი]], მაღალმთის ნეკერჩხლიანი, მაღალმთის მუხნარი) მხოლოდ [[სუბალპური სარტყელი|სუბალპურ სარტყელშია]] გავრცელებული, იშვიათად ჩამოდის მთის ზედა სარტყელში.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=88–89.}} სუბალპური ტყეების სარტყელი ზღვის დონიდან 2000–2100 მ-დან 2200–2400 მ-მდე არის განლაგებული. ნიადაგობრივი საფარი ამ ზონაში მდელოტყისა და მთამდელოთა ნიადაგებით ხასიათდება. ამ ზონის ტყემცენარეულობა უმთავრესად სუბალპური მეჩხერი ტყეებითაა წარმოდგენილი, აქ გავრცელებულია მაღალმთის ნეკერჩხალი, ბუსუსებიანი არყი, ლიტვინოვის არყი, ჭნავი, თხის ტირიფი, ზოგჯერ აღმოსავლეთის წიფელი, აღმოსავლეთის ნაძვი, კავკასიის სოჭი და აგრეთვე მაღალტანოვანი ბალახეული საფარი. სუბალპურ მეჩხერებთან ერთად, გვხვდება როგორც სუბალპური მაღალბალახეულობა, ასევე პირველადი სუბალპური მდელოები და ტყის ჭრის შემდეგ წარმოშობილი მეორადი სუბალპური მდელოები.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=17.}} ===არყნარები=== მაღალმთის (სუბალპური) ძირეული ტყეების ერთ-ერთ მთავარ ფორმაციას წარმოადგენს [[არყნარი]]. არყის მეჩხერი და ტანბრეცილი ტყეები<ref group="კომ.">ტანბრეცილობის მიზეზი თოვლის ხანგრძლივი მექან. მოქმედებაა.</ref> ზ.დ. ყველაზე მაღლა (1300–2600 მ ფარგლებში) ვრცელდება. სადღეისოდ არყნარების უდიდესი ნაწილი განადგურებულია, მათ ნაალაგევზე განვითარებულია მაღალმთის ბუჩქნარები ([[დეკიანი]], [[იელი (მცენარე)|იელიანი]] და სხვ.) და [[მდელო]]ები ([[სუბალპური მცენარეულობა|სუბალპური მეორადი მდელოები]]). არყის ტყის ცენოზები, რომლებიც შემორჩენილია და „არშიასავით ზემოდან გაუყვება“ (ნ. კეცხოველი) ჩვენს მთის ტყეებს, მეტ-ნაკლებად დეგრადირებული და სახეცვლილია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=89.}} საქართველოში გვხვდება ლიტვინოვის ''(Betula litwinowii)'', [[მეგრული არყი|მეგრული]], [[მტირალა არყი|მეჭეჭიანი]], [[რადეს არყი|რადეს]], [[მედვედევის არყი|მედვედევისა]] და [[თეთრი არყი|თეთრი]] არყებისაგან შექმნილი არყნარები. ნიადაგდაცვითი და წყალშენახვითი თვისებების გამო არყნარებს დიდი მნიშვნელობა აქვს. ===ნეკერჩხლიანები=== სუბალპური ტყეების ერთ-ერთი ფორმაციაა ნეკერჩხლიანი (Acer trautvetteri). მაღალმთის ნეკერჩხლის ძირეული ტყეები სადღეისოდ ცოტაღაა შემორჩენილი, მეტწილად დასავლეთ საქართველოს სუბალპებში (ტანბრეცილი ნეკერჩხლიანები). სუბალპური მეჩხერი ნეკერჩხლიანები, რომლებიც გავრცელებულია ქვემო სუბალპურ ქვესარტყელში და მთის ზედა სარტყელში (ზ.დ. 1700–2100 მ ფარგლებში), მეორადია, განვითარებულია ძირეული ტყეების — წიფლნარებისა და მუქწიწვიანი ტყეების (ნაძვნარი, სოჭნარი) ნაალაგევზე.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=89–90.}} ===მაღალმთის მუხის მუხნარები=== მაღალმთის მუხის (Quercus macranthera) ტყეები (მუხნარები) გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოს სუბალპებში და მთის ზედა სარტყელში (ზ.დ. 1600–1700მ ზემოთ). დასავლეთ საქართველოში (კავკასიონზე) მუხის ტყე [[სვანეთი|სვანეთამდე]] ვრცელდება. მუხნარებს უჭირავს სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობები, სადაც სხვა სუბალპური ფორმაციები ([[არყნარი]], ნეკერჩხლიანი, მაღალმთის წიფლნარი) მუხნარ ტყეებს კონკურენციას ვერ უწევს (ნიადაგის მეტი სიმშრალე).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=90.}} სუბალპური ტყეებიდან მაღალმთის მუხნარები ყველაზე მეტად დაზიანდა ანთროპოგენური პრესის გავლენით. მუხის ტყეების ნაალაგევზე (სამხრეთის ფერდობები) საუკეთესო მდელოები (ბუნებრივი სათიბები და საძოვრები) ვითარდება, რაც მუხნარების შევიწროება-განადგურების ძირითად მიზეზს წარმოადგენს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=90–91.}} მუხნარებს, სხვა სუბალპური ტყეების მსგავსად, უდიდესი გარემოსდაცვითი ფუნქცია გააჩნია, რასაც დიდი და საშუალო დაქანების მთის კალთებზე სხვა მცენარეულობა (ბუჩქნარები, მდელოები) ვერ ასრულებს. ამის გამო, ამ ტყეებს დაცვა ესაჭიროება (თვით მაღალმთის მუხა შეტანილია საქართველოს წითელ წიგნში), ხოლო სამხრეთის ექსოზიციის ძლიერ დაქანებულ ფერდობებზე აუცილებელია მუხნარი კორომების აღდგენა-რეკონსტრუქცია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=91.}} ==ჭალის ტყეები== აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკეთა მდინარეების ნაპირების გასწვრიევ ე. წ. ჭალებში, ძირითადი ტიპია ჭალის ტყე. ამ ტყეებისათვის მთავარი და დამახასიათებელი ხეებია: ვერხვები, ხვალო, [[ოფი]], [[მურყანი]], [[ტირიფი|ტირიფები]], ცოტა უფრო მშრალ ადგილსამყოფელზე — ჭალის მუხა (''Quercus longipes'' Steven)<ref>[https://www.gbif.org/species/8171760 ''Quercus longipes'' Steven] // ''GBIF''</ref> და ჭალის თელა (''Ulmus suberosa'' Moench).<ref>[https://www.gbif.org/species/5680328 ''Ulmus suberosa'' Moench] // ''GBIF''</ref> ქვეტყეში კი მრავლადაა აღმოსავლეთ საქართველოს დაბლობის ტყეებში შემავალი ბუჩქნარი: [[კუნელი]], განსაკუთრებით კი — ამ ტყისათვის ტიპურია [[ქაცვი]], [[იალღუნი]] ანუ სამასრე ტირიფი, მგლის ყურძენა და სხვ. ჭალის ტყეები გავრკელებულია მტკვრის ხეობაში, [[ალაზანი|მდ. ალაზნის]], [[იორი|ივრის]], [[არაგვი]]ს, [[ქსანი|ქსნის]], [[პატარა ლიახვი]]ს, [[დიდი ლიახვი]]ს, [[ფცა (მდინარე)|ფცის]], [[ფრონე|ფრონის]], [[ხრამი|ქციის]], [[მაშავერა]]ს, [[ალგეთი]]ს, [[ვერე]]ს, [[ძამა]]ს, [[თეძამი]]სა და სხვა მდინარეთა ჭალებში.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=76.}} ალაზნის ჭალის ტყეები თავის იერითა და შემადგენლობით განახვავდება აღმოსავლეთ საქართველოს სხვა მდინარეთა ჭალის ტყეებისაგან. აქ გარდა დასახელებული სახეობებისა მონაწილეობას იღებს [[ლაფანი]], [[პასტუხოვის სურო]]. მდინარის სიახლოვეს, სადაც ნიადაგში გრუნტის წყალი საკმაოდ ზემოთ არის ტირიფები და ვერხვები ჭარბობენ. გრუნტის წყლის სიღრმეზე წასვლის შედეგად — მუხები და თელები. ცალკეული ხეების მიხედვით შეიძლება ზოგან ეს კანონზომიერება დაირღვეს, თუმცა ცენოლოგიურად ეს ეკოლოგიური რიგი უფრო მყარია.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=77.}} [[ჭალის ტყე]]ში მრავალფეროვანი ვარიანტის აღნიშვნა შეიძლება, რომელთა შორის შესაძლებელია აღინიშნოს: 1. ტირიფნარი; 2. ვერხვნარი; 3. ვერხვნარ-ტირიფნარი, რომელიც უშუალოდ წყლის პირზე ვრცელდება და ხშირად პირველ დაჯგუფებას ენაცვლება; 4. [[მურყნარი]]; 5, ვერხვნარ-მუხნარი — წყლის პირიდან ჩეეულებრივ იგი მეორე ზოლის დაჯგუფებაა და მუხნარის ზოლში გარდამავალ საფეხურს წარმოადგენს; 6. [[მუხნარი]], რომელშიც გაბატონება ჭალის მუხას (''Quercus longipes'' Steven) მიეკუთვნება. იგი ამ ტყის მესამე ზოლად უნდა დაისახოს; 7. მუხნარ-თელნარი — ეს უკანასკნელი ზოლია წყლის პირიდან, რომელიც უშუალოდ ეკვრის ველებს. მაგრამ ველისა და ამ ტიპის ტყეთა შორის ჩეეულებრივ გარდამავალი საფეხურიც არსებობს ბუჩქნარის სახით; 8. ბუჩქნარი, რომელშიაც ველის ელემენტები საგრძნობლად ჭარბობს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=77.}} არის ადგილები, სადაც მარტო ერთი რომელიმე ვარიანტია გამოსახული, მაგალითად — ვერხვნარი ან [[მუხნარი]]. ვერხვნარი, ტირიფნარი, ვერხვნარ-ტირიფნარი — ჩვეულებრივ, გავრცელებულია ისეთ ნაპირებზე, რომელიც წყლის გავლენას უფრო განიცდის, შედარებით დიდხანს არის დაფარული წყლით და ამის გამო ნიადაგშიც მეტი ტენია. [[მუხნარი]] გვხვდება, შედარებით პირველ ტიპთან, უფრო მშრალ ადგილებზე, ხოლო რაც შეეხება მუხნარ-თელნარს — მისი ადგილსამყოფელი დანარჩენ დაჯგუფებათა ადგილსამყოფელთან შედარებით უფრო მშრალია და ზოგიერთ შემთხვევებში ველის ბუჩქნარის ადგილსამყოფელოს უახლოვდება. ამ მხრივ ეს ვარიანტი გარდამავალი ზოლია ჯაგ-ეკლიან ველსა და ტიპურ [[ჭალის ტყე]]ს შორის.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=78.}} ამ ეკოლოგიური რიგების ნახვა შეიძლება [[რუსთავი|რუსთავში]], [[ყორუღი|ყორუღში]], [[იორი|იორზე]], [[ჭოპორტი|ჭოპორტში]] და სხვაგან. ხშირია, როდესაც მდინარის თანამედროვე ტერასაზე გავრცელებულია ეერხვნარი და იგი არავითარ გარდამავალ საფეხურს აღარ ქმნის, პირდაპირ ველს ან ბიცობის დაჯგუფებას ესაზღვრება, რადგან თანამედროვე ტერასის წინამორბედი საკმაოდ მკაფიოდაა გამოსახული და მასზე ტყე ან არ ყოფილა, ანდა თუ ყოფილა განადგურებულა და დაწერილია უკეთეს შემთხვევაში ჯაგ-ეკლიანი ველით, ხოლო უარეს შემთხვევაში ველით ან ვეძიანით და ბიცობის დაჯგუფებით (მაშავერის ნაპირები, მტკვრის შესართავთან). თუ ეს ტიპი ღრმადაა მთების კალთებს შორის შეჭრილი, ხშირად ვერხვნარს წიფლნარიც ესაზღვება.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=78.}} ==რელიქტური ტყეები== '''კახეთის ლეშამბიანი ტყე'''. ალაზნის ხეობის მარცხენა ნაპირზე შემორჩენილია ლეშამბიანი ტყე, რომელიც აღმოსავლეთ საქართველოში კოლხეთის ლეშამბიანი ტყის ანალოგს წარმოადგენს. ეს ტყე ტიპურია და აღმოსავლეთ საქართველოს ჭალის ტყის გამდიდრებულ ვარიანტად შეიძლება ჩაითვალოს, რომელიც უახლოვდება რიონის ჭალის ტყეებს. ამ ტყეს ჭალის ტყეებისაგან გამოვყოფთ შემადგენლობის გამო და, მეორე იმიტომ, რომ მოქცეულია ჭალის ტყის პირობებისგან განსხვავებულ გარემოში, რაც მის იერს თავისებურ დაღს ასვამს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=84.}} [[ალაზანი|ალაზნის]] პირას გაერცელებული ტყე ლეშამბიანი (ლიანებიანი) ტყეა. იგი ტიპურად გავრცელებულია მის მარცხენა ნაპირზე და ზღვის დონიდან 700 მ სიმაღლემდე აღწევს. აღმოსავლეთ-სამხრეთის ნაწილით [[ზაქათალა]]ში და აქედან [[აზერბაიჯანი]]ს ვაკეთა მხარეში გადადის. [[ალაზანი|ალაზნის]] მარჯვენა ნაპირზეც უფრო ტიპურად [[გურჯაანი]]ს გასწვრივამდეა გამოსახული. შედარებით ამაღლებულ ადგილებზე, სადაც წყალი ადვილად იწრიტება, მას აღმოსავლეთ ველების გავლენა საკმაოდ ძლიერ ეტყობა და მრავალ ადგილას უკვე განვითარებულია მეორადი წარმოშობის ტიპები: [[ჯაგრცხილა|ჯაგრცხილნარი]], რცხილნარ-მუხნარი და ბევრგან კი ძეძვიანი თავისი ტიპური თანამყოლებით, როგორც ბუჩქნარებიდან, ისე ბალახეულ მცენარეულობიდან.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=86.}} სახეობები, რომლებიც მონაწილეობას იღებენ ამ ტყის შექმნაში, დაბლობის და ვაკის ტყეების ელემენტებია, დაბლობის მუხა (''Quercus longipes'' Steven),<ref>[https://www.gbif.org/species/8171760 ''Quercus longipes'' Steven] // ''GBIF''</ref> ხვალო (''Populus hybrida'' M.Bieb.),<ref>[https://www.gbif.org/species/3040187 ''Populus hybrida'' M.Bieb.] // ''GBIF''</ref> [[ლაფანი]] (''Pterocarya pterocarpa'' (Michx.) Kunth ex Iljinsk.)<ref>[https://www.gbif.org/species/4205311 ''Pterocarya pterocarpa'' (Michx.) Kunth ex Iljinsk.] // ''GBIF''</ref> და სხვ. სავარაუდოდ, ახლო წარსულში აქ ფართოდ უნდა ყოფილიყო გავრცელებული [[ძელქვა]]ც. მისი კორომები გადარჩენილია [[ახმეტის მუნიციპალიტეტი]]ს [[ფიჩხოვანი|სოფ. ფიჩხოვანთან]] და [[ლალისყური|ლალისყურთან]], მუხნარ-ჯაგრცხილნარის ზონაში.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=86.}} ლეშამბოთა (მხვიარა მცენარეები) შორის მნიშვნელოვანია: [[ღვედკეცი]], კრიკინა, [[კატაბარდა]], [[ეკალღიჭი]], [[ჩვეულებრივი სურო]], [[პასტუხოვის სურო]] და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=86.}} ალაზნის ქვედა მიმდინარეობის ნაპირებზე ჭარბობს ეერხვის ვარიანტი, სადაც ალაზნის მიერ ნიადაგიც მეტად დანესტიანებული და დაჭაობებულია.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=87.}} კახეთის ალაზნის პირისა და გავაკების მთებისწინა კალთების ტყეები, რომ ტიპური რელიქტური ტყეებია, იქიდანაც დასტურდება, რომ იქ ნანახია არა ერთეული ხეები, არამედ [[ძელქვა|ძელქვის]] ტყეც. [[ძელქვა]], ანუ ალუხი, როგორც მას კახეთში ეძახიან, გვხვდება სამხრეთისაკენ დაქანებულ ფერდობებზე. ზოგან [[ძელქვა]] დაბლობშიც იზრდება, გავაკებაზე, ჭალის ტყის ფარგლებში.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=89.}} ქვეტყეში ხშირია [[შინდანწლა]], [[შინდი]], [[ზღმარტლი]], [[კვიდო]], აღმოსავლეთის [[კუნელი]] და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=89.}} 1957 წელს [[სტორი]]ს მარჯვენა ნაპირზე აღმოჩენილი იქნა ძელქვების მეორე კერა, სადაც ძელქვნარი დაახლოებით იმავე ტიპისაა როგორიცაა ბაბანაურისა და არგოხის ძელქვნარი (ი. ვაჩნაძე).{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=89.}} ამ მხარეში ორნაირი ძელქვნარია, ერთი მთებისწინა კალთების ძირისა, ქვემო სარტყელში ზღვის დონიდან 430 მ სიზაღლეზე, მეორე კი დაახლოებით 450-დან 502 მ სიმაღლემდე, სადაც ტყე უფრო შენახულია. პირველი ძელქვნარი უფრო ძელქვნარ-ჯაგნარია, სადაც [[ძეძვი]] დიდ მონაწილეობას იღებს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=90.}} '''კოლხეთის რელიქტური ტყეები.''' წარსულ [[გეოლოგიური ეპოქა|გეოლოგიურ ეპოქებში]] არსებული ტყის იერი უფრო კარგად შემორჩა იმ ტყეს და საერთოდ მცენარეულობას, რომელიც გავრცელებულია [[კოლხეთის დაბლობი|კოლხეთის დაბლობზე]] და ბარში მთებისწინა კალთების ჩათვლით. მას რელიქტურ ტყესაც უწოდებენ. კოლხურ ტიპად ამ შემთხეევაში იგულისხმება ის მცენარეულობა, რომელიც კოლხეთის დაბლობზეა გავრცელებული. ძირითადად 450–500 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან. 500 მ სიმაღლის ზევით არსებული ტყეებიც კოლხეთის, რელიქტური იერის მატარებელია, მაგრამ აქ ეს იერი უფრო ნაკლებად გამოხატულია, ვიდრე დაბლა და ამიტომ ამ ზონის მცენარეულობა განხილულია მთების შუა სარტყელის ტყეების ან ალპურ მცენარეულობასთან ერთად (მთის წიფლნარები, წაბლნარები და სხვ.).{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=92.}} [[კოლხეთის დაბლობი]]ს ტყის შემქმნელ ძირითად სახეობებად მიიჩნევა, ჭალებში — [[ლაფანი]], ხვალო (''Populus hybrida'' M.Bieb.), [[მურყანი]], [[ხურმა]] და სხვ. გავაკების ძირითად არეზე — [[ჰართვისის მუხა]], [[რცხილა]], [[წიფელი]], [[წაბლი]]. ჩრდილოეთისაკენ, სადაც კირქვების ქანების გავლენა უფრო მკვეთრია ([[სოხუმი]], [[გაგრა]]) ძირითად შემქმნელ სახეობებში ჭარბობენ [[ქართული მუხა]] და [[რცხილა]]. ვაკეზე (სამეგრელოს დაბლობი და ვაკე) კირქვები პატარ-პატარა გორაკებად და ქედებად არის ამოწეული, აქ ზოგან იერის მომცემ ჯიშად ჭარბობს [[დაფნა]], [[ჯაგრცხილა]], [[ლეღვი]]. ამათ გარდა ვაკისა და დაბლობის ტყეში დიდ მონაწილეობას იღებს — [[იფანი]], [[ნეკერჩხალი]], [[ცაცხვი]], [[თელა]], [[თელადუმა]], [[მაჟალო]], [[პანტა]], [[ძელქვა]].{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=96.}} ამ ტყეებისათვის დამახასიათებელია აგრეთვე თავისებური ქვეტყე, რომელშიც იერის მიმცემია მარადმწვანე ბუჩქები, ან ხეები, რომლებიც აქ ბუჩქებად მონაწილეობენ, ''Taxus baccata'' L., ''Ilex colchica'' Pojark.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=97.}} მუხებიდან დაბლობზე, ვაკეზე, ჭალის ტყის არეებში [[იმერული მუხა]]ა გავრცელებული. ბარში, შემაღლებულ ადგილებზე კი კოლხური მუხა, ხოლო [[ქართული მუხა]] ჩვეულებრივია შემაღლებულზე — [[კირქვა|კირქვებზე]]. [[ძელქვა]]ც შემაღლებულ ადგილებში გვხვდება, ე.ი. მესამე საფეხურის არისათვის უფრო ტიპური და დამახასიათებელია. [[ვერხვი]], [[ლაფანი]], [[ტირიფი]] კი ჩვეულებრივია მდინარის პირის ტყეებისათვის.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=97.}} '''რელიქტური კოლხური ტყეები ტორფის საფარით.''' ძირითად სახეობებს წარმოადგენს — [[კავკასიური რცხილა]] (Carpinus betulus), [[შავი მურყანი]] ''(Alnus glutinosa'' subsp. ''barbata)'', ხეჭრელი ''(Rhamnus frangula)'', [[ტირიფი]]ს ორი სახეობა — ნაცრისფერფოთლოვანი ტირიფი ''(Salix cinerea)'' და [[მდგნალი]] ''(Salix caprea)''. ==ფოთოლმცვენი ტყეები== '''წიფლნარები''' (Fageta; ''Fagus orientalis''). აღმოსავლური წიფლის მიერ შექმნილი ტყე (წიფლნარი) საქართველოს ძირეული ტყეების უმთავრესი ფორმაციაა. წიფლნარების საერთო ფართობი შეადგენს 1 175 მლნ ჰექტარს.<ref group="კომ.">ტყეების ფართობი მოტანილია სახელმწიფო ტყეთმოწყობის 2000 წლისათვის არსებული მასალების მიხედვით.</ref><ref group="კომ.">საქართველოს წიფლნარების ტიპები საკმაოდ ფართოდ არის შესწავლილი. ამ მხრივ აღსანიშნავია ვ. გულისაშვილის (1964), ა. დოლუხანოვის (1963), ი. თუმაჯანოვის (1938), ლ. მახათაძის (1965), მ. სვანიძის (1978; 1999), რ. ქვაჩაკიძის (1992) და სხვათა შრომები.</ref> წიფლნარები გავრცელებულია [[კავკასიონი]]სა და [[მცირე კავკასიონი]]ს მთების საშუალო და დიდი დაქანების კალთებზე, სადაც უდიდეს გარემოსდაცვით (წყალმარეგულირებელ, კლიმატმარეგულირებელ, ნიადაგდაცვით და სხვ.) ფუნქციებს ასრულებს — ზღვის დონიდან 150–200 მ-დან (აღმოსავლეთ საქართველოში 600–800 მ-დან) 2300–2350 მ-მდე (აღმოსავლეთ საქართველოში 2100–2150 მ-მდე). წიფლის ტყეების გავრცელება მკვეთრად შეზღუდულია სამხრეთ საქართველოში (მესხეთში), ხოლო თუშეთში საერთოდ არ ვრცელდება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2009|გვ=43.}}{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=20.}} <gallery mode="packed"> Fagus orientalis kz07.jpg Fagus orientalis kz09.jpg Fagus orientalis kz10.jpg Буковый лес. Озеро Рица. Абхазия.JPG </gallery> არარაციონალური სამეურნეო საქმიანობის შედეგად მნიშვნელოვნად შემცირდა საქართველოს წიფლნარების საერთო ფართობი და გაუარესდა არსებული ტყეების მდგომარეობა (სტრუქტურა, პროდუქტიულობა, ბუნებრივი განახლება). ოფიციალური მონაცემებით წიფლნარების დაახლოებით 55% — 0,5 და უფრო დაბალი სიხშირისაა; სამეურნეო ტყეებში შემცირდა (ხელუხლებელ წიფლის ტყესთან შედარებით) მერქნის წლიური შემატება და საერთო მარაგი (მერქნის მარაგი 1 ჰა-ზე შემცირდა 2–3-ჯერ, ზოგან — მეტადაც); გაძლიერდა წიფლნარი კორომების ცვლა მეორადი (წარმოებული) ტყეებით და ტყისშემდგომი მცენარეულობით (ბუჩქნარები, ბალახეულობა). სატყეო-სამეურნეო საქმიანობაში ხანგრძლივი დროის მანძილზე არასწორი მეთოდების გამოყენების შედეგად მასიურად ჩამოყალიბდა ტრანსფორმირებული (სახეშეცვლილი) წიფლნარი ცენოზები და მეჩხერები, რომლებიც სუსტად ან საერთოდ არ განახლდება, რითაც შეიქმნა წიფლნარების ფართობის კიდევ უფრო შემცირების საშიშროება.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=20.}} წიფლნარი ტყის ცენოზები განვითარებულია ეკოლოგიურად განსხვავებულ ადგილსამყოფელებში (სხვადასხვა ექსპოზიციის და დაქანების ფერდობები; სხვადასხვა სიღრმის, განსხვავებული შემადგენლობისა და ტენიანობის ნიადაგები), რაც მათ დიდ მრავალფეროვნებას განაპირობებს. საქართველოს წიფლნარების ტიპოლოგიური სპექტრი 50-ზე მეტ ასოციაციას მოიცავს: ==მთების შუა სარტყელის ტყეები== მთების შუა სარტყელის ტყე გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში 500-დან 2150 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან, აღმოსავლეთ საქართველოში 800-დან – 2250 მ-მდე, თუმცა ქვემო და ზემო საზღვარი სხვადასხვა პუნქტისათვის 100–250 მ ფარგლებში მერყეობს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=113.}} მთების შუა სარტყელში გავრცელებული ტყეები შეიძლება ოთხ ძირითად ჯგუფად დაიყოს: 1. დასავლეთ საქართველოს წიფლის ტყეები, 2. აღმოსავლეთ საქართველოს წიფლის ტყეები, 3. წიწვიანი ტყეები, 4. მუხნარ-რცხილნარები. ეს ჯგუფები თავის მხრივ მრავალ ფორმაციას შეიცავს, სახელდობრ: წიფლნარებს, სოჭნარებს, ნაძვნარებს, ფიჭვნარებს, სოჭნარ-ნაძვნარებს, მუხნარებს, მურყნარებს, ნარევფოთოლმცვივანებისას და სხვ. მურყნარების ფორმაცია ზემოაღნიშნულ ყველა ფორმაციის გავრცელების არეში შეიძლება შეგვხვდეს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=117.}} '''წიწვიანი ტყეების ჯგუფი.''' წიწვიანი ტყეებიდან მთავარი ტიპები — ნაძვნარები და სოჭნარები უმთავრესად და უპირატესად გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში. მთავარი მასივები მოქცეულია ისეთ მდინარეთა ხეობებში როგორიცაა: [[ხანისწყალი]], [[სუფსა]], [[ჭოროხი]], [[რიონი]], [[ცხენისწყალი]], [[ტეხური]], [[ენგური]], [[კოდორი]], [[ბზიფი]], [[მზიმთა]] და სხვ. აღმოსავლეთ საქართველოში კი ფოცხოვის, ქობლიანისწყლის ხეობებზე, [[ბორჯომის ხეობა|ბორჯომის]], [[ატენის ხეობა|ატენის]] და ლიახვის ხეობაზე, [[თუშეთი|მთათუშეთში]] — [[პირიქითი ალაზანი|პირიქითის ალაზნების]] ხეობებზე. რამდენიმე წერტილი აღნიშნულია [[არაგვის ხეობა]]ზე და სამხრეთით — თბილის-მანგლისს შორის.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=120.}} [[ფიჭვნარი|ფიჭვნარებში]] ასოციაციები მეტად მრავალნაირია, ერთი მხრივ, გვხვდება ფიჭვნარები კოლხური ([[ჭოროხი]]ს ხეობა) ელემენტებით და, მეორე მხრივ, [[ანატოლია|ანატოლიის]] [[ქსეროფიტები]]თ ([[ჯავახეთი|ჯავახეთში]] — [[თეთრობის აღკვეთილი|თეთრობის ხეობა]]). ველის ელემენტებით ([[მარიამჯვრის სახელმწიფო ნაკრძალი|მარიამჯვარის]] [[ფიჭვნარი|ფიჭვნარები]]) და სუბალპების ელემენტებით (მაღლა მთაში, [[ბორჯომის ხეობა]], [[თუშეთი|მთათუშეთი]] და სხვ.). ჩრდილოეთის ხავსიანი და სელშავიანი ფიჭვნარები ([[აფხაზეთი]], [[თუშეთი|მთათუშეთი]] და სხვ.).{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=121–122.}} '''ნარევი ტყე.''' ფოთოლმცვივან ტყეთა შორის გვხვდება ნარევი ტყე, რომელშიც მონაწილეობას იღებს: [[ცაცხვი]], [[რცხილა]], [[მუხა]], [[იფანი]], [[ნეკერჩხალი]], [[მურყანი]] და სხვ. ხშირია ორსახოვანი და სამსახოვანი ასოციაციები. მათში შეიძლება გამოიყოს აგრეთვე ასოციაციები ბალახეული საფარისა და ქვეტყის მიხედვით.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=122.}} '''მუხნარები და რცხილნარები.''' ტყეების ეს ტიპი ვითარდება ზღვის დონიდან 750 მ-დან, ველების ზონის შემდეგ 1000–1200 მ სიმაღლემდე აღმოსავლეთ საქართველოში; დასავლეთ საქართველოში კი კოლხური ტიპის ტყეების შემდეგ 800–850 მ სიმაღლემდე. <gallery mode="packed"> Algeti National Park 2022-10-22-12.jpg Borjomi Kharagauli National Park Georgia.jpg Algeti National Park 2022-10-22-14.jpg Hills forest (3337727183).jpg </gallery> მთების შუა სარტყელის მუხნარებისა და რცხილნარების ფორმაციებში მრავალი ასოციაცია გვხვდება, საინტერესო, როგორც გენეტიკურად ისე ფლორისტულად: [[ქართული მუხა|ქართული მუხისგან]] შექმნილი [[მუხნარი|მუხნარები]] და რცხილნარები გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოშიც და დასავლეთ საქართველოშიც. ქვეტყის და ბალახეული საფარის მიხედვით მათ შორის გვხვდება ურთიერთდამთხვეული ასოციაციები, მაგრამ ერთიმეორისაგან განსხვავებულიც ბევრია. დასავლეთ საქართველოს ამ ზონის მუხნარებში ვხვდებით მუხნარებს კოლხური ბუჩქნარებით, რაც აღმოსავლეთ საქართველოში სრულიად გამორიცხულია, სამაგიეროდ აღმოსავლეთში მუხნარები ღვიის ქვეტყით ჩვეულებრივი მოვლენაა.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=122.}} <gallery mode="packed"> Lagodekhi Managed Reserve 2023-08-13-6.jpg Lagodekhi Managed Reserve 2023-08-13-8.jpg Lagodekhi Managed Reserve 2023-08-13-3.jpg Lagodekhi Managed Reserve 2023-08-13-4.jpg </gallery> რცხილნარი ზოგადად კარგადაა გამოსახული ზღვის დონიდან 800–1200 მ სიმაღლეთა შორის. ამ მხრივ განსაკუთრებით საინტერესოა აღმოსავლეთ საქართველოში [[გომბორის ქედი]], სამხრეთ კავკასიონის, [[თრიალეთის ქედი|თრიალეთის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთის ქედები, სომხითის მთები, ლორე-[[ბამბაკი]]საკენ და სხვ., რომელშიც სხვა სახეობათა მონაწილეობა შედარებით მცირეა.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=122.}} მუხნარები აღმოსავლეთ საქართველოს მთის ქვედა იარუსების ტყეებისათვის ჩვეულებრივი მოვლენაა და მას დაკავებული აქვს არეები 800-დან 1100 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან. ის შექმნილია [[ქართული მუხა|ქართული მუხისაგან]] და ბევრგან მეორადი წარმოშობისა უნდა იყოს, რადგან რცხილნარების ადგილას განვითარდა, ხოლო თვით რცხილნარი კი, წიფლნარების გაჩანაგების შედეგად. მთავარი შემადგენელი სახეობის — [[ქართული მუხა|ქართული მუხის]] გარდა, ნარევის სახით აღინიშნება: [[ნეკერჩხალი]], [[იფანი]], [[თელა]]. ქვეტყეში კი ჩვეულებრივ გაბატონებულია სხვადასხვა [[კუნელი]], [[კვიდო]], [[დიდგულა]], [[ზღმარტლი]]. მნიშვნელოვანია აგრეთვე [[მაჟალო]]ს, [[პანტა|პანტის]], [[კუნელი]]ს, [[თამელი]]ს და მისთანების მონაწილეობა.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=123.}} <gallery mode="packed"> Lagodekhi Nature Reserve1.jpg Shatili, Argun 5, Georgia.jpg Borjomula River Georgia.jpg Hills forest (3338558462).jpg </gallery> [[ქვემო ქართლის მხარე|ქვემო ქართლში]], ფოლადაურის ხეობაზე, განვითარებულია შესანიშნავი მუხნარები, მუხნარ-ჯაგრცხილნარები და მუხნარ-რცხილნარები. მუხები აქ უმეტესად უზარმაზარია, 300–500 წლისანი. ასეთ მუხნარში ხილეული ([[პანტა]], [[მაჟალო]], [[ბალამწარა]]) ხშირი მოვლენაა. [[ზღმარტლი]] უფრო ხისმაგვარ მცენარედ იზრდება, მეტად ბევრია [[კვრინჩხი]], მრავალ ადგილას, შიგ ტყეში და ტყის მეჩხერში [[ძეძვი]]ა შეჭრილი (ბერდიკი, ფოლადაური), ბევრგან ნასოფლარზე განვითარებულია [[მუხნარი]]. აქ ხეები, ჩვეულებრივ, 300–500 წლისაა.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=125.}} ==არიდული (ნათელი) ტყეები== ვ. გულისაშვილის (1974) კლასიფიკაციით, აღმოსავლეთ საქართველოში ზ.დ. 300–400 მ-დან 500–600 მ სიმალლემდე წარმოდგენილია არიდული მეჩხერების, ანუ ნათელი ტყეების სარტყელი. იგი გარდამავალი სარტყელია უტყეო უდაბნოსა და ნახევარუდაბნოსა და ტყეს შორის. მცენარეულობა გავრცელებულია მშრალი ჰავის პირობებში, სადაც ნალექების უმნიშვნელო ოდენობა (200–300 მმ.) აღინიშნება. გავრცელებულია საღსაღაჯი ანუ კევის ხე, აკაკი, ღვიები, ასკილი, თუთუბო, ბერყენა, ცხრატყავა და სხვ.{{sfn-2|გიგაური, გ.|2000|გვ=15–16.}} არიდული (ნათელი) ტყეებიდან, რომლებიც გეოლოგიურ წარსულში (ისტორიულ ხანაშიც) [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] ბარში და მთის ქვედა სარტყელში მნიშვნელოვან ტერიტორიას იჭერდა, სადღეისოდ შემორჩენილია, ძირითადად, საკმლის ხიანი (Pistacea mutica) და ღვიიანი (Juniperus foetidissima, J. polycarpos) — შირაქში, [[ქვემო ქართლის მხარე|ქვემო ქართლში]], უფრო იშვიათად — [[შიდა ქართლის მხარე|შიდა ქართლშიც]]. ძლიერი ანთროპოგენური პრესის გავლენით (უსისტემო ჭრა, ზამთრის საძოვრად გამოყენება) არიდული ტყეების ფიტოცენოზების უმეტესობა მეტ-ნაკლებად სახეცვლილია (მეტისმეტად გამეჩხერებული, მეორადი ცოცხალი საფარით); მათი ბუნებრივი განახლება არადამაკმაყოფილებელია, დიდი ნაწილისა კი — პრაქტიკულად შეწყვეტილია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=88.}} საქართველოში ნათელი ტყეები გავრცელებულია აღმოსავლეთ ნაწილში. ტიპური ნათელი ტყეები გვხვდება ჩვენი ველებისა და ნახევარუდაბნოების გაბატონების არეში; შირაქში, ელდარში, გარეჯში, [[გარდაბანი (მხარე)|გარდაბნის მხარეს]], [[იაღლუჯის ქედი|იაღლუჯზე]]. გარდა ამისა ნათელი ტყის ფრაგმენტები ან ზოგჯერ შედარებით მისი მეზოფილური ვარიანტები აღნიშნულია ველების პერიფერიებზე, მთებისწინა კალთების ტყეების ([[მუხნარი|მუხნარების]]) არეში. ბოლნისსა და ქვ. დმანისს შორის, [[მაშავერა]]ს მარცხენა ნაპირას, შულავერის მიდამოებში [[ბოლნისისწყალი|მდ. ფოლადაურის]] ნაპირის გორაკებზე, სადაც იგი [[ბერდიკის ციხე|ბერდიკის ციხის]] ფერდობებზე გვხვდება [[აკაკი (მცენარე)|აკაკისა]] და [[ძეძვი]]ანების სახით, [[სარკინეთი]]ს ხევზე, მდ. ქციის ხრამის კანიონებზე, ქალაქ [[სამშვილდე]]ს ნანგრევთა მიდამოებში.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=51.}} ნათელი ტყე თავისებური ფლორისტული შემადგენლობით ხასიათდება. ამ ტყის შემქმნელი მთავარი სახეობებია: [[საკმლის ხე]] (''Pistacia mutica'' F. et M.), [[აკაკი (მცენარე)|აკაკი]] (''Celtis caucasica'' W.), [[ქართული ნეკერჩხალი]] (''Acer ibericum'' M.Bieb.), ბერყენები (''Pyrus georgica'' Sch. Knthath., ''P. Ketzkhovelii'' Sch. Kuthath., ''P. Demetrii'' Sch. Kuthath., ''P. Sachokiana'' Sch. Kuthah., ''P. salicifolia'' Pall.), თელა (''Ulmus foliacea'' Gilib.), ელდარის ფიჭვი (''Pinus eldarica'' Medw.), ღვიები (''Juniperus foetidissina'' W., ''J. isophyllos'' C. Koch., ''J. oxycedrus'' L. და სხვ.), ე. ი. სახეობები, რომლებიც სხვა ტიპის ტყეების შექმნაში მოანაწილეობას არ იღებს, ანდა თუ არიან, შემთხვევითია, ან ვაკის ტყეებში ქმნის თავისებურ ორიგინალურ ცენოზს.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=53.}} ნათელ ტყეებში ორ ძირითად, ერთმანეთისაგან განსხვავებულ ტიპს ვარჩევთ, სახელდობრ — ცენოზებს, რომლებიც ფოთლოვანებისგანაა შექმნილი და წიწვოვანებისაგან შექმნილ ცენოზებს. ამ ორ ჯგუფს შორის გარდამავალი ცენოზები არსებობს, მაგ. როდესაც ღვიიანში [[საკმლის ხე|კევის ხეც]] გვხვდება ან პირიქით. 1. ფოთლოვანი ნათელი ტყე — თავის მხრივ რამდენიმე გარკვეულ ფორმაციას შეიცავს, სახელდობრ: ა. საკმლისხიანი, რომელიც შექმნილი საკმლის ხისაგან (''Pistacia mutica'' F. et M.). ბ. [[აკაკიანი]] (''Celtis caucasica'' W.); გ. ნეკერჩხლიანი, (''Acer ibericum'' M.B.); დ. [[ბერყენიანი]] (''Pyrus salicifolia''-ს ბერყენების ტიპისანი). ესენი მთავარია, მაგრამ გვაქვს აგრეთვე თავისებური ვარიანტები და გარდამავალი საფეხურები, ასე მაგალითად: ე. ნარევი ტყე, რომელიც შექმნილია დასახელებული სამივე სახეობისაგან (გვხვდება ფრიად იშვიათად, ე.წ. „ალესილების“ ძირში). ვ. თელიანი (შემქმნელია ''Ulmus foliacea'' Gilib.) იშვიათად, მაგრამ მაინც გვხვდება, უმთავრესად — შედარებით მეზოფილურ ადგილსამყოფელზე, ხევის პირებზე, ალესილების გაყოლებით, სადაც ხშირად წყალი ჟონავს. ზ. საკმლისხიანი — ქართული მუხით, გვხვდება ნათელი ტყეების გავრცელების პერიფერიებზე. უმთავრესად ფოლადაურის, მაშავერას, ქციის, მტკვრის შუა წელის (სარკინეთი) ხეობებზე და შირაქიდან ალაზნისაკენ გასულ ხევებში. თ. საკმლისხიანი ჭალის მუხით (''Quercus longipes'' Stev.) — ივრის ნაპირებზე, ელდარ-სამუხის მიდამოებში. ი. საკმლისხიანი ილღუნით (''Tamarix''-ებით).{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=53.}} 2. წიწვიანი ნათელი ტყე თავის მხრივ ორ ჯგუფად იყოფა, ესენია: ა. [[ფიჭვნარი]], რომელიც [[ელდარის ფიჭვი]]საგან არის შექმნილი. ბ. ღვიიანი, რომლის შექმნაში მონაწილეობას იღებს რამდენიმენაირი [[ღვია]], მათ შორის, პირველ რიგში, ხისმაგვარი ღვიები. გ. სარკინეთის და არმაზის ქედზე გავრცელებულ ღვიიანი — მის ჩამოყალიბებაში დიდ მონაწილეობას იღებს ქართული მუხის ტყის ელემენტები.{{sfn-2|კეცხოველი, ნ.|1959|გვ=54.}} ==ჯაგრცხილნარი== [[ჯაგრცხილა]] (''Carpinus orientalis'') — ფართო ეკოლოგიური არეალის მქონე ბუჩქია (ზოგჯერ იზრდება დაბალ და საშუალო სიმაღლის ხედ). იგი გვხვდება ნაირგვარ ნიადაგურ პირობებში, არ უყენებს განსაკუთრებულ მოთხოვნას ნიადაგის სიმდიდრეს და ტენიანობას, ასევე ადგილსამყოფელის განათებულობას. მას შეუძლია ზრდა და განვითარება როგორც ტყის (მუხნარის) საბურველქვეშ, ისე ტყისპირებში და ღია ადგილებში, არ გაურბის ეროზირებულ მშრალ ნიადაგებსაც. ამ მხრივ ჯაგრცხილა არსებითად განსხვავდება ამავე გვარის მეორე სახეობა — რცხილისაგან (''Carpinus caucasica''). საქართველოში ჯაგრცხილა ფიტოცენოლოგიურად ყველაზე მჭიდროდ დაკავშირებულია ქართულ მუხასთან (მუხნართან). აღმოსავლეთ საქართველოში ფართოდ არის გავრცელებული მუხნარ-ჯაგრცხილნარი ცენოზები (კორომები), სადაც ჯაგრცხილა კარგად გამოსახულ ქვეტყეს ქმნის. მეორად მუხნარებში ჯაგრცხილა ხშირად აღწევს მთავარ (A) იარუსსაც და ქართულ მუხასთან ერთად ბიდომინანტურ საბურველს ქმნის (ჯაგრცხილნარ-მუხნარი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=18.}} აღმოსავლეთ საქართველოში, მთისწინებზე და მთის ქვედა სარტყელში ჯაგრცხილნარი პრაქტიკულად ყველგანაა განვითარებული. ჯაგრცხილნარი ცენოზები განვითარებულია ყველა ექსპოზიციის ნაირგვარი დაქანების ფერდობებზე, ნაირგვარ ნიადაგებზე. გენეზისურად ახალგაზრდა ჯაგრცხილნარების და ჩრდილოეთის ფერდობების ჯაგრცხილნარების ქვეშ განვითარებული ნიადაგები, პროფილის მორფოლოგიის მიხედვით, ახლო დგას მუხნარი ტყის ნიადაგებთან (საერთო სიღრმე, მკვდარი საფარი, ჰუმუსიანი ჰორიზონტი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=19.}} ჯაგრცხილნარი ცენოზები უმეტეს შემთხვევაში მუხნარი ტყის სხვადასხვა ტიპის (ასოციაციის) ცენოზებიდან განვითარდა. მუხნარებთან მათ სუქცესიურ კავშირზე მეტყველებს გავრცელება და ადგილსამყოფელის პირობები, ფლორისტული მსგავსება (ფიტოცენოზური რელიქტები) და სხვ. გენეზისურად ახალგაზრდა და კალთაშეკრული ჯაგრცხილნარი ცენოზების შემადგენლობაში საკმაოდ მრავლად მონაწილეობს მუხნარის დამახასიათებელი სახეობები, კერძოდ: ხეებიდან (დაბალტანიანი და დაბუჩქული სახით) — [[ქართული მუხა]], [[იფანი]], მინდვრის ნეკერჩხალი; ბუჩქებიდან — [[შინდი]], [[ზღმარტლი]], [[შინდანწლა]], წერწა, [[ჯიქა]], [[კვიდო]] და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=19.}} ==გრაკლიანი და ნაირბუჩქნარი== გრაკლას (Spiraea hypericifolia) დომინირებით ბუჩქნარები განვითარებულია, ძირითადად, ჩრდილოეთის, აღმოსავლეთის და დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე. მათი უფრო ქსეროფილური ვარიანტები გვხვდება სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობებზეც. გრაკლიანი ცენოზების სუქცესიური კავშირი მუხნარ ტყეებთან უდაოა, რაზეც მიუთითებს მსგავსება როგორც მათ ადგილსამყოფელებს შორის, ასევე ფიტოცენოზების ფლორისტულ შედგენილობას შორისაც. ტყიდან (მუხნარი) ბუჩქნარზე (გრაკლიანი) გარდამავალ ვარიანტებში გრაკლიანის საერთო ფონზე ხშირად აღინიშნება ქართული მუხისა და იფანის ერთეული დაჯაგული ეგზემპლარები.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=20–21.}} ნაკლებად მშრალ ადგილსამყოფელებში — ჩრდილოეთის, ჩრდილო-აღმოსავლეთის, ჩრდილო-დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე, ტყის ნიადაგების დეგრადირებულ ვარიანტებზე განვითარებული გრაკლიანები ხასიათდება საკმაოდ მაღალი შეკრულობით (პროექციული დაფარულობა 70-90%). ცენოზები მონოდომინანტურია. შერეულია მცირე რაოდენობით (1–5%, იშვიათად 10%-მდე პროექციული დაფარულობა) — ჩიტაკომშა (Cotoneaster racemiflora), ჟასმინი (Jasminum fruticans), უფრო იშვიათად — თრიმლი (Cotinus coggygria), თუთუბო (Rhus coriaria) და სხვ. ბალახოვანი მცენარეები ბევრი არაა, მათი ცენოზური როლიც დაბალია (ერთეული ეგზემპლარები, იშვიათად აღინიშნება სახეობის 5%-მდე დაფარულობა). ერთ-ერთ აღწერაში (საგურამოს ქედის სამხრული კალთა, ზ.დ. 735 მ; 19/VI, 1998 წ.) გრაკლიანის ბალახოვანი მცენარეების ცენოზური პოზიციები (მონაწილეობის ხასიათი) ასე გამოიყურება: Dictamnus caucasicus (პროექციული დაფარულობა 5%), Danae nudicaulis (1-2%), Psephellus cartalinicus, Stipa capillata (თითოეულის პროექციული დაფარულობა 1%); ერთეული სახით - Dianthus subulosus, Galium verum, Lithospermum purpureo-coeruleum, Phleum phleoides, Sedum caucasicum, Thalictrum collinum. ნიადაგს ფარავს ხავსების საფარი (100%).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=21.}} შედარებით მშრალ ადგილსამყოფელებში (სამხრეთის ექსპოზიციის ფერდობები) განვითარებული გრაკლიანები ფიტოცენოლოგიურად მნიშვნელოვნად განსხვავდება ზემოთ განხილული გრაკლიანებისაგან. ამ გრაკლიანების ადგილსამყოფელის ანალიზი გვიჩვენებს, რომ ნიადაგური საფარი მნიშვნელოვნად დეგრადირებულია (მცირე სიღრმე, ნიადაგების მაღალი ხირხატიანობა, კლდეთა გამოსავლების და ნაშალიანი სუბსტრატის თანაპოვნიერება). თვით ცენოზების სიხშირე-შეკრულობაც შედარებით დაბალია, საერთო პროექციული დაფარულობა ცვალებადობს 30–60% ფარგლებში. ცენოზებში მონოდომინანტური სტრუქტურა თუმცა აქაც შენარჩუნებულია (გრაკლას დომინირება), მაგრამ შედარებით მეტია შერეული სახეობების რიცხოვნობა და უფრო მაღალია მათი ცენოზური როლი. გრაკლიანებში ყველაზე ხშირად აღინიშნება შემდეგი სახეობები: ძეძვი (Paliurus spina christi), ჟასმინი (Jasminum fruticans), ასკილი (Rosa canina, R. corumbifera, R. iberica და სხვ.), თუთუბო (Rhus coriaria), კოწახური (Berberis iberica), ჩიტაკომშა (Cotoneaster racemiflora) და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=21–22.}} მათგან ზოგიერთის (ძეძვი, ჟასმინი) ცენოზური როლი საკმაოდ მაღალია (პროექციული დაფარულობა 8–10%). ბალახეულ საფარში, რომლის პროექციული დაფარულობა გამეჩხერებულ უბნებში და ბუჩქთაშორისებში 5–7%-ს არ აღემატება, ძალზე ცოტა გვხვდება ტყის ელემენტები (Carex buschiorum, Dictamnus caucasicus და ზოგიერთი სხვ.). უმეტესობა სახეობებისა კი სტეპის, მშრალი მდელოს და ნაირგვარი ქსეროფიტული კომპლექსების ელემენტებია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=22.}}<ref group="კომ.">მათ შორისაა — Alisum tortuosum, Astrodancus orientalis, Botriochloa ischaemum, Bromus squarosa, Centaurea reflexa, Convolvulus cantabrica, Dactylis glomerata, Dianthus orientalis, Euphorbia sequeriana, Galium erectum, Gypsophila elegans, Holosteum argenteum, Hypericum perforatum, Linum tenuifolium, Medicago minima, Melica transilvanica, Muscari schovitsiana, Onosma caucasica, Phleum phleoides, Poterium polygamum, Salvia sclaria, Sedum caucasicum, S. oppositifolium, Silene italica, Stachys atherocalyx, Teucrium polium, Thalictrum buschianum, Thymus tiflisiensis, Trifolium arvense, Turgenia latifolia, Xeranthemum squarrosum, Vinca herbacea. სია შედგენილია თბილისის მიდამოებში, დიღმისწყლისა და არმაზის ხეობებში შესრულებული აღწერების საფუძველზე (რ. ქვაჩაკიძე, ა. ჯანდიერი; 1970 წლის 29–30 ივნისი).</ref> ნაირბუჩქნარები განვითარებულია სამხრეთის, აღმოსავლეთის, დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე, ტყის ნიადაგების დეგრადირებულ ვარიანტებზე. ადგილსამყოფელის პირობების და ფიტოცენოზების სტრუქტურის გამოკვლევა იძლევა საფუძველს — აღნიშნული ბუჩქნარები მუხნარების (მშრალი ტიპების) ანთროპოგენური დიგრესიის II სტადიის მცენარეულობად ჩაითვალოს (ჯაგრცხილნარებთან და გრაკლიანებთან ერთად).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=23.}} ნაირბუჩქნარები წარმოდგენილია, ძირითადად, მაღალმოზარდი (2–4 მ), საშუალო და მაღალი შეკრულობის (პროექციული დაფარულობა ცვალებადობს, მეტწილად, 40–45%-დან 70–80%-მდე) ცენოზებით. სახეობრივი შემადგენლობა მეტ-ნაკლებად ცვალებადობს (რეგიონების მიხედვით), თუმცა ძირითადი ბირთვი პრაქტიკულად სტაბილურია. მის შემადგენლობაში ვხვდებით შემდეგ სახეობებს: მაღალკონსტანტური — Carpinus orientalis — ჯაგრცხილა, Cornus mas — შინდი, Crataegus kyrtostyla — წითელი კუნელი, Ligustrum vulgare — კვიდო, Paliurus spina Christi — ძეძვი; საშუალო და დაბალი კონსტანტობის სახეობები — Rosa canina — ასკილი, Cotoneaster melanocarpa — ჩიტაკომშა, Cytisus caucasicus — ტყის ცოცხი, Jasminum fruticans — ჟასმინი, Pyracantha coccinea — ჩიტავაშლა, Thelycrania australis — შინდანწლა, Rhus coriaria — თუთუბო და სხვ. ნაირბუჩქნარებში სახეობების ცენოზური როლი ცვალებადობს (უფრო — ადგილსამყოფელის პირობებთან დაკავშირებით); ზოგჯერ შეინიშნება რომელიმე სახეობის (სახეობების) პოპულაციის გაძლიერებაც (უფრო ხშირად — ჯაგრცხილას, წითელი კუნელის, ძეძვის), მაგრამ დომინირებულ მდგომარეობას ცენოზებში ვერ აღწევს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=23.}} ==ძეძვიანები== ძეძვიანები ფართოდ არის გავრცელებული აღმოსავლეთ საქართველოში, მთისწინებზე და მთის ქვედა სარტყელში, ზ.დ. 1000–1200 მ-მდე. უფრო მშრალ რეგიონებში (ცენტრალური და აღმოსავლეთი თრიალეთი, [[გომბორის ქედი]]ს სამხრული კალთა) ძეძვიანებში აღინიშნება ყველა ექსპოზიციის ფერდობებზე. შედარებით ნაკლებად მშრალ რეგიონებში კი (აღმოსავლეთ საქართველოს დასავლური ნაწილი, [[კახეთის კავკასიონი]]) ძეძვიანები მეტწილად განვითარებულია სამხრეთის, აღმოსავლეთის და დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე. ძეძვიანების ქვეშ განვითარებული ნიადაგები (ყოფილი ტყის ნიადაგები) დეგრადირებულია, მათ პრაქტიკულად დაკარგული აქვთ ტყის ნიადაგების მთავარი ნიშნები (მდგრადი მკვდარი საფარი, ჰუმუსიანი ჰორიზონტი და სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=25.}} ძეძვიანები მრავალი ვარიანტითაა წარმოდგენილი. მათგან უმეტესად გვხვდება წმინდა ძეძვიანი (მონოდომინანტური ცენოზები), ნაირბუჩქნარ-ძეძვიანი, გრაკლიანძეძვიანი და შავჯაგიან-ძეძვიანი. ბალახეული საფარის მიხედვით გამოიყოფა ორი მთავარი ვარიანტი (ასოციაცია): ძეძვიანი უროს საფარით (''Paliuretum botriochloosum''), ძეძვიანი მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი საფარით (''Paliuretum graminoso-mixtoherbosum'').{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=25–26.}} ძეძვიან ცენოზებში კარგად არის ფორმირებული ორი იარუსი — ბუჩქების (I იარუსი) და ბალახების (II იარუსი). I იარუსში მეტწილ შემთხვევებში დომინირებს [[ძეძვი]]. უფრო იშვიათად თანადომინანტის როლში მონაწილეობს [[გრაკლა]] (''Spiraea hypericifolia''), შავჯაგა (''Rhamnus pallasii'') ან ნაირბუჩქები — [[ჯაგრცხილა]] (''Carpinus orientalis''), წითელი [[კუნელი]] (''Crataegus kyrtostyla''), [[ჟასმინი]] (''Jasminum fruticans''). გარდა აღნიშნული ბუჩქებისა, I იარუსში მონაწილეობს (დამახასიათებელი სახეობები) — [[კვიდო]] (''Ligustrum vulgare''), [[ასკილი]] (''Rosa canina, R. spinosissima, R. corymbifera''), [[ვაშლანა|ჩიტაკომშა]] (''Cotoneaster racemiflora''). დაბალი კონსტანტობით აღინიშნება — ღვიები (''Iuniperus oblonga, J. rufescens''), გარეული [[ბალი]] (''Cerasus incana''), [[ხორციფერა]] (''Atraplaxis spinosa''), [[გლერძი|გლერძა]] (''Astragalus caucasicus, A. microcephalus''), [[თრიმლი]] (''Cotinus coggygria''), [[თუთუბო]] (''Rhus coriaria'') და სხვ. I იარუსის საშუალო სიმაღლე 1,0–2,0 მ შეადგენს, საშუალო პროექციული დაფარულობა 35–50%-ია (ცვალებადობს 20–70% ფარგლებში).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=26.}} ძეძვიანებში ბალახეული საფარი (II იარუსი) მეტწილად კარგად განვითარებულია მხოლოდ ბუჩქთშორისებში, სადაც მისი პროექციული დაფარულობა საშუალოდ 40–60% შეადგენს. განაწილება აქაც არათანაბარია, ცვალებადობს 30–70% ფარგლებში. უშუალოდ ბუჩქებქვეშ ბალახეული საფარი თხელია, ან პრაქტიკულად არ არის განვითარებული. ბალახეული საფარის დომინანტებს შორის უწინარესად უნდა აღინიშნოს ურო (''Botriochloa ischaemum''); უფრო იშვიათად აღინიშნება დომინირება სხვა სახეობებისაც. უროს გარდა დამახასიათებელ სახეობებს წარმოადგენს — ''Achillea milefolium, Eringium campestre, Euphorbia sequeriana, Festuca sulcata, Galium verum, Lolium rigidum, Melica transilvanica, Koeleria gracilis, Phleum phleoides, Poterium Polygamum, Teucrium chamaedrys, T. polium, Tragopogon graminifolius, Trisetum rigidum, Xeranthemum squarrosum'' და სხვ. საერთოდ, ძეძვიანები ფლორისტულად მდიდარია (კონკრეტული ნაკვეთების აღწერებში გვხვდება 50–60 სახეობა).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=26–27.}} ძეძვიანი ცენოზებიდან (ასოციაციებიდან) ყველაზე ფართო გავრცელებით ხასიათდება ძეძვიან-უროიანი (Paliuretum botriochloosum) და ძეძვიანი მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი საფარით (''Paliuretum graminoso-mixtoherbosum''); შედარებით იშვიათად აღინიშნება: ძეძვიანი გლერძათი (Paliuretum astragalosum) — გვხვდება მეტწილად ცენტრალურ თრიალეთზე; ძეძვიანი ავშანით (''Paliuretum artemisiosum'') — გვხვდება [[შიდა ქართლის მხარე|შიდა ქართლში]].{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=27.}} ==ტყის მავნებლები და დაავადებები== ტყის მავნებლები და დაავადებები სერიოზულ საფრთხეს უქმნის საქართველოს ტყეებს. მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს [[კოლხური ბზა|კოლხური ბზის]] ხმობა, ფიჭვის ხმობა თუშეთსა და თბილისის შემოგარენში და სხვა. ტყის კოდექსის თანახმად (მუხლი 10; პუნქტი „დ“), ტყის მფლობელი (მისი სტატუსის მიუხედავად) ვალდებულია, განახორციელოს ტყის მავნებლებისა და დაავადებებისგან დაცვის ღონისძიებები. ტყის მავნებლებისა და დაავადებების წინააღმდეგ ეფექტიანი ბრძოლა საჭიროებს სატყეო პათოლოგიურ კვლევებს, მონაცემების კამერალურ დამუშავებას, მონიტორინგის სწორად განხორციელებას და აღნიშნულის საფუძველზე ბრძოლის შესაბამისი ღონისძიებების დროულ გატარებას. ბოლო წლების გამოკვლევების მონაცემებზე დაყრდნობით საქართველოს სახელმწიფო ტყის ფონდის ტერიტორიაზე ძირითადად შეინიშნება და მნიშვნელოვანი ზიანის მომტანად ითვლება, [[ნაძვის დიდი ლაფნიჭამია]], [[ოქროკუდა]], [[ამერიკული თეთრი პეპელა]], [[მბეჭდავი ქერქიჭამია]], [[არაფარდი პარკხვევია]] და „წაბლის კიბო“. გადაშენების საფრთხე ემუქრება [[კოლხური ბზა|კოლხურ ბზას]], როგორც უნიკალურ რელიქტურ სახეობას. უნიკალური სახეობა მასობრივად ხმება ბუნებრივი გავრცელების მთელ არეალზე, რაც უდიდესი დანაკლისია როგორც ეკოლოგიური, ისე კულტურული თვალსაზრისით. ბზის კორომები თითქმის აღარ არსებობს აჭარაში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში, იმერეთში. სამეცნიერო, სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ორგანიზაციები შექმნილ სიტუაციას ეკოლოგიურ კატას­­ტროფად აფასებენ და სახეობის გადარჩენის ეროვნულ გეგმაზე თანხმდებიან, რაშიც მოსახლეობის ჩართულობასა და ცოდნაზე დამყარებულ მოქმედებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. ხმობის მიზეზს წარმოადგენს სოკოვანი დაავადება — ე.წ. „ბზის სიდამწვრე“,<ref group="კომ.">ასევე ცნობილია, როგორც ბზის სიდამპლე (Boxwood blight) ან ბზის ფოთლების ცვენა (Boxwood leaf drop).</ref> რომელმაც ბზის უნიკალური კორომები თითქმის სრულიად გაანადგურა. დაავადების გამომწვევია პათოგენი სოკო ''Cylindrocladium buxicola'', რომელიც ძალიან სწრაფად ვითარდება და მერქნის დაზიანებას იწყებს. სიმპტომები: ფოთლებზე შეინიშნება მომრგვალო ფორმის მოყვითალო-მოყავისფრო ლაქები მოშავო ფერის რკალით, რომლებიც შემდეგ შავდება და მცენარე გამოიყურება, როგორც ცეცხლისგან დაზიანებული. აგრეთვე, ღეროსა და ყლორტებზე შესამჩნევად გამოკვეთილია ელიფსური ფორმის ნეკროზები. კოლხური ბზის ხმობის მიზეზად ითვლება, აგრეთვე ინვაზიური მავნებელი ბზის ალურა ''(Cydalima perspectalis)'' — პეპელა, რომელიც იკვებება ბზის ფოთლებითა და ახალგაზრდა ყლორტებით, ზოგჯერ ქერქითაც. განსაკუთრებული ზიანის მოტანა შეუძლია მატლის სტადიაზე. სიმპტომები: რკალისებურად შეჭმული ფოთლები, მომწვანო ხაკისფერი ექსკრემენტები და ტოტებს შორის გაბმული აბლაბუდები. სერიოზული საფრთხის წინაშე დგას საქართველოში გავრცელებული წაბლის კორომები. ეს საფრთხე შექმნა წაბლის ქერქის სოკოვანმა დაავადებამ, ენდოტიამ (ე.წ. „წაბლის კიბო“). დაავადების გამომწვევია პათოგენური სოკო ''Cryphonectria parasitic''a. ხის ქერქზე გაჩენილი ჭრილობიდან სოკო იჭრება შიგნით და თანდათანობით ანადგურებს მერქნის ჭურჭელბოჭკოვან კონებს, რის გამოც იბლოკება მცენარის კვება და წყლის მიწოდება ნიადაგიდან. ეს ყველაფერი საბოლოოდ იწვევს ხის ხმობას. ხმობის პროცესი იწყება ხის წვეროდან. დაავადება მეტად საშიშია არა მარტო საქართველოში, არამედ მთელ მსოფლიოში. აუცილებელია ტყეში მავნებლების არსებობაზე კონტროლი და მონიტორინგი ხდებოდეს მუდმივად. მავნებლის შემჩნევის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს ხელმძღვანელობას. მავნებლის შემჩნევისათვის დაკვირვება უნდა მოხდეს ხეზე და მის ნაწილებზე. მავნებლები აზიანებენ როგორც ხის ფესვებს, ასევე ქერქს, ლაფანს, მერქანს, წიწვებს, ფოთლებს, კვირტებს, ნაყოფებსა და სხვ. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[საქართველოს ფლორა]] * [[საქართველოს კლიმატი]] * [[საქართველოს წითელი ნუსხა]] * [[საქართველოს დაცული ტერიტორიები]] ==ლიტერატურა== {{Refbegin}} * {{წიგნი |ავტორი = გავაშელი, გურამ |სათაური = საქართველოს ტყეების აბორიგენული ხეები და ბუჩქები |ბმული = https://web.archive.org/web/20250404081006/https://opac.sciencelib.ge/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=212305 |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = განათლება |წელი = 1987 |გვერდები = |გვერდნი = 149 |ref = გავაშელი, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გიგაური, გიორგი |სათაური = საქართველოს ტყის ბიოლოგიური მრავალფეროვნება |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/485778/1/SaqartvelosTyisBiologiuriMravalferovneba.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = შპს რარიტეტი |წელი = 2000 |გვერდები = |გვერდნი = 160 |ref = გიგაური, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გიგაური, გიორგი |სათაური = საქართველოს ტყეებში მეურნეობის გაძღოლის საფუძვლები |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/485777/1/SaqartvelosTyeebshiMeurneobisGadzgholisSafudzvlebi.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საბჭოთა საქართველო |წელი = 1980 |გვერდები = |გვერდნი = 280 |ref = გიგაური, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გულისაშვილი, ვასილ |სათაური = ბუნების დაცვის საფუძვლები |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/403007/1/Bunebis_Dacvis_Safudzvlebi_1973.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = განათლება |წელი = 1973 |გვერდები = |გვერდნი = 127 |ref = გულისაშვილი, ვ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გულისაშვილი, ვასილ |სათაური = ზოგადი მეტყევეობა : წ. 1. |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/403297/1/Zogadi_Metyeveoba_1974_N1.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = განათლება |წელი = 1974 |გვერდები = |გვერდნი = 350 |ref = გულისაშვილი, ვ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გულისაშვილი, ვასილ |სათაური = ზოგადი მეტყევეობა : წ. 2. |ბმული = https://opac.sciencelib.ge/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=70905 |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = განათლება |წელი = 1975 |გვერდები = |გვერდნი = 184 |ref = გულისაშვილი, ვას. }} * {{წიგნი |ავტორი = კეცხოველი, ნიკო |სათაური = საქართველოს მცენარეულობის ძირითადი ტიპები |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/490961/1/SaqartvelosMcenareulobisDziritadiTipebi_1935.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = თბ. სახ. უნ-ტი. |წელი = 1935 |გვერდები = |გვერდნი = 445 |isbn = |ref = კეცხოველი, ნ. }} * {{წიგნი |ავტორი = კეცხოველი, ნიკო |სათაური = საქართველოს მცენარეული საფარი |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/448048/1/Saqartvelos_Mcenareuli_Safari.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საქ. მეცნ. აკად. |წელი = 1959 |გვერდები = |გვერდნი = 413 |isbn = |ref = კეცხოველი, ნ. }} * {{წიგნი |ავტორი = კეცხოველი, ნიკო |სათაური = კულტურულ მცენარეთა ზონები საქართველოში |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/371488 |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საქ. მეცნ. აკად. |წელი = 1957 |გვერდები = |გვერდნი = 488 |isbn = |ref = კეცხოველი, ნ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ლაჩაშვილი, ნიკოლოზ |სათაური = თბილისის მიდამოების ტყეები (ბროშურა) |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/37328/1/Tbilisis_Tkeebi.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 2014 |გვერდები = |გვერდნი = 34 |isbn = |ref = ლაჩაშვილი, ნ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ქვაჩაკიძე, რევაზ |სათაური = საქართველოს ტყეები |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/5999/3/Sakartvelos_Tkeebi.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = მეცნიერება |წელი = 2001 |გვერდები = |გვერდნი = 100 |isbn = |ref = ქვაჩაკიძე, რ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ქვაჩაკიძე, რევაზ |სათაური = საქართველოს მთის ტყეების აღდგენა |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/40538/1/SaqartvelosMtisTyeebisAgdgena.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 2014 |გვერდები = |გვერდნი = 99 |isbn = |ref = ქვაჩაკიძე, რ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ქვაჩაკიძე, რევაზ |სათაური = საქართველოს გეობოტანიკური დარაიონება |ბმული = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = მეცნიერება |წელი = 1996 |გვერდები = |გვერდნი = 128 |isbn = |ref = ქვაჩაკიძე, რ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ქვაჩაკიძე, რ., იაშაღაშვილი, კ., ლაჩაშვილი, ნ. |სათაური = საქართველოს ძირეული ტყეები |ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/5988/5/Saqartvelos_Dzireuli_Tyeebi_2004.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = მეცნიერება |წელი = 2004 |გვერდები = |გვერდნი = 100 |isbn = |ref = ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ქვაჩაკიძე, რ., იაშაღაშვილი. |სათაური = კახეთის კავკასიონის ტყის მცენარეულობა |ბმული = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = მეცნიერება |წელი = 1992 |გვერდები = |გვერდნი = 176 |isbn = |ref = ქვაჩაკიძე, რ., იაშაღაშვილი. }} {{Refend}} ==ბიბლიოგრაფია== {{Refbegin}} * ''ეროვნული სატყეო სააგენტო,'' [https://forestry.gov.ge/Ge/Files/ViewFile/61 ტყის ბუნებრივი განახლების ხელშეწყობა], 2019. * ''ცინარიძე, მერაბ,'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/372702/2/Annotacia%20Ts.M.%28%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97.%29.pdf კოლხეთის დაბლობის რელიქტური ტორფნარი ტყეები, ბიომრავალფეროვნება, დეგრადირებული ტყეების აღდგენის შესაძლებლობები და კონსერვაცია], ბათუმი, 2021. {{Refend}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Forests in Georgia}} {{Refbegin}} * [https://geography.ge/საქართველოს-ტყეები/ საქართველოს ტყეები] * [https://agronews.ge/saqarthvelos-tqheebi/ საქართველოს ტყეები] * [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/95467/1/Geobotanikuri_leksikoni.pdf გეობოტანიკური ლექსიკონი] * [https://forestry.gov.ge/Ge/Page/GeorgianForests ეროვნული სატყეო სააგენტო] * [https://geography.ge/საქართველოს-ტყის-რესურსე/ საქართველოს ტყის რესურსები] * [http://environment.cenn.org/app/uploads/2016/10/mcenareuli_safari_Final_s.pdf საქართველოს მცენარეული საფარი] * [http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=საქართველოს+ფლორა საქართველოს ეროვნული ბიბლიოგრაფია] * [https://www.eiec.gov.ge/Ge/Documents/ViewFile/15 საქართველოს ეროვნული სატყეო კონცეფცია] * [https://apa.gov.ge/ge/biomravalferovneba/saqartvelos-biomravalferovneba საქართველოს დაცული ტერიტორიების ფლორა] * [https://apa.gov.ge/ge/biomravalferovneba საქართველოს დაცული ტერიტორიების სააგენტო] * [https://eiec.gov.ge/g/Documents/ViewFile/660 საქართველოს კანონი ტყის ფონდის მართვის შესახებ] * [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/10925/1/Saqrtvelos%20_Flora.pdf საქართველოს ფლორისა და მცენარეულობის ისტორია] {{Refend}} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | ვიდეო |- ! scope=row |[https://www.youtube.com/watch?v=o7DD6d1CHvE უნიკალური კოლხური ტყეები და ჭარბტენიანი ტერიტორიები] |} ==კომენტარები== {{Reflist|group=კომ.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს დაცული ტერიტორიები}} {{საქართველოს წყლის რესურსები}} [[კატეგორია:ტყეები ქვეყნების მიხედვით]] dnqfxkc3v8bnpwn8hugpc5cj62x9w9c 0 591623 5352006 4822055 2026-04-06T09:46:32Z GiorgiXIII 62215 5352006 wikitext text/x-wiki [[სურათი:ДР1П-085, Орша-центральная, паȳдневы бок.jpg|thumb|საბჭოთა დიზელმატარებელი ДР1П-085 ჰიდრავლიკური გადაცემით]] '''დიზელმატარებელი''' — რკინიგზის შემადგენლობა, რომელშიც შედის 2 ან მეტი დიზელის წევისძრავიანი და რამდენიმე მისაბმელი ვაგონი. ძრავიანი ვაგონები მატარებლის ბოლოებშია. ძრავებს მართავენ ერთი პოსტიდან. დიზელმატარებელს იყენებენ საგარეუბნო მიმოსვლისათვის რკინიგზების არაელექტრიფიცირებულ უბნებზე. სხვადასხვა ქვეყნებში ტერმინ „დიზელმატარებლის“ განსაზღვრება შეიძლება იყოს სხვადასხვა. == ისტორია == [[სურათი:Bundesarchiv Bild 102-14151, "Fliegender Hamburger", DRG 778.jpg|thumb|ორვაგონიანი VT877 DRG-სთვის — ერთ-ერთი პირველი დიზელმატარებელი მსოფლიოში]] ერთ-ერთი პირველი დიზელმატარებლები გამოჩნდნენ [[გერმანია]]ში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ-ში]], [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] და [[იტალია]]ში. 1932 წელს გერმანიაში ოპერატორისთვის [[Deutsche Reichsbahn|Deutsche Reichsbahn Gesellschaft]] (DRG) აშენდა დიზელმატარებელი [[DRG 877|VT 877 a/b]].<ref>{{cite web|url=http://www.dbtrains.com/en/trainsets/epochII/VT877|title=VT 877 a/b Fliegender Hamburger|website=dbtrains.com|access-date=2024-01-14|archive-date=2012-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20120205043916/http://www.dbtrains.com/en/trainsets/epochII/VT877|url-status=live}}</ref> 1933 წელს ამერიკულმა კომპანიამ [[Budd Company|Budd]] ფრანგულ კომპანია [[Michelin]]-თან ერთობლივად გამოუშვა საცდელი ორვაგონიანი დიზელმატარებელი ''[[Silver Slipper]]'' რეზინიანი [[გოგორწყვილი|გოგორწყვილებით]], რომელიც გამოდგა წარუმატებელი და იმუშავა მხოლოდ ერთი წელი.{{sfn|Holland|2021|p=22}} მომდევნო წელს კომპანია Budd-მა შექმნა პირველი ფართედ ცნობილი ''Zephyr''-ის სერიის დიზელმატარებელი, ჯერ-ჯერობით მხოლოდ ცნობილი ნომრით 9900 (მოგვიანებით ''Burlington Zephyr'', 1936 წლის შემდეგ ''[[Pioneer Zephyr]]''), რომელიც გამოსაცდელად დადგა 1934 წლის 7 აპრილს.{{sfn|McGonigal|2021|p=50}}{{sfn|Abbey|2021|pp=37—38}} 1936 წლის ივნისში სატესტო ცდა გაიარა პირველმა საბჭოთა დიზელმატარებელმა [[АП (დიზელმატარებელი)|АП]] (იმ დროს საბჭოთა კავშირში დიზელის [[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა|მოტორვაგონიან მოძრავ შემადგენლობაზე]] ვრცელდებოდა ტერმინი „ავტომოტრისა“). აშენებული იქნა [[კალუგის მანქანათმშენებლობის ქარხანა|კალუგის მანქანათმშენებლობის ქარხანის]] მიერ [[კოლომნის ქარხანა|კოლომნის ქარხნის]] პროექტით.{{sfn|Абрамов Е. Р.|2015|с=211}} 1936 წლის 21 აგვისტოს [[Fiat]]-ის ფირმამ დაამთავრა სამუშაოები პირველი იტალიური დიზელმატარებლის ATR-ის შექმნაზე ნომრით 100 [[Ferrovie dello Stato Italiane]]-სთვის (FS). შემდგომში აშენდა კიდევ 8 ცალი ასეთი მატარებელი (ჯამში ცხრა შემადგენლობა ნომრებით 101-დან 109-ის ჩათვლით).{{sfn|Santanera|1997|pp=43—46}}{{sfn|Pautasso|1976|pp=76—87}} ==ლიტერატურა== {{Commons category|Diesel multiple units, motor coaches and railcars}} {{ქსე|3|548}} * {{წიგნი|ავტორი= Абрамов Е.Р.|ნაწილი=|სათაური= Локомотивы и моторвагонный подвижной состав с двигателями внутреннего сгорания отечественных железных дорог|წელი= 2015|ფურცლები|ფურცელი= 205—269|წყარო=http://web.archive.org/web/20150705112857/http://static.scbist.com/scb/uploaded/1_1424499337.pdf?vbseourl=scb/uploaded/1_1424499337.pdf&uri=/scb/uploaded/1_1424499337.pdf|ref=Абрамов Е. Р.}} * {{სტატია| სათაური=The Budd Company: Transportation| ავტორი=Holland, K. J.| ref=Holland| pages=16—23| გამოცემა=Classic Trains| წელი=2021| ნომერი=29 (special edition)}} * {{სტატია| სათაური=The Original Zephyrs| ავტორი=McGonigal, R. S.| ref=McGonigal| pages=50—61| გამოცემა=Classic Trains| წელი=2021| ნომერი=29 (special edition)}} * {{სტატია| სათაური=The Train that Sparked an Era| ავტორი=Abbey, W. W.| ref=Abbey| pages=34—43| გამოცემა=Classic Trains| წელი=2021| ნომერი=29 (special edition)}} სტატიის რეპრინტი, პირველად გამოქვეყნდა 1950 წელს * {{წიგნი|ავტორი= Oreste Santanera|სათაური= I treni FIAT. Ottant'anni di contributo FIAT alla tecnica ferroviaria|წელი= 1997|გამომცემლობა= Automobilia|ადგილი= Милан|ISBN = 88-7960-045-1|ref = Santanera}} * {{სტატია|ავტორი=Sergio Pautasso|სათაური= Gli «Autotreni» (FS ATR. 101÷109)|გამოცემა= Italmodel Ferrovie (журнал)|ნომერი= 190|წელი= 1976|pages = 76—87|ref = Pautasso}} * {{წიგნი|წყარო=https://internet-law.ru/gosts/gost/58783|სათაური=ГОСТ 31666—2014 Дизель-поезда. Общие технические требования|ორიგინალი=|ვიკითეკა=|პასუხისმგებელი=|გამოცემა=Издание официальное|ადგილი=Москва|გამომცემლობა=ФГУП «Стандартинформ»|წელი=2015|pages=|ფურცლები|ფურცელი=52|isbn=|ref=ГОСТ 31666—2014}} * {{წიგნი|წყარო=https://internet-law.ru/gosts/gost/64334/|სათაური=ГОСТ 34056—2017 Транспорт железнодорожный. Состав подвижной. Термины и определения|ორიგინალი=|ვიკითეკა=|პასუხისმგებელი=|გამოცემა=Издание официальное|ადგილი=Москва|გამომცემლობა=ФГУП «Стандартинформ»|წელი=2019|pages=|ფურცლები|ფურცელი=26|isbn=|ref=ГОСТ 34056—2017}} * {{წიგნი|წყარო=https://internet-law.ru/gosts/gost/71886/|სათაური=ГОСТ 34530—2019 Транспорт железнодорожный. Основные понятия. Термины и определения|ორიგინალი=|ვიკითეკა=|პასუხისმგებელი=|გამოცემა=Издание официальное|ადგილი=Москва|გამომცემლობა=ФГУП «Стандартинформ»|წელი=2019|pages=|ფურცლები|ფურცელი=50|isbn=|ref=ГОСТ 34530—2019}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დიზელმატარებლები| ]] gvd9pfe61zyf4wwp01y1nur1fzbtbs2 0 595492 5351967 4962074 2026-04-06T07:41:04Z M. 10110 /* სქოლიო */ 5351967 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კირან კალკინი | ფოტო =ARealPainBFILFF131024 (82 of 138) (54065186044) (cropped) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კალკინი 2024 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =კირან კაილ კალკინი | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1982|9|30}} | დაბადგილი =ნიუ-იორკი, აშშ. | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები =1988—დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ჯაზ შარტონი (იქ. 2013) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა =[[კიტ კალკინი]] | დედა =პატრისია ბრენტრეპი | ნათესავები = [[რორი კალკინი]] (ძმა)</br>[[მაკოლეი კალკინი]] (ძმა)</br>[[ბონი ბედელია]] (დეიდა) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''კირან კაილ კალკინი''' (დ. [[30 სექტემბერი]], [[1982]]) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია უარყოფითი, თუმცა მაყურებლის სიმპათიის გამომწვევი პერსონაჟების თამაშით კინოში და სცენაზე.<ref>{{Cite encyclopedia |title=Kieran Culkin |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.]] |url=https://www.britannica.com/biography/Kieran-Culkin |access-date=January 16, 2025 |last=McDonough |first=Michael |date=May 9, 2023 |isbn=978-1-59339-292-5 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713164337/https://www.britannica.com/biography/Kieran-Culkin |archive-date=July 13, 2024}}</ref> მის ჯილდოებში შედის [[ოსკარი]], [[ბრიტანული აკადემიის ფილმების დაჯილდოება|ბრიტანული აკადემიის ჯილდო]], სატელევიზიო [[ემის ჯილდო]] და ორი [[ოქროს გლობუსი]]. კალკინმა კარიერა ღრმა ბავშვობისას მცირე თეატრებში როლების შესრულებით დაიწყო. მისი კინოდებიუტი შედგა საშობაო კომედიურ ფილმში ''„[[მარტო სახლში]]“'' (1990), სადაც მისი უფროსი ძმა, [[მაკოლეი კალკინი]], მთავარ როლს ასრულებდა. ინდუსტრიაში თავი დაიმკვიდრა 2002 წელს, როდესაც მთავარი როლი შეასრულა ფილმში „[[იგბი დაბლა მიექანება (ფილმი)|იგბი დაბლა მიექანება]]“ - ამ ფილმმა მას პირველი [[ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მიუზიკლსა ან კომედიაში|ოქროს გლობუსის ნომინაცია]] მოუტანა. ამის შემდეგ, პირადი მიზეზების გამო, კალკინმა ინდუსტრია დატოვა და მოგვიანებით ჰოლივუდს ფილმით „[[სკოტ პილიგრიმი მსოფლიოს წინააღმდეგ (ფილმი)|სკოტ პილიგრიმი მსოფლიოს წინააღმდეგ]]“ (2010) დაუბრუნდა. კირანმა 2024 წელს „[[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში|საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი მეორეხარისხოვან როლში]]“ ნომინაციაში ოსკარი ფილმით ''„[[ნამდვილი ტკივილი (ფილმი)|ნამდვილი ტკივილი]]“'' მოიგო. ტელევიზიაში კალკინმა დიდი წარმატება მოიპოვა [[HBO]]-ს სერიალ ''„[[მემკვიდრეობა (ტელესერიალი)|მემკვიდრეობაში]]“'' (2018-2023) რომან როის როლის შესრულებით, რის გამოც მას [[დრამის ჟანრის სერიალის ბრწყინვალე წამყვანი მსახიობის სატელევიზიო ემის ჯილდო|დრამის ჟანრის სერიალის ბრწყინვალე წამყვანი მსახიობის ემის ჯილდო]] გადაეცა. მის მიერ გახმოვანებული პერსონაჟები გვხვდებიან ტელესერიებში - ''„[[სოლარული წინაღობები (ტელესერიალი)|სოლარული წინაღობები]]“'' (2022—დღემდე) და ''„[[სკოტ პილიგრიმი მიფრინავს (ტელესერიალი)|სკოტ პილიგრიმი მიფრინავს]]“'' (2023). [[უესტ-ენდის თეატრი|უესტ-ენდსა]] და [[ბროდვეის თეატრი|ბროდვეიზე]] მას უთამაშია [[კენეთ ლონერგანი|კენეთ ლონერგანის]] დადგმაში - „[[ეს არის ჩვენი ახალგაზრდობა]]“; ასევე შეასრულა რიჩარდ რომას როლი [[დეივიდ მემეტი|დევიდ მემეტის]] ''„[[გლენგარი გლენ როსი (პიესა)|გლენგარი გლენ როსში]]“'' (2025). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში}} {{DEFAULTSORT: კალკინი, კირან}} [[კატეგორია:დაბადებული 1982]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:ნორვეგიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები]] [[კატეგორია:Obie-ის ჯილდოს მფლობელები]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები]] po60wrg029h3l87lpd1mjjbaibvpvyr 5351971 5351967 2026-04-06T07:42:21Z M. 10110 დაემატა [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351971 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კირან კალკინი | ფოტო =ARealPainBFILFF131024 (82 of 138) (54065186044) (cropped) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კალკინი 2024 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =კირან კაილ კალკინი | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1982|9|30}} | დაბადგილი =ნიუ-იორკი, აშშ. | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები =1988—დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ჯაზ შარტონი (იქ. 2013) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა =[[კიტ კალკინი]] | დედა =პატრისია ბრენტრეპი | ნათესავები = [[რორი კალკინი]] (ძმა)</br>[[მაკოლეი კალკინი]] (ძმა)</br>[[ბონი ბედელია]] (დეიდა) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''კირან კაილ კალკინი''' (დ. [[30 სექტემბერი]], [[1982]]) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია უარყოფითი, თუმცა მაყურებლის სიმპათიის გამომწვევი პერსონაჟების თამაშით კინოში და სცენაზე.<ref>{{Cite encyclopedia |title=Kieran Culkin |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.]] |url=https://www.britannica.com/biography/Kieran-Culkin |access-date=January 16, 2025 |last=McDonough |first=Michael |date=May 9, 2023 |isbn=978-1-59339-292-5 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713164337/https://www.britannica.com/biography/Kieran-Culkin |archive-date=July 13, 2024}}</ref> მის ჯილდოებში შედის [[ოსკარი]], [[ბრიტანული აკადემიის ფილმების დაჯილდოება|ბრიტანული აკადემიის ჯილდო]], სატელევიზიო [[ემის ჯილდო]] და ორი [[ოქროს გლობუსი]]. კალკინმა კარიერა ღრმა ბავშვობისას მცირე თეატრებში როლების შესრულებით დაიწყო. მისი კინოდებიუტი შედგა საშობაო კომედიურ ფილმში ''„[[მარტო სახლში]]“'' (1990), სადაც მისი უფროსი ძმა, [[მაკოლეი კალკინი]], მთავარ როლს ასრულებდა. ინდუსტრიაში თავი დაიმკვიდრა 2002 წელს, როდესაც მთავარი როლი შეასრულა ფილმში „[[იგბი დაბლა მიექანება (ფილმი)|იგბი დაბლა მიექანება]]“ - ამ ფილმმა მას პირველი [[ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მიუზიკლსა ან კომედიაში|ოქროს გლობუსის ნომინაცია]] მოუტანა. ამის შემდეგ, პირადი მიზეზების გამო, კალკინმა ინდუსტრია დატოვა და მოგვიანებით ჰოლივუდს ფილმით „[[სკოტ პილიგრიმი მსოფლიოს წინააღმდეგ (ფილმი)|სკოტ პილიგრიმი მსოფლიოს წინააღმდეგ]]“ (2010) დაუბრუნდა. კირანმა 2024 წელს „[[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში|საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი მეორეხარისხოვან როლში]]“ ნომინაციაში ოსკარი ფილმით ''„[[ნამდვილი ტკივილი (ფილმი)|ნამდვილი ტკივილი]]“'' მოიგო. ტელევიზიაში კალკინმა დიდი წარმატება მოიპოვა [[HBO]]-ს სერიალ ''„[[მემკვიდრეობა (ტელესერიალი)|მემკვიდრეობაში]]“'' (2018-2023) რომან როის როლის შესრულებით, რის გამოც მას [[დრამის ჟანრის სერიალის ბრწყინვალე წამყვანი მსახიობის სატელევიზიო ემის ჯილდო|დრამის ჟანრის სერიალის ბრწყინვალე წამყვანი მსახიობის ემის ჯილდო]] გადაეცა. მის მიერ გახმოვანებული პერსონაჟები გვხვდებიან ტელესერიებში - ''„[[სოლარული წინაღობები (ტელესერიალი)|სოლარული წინაღობები]]“'' (2022—დღემდე) და ''„[[სკოტ პილიგრიმი მიფრინავს (ტელესერიალი)|სკოტ პილიგრიმი მიფრინავს]]“'' (2023). [[უესტ-ენდის თეატრი|უესტ-ენდსა]] და [[ბროდვეის თეატრი|ბროდვეიზე]] მას უთამაშია [[კენეთ ლონერგანი|კენეთ ლონერგანის]] დადგმაში - „[[ეს არის ჩვენი ახალგაზრდობა]]“; ასევე შეასრულა რიჩარდ რომას როლი [[დეივიდ მემეტი|დევიდ მემეტის]] ''„[[გლენგარი გლენ როსი (პიესა)|გლენგარი გლენ როსში]]“'' (2025). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში}} {{DEFAULTSORT: კალკინი, კირან}} [[კატეგორია:დაბადებული 1982]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:ნორვეგიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები]] [[კატეგორია:Obie-ის ჯილდოს მფლობელები]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]] 0zplj2iuusy74r3wreovxuhi8ft94xn 4 607277 5351640 5351427 2026-04-05T13:11:26Z L.CRANACHI 179124 /* სტატიის შეთავაზება ზაქარია ლაშქარაშვილზე. */ 5351640 wikitext text/x-wiki {{/თავი}} {{clear}} == "არ ნუვო" და არა "არტ-ნუვო" == {{closed}} მოგესალმებით, ქართულ ვიკიპედიაში „არტ-ნუვოს“ ტექსტის დიდი ნაწილი, რაც საქართველოს ნიმუშებს ეხება, ჩემი 2001 წლის ფოტოგამოფენის „მოდერნი თბილისში - Art Nouveau in Tbilisi“ კატალოგის წინათქმიდან არის გადმოწერილი. თუმცა ამის ავტორებმა ტექსტში აღნიშნული საერთაშორისო ტერმინის „არ ნუვოს“ ნაცვლად რატომღაც „არტ-ნუვო“ დაწერეს. ამის შესახებ უკვე დიდი ხანია მინდოდა მომემართა ქართული ვიკიპედიისთვის, რადგან დაუშვებლად მიმაჩია სტილის საერთაშორისო ტერმინის შეცდომით დამკვიდრება. რაც შეეხება ამ სტილს - ის მე-19 ს-ია ბოლოს გაჩნდა ევროპაში და   სხვადასხვა სახელით სწრაფად გავრცელდა მსოფლიოში. საქართველოში, რუსეთის გავლენით,  ის დამკვდრდა სახელით „მოდერნი“.  2000 წლებიდან საბოლოოდ დამკვიდრდა სტილის საერთაშორისო ტერმინი  - ფრანგული სიტყვა Art Nouveau, რაც  ქართულ ვიკიპედიაში (და ზოგიერთ სხვა ქართულ საიტზეც) მოცემულია სიტყვით „არტ-ნუვო“, რაც შეცდომაა და აუცილებლად უნდა შეიცვალოს.   ეს შეცდომა ადრე მეც დავუშვი, როცა სტატია გამოვაქვეყნე 1998 წელს (თბილისმა დაკარგა კიდევ ერთი არქიტექტურული ძეგლი. ყოველკვირეული ჟურნალი “ეპოქა”, N5. 1998), სადაც მიწერია „არტ ნუვო“, თუმცა, 2000 წელს, როცა ვამზადებდი ჩემ პირველ ფოტო გამოფენას და მის ქართულ-ინგლისურ კატალოგს,  საერთაშორისო  და აქაური კოლეგების, აგრეთვე, ენათმეცნიერების რჩევით  ქართულ ტექსტში დავწერე „არ ნუვო“ დეფისის გარეშე, და მას შემდეგ ეს შეცდომა აღარ დამიშვია. დამეთანხმებით, რომ ნამდვილად ალოგიკურია, როცა ფრანგული ტერმინის ორი სიტყვიდან ერთს ინგლისურად იძახი (არტ) და მეორეს ფრანგულად (ნუვო).  ამიტომ, ვფიქრობ, უპრიანია ისე დავწეროთ, როგორც გამოითქმის, თუმცა  არა „აღ ნუვო“, არამედ „არ ნუვო“, რადგან სიტყვაში „r“ წერია. მსგავს შემთხვევებში, საკუთარ ენაზე, ძალიან ბევრი ქვეყანა წერს „არ ნუვო“-ს, თუმცა არის გამონაკლისებიც. 1983 წელს ჩემი სადიპლომო ნაშრომი იყო „მოდერნი თბილისში“, და მას შემდეგ დღემდე ამ თემაზე ვმუშაობ, რაც მოცემულია საიტზე http://www.artnouveau-georgia.ge/0/activities/ ჩემი ძალისხმევის შედეგად, თბილისი 2000-იანი წლებიდან არის ამ სტილის ორი საერთაშორისო   ორგანიზაციის პარტნიორი, ერთი ბრიუსელშია Reseau Art Nouveau Network   [https://www.artnouveau-net.eu/ https://www.artnouveau-net.eu]და მეორე კი ბარსელონაში  Art Nouveau  Europan Route http://artnouveau.eu/en/city.php?id=56 მომავალ წელს, ოქტომბერში,  ბარსელონაში ტარდება არ ნუვოს საერთაშორისო კონგრესი, სადაც ჟიურის წევრად ვარ მიწვეული, და სადაც ვაპირებ თბილისის მოდერნზე ახალი ქართულ-ინგლისური წიგნის პრეზენტაციას, რომლის სათაურია „არ ნუვო თბილისში - Art Nouveau in Tbilisi“. იმედი მაქვს, გაიზიარებთ ჩემ შეხედულებას აღნიშნულ საკითხზე და ქართულ ვიკიპედიაში სიტყვა „არტ-ნუვო“ შეიცვლება საერთაშორისო ტერმინით „არ ნუვო“. რაც შეეხება მთლიანად ტექსტს, რომელიც საკმაოდ არაპროფესიულად არის წარმოდგენილი, სასურველია რომ ისიც შეიცვალოს. მაცნობეთ და ნებისმიერ დროს გამოგიგზავნით გამართულ და ამომწურავ ინფორმაციას არ ნუვოს ისტორიასა და საქართველოსში მის მრავალფეროვან მემკვიდრეობაზე. პატივისცემით,                                                                                                       ნესტან თათარაშვილი, არქიტექტორ-რესტავრატორი,                                         საქართველოს ევროპული კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის კავშირის ხელმძღვანელი P. S.  ბუნებრივია,  იგივეა სხვა, არ ნუვოს მომდევნო სტილის „არ დეკოს (Art Deco)“ შემთხვევაში, რომელივ ქართულ ვიკიპედიაში „არტ-დეკოდ“ წერია [[მომხმარებელი:ნესტან თათარაშვილი|ნესტან თათარაშვილი]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ნესტან თათარაშვილი|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ნესტან თათარაშვილი|წვლილი]]) 07:42, 1 დეკემბერი 2025 (UTC) :ეს საკითხი არ წარმოადგენს ადმინისტრაციულ საკითხს და არ საჭიროებს ადმინისტრატორების ჩართვას. სტატიის შინაარსთან და სახელწოდებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე იმსჯელეთ სტატიის განხილვის გვერდზე ან [[ვიკიპედია:ფორუმი/წინადადებები|ვიკიპედიის ფორუმზე]]. მადლობა, --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 12:57, 2 დეკემბერი 2025 (UTC) </div> == სტატია: ამირან ავალიანი == მოდერატორებს მადლობას ვუხდი იმისთვის, რომ მომეცა საშუალება გავრკვეულიყავი ვიკის სტანდარტებში ბიოგრაფიულ სტატიებთან დაკავშირებით. ამჟამად სტატია ამირან ავალიანის შესახებ დამუშავებული და შევსებულია. ახალი ტექსტი და წყაროები შეგიძლიათ იხილოთ აქ: http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00024770/ ამ ბმულის საფუძველზე გთხოვთ, აღადგინოთ სტატია [[მომხმარებელი:INAILAVA|INAILAVA]] ([[მომხმარებლის განხილვა:INAILAVA|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/INAILAVA|წვლილი]]) 14:05, 2 დეკემბერი 2025 (UTC) :მოგესალმებით. სტატია არ პასუხობს ვიკიპედიის შესაბამის პოლიტიკას და ამიტომ ვერ აღდგება. ასევე, არ არსებობს საკმარისი წყარო პიროვნების ენციკლოპედიური მნიშვნელობის დასადასტურებლად (მოწოდებულ ლინკზეც კი მხოლოდ ერთი გაზეთია წყარო) და მარტო საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის ლექსიკონი არ არის/ვერ იქნება პირის ენციკლოპედიური მნიშვნელობის განმსაზღვრელი. პატივისცემით, --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 16:03, 2 დეკემბერი 2025 (UTC) ::დამატებითი წყაროების მოპოვებამდე, მხოლოდ დროებით აღვადგენ სტატიას. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 19:47, 2 დეკემბერი 2025 (UTC) == მომხმარებელ M.-სთვის შემმოწმებლის სტატუსის ჩამორთმევის შესახებ == მოგესალმებით. ეს არის ახსნა-განმარტება ადმინებისთვის და ასევე @[[მომხმარებელი:M.|M.]]-თვის, თუ რატომ ჩამოვართვი შემმოწმებლის სტატუსი მას. მიზეზი კი მარტივია: გახშირდა მომხმარებლის მიერ არაკონსტრუქციული და ვანდალური ცვლილებების დამოწმების ფაქტები, ბოლო ასეთი ფაქტია [[Special:Diff/4946705|ამ ცვლილების დამოწმება]], რომელიც აშკარა ვანდალიზმი იყო. ეს არაერთი ასეთი შემთხვევაა, რასაც მე პირადად წავაწყდი. ასევე, თუ მომხმარებლის განხილვის გვერდს შეამოწმებთ, ნახავთ, რომ სხვა ადმინები და მომხმარებლებიც აფრთხილებდნენ მას ამაზე. ბოლო ასეთი კონკრეტული შენიშვნა გასულ აპრილს მიიღო. ამიტომ, ვფიქრობ, რომ ამ ეტაპზე ამ მომხმარებელეს ეს სტატუსი უნდა ჩამოერთვას, რაც გავაკეთე, ვინაიდან მის ხელში ეს სტატუსი დეზინფორმაციის გავრცელების იარაღად იქცა, რაც ვიკიპედიისთვის დაუშვებელია. მომხმარებელს შეუძლია თავიდან მიმართოს ამ სტატუსის მისაღებად მინიმუმ 1 წლის შემდეგ, თუ გააუმჯობესებს თავის მოქმედებებს ამ მხრივ. მადლობა, — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 11:54, 18 მარტი 2026 (UTC) :მივესალმები ამ გადაწყვეტილებას, ვინაიდან არცერთმა გაფრთხილებამ და რჩევამ არ გაჭრა.— [[მომხმარებელი:MIKHEIL|<font color="#0000FF">Mikheil</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:MIKHEIL|<span style="color:#00FF00">მიწერა</span>]]}</small> 13:26, 18 მარტი 2026 (UTC) :ეს გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია და ტოვებს პირადი დევნის შთაბეჭდილებას :# წერია „გახშირდა ..... ფაქტები“ და მოყვანილია მხოლოდ ორი ფაქტი, აქედან ერთი ერთი წლის წინანდელი. ორი შეცდომა, დაშვებული ერთწლიანი ინტერვალით სამართლიანი მიდგომის შემთხვევაში ვერ ჩაითვლება „ფაქტების გახშირებად“ 2. .[[ვიკიპედია:შემოწმება]] მიხედვით შემმოწმების სტატუსის მისაღებად ''„კანდიდატის რეგისტრაციის დღიდან უნდა იყოს გასული 2 თვე, მას უნდა ჰქონდეს 150 რედაქტირება სახელთა ძირითად სივრცეში.“'' ხოლო აღდგენის წესი შემდეგია „''თუ მომხმარებელი დაარღვევს სტატიების შემოწმებისადმი წაყენებულ მოთხოვნებს. დროშის მოხსნა შეუძლია ნებისმიერ ადმინისტრატორს. ამ შემთხვევაში, დროშის აღდგენა შესაძლებელია დაჩქარებული წესით.“'' ამ გადაწყვეტილებაში მითითებული ერთწლიანი ვადა კი აღნიშნულ წესს არ შეესაბამება. მოგიწოდებთ, გადახედოთ თქვენს გადაწყვეტილებას :[[მომხმარებელი:M.|M.]] ([[მომხმარებლის განხილვა:M.|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/M.|წვლილი]]) 07:20, 19 მარტი 2026 (UTC) ::დიახ, გახშირდა. ზემოთ მოყვანილი ორი ფაქტის გარდა ძალიან ბევრი სხვა ფაქტიც არსებობს, რომლის აქ მისათითებლად დროის ხარჯვას არ ვაპირებ. რაც შეეხება დაჩქარებული წესით დროშის აღდგენას — ვერ ვხედავ საფუძველს თუ რატომ დაჩქარებული წესით უნდა აღვადგინო. ზემოთ მოყვანილი ის ფაქტიც, რომ თითქმის ერთწლიანი ინტერვალით (არა და ამის უამრავი ფაქტია ნაკლებ დროშიც) იგივე შეცდომას უშვებთ დამოწმებისას, მიუთითებს იმაზე, რომ ერთი წელიც ცოტაა თქვენთვის თქვენივე შეცდომის გასააზრებლად. ამიტომ ერთწლიანი ლოდინი მართებულია და გირჩევთ კარგად გაიაზროთ თქვენი შეცდომები, ნაცვლად იმისა, რომ აქ ტექნიკურ დეტალებზე დაიწყოთ დისკუსია. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 12:41, 19 მარტი 2026 (UTC) == Unused interface messages == Please delete the following interface messages, as they are no longer used: * [[MediaWiki:Watchdetails]] * [[MediaWiki:Watcheditlist]] * [[MediaWiki:Wlhideshowbots]] * [[MediaWiki:Wlhideshowown]] See [[:m:Steward requests/Miscellaneous#Deleting unused messages from multiple wikis|this SRM request]] and [[:phab:T234776]]. [[მომხმარებელი:NguoiDungKhongDinhDanh|NguoiDungKhongDinhDanh]] ([[მომხმარებლის განხილვა:NguoiDungKhongDinhDanh|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/NguoiDungKhongDinhDanh|წვლილი]]) 00:51, 25 მარტი 2026 (UTC) :{{done}} – [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 02:39, 25 მარტი 2026 (UTC) == სტატიის შეთავაზება ზაქარია ლაშქარაშვილზე. == გამარჯობა, რამდენიმე დღის წინ აღნიშნულ პიროვნებაზე დავწერე სტატია, რომელიც არ დადასტურდა. არაენციკლოპედიური ღირებულების, ცნობადობის პირობების, წყაროთა სიმწირის გამო. წყაროთა სიმწირე ნამდვილად პრობლემურია ამ შემთხვევაში, ქართულად არ მოიპოვება. თუმცა არსებობს ოფიციალური გერმანული ენციკლოპედია, კომუნისტური რეჟიმის მსხვერპლთა შესახებ. https://www.dissidenten.eu/ სადაც ამ ადამიანზე ცალკე სტატიაა დაწერილი. ამ წყაროს გათვალისწინებით, გერმანულმა ვიკიპედიამ უპრობლემოდ დაადასტურა სტატია Sakaria Laschkaraschwili. თვეზე მეტია, არსებობს რუსული და ფრანგული ვერსიებიც. უცნაურად გამოიყურება, ქართველ ადამიანზე სხვა ვიკიპედიებში იყოს სტატია და ქართულში არა. გთავაზობთ ასეთ ტექსტს '''ზაქარია ლაშქარაშვილი''' (დ. [[1954]]) - საბჭოთა პერიოდის ქართველი [[დისიდენტი]]. დააპატიმრეს [[1983]] წელს და [[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]] სისხლის სამართლის კოდექსის 71 მუხლით (ანტისაბჭოთა აგიტაცია პროპაგანდა), მიუსაჯეს 5 წელი პატიმრობა, 2 წელი გადასახლება. სასჯელს იხდიდა მორდავეთისა და პერმის ბანაკებში. განთავისუფლდა ამნისტიით. [[1988]] წელს, დატოვა [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრკ]] და გადავიდა [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. 1988-1992 წლებში, მუშაობადა [[რადიო თავისუფალი ევროპა/რადიო თავისუფლება|რადიო თავისუფლების]] ქართული რედაქციის, [[პარიზი|პარიზის]] ბიუროში. ლინკი https://www.dissidenten.eu/laender/georgien/biografien/sakaria-laschkaraschwili არსებობს ასევე, რამდენიმე რუსულენოვანი წყარო. ვიპოვე ოფიციალურად გამოცემული წიგნიც. ISBN კოდით. გვ.206 - სტატია ზაქარია ლაშქარაშვილზე. შეიძლება როგორც წიგნის, ასევე ელექტრონული ვერსიის ციტირება. https://slovnik-disidentu.cz/static/slovnik_disidentu_ii_iv_ak.3f9b58ae.pdf ასევე ეროვნული ბიბლიოთეკის ციფრული ბიბლიოთეკა "ივერიელის" ლინკი - სათაური: საუბარი ზაქარია ლაშქარაშვილთან https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/69328?locale=ka [[მომხმარებელი:L.CRANACHI|L.CRANACHI]] ([[მომხმარებლის განხილვა:L.CRANACHI|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/L.CRANACHI|წვლილი]]) 23:50, 4 აპრილი 2026 (UTC) 9es0b01kivhbphhrptmi4g8jr18jd8u 3 614477 5351648 5351624 2026-04-05T13:58:33Z Mehman 75871 /* ბლოკი 2 */ პასუხი 5351648 wikitext text/x-wiki ==ბლოკი== {{ბლოკი/ძირი|დრო=1 თვის|მიზეზი=გაუფრთხილების მიუხედავად რედაქტირების ომი}}— [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 16:11, 3 იანვარი 2026 (UTC) ==ბლოკი== {{ბლოკი/ძირი|დრო=1 წლის|მიზეზი=რედაქტირების ომი}}— [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 10:27, 5 აპრილი 2026 (UTC) {{ბლოკის მოხსნა/ძირი|მიზეზი=@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] წარმოუდგენლად მიმაჩნია, რომ ერთი წლის განმავლობაში, გაფრთხილების გარეშე, ორი ესპანური ქალაქისა და ესპანეთის ერთი რეგიონის აფრიკული ქვეყნების სიიდან ამოღების გამო ვიყავი დაწერილი, მაშინ როცა ისინი ესპანეთში სრულად ინტეგრირებული ტერიტორიებია; ისინი არც კოლონიებია და არც დამოკიდებული ტერიტორიები. გარდა ამისა, მე ამ ვიკიპედიის რეგულარული მომხმარებელი არ ვარ. რა აზრი აქვს ჩემს დაბლოკვას? მე ვანდალი არ ვარ. [[მომხმარებელი:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lopezsuarez|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lopezsuarez|წვლილი]]) 10:31, 5 აპრილი 2026 (UTC)|5|04|2026|პასუხი=არა}} :მე აგიხსენით, რომ სტატიაში ვმსჯელობთ გეოგრაფიული მონაცემებით და ეს კუნძულები გეოგრაფიულად არის აფრიკა. ამის მიუხედავად თქვენ გააგრძელეთ თქვენი დესტრუქციული მოქმედება, მიუხედავად წინა ბლოკისა. ესპანურ ვიკიპედიაში და ვიკიმონაცემებში არსებული თქვენი ბლოკი იმას მოწმობს, რომ თქვენ ვერ იგებთ იმას, რასაც აკეთებთ. შესაბამისად ეს ბლოკი სრულად გამართლებულია და გირჩევთ თავად შეაფასოთ თქვენი მოქმედება. --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 10:37, 5 აპრილი 2026 (UTC) ::@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] თუ დაგპირდებით, რომ ამ ცვლილებებს აღარ შევიტან და გარკვეული დროის განმავლობაში ამ ვიკიპედიას აღარ შევასწორებ, გადახედავთ აკრძალვის ხანგრძლივობას? მაგალითად, 3 თვე. მაგრამ ერთი წელი ზედმეტია; მე ვანდალი არ ვარ. [[მომხმარებელი:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lopezsuarez|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lopezsuarez|წვლილი]]) 11:27, 5 აპრილი 2026 (UTC) :::თუ პირობას დადებთ, რომ ამ და სხვა სტატიებში ასეთ ცვლილებებს არ შეიტანთ, შევამცირებ ბლოკის ვადას. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 13:58, 5 აპრილი 2026 (UTC) g9tlvo55f9uvu6cdpth7qnxgvvs2haj 5351649 5351648 2026-04-05T14:09:49Z Lopezsuarez 132969 /* ბლოკი 2 */ პასუხი 5351649 wikitext text/x-wiki ==ბლოკი== {{ბლოკი/ძირი|დრო=1 თვის|მიზეზი=გაუფრთხილების მიუხედავად რედაქტირების ომი}}— [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 16:11, 3 იანვარი 2026 (UTC) ==ბლოკი== {{ბლოკი/ძირი|დრო=1 წლის|მიზეზი=რედაქტირების ომი}}— [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 10:27, 5 აპრილი 2026 (UTC) {{ბლოკის მოხსნა/ძირი|მიზეზი=@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] წარმოუდგენლად მიმაჩნია, რომ ერთი წლის განმავლობაში, გაფრთხილების გარეშე, ორი ესპანური ქალაქისა და ესპანეთის ერთი რეგიონის აფრიკული ქვეყნების სიიდან ამოღების გამო ვიყავი დაწერილი, მაშინ როცა ისინი ესპანეთში სრულად ინტეგრირებული ტერიტორიებია; ისინი არც კოლონიებია და არც დამოკიდებული ტერიტორიები. გარდა ამისა, მე ამ ვიკიპედიის რეგულარული მომხმარებელი არ ვარ. რა აზრი აქვს ჩემს დაბლოკვას? მე ვანდალი არ ვარ. [[მომხმარებელი:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lopezsuarez|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lopezsuarez|წვლილი]]) 10:31, 5 აპრილი 2026 (UTC)|5|04|2026|პასუხი=არა}} :მე აგიხსენით, რომ სტატიაში ვმსჯელობთ გეოგრაფიული მონაცემებით და ეს კუნძულები გეოგრაფიულად არის აფრიკა. ამის მიუხედავად თქვენ გააგრძელეთ თქვენი დესტრუქციული მოქმედება, მიუხედავად წინა ბლოკისა. ესპანურ ვიკიპედიაში და ვიკიმონაცემებში არსებული თქვენი ბლოკი იმას მოწმობს, რომ თქვენ ვერ იგებთ იმას, რასაც აკეთებთ. შესაბამისად ეს ბლოკი სრულად გამართლებულია და გირჩევთ თავად შეაფასოთ თქვენი მოქმედება. --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 10:37, 5 აპრილი 2026 (UTC) ::@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] თუ დაგპირდებით, რომ ამ ცვლილებებს აღარ შევიტან და გარკვეული დროის განმავლობაში ამ ვიკიპედიას აღარ შევასწორებ, გადახედავთ აკრძალვის ხანგრძლივობას? მაგალითად, 3 თვე. მაგრამ ერთი წელი ზედმეტია; მე ვანდალი არ ვარ. [[მომხმარებელი:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lopezsuarez|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lopezsuarez|წვლილი]]) 11:27, 5 აპრილი 2026 (UTC) :::თუ პირობას დადებთ, რომ ამ და სხვა სტატიებში ასეთ ცვლილებებს არ შეიტანთ, შევამცირებ ბლოკის ვადას. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 13:58, 5 აპრილი 2026 (UTC) ::::@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] გპირდები, რომ ამას აღარ გავიმეორებ. და ბოდიშს ვიხდი. [[მომხმარებელი:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lopezsuarez|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lopezsuarez|წვლილი]]) 14:09, 5 აპრილი 2026 (UTC) afxcpms73lgmjouhhst8a9q0ctdstgj 5351699 5351649 2026-04-05T17:30:32Z Mehman 75871 5351699 wikitext text/x-wiki ==ბლოკი== {{ბლოკი/ძირი|დრო=1 თვის|მიზეზი=გაუფრთხილების მიუხედავად რედაქტირების ომი}}— [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 16:11, 3 იანვარი 2026 (UTC) ==ბლოკი== {{ბლოკი/ძირი|დრო=3 თვის|მიზეზი=რედაქტირების ომი}}— [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 10:27, 5 აპრილი 2026 (UTC) {{ბლოკის მოხსნა/ძირი|მიზეზი=@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] წარმოუდგენლად მიმაჩნია, რომ ერთი წლის განმავლობაში, გაფრთხილების გარეშე, ორი ესპანური ქალაქისა და ესპანეთის ერთი რეგიონის აფრიკული ქვეყნების სიიდან ამოღების გამო ვიყავი დაწერილი, მაშინ როცა ისინი ესპანეთში სრულად ინტეგრირებული ტერიტორიებია; ისინი არც კოლონიებია და არც დამოკიდებული ტერიტორიები. გარდა ამისა, მე ამ ვიკიპედიის რეგულარული მომხმარებელი არ ვარ. რა აზრი აქვს ჩემს დაბლოკვას? მე ვანდალი არ ვარ. [[მომხმარებელი:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lopezsuarez|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lopezsuarez|წვლილი]]) 10:31, 5 აპრილი 2026 (UTC)|5|04|2026|პასუხი=არა}} :მე აგიხსენით, რომ სტატიაში ვმსჯელობთ გეოგრაფიული მონაცემებით და ეს კუნძულები გეოგრაფიულად არის აფრიკა. ამის მიუხედავად თქვენ გააგრძელეთ თქვენი დესტრუქციული მოქმედება, მიუხედავად წინა ბლოკისა. ესპანურ ვიკიპედიაში და ვიკიმონაცემებში არსებული თქვენი ბლოკი იმას მოწმობს, რომ თქვენ ვერ იგებთ იმას, რასაც აკეთებთ. შესაბამისად ეს ბლოკი სრულად გამართლებულია და გირჩევთ თავად შეაფასოთ თქვენი მოქმედება. --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 10:37, 5 აპრილი 2026 (UTC) ::@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] თუ დაგპირდებით, რომ ამ ცვლილებებს აღარ შევიტან და გარკვეული დროის განმავლობაში ამ ვიკიპედიას აღარ შევასწორებ, გადახედავთ აკრძალვის ხანგრძლივობას? მაგალითად, 3 თვე. მაგრამ ერთი წელი ზედმეტია; მე ვანდალი არ ვარ. [[მომხმარებელი:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lopezsuarez|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lopezsuarez|წვლილი]]) 11:27, 5 აპრილი 2026 (UTC) :::თუ პირობას დადებთ, რომ ამ და სხვა სტატიებში ასეთ ცვლილებებს არ შეიტანთ, შევამცირებ ბლოკის ვადას. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 13:58, 5 აპრილი 2026 (UTC) ::::@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] გპირდები, რომ ამას აღარ გავიმეორებ. და ბოდიშს ვიხდი. [[მომხმარებელი:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lopezsuarez|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lopezsuarez|წვლილი]]) 14:09, 5 აპრილი 2026 (UTC) :::::შემცირებულია 3 თვემდე. --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 17:30, 5 აპრილი 2026 (UTC) mov91pzrdsejo9a83ihchgw1x8lhkdv 1 618522 5351684 4980872 2026-04-05T17:01:26Z Gergos10 173674 5351684 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} @[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]], ერთ სტატიაში ორ ისა ხანზეა დაწერილი, ერთი კახეთის უფლისულია, მეორე კი ირანელი. [[მომხმარებელი:Gergos10|Gergos10]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Gergos10|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Gergos10|წვლილი]]) 17:01, 5 აპრილი 2026 (UTC) muc70prpyyn0oczz4v3zi3li1zpd5bn 5351703 5351684 2026-04-05T17:35:33Z Mehman 75871 პასუხი 5351703 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} @[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]], ერთ სტატიაში ორ ისა ხანზეა დაწერილი, ერთი კახეთის უფლისულია, მეორე კი ირანელი. [[მომხმარებელი:Gergos10|Gergos10]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Gergos10|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Gergos10|წვლილი]]) 17:01, 5 აპრილი 2026 (UTC) :ერთ სტატიაში ორ სხვადასხვა პირზე ვერ დაწერთ. უნდა დაიწეროს ორი სხვადასხვა სტატია, შესაბამისი წყაროს მითითებით. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 17:35, 5 აპრილი 2026 (UTC) 7vz3zmpkr4s6z6xaojameixevfw4f20 5351705 5351703 2026-04-05T17:36:53Z Mehman 75871 პასუხი 5351705 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} @[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]], ერთ სტატიაში ორ ისა ხანზეა დაწერილი, ერთი კახეთის უფლისულია, მეორე კი ირანელი. [[მომხმარებელი:Gergos10|Gergos10]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Gergos10|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Gergos10|წვლილი]]) 17:01, 5 აპრილი 2026 (UTC) :ერთ სტატიაში ორ სხვადასხვა პირზე ვერ დაწერთ. უნდა დაიწეროს ორი სხვადასხვა სტატია, შესაბამისი წყაროს მითითებით. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 17:35, 5 აპრილი 2026 (UTC) ::უპს. თქვენ კი არა 2008 წელს სხვა მომხმარებელს აქვს დაწერილი. @[[მომხმარებელი:Jaba1977|Jaba1977]] იქნებ გადახედო ამ სტატიას? მგონი ორ სხვადასხვა პირზე წერია. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 17:36, 5 აპრილი 2026 (UTC) j5crpcpqt2b1w4q6tlo0mohybt7ghfr 1 652620 5351734 5032941 2026-04-05T18:11:54Z ~2026-21037-44 181193 /* მავნებლებთან ბრძოლის ფიზიკური მეთოდი */ ახალი სექცია 5351734 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} == მავნებლებთან ბრძოლის ფიზიკური მეთოდი == მცენარეთა მავნებლები [[სპეციალური:წვლილი/&#126;2026-21037-44|&#126;2026-21037-44]] ([[მომხმარებლის განხილვა:&#126;2026-21037-44|talk]]) 18:11, 5 აპრილი 2026 (UTC) pa98ctphs0k4zk48mn0wyw9dre4jcv2 5351741 5351734 2026-04-05T18:21:29Z Mehman 75871 [[Special:Contributions/~2026-21037-44|~2026-21037-44]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:MehmanBot|MehmanBot]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 5032941 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 663949 5351933 5351215 2026-04-06T05:09:13Z DerFuchs 6187 5351933 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა უნივერსიტეტი |სახელი= ჰელსინკის უნივერსიტეტი |მშობლიური სახელი=Helsingin yliopisto |მშობლიური სახელი კოდი= |ლათინური სახელი= |name_color= black |back_color= white |ლოგო= |ლოგო ზომა=280px |სურათი= |სურათი ზომა=300px |გერბი= |გერბი ზომა=200px |სურათის წარწერა= }} '''ჰელსინკის უნივერსიტეტი''' ({{lang-fi|Helsingin yliopisto}}; {{lang-sv|Helsingfors universitet}}) —საჯარო უნივერსიტეტი [[ჰელსინკი|ჰელსინკიში]], [[ფინეთი|ფინეთში]]. [[1640]] წელს უნივერსიტეტი [[შვედეთი|შვედეთის]] იმპერიის ქვეშ დაარსდა [[ტურკუში]] სახელწოდებით „Regia Academia Aboensis“ და გადავიდა [[ჰელსინკი|ჰელსინკიში]] [[1828]] წელს მეფე ალექსანდრე I-ის სპონსორობით. ჰელსინკის უნივერსიტეტი არის [[ფინეთი|ფინეთის]] უძველესი და უდიდესი უნივერსიტეტი დისციპლინების ფართო სპექტრით. 2022 წელს, <ref>{{Cite web |title=Yliopisto numeroina {{!}} Helsingin yliopisto |url=https://www.helsinki.fi/fi/tutustu-meihin/tama-helsingin-yliopisto/yliopisto-numeroina |access-date=2024-08-21 |website=www.helsinki.fi |language=fi}}</ref> დაახლოებით 31 000 სტუდენტი იყო ჩარიცხული უნივერსიტეტის საგანმანათლებლო პროგრამებში, გადანაწილებული 11 ფაკულტეტსა და 11 კვლევით ინსტიტუტში. 2005 წლის 1 აგვისტოდან უნივერსიტეტი იცავს [[ევროპა|ევროპის]] მასშტაბით [[ბოლონიის პროცესი|ბოლონიის პროცესის]] მიერ შემოთავაზებულ სტრუქტურას და სთავაზობს ბაკალავრის, მაგისტრის, ასპირანტისა და სადოქტორო ხარისხებს.<ref>{{cite web|url=http://www.helsinki.fi/tutkinnonuudistus/materiaalit/raportit/Bologna_review_20041122.pdf|title=Bologna Process at the University of Helsinki|access-date=29 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303172641/http://www.helsinki.fi/tutkinnonuudistus/materiaalit/raportit/Bologna_review_20041122.pdf|archive-date=3 March 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> საგანმანათლებლო პროგრამებში ჩარიცხვა ჩვეულებრივ განისაზღვრება მისაღები გამოცდებით, ბაკალავრის ხარისხის შემთხვევაში, ხოლო, წინა ხარისხის შედეგებით, მაგისტრისა და შემდგომი ხარისხების შემთხვევაში. უნივერსიტეტი ორენოვანია, სწავლება კანონის თანახმად ხორციელდება როგორც [[ფინური ენა|ფინურ]], ისე [[შვედური ენა|შვედურ ენ]]ებზე. შვედური ფინეთის ოფიციალური ენაა, თუმცა ამ ენაზე მოსახლეობის მცირე ნაწილი საუბრობს, ამიტომაც [[ფინური ენა]] მნიშვნელოვნად დომინირებს უნივერსიტეტში. თითოეულ საფეხურზე ფართოდაა გავრცელებული [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზე სწავლება, რაც მას ფაქტობრივად მესამე სასწავლო ენად აქცევს. ჰელსინკის უნივერსიტეტი საერთაშორისო საუნივერსიტეტო სხვადასხვა ქსელის წევრია, მაგალითად, როგორიცაა Europaeum, UNICA, <ref>UNICA = "Institutional Network of the Universities from the Capitals of Europe".</ref> Utrecht Network და ამავდროულად, ევროპის კვლევითი უნივერსიტეტების ლიგის დამფუძნებელი წევრია. უნივერსიტეტს ასევე მიღებული აქვს საერთაშორისო ფინანსური მხარდაჭერა გლობალური კეთილდღეობისთვის; მაგალითად, 2021 წლის სექტემბერში [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის თავდაცვის დეპარტამენტმა უნივერსიტეტს გამოუყო ოთხ მილიონ [[ევრო]]ზე მეტი დაფინანსება MYC [[გენები]]სა და მკერდის კიბოს გამომწვევი მიზეზების გამოკვლევისა და მკურნალობისთვის.<ref>[https://www.is.fi/kotimaa/art-2000008286183.html Pentagonilta jättirahoitus Helsingin yliopiston johtamaan syöpätutkimushankkeeseen] – ''[[Ilta-Sanomat]]'' (in Finnish)</ref> ==ისტორია== ===ტურკუს სამეფო აკადემია 1640–1828=== უნივერსიტეტის წინამორბედი, აბოს სასულიერო სკოლა, სავარაუდოდ, დაარსდა [[1276]] წელს და აღნიშნულ სკოლაში განათლებას მხოლოდ ბიჭები იღებდნენ, რათა მომავალში ეკლესიის მსახურები გამხდარიყვნენ . როდესაც [[1640]] წლის [[26 მარტი|26 მარტს]] ქალაქ [[ტურკუ|ტურკუში]] ({{lang-sv|Åbo}}) [[შვედეთი|შვედეთის]] დედოფალ [[კრისტინა (შვედეთი)|კრისტინას]] (1626–1689) მიერ უნივერსიტეტი დაარსდა, როგორც აბოს სამეფო აკადემია ({{lang-la|Regia Academia Aboensis}}), სკოლის აკადემიური ნაწილისა და უფროსკლასელებისგან ჩამოყალიბდა ახალი უნივერსიტეტის ბირთვი, ხოლო უმცროსი კლასებისთვის ენისა და გრამატიკის შემსწავლელმა სკოლამ განაგრძო ფუნქციონირება. აბოს სამეფო აკადემია იყო მესამე უნივერსიტეტი, რომელიც დაარსდა შვედეთის იმპერიაში, [[უფსალის უნივერსიტეტი|უფსალის უნივერსიტეტისა]] და გუსტავიანას აკადემიის ([[ესტონეთი]], ამჟამინდელი [[ტარტუს უნივერსიტეტი|ტარტუს უნივერსიტეტის]] წინამორბედი) შემდეგ. ===ალექსანდრეს სამეფო უნივერსიტეტი ფინეთში 1808–1917=== უნივერსიტეტის ისტორიის მეორე პერიოდი მოიცავს დროს, როდესაც [[ფინეთი]] წარმოადგენდა დიდ საჰერცოგოს. ფინეთს მართავდა [[რუსეთის იმპერია]] 1809-დან 1917 წლამდე. როდესაც 1809 წელს დიდი საჰერცოგო დაარსდა, დიდმა ჰერცოგმა ალექსანდრე I-მა უნივერსიტეტი გააფართოვა. 1811 წელს უნივერსიტეტის ხარჯები გაორმაგდა. შეიქმნა ექვსი ახალი პროფესორის თანამდებობა, 12 ასისტენტის პოზიცია, სამი უცხოური ენის ლექტორის პოზიცია და სამი პრაქტიკის ხელმძღვანელის პოზიცია. უნივერსიტეტი [[ტურკუ]]ში რამდენიმე სახელით მუშაობდა: „ტურკუს სამეფო აკადემია“, „ალექსანდრეს აკადემია [[ფინეთი|ფინეთ]]ში“ და „ტურკუს სამეფო უნივერსიტეტი“. 1827 წელს ტურკუს დიდი ხანძრის შემდეგ, იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის მანიფესტის თანახმად უნივერსიტეტი თავისი საკუთრებით, პერსონალით, პროფესორებითა და სტუდენტებით გადავიდა [[ჰელსინკი]]ში. დაწესებულებას გადაარქვეს სახელი და დაარქვეს „ალექსანდრეს სამეფო უნივერსიტეტი ფინეთში“ და მისი მუშაობის ძირითადი ამოცანა იყო დიდი საჰერცოგოს სახელმწიფო მოხელეების განათლება. უნივერსიტეტი გახდა მეცნიერებისა და კულტურის ცენტრი, რომელიც შეისწავლიდა კაცობრიობის ისტორიასა და გარემოს სამეცნიერო მეთოდების გამოყენებით. 1828 წელს მიღებულმა ახალმა წესდებამ განსაზღვრა, რომ უნივერსიტეტის მისია იყო, ხელი შეეწყო მეცნიერებებისა და თავისუფალი ხელოვნების განვითარებისათვის [[ფინეთი|ფინეთში]], რათა ახალგაზრდობის განათლება მიმართულიყო იმპერატორისა და სამშობლოს სამსახურისკენ. უნივერსიტეტს სპეციალური სტატუსი ჰქონდა რუსული პერიოდის განმავლობაში და მის კანცლერად რუსეთის გვირგვინის მემკვიდრე მსახურობდა. ამან უნივერსიტეტი პირდაპირ იმპერატორის დაქვემდებარებაში გადაიყვანა, ვიდრე გენერალ-გუბერნატორის ან სენატის. სასწავლებელი მალე გახდა კულტურული, პოლიტიკური და სამართლებრივი ცხოვრების ცენტრი. დიდი ფიგურები, როგორიცაა [[იოჰან ვილჰელმ სნელმანი]], იოჰან ლუდვიგ რუნებერგი, ელიას ლონროტი და ზაქრის ტოპელიუსი აქტიურად მონაწილეობდნენ უნივერსიტეტის საქმიანობაში. მე-19 საუკუნეში კვლევის ფოკუსი მასალის შეგროვებიდან გადავიდა ექსპერიმენტული, [[ემპირიზმი|ემპირიული]] და ანალიტიკური მეთოდების გამოყენებაზე. ამ უფრო სამეცნიერო მიდგომამ გამოიწვია სპეციალიზაცია და ახალი დისციპლინების შექმნა. პროფესორთა რაოდენობა ათჯერ გაიზარდა, ხოლო სტუდენტთა რიცხვი დაახლოებით 400-დან 3 000-მდე გაიზარდა. ამ დისციპლინების განვითარებასთან ერთად, ფინეთში დაფასდა განათლება, მომრავლდნენ სხვადასხვა დარგის სპეციალისტები და ბევრი კურსდამთავრებული მოგვიანებით დასაქმდა ინდუსტრიასა და მთავრობაში. [[ტურკუ]]ში ხანძრის შემდეგ მრავალი შენობა დაზიანდა და კოლექცია დაიკარგა. ჰელსინკის უნივერსიტეტმა სწრაფად აღადგინა თავისი ინფრასტრუქტურა. 1832 წელს დასრულდა მთავარი შენობა, რომელიც დგას ჰელსინკის ცენტრში, სენატის მოპირდაპირედ და აგებულია [[არქიტექტორი|არქიტექტორ]] [[კარლ ლუდვიგ ენგელი]]ს მიერ. აშენდა სხვა მნიშვნელოვანი დაწესებულებებიც: კლინიკური საავადმყოფო და მეანობის დაწესებულება (1832), ბოტანიკური ბაღი (1832), ასტრონომიული ობსერვატორია (1834) და უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა (1840). უნივერსიტეტმა გადამწყვეტი როლი ითამაშა ფინური იდენტობისა და კულტურის განვითარებაში. უნივერსიტეტის საზოგადოებამ შეისწავლა ფინეთის ბუნება, ლანდშაფტები და კლიმატი და ნულიდან აღადგინა თავისი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების კოლექციები. ცნობილი მკვლევრები, როგორიცაა ალექსანდრე ფონ ნორდმანი და უილიამ ნილანდერი საერთაშორისოდ ცნობილი გახდნენ თავიანთი ნაშრომებით. უნივერსიტეტი იზიარებდა გერმანული ნეოჰუმანიზმის ხედვებს. ხოლო წესდება ხელს უწყობდა სიღრმისეულ შესწავლას და ორიგინალურ კვლევას. დროთა განმავლობაში დაწესებულება გარდაიქმნა თანამედროვე სამეცნიერო უნივერსიტეტად. სტუდენტთა მზარდმა რაოდენობამ და ქალების მიღებამ უმაღლეს განათლებაში მნიშვნელოვანი სოციალური ცვლილება გამოიწვია. ამ გაფართოებამ საფუძველი ჩაუყარა ფინეთში მომავალი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაარსებას, მათ შორის აბო აკადემიისა და ტურკუს უნივერსიტეტის.<ref>{{Cite web |title=History {{!}} University of Helsinki |url=https://www.helsinki.fi/en/about-us/university-helsinki/history |access-date=2025-03-11 |website=www.helsinki.fi |language=en}}</ref> ===ჰელსინკის უნივერსიტეტი 1919 წლიდან დღემდე=== მესამე პერიოდი უნივერსიტეტის ისტორიაში დაიწყო სრულიად დამოუკიდებელი ფინეთის რესპუბლიკის შექმნით [[1917]] წელს და უნივერსიტეტის ჰელსინკის უნივერსიტეტად გადარქმევით. მას შემდეგ, რაც ფინეთმა გამოაცხადა თავისი სრული დამოუკიდებლობა 1917 წელს, უნივერსიტეტს გადამწყვეტი როლი მიენიჭა ეროვნული სახელმწიფოს მშენებლობაში და [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ, კეთილდღეობის შექმნაზე ორიენტირებული სახელმწიფოს ჩამოყალიბებაში. აკადემიური საზოგადოების წევრები ხელს უწყობდნენ საერთაშორისო ურთიერთობებს და ეკონომიკური მდგომარეობის განვითარებას. გარდა ამისა, ისინი აქტიურად იყვნენ ჩართულნი ეროვნულ პოლიტიკაში და თანასწორობისთვის ბრძოლაში. ომებს შორის პერიოდში უნივერსიტეტი გახდა კონფლიქტის ადგილი იმ ადამიანებს შორის, რომლებიც სურდათ [[ფინური ენა|ფინური ენის]] გამოყენების გაძლიერება უნივერსიტეტში [[შვედური ენა|შვედური ენის]] ხარჯზე და იმათ შორის, ვინც ეწინააღმდეგებოდა ასეთ ნაბიჯს.<ref name=UppslagsFiUniv>{{cite web |url=http://uppslagsverket.fi/sv/sok/view-103684-Universitetsadresserna |title=Universitetsadresserna |last=Sundman |first=Lasse |date=24 April 2011 |website=[[Uppslagsverket Finland]] |access-date=30 November 2017 |language=sv}}</ref> [[გეოგრაფი]] [[ვაინო ტანერი]] იყო შვედური ენის გამოყენების ერთ-ერთი ყველაზე ხმამაღალი დამცველი.<ref name=UppslagsverketFi>{{cite web |url=http://uppslagsverket.fi/sv/sok/view-103684-TannerVaeinoe |title=Tanner, Väinö |last=Lindberg |first=Johan |date=5 August 2011 |website=[[Uppslagsverket Finland]] |access-date=30 November 2017 |language=sv}}</ref> ფინეთის შვედურმა სახალხო პარტიამ დაიწყო კამპანია, რომლის ფარგლებშიც შეაგროვა 153 914 ხელმოწერა შვედური ენის დასაცავად, რომლებიც პარლამენტსა და მთავრობას გადაეცა 1934 წლის ოქტომბერში. <ref name=UppslagsFiUniv/> საერთაშორისო დონეზე აკადემიკოსებმა [[დანია|დანიიდან]], [[შვედეთი]]დან, [[ნორვეგია|ნორვეგიიდან]] და [[ისლანდია|ისლანდიიდან]] წერილები გაუგზავნეს ფინეთის დიპლომატიურ წარმომადგენლობებს თავიანთ ქვეყნებში და გააფრთხილეს ნორდიული ერთიანობის შესუსტების შესახებ, რაც გამოიწვევდა ჰელსინკის უნივერსიტეტში შვედური ენის როლის შემცირება.<ref name=UppslagsFiUniv/> მე-20 საუკუნეში ჰელსინკის უნივერსიტეტში სამეცნიერო კვლევებმა რამდენიმე სფეროში აღიარება მოიპოვა კონკურენტულ ევროპულ დონეზე. სხვა საკითხებთან ერთად, აღნიშნული გამოიხატა პროფესორებისთვის მინიჭებული საერთაშორისო აღიარებებით, როგორიცაა [[მათემატიკა|მათემატიკოს]] [[ლარს ალფორსი]]ს მიერ მიღებული [[ფილდზის მედალი]] (1936), [[ნობელის პრემია ქიმიაში]], რომელიც მიენიჭა პროფესორ ა.ი. ვირტანენს (1945) და [[ნობელის პრემია მედიცინის დარგში]], რომელიც პროფესორ [[რაგნარ გრანიტი|რაგნარ გრანიტმა]] გაიზიარა (1967). 1944 წლის 27 თებერვალს [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] საჰაერო დარბევის დროს უნივერსიტეტი ძალიან დაზიანდა ბომბებით. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ უნივერსიტეტის კვლევა ფოკუსირებული იყო ფინეთის საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებასა და საზოგადოებისა და ბიზნესის სტრუქტურის მთავარი ცვლილებების მხარდაჭერაზე. მაგალითად, ეროვნული რეკონსტრუქციის პერიოდში უნივერსიტეტმა თავისი კვლევა შეასაბამა მთავრობის მიზნებთან საზოგადოებრივი კეთილდღეობის გაუმჯობესებასთან დაკავშირებით. უნივერსიტეტმა ასევე წვლილი შეიტანა თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარების კუთხით. ფინელმა მკვლევარებმა მიიღეს მონაწილეობა ერთ-ერთ პირველ დიდ სამეცნიერო პროექტში - [[ატომური ენერგეტიკა|ატომური ენერგიისა]] და [[ბირთვული ფიზიკა|ბირთვული ფიზიკის]] მშვიდობიან სამეცნიერო პროექტში, რომელიც [[1955]] წელს პრეზიდენტმა [[დუაიტ ეიზენჰაუერი|ეიზენჰაუერმა]] დაიწყო. ამ პროექტმა ერთად შეკრიბა ექსპერტები ჰელსინკის უნივერსიტეტიდან, ტექნოლოგიის უნივერსიტეტიდან და სხვა ინსტიტუტებიდან და ასე დაედო საფუძველი ღირებული ინოვაციების შექმნას. სამეცნიერო განვითარების პროგრესმა ჰელსინკის უნივერსიტეტში ბევრი ახალი დისციპლინა და ფაკულტეტი შექმნა. ამ პერიოდში უნივერსიტეტი მოიცავდა 11 ფაკულტეტს, 500 პროფესორს და თითქმის 40 000 სტუდენტს. უნივერსიტეტმა მიზნად დაისახა „დაწესებულების პოზიციის გაძლიერება, როგორც [[ევროპა|ევროპის]] ერთ-ერთი წამყვანი მულტიდისციპლინური საკვლევი უნივერსიტეტის".<ref>{{cite web|url=http://www.helsinki.fi/yliopistonhistoria/english/imperal.htm|title=University of Helsinki|access-date=16 March 2015}}</ref> ==ორგანიზაცია== ===ფაკულტეტები=== ამჟამად უნივერსიტეტი დაყოფილია თერთმეტ ფაკულტეტად. ფაკულტეტები ქვემოთ ჩამოთვლილია უნივერსიტეტის მიერ გამოქვეყნებული ოფიციალური თანმიმდევრობით, რაც ასახავს როგორც უნივერსიტეტის ისტორიას, ისე დისციპლინების იერარქიას მას შემდეგ, რაც უნივერსიტეტი დაარსდა: *ღვთისმეტყველების ფაკულტეტი (დაარსდა 1640) *[[სამართალი|სამართლი]]ს ფაკულტეტი (დაარსდა 1640) *[[მედიცინა|მედიცინის]] ფაკულტეტი (დაარსდა 1640) *[[ხელოვნება|ხელოვნების]] ფაკულტეტი ([[ფილოსოფია|ფილოსოფიის]] ფაკულტეტი დაარსდა 1640 წელს და ორ ნაწილად გაიყო 1852 წელს, დამოუკიდებელი ხელოვნების სექცია დაემატა 1863 წელს, დამოუკიდებელი ფაკულტეტი 1992-ში) *საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი *[[ფარმაცია|ფარმაციის]] ფაკულტეტი *ბიოლოგიური და გარემოსდაცვითი მეცნიერებების ფაკულტეტი (ფილოსოფიის ფაკულტეტი დაარსდა 1640 წელს, გამოიყო საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტიდან 2004 წელს) *განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტი (დამოუკიდებელი სექცია დაარსდა 1974 წელს, დამოუკიდებელი ფაკულტეტი - 1992, რეორგანიზებული და გადარქმეული- 2004, რეორგანიზებული და გადარქმეული 2017 წელს) *სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი (დაარსდა 1945 წელს) *[[სოფლის მეურნეობა|სოფლის მეურნეობისა]] და სატყეო მეურნეობის ფაკულტეტი (დაარსდა 1898 წელს, დამოუკიდებელი ფაკულტეტად გარდაიქმნა 1924 წელს) *[[ვეტერინარია|ვეტერინარული]] მედიცინის ფაკულტეტი (დაარსდა როგორც დამოუკიდებელი კოლეჯი 1945-ში, შეუერთდა ჰელსინკის უნივერსიტეტს 1995 წელს) უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაშია რამდენიმე დამოუკიდებელი ინსტიტუტი, სამეცნიერო ცენტრები და ბიბლიოთეკები, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანი ალბათ [[ფინეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა]] და [[ჰელსინკის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა]]ა. ჰელსინკის კოლეგიუმი მოწინავე კვლევებისთვის კიდევ ერთი დამოუკიდებელი ინსტიტუტია ჰელსინკის უნივერსიტეტში. ინსტიტუტი შექმნილია [[პრინსტონის უნივერსიტეტი|პრინსტონის]], [[ნიუ-ჯერზი|ნიუ ჯერზი]]ს მოწინავე კვლევებითი ინსტიტუტების სამუშაო პრინციპების მიხედვით. წინა დირექტორებს შორის არიან რაიმო ვაირინენი (2002–2004) და იუჰა სიჰვოლა (2004–2009).<ref name="HS14062012">{{cite news|title=Historioitsija ja filosofi Juha Sihvola on kuollut|url=http://www.hs.fi/kulttuuri/Historioitsija+ja+filosofi+Juha+Sihvola+on+kuollut/a1305574586191|newspaper=Helsingin Sanomat}}</ref><ref>{{cite news|title=Juha Sihvola|url=http://muistot.hs.fi/muistokirjoitus/4929/juha-sihvola|newspaper=Helsingin Sanomat|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130331190712/http://muistot.hs.fi/muistokirjoitus/4929/juha-sihvola|archive-date=2013-03-31}}</ref> ===აკადემიკოსები=== ====უნივერსიტეტის რეიტინგი==== ჰელსინკის უნივერსიტეტი მსოფლიოში 101-150-ე ადგილზეა [[შანხაის ჯიაო ტონგის უნივერსიტეტი]]ს მიერ გამოქვეყნებული 2023 წლის მსოფლიო უნივერსიტეტების აკადემიური რეიტინგის მიხედვით.<ref name="arwu">[http://www.shanghairanking.com/rankings/arwu/2023 Academic Ranking of World Universities 2023]</ref> ამავე წლის Times Higher Education-ის მსოფლიო უნივერსიტეტების რეიტინგის <ref name="auto">{{cite web |title=World University Rankings 2016 |url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/university-of-helsinki?ranking-dataset=133819 |access-date=16 March 2015}}</ref> თანახმად ჰელსინკის უნივერსიტეტი მსოფლიოში 121-ე ადგილზეა. ხოლო 2024 წლის THE–QS მსოფლიო უნივერსიტეტების რეიტინგის <ref>{{cite web|url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2024|title=QS World University Rankings® 2023/24|work=Top Universities|date=11 September 2024|access-date=26 February 2024}}</ref> სიაში ჰელსინკის უნივერსიტეტი 115-ე ადგილზეა. ====საერთაშორისო სამაგისტრო პროგრამები==== ჰელსინკის უნივერსიტეტი ახალგაზრდებს სთავაზობს სამაგისტრო პროგრამების ფართო არჩევანს, რომლებიც სრულად [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზე ისწავლება. <ref>{{Cite web|url=https://www.helsinki.fi/en/admissions/how-to-apply/masters-programmes|title=Master's Programmes|date=2016-11-15|website=University of Helsinki|language=en|access-date=2019-07-03}}</ref> პროგრამების მოცულობაა 120 ECTS კრედიტი, ხოლო ხანგრძლივობა - 2 წელი. ზოგიერთი პროგრამა ორგანიზებულია ჰელსინკის უნივერსიტეტის მიერ, თუმცა სხვა ფინურ და უცხოურ უნივერსიტეტებთან თანამშრომლობით. ყველა პროგრამა შეესაბამება უმაღლესი განათლების რეგულირებელ ეროვნულ კანონმდებლობას და შესაბამისად, აღიარებულია საერთაშორისო დონეზე. ====კვლევები==== უნივერსიტეტში არსებული სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტებია: *ალექსანტერის ინსტიტუტი – [[რუსეთი]]სა და [[აღმოსავლეთი ევროპა|აღმოსავლეთ ევროპის]] შესწავლის ეროვნული კვლევითი, სასწავლო და ექსპერტიზის ცენტრი *ქრისტინას ინსტიტუტი [[გენდერული თანასწორობა|გენდერული]] კვლევების მიმართულებით *გარემოს ცვლილებების სამეცნიერო-კვლევითი განყოფილება *ერიკ კასტრენის საერთაშორისო [[სამართალი|სამართლისა]] და ადამიანის უფლებების ინსტიტუტი *ჰელსინკის ეკონომიკური კვლევების ცენტრი (HECER) – ჰელსინკის უნივერსიტეტის, ჰელსინკის ეკონომიკის სკოლისა და [[ჰანკენის ეკონომიკის სკოლა|ჰანკენის ეკონომიკის სკოლის]] ერთობლივი ინიციატივა *ჰელსინკის ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინსტიტუტი (HIIT) – ჰელსინკის უნივერსიტეტისა და [[აალტოს უნივერსიტეტი]]ს ერთობლივი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი *ჰელსინკის [[სიცოცხლის შემსწავლელი მეცნიერებები]]ს ინსტიტუტი (HiLIFE) - მხარს უჭერს და კოორდინირებას უწევს აღნიშნული მიმართულების კვლევებს მთელს უნივერსიტეტში. HiLIFE ზედამხედველობს სამ ოპერატიულ განყოფილებას: **[[ბიოტექნოლოგია|ბიოტექნოლოგიის]] ინსტიტუტი (BI) **მოლეკულური [[მედიცინა|მედიცინის]] ფინური ინსტიტუტი (FIMM) **[[ნეირომეცნიერება]]თა ცენტრი (NC) *ჰელსინკის [[ფიზიკა|ფიზიკის]] ინსტიტუტი *როლფ ნევანლინას ინსტიტუტი – [[მათემატიკა|მათემატიკის]], [[ინფორმატიკა|ინფორმატიკისა]] და [[სტატისტიკა|სტატისტიკის]] სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი ჰელსინკის უნივერსიტეტი [[არქტიკის უნივერსიტეტი]]ს (კვლევითი უნივერსიტეტების გაერთიანება) აქტიური წევრია. UArctic არის საერთაშორისო საკოორდინაციო ქსელი, რომელიც დაფუძნებულია პოლარული არქტიკის რეგიონში და შედგება 200-ზე მეტი უნივერსიტეტისგან, კოლეჯისა და სხვა ორგანიზაციებისგან, რომლებიც დაინტერესებულნი არიან [[არქტიკა|არქტიკის]] რეგიონში განათლებისა და კვლევების ხელშეწყობით.<ref>{{Cite web |title=UArctic - University of the Arctic |url=https://www.uarctic.org/ |access-date=2025-03-07 |website=UArctic - University of the Arctic |language=en-US}}</ref> უნივერსიტეტი მონაწილეობს UArctic-ის მობილობის პროგრამაში north2north. ამ პროგრამის მიზანია წევრი ინსტიტუტების სტუდენტებს საშუალება მისცეს, ისწავლონ ჩრდილოეთის სხვადასხვა ქალაქში.<ref>{{Cite web |title=UArctic - University of the Arctic - Where Can I Go |url=https://www.uarctic.org/activities/north2north/where-can-i-go/ |access-date=2025-03-07 |website=www.uarctic.org}}</ref> ==კამპუსები== უნივერსიტეტი შედგება ოთხი ძირითადი კამპუსისგან. თავდაპირველად, მთელი უნივერსიტეტი მდებარეობდა ჰელსინკის ცენტრშივე, მაგრამ 1930-იანი წლებიდან უნივერსიტეტის სწრაფი ზრდის გამო შენობები შეიძინეს და ააშენეს სხვადასხვა უბანში. ===ცენტრალური კამპუსი=== ისტორიული ცენტრალური კამპუსი აქტივობის ცენტრი იყო მას შემდეგ, რაც უნივერსიტეტი XIX საუკუნის დასაწყისში [[ტურკუ]]დან [[ჰელსინკი|ჰელსინკში]] გადმოვიდა. კამპუსი ასახავს ქალაქის ამ ნაწილის არქიტექტურულ სტილს. ცენტრში განლაგებულ უნივერსიტეტის შენობებში მდებარეობს [[თეოლოგია|თეოლოგიის]], იურიდიული, [[ხელოვნება|ხელოვნების]], [[ბიჰევიორიზმი|ბიჰევიორისტული]] მეცნიერებებისა და [[სოციალური მეცნიერებები|სოციალურ მეცნიერებათა]] ფაკულტეტები, ასევე ადმინისტრაციული კაბინეტები. კამპუსის უმეტესი შენობების არქიტექტურა ისტორიული მნიშვნელობისაა, შეხვდებით შენობებს დაწყებული დომინანტური [[ნეოკლასიციზმი]]თ, [[იუგენდსტილი|იუგენდსტილის]] ჩათვლით, [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] [[მოდერნიზმი|მოდერნიზმამდე]]. ქალაქის ცენტრში მდებარე კამპუსი, რომელიც გადაჭიმულია ჰელსინკის ისტორიული ცენტრის, [[სენატის მოედანი|სენატის მოედნისა]] და კრუუნუნჰაკას საქალაქო რაიონის გარშემო, წარმოადგენს ჰელსინკის უნივერსიტეტის ადმინისტრაციულ გულს და აქვს ფაკულტეტების უდიდესი კონცენტრაცია დედაქალაქში. 1827 წელს ტურკუს დიდი ხანძრის შემდეგ, იმპერატორ [[ნიკოლოზ I (რუსეთი)|ნიკოლოზ I]]-მა უბრძანა ტურკუს სამეფო აკადემიის გადატანა ფინეთის დიდი საჰერცოგოს ახალ დედაქალაქში, ჰელსინკიში, სადაც მომდევნო წელს ფუნქციონირება დაიწყო საიმპერატორო (ალექსანდრეს) უნივერსიტეტმა. ჰელსინკი უნდა გამხდარიყო ფინეთის ფანჯარა მსოფლიოში; ევროპული ქალაქი, რომლისთვისაც უნივერსიტეტი განუყოფელ ნაწილად იქცეოდა. კარლ ლუდვიგ ენგელს, არქიტექტორს, მიეცა დავალება, დაეპროექტებინა იმპერიული სტილის მთავარი შენობა სენატის მოედანთან, საიმპერატორო სენატის პირისპირ. მთავარი ნაგებობის მშენებლობა [[1832]] წელს დასრულდა. ტურკუს ხანძრისგან მიღებული გაკვეთილების წყალობით, ბიბლიოთეკა სხვა შენობებისგან დამოუკიდებლად ააშენეს. ბიბლიოთეკა და კამპუსის რამდენიმე ფაკულტეტის შენობაც ენგელის პროექტით შეიქმნა. მთავარი შენობა, ისევე როგორც კამპუსის სხვა შენობები, მძიმედ დაზიანდა საბჭოთა დაბომბვების დროს [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს პერიოდში, მაგრამ ომის შემდეგ აღადგინეს. <ref>{{cite web|url=http://www.museo.helsinki.fi/yliopiston_historia/pommitus.htm|title=Helsingin suurpommitukset ja yliopisto|author=Kati Heinämies|language=fi|publisher=Helsinki University Museum Arppeanum|access-date=9 April 2014}}</ref> გეგმა, რომელიც ეხებოდა უნივერსიტეტის კოლაბორაციასა და თანამშრომლობას და რომელიც 1980-იანი წლებიდან იღებს სათავეს, მიზნად ისახავდა დაწესებულებებს შორის უფრო მჭიდრო ერთობის მიღწევას. ქალაქის ცენტრის კამპუსი არ გამოირჩევა ურბანული გარემოთი დანარჩენი ნაწილისგან, არამედ ძველი საუნივერსიტეტო ტრადიციის შესაბამისად ქალაქის ნაწილია. უნივერსიტეტის ობიექტები დღემდე ფუნქციურ და თანმიმდევრულ მთლიანობას ქმნიან, რომელიც შედგება არა მხოლოდ ისტორიულად ღირებული შენობებისგან, არამედ 20 000 სტუდენტის, 3 000 მასწავლებლისა და სხვა პერსონალისგან. ===კუმპულას კამპუსი=== [[კუმპულა]]ს კამპუსი, რომელიც მეცნიერებათა ფაკულტეტს აერთიანებს, ჰელსინკის ცენტრიდან ოთხი კილომეტრით ჩრდილოეთით მდებარეობს, ტრამვაის მე-6 და მე-8 ხაზების მახლობლად. კამპუსი აერთიანებს [[ფიზიკა|ფიზიკის]], [[ქიმია|ქიმიის]], [[მათემატიკა|მათემატიკისა]] და [[სტატისტიკა|სტატისტიკის]], [[ინფორმატიკა|კომპიუტერულ მეცნიერება]]თა და [[გეომეცნიერება]]თა და [[გეოგრაფია|გეოგრაფიის]] დეპარტამენტებს. უნივერსიტეტის დეპარტამენტები კუმპულაში პირველად 1978 წელს განთავსდა, როდესაც ჰელსინკის ქალაქმა ეს ტერიტორია უნივერსიტეტს იჯარით გადასცა. ერთი წლით ადრე ამ ტერიტორიის გენერალური გეგმისთვის ჩატარდა საპროექტო კონკურსი. 1980-იან წლებში ფიზიკის დეპარტამენტის ამაჩქარებელი ლაბორატორია კუმპულას კლდეში ამოიკვეთა, ხოლო 1987 წელს კუმპულას ბოტანიკური ბაღის მშენებლობა დაიწყო. თუმცა, 1990-იან წლებამდე ვერ დაიწყო საკუთრივ სამშენებლო სამუშაოები, რამაც ეს ტერიტორია მნიშვნელოვან კამპუსად გარდაქმნა. ქემიკუმი შენობაა, რომელიც აერთიანებს [[ქიმია|ქიმიის]] დეპარტამენტს და VERIFIN-ს ([[ქიმიური იარაღის კონვენციის ვერიფიკაციის ფინური ინსტიტუტი]]) და ფიზიკუმი, რომელიც უზრუნველყოფს ობიექტებს [[ფიზიკა|ფიზიკის]], [[გეოლოგია|გეოლოგიისა]] და [[გეოგრაფია|გეოგრაფიისთვის]], მდებარეობს კუმპულას კამპუსში, ფინელი [[ნობელის პრემიის ლაურეატები|ნობელის პრემიის ლაურეატის]], ა. ი. ვირტანენის სახელობის მოედნის გარშემო. კუმპულას კამპუსის ბიბლიოთეკა ასევე ფიზიკუმშია განთავსებული. კუმპულას სპორტული ცენტრი დაგეგმილია როგორც უნივერსიტეტის პერსონალისა და სტუდენტების, ისე ჰელსინკის მოქალაქეებისთვის სარეკრეაციოდ გამოსაყენებლად. 2004 წელს დასრულებული ექზაქტუმი უზრუნველყოფს ობიექტებს [[სეისმოლოგია|სეისმოლოგიის]], [[ინფორმატიკა|კომპიუტერული მეცნიერებისა]] და მათემატიკური დისციპინებისათვის, ასევე ადმინისტრაციული სერვისებისთვის. კამპუსი მოიცავს ორ ძირითად ნაწილს: ბოტანიკურ ბაღს, რომელიც გარს აკრავს კუმპულას მამულის ძველ შენობებს და თანამედროვე ახალ შენობებს, რომლებიც რამდენიმე ასეული მეტრით ჩრდილოეთითაა განთავსებული მამულიდან. კამპუსი აერთიანებს თანამედროვე და ისტორიულ არქიტექტურულ ელემენტებს. კამპუსი გვთავაზობს სასწავლო და კვლევით ობიექტებს 6 000 სტუდენტისა და 1 000 მასწავლებლისთვის. [[ფინეთის მეტეოროლოგიური ინსტიტუტი]] ამ ტერიტორიაზე 2005 წელს გადავიდა. ეს შენობა დინამიკუმის სახელითაა ცნობილი. ===მეილაჰტის კამპუსი=== მეილაჰტის კამპუსი, სადაც [[მედიცინა|მედიცინის]] ფაკულტეტია განთავსებული, წარმოადგენს მეილაჰტის საავადმყოფოს რაიონის ნაწილს ქალაქის ცენტრის პირას. მეილაჰტი უნივერსიტეტის ცენტრალური კამპუსიდან მხოლოდ რამდენიმე კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს, მეილაჰტის ტერიტორია გარდაიქმნა წამყვანი სამედიცინო კვლევების ცენტრად და დაერქვა „მედილაჰტი“. 1930-იან წლებში დაარსებულ ქალთა კლინიკას 1966 წელს დაემატა ფინეთის წამყვანი საავადმყოფო - ჰელსინკის უნივერსიტეტის ცენტრალური საავადმყოფო (HUCH). იმავე წელს დასრულდა ჰაარტმანინკატუს ქუჩაზე თეორიული საგნების დეპარტამენტების ობიექტების მშენებლობა. ახლა შენობის რეკონსტრუქცია და გაფართოება მიმდინარეობს. კამპუსში ბოლო დასრულებული ობიექტები მოიცავს ჯანმრთელობის მეცნიერებათა ეროვნულ ბიბლიოთეკას (ტერკო) და სამეცნიერო-სასწავლო ცენტრ ბიომედიკუმს, რომელიც აერთიანებს რამდენიმე კვლევით ინსტიტუტს, მათ შორის [[მოლეკულური მედიცინის ფინური ინსტიტუტი|მოლეკულური მედიცინის ფინურ ინსტიტუტს]] (FIMM), ნეიროსამეცნიერო ცენტრს (NC) და [[მინერვას ფონდის სამედიცინო კვლევების ინსტიტუტი|მინერვას ფონდის სამედიცინო კვლევების ინსტიტუტს]]. რუსკეასუოს ობიექტები, მათ შორის [[სტომატოლოგია|სტომატოლოგიის]] დეპარტამენტი, ორალური ჯანმრთელობის ინსტიტუტი, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დეპარტამენტი და სასამართლო მედიცინის დეპარტამენტი, ასევე ეკუთვნის მეილაჰტის კამპუსს. მეილაჰტისა და რუსკეასუოს ტერიტორიები ქმნიან მჭიდროდ დაკავშირებულ კომპლექსს, რომელიც უზრუნველყოფს შეხვედრის ადგილს სამედიცინო განათლებისთვის, საერთაშორისო მაღალი დონის კვლევებისა და თანამშრომლობისათვის. კამპუსი სამუშაო ადგილია 2 000 სტუდენტისა და 1 500 მასწავლებლისთვის. მედიცინის ფაკულტეტის სასწავლო ობიექტების გაერთიანების მრავალწლიანი პროექტის წყალობით, მეილაჰტი ახლა მედიცინისა და ჯანდაცვის ფუნქციურ ერთიანობას წარმოადგენს. კამპუსის გარემო მიიჩნევა, როგორც ყველაზე ხელმისაწვდომი ადგილი აკადემიური და კვლევითი საქმიანობისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ მეილაჰტის კამპუსი გადაჯაჭვულია მეილაჰტის დანარჩენ რაიონთან, მას გააჩნია მკაფიოდ გამოკვეთილი კამპუსის ტერიტორია თავისი საავადმყოფოს ტიპის შენობებით. ===ვიიკის კამპუსი=== ვიიკის კამპუსი მდებარეობს ვიიკის რაიონის ნახევრად გარეუბნულ მწვანე სივრცეში, დაახლოებით 8 კილომეტრით ჩრდილო-აღმოსავლეთით ქალაქის ცენტრიდან. იგი აერთიანებს სოფლისა და სატყეო მეურნეობის, ბიომეცნიერებათა, ვეტერინარული მედიცინისა და ფარმაციის ფაკულტეტებს. ეს არის მნიშვნელოვანი კონცენტრაცია ბიომეცნიერებათა სფეროში, თუნდაც ევროპული სტანდარტებით. ხშირად მას ბიომეცნიერებათა კამპუსს ან „მწვანე კამპუსს" უწოდებენ. ბიომეცნიერებების გარდა, კამპუსში განთავსებულია სასიცოცხლო მეცნიერებათა სხვადასხვა სფეროს მრავალფეროვანი მკვლევარები და სტუდენტები ისეთ დარგებში, როგორიცაა გარემოს მეცნიერება, ვეტერინარული მედიცინა, საკვების კვლევა და ეკონომიკა. მრავალი საერთაშორისო კვლევითი ჯგუფიც მუშაობს ვიიკის კამპუსზე. ვიიკის კამპუსი არის ოთხი ფაკულტეტის, სამი დამოუკიდებელი კვლევითი ინსტიტუტის (ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტი (BI), ფინეთის ბუნებრივი რესურსების ინსტიტუტი (LUKE) და ფინეთის გარემოს ინსტიტუტი (SYKE)) და ვიიკის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის ადგილმდებარეობა. ის ასევე იზიდავს ბიზნესის მზარდ რაოდენობას ჰელსინკის ბიზნესისა და მეცნიერების პარკში. ფინეთის ნადირობის და მეთევზეობის კვლევითი ინსტიტუტი და საკვების უსაფრთხოების ფინური უწყება, ევირა, ასევე ვიიკში გადავიდნენ და მიმდინარეობს მოლაპარაკებები MTT Agrifood Research Finland-ის ვიიკში გადმოსაყვანად, ეკონომიკისა და მენეჯმენტის დეპარტამენტის შესავსებად. ვიიკის კამპუსი აერთიანებს 6,500-ზე მეტი სტუდენტისა და 1,600 მასწავლებლის მულტიდისციპლინურ სამეცნიერო საზოგადოებას, საცხოვრებელ რაიონს, რომელიც ხაზს უსვამს ეკოლოგიურ ღირებულებებს და ბუნებრივ გარემოს, მათ შორის სარეკრეაციო ზონებსა და ბუნების ნაკრძალებს, და ქმნის უნიკალურ მთლიანობას. კამპუსს ასევე აქვს ვიიკინლაჰტის დაცული ტერიტორია, რომელიც განსაკუთრებით პოპულარულია ფრინველთმკვირვებელთა შორის. ==ბიბლიოთეკები და მუზეუმები== ===ფინეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა=== ===ჰელსინკის უნივერსიტეტის მთავარი ბიბლიოთეკა=== ===ჰელსინკის უნივერსიტეტის მუზეუმი=== ===ფინეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმი=== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:განათლება ევროპაში]] [[კატეგორია:უმაღლესი სასწავლებლები ევროპაში]] [[კატეგორია:ფინეთის არქიტექტურა]] hrjurxmob9br11044wzioq6vis9hkh5 5351934 5351933 2026-04-06T05:09:26Z DerFuchs 6187 5351934 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა უნივერსიტეტი |სახელი= ჰელსინკის უნივერსიტეტი |მშობლიური სახელი=Helsingin yliopisto |მშობლიური სახელი კოდი= |ლათინური სახელი= |name_color= black |back_color= white |ლოგო= |ლოგო ზომა=200px |სურათი= |სურათი ზომა=300px |გერბი= |გერბი ზომა=200px |სურათის წარწერა= }} '''ჰელსინკის უნივერსიტეტი''' ({{lang-fi|Helsingin yliopisto}}; {{lang-sv|Helsingfors universitet}}) —საჯარო უნივერსიტეტი [[ჰელსინკი|ჰელსინკიში]], [[ფინეთი|ფინეთში]]. [[1640]] წელს უნივერსიტეტი [[შვედეთი|შვედეთის]] იმპერიის ქვეშ დაარსდა [[ტურკუში]] სახელწოდებით „Regia Academia Aboensis“ და გადავიდა [[ჰელსინკი|ჰელსინკიში]] [[1828]] წელს მეფე ალექსანდრე I-ის სპონსორობით. ჰელსინკის უნივერსიტეტი არის [[ფინეთი|ფინეთის]] უძველესი და უდიდესი უნივერსიტეტი დისციპლინების ფართო სპექტრით. 2022 წელს, <ref>{{Cite web |title=Yliopisto numeroina {{!}} Helsingin yliopisto |url=https://www.helsinki.fi/fi/tutustu-meihin/tama-helsingin-yliopisto/yliopisto-numeroina |access-date=2024-08-21 |website=www.helsinki.fi |language=fi}}</ref> დაახლოებით 31 000 სტუდენტი იყო ჩარიცხული უნივერსიტეტის საგანმანათლებლო პროგრამებში, გადანაწილებული 11 ფაკულტეტსა და 11 კვლევით ინსტიტუტში. 2005 წლის 1 აგვისტოდან უნივერსიტეტი იცავს [[ევროპა|ევროპის]] მასშტაბით [[ბოლონიის პროცესი|ბოლონიის პროცესის]] მიერ შემოთავაზებულ სტრუქტურას და სთავაზობს ბაკალავრის, მაგისტრის, ასპირანტისა და სადოქტორო ხარისხებს.<ref>{{cite web|url=http://www.helsinki.fi/tutkinnonuudistus/materiaalit/raportit/Bologna_review_20041122.pdf|title=Bologna Process at the University of Helsinki|access-date=29 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303172641/http://www.helsinki.fi/tutkinnonuudistus/materiaalit/raportit/Bologna_review_20041122.pdf|archive-date=3 March 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> საგანმანათლებლო პროგრამებში ჩარიცხვა ჩვეულებრივ განისაზღვრება მისაღები გამოცდებით, ბაკალავრის ხარისხის შემთხვევაში, ხოლო, წინა ხარისხის შედეგებით, მაგისტრისა და შემდგომი ხარისხების შემთხვევაში. უნივერსიტეტი ორენოვანია, სწავლება კანონის თანახმად ხორციელდება როგორც [[ფინური ენა|ფინურ]], ისე [[შვედური ენა|შვედურ ენ]]ებზე. შვედური ფინეთის ოფიციალური ენაა, თუმცა ამ ენაზე მოსახლეობის მცირე ნაწილი საუბრობს, ამიტომაც [[ფინური ენა]] მნიშვნელოვნად დომინირებს უნივერსიტეტში. თითოეულ საფეხურზე ფართოდაა გავრცელებული [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზე სწავლება, რაც მას ფაქტობრივად მესამე სასწავლო ენად აქცევს. ჰელსინკის უნივერსიტეტი საერთაშორისო საუნივერსიტეტო სხვადასხვა ქსელის წევრია, მაგალითად, როგორიცაა Europaeum, UNICA, <ref>UNICA = "Institutional Network of the Universities from the Capitals of Europe".</ref> Utrecht Network და ამავდროულად, ევროპის კვლევითი უნივერსიტეტების ლიგის დამფუძნებელი წევრია. უნივერსიტეტს ასევე მიღებული აქვს საერთაშორისო ფინანსური მხარდაჭერა გლობალური კეთილდღეობისთვის; მაგალითად, 2021 წლის სექტემბერში [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის თავდაცვის დეპარტამენტმა უნივერსიტეტს გამოუყო ოთხ მილიონ [[ევრო]]ზე მეტი დაფინანსება MYC [[გენები]]სა და მკერდის კიბოს გამომწვევი მიზეზების გამოკვლევისა და მკურნალობისთვის.<ref>[https://www.is.fi/kotimaa/art-2000008286183.html Pentagonilta jättirahoitus Helsingin yliopiston johtamaan syöpätutkimushankkeeseen] – ''[[Ilta-Sanomat]]'' (in Finnish)</ref> ==ისტორია== ===ტურკუს სამეფო აკადემია 1640–1828=== უნივერსიტეტის წინამორბედი, აბოს სასულიერო სკოლა, სავარაუდოდ, დაარსდა [[1276]] წელს და აღნიშნულ სკოლაში განათლებას მხოლოდ ბიჭები იღებდნენ, რათა მომავალში ეკლესიის მსახურები გამხდარიყვნენ . როდესაც [[1640]] წლის [[26 მარტი|26 მარტს]] ქალაქ [[ტურკუ|ტურკუში]] ({{lang-sv|Åbo}}) [[შვედეთი|შვედეთის]] დედოფალ [[კრისტინა (შვედეთი)|კრისტინას]] (1626–1689) მიერ უნივერსიტეტი დაარსდა, როგორც აბოს სამეფო აკადემია ({{lang-la|Regia Academia Aboensis}}), სკოლის აკადემიური ნაწილისა და უფროსკლასელებისგან ჩამოყალიბდა ახალი უნივერსიტეტის ბირთვი, ხოლო უმცროსი კლასებისთვის ენისა და გრამატიკის შემსწავლელმა სკოლამ განაგრძო ფუნქციონირება. აბოს სამეფო აკადემია იყო მესამე უნივერსიტეტი, რომელიც დაარსდა შვედეთის იმპერიაში, [[უფსალის უნივერსიტეტი|უფსალის უნივერსიტეტისა]] და გუსტავიანას აკადემიის ([[ესტონეთი]], ამჟამინდელი [[ტარტუს უნივერსიტეტი|ტარტუს უნივერსიტეტის]] წინამორბედი) შემდეგ. ===ალექსანდრეს სამეფო უნივერსიტეტი ფინეთში 1808–1917=== უნივერსიტეტის ისტორიის მეორე პერიოდი მოიცავს დროს, როდესაც [[ფინეთი]] წარმოადგენდა დიდ საჰერცოგოს. ფინეთს მართავდა [[რუსეთის იმპერია]] 1809-დან 1917 წლამდე. როდესაც 1809 წელს დიდი საჰერცოგო დაარსდა, დიდმა ჰერცოგმა ალექსანდრე I-მა უნივერსიტეტი გააფართოვა. 1811 წელს უნივერსიტეტის ხარჯები გაორმაგდა. შეიქმნა ექვსი ახალი პროფესორის თანამდებობა, 12 ასისტენტის პოზიცია, სამი უცხოური ენის ლექტორის პოზიცია და სამი პრაქტიკის ხელმძღვანელის პოზიცია. უნივერსიტეტი [[ტურკუ]]ში რამდენიმე სახელით მუშაობდა: „ტურკუს სამეფო აკადემია“, „ალექსანდრეს აკადემია [[ფინეთი|ფინეთ]]ში“ და „ტურკუს სამეფო უნივერსიტეტი“. 1827 წელს ტურკუს დიდი ხანძრის შემდეგ, იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის მანიფესტის თანახმად უნივერსიტეტი თავისი საკუთრებით, პერსონალით, პროფესორებითა და სტუდენტებით გადავიდა [[ჰელსინკი]]ში. დაწესებულებას გადაარქვეს სახელი და დაარქვეს „ალექსანდრეს სამეფო უნივერსიტეტი ფინეთში“ და მისი მუშაობის ძირითადი ამოცანა იყო დიდი საჰერცოგოს სახელმწიფო მოხელეების განათლება. უნივერსიტეტი გახდა მეცნიერებისა და კულტურის ცენტრი, რომელიც შეისწავლიდა კაცობრიობის ისტორიასა და გარემოს სამეცნიერო მეთოდების გამოყენებით. 1828 წელს მიღებულმა ახალმა წესდებამ განსაზღვრა, რომ უნივერსიტეტის მისია იყო, ხელი შეეწყო მეცნიერებებისა და თავისუფალი ხელოვნების განვითარებისათვის [[ფინეთი|ფინეთში]], რათა ახალგაზრდობის განათლება მიმართულიყო იმპერატორისა და სამშობლოს სამსახურისკენ. უნივერსიტეტს სპეციალური სტატუსი ჰქონდა რუსული პერიოდის განმავლობაში და მის კანცლერად რუსეთის გვირგვინის მემკვიდრე მსახურობდა. ამან უნივერსიტეტი პირდაპირ იმპერატორის დაქვემდებარებაში გადაიყვანა, ვიდრე გენერალ-გუბერნატორის ან სენატის. სასწავლებელი მალე გახდა კულტურული, პოლიტიკური და სამართლებრივი ცხოვრების ცენტრი. დიდი ფიგურები, როგორიცაა [[იოჰან ვილჰელმ სნელმანი]], იოჰან ლუდვიგ რუნებერგი, ელიას ლონროტი და ზაქრის ტოპელიუსი აქტიურად მონაწილეობდნენ უნივერსიტეტის საქმიანობაში. მე-19 საუკუნეში კვლევის ფოკუსი მასალის შეგროვებიდან გადავიდა ექსპერიმენტული, [[ემპირიზმი|ემპირიული]] და ანალიტიკური მეთოდების გამოყენებაზე. ამ უფრო სამეცნიერო მიდგომამ გამოიწვია სპეციალიზაცია და ახალი დისციპლინების შექმნა. პროფესორთა რაოდენობა ათჯერ გაიზარდა, ხოლო სტუდენტთა რიცხვი დაახლოებით 400-დან 3 000-მდე გაიზარდა. ამ დისციპლინების განვითარებასთან ერთად, ფინეთში დაფასდა განათლება, მომრავლდნენ სხვადასხვა დარგის სპეციალისტები და ბევრი კურსდამთავრებული მოგვიანებით დასაქმდა ინდუსტრიასა და მთავრობაში. [[ტურკუ]]ში ხანძრის შემდეგ მრავალი შენობა დაზიანდა და კოლექცია დაიკარგა. ჰელსინკის უნივერსიტეტმა სწრაფად აღადგინა თავისი ინფრასტრუქტურა. 1832 წელს დასრულდა მთავარი შენობა, რომელიც დგას ჰელსინკის ცენტრში, სენატის მოპირდაპირედ და აგებულია [[არქიტექტორი|არქიტექტორ]] [[კარლ ლუდვიგ ენგელი]]ს მიერ. აშენდა სხვა მნიშვნელოვანი დაწესებულებებიც: კლინიკური საავადმყოფო და მეანობის დაწესებულება (1832), ბოტანიკური ბაღი (1832), ასტრონომიული ობსერვატორია (1834) და უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა (1840). უნივერსიტეტმა გადამწყვეტი როლი ითამაშა ფინური იდენტობისა და კულტურის განვითარებაში. უნივერსიტეტის საზოგადოებამ შეისწავლა ფინეთის ბუნება, ლანდშაფტები და კლიმატი და ნულიდან აღადგინა თავისი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების კოლექციები. ცნობილი მკვლევრები, როგორიცაა ალექსანდრე ფონ ნორდმანი და უილიამ ნილანდერი საერთაშორისოდ ცნობილი გახდნენ თავიანთი ნაშრომებით. უნივერსიტეტი იზიარებდა გერმანული ნეოჰუმანიზმის ხედვებს. ხოლო წესდება ხელს უწყობდა სიღრმისეულ შესწავლას და ორიგინალურ კვლევას. დროთა განმავლობაში დაწესებულება გარდაიქმნა თანამედროვე სამეცნიერო უნივერსიტეტად. სტუდენტთა მზარდმა რაოდენობამ და ქალების მიღებამ უმაღლეს განათლებაში მნიშვნელოვანი სოციალური ცვლილება გამოიწვია. ამ გაფართოებამ საფუძველი ჩაუყარა ფინეთში მომავალი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაარსებას, მათ შორის აბო აკადემიისა და ტურკუს უნივერსიტეტის.<ref>{{Cite web |title=History {{!}} University of Helsinki |url=https://www.helsinki.fi/en/about-us/university-helsinki/history |access-date=2025-03-11 |website=www.helsinki.fi |language=en}}</ref> ===ჰელსინკის უნივერსიტეტი 1919 წლიდან დღემდე=== მესამე პერიოდი უნივერსიტეტის ისტორიაში დაიწყო სრულიად დამოუკიდებელი ფინეთის რესპუბლიკის შექმნით [[1917]] წელს და უნივერსიტეტის ჰელსინკის უნივერსიტეტად გადარქმევით. მას შემდეგ, რაც ფინეთმა გამოაცხადა თავისი სრული დამოუკიდებლობა 1917 წელს, უნივერსიტეტს გადამწყვეტი როლი მიენიჭა ეროვნული სახელმწიფოს მშენებლობაში და [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ, კეთილდღეობის შექმნაზე ორიენტირებული სახელმწიფოს ჩამოყალიბებაში. აკადემიური საზოგადოების წევრები ხელს უწყობდნენ საერთაშორისო ურთიერთობებს და ეკონომიკური მდგომარეობის განვითარებას. გარდა ამისა, ისინი აქტიურად იყვნენ ჩართულნი ეროვნულ პოლიტიკაში და თანასწორობისთვის ბრძოლაში. ომებს შორის პერიოდში უნივერსიტეტი გახდა კონფლიქტის ადგილი იმ ადამიანებს შორის, რომლებიც სურდათ [[ფინური ენა|ფინური ენის]] გამოყენების გაძლიერება უნივერსიტეტში [[შვედური ენა|შვედური ენის]] ხარჯზე და იმათ შორის, ვინც ეწინააღმდეგებოდა ასეთ ნაბიჯს.<ref name=UppslagsFiUniv>{{cite web |url=http://uppslagsverket.fi/sv/sok/view-103684-Universitetsadresserna |title=Universitetsadresserna |last=Sundman |first=Lasse |date=24 April 2011 |website=[[Uppslagsverket Finland]] |access-date=30 November 2017 |language=sv}}</ref> [[გეოგრაფი]] [[ვაინო ტანერი]] იყო შვედური ენის გამოყენების ერთ-ერთი ყველაზე ხმამაღალი დამცველი.<ref name=UppslagsverketFi>{{cite web |url=http://uppslagsverket.fi/sv/sok/view-103684-TannerVaeinoe |title=Tanner, Väinö |last=Lindberg |first=Johan |date=5 August 2011 |website=[[Uppslagsverket Finland]] |access-date=30 November 2017 |language=sv}}</ref> ფინეთის შვედურმა სახალხო პარტიამ დაიწყო კამპანია, რომლის ფარგლებშიც შეაგროვა 153 914 ხელმოწერა შვედური ენის დასაცავად, რომლებიც პარლამენტსა და მთავრობას გადაეცა 1934 წლის ოქტომბერში. <ref name=UppslagsFiUniv/> საერთაშორისო დონეზე აკადემიკოსებმა [[დანია|დანიიდან]], [[შვედეთი]]დან, [[ნორვეგია|ნორვეგიიდან]] და [[ისლანდია|ისლანდიიდან]] წერილები გაუგზავნეს ფინეთის დიპლომატიურ წარმომადგენლობებს თავიანთ ქვეყნებში და გააფრთხილეს ნორდიული ერთიანობის შესუსტების შესახებ, რაც გამოიწვევდა ჰელსინკის უნივერსიტეტში შვედური ენის როლის შემცირება.<ref name=UppslagsFiUniv/> მე-20 საუკუნეში ჰელსინკის უნივერსიტეტში სამეცნიერო კვლევებმა რამდენიმე სფეროში აღიარება მოიპოვა კონკურენტულ ევროპულ დონეზე. სხვა საკითხებთან ერთად, აღნიშნული გამოიხატა პროფესორებისთვის მინიჭებული საერთაშორისო აღიარებებით, როგორიცაა [[მათემატიკა|მათემატიკოს]] [[ლარს ალფორსი]]ს მიერ მიღებული [[ფილდზის მედალი]] (1936), [[ნობელის პრემია ქიმიაში]], რომელიც მიენიჭა პროფესორ ა.ი. ვირტანენს (1945) და [[ნობელის პრემია მედიცინის დარგში]], რომელიც პროფესორ [[რაგნარ გრანიტი|რაგნარ გრანიტმა]] გაიზიარა (1967). 1944 წლის 27 თებერვალს [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] საჰაერო დარბევის დროს უნივერსიტეტი ძალიან დაზიანდა ბომბებით. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ უნივერსიტეტის კვლევა ფოკუსირებული იყო ფინეთის საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებასა და საზოგადოებისა და ბიზნესის სტრუქტურის მთავარი ცვლილებების მხარდაჭერაზე. მაგალითად, ეროვნული რეკონსტრუქციის პერიოდში უნივერსიტეტმა თავისი კვლევა შეასაბამა მთავრობის მიზნებთან საზოგადოებრივი კეთილდღეობის გაუმჯობესებასთან დაკავშირებით. უნივერსიტეტმა ასევე წვლილი შეიტანა თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარების კუთხით. ფინელმა მკვლევარებმა მიიღეს მონაწილეობა ერთ-ერთ პირველ დიდ სამეცნიერო პროექტში - [[ატომური ენერგეტიკა|ატომური ენერგიისა]] და [[ბირთვული ფიზიკა|ბირთვული ფიზიკის]] მშვიდობიან სამეცნიერო პროექტში, რომელიც [[1955]] წელს პრეზიდენტმა [[დუაიტ ეიზენჰაუერი|ეიზენჰაუერმა]] დაიწყო. ამ პროექტმა ერთად შეკრიბა ექსპერტები ჰელსინკის უნივერსიტეტიდან, ტექნოლოგიის უნივერსიტეტიდან და სხვა ინსტიტუტებიდან და ასე დაედო საფუძველი ღირებული ინოვაციების შექმნას. სამეცნიერო განვითარების პროგრესმა ჰელსინკის უნივერსიტეტში ბევრი ახალი დისციპლინა და ფაკულტეტი შექმნა. ამ პერიოდში უნივერსიტეტი მოიცავდა 11 ფაკულტეტს, 500 პროფესორს და თითქმის 40 000 სტუდენტს. უნივერსიტეტმა მიზნად დაისახა „დაწესებულების პოზიციის გაძლიერება, როგორც [[ევროპა|ევროპის]] ერთ-ერთი წამყვანი მულტიდისციპლინური საკვლევი უნივერსიტეტის".<ref>{{cite web|url=http://www.helsinki.fi/yliopistonhistoria/english/imperal.htm|title=University of Helsinki|access-date=16 March 2015}}</ref> ==ორგანიზაცია== ===ფაკულტეტები=== ამჟამად უნივერსიტეტი დაყოფილია თერთმეტ ფაკულტეტად. ფაკულტეტები ქვემოთ ჩამოთვლილია უნივერსიტეტის მიერ გამოქვეყნებული ოფიციალური თანმიმდევრობით, რაც ასახავს როგორც უნივერსიტეტის ისტორიას, ისე დისციპლინების იერარქიას მას შემდეგ, რაც უნივერსიტეტი დაარსდა: *ღვთისმეტყველების ფაკულტეტი (დაარსდა 1640) *[[სამართალი|სამართლი]]ს ფაკულტეტი (დაარსდა 1640) *[[მედიცინა|მედიცინის]] ფაკულტეტი (დაარსდა 1640) *[[ხელოვნება|ხელოვნების]] ფაკულტეტი ([[ფილოსოფია|ფილოსოფიის]] ფაკულტეტი დაარსდა 1640 წელს და ორ ნაწილად გაიყო 1852 წელს, დამოუკიდებელი ხელოვნების სექცია დაემატა 1863 წელს, დამოუკიდებელი ფაკულტეტი 1992-ში) *საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი *[[ფარმაცია|ფარმაციის]] ფაკულტეტი *ბიოლოგიური და გარემოსდაცვითი მეცნიერებების ფაკულტეტი (ფილოსოფიის ფაკულტეტი დაარსდა 1640 წელს, გამოიყო საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტიდან 2004 წელს) *განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტი (დამოუკიდებელი სექცია დაარსდა 1974 წელს, დამოუკიდებელი ფაკულტეტი - 1992, რეორგანიზებული და გადარქმეული- 2004, რეორგანიზებული და გადარქმეული 2017 წელს) *სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი (დაარსდა 1945 წელს) *[[სოფლის მეურნეობა|სოფლის მეურნეობისა]] და სატყეო მეურნეობის ფაკულტეტი (დაარსდა 1898 წელს, დამოუკიდებელი ფაკულტეტად გარდაიქმნა 1924 წელს) *[[ვეტერინარია|ვეტერინარული]] მედიცინის ფაკულტეტი (დაარსდა როგორც დამოუკიდებელი კოლეჯი 1945-ში, შეუერთდა ჰელსინკის უნივერსიტეტს 1995 წელს) უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაშია რამდენიმე დამოუკიდებელი ინსტიტუტი, სამეცნიერო ცენტრები და ბიბლიოთეკები, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანი ალბათ [[ფინეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა]] და [[ჰელსინკის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა]]ა. ჰელსინკის კოლეგიუმი მოწინავე კვლევებისთვის კიდევ ერთი დამოუკიდებელი ინსტიტუტია ჰელსინკის უნივერსიტეტში. ინსტიტუტი შექმნილია [[პრინსტონის უნივერსიტეტი|პრინსტონის]], [[ნიუ-ჯერზი|ნიუ ჯერზი]]ს მოწინავე კვლევებითი ინსტიტუტების სამუშაო პრინციპების მიხედვით. წინა დირექტორებს შორის არიან რაიმო ვაირინენი (2002–2004) და იუჰა სიჰვოლა (2004–2009).<ref name="HS14062012">{{cite news|title=Historioitsija ja filosofi Juha Sihvola on kuollut|url=http://www.hs.fi/kulttuuri/Historioitsija+ja+filosofi+Juha+Sihvola+on+kuollut/a1305574586191|newspaper=Helsingin Sanomat}}</ref><ref>{{cite news|title=Juha Sihvola|url=http://muistot.hs.fi/muistokirjoitus/4929/juha-sihvola|newspaper=Helsingin Sanomat|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130331190712/http://muistot.hs.fi/muistokirjoitus/4929/juha-sihvola|archive-date=2013-03-31}}</ref> ===აკადემიკოსები=== ====უნივერსიტეტის რეიტინგი==== ჰელსინკის უნივერსიტეტი მსოფლიოში 101-150-ე ადგილზეა [[შანხაის ჯიაო ტონგის უნივერსიტეტი]]ს მიერ გამოქვეყნებული 2023 წლის მსოფლიო უნივერსიტეტების აკადემიური რეიტინგის მიხედვით.<ref name="arwu">[http://www.shanghairanking.com/rankings/arwu/2023 Academic Ranking of World Universities 2023]</ref> ამავე წლის Times Higher Education-ის მსოფლიო უნივერსიტეტების რეიტინგის <ref name="auto">{{cite web |title=World University Rankings 2016 |url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/university-of-helsinki?ranking-dataset=133819 |access-date=16 March 2015}}</ref> თანახმად ჰელსინკის უნივერსიტეტი მსოფლიოში 121-ე ადგილზეა. ხოლო 2024 წლის THE–QS მსოფლიო უნივერსიტეტების რეიტინგის <ref>{{cite web|url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2024|title=QS World University Rankings® 2023/24|work=Top Universities|date=11 September 2024|access-date=26 February 2024}}</ref> სიაში ჰელსინკის უნივერსიტეტი 115-ე ადგილზეა. ====საერთაშორისო სამაგისტრო პროგრამები==== ჰელსინკის უნივერსიტეტი ახალგაზრდებს სთავაზობს სამაგისტრო პროგრამების ფართო არჩევანს, რომლებიც სრულად [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზე ისწავლება. <ref>{{Cite web|url=https://www.helsinki.fi/en/admissions/how-to-apply/masters-programmes|title=Master's Programmes|date=2016-11-15|website=University of Helsinki|language=en|access-date=2019-07-03}}</ref> პროგრამების მოცულობაა 120 ECTS კრედიტი, ხოლო ხანგრძლივობა - 2 წელი. ზოგიერთი პროგრამა ორგანიზებულია ჰელსინკის უნივერსიტეტის მიერ, თუმცა სხვა ფინურ და უცხოურ უნივერსიტეტებთან თანამშრომლობით. ყველა პროგრამა შეესაბამება უმაღლესი განათლების რეგულირებელ ეროვნულ კანონმდებლობას და შესაბამისად, აღიარებულია საერთაშორისო დონეზე. ====კვლევები==== უნივერსიტეტში არსებული სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტებია: *ალექსანტერის ინსტიტუტი – [[რუსეთი]]სა და [[აღმოსავლეთი ევროპა|აღმოსავლეთ ევროპის]] შესწავლის ეროვნული კვლევითი, სასწავლო და ექსპერტიზის ცენტრი *ქრისტინას ინსტიტუტი [[გენდერული თანასწორობა|გენდერული]] კვლევების მიმართულებით *გარემოს ცვლილებების სამეცნიერო-კვლევითი განყოფილება *ერიკ კასტრენის საერთაშორისო [[სამართალი|სამართლისა]] და ადამიანის უფლებების ინსტიტუტი *ჰელსინკის ეკონომიკური კვლევების ცენტრი (HECER) – ჰელსინკის უნივერსიტეტის, ჰელსინკის ეკონომიკის სკოლისა და [[ჰანკენის ეკონომიკის სკოლა|ჰანკენის ეკონომიკის სკოლის]] ერთობლივი ინიციატივა *ჰელსინკის ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინსტიტუტი (HIIT) – ჰელსინკის უნივერსიტეტისა და [[აალტოს უნივერსიტეტი]]ს ერთობლივი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი *ჰელსინკის [[სიცოცხლის შემსწავლელი მეცნიერებები]]ს ინსტიტუტი (HiLIFE) - მხარს უჭერს და კოორდინირებას უწევს აღნიშნული მიმართულების კვლევებს მთელს უნივერსიტეტში. HiLIFE ზედამხედველობს სამ ოპერატიულ განყოფილებას: **[[ბიოტექნოლოგია|ბიოტექნოლოგიის]] ინსტიტუტი (BI) **მოლეკულური [[მედიცინა|მედიცინის]] ფინური ინსტიტუტი (FIMM) **[[ნეირომეცნიერება]]თა ცენტრი (NC) *ჰელსინკის [[ფიზიკა|ფიზიკის]] ინსტიტუტი *როლფ ნევანლინას ინსტიტუტი – [[მათემატიკა|მათემატიკის]], [[ინფორმატიკა|ინფორმატიკისა]] და [[სტატისტიკა|სტატისტიკის]] სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი ჰელსინკის უნივერსიტეტი [[არქტიკის უნივერსიტეტი]]ს (კვლევითი უნივერსიტეტების გაერთიანება) აქტიური წევრია. UArctic არის საერთაშორისო საკოორდინაციო ქსელი, რომელიც დაფუძნებულია პოლარული არქტიკის რეგიონში და შედგება 200-ზე მეტი უნივერსიტეტისგან, კოლეჯისა და სხვა ორგანიზაციებისგან, რომლებიც დაინტერესებულნი არიან [[არქტიკა|არქტიკის]] რეგიონში განათლებისა და კვლევების ხელშეწყობით.<ref>{{Cite web |title=UArctic - University of the Arctic |url=https://www.uarctic.org/ |access-date=2025-03-07 |website=UArctic - University of the Arctic |language=en-US}}</ref> უნივერსიტეტი მონაწილეობს UArctic-ის მობილობის პროგრამაში north2north. ამ პროგრამის მიზანია წევრი ინსტიტუტების სტუდენტებს საშუალება მისცეს, ისწავლონ ჩრდილოეთის სხვადასხვა ქალაქში.<ref>{{Cite web |title=UArctic - University of the Arctic - Where Can I Go |url=https://www.uarctic.org/activities/north2north/where-can-i-go/ |access-date=2025-03-07 |website=www.uarctic.org}}</ref> ==კამპუსები== უნივერსიტეტი შედგება ოთხი ძირითადი კამპუსისგან. თავდაპირველად, მთელი უნივერსიტეტი მდებარეობდა ჰელსინკის ცენტრშივე, მაგრამ 1930-იანი წლებიდან უნივერსიტეტის სწრაფი ზრდის გამო შენობები შეიძინეს და ააშენეს სხვადასხვა უბანში. ===ცენტრალური კამპუსი=== ისტორიული ცენტრალური კამპუსი აქტივობის ცენტრი იყო მას შემდეგ, რაც უნივერსიტეტი XIX საუკუნის დასაწყისში [[ტურკუ]]დან [[ჰელსინკი|ჰელსინკში]] გადმოვიდა. კამპუსი ასახავს ქალაქის ამ ნაწილის არქიტექტურულ სტილს. ცენტრში განლაგებულ უნივერსიტეტის შენობებში მდებარეობს [[თეოლოგია|თეოლოგიის]], იურიდიული, [[ხელოვნება|ხელოვნების]], [[ბიჰევიორიზმი|ბიჰევიორისტული]] მეცნიერებებისა და [[სოციალური მეცნიერებები|სოციალურ მეცნიერებათა]] ფაკულტეტები, ასევე ადმინისტრაციული კაბინეტები. კამპუსის უმეტესი შენობების არქიტექტურა ისტორიული მნიშვნელობისაა, შეხვდებით შენობებს დაწყებული დომინანტური [[ნეოკლასიციზმი]]თ, [[იუგენდსტილი|იუგენდსტილის]] ჩათვლით, [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] [[მოდერნიზმი|მოდერნიზმამდე]]. ქალაქის ცენტრში მდებარე კამპუსი, რომელიც გადაჭიმულია ჰელსინკის ისტორიული ცენტრის, [[სენატის მოედანი|სენატის მოედნისა]] და კრუუნუნჰაკას საქალაქო რაიონის გარშემო, წარმოადგენს ჰელსინკის უნივერსიტეტის ადმინისტრაციულ გულს და აქვს ფაკულტეტების უდიდესი კონცენტრაცია დედაქალაქში. 1827 წელს ტურკუს დიდი ხანძრის შემდეგ, იმპერატორ [[ნიკოლოზ I (რუსეთი)|ნიკოლოზ I]]-მა უბრძანა ტურკუს სამეფო აკადემიის გადატანა ფინეთის დიდი საჰერცოგოს ახალ დედაქალაქში, ჰელსინკიში, სადაც მომდევნო წელს ფუნქციონირება დაიწყო საიმპერატორო (ალექსანდრეს) უნივერსიტეტმა. ჰელსინკი უნდა გამხდარიყო ფინეთის ფანჯარა მსოფლიოში; ევროპული ქალაქი, რომლისთვისაც უნივერსიტეტი განუყოფელ ნაწილად იქცეოდა. კარლ ლუდვიგ ენგელს, არქიტექტორს, მიეცა დავალება, დაეპროექტებინა იმპერიული სტილის მთავარი შენობა სენატის მოედანთან, საიმპერატორო სენატის პირისპირ. მთავარი ნაგებობის მშენებლობა [[1832]] წელს დასრულდა. ტურკუს ხანძრისგან მიღებული გაკვეთილების წყალობით, ბიბლიოთეკა სხვა შენობებისგან დამოუკიდებლად ააშენეს. ბიბლიოთეკა და კამპუსის რამდენიმე ფაკულტეტის შენობაც ენგელის პროექტით შეიქმნა. მთავარი შენობა, ისევე როგორც კამპუსის სხვა შენობები, მძიმედ დაზიანდა საბჭოთა დაბომბვების დროს [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს პერიოდში, მაგრამ ომის შემდეგ აღადგინეს. <ref>{{cite web|url=http://www.museo.helsinki.fi/yliopiston_historia/pommitus.htm|title=Helsingin suurpommitukset ja yliopisto|author=Kati Heinämies|language=fi|publisher=Helsinki University Museum Arppeanum|access-date=9 April 2014}}</ref> გეგმა, რომელიც ეხებოდა უნივერსიტეტის კოლაბორაციასა და თანამშრომლობას და რომელიც 1980-იანი წლებიდან იღებს სათავეს, მიზნად ისახავდა დაწესებულებებს შორის უფრო მჭიდრო ერთობის მიღწევას. ქალაქის ცენტრის კამპუსი არ გამოირჩევა ურბანული გარემოთი დანარჩენი ნაწილისგან, არამედ ძველი საუნივერსიტეტო ტრადიციის შესაბამისად ქალაქის ნაწილია. უნივერსიტეტის ობიექტები დღემდე ფუნქციურ და თანმიმდევრულ მთლიანობას ქმნიან, რომელიც შედგება არა მხოლოდ ისტორიულად ღირებული შენობებისგან, არამედ 20 000 სტუდენტის, 3 000 მასწავლებლისა და სხვა პერსონალისგან. ===კუმპულას კამპუსი=== [[კუმპულა]]ს კამპუსი, რომელიც მეცნიერებათა ფაკულტეტს აერთიანებს, ჰელსინკის ცენტრიდან ოთხი კილომეტრით ჩრდილოეთით მდებარეობს, ტრამვაის მე-6 და მე-8 ხაზების მახლობლად. კამპუსი აერთიანებს [[ფიზიკა|ფიზიკის]], [[ქიმია|ქიმიის]], [[მათემატიკა|მათემატიკისა]] და [[სტატისტიკა|სტატისტიკის]], [[ინფორმატიკა|კომპიუტერულ მეცნიერება]]თა და [[გეომეცნიერება]]თა და [[გეოგრაფია|გეოგრაფიის]] დეპარტამენტებს. უნივერსიტეტის დეპარტამენტები კუმპულაში პირველად 1978 წელს განთავსდა, როდესაც ჰელსინკის ქალაქმა ეს ტერიტორია უნივერსიტეტს იჯარით გადასცა. ერთი წლით ადრე ამ ტერიტორიის გენერალური გეგმისთვის ჩატარდა საპროექტო კონკურსი. 1980-იან წლებში ფიზიკის დეპარტამენტის ამაჩქარებელი ლაბორატორია კუმპულას კლდეში ამოიკვეთა, ხოლო 1987 წელს კუმპულას ბოტანიკური ბაღის მშენებლობა დაიწყო. თუმცა, 1990-იან წლებამდე ვერ დაიწყო საკუთრივ სამშენებლო სამუშაოები, რამაც ეს ტერიტორია მნიშვნელოვან კამპუსად გარდაქმნა. ქემიკუმი შენობაა, რომელიც აერთიანებს [[ქიმია|ქიმიის]] დეპარტამენტს და VERIFIN-ს ([[ქიმიური იარაღის კონვენციის ვერიფიკაციის ფინური ინსტიტუტი]]) და ფიზიკუმი, რომელიც უზრუნველყოფს ობიექტებს [[ფიზიკა|ფიზიკის]], [[გეოლოგია|გეოლოგიისა]] და [[გეოგრაფია|გეოგრაფიისთვის]], მდებარეობს კუმპულას კამპუსში, ფინელი [[ნობელის პრემიის ლაურეატები|ნობელის პრემიის ლაურეატის]], ა. ი. ვირტანენის სახელობის მოედნის გარშემო. კუმპულას კამპუსის ბიბლიოთეკა ასევე ფიზიკუმშია განთავსებული. კუმპულას სპორტული ცენტრი დაგეგმილია როგორც უნივერსიტეტის პერსონალისა და სტუდენტების, ისე ჰელსინკის მოქალაქეებისთვის სარეკრეაციოდ გამოსაყენებლად. 2004 წელს დასრულებული ექზაქტუმი უზრუნველყოფს ობიექტებს [[სეისმოლოგია|სეისმოლოგიის]], [[ინფორმატიკა|კომპიუტერული მეცნიერებისა]] და მათემატიკური დისციპინებისათვის, ასევე ადმინისტრაციული სერვისებისთვის. კამპუსი მოიცავს ორ ძირითად ნაწილს: ბოტანიკურ ბაღს, რომელიც გარს აკრავს კუმპულას მამულის ძველ შენობებს და თანამედროვე ახალ შენობებს, რომლებიც რამდენიმე ასეული მეტრით ჩრდილოეთითაა განთავსებული მამულიდან. კამპუსი აერთიანებს თანამედროვე და ისტორიულ არქიტექტურულ ელემენტებს. კამპუსი გვთავაზობს სასწავლო და კვლევით ობიექტებს 6 000 სტუდენტისა და 1 000 მასწავლებლისთვის. [[ფინეთის მეტეოროლოგიური ინსტიტუტი]] ამ ტერიტორიაზე 2005 წელს გადავიდა. ეს შენობა დინამიკუმის სახელითაა ცნობილი. ===მეილაჰტის კამპუსი=== მეილაჰტის კამპუსი, სადაც [[მედიცინა|მედიცინის]] ფაკულტეტია განთავსებული, წარმოადგენს მეილაჰტის საავადმყოფოს რაიონის ნაწილს ქალაქის ცენტრის პირას. მეილაჰტი უნივერსიტეტის ცენტრალური კამპუსიდან მხოლოდ რამდენიმე კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს, მეილაჰტის ტერიტორია გარდაიქმნა წამყვანი სამედიცინო კვლევების ცენტრად და დაერქვა „მედილაჰტი“. 1930-იან წლებში დაარსებულ ქალთა კლინიკას 1966 წელს დაემატა ფინეთის წამყვანი საავადმყოფო - ჰელსინკის უნივერსიტეტის ცენტრალური საავადმყოფო (HUCH). იმავე წელს დასრულდა ჰაარტმანინკატუს ქუჩაზე თეორიული საგნების დეპარტამენტების ობიექტების მშენებლობა. ახლა შენობის რეკონსტრუქცია და გაფართოება მიმდინარეობს. კამპუსში ბოლო დასრულებული ობიექტები მოიცავს ჯანმრთელობის მეცნიერებათა ეროვნულ ბიბლიოთეკას (ტერკო) და სამეცნიერო-სასწავლო ცენტრ ბიომედიკუმს, რომელიც აერთიანებს რამდენიმე კვლევით ინსტიტუტს, მათ შორის [[მოლეკულური მედიცინის ფინური ინსტიტუტი|მოლეკულური მედიცინის ფინურ ინსტიტუტს]] (FIMM), ნეიროსამეცნიერო ცენტრს (NC) და [[მინერვას ფონდის სამედიცინო კვლევების ინსტიტუტი|მინერვას ფონდის სამედიცინო კვლევების ინსტიტუტს]]. რუსკეასუოს ობიექტები, მათ შორის [[სტომატოლოგია|სტომატოლოგიის]] დეპარტამენტი, ორალური ჯანმრთელობის ინსტიტუტი, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დეპარტამენტი და სასამართლო მედიცინის დეპარტამენტი, ასევე ეკუთვნის მეილაჰტის კამპუსს. მეილაჰტისა და რუსკეასუოს ტერიტორიები ქმნიან მჭიდროდ დაკავშირებულ კომპლექსს, რომელიც უზრუნველყოფს შეხვედრის ადგილს სამედიცინო განათლებისთვის, საერთაშორისო მაღალი დონის კვლევებისა და თანამშრომლობისათვის. კამპუსი სამუშაო ადგილია 2 000 სტუდენტისა და 1 500 მასწავლებლისთვის. მედიცინის ფაკულტეტის სასწავლო ობიექტების გაერთიანების მრავალწლიანი პროექტის წყალობით, მეილაჰტი ახლა მედიცინისა და ჯანდაცვის ფუნქციურ ერთიანობას წარმოადგენს. კამპუსის გარემო მიიჩნევა, როგორც ყველაზე ხელმისაწვდომი ადგილი აკადემიური და კვლევითი საქმიანობისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ მეილაჰტის კამპუსი გადაჯაჭვულია მეილაჰტის დანარჩენ რაიონთან, მას გააჩნია მკაფიოდ გამოკვეთილი კამპუსის ტერიტორია თავისი საავადმყოფოს ტიპის შენობებით. ===ვიიკის კამპუსი=== ვიიკის კამპუსი მდებარეობს ვიიკის რაიონის ნახევრად გარეუბნულ მწვანე სივრცეში, დაახლოებით 8 კილომეტრით ჩრდილო-აღმოსავლეთით ქალაქის ცენტრიდან. იგი აერთიანებს სოფლისა და სატყეო მეურნეობის, ბიომეცნიერებათა, ვეტერინარული მედიცინისა და ფარმაციის ფაკულტეტებს. ეს არის მნიშვნელოვანი კონცენტრაცია ბიომეცნიერებათა სფეროში, თუნდაც ევროპული სტანდარტებით. ხშირად მას ბიომეცნიერებათა კამპუსს ან „მწვანე კამპუსს" უწოდებენ. ბიომეცნიერებების გარდა, კამპუსში განთავსებულია სასიცოცხლო მეცნიერებათა სხვადასხვა სფეროს მრავალფეროვანი მკვლევარები და სტუდენტები ისეთ დარგებში, როგორიცაა გარემოს მეცნიერება, ვეტერინარული მედიცინა, საკვების კვლევა და ეკონომიკა. მრავალი საერთაშორისო კვლევითი ჯგუფიც მუშაობს ვიიკის კამპუსზე. ვიიკის კამპუსი არის ოთხი ფაკულტეტის, სამი დამოუკიდებელი კვლევითი ინსტიტუტის (ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტი (BI), ფინეთის ბუნებრივი რესურსების ინსტიტუტი (LUKE) და ფინეთის გარემოს ინსტიტუტი (SYKE)) და ვიიკის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის ადგილმდებარეობა. ის ასევე იზიდავს ბიზნესის მზარდ რაოდენობას ჰელსინკის ბიზნესისა და მეცნიერების პარკში. ფინეთის ნადირობის და მეთევზეობის კვლევითი ინსტიტუტი და საკვების უსაფრთხოების ფინური უწყება, ევირა, ასევე ვიიკში გადავიდნენ და მიმდინარეობს მოლაპარაკებები MTT Agrifood Research Finland-ის ვიიკში გადმოსაყვანად, ეკონომიკისა და მენეჯმენტის დეპარტამენტის შესავსებად. ვიიკის კამპუსი აერთიანებს 6,500-ზე მეტი სტუდენტისა და 1,600 მასწავლებლის მულტიდისციპლინურ სამეცნიერო საზოგადოებას, საცხოვრებელ რაიონს, რომელიც ხაზს უსვამს ეკოლოგიურ ღირებულებებს და ბუნებრივ გარემოს, მათ შორის სარეკრეაციო ზონებსა და ბუნების ნაკრძალებს, და ქმნის უნიკალურ მთლიანობას. კამპუსს ასევე აქვს ვიიკინლაჰტის დაცული ტერიტორია, რომელიც განსაკუთრებით პოპულარულია ფრინველთმკვირვებელთა შორის. ==ბიბლიოთეკები და მუზეუმები== ===ფინეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა=== ===ჰელსინკის უნივერსიტეტის მთავარი ბიბლიოთეკა=== ===ჰელსინკის უნივერსიტეტის მუზეუმი=== ===ფინეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმი=== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:განათლება ევროპაში]] [[კატეგორია:უმაღლესი სასწავლებლები ევროპაში]] [[კატეგორია:ფინეთის არქიტექტურა]] 212g5ybjydwbu9zr21009iwkl2hj99l 3 669258 5351629 5055042 2026-04-05T12:10:06Z Ternarius 62731 მომხმარებელმა Ternarius გვერდი „[[მომხმარებლის განხილვა:TheNorthCyril]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[მომხმარებლის განხილვა:Shankaga]]“: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/TheNorthCyril|TheNorthCyril]]" to "[[Special:CentralAuth/Shankaga|Shankaga]]" 5055042 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 17:13, 13 იანვარი 2026 (UTC) 9qk02wsu6zetotbi1c6q9y4nozxbd9k 0 875741 5351927 5351614 2026-04-06T04:34:01Z Anano-QR 175352 5351927 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მოციგურავე |სახელი = ალისა ლიუ |მშობსახელი= |სურათი = Alysa LIUAsatur Yesayants - YantsImages 8309 (cropped).jpg |სურათის_ზომა = 250პქ |წარწერა = ლიუ [[2026 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები]]ს მოგების შემდეგ - ქალთა ერთეულთა შორის ოქროს მედალი |ქვეყანა = {{დროშა|ამერიკის შეერთებული შტატები}} |საცხოვრებელი ადგილი = [[ოკლენდი]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2005|8|8}} |დაბადების ადგილი = [[კლოვისი]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = |სიმაღლე = 161 |პარტნიორი = |ყოფილი პარტნიორი = |ყოფილი მწვრთნელები = |მწვრთნელი = ფილიპ დიგუგლიელმო [[მასიმო სკალი]] |ქორეოგრაფი = |ჯილდოები = |შედეგების ჯამი = |მოკლე პროგრამა = |აუცილებელი პროგრამა = |ორიგინალური პროგრამა = |თავისუფალი პროგრამა = |ბოლო ცვლილებები = |საიტი = }} '''ალისა ლიუ''' (დ. [[8 აგვისტო]], [[2005]]) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკელი]] [[ფიგურული მოციგურავე]]. [[2026 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები]]ს ჩემპიონი როგორც ქალთა ერთეულებში, ასევე გუნდურ შეჯიბრებაში, 2025 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 2022 წლის მსოფლიო ბრინჯაოს მედლის მფლობელი, 2025–26 წლების გრან-პრის ფინალის ჩემპიონი, გრან-პრის ორგზის მედალოსანი, „ჩელენჯერის“ სერიის ოთხგზის ჩემპიონი და [[აშშ]]-ის ორგზის ეროვნული ჩემპიონი. უმცროსთა დონეზე, ლიუ იყო [[2020 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატი]]ს ბრინჯაოს მფლობელი, [[2019–20 წლების უმცროსთა გრან-პრის ფინალი]]ს ვერცხლის მედალოსანი, [[უმცროსთა გრან-პრი]]ს ორგზის ჩემპიონი და 2018 წლის [[აშშ]]-ის უმცროსთა ეროვნული ჩემპიონი. [[2019]] წელს, 13 წლის ლიუ, გახდა აშშ-ის ყველა დროის ყველაზე ახალგაზრდა ჩემპიონი ქალთა შორის. მომდევნო წელს, გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე, რომელმაც მოიპოვა ორი უფროსთა ეროვნული ტიტული; პირველი ქალი, რომელმაც ზედიზედ მოიგო აშშ-ის ტიტულები [[ეშლი ვაგნერი]]ს (2012 და 2013 წწ.) შემდეგ და პირველი ქალი, რომელმაც უმცროსთა და უფროსთა ტიტულები მიყოლებით მოიგო [[მირაი ნაგასუ]]ს (2008 წ.) შემდეგ. სპორტიდან წასვლის პერიოდის შემდეგ, ლიუმ მოიპოვა მსოფლიო ტიტული 2025 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე და გახდა პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც ეს შეძლო [[კიმი მაისნერი]]ს (2006 წ.) შემდეგ. 2026 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე გახდა პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც მოიპოვა ინდივიდუალური მედალი [[საშა კოენი]]სა (2006 წ.) და პირველი ამერიკელი ოქროს მედალოსნის [[სარა ჰიუზი]]ს (2002 წ.) შემდეგ. როგორც დახვეწილი მხტომელი, ლიუ იყო პირველი ქალი, რომელმაც ერთ პროგრამაში შეასრულა [[ოთხმაგი ნახტომი]] და [[სამმაგი აქსელი]], და პირველი, ვინც მოკლე პროგრამაში შეასრულა სამმაგი აქსელისა და [[სამმაგი ტულუპი]]ს კომბინაცია. ასევე იყო პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც შეასრულა ოთხმაგი ნახტომი და პირველი ამერიკელი უმცროსი ქალი, რომელმაც საერთაშორისო შეჯიბრებაზე შეასრულა სამმაგი აქსელი. ==ადრეული ცხოვრება== ალისა ლიუ დაიბადა [[2005]] წლის [[8 აგვისტო]]ს, [[კალიფორნია|კალიფორნიის]] შტატის ქალაქ [[კლოვისი|კლოვისში]] და გაიზარდა [[სან-ფრანცისკო]]ს ყურის რაიონში, ძირითადად [[ოკლენდი|ოკლენდში]]. ლიუმ სრიალი 5 წლის ასაკში დაიწყო, 7 წლის ასაკში კი უკვე ეროვნულ დონეზე ასპარეზობდა. მამა, არტურ ლიუ, ჩინელი [[დისიდენტი]]ა, რომელიც 1989 წელს „[[ოპერაცია ყვითელი ჩიტი]]ს“ მეშვეობით [[აშშ|აშშ-ში]] გადასახლდა [[ტიანანმენის მოედანი|ტიანანმენის მოედანზე]] გამართული საპროტესტო აქციების მონაწილეთა დარბევის გამო; ასევე [[გუანჯოუ]]ში, [[ჩინეთი|ჩინეთში]], მაგისტრანტი იყო. 25 წლის ასაკში არტური ოკლენდში ჩავიდა და თავდაპირველად [[ბერკლი]]ში მდებარე ჩინურ რესტორანში მიმტანის დამხმარედ მუშაობდა.<ref name="SI_16may19">{{cite news |last1=Kahler |first1=Kalyn |title=In Quads We Trust: 13-Year-Old Liu Is the Future of U.S. Ladies' Figure Skating |url=https://www.si.com/olympics/2019/05/16/alysa-liu-us-figure-skating-future-quad |date=May 16, 2019 |archive-date=December 9, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209234800/https://www.si.com/olympics/2019/05/16/alysa-liu-us-figure-skating-future-quads |url-status=dead |access-date=February 21, 2026 |work=Sports Illustrated}}</ref>მას შემდეგ, რაც ბიზნეს ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხი [[აღმოსავლეთ ბეის კალიფორნიის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|აღმოსავლეთ ბეის კალიფორნიის სახელმწიფო უნივერსიტეტში]], ხოლო სამართლის დოქტორის ხარისხი [[სან-ფრანცისკოს კალიფორნიის უნივერსიტეტის სამართლის კოლეჯი|სან-ფრანცისკოს კალიფორნიის უნივერსიტეტის სამართლის კოლეჯში]] მოიპოვა, ადვოკატი გახდა <ref name="futureshock">{{cite news |last1=Hersh |first1=Philip |title=Skating prodigy Alysa Liu, a senior national competitor at 13, is using the present to avoid future shock |url=https://olympics.nbcsports.com/2018/12/21/skating-prodigy-alysa-liu-a-senior-national-competitor-at-13-is-using-the-present-to-avoid-future-shock/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411172635/https://olympics.nbcsports.com/2018/12/21/skating-prodigy-alysa-liu-a-senior-national-competitor-at-13-is-using-the-present-to-avoid-future-shock/ |access-date=December 30, 2018 |archive-date=April 11, 2019 |url-status=live |work=[[NBC Sports]] |date=December 21, 2018}}</ref> ლიუ ხუთი შვილიდან უფროსია, ჰყავს და-ძმა სელინა და ტყუპები ჯოშუა, ჯასტინი და ჯულია.<ref>{{Cite web |url=https://usfigureskating.org/sports/figure-skating/roster/alysa-liu/1175 |access-date=March 31, 2026|title=Alysa Liu - National Team: Figure Skating|website=U.S. Figure Skating}}</ref>დედა, იან ცინქსინი „მერი“, არტურთან განქორწინების შემდეგაც მათი კანონიერი მეურვე იყო. ლიუმ სამი წელი იარა [[ჩინეთი|ჩინურ]] სკოლაში, სანამ [[ოკლენდის ხელოვნების სკოლა]]ში გადავიდოდა, რომელიც იმ პერიოდში ფიგურული სრიალის პროგრამას სთავაზობდა მოსწავლეებს. როდესაც ლიუმ შეჯიბრებების გამო ბევრი გაკვეთილი გააცდინა, სწავლა California Connections Academy-ში განაგრძო. ლიუმ საშუალო სკოლა 2021 წლის ივნისში, 15 წლის ასაკში დაამთავრა. 2023 წლის შემოდგომაზე სწავლა [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ლოს-ანჯელესი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ლოს-ანჯელესი)]] დაიწყო, სადაც ამჟამად [[ფსიქოლოგია]]ს სწავლობს. ==კარიერა== ===ადრეული კარიერა=== ლიუმ სრიალი ხუთი წლის ასაკში დაიწყო, როდესაც მამამისმა, [[მიშელ კვანი]]ს გულშემატკივარმა, ყინულის ცენტრში, [[ოკლენდი|ოკლენდში]], [[კალიფორნია]]ში მიიყვანა. ლიუმ ჯგუფური გაკვეთილები დაიწყო მწვრთნელთან, ლორა ლიპეტსკისთან, ყოფილ მოციგურავესთან, რომელიც [[ფრენკ კეროლი|ფრენკ კეროლთან]] ვარჯიშობდა და მალევე ინდივიდუალურ სესიებზე გადავიდა. ლიპეტსკიმ ლიუს წვრთნა 5 წლიდან დაიწყო. 2015 წელს, უმცროსთა კატეგორიაში, ლიუმ ცენტრალური წყნარი ოკეანის რეგიონულ შეჯიბრზე მეშვიდე ადგილი დაიკავა. [[2016 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2016 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]], 10 წლის ასაკში, გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ქალი მოციგურავე, რომელმაც შუალედური ოქროს მედალი მოიპოვა და ერთ ქულაზე ნაკლები სხვაობით გაიმარჯვა. მოკლე პროგრამის შემდეგ ლიუ პირველ ადგილზე იყო; თავისუფალ პროგრამაში შედიოდა ორი სამმაგი [[სალხოვი]], რომელთაგან პირველი შესრულდა ორმაგ [[ტულუპი|ტულუპთან]] ერთად, რამაც პროგრამისთვის მაქსიმალური 7.00 ქულა მოუტანა. დამწყებთა კატეგორიაში მონაწილეობისას, ლიუმ [[2017 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2017 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]] მეოთხე ადგილი დაიკავა. მოკლე პროგრამის შემდეგ 1.22-ქულიანი უპირატესობით ლიდერობდა. მოკლე პროგრამაში შედიოდა ნახტომი „სპლიტი“ სამმაგი [[ლუტცი]] ტულუპის კომბინაციაში და სამმაგი ფლიპი. ლიუმ მეოთხე ადგილზე გადაინაცვლა ხანგრძლივი თავისუფალი პროგრამის შემდეგ, რომელშიც ორი სამმაგი-სამმაგი კომბინაცია შეასრულა, თუმცა პროგრამის კომპონენტებში არასაკმარისი ქულები მიიღო მცირე უპირატესობის შესანარჩუნებლად. ===უმცროთა კარიერა=== ====2017–18 წლების სეზონი: უმცროსთა დებიუტი და ქვეყნის ჩემპიონობა==== ლიუმ სეზონი ვერცხლის მედლით გახსნა 2017 წლის „Asian Open Trophy“-ზე, სადაც მეორე ადგილი დაიკავა [[იაპონია|იაპონელ]] [[მანა კავაბე]]ს შემდეგ. ლიუ ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე იყო, რომელიც [[2018 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2018 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]], [[სან-ხოსე]]ში ([[კალიფორნია]]), უმცროსთა დივიზიონში ასპარეზობდა. ლიუმ მოკლე პროგრამაში სეზონის საუკეთესო შედეგი აჩვენა და თითქმის შვიდქულიანი უპირატესობა მოიპოვა. მოკლე პროგრამა მოიცავდა მე-4 დონის სამ ბრუნს, სამმაგ ფლიპს, სამმაგი ტულუპის კომბინაციასა და სამმაგ ლუტცს, რამაც 63.83 ქულა მოუტანა. ხანგრძლივ პროგრამაში 120.33 ქულა მოიპოვა მას შემდეგ, რაც შეასრულა ორი ორმაგი [[აქსელი]] და შვიდი სამმაგი ნახტომი. ლიუმ ყველა ნახტომში დამატებითი ქულა მიიღო, გარდა სამმაგი ფლიპის, ერთმაგი რიტბერგერისა და სამმაგი სალხოვის კომბინაციისა. ჯამში 184.16 ქულა დააგროვა, რაც უმცროსთა დონეზე ისტორიაში მეორე ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო. ასაკის გამო ლიუს [[2018 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატი|2018 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატზე]] ასპარეზობის უფლება არ ჰქონდა. ამის ნაცვლად, ლიუ 2018 წლის „International Challenge Cup“-ზე გაგზავნეს, სადაც ვერცხლის მედალი მოიპოვა ნოვისთა (novice) კატეგორიაში, იაპონელ [[ჰანა იოშიდა]]ს შემდეგ. ====2018-19 წლების სეზონი==== 2018 წლის აგვისტოში ლიუ ნოვისის (novice) კატეგორიაში ასპარეზობდა „Asian Open Trophy“-ზე [[ბანგკოკი|ბანგკოკში]], [[ტაილანდი|ტაილანდში]]. ლიუმ ოქროს მედალი მოიპოვა და ვერცხლის მედალოსანს, [[იაპონია|იაპონელ]] [[სარა ჰონდა]]ს, ათზე მეტი ქულით გაუსწრო. თავისუფალ სრიალში ლიუმ შეასრულა სამმაგი აქსელი და გახდა ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე, რომელმაც შეჯიბრებაზე სუფთად შეასრულა სამმაგი აქსელი, ხოლო მეოთხე [[ამერიკელი]] ქალი მოციგურავე [[ტონია ჰარდინგი]]ს, [[კიმი მეისნერი]]სა და [[მირაი ნაგასუ]]ს შემდეგ, ვინც ეს შეძლო. ====2019–20 წლების სეზონი: მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატის ბრინჯაო და უმცროსთა გრან-პრის ფინალის ვერცხლი==== [[ფაილი:Alysa Liu at the 2019 JGP Lake Placid - FS.jpg|მინი|მარჯვნივ|ლიუ 2019 წლის უმცროსთა გრან-პრიზე აშშ-ში]] ლიუს პირველი შეჯიბრი 2019–2020 წლების სეზონში შედგა „Aurora Games“-ზე, საერთაშორისო ქალთა ტურნირზე, რომელიც 2019 წლის აგვისტოში გაიმართა. ლიუმ უმაღლესი ქულები მოიპოვა და [[აშშ]]-ის გუნდს საერთო ჩათვლაში პირველი ადგილი მოუტანა. ლიუ გახდა პირველი [[ამერიკელი]] მოციგურავე ქალი, რომელმაც შეჯიბრზე წარმატებით შეასრულა ოთხმაგი ლუტცი, თუმცა არა [[ციგურაობის საერთაშორისო კავშირი]]ს მიერ აღიარებულ ღონისძიებაზე. ლიუს საერთაშორისო დებიუტი შედგა უმცროსთა გრან-პრიზე [[ლეიკ-პლასიდი|ლეიკ-პლასიდში]] 2019 წლის აგვისტოში. მოკლე პროგრამაში, რომელიც [[ბარბრა სტრეიზანდი]]ს „Don't Rain on My Parade“-ის თანხლებით შეასრულა, 69.30 ქულა დააგროვა და საკუთარი რეკორდი თითქმის 20 ქულით გააუმჯობესა. ლიუმ სუფთად შეასრულა ყველა ნახტომი, მათ შორის სამი სამმაგი, სამი მე-4 დონის ბრუნი და დადებითი შეფასებები (GOE) მიიღო შვიდივე ელემენტისთვის. ხანგრძლივი პროგრამის განმავლობაში, ლიუ გახდა პირველი ამერიკელი მოციგურავე ქალი, რომელმაც შეჯიბრზე ოთხმაგი [[ლუტცი]] შეასრულა. ასევე გახდა პირველი მოციგურავე ქალი, რომელმაც ერთ პროგრამაში ოთხმაგი ნახტომი და სამმაგი აქსელი წარმატებით შეასრულა. ლიუმ თავისუფალი პროგრამა შეასრულა პიანისტ [[ჯენიფერ თომასი]]ს „New World Symphony“-ის ვერსიაზე, რომლის ქორეოგრაფიაც ლორი ნიკოლმა შექმნა. ლიუმ გამოსვლა სამმაგი აქსელისა და ორმაგი ტულუპის კომბინაციით დაიწყო, რასაც მოჰყვა ოთხმაგი ლუტცი, რისთვისაც 13.80 ქულა მოიპოვა. მეორე სამმაგ აქსელზე ლიუ დაეცა, თუმცა შემდგომი ექვსი სამმაგი ნახტომი წარმატებით შეასრულა. ასევე მიიღო მე-4 დონის ქულები სამივე ბრუნისთვის და უმაღლესი ქულები ნაბიჯების თანმიმდევრობისთვის, რამაც პროგრამის კომპონენტებში 59.66 ქულა მოუტანა. შეჯიბრი 21.52 ქულიანი უპირატესობით მოიგო ვერცხლის პრიზიორის, [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეელ]] [[პარკ იონ-ჯონგი]]ს შემდეგ. ეს იყო პირველი შემთხვევა ბოლო 20 უმცროსთა გრან-პრის განმავლობაში, როდესაც არარუსმა მოციგურავემ გაიმარჯვა და პირველი შემთხვევა 2013 წლის შემდეგ, როდესაც უმცროსთა გრან-პრიზე, [[პოლინა ედმუნდსი]]ს შემდეგ ამერიკელმა მოიპოვა ოქრო. ლიუს მეორე ეტაპი უმცროსთა გრან-პრიზე [[პოლონეთი|პოლონეთში]] გაიმართა. მოკლე პროგრამის შემდეგ მეოთხე ადგილზე იყო, თუმცა შეძლო და შეჯიბრი მაინც მოიგო. პროგრამის დასაწყისში შეასრულა სამმაგი აქსელისა და სამმაგი ტულუპის კომბინაცია, რაც პირველი შემთხვევა იყო უმცროსთა გრან-პრის ისტორიაში. ლიუმ დაგეგმილი სამმაგი რიტბერგერის ნაცვლად ორმაგი შეასრულა, რის გამოც თავისუფალ პროგრამამდე ლიდერს ოთხ ქულაზე ოდნავ მეტით ჩამორჩა. თავისუფალ პროგრამაში ლიუმ „თითქმის დააფიქსირა“ პირველი ნახტომი, სამმაგი აქსელი, თუმცა შემდეგ გამოსვლა გააუმჯობესა და შეასრულა კომბინაცია ორმაგი ტულუპით. ამას მოჰყვა ოთხმაგი ლუტცი, სამმაგი აქსელი, სამმაგი რიტბერგერი და „ორი შესანიშნავი კომბინაცია — სამმაგი ლუტცი-სამმაგი ტულუპი და სამმაგი ლუტცი-ეილერი-სამმაგი სალხოვი“. პროგრამა სამმაგი ფლიპითა და სამი მე-4 დონის ბრუნით დაასრულა. თავისუფალ პროგრამაში სეზონის საუკეთესო შედეგი, 138.99 ქულა, ხოლო ჯამში 203.10 ქულა დააგროვა. ლიუ 30 ქულით, მეორე ადგილით კვალიფიცირდა [[უმცროსთა გრან-პრის ფინალი|უმცროსთა გრან-პრის ფინალში]] და გახდა პირველი [[ამერიკელი]] მოციგურავე ქალი 2013 წლის შემდეგ, ვინც ეს შეძლო [[კარენ ჩენი]]სა და [[პოლინა ედმუნდსი]]ს შემდეგ [[ფაილი:2019-2020 ISU Junior Grand Prix Final Alysa Liu 2019 12 05 0837.jpg|მინი|მარცხნივ|ლიუ 2019–20 წლების უმცროსთა გრან პრის ფინალზე]] ლიუმ [[2019–20 წლების უმცროსთა გრან-პრის ფინალი|2019–20 წლების უმცროსთა გრან-პრის ფინალში]] ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ადგილი რუს [[კამილა ვალიევა]]სა და რუს [[დარია უსაჩოვა]]ს შორის დაიკავა. მოკლე პროგრამაში პირველ და მეოთხე ადგილზე გასულ მოციგურავეებს შორის სხვაობა ორ ქულაზე ოდნავ მეტი იყო. ლიუმ მოკლე პროგრამაში პირველი ადგილი დაიკავა სამმაგი აქსელისა და სამმაგი ტულუპის კომბინაციით, 71.09 ქულით, რითაც ერთქულიანზე ოდნავ მეტ უპირატესობას ფლობდა. მიუხედავად იმისა, რომ თავისუფალ პროგრამაში ლიუს ნახტომები ყველაზე რთული იყო და ექვსი სამმაგი ნახტომი წარმატებით შეასრულა, ორივე ოთხმაგი ლუტცი და ერთი სამმაგი აქსელი არასრულბრუნად შეფასდა; გარდა ამისა, ლიუ სამმაგი აქსელის შესრულებისას დაეცა, რის გამოც თავისუფალ პროგრამაშიც და საერთო ჩათვლაშიც მეორე ადგილი დაიკავა. მოგვიანებით ჟურნალისტებს განუცხადა: „ვფიქრობ, მხოლოდ ერთი ოთხმაგი უნდა შემესრულებინა, მაგრამ ძალიან მინდოდა მეცადა, უბრალოდ გართობის მიზნით“. ასაკობრივი შეზღუდვის გამო, ლიუს უფლება არ ჰქონდა მონაწილეობა მიეღო საერთაშორისო უფროსთა დონის შეჯიბრებებში, თუმცა [[სტარ ენდრიუ]]სთან და [[ლინდსი თორნგრენი|ლინდსი თორნგრენთან]] ერთად [[2020 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატი]]ს გუნდში მოხვდა. პირველ მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატზე ლიუ უმცროსთა მსოფლიო რეიტინგში მესამე ნომრად წარსდგა; საბოლოოდ მესამე ადგილი დაიკავა ვალიევასა და უსაჩოვას შემდეგ. მოკლე პროგრამის შემდეგ მეოთხე ადგილზე იყო; ESPN-ის თანახმად, ლიუმ „ბოლო ორ ეროვნულ ჩემპიონატზე ისე კარგად ვერ იასპარეზა“ და დაკარგა ქულები უარყოფითი შეფასების გამო, თუმცა წარმატებით შეასრულა სამმაგი აქსელისა და სამმაგი ტულუპის კომბინირებული ნახტომი და 67.52 ქულა დააგროვა. თავისუფალ პროგრამაში ლიუმ მეორე ყველაზე მაღალი ტექნიკური ქულა (137.31) მიიღო, თავისუფალ პროგრამაში მესამე ადგილი დაიკავა და ჯამურად 204.83 ქულა დააგროვა. ლიუმ საწყისი სამმაგი აქსელი არასრულბრუნით შეასრულა და ოთხმაგ ლუტცზე დაეცა, თუმცა წარმატებით შეასრულა კიდევ ერთი სამმაგი აქსელი და ექვსი სამმაგი ნახტომი, ბრუნებსა და ნაბიჯების თანმიმდევრობაში კი მეოთხე დონე დაიმსახურა. სეზონის დასრულების შემდეგ, ლიუს მამამ მწვრთნელი ლორა ლიპეცკი [[ფილიპ დიგულიელმო]]თი და [[მასიმო სკალი]]თ ჩაანაცვლა, რომელთანაც მუშაობა 2019 წელს დაიწყო. ლიუმ ცვლილება 2020 წლის 22 ივნისს გამოაცხადა. ასევე განაცხადა, რომ დარჩებოდა ოკლენდში და [[კანადა|კანადელ]] მწვრთნელებთან, [[ლორი ნიკოლი|ლორი ნიკოლთან]] და [[ლი ბარკელი|ლი ბარკელთან]], ვიდეოკონფერენციების საშუალებითა და [[კანადა]]ში, [[ტორონტო]]ში პერიოდული მგზავრობით იმუშავებდა. ====2020–21 წლების სეზონი: გარდამავალი წელი==== ლიუს საერთაშორისო შეჯიბრებებში მონაწილეობა შეზღუდული ჰქონდა მას შემდეგ, რაც [[COVID-19]]-ის პანდემიის გამო 2020–21 წლების ISU-ს უმცროსთა გრან-პრი გაუქმდა, [[უფროსთა გრან-პრი]]ს კი ასაკობრივი შეზღუდვა ჰქონდა. ლიუს ნახტომების შესრულება უჭირდა ზრდის პერიოდში (2020 წლისთვის ლიუს სიმაღლე 140 სმ-დან 152 სმ-მდე გაიზარდა, მოგვიანებით კი კიდევ 8 სმ მოიმატა) და შიდა ISP Points Challenge-ზე მეოთხე ადგილი დაიკავა [[მერაია ბელი]]ს, [[ბრედი ტენელი]]სა და [[ამბერ გლენი]]ს შემდეგ. ოქტომბერში ლიუ მიწვეული იყო 2020 წლის Las Vegas Invitational-ზე, [[აშშ-ის ფიგურული სრიალი]]ს ფედერაციის მიერ ორგანიზებულ შიდა შეჯიბრზე. ვარჯიშზე სამმაგი აქსელის შესრულებისას დაცემის გამო მიღებული თეძოს მარჯვენა სახსრის ტრავმის გამო ლიუმ სრული ძალებით ასპარეზობა ვერ შეძლო და ინდივიდუალურად მეექვსე ადგილი დაიკავა, ხოლო გუნდმა მეორე ადგილი დაიკავა ტარას გუნდის შემდეგ. 2020 წლის დეკემბერში ლიუმ გამოაცხადა, რომ სამწვრთნელო გუნდს აშშ-ის მამაკაცთა ყოფილი ოთხგზის ჩემპიონი [[ჯერემი ებოტი]] შეუერთდა. იანვარში ლიუმ [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]] გამართულ [[აშშ-ის 2021 წლის ჩემპიონატი|აშშ-ის 2021 წლის ჩემპიონატზე]] იასპარეზა. მოკლე პროგრამაში მეორე ადგილი დაიკავა. თავისუფალ პროგრამაში ერთი ნახტომი ორმაგად შეასრულა, ორზე კი არასრულბრუნი დაუფიქსირდა, რის გამოც ამ სეგმენტში მეოთხე ადგილი დაიკავა, საერთო ჩათვლაშიც მეოთხე ადგილზე გადმოინაცვლა და „კალის მედალი“ (pewter medal) მოიპოვა. მოგვიანებით ლიუმ თქვა, რომ 2020 წლის დეკემბრიდან უკვე განაახლა თავისი ერთ-ერთ ყველაზე რთული, „ულტრა-C“ ელემენტის, სამმაგი აქსელის ვარჯიში 2020 წლის დეკემბრიდან და შეეცდებოდა სხვა რთული ელემენტების ვარჯიშის აღდგენასაც მომდევნო სეზონისთვის. ===უფროსთა კარიერა=== ====2018–19 წლების სეზონი: დებიუტი დიდებში და პირველი ეროვნული ტიტული==== მიუხედავად იმისა, რომ ლიუ ძალიან ახალგაზრდა იყო საერთაშორისო დონეზე უმცროსთა ან უფროსთა შეჯიბრებებში საასპარზოდ, მოიპოვა უფლება მონაწილეობა მიეღო [[2019 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2019 წლის აშშ-ის ჩემპიონატში]] უფროსებს შორის, [[დეტროიტი|დეტროიტში]], [[მიჩიგანის შტატი|მიჩიგანში]]. 2019 წლის 25 იანვარს გააუმჯობესა [[ტარა ლიპინსკი]]ს ძველი რეკორდი და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე, რომელმაც აშშ-ის ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა ქალთა შორის მას შემდეგ, რაც მოკლე პროგრამაში მეორე ადგილი დაიკავა აშშ-ის მოქმედ ჩემპიონ [[ბრედი ტენელი]]ს შემდეგ რეკორდული ქულით, ხოლო თავისუფალ პროგრამაში პირველ ადგილზე გავიდა. ლიუ გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე ქალი, რომელმაც აშშ-ის ეროვნულ ჩემპიონატზე სამმაგი აქსელი შეასრულა, ასევე იყო პირველი მოციგურავე ქალი, რომელმაც აშშ-ის შეჯიბრზე სამი სამმაგი აქსელი შეასრულა. მოკლე პროგრამაში 73.89 ქულა დააგროვა და 2.71 ქულით ჩამორჩებოდა ლიდერ ტენელის შედეგს. თავისუფალ პროგრამაში ტენელმა და [[მერაია ბელი|მერაია ბელმა]], რომლებმაც მოკლე პროგრამაში მესამე ადგილი დაიკავეს, შეცდომები დაუშვეს, რაც ლიუსთვის მომგებიანი გახდა. ხანგრძლივი პროგრამის კომპონენტების ქულა „ტენელისა და ბელის ქულასთან შედარებით გაცილებით ნაკლები იყო“, თუმცა ტექნიკურმა ქულებმა სხვაობა აანაზღაურა და საერთო ქულამ 217.51 შეადგინა. თავისუფალ პროგრამაში ლიუმ ზედიზედ ორი სამმაგი აქსელი შეასრულა, მათგან პირველი კომბინაციაში, ხოლო ექვსი სამმაგი ნახტომიდან და მხოლოდ ფლიპი დაქვეითდა შეფასებისას. ლიუს სეზონი იანვარში, აშშ-ის ეროვნული ჩემპიონატის შემდეგ დასრულდა. ლიუს მიეცა დრო, რათა [[რომი|რომში]] [[იტალია|იტალიელ]] მოციგურავე [[კაროლინა კოსტნერი|კაროლინა კოსტნერთან]] ერთად ემუშავა სრიალის უნარებზე და ქორეოგრაფიაზე; შეთანხმება მწვრთნელმა, ლორა ლიპეცკიმ უზრუნველყო. 2019 წლის ბოლოს ლიუმ ასევე დაიწყო მუშაობა სრიალზე და ქორეოგრაფიაზე იტალიელ ქორეოგრაფთან და ოლიმპიურ მონაწილესთან [[მასიმო სკალი]]სთან, ყინულზე ცეკვებში, რომელიც ამჟამად [[ოკლენდი|ოკლენდში]] მოღვაწეობს. ====2019–20 წლების სეზონი: მეორე ეროვნული ტიტული==== ლიუ [[2020 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2020 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]] ტიტულის დაცვის ფავორიტის სტატუსით წარსდგა. მოკლე პროგრამაში მეორე ადგილი დაიკავა მას შემდეგ, რაც სამმაგი აქსელის მცდელობისას წონასწორობა დაკარგა, თუმცა წარმატებით შეასრულა სამმაგი ფლიპი და სამმაგი ლუტცი-სამმაგი ტულუპის კომბინაცია, ასევე მე-4 დონის ბრუნები და ნაბიჯების თანმიმდევრობა. ლიუმ 75.40 ქულა დააგროვა, რაც 3.50 ქულით ნაკლები იყო [[ბრედი ტენელი]]ს შედეგზე; ასევე 16 ქულაზე მეტი უპირატესობა ჰქონდა როგორც ტენელთან, ისე ბელთან შედარებით. ლიუ ბოლო ნომრად გამოვიდა, [[ლეონარდ კოენი]]ს სიმღერის, „Hallelujah“-ს (k.d. lang-ის ვერსია) ფონზე, [[მერაია ბელი]]ს შემდეგ. თავისუფალი პროგრამა რვა ქულაზე მეტი უპირატესობით მოიგო, დააგროვა კარიერის საუკეთესო 160.12 ქულა, ჯამში 235.52 ქულა. საბოლოო ქულა 10-ით მეტი იყო მეორე ადგილზე გასულ ბელთან შედარებით და თითქმის 15-ით მეტი მესამე ადგილზე გასულ ტენელთან შედარებით. მიუხედავად იმისა, რომ ვერ შეძლო გამხდარიყო პირველი ქალი აშშ-ის ეროვნულ ჩემპიონატზე, რომელიც წარმატებით შეასრულებდა ოთხმაგ ლუტცს (ნახტომი არასრულბრუნად შეფასდა და უარყოფითი ქულები მიიღო), ლიუს „სამმაგი აქსელები მყარი იყო, ხოლო ბოლო ორი ბრუნი — უმაღლესი ხარისხის“. პროგრამის პირველ 65 წამში ორი სამმაგი აქსელი შეასრულა, შემდეგ კიდევ ექვსი სამმაგი ნახტომი განახორციელა. 14 წლის ასაკში გამარჯვებით გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ორგზის ჩემპიონი აშშ-ის ქალთა შორის და პირველი ქალი ბოლო შვიდი წლის განმავლობაში, ვინც ზედიზედ ორჯერ მოიგო აშშ-ის ჩემპიონატი მას შემდეგ, რაც ეს [[ეშლი ვაგნერი|ეშლი ვაგნერმა]] 2012-2013 წლებში შეძლო და მას შემდეგ, რაც [[მიშელ კვანი|მიშელ კვანმ]]ა ზედიზედ 8 ტიტული მოიპოვა. დაჯილდოების ცერემონიაზე ბელი და ტენელი ლიუს პოდიუმზე ასვლაში დაეხმარნენ, რითაც წინა წლის ჟესტი გაიმეორეს. ====2021–22 წლების სეზონი: პეკინის ოლიმპიადა, მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაო და კარიერის დასრულება==== ლიუმ მონაწილეობა მიიღო პეგი ფლემინგის მეოთხე ყოველწლიურ ტურნირზე, უფროსთა დონის შეჯიბრზე, სადაც სრიალის ელემენტები მხატვრულად ფასდება. ლიუმ 118.61 ქულით მეორე ადგილი დაიკავა [[კარენ ჩენი]]ს შემდეგ. ივნისის განმავლობაში [[იტალია]]ში, [[ეგნა]]ში, იტალიელ მწვრთნელთან და ISU-ს ტექნიკურ სპეციალისტთან, ლორენცო მაგრისთან ვარჯიშობდა ნახტომის ტექნიკის გასაუმჯობესებლად. ლიუმ აღნიშნა ბანაკში ელიტური იტალიელი მოციგურავეების [[მატეო რიცო]]ს, [[დანიელ გრასლი]]სა და [[გაბრიელე ფრანჯიპანი]]ს ყოფნის მნიშვნელობა, განსხვავებით [[ოკლენდი]]ს სავარჯიშო ცენტრისაგან, სადაც არ იყვნენ მოციგურავეები, რომლებიც უფრო რთულ ელემენტებს ასრულებდნენ. მოგვიანებით მაგრი სამწვრთნელო გუნდის მუდმივი წევრი გახდა. [[ფაილი:Alysa Liu finishing her short program at the 2022 World Championships.jpg|მინი|მარცხნივ|ლიუ 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე]]ლიუს საერთაშორისო დებიუტი უფროსთა დონეზე 2021 წლის აგვისტოში, [[მასაჩუსეტსი]]ს შტატის ქალაქ [[ნორვუდი|ნორვუდში]], [[ბოსტონი]]ს ფიგურული სრიალის კლუბში გამართულ უფროსთა B შეჯიბრზე, Cranberry Cup-ზე შედგა. შეჯიბრი მოიგო მას შემდეგ, რაც პირველი ადგილი დაიკავა როგორც მოკლე, ისე თავისუფალ პროგრამაში. თავისუფალ პროგრამაში სამმაგი აქსელი სცადა, თუმცა დაეცა. ლიუმ ტურნირი ჯამური 205.74 ქულით მოიგო. ISU-ს ჩელენჯერის სერიაში დებიუტისას, 2021 წლის CS Lombardia Trophy 32 ქულაზე მეტი უპირატესობით მოიგო, წარმატებით შეასრულა სამმაგი აქსელი და ახალი რეკორდები დაამყარა. 2021 წლის 30 აგვისტოს აშშ-ის ფიგურული სრიალის ფედერაციამ გამოაცხადა, რომ ლიუ შერჩეული იყო 2021 წლის Nebelhorn Trophy-ზე საასპარეზოდ, რომლის მიზანიც 2022 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშებისთვის ამერიკელი ქალებისთვის მესამე ადგილის მოპოვება იყო. აშშ-ის ნაკრების წევრმა, [[კარენ ჩენი|კარენ ჩენმა]], მესამე ადგილი არაოფიციალურად მოიპოვა [[სტოკჰოლმი|სტოკჰოლმში]] გამართულ [[2021 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი|2021 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე]], ლიუ კი მოპოვებული ადგილის დასაფიქსირებლად გაგზავნეს. ლიუმ შეჯიბრის ორივე სეგმენტში პირველი ადგილი დაიკავა, მოიპოვა ოქროს მედალი და ექვსი ხელმისაწვდომი ოლიმპიური ადგილიდან პირველი მოიპოვა. 2021–22 წლების ISU-ს ჩელენჯერის სერიაში კი საერთო გამარჯვებული გახდა ქალთა შორის. ლიუს დებიუტი დიდების გრან-პრიზე 2021 წლის „Skate Canada International“-ზე შედგა, სადაც მოკლე პროგრამაში მეოთხე ადგილი დაიკავა. თავისუფალ პროგრამაში საწყისი სამმაგი აქსელის მცდელობისას დაეცა, ასევე არასრულად შეასრულა კიდევ სამი ნახტომი; შედეგად, ამ სეგმენტში მეშვიდე ადგილი დაიკავა და საერთო ჩათვლაში მეხუთე პოზიციაზე გადაინაცვლლა. მეორე ეტაპზე, 2021 წლის „NHK Trophy“-ზე, მეოთხე ადგილი დაიკავა. „NHK Trophy“-ზე გამოსვლიდან ორი დღის შემდეგ, ლიუს მამამ მიიღო გადაწყვეტილება, დაეთხოვა მწვრთნელები ფილიპ დიგულიელმო და [[მასიმო სკალი]], რათა ლიუ [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზში]] გადასულიყო და მუშაობა [[კრისტი კრალი|კრისტი კრალთან]], [[დრიუ მიკინსი|დრიუ მიკინსთან]] და [[ვიქტორ პფაიფერი|ვიქტორ პფაიფერთან]] დაეწყო. [[ნეშვილი|ნეშვილში]] გამართულ [[2022 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2022 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]] ლიუმ მოკლე პროგრამაში მესამე ადგილი დაიკავა 71.42 ქულით, მიუხედავად სამმაგი აქსელის მცდელობის დროს დაცემისას. COVID-19-ზე დადებითი ტესტის შემდეგ, იძულებული გახდა, ღონისძიებაზე მონაწილეობა დაეტოვებინა. ამის მიუხედავად, წარმატებით გაიარა სააპელაციო პროცესი [[2022 წლის აშშ-ის ზამთრის ოლიმპიური ნაკრები|2022 წლის აშშ-ის ზამთრის ოლიმპიურ ნაკრებში]] მოსახვედრად, მერაია ბელთან და კარენ ჩენთან ერთად. ლიუ ამერიკის ოლიმპიური გუნდის ყველაზე ახალგაზრდა ათლეტი იყო. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{ISU figure skater}} * [https://usfigureskating.org/roster.aspx?rp_id=1175 Alysa Liu] at [[U.S. Figure Skating]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ლიუ, ალისა}} [[კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო]] [[კატეგორია:დაბადებული 2005]] [[კატეგორია:ამერიკელი მოციგურავეები]] jcz5xcx7y0iefp1h9ks6415htyehyzd 5351928 5351927 2026-04-06T04:36:19Z Anano-QR 175352 5351928 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მოციგურავე |სახელი = ალისა ლიუ |მშობსახელი= |სურათი = Alysa LIUAsatur Yesayants - YantsImages 8309 (cropped).jpg |სურათის_ზომა = 250პქ |წარწერა = ლიუ [[2026 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები]]ს მოგების შემდეგ - ქალთა ერთეულთა შორის ოქროს მედალი |ქვეყანა = {{დროშა|ამერიკის შეერთებული შტატები}} |საცხოვრებელი ადგილი = [[ოკლენდი]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2005|8|8}} |დაბადების ადგილი = [[კლოვისი]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = |სიმაღლე = 161 |პარტნიორი = |ყოფილი პარტნიორი = |ყოფილი მწვრთნელები = |მწვრთნელი = ფილიპ დიგუგლიელმო [[მასიმო სკალი]] |ქორეოგრაფი = |ჯილდოები = |შედეგების ჯამი = |მოკლე პროგრამა = |აუცილებელი პროგრამა = |ორიგინალური პროგრამა = |თავისუფალი პროგრამა = |ბოლო ცვლილებები = |საიტი = }} '''ალისა ლიუ''' (დ. [[8 აგვისტო]], [[2005]]) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკელი]] [[ფიგურული მოციგურავე]]. [[2026 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები]]ს ჩემპიონი როგორც ქალთა ერთეულებში, ასევე გუნდურ შეჯიბრებაში, 2025 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 2022 წლის მსოფლიო ბრინჯაოს მედლის მფლობელი, 2025–26 წლების გრან-პრის ფინალის ჩემპიონი, გრან-პრის ორგზის მედალოსანი, „ჩელენჯერის“ სერიის ოთხგზის ჩემპიონი და [[აშშ]]-ის ორგზის ეროვნული ჩემპიონი. უმცროსთა დონეზე, ლიუ იყო [[2020 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატი]]ს ბრინჯაოს მფლობელი, [[2019–20 წლების უმცროსთა გრან-პრის ფინალი]]ს ვერცხლის მედალოსანი, [[უმცროსთა გრან-პრი]]ს ორგზის ჩემპიონი და 2018 წლის [[აშშ]]-ის უმცროსთა ეროვნული ჩემპიონი. [[2019]] წელს, 13 წლის ლიუ, გახდა აშშ-ის ყველა დროის ყველაზე ახალგაზრდა ჩემპიონი ქალთა შორის. მომდევნო წელს, გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე, რომელმაც მოიპოვა ორი უფროსთა ეროვნული ტიტული; პირველი ქალი, რომელმაც ზედიზედ მოიგო აშშ-ის ტიტულები [[ეშლი ვაგნერი]]ს (2012 და 2013 წწ.) შემდეგ და პირველი ქალი, რომელმაც უმცროსთა და უფროსთა ტიტულები მიყოლებით მოიგო [[მირაი ნაგასუ]]ს (2008 წ.) შემდეგ. სპორტიდან წასვლის პერიოდის შემდეგ, ლიუმ მოიპოვა მსოფლიო ტიტული 2025 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე და გახდა პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც ეს შეძლო [[კიმი მაისნერი]]ს (2006 წ.) შემდეგ. 2026 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე გახდა პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც მოიპოვა ინდივიდუალური მედალი [[საშა კოენი]]სა (2006 წ.) და პირველი ამერიკელი ოქროს მედალოსნის [[სარა ჰიუზი]]ს (2002 წ.) შემდეგ. როგორც დახვეწილი მხტომელი, ლიუ იყო პირველი ქალი, რომელმაც ერთ პროგრამაში შეასრულა [[ოთხმაგი ნახტომი]] და [[სამმაგი აქსელი]], და პირველი, ვინც მოკლე პროგრამაში შეასრულა სამმაგი აქსელისა და [[სამმაგი ტულუპი]]ს კომბინაცია. ასევე იყო პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც შეასრულა ოთხმაგი ნახტომი და პირველი ამერიკელი უმცროსი ქალი, რომელმაც საერთაშორისო შეჯიბრებაზე შეასრულა სამმაგი აქსელი. ==ადრეული ცხოვრება== ალისა ლიუ დაიბადა [[2005]] წლის [[8 აგვისტო]]ს, [[კალიფორნია|კალიფორნიის]] შტატის ქალაქ [[კლოვისი|კლოვისში]] და გაიზარდა [[სან-ფრანცისკო]]ს ყურის რაიონში, ძირითადად [[ოკლენდი|ოკლენდში]]. ლიუმ სრიალი 5 წლის ასაკში დაიწყო, 7 წლის ასაკში კი უკვე ეროვნულ დონეზე ასპარეზობდა. მამა, არტურ ლიუ, ჩინელი [[დისიდენტი]]ა, რომელიც 1989 წელს „[[ოპერაცია ყვითელი ჩიტი]]ს“ მეშვეობით [[აშშ|აშშ-ში]] გადასახლდა [[ტიანანმენის მოედანი|ტიანანმენის მოედანზე]] გამართული საპროტესტო აქციების მონაწილეთა დარბევის გამო; ასევე [[გუანჯოუ]]ში, [[ჩინეთი|ჩინეთში]], მაგისტრანტი იყო. 25 წლის ასაკში არტური ოკლენდში ჩავიდა და თავდაპირველად [[ბერკლი]]ში მდებარე ჩინურ რესტორანში მიმტანის დამხმარედ მუშაობდა.<ref name="SI_16may19">{{cite news |last1=Kahler |first1=Kalyn |title=In Quads We Trust: 13-Year-Old Liu Is the Future of U.S. Ladies' Figure Skating |url=https://www.si.com/olympics/2019/05/16/alysa-liu-us-figure-skating-future-quad |date=May 16, 2019 |archive-date=December 9, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209234800/https://www.si.com/olympics/2019/05/16/alysa-liu-us-figure-skating-future-quads |url-status=dead |access-date=February 21, 2026 |work=Sports Illustrated}}</ref>მას შემდეგ, რაც ბიზნეს ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხი [[აღმოსავლეთ ბეის კალიფორნიის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|აღმოსავლეთ ბეის კალიფორნიის სახელმწიფო უნივერსიტეტში]], ხოლო სამართლის დოქტორის ხარისხი [[სან-ფრანცისკოს კალიფორნიის უნივერსიტეტის სამართლის კოლეჯი|სან-ფრანცისკოს კალიფორნიის უნივერსიტეტის სამართლის კოლეჯში]] მოიპოვა, ადვოკატი გახდა <ref name="futureshock">{{cite news |last1=Hersh |first1=Philip |title=Skating prodigy Alysa Liu, a senior national competitor at 13, is using the present to avoid future shock |url=https://olympics.nbcsports.com/2018/12/21/skating-prodigy-alysa-liu-a-senior-national-competitor-at-13-is-using-the-present-to-avoid-future-shock/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411172635/https://olympics.nbcsports.com/2018/12/21/skating-prodigy-alysa-liu-a-senior-national-competitor-at-13-is-using-the-present-to-avoid-future-shock/ |access-date=December 30, 2018 |archive-date=April 11, 2019 |url-status=live |work=[[NBC Sports]] |date=December 21, 2018}}</ref> ლიუ ხუთი შვილიდან უფროსია, ჰყავს და-ძმა სელინა და ტყუპები ჯოშუა, ჯასტინი და ჯულია.<ref>{{Cite web |url=https://usfigureskating.org/sports/figure-skating/roster/alysa-liu/1175 |access-date=March 31, 2026|title=Alysa Liu - National Team: Figure Skating|website=U.S. Figure Skating}}</ref>დედა, იან ცინქსინი „მერი“, არტურთან განქორწინების შემდეგაც მათი კანონიერი მეურვე იყო. ლიუმ სამი წელი იარა [[ჩინეთი|ჩინურ]] სკოლაში, სანამ [[ოკლენდის ხელოვნების სკოლა]]ში გადავიდოდა, რომელიც იმ პერიოდში ფიგურული სრიალის პროგრამას სთავაზობდა მოსწავლეებს. როდესაც ლიუმ შეჯიბრებების გამო ბევრი გაკვეთილი გააცდინა, სწავლა California Connections Academy-ში განაგრძო. ლიუმ საშუალო სკოლა 2021 წლის ივნისში, 15 წლის ასაკში დაამთავრა. 2023 წლის შემოდგომაზე სწავლა [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ლოს-ანჯელესი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ლოს-ანჯელესი)]] დაიწყო, სადაც ამჟამად [[ფსიქოლოგია]]ს სწავლობს. ==კარიერა== ===ადრეული კარიერა=== ლიუმ სრიალი ხუთი წლის ასაკში დაიწყო, როდესაც მამამისმა, [[მიშელ კვანი]]ს გულშემატკივარმა, ყინულის ცენტრში, [[ოკლენდი|ოკლენდში]], [[კალიფორნია]]ში მიიყვანა. ლიუმ ჯგუფური გაკვეთილები დაიწყო მწვრთნელთან, ლორა ლიპეტსკისთან, ყოფილ მოციგურავესთან, რომელიც [[ფრენკ კეროლი|ფრენკ კეროლთან]] ვარჯიშობდა და მალევე ინდივიდუალურ სესიებზე გადავიდა. ლიპეტსკიმ ლიუს წვრთნა 5 წლიდან დაიწყო. 2015 წელს, უმცროსთა კატეგორიაში, ლიუმ ცენტრალური წყნარი ოკეანის რეგიონულ შეჯიბრზე მეშვიდე ადგილი დაიკავა. [[2016 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2016 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]], 10 წლის ასაკში, გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ქალი მოციგურავე, რომელმაც შუალედური ოქროს მედალი მოიპოვა და ერთ ქულაზე ნაკლები სხვაობით გაიმარჯვა. მოკლე პროგრამის შემდეგ ლიუ პირველ ადგილზე იყო; თავისუფალ პროგრამაში შედიოდა ორი სამმაგი [[სალხოვი]], რომელთაგან პირველი შესრულდა ორმაგ [[ტულუპი|ტულუპთან]] ერთად, რამაც პროგრამისთვის მაქსიმალური 7.00 ქულა მოუტანა. დამწყებთა კატეგორიაში მონაწილეობისას, ლიუმ [[2017 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2017 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]] მეოთხე ადგილი დაიკავა. მოკლე პროგრამის შემდეგ 1.22-ქულიანი უპირატესობით ლიდერობდა. მოკლე პროგრამაში შედიოდა ნახტომი „სპლიტი“ სამმაგი [[ლუტცი]] ტულუპის კომბინაციაში და სამმაგი ფლიპი. ლიუმ მეოთხე ადგილზე გადაინაცვლა ხანგრძლივი თავისუფალი პროგრამის შემდეგ, რომელშიც ორი სამმაგი-სამმაგი კომბინაცია შეასრულა, თუმცა პროგრამის კომპონენტებში არასაკმარისი ქულები მიიღო მცირე უპირატესობის შესანარჩუნებლად. ===უმცროთა კარიერა=== ====2017–18 წლების სეზონი: უმცროსთა დებიუტი და ქვეყნის ჩემპიონობა==== ლიუმ სეზონი ვერცხლის მედლით გახსნა 2017 წლის „Asian Open Trophy“-ზე, სადაც მეორე ადგილი დაიკავა [[იაპონია|იაპონელ]] [[მანა კავაბე]]ს შემდეგ. ლიუ ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე იყო, რომელიც [[2018 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2018 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]], [[სან-ხოსე]]ში ([[კალიფორნია]]), უმცროსთა დივიზიონში ასპარეზობდა. ლიუმ მოკლე პროგრამაში სეზონის საუკეთესო შედეგი აჩვენა და თითქმის შვიდქულიანი უპირატესობა მოიპოვა. მოკლე პროგრამა მოიცავდა მე-4 დონის სამ ბრუნს, სამმაგ ფლიპს, სამმაგი ტულუპის კომბინაციასა და სამმაგ ლუტცს, რამაც 63.83 ქულა მოუტანა. ხანგრძლივ პროგრამაში 120.33 ქულა მოიპოვა მას შემდეგ, რაც შეასრულა ორი ორმაგი [[აქსელი]] და შვიდი სამმაგი ნახტომი. ლიუმ ყველა ნახტომში დამატებითი ქულა მიიღო, გარდა სამმაგი ფლიპის, ერთმაგი რიტბერგერისა და სამმაგი სალხოვის კომბინაციისა. ჯამში 184.16 ქულა დააგროვა, რაც უმცროსთა დონეზე ისტორიაში მეორე ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო. ასაკის გამო ლიუს [[2018 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატი|2018 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატზე]] ასპარეზობის უფლება არ ჰქონდა. ამის ნაცვლად, ლიუ 2018 წლის „International Challenge Cup“-ზე გაგზავნეს, სადაც ვერცხლის მედალი მოიპოვა ნოვისთა (novice) კატეგორიაში, იაპონელ [[ჰანა იოშიდა]]ს შემდეგ. ====2018-19 წლების სეზონი==== 2018 წლის აგვისტოში ლიუ ნოვისის (novice) კატეგორიაში ასპარეზობდა „Asian Open Trophy“-ზე [[ბანგკოკი|ბანგკოკში]], [[ტაილანდი|ტაილანდში]]. ლიუმ ოქროს მედალი მოიპოვა და ვერცხლის მედალოსანს, [[იაპონია|იაპონელ]] [[სარა ჰონდა]]ს, ათზე მეტი ქულით გაუსწრო. თავისუფალ სრიალში ლიუმ შეასრულა სამმაგი აქსელი და გახდა ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე, რომელმაც შეჯიბრებაზე სუფთად შეასრულა სამმაგი აქსელი, ხოლო მეოთხე [[ამერიკელი]] ქალი მოციგურავე [[ტონია ჰარდინგი]]ს, [[კიმი მეისნერი]]სა და [[მირაი ნაგასუ]]ს შემდეგ, ვინც ეს შეძლო. ====2019–20 წლების სეზონი: მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატის ბრინჯაო და უმცროსთა გრან-პრის ფინალის ვერცხლი==== [[ფაილი:Alysa Liu at the 2019 JGP Lake Placid - FS.jpg|მინი|მარჯვნივ|ლიუ 2019 წლის უმცროსთა გრან-პრიზე აშშ-ში]] ლიუს პირველი შეჯიბრი 2019–2020 წლების სეზონში შედგა „Aurora Games“-ზე, საერთაშორისო ქალთა ტურნირზე, რომელიც 2019 წლის აგვისტოში გაიმართა. ლიუმ უმაღლესი ქულები მოიპოვა და [[აშშ]]-ის გუნდს საერთო ჩათვლაში პირველი ადგილი მოუტანა. ლიუ გახდა პირველი [[ამერიკელი]] მოციგურავე ქალი, რომელმაც შეჯიბრზე წარმატებით შეასრულა ოთხმაგი ლუტცი, თუმცა არა [[ციგურაობის საერთაშორისო კავშირი]]ს მიერ აღიარებულ ღონისძიებაზე. ლიუს საერთაშორისო დებიუტი შედგა უმცროსთა გრან-პრიზე [[ლეიკ-პლასიდი|ლეიკ-პლასიდში]] 2019 წლის აგვისტოში. მოკლე პროგრამაში, რომელიც [[ბარბრა სტრეიზანდი]]ს „Don't Rain on My Parade“-ის თანხლებით შეასრულა, 69.30 ქულა დააგროვა და საკუთარი რეკორდი თითქმის 20 ქულით გააუმჯობესა. ლიუმ სუფთად შეასრულა ყველა ნახტომი, მათ შორის სამი სამმაგი, სამი მე-4 დონის ბრუნი და დადებითი შეფასებები (GOE) მიიღო შვიდივე ელემენტისთვის. ხანგრძლივი პროგრამის განმავლობაში, ლიუ გახდა პირველი ამერიკელი მოციგურავე ქალი, რომელმაც შეჯიბრზე ოთხმაგი [[ლუტცი]] შეასრულა. ასევე გახდა პირველი მოციგურავე ქალი, რომელმაც ერთ პროგრამაში ოთხმაგი ნახტომი და სამმაგი აქსელი წარმატებით შეასრულა. ლიუმ თავისუფალი პროგრამა შეასრულა პიანისტ [[ჯენიფერ თომასი]]ს „New World Symphony“-ის ვერსიაზე, რომლის ქორეოგრაფიაც ლორი ნიკოლმა შექმნა. ლიუმ გამოსვლა სამმაგი აქსელისა და ორმაგი ტულუპის კომბინაციით დაიწყო, რასაც მოჰყვა ოთხმაგი ლუტცი, რისთვისაც 13.80 ქულა მოიპოვა. მეორე სამმაგ აქსელზე ლიუ დაეცა, თუმცა შემდგომი ექვსი სამმაგი ნახტომი წარმატებით შეასრულა. ასევე მიიღო მე-4 დონის ქულები სამივე ბრუნისთვის და უმაღლესი ქულები ნაბიჯების თანმიმდევრობისთვის, რამაც პროგრამის კომპონენტებში 59.66 ქულა მოუტანა. შეჯიბრი 21.52 ქულიანი უპირატესობით მოიგო ვერცხლის პრიზიორის, [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეელ]] [[პარკ იონ-ჯონგი]]ს შემდეგ. ეს იყო პირველი შემთხვევა ბოლო 20 უმცროსთა გრან-პრის განმავლობაში, როდესაც არარუსმა მოციგურავემ გაიმარჯვა და პირველი შემთხვევა 2013 წლის შემდეგ, როდესაც უმცროსთა გრან-პრიზე, [[პოლინა ედმუნდსი]]ს შემდეგ ამერიკელმა მოიპოვა ოქრო. ლიუს მეორე ეტაპი უმცროსთა გრან-პრიზე [[პოლონეთი|პოლონეთში]] გაიმართა. მოკლე პროგრამის შემდეგ მეოთხე ადგილზე იყო, თუმცა შეძლო და შეჯიბრი მაინც მოიგო. პროგრამის დასაწყისში შეასრულა სამმაგი აქსელისა და სამმაგი ტულუპის კომბინაცია, რაც პირველი შემთხვევა იყო უმცროსთა გრან-პრის ისტორიაში. ლიუმ დაგეგმილი სამმაგი რიტბერგერის ნაცვლად ორმაგი შეასრულა, რის გამოც თავისუფალ პროგრამამდე ლიდერს ოთხ ქულაზე ოდნავ მეტით ჩამორჩა. თავისუფალ პროგრამაში ლიუმ „თითქმის დააფიქსირა“ პირველი ნახტომი, სამმაგი აქსელი, თუმცა შემდეგ გამოსვლა გააუმჯობესა და შეასრულა კომბინაცია ორმაგი ტულუპით. ამას მოჰყვა ოთხმაგი ლუტცი, სამმაგი აქსელი, სამმაგი რიტბერგერი და „ორი შესანიშნავი კომბინაცია — სამმაგი ლუტცი-სამმაგი ტულუპი და სამმაგი ლუტცი-ეილერი-სამმაგი სალხოვი“. პროგრამა სამმაგი ფლიპითა და სამი მე-4 დონის ბრუნით დაასრულა. თავისუფალ პროგრამაში სეზონის საუკეთესო შედეგი, 138.99 ქულა, ხოლო ჯამში 203.10 ქულა დააგროვა. ლიუ 30 ქულით, მეორე ადგილით კვალიფიცირდა [[უმცროსთა გრან-პრის ფინალი|უმცროსთა გრან-პრის ფინალში]] და გახდა პირველი [[ამერიკელი]] მოციგურავე ქალი 2013 წლის შემდეგ, ვინც ეს შეძლო [[კარენ ჩენი]]სა და [[პოლინა ედმუნდსი]]ს შემდეგ [[ფაილი:2019-2020 ISU Junior Grand Prix Final Alysa Liu 2019 12 05 0837.jpg|მინი|მარცხნივ|ლიუ 2019–20 წლების უმცროსთა გრან პრის ფინალზე]] ლიუმ [[2019–20 წლების უმცროსთა გრან-პრის ფინალი|2019–20 წლების უმცროსთა გრან-პრის ფინალში]] ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ადგილი რუს [[კამილა ვალიევა]]სა და რუს [[დარია უსაჩოვა]]ს შორის დაიკავა. მოკლე პროგრამაში პირველ და მეოთხე ადგილზე გასულ მოციგურავეებს შორის სხვაობა ორ ქულაზე ოდნავ მეტი იყო. ლიუმ მოკლე პროგრამაში პირველი ადგილი დაიკავა სამმაგი აქსელისა და სამმაგი ტულუპის კომბინაციით, 71.09 ქულით, რითაც ერთქულიანზე ოდნავ მეტ უპირატესობას ფლობდა. მიუხედავად იმისა, რომ თავისუფალ პროგრამაში ლიუს ნახტომები ყველაზე რთული იყო და ექვსი სამმაგი ნახტომი წარმატებით შეასრულა, ორივე ოთხმაგი ლუტცი და ერთი სამმაგი აქსელი არასრულბრუნად შეფასდა; გარდა ამისა, ლიუ სამმაგი აქსელის შესრულებისას დაეცა, რის გამოც თავისუფალ პროგრამაშიც და საერთო ჩათვლაშიც მეორე ადგილი დაიკავა. მოგვიანებით ჟურნალისტებს განუცხადა: „ვფიქრობ, მხოლოდ ერთი ოთხმაგი უნდა შემესრულებინა, მაგრამ ძალიან მინდოდა მეცადა, უბრალოდ გართობის მიზნით“. ასაკობრივი შეზღუდვის გამო, ლიუს უფლება არ ჰქონდა მონაწილეობა მიეღო საერთაშორისო უფროსთა დონის შეჯიბრებებში, თუმცა [[სტარ ენდრიუ]]სთან და [[ლინდსი თორნგრენი|ლინდსი თორნგრენთან]] ერთად [[2020 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატი]]ს გუნდში მოხვდა. პირველ მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატზე ლიუ უმცროსთა მსოფლიო რეიტინგში მესამე ნომრად წარსდგა; საბოლოოდ მესამე ადგილი დაიკავა ვალიევასა და უსაჩოვას შემდეგ. მოკლე პროგრამის შემდეგ მეოთხე ადგილზე იყო; ESPN-ის თანახმად, ლიუმ „ბოლო ორ ეროვნულ ჩემპიონატზე ისე კარგად ვერ იასპარეზა“ და დაკარგა ქულები უარყოფითი შეფასების გამო, თუმცა წარმატებით შეასრულა სამმაგი აქსელისა და სამმაგი ტულუპის კომბინირებული ნახტომი და 67.52 ქულა დააგროვა. თავისუფალ პროგრამაში ლიუმ მეორე ყველაზე მაღალი ტექნიკური ქულა (137.31) მიიღო, თავისუფალ პროგრამაში მესამე ადგილი დაიკავა და ჯამურად 204.83 ქულა დააგროვა. ლიუმ საწყისი სამმაგი აქსელი არასრულბრუნით შეასრულა და ოთხმაგ ლუტცზე დაეცა, თუმცა წარმატებით შეასრულა კიდევ ერთი სამმაგი აქსელი და ექვსი სამმაგი ნახტომი, ბრუნებსა და ნაბიჯების თანმიმდევრობაში კი მეოთხე დონე დაიმსახურა. სეზონის დასრულების შემდეგ, ლიუს მამამ მწვრთნელი ლორა ლიპეცკი [[ფილიპ დიგულიელმო]]თი და [[მასიმო სკალი]]თ ჩაანაცვლა, რომელთანაც მუშაობა 2019 წელს დაიწყო. ლიუმ ცვლილება 2020 წლის 22 ივნისს გამოაცხადა. ასევე განაცხადა, რომ დარჩებოდა ოკლენდში და [[კანადა|კანადელ]] მწვრთნელებთან, [[ლორი ნიკოლი|ლორი ნიკოლთან]] და [[ლი ბარკელი|ლი ბარკელთან]], ვიდეოკონფერენციების საშუალებითა და [[კანადა]]ში, [[ტორონტო]]ში პერიოდული მგზავრობით იმუშავებდა. ====2020–21 წლების სეზონი: გარდამავალი წელი==== ლიუს საერთაშორისო შეჯიბრებებში მონაწილეობა შეზღუდული ჰქონდა მას შემდეგ, რაც [[COVID-19]]-ის პანდემიის გამო 2020–21 წლების ISU-ს უმცროსთა გრან-პრი გაუქმდა, [[უფროსთა გრან-პრი]]ს კი ასაკობრივი შეზღუდვა ჰქონდა. ლიუს ნახტომების შესრულება უჭირდა ზრდის პერიოდში (2020 წლისთვის ლიუს სიმაღლე 140 სმ-დან 152 სმ-მდე გაიზარდა, მოგვიანებით კი კიდევ 8 სმ მოიმატა) და შიდა ISP Points Challenge-ზე მეოთხე ადგილი დაიკავა [[მერაია ბელი]]ს, [[ბრედი ტენელი]]სა და [[ამბერ გლენი]]ს შემდეგ. ოქტომბერში ლიუ მიწვეული იყო 2020 წლის Las Vegas Invitational-ზე, [[აშშ-ის ფიგურული სრიალი]]ს ფედერაციის მიერ ორგანიზებულ შიდა შეჯიბრზე. ვარჯიშზე სამმაგი აქსელის შესრულებისას დაცემის გამო მიღებული თეძოს მარჯვენა სახსრის ტრავმის გამო ლიუმ სრული ძალებით ასპარეზობა ვერ შეძლო და ინდივიდუალურად მეექვსე ადგილი დაიკავა, ხოლო გუნდმა მეორე ადგილი დაიკავა ტარას გუნდის შემდეგ. 2020 წლის დეკემბერში ლიუმ გამოაცხადა, რომ სამწვრთნელო გუნდს აშშ-ის მამაკაცთა ყოფილი ოთხგზის ჩემპიონი [[ჯერემი ებოტი]] შეუერთდა. იანვარში ლიუმ [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]] გამართულ [[აშშ-ის 2021 წლის ჩემპიონატი|აშშ-ის 2021 წლის ჩემპიონატზე]] იასპარეზა. მოკლე პროგრამაში მეორე ადგილი დაიკავა. თავისუფალ პროგრამაში ერთი ნახტომი ორმაგად შეასრულა, ორზე კი არასრულბრუნი დაუფიქსირდა, რის გამოც ამ სეგმენტში მეოთხე ადგილი დაიკავა, საერთო ჩათვლაშიც მეოთხე ადგილზე გადმოინაცვლა და „კალის მედალი“ (pewter medal) მოიპოვა. მოგვიანებით ლიუმ თქვა, რომ 2020 წლის დეკემბრიდან უკვე განაახლა თავისი ერთ-ერთ ყველაზე რთული, „ულტრა-C“ ელემენტის, სამმაგი აქსელის ვარჯიში 2020 წლის დეკემბრიდან და შეეცდებოდა სხვა რთული ელემენტების ვარჯიშის აღდგენასაც მომდევნო სეზონისთვის. ===უფროსთა კარიერა=== ====2018–19 წლების სეზონი: დებიუტი დიდებში და პირველი ეროვნული ტიტული==== მიუხედავად იმისა, რომ ლიუ ძალიან ახალგაზრდა იყო საერთაშორისო დონეზე უმცროსთა ან უფროსთა შეჯიბრებებში საასპარზოდ, მოიპოვა უფლება მონაწილეობა მიეღო [[2019 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2019 წლის აშშ-ის ჩემპიონატში]] უფროსებს შორის, [[დეტროიტი|დეტროიტში]], [[მიჩიგანის შტატი|მიჩიგანში]]. 2019 წლის 25 იანვარს გააუმჯობესა [[ტარა ლიპინსკი]]ს ძველი რეკორდი და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე, რომელმაც აშშ-ის ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა ქალთა შორის მას შემდეგ, რაც მოკლე პროგრამაში მეორე ადგილი დაიკავა აშშ-ის მოქმედ ჩემპიონ [[ბრედი ტენელი]]ს შემდეგ რეკორდული ქულით, ხოლო თავისუფალ პროგრამაში პირველ ადგილზე გავიდა. ლიუ გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე ქალი, რომელმაც აშშ-ის ეროვნულ ჩემპიონატზე სამმაგი აქსელი შეასრულა, ასევე იყო პირველი მოციგურავე ქალი, რომელმაც აშშ-ის შეჯიბრზე სამი სამმაგი აქსელი შეასრულა. მოკლე პროგრამაში 73.89 ქულა დააგროვა და 2.71 ქულით ჩამორჩებოდა ლიდერ ტენელის შედეგს. თავისუფალ პროგრამაში ტენელმა და [[მერაია ბელი|მერაია ბელმა]], რომლებმაც მოკლე პროგრამაში მესამე ადგილი დაიკავეს, შეცდომები დაუშვეს, რაც ლიუსთვის მომგებიანი გახდა. ხანგრძლივი პროგრამის კომპონენტების ქულა „ტენელისა და ბელის ქულასთან შედარებით გაცილებით ნაკლები იყო“, თუმცა ტექნიკურმა ქულებმა სხვაობა აანაზღაურა და საერთო ქულამ 217.51 შეადგინა. თავისუფალ პროგრამაში ლიუმ ზედიზედ ორი სამმაგი აქსელი შეასრულა, მათგან პირველი კომბინაციაში, ხოლო ექვსი სამმაგი ნახტომიდან და მხოლოდ ფლიპი დაქვეითდა შეფასებისას. ლიუს სეზონი იანვარში, აშშ-ის ეროვნული ჩემპიონატის შემდეგ დასრულდა. ლიუს მიეცა დრო, რათა [[რომი|რომში]] [[იტალია|იტალიელ]] მოციგურავე [[კაროლინა კოსტნერი|კაროლინა კოსტნერთან]] ერთად ემუშავა სრიალის უნარებზე და ქორეოგრაფიაზე; შეთანხმება მწვრთნელმა, ლორა ლიპეცკიმ უზრუნველყო. 2019 წლის ბოლოს ლიუმ ასევე დაიწყო მუშაობა სრიალზე და ქორეოგრაფიაზე იტალიელ ქორეოგრაფთან და ოლიმპიურ მონაწილესთან [[მასიმო სკალი]]სთან, ყინულზე ცეკვებში, რომელიც ამჟამად [[ოკლენდი|ოკლენდში]] მოღვაწეობს. ====2019–20 წლების სეზონი: მეორე ეროვნული ტიტული==== ლიუ [[2020 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2020 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]] ტიტულის დაცვის ფავორიტის სტატუსით წარსდგა. მოკლე პროგრამაში მეორე ადგილი დაიკავა მას შემდეგ, რაც სამმაგი აქსელის მცდელობისას წონასწორობა დაკარგა, თუმცა წარმატებით შეასრულა სამმაგი ფლიპი და სამმაგი ლუტცი-სამმაგი ტულუპის კომბინაცია, ასევე მე-4 დონის ბრუნები და ნაბიჯების თანმიმდევრობა. ლიუმ 75.40 ქულა დააგროვა, რაც 3.50 ქულით ნაკლები იყო [[ბრედი ტენელი]]ს შედეგზე; ასევე 16 ქულაზე მეტი უპირატესობა ჰქონდა როგორც ტენელთან, ისე ბელთან შედარებით. ლიუ ბოლო ნომრად გამოვიდა, [[ლეონარდ კოენი]]ს სიმღერის, „Hallelujah“-ს (k.d. lang-ის ვერსია) ფონზე, [[მერაია ბელი]]ს შემდეგ. თავისუფალი პროგრამა რვა ქულაზე მეტი უპირატესობით მოიგო, დააგროვა კარიერის საუკეთესო 160.12 ქულა, ჯამში 235.52 ქულა. საბოლოო ქულა 10-ით მეტი იყო მეორე ადგილზე გასულ ბელთან შედარებით და თითქმის 15-ით მეტი მესამე ადგილზე გასულ ტენელთან შედარებით. მიუხედავად იმისა, რომ ვერ შეძლო გამხდარიყო პირველი ქალი აშშ-ის ეროვნულ ჩემპიონატზე, რომელიც წარმატებით შეასრულებდა ოთხმაგ ლუტცს (ნახტომი არასრულბრუნად შეფასდა და უარყოფითი ქულები მიიღო), ლიუს „სამმაგი აქსელები მყარი იყო, ხოლო ბოლო ორი ბრუნი — უმაღლესი ხარისხის“. პროგრამის პირველ 65 წამში ორი სამმაგი აქსელი შეასრულა, შემდეგ კიდევ ექვსი სამმაგი ნახტომი განახორციელა. 14 წლის ასაკში გამარჯვებით გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ორგზის ჩემპიონი აშშ-ის ქალთა შორის და პირველი ქალი ბოლო შვიდი წლის განმავლობაში, ვინც ზედიზედ ორჯერ მოიგო აშშ-ის ჩემპიონატი მას შემდეგ, რაც ეს [[ეშლი ვაგნერი|ეშლი ვაგნერმა]] 2012-2013 წლებში შეძლო და მას შემდეგ, რაც [[მიშელ კვანი|მიშელ კვანმ]]ა ზედიზედ 8 ტიტული მოიპოვა. დაჯილდოების ცერემონიაზე ბელი და ტენელი ლიუს პოდიუმზე ასვლაში დაეხმარნენ, რითაც წინა წლის ჟესტი გაიმეორეს. ====2021–22 წლების სეზონი: პეკინის ოლიმპიადა, მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაო და კარიერის დასრულება==== ლიუმ მონაწილეობა მიიღო პეგი ფლემინგის მეოთხე ყოველწლიურ ტურნირზე, უფროსთა დონის შეჯიბრზე, სადაც სრიალის ელემენტები მხატვრულად ფასდება. ლიუმ 118.61 ქულით მეორე ადგილი დაიკავა [[კარენ ჩენი]]ს შემდეგ. ივნისის განმავლობაში [[იტალია]]ში, [[ეგნა]]ში, იტალიელ მწვრთნელთან და ISU-ს ტექნიკურ სპეციალისტთან, ლორენცო მაგრისთან ვარჯიშობდა ნახტომის ტექნიკის გასაუმჯობესებლად. ლიუმ აღნიშნა ბანაკში ელიტური იტალიელი მოციგურავეების [[მატეო რიცო]]ს, [[დანიელ გრასლი]]სა და [[გაბრიელე ფრანჯიპანი]]ს ყოფნის მნიშვნელობა, განსხვავებით [[ოკლენდი]]ს სავარჯიშო ცენტრისაგან, სადაც არ იყვნენ მოციგურავეები, რომლებიც უფრო რთულ ელემენტებს ასრულებდნენ. მოგვიანებით მაგრი სამწვრთნელო გუნდის მუდმივი წევრი გახდა. [[ფაილი:Alysa Liu finishing her short program at the 2022 World Championships.jpg|მინი|მარცხნივ|ლიუ 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე]]ლიუს საერთაშორისო დებიუტი უფროსთა დონეზე 2021 წლის აგვისტოში, [[მასაჩუსეტსი]]ს შტატის ქალაქ [[ნორვუდი|ნორვუდში]], [[ბოსტონი]]ს ფიგურული სრიალის კლუბში გამართულ უფროსთა B შეჯიბრზე, Cranberry Cup-ზე შედგა. შეჯიბრი მოიგო მას შემდეგ, რაც პირველი ადგილი დაიკავა როგორც მოკლე, ისე თავისუფალ პროგრამაში. თავისუფალ პროგრამაში სამმაგი აქსელი სცადა, თუმცა დაეცა. ლიუმ ტურნირი ჯამური 205.74 ქულით მოიგო. ISU-ს ჩელენჯერის სერიაში დებიუტისას, 2021 წლის CS Lombardia Trophy 32 ქულაზე მეტი უპირატესობით მოიგო, წარმატებით შეასრულა სამმაგი აქსელი და ახალი რეკორდები დაამყარა. 2021 წლის 30 აგვისტოს აშშ-ის ფიგურული სრიალის ფედერაციამ გამოაცხადა, რომ ლიუ შერჩეული იყო 2021 წლის Nebelhorn Trophy-ზე საასპარეზოდ, რომლის მიზანიც 2022 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშებისთვის ამერიკელი ქალებისთვის მესამე ადგილის მოპოვება იყო. აშშ-ის ნაკრების წევრმა, [[კარენ ჩენი|კარენ ჩენმა]], მესამე ადგილი არაოფიციალურად მოიპოვა [[სტოკჰოლმი|სტოკჰოლმში]] გამართულ [[2021 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი|2021 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე]], ლიუ კი მოპოვებული ადგილის დასაფიქსირებლად გაგზავნეს. ლიუმ შეჯიბრის ორივე სეგმენტში პირველი ადგილი დაიკავა, მოიპოვა ოქროს მედალი და ექვსი ხელმისაწვდომი ოლიმპიური ადგილიდან პირველი მოიპოვა. 2021–22 წლების ISU-ს ჩელენჯერის სერიაში კი საერთო გამარჯვებული გახდა ქალთა შორის. ლიუს დებიუტი დიდების გრან-პრიზე 2021 წლის „Skate Canada International“-ზე შედგა, სადაც მოკლე პროგრამაში მეოთხე ადგილი დაიკავა. თავისუფალ პროგრამაში საწყისი სამმაგი აქსელის მცდელობისას დაეცა, ასევე არასრულად შეასრულა კიდევ სამი ნახტომი; შედეგად, ამ სეგმენტში მეშვიდე ადგილი დაიკავა და საერთო ჩათვლაში მეხუთე პოზიციაზე გადაინაცვლლა. მეორე ეტაპზე, 2021 წლის „NHK Trophy“-ზე, მეოთხე ადგილი დაიკავა. „NHK Trophy“-ზე გამოსვლიდან ორი დღის შემდეგ, ლიუს მამამ მიიღო გადაწყვეტილება, დაეთხოვა მწვრთნელები ფილიპ დიგულიელმო და [[მასიმო სკალი]], რათა ლიუ [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზში]] გადასულიყო და მუშაობა [[კრისტი კრალი|კრისტი კრალთან]], [[დრიუ მიკინსი|დრიუ მიკინსთან]] და [[ვიქტორ პფაიფერი|ვიქტორ პფაიფერთან]] დაეწყო. [[ნეშვილი|ნეშვილში]] გამართულ [[2022 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2022 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]] ლიუმ მოკლე პროგრამაში მესამე ადგილი დაიკავა 71.42 ქულით, მიუხედავად სამმაგი აქსელის მცდელობის დროს დაცემისას. COVID-19-ზე დადებითი ტესტის შემდეგ, იძულებული გახდა, ღონისძიებაზე მონაწილეობა დაეტოვებინა. ამის მიუხედავად, წარმატებით გაიარა სააპელაციო პროცესი [[2022 წლის აშშ-ის ზამთრის ოლიმპიური ნაკრები|2022 წლის აშშ-ის ზამთრის ოლიმპიურ ნაკრებში]] მოსახვედრად, მერაია ბელთან და კარენ ჩენთან ერთად. ლიუ ამერიკის ოლიმპიური გუნდის ყველაზე ახალგაზრდა ათლეტი იყო. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{ISU figure skater}} * [https://usfigureskating.org/roster.aspx?rp_id=1175 ალისა ლიუ]— [[აშშ-ს ფიგურულ სრიალზე]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ლიუ, ალისა}} [[კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო]] [[კატეგორია:დაბადებული 2005]] [[კატეგორია:ამერიკელი მოციგურავეები]] ab0fv3b30irflzwrdbiv827m079xb8q 5351929 5351928 2026-04-06T04:37:08Z Anano-QR 175352 5351929 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მოციგურავე |სახელი = ალისა ლიუ |მშობსახელი= |სურათი = Alysa LIUAsatur Yesayants - YantsImages 8309 (cropped).jpg |სურათის_ზომა = 250პქ |წარწერა = ლიუ [[2026 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები]]ს მოგების შემდეგ - ქალთა ერთეულთა შორის ოქროს მედალი |ქვეყანა = {{დროშა|ამერიკის შეერთებული შტატები}} |საცხოვრებელი ადგილი = [[ოკლენდი]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2005|8|8}} |დაბადების ადგილი = [[კლოვისი]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = |სიმაღლე = 161 |პარტნიორი = |ყოფილი პარტნიორი = |ყოფილი მწვრთნელები = |მწვრთნელი = ფილიპ დიგუგლიელმო [[მასიმო სკალი]] |ქორეოგრაფი = |ჯილდოები = |შედეგების ჯამი = |მოკლე პროგრამა = |აუცილებელი პროგრამა = |ორიგინალური პროგრამა = |თავისუფალი პროგრამა = |ბოლო ცვლილებები = |საიტი = }} '''ალისა ლიუ''' (დ. [[8 აგვისტო]], [[2005]]) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკელი]] [[ფიგურული მოციგურავე]]. [[2026 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები]]ს ჩემპიონი როგორც ქალთა ერთეულებში, ასევე გუნდურ შეჯიბრებაში, 2025 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 2022 წლის მსოფლიო ბრინჯაოს მედლის მფლობელი, 2025–26 წლების გრან-პრის ფინალის ჩემპიონი, გრან-პრის ორგზის მედალოსანი, „ჩელენჯერის“ სერიის ოთხგზის ჩემპიონი და [[აშშ]]-ის ორგზის ეროვნული ჩემპიონი. უმცროსთა დონეზე, ლიუ იყო [[2020 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატი]]ს ბრინჯაოს მფლობელი, [[2019–20 წლების უმცროსთა გრან-პრის ფინალი]]ს ვერცხლის მედალოსანი, [[უმცროსთა გრან-პრი]]ს ორგზის ჩემპიონი და 2018 წლის [[აშშ]]-ის უმცროსთა ეროვნული ჩემპიონი. [[2019]] წელს, 13 წლის ლიუ, გახდა აშშ-ის ყველა დროის ყველაზე ახალგაზრდა ჩემპიონი ქალთა შორის. მომდევნო წელს, გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე, რომელმაც მოიპოვა ორი უფროსთა ეროვნული ტიტული; პირველი ქალი, რომელმაც ზედიზედ მოიგო აშშ-ის ტიტულები [[ეშლი ვაგნერი]]ს (2012 და 2013 წწ.) შემდეგ და პირველი ქალი, რომელმაც უმცროსთა და უფროსთა ტიტულები მიყოლებით მოიგო [[მირაი ნაგასუ]]ს (2008 წ.) შემდეგ. სპორტიდან წასვლის პერიოდის შემდეგ, ლიუმ მოიპოვა მსოფლიო ტიტული 2025 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე და გახდა პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც ეს შეძლო [[კიმი მაისნერი]]ს (2006 წ.) შემდეგ. 2026 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე გახდა პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც მოიპოვა ინდივიდუალური მედალი [[საშა კოენი]]სა (2006 წ.) და პირველი ამერიკელი ოქროს მედალოსნის [[სარა ჰიუზი]]ს (2002 წ.) შემდეგ. როგორც დახვეწილი მხტომელი, ლიუ იყო პირველი ქალი, რომელმაც ერთ პროგრამაში შეასრულა [[ოთხმაგი ნახტომი]] და [[სამმაგი აქსელი]], და პირველი, ვინც მოკლე პროგრამაში შეასრულა სამმაგი აქსელისა და [[სამმაგი ტულუპი]]ს კომბინაცია. ასევე იყო პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც შეასრულა ოთხმაგი ნახტომი და პირველი ამერიკელი უმცროსი ქალი, რომელმაც საერთაშორისო შეჯიბრებაზე შეასრულა სამმაგი აქსელი. ==ადრეული ცხოვრება== ალისა ლიუ დაიბადა [[2005]] წლის [[8 აგვისტო]]ს, [[კალიფორნია|კალიფორნიის]] შტატის ქალაქ [[კლოვისი|კლოვისში]] და გაიზარდა [[სან-ფრანცისკო]]ს ყურის რაიონში, ძირითადად [[ოკლენდი|ოკლენდში]]. ლიუმ სრიალი 5 წლის ასაკში დაიწყო, 7 წლის ასაკში კი უკვე ეროვნულ დონეზე ასპარეზობდა. მამა, არტურ ლიუ, ჩინელი [[დისიდენტი]]ა, რომელიც 1989 წელს „[[ოპერაცია ყვითელი ჩიტი]]ს“ მეშვეობით [[აშშ|აშშ-ში]] გადასახლდა [[ტიანანმენის მოედანი|ტიანანმენის მოედანზე]] გამართული საპროტესტო აქციების მონაწილეთა დარბევის გამო; ასევე [[გუანჯოუ]]ში, [[ჩინეთი|ჩინეთში]], მაგისტრანტი იყო. 25 წლის ასაკში არტური ოკლენდში ჩავიდა და თავდაპირველად [[ბერკლი]]ში მდებარე ჩინურ რესტორანში მიმტანის დამხმარედ მუშაობდა.<ref name="SI_16may19">{{cite news |last1=Kahler |first1=Kalyn |title=In Quads We Trust: 13-Year-Old Liu Is the Future of U.S. Ladies' Figure Skating |url=https://www.si.com/olympics/2019/05/16/alysa-liu-us-figure-skating-future-quad |date=May 16, 2019 |archive-date=December 9, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209234800/https://www.si.com/olympics/2019/05/16/alysa-liu-us-figure-skating-future-quads |url-status=dead |access-date=February 21, 2026 |work=Sports Illustrated}}</ref>მას შემდეგ, რაც ბიზნეს ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხი [[აღმოსავლეთ ბეის კალიფორნიის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|აღმოსავლეთ ბეის კალიფორნიის სახელმწიფო უნივერსიტეტში]], ხოლო სამართლის დოქტორის ხარისხი [[სან-ფრანცისკოს კალიფორნიის უნივერსიტეტის სამართლის კოლეჯი|სან-ფრანცისკოს კალიფორნიის უნივერსიტეტის სამართლის კოლეჯში]] მოიპოვა, ადვოკატი გახდა <ref name="futureshock">{{cite news |last1=Hersh |first1=Philip |title=Skating prodigy Alysa Liu, a senior national competitor at 13, is using the present to avoid future shock |url=https://olympics.nbcsports.com/2018/12/21/skating-prodigy-alysa-liu-a-senior-national-competitor-at-13-is-using-the-present-to-avoid-future-shock/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411172635/https://olympics.nbcsports.com/2018/12/21/skating-prodigy-alysa-liu-a-senior-national-competitor-at-13-is-using-the-present-to-avoid-future-shock/ |access-date=December 30, 2018 |archive-date=April 11, 2019 |url-status=live |work=[[NBC Sports]] |date=December 21, 2018}}</ref> ლიუ ხუთი შვილიდან უფროსია, ჰყავს და-ძმა სელინა და ტყუპები ჯოშუა, ჯასტინი და ჯულია.<ref>{{Cite web |url=https://usfigureskating.org/sports/figure-skating/roster/alysa-liu/1175 |access-date=March 31, 2026|title=Alysa Liu - National Team: Figure Skating|website=U.S. Figure Skating}}</ref>დედა, იან ცინქსინი „მერი“, არტურთან განქორწინების შემდეგაც მათი კანონიერი მეურვე იყო. ლიუმ სამი წელი იარა [[ჩინეთი|ჩინურ]] სკოლაში, სანამ [[ოკლენდის ხელოვნების სკოლა]]ში გადავიდოდა, რომელიც იმ პერიოდში ფიგურული სრიალის პროგრამას სთავაზობდა მოსწავლეებს. როდესაც ლიუმ შეჯიბრებების გამო ბევრი გაკვეთილი გააცდინა, სწავლა California Connections Academy-ში განაგრძო. ლიუმ საშუალო სკოლა 2021 წლის ივნისში, 15 წლის ასაკში დაამთავრა. 2023 წლის შემოდგომაზე სწავლა [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ლოს-ანჯელესი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ლოს-ანჯელესი)]] დაიწყო, სადაც ამჟამად [[ფსიქოლოგია]]ს სწავლობს. ==კარიერა== ===ადრეული კარიერა=== ლიუმ სრიალი ხუთი წლის ასაკში დაიწყო, როდესაც მამამისმა, [[მიშელ კვანი]]ს გულშემატკივარმა, ყინულის ცენტრში, [[ოკლენდი|ოკლენდში]], [[კალიფორნია]]ში მიიყვანა. ლიუმ ჯგუფური გაკვეთილები დაიწყო მწვრთნელთან, ლორა ლიპეტსკისთან, ყოფილ მოციგურავესთან, რომელიც [[ფრენკ კეროლი|ფრენკ კეროლთან]] ვარჯიშობდა და მალევე ინდივიდუალურ სესიებზე გადავიდა. ლიპეტსკიმ ლიუს წვრთნა 5 წლიდან დაიწყო. 2015 წელს, უმცროსთა კატეგორიაში, ლიუმ ცენტრალური წყნარი ოკეანის რეგიონულ შეჯიბრზე მეშვიდე ადგილი დაიკავა. [[2016 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2016 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]], 10 წლის ასაკში, გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ქალი მოციგურავე, რომელმაც შუალედური ოქროს მედალი მოიპოვა და ერთ ქულაზე ნაკლები სხვაობით გაიმარჯვა. მოკლე პროგრამის შემდეგ ლიუ პირველ ადგილზე იყო; თავისუფალ პროგრამაში შედიოდა ორი სამმაგი [[სალხოვი]], რომელთაგან პირველი შესრულდა ორმაგ [[ტულუპი|ტულუპთან]] ერთად, რამაც პროგრამისთვის მაქსიმალური 7.00 ქულა მოუტანა. დამწყებთა კატეგორიაში მონაწილეობისას, ლიუმ [[2017 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2017 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]] მეოთხე ადგილი დაიკავა. მოკლე პროგრამის შემდეგ 1.22-ქულიანი უპირატესობით ლიდერობდა. მოკლე პროგრამაში შედიოდა ნახტომი „სპლიტი“ სამმაგი [[ლუტცი]] ტულუპის კომბინაციაში და სამმაგი ფლიპი. ლიუმ მეოთხე ადგილზე გადაინაცვლა ხანგრძლივი თავისუფალი პროგრამის შემდეგ, რომელშიც ორი სამმაგი-სამმაგი კომბინაცია შეასრულა, თუმცა პროგრამის კომპონენტებში არასაკმარისი ქულები მიიღო მცირე უპირატესობის შესანარჩუნებლად. ===უმცროთა კარიერა=== ====2017–18 წლების სეზონი: უმცროსთა დებიუტი და ქვეყნის ჩემპიონობა==== ლიუმ სეზონი ვერცხლის მედლით გახსნა 2017 წლის „Asian Open Trophy“-ზე, სადაც მეორე ადგილი დაიკავა [[იაპონია|იაპონელ]] [[მანა კავაბე]]ს შემდეგ. ლიუ ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე იყო, რომელიც [[2018 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2018 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]], [[სან-ხოსე]]ში ([[კალიფორნია]]), უმცროსთა დივიზიონში ასპარეზობდა. ლიუმ მოკლე პროგრამაში სეზონის საუკეთესო შედეგი აჩვენა და თითქმის შვიდქულიანი უპირატესობა მოიპოვა. მოკლე პროგრამა მოიცავდა მე-4 დონის სამ ბრუნს, სამმაგ ფლიპს, სამმაგი ტულუპის კომბინაციასა და სამმაგ ლუტცს, რამაც 63.83 ქულა მოუტანა. ხანგრძლივ პროგრამაში 120.33 ქულა მოიპოვა მას შემდეგ, რაც შეასრულა ორი ორმაგი [[აქსელი]] და შვიდი სამმაგი ნახტომი. ლიუმ ყველა ნახტომში დამატებითი ქულა მიიღო, გარდა სამმაგი ფლიპის, ერთმაგი რიტბერგერისა და სამმაგი სალხოვის კომბინაციისა. ჯამში 184.16 ქულა დააგროვა, რაც უმცროსთა დონეზე ისტორიაში მეორე ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო. ასაკის გამო ლიუს [[2018 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატი|2018 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატზე]] ასპარეზობის უფლება არ ჰქონდა. ამის ნაცვლად, ლიუ 2018 წლის „International Challenge Cup“-ზე გაგზავნეს, სადაც ვერცხლის მედალი მოიპოვა ნოვისთა (novice) კატეგორიაში, იაპონელ [[ჰანა იოშიდა]]ს შემდეგ. ====2018-19 წლების სეზონი==== 2018 წლის აგვისტოში ლიუ ნოვისის (novice) კატეგორიაში ასპარეზობდა „Asian Open Trophy“-ზე [[ბანგკოკი|ბანგკოკში]], [[ტაილანდი|ტაილანდში]]. ლიუმ ოქროს მედალი მოიპოვა და ვერცხლის მედალოსანს, [[იაპონია|იაპონელ]] [[სარა ჰონდა]]ს, ათზე მეტი ქულით გაუსწრო. თავისუფალ სრიალში ლიუმ შეასრულა სამმაგი აქსელი და გახდა ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე, რომელმაც შეჯიბრებაზე სუფთად შეასრულა სამმაგი აქსელი, ხოლო მეოთხე [[ამერიკელი]] ქალი მოციგურავე [[ტონია ჰარდინგი]]ს, [[კიმი მეისნერი]]სა და [[მირაი ნაგასუ]]ს შემდეგ, ვინც ეს შეძლო. ====2019–20 წლების სეზონი: მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატის ბრინჯაო და უმცროსთა გრან-პრის ფინალის ვერცხლი==== [[ფაილი:Alysa Liu at the 2019 JGP Lake Placid - FS.jpg|მინი|მარჯვნივ|ლიუ 2019 წლის უმცროსთა გრან-პრიზე აშშ-ში]] ლიუს პირველი შეჯიბრი 2019–2020 წლების სეზონში შედგა „Aurora Games“-ზე, საერთაშორისო ქალთა ტურნირზე, რომელიც 2019 წლის აგვისტოში გაიმართა. ლიუმ უმაღლესი ქულები მოიპოვა და [[აშშ]]-ის გუნდს საერთო ჩათვლაში პირველი ადგილი მოუტანა. ლიუ გახდა პირველი [[ამერიკელი]] მოციგურავე ქალი, რომელმაც შეჯიბრზე წარმატებით შეასრულა ოთხმაგი ლუტცი, თუმცა არა [[ციგურაობის საერთაშორისო კავშირი]]ს მიერ აღიარებულ ღონისძიებაზე. ლიუს საერთაშორისო დებიუტი შედგა უმცროსთა გრან-პრიზე [[ლეიკ-პლასიდი|ლეიკ-პლასიდში]] 2019 წლის აგვისტოში. მოკლე პროგრამაში, რომელიც [[ბარბრა სტრეიზანდი]]ს „Don't Rain on My Parade“-ის თანხლებით შეასრულა, 69.30 ქულა დააგროვა და საკუთარი რეკორდი თითქმის 20 ქულით გააუმჯობესა. ლიუმ სუფთად შეასრულა ყველა ნახტომი, მათ შორის სამი სამმაგი, სამი მე-4 დონის ბრუნი და დადებითი შეფასებები (GOE) მიიღო შვიდივე ელემენტისთვის. ხანგრძლივი პროგრამის განმავლობაში, ლიუ გახდა პირველი ამერიკელი მოციგურავე ქალი, რომელმაც შეჯიბრზე ოთხმაგი [[ლუტცი]] შეასრულა. ასევე გახდა პირველი მოციგურავე ქალი, რომელმაც ერთ პროგრამაში ოთხმაგი ნახტომი და სამმაგი აქსელი წარმატებით შეასრულა. ლიუმ თავისუფალი პროგრამა შეასრულა პიანისტ [[ჯენიფერ თომასი]]ს „New World Symphony“-ის ვერსიაზე, რომლის ქორეოგრაფიაც ლორი ნიკოლმა შექმნა. ლიუმ გამოსვლა სამმაგი აქსელისა და ორმაგი ტულუპის კომბინაციით დაიწყო, რასაც მოჰყვა ოთხმაგი ლუტცი, რისთვისაც 13.80 ქულა მოიპოვა. მეორე სამმაგ აქსელზე ლიუ დაეცა, თუმცა შემდგომი ექვსი სამმაგი ნახტომი წარმატებით შეასრულა. ასევე მიიღო მე-4 დონის ქულები სამივე ბრუნისთვის და უმაღლესი ქულები ნაბიჯების თანმიმდევრობისთვის, რამაც პროგრამის კომპონენტებში 59.66 ქულა მოუტანა. შეჯიბრი 21.52 ქულიანი უპირატესობით მოიგო ვერცხლის პრიზიორის, [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეელ]] [[პარკ იონ-ჯონგი]]ს შემდეგ. ეს იყო პირველი შემთხვევა ბოლო 20 უმცროსთა გრან-პრის განმავლობაში, როდესაც არარუსმა მოციგურავემ გაიმარჯვა და პირველი შემთხვევა 2013 წლის შემდეგ, როდესაც უმცროსთა გრან-პრიზე, [[პოლინა ედმუნდსი]]ს შემდეგ ამერიკელმა მოიპოვა ოქრო. ლიუს მეორე ეტაპი უმცროსთა გრან-პრიზე [[პოლონეთი|პოლონეთში]] გაიმართა. მოკლე პროგრამის შემდეგ მეოთხე ადგილზე იყო, თუმცა შეძლო და შეჯიბრი მაინც მოიგო. პროგრამის დასაწყისში შეასრულა სამმაგი აქსელისა და სამმაგი ტულუპის კომბინაცია, რაც პირველი შემთხვევა იყო უმცროსთა გრან-პრის ისტორიაში. ლიუმ დაგეგმილი სამმაგი რიტბერგერის ნაცვლად ორმაგი შეასრულა, რის გამოც თავისუფალ პროგრამამდე ლიდერს ოთხ ქულაზე ოდნავ მეტით ჩამორჩა. თავისუფალ პროგრამაში ლიუმ „თითქმის დააფიქსირა“ პირველი ნახტომი, სამმაგი აქსელი, თუმცა შემდეგ გამოსვლა გააუმჯობესა და შეასრულა კომბინაცია ორმაგი ტულუპით. ამას მოჰყვა ოთხმაგი ლუტცი, სამმაგი აქსელი, სამმაგი რიტბერგერი და „ორი შესანიშნავი კომბინაცია — სამმაგი ლუტცი-სამმაგი ტულუპი და სამმაგი ლუტცი-ეილერი-სამმაგი სალხოვი“. პროგრამა სამმაგი ფლიპითა და სამი მე-4 დონის ბრუნით დაასრულა. თავისუფალ პროგრამაში სეზონის საუკეთესო შედეგი, 138.99 ქულა, ხოლო ჯამში 203.10 ქულა დააგროვა. ლიუ 30 ქულით, მეორე ადგილით კვალიფიცირდა [[უმცროსთა გრან-პრის ფინალი|უმცროსთა გრან-პრის ფინალში]] და გახდა პირველი [[ამერიკელი]] მოციგურავე ქალი 2013 წლის შემდეგ, ვინც ეს შეძლო [[კარენ ჩენი]]სა და [[პოლინა ედმუნდსი]]ს შემდეგ [[ფაილი:2019-2020 ISU Junior Grand Prix Final Alysa Liu 2019 12 05 0837.jpg|მინი|მარცხნივ|ლიუ 2019–20 წლების უმცროსთა გრან პრის ფინალზე]] ლიუმ [[2019–20 წლების უმცროსთა გრან-პრის ფინალი|2019–20 წლების უმცროსთა გრან-პრის ფინალში]] ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ადგილი რუს [[კამილა ვალიევა]]სა და რუს [[დარია უსაჩოვა]]ს შორის დაიკავა. მოკლე პროგრამაში პირველ და მეოთხე ადგილზე გასულ მოციგურავეებს შორის სხვაობა ორ ქულაზე ოდნავ მეტი იყო. ლიუმ მოკლე პროგრამაში პირველი ადგილი დაიკავა სამმაგი აქსელისა და სამმაგი ტულუპის კომბინაციით, 71.09 ქულით, რითაც ერთქულიანზე ოდნავ მეტ უპირატესობას ფლობდა. მიუხედავად იმისა, რომ თავისუფალ პროგრამაში ლიუს ნახტომები ყველაზე რთული იყო და ექვსი სამმაგი ნახტომი წარმატებით შეასრულა, ორივე ოთხმაგი ლუტცი და ერთი სამმაგი აქსელი არასრულბრუნად შეფასდა; გარდა ამისა, ლიუ სამმაგი აქსელის შესრულებისას დაეცა, რის გამოც თავისუფალ პროგრამაშიც და საერთო ჩათვლაშიც მეორე ადგილი დაიკავა. მოგვიანებით ჟურნალისტებს განუცხადა: „ვფიქრობ, მხოლოდ ერთი ოთხმაგი უნდა შემესრულებინა, მაგრამ ძალიან მინდოდა მეცადა, უბრალოდ გართობის მიზნით“. ასაკობრივი შეზღუდვის გამო, ლიუს უფლება არ ჰქონდა მონაწილეობა მიეღო საერთაშორისო უფროსთა დონის შეჯიბრებებში, თუმცა [[სტარ ენდრიუ]]სთან და [[ლინდსი თორნგრენი|ლინდსი თორნგრენთან]] ერთად [[2020 წლის მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატი]]ს გუნდში მოხვდა. პირველ მსოფლიო უმცროსთა ჩემპიონატზე ლიუ უმცროსთა მსოფლიო რეიტინგში მესამე ნომრად წარსდგა; საბოლოოდ მესამე ადგილი დაიკავა ვალიევასა და უსაჩოვას შემდეგ. მოკლე პროგრამის შემდეგ მეოთხე ადგილზე იყო; ESPN-ის თანახმად, ლიუმ „ბოლო ორ ეროვნულ ჩემპიონატზე ისე კარგად ვერ იასპარეზა“ და დაკარგა ქულები უარყოფითი შეფასების გამო, თუმცა წარმატებით შეასრულა სამმაგი აქსელისა და სამმაგი ტულუპის კომბინირებული ნახტომი და 67.52 ქულა დააგროვა. თავისუფალ პროგრამაში ლიუმ მეორე ყველაზე მაღალი ტექნიკური ქულა (137.31) მიიღო, თავისუფალ პროგრამაში მესამე ადგილი დაიკავა და ჯამურად 204.83 ქულა დააგროვა. ლიუმ საწყისი სამმაგი აქსელი არასრულბრუნით შეასრულა და ოთხმაგ ლუტცზე დაეცა, თუმცა წარმატებით შეასრულა კიდევ ერთი სამმაგი აქსელი და ექვსი სამმაგი ნახტომი, ბრუნებსა და ნაბიჯების თანმიმდევრობაში კი მეოთხე დონე დაიმსახურა. სეზონის დასრულების შემდეგ, ლიუს მამამ მწვრთნელი ლორა ლიპეცკი [[ფილიპ დიგულიელმო]]თი და [[მასიმო სკალი]]თ ჩაანაცვლა, რომელთანაც მუშაობა 2019 წელს დაიწყო. ლიუმ ცვლილება 2020 წლის 22 ივნისს გამოაცხადა. ასევე განაცხადა, რომ დარჩებოდა ოკლენდში და [[კანადა|კანადელ]] მწვრთნელებთან, [[ლორი ნიკოლი|ლორი ნიკოლთან]] და [[ლი ბარკელი|ლი ბარკელთან]], ვიდეოკონფერენციების საშუალებითა და [[კანადა]]ში, [[ტორონტო]]ში პერიოდული მგზავრობით იმუშავებდა. ====2020–21 წლების სეზონი: გარდამავალი წელი==== ლიუს საერთაშორისო შეჯიბრებებში მონაწილეობა შეზღუდული ჰქონდა მას შემდეგ, რაც [[COVID-19]]-ის პანდემიის გამო 2020–21 წლების ISU-ს უმცროსთა გრან-პრი გაუქმდა, [[უფროსთა გრან-პრი]]ს კი ასაკობრივი შეზღუდვა ჰქონდა. ლიუს ნახტომების შესრულება უჭირდა ზრდის პერიოდში (2020 წლისთვის ლიუს სიმაღლე 140 სმ-დან 152 სმ-მდე გაიზარდა, მოგვიანებით კი კიდევ 8 სმ მოიმატა) და შიდა ISP Points Challenge-ზე მეოთხე ადგილი დაიკავა [[მერაია ბელი]]ს, [[ბრედი ტენელი]]სა და [[ამბერ გლენი]]ს შემდეგ. ოქტომბერში ლიუ მიწვეული იყო 2020 წლის Las Vegas Invitational-ზე, [[აშშ-ის ფიგურული სრიალი]]ს ფედერაციის მიერ ორგანიზებულ შიდა შეჯიბრზე. ვარჯიშზე სამმაგი აქსელის შესრულებისას დაცემის გამო მიღებული თეძოს მარჯვენა სახსრის ტრავმის გამო ლიუმ სრული ძალებით ასპარეზობა ვერ შეძლო და ინდივიდუალურად მეექვსე ადგილი დაიკავა, ხოლო გუნდმა მეორე ადგილი დაიკავა ტარას გუნდის შემდეგ. 2020 წლის დეკემბერში ლიუმ გამოაცხადა, რომ სამწვრთნელო გუნდს აშშ-ის მამაკაცთა ყოფილი ოთხგზის ჩემპიონი [[ჯერემი ებოტი]] შეუერთდა. იანვარში ლიუმ [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]] გამართულ [[აშშ-ის 2021 წლის ჩემპიონატი|აშშ-ის 2021 წლის ჩემპიონატზე]] იასპარეზა. მოკლე პროგრამაში მეორე ადგილი დაიკავა. თავისუფალ პროგრამაში ერთი ნახტომი ორმაგად შეასრულა, ორზე კი არასრულბრუნი დაუფიქსირდა, რის გამოც ამ სეგმენტში მეოთხე ადგილი დაიკავა, საერთო ჩათვლაშიც მეოთხე ადგილზე გადმოინაცვლა და „კალის მედალი“ (pewter medal) მოიპოვა. მოგვიანებით ლიუმ თქვა, რომ 2020 წლის დეკემბრიდან უკვე განაახლა თავისი ერთ-ერთ ყველაზე რთული, „ულტრა-C“ ელემენტის, სამმაგი აქსელის ვარჯიში 2020 წლის დეკემბრიდან და შეეცდებოდა სხვა რთული ელემენტების ვარჯიშის აღდგენასაც მომდევნო სეზონისთვის. ===უფროსთა კარიერა=== ====2018–19 წლების სეზონი: დებიუტი დიდებში და პირველი ეროვნული ტიტული==== მიუხედავად იმისა, რომ ლიუ ძალიან ახალგაზრდა იყო საერთაშორისო დონეზე უმცროსთა ან უფროსთა შეჯიბრებებში საასპარზოდ, მოიპოვა უფლება მონაწილეობა მიეღო [[2019 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2019 წლის აშშ-ის ჩემპიონატში]] უფროსებს შორის, [[დეტროიტი|დეტროიტში]], [[მიჩიგანის შტატი|მიჩიგანში]]. 2019 წლის 25 იანვარს გააუმჯობესა [[ტარა ლიპინსკი]]ს ძველი რეკორდი და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე, რომელმაც აშშ-ის ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა ქალთა შორის მას შემდეგ, რაც მოკლე პროგრამაში მეორე ადგილი დაიკავა აშშ-ის მოქმედ ჩემპიონ [[ბრედი ტენელი]]ს შემდეგ რეკორდული ქულით, ხოლო თავისუფალ პროგრამაში პირველ ადგილზე გავიდა. ლიუ გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოციგურავე ქალი, რომელმაც აშშ-ის ეროვნულ ჩემპიონატზე სამმაგი აქსელი შეასრულა, ასევე იყო პირველი მოციგურავე ქალი, რომელმაც აშშ-ის შეჯიბრზე სამი სამმაგი აქსელი შეასრულა. მოკლე პროგრამაში 73.89 ქულა დააგროვა და 2.71 ქულით ჩამორჩებოდა ლიდერ ტენელის შედეგს. თავისუფალ პროგრამაში ტენელმა და [[მერაია ბელი|მერაია ბელმა]], რომლებმაც მოკლე პროგრამაში მესამე ადგილი დაიკავეს, შეცდომები დაუშვეს, რაც ლიუსთვის მომგებიანი გახდა. ხანგრძლივი პროგრამის კომპონენტების ქულა „ტენელისა და ბელის ქულასთან შედარებით გაცილებით ნაკლები იყო“, თუმცა ტექნიკურმა ქულებმა სხვაობა აანაზღაურა და საერთო ქულამ 217.51 შეადგინა. თავისუფალ პროგრამაში ლიუმ ზედიზედ ორი სამმაგი აქსელი შეასრულა, მათგან პირველი კომბინაციაში, ხოლო ექვსი სამმაგი ნახტომიდან და მხოლოდ ფლიპი დაქვეითდა შეფასებისას. ლიუს სეზონი იანვარში, აშშ-ის ეროვნული ჩემპიონატის შემდეგ დასრულდა. ლიუს მიეცა დრო, რათა [[რომი|რომში]] [[იტალია|იტალიელ]] მოციგურავე [[კაროლინა კოსტნერი|კაროლინა კოსტნერთან]] ერთად ემუშავა სრიალის უნარებზე და ქორეოგრაფიაზე; შეთანხმება მწვრთნელმა, ლორა ლიპეცკიმ უზრუნველყო. 2019 წლის ბოლოს ლიუმ ასევე დაიწყო მუშაობა სრიალზე და ქორეოგრაფიაზე იტალიელ ქორეოგრაფთან და ოლიმპიურ მონაწილესთან [[მასიმო სკალი]]სთან, ყინულზე ცეკვებში, რომელიც ამჟამად [[ოკლენდი|ოკლენდში]] მოღვაწეობს. ====2019–20 წლების სეზონი: მეორე ეროვნული ტიტული==== ლიუ [[2020 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2020 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]] ტიტულის დაცვის ფავორიტის სტატუსით წარსდგა. მოკლე პროგრამაში მეორე ადგილი დაიკავა მას შემდეგ, რაც სამმაგი აქსელის მცდელობისას წონასწორობა დაკარგა, თუმცა წარმატებით შეასრულა სამმაგი ფლიპი და სამმაგი ლუტცი-სამმაგი ტულუპის კომბინაცია, ასევე მე-4 დონის ბრუნები და ნაბიჯების თანმიმდევრობა. ლიუმ 75.40 ქულა დააგროვა, რაც 3.50 ქულით ნაკლები იყო [[ბრედი ტენელი]]ს შედეგზე; ასევე 16 ქულაზე მეტი უპირატესობა ჰქონდა როგორც ტენელთან, ისე ბელთან შედარებით. ლიუ ბოლო ნომრად გამოვიდა, [[ლეონარდ კოენი]]ს სიმღერის, „Hallelujah“-ს (k.d. lang-ის ვერსია) ფონზე, [[მერაია ბელი]]ს შემდეგ. თავისუფალი პროგრამა რვა ქულაზე მეტი უპირატესობით მოიგო, დააგროვა კარიერის საუკეთესო 160.12 ქულა, ჯამში 235.52 ქულა. საბოლოო ქულა 10-ით მეტი იყო მეორე ადგილზე გასულ ბელთან შედარებით და თითქმის 15-ით მეტი მესამე ადგილზე გასულ ტენელთან შედარებით. მიუხედავად იმისა, რომ ვერ შეძლო გამხდარიყო პირველი ქალი აშშ-ის ეროვნულ ჩემპიონატზე, რომელიც წარმატებით შეასრულებდა ოთხმაგ ლუტცს (ნახტომი არასრულბრუნად შეფასდა და უარყოფითი ქულები მიიღო), ლიუს „სამმაგი აქსელები მყარი იყო, ხოლო ბოლო ორი ბრუნი — უმაღლესი ხარისხის“. პროგრამის პირველ 65 წამში ორი სამმაგი აქსელი შეასრულა, შემდეგ კიდევ ექვსი სამმაგი ნახტომი განახორციელა. 14 წლის ასაკში გამარჯვებით გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ორგზის ჩემპიონი აშშ-ის ქალთა შორის და პირველი ქალი ბოლო შვიდი წლის განმავლობაში, ვინც ზედიზედ ორჯერ მოიგო აშშ-ის ჩემპიონატი მას შემდეგ, რაც ეს [[ეშლი ვაგნერი|ეშლი ვაგნერმა]] 2012-2013 წლებში შეძლო და მას შემდეგ, რაც [[მიშელ კვანი|მიშელ კვანმ]]ა ზედიზედ 8 ტიტული მოიპოვა. დაჯილდოების ცერემონიაზე ბელი და ტენელი ლიუს პოდიუმზე ასვლაში დაეხმარნენ, რითაც წინა წლის ჟესტი გაიმეორეს. ====2021–22 წლების სეზონი: პეკინის ოლიმპიადა, მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაო და კარიერის დასრულება==== ლიუმ მონაწილეობა მიიღო პეგი ფლემინგის მეოთხე ყოველწლიურ ტურნირზე, უფროსთა დონის შეჯიბრზე, სადაც სრიალის ელემენტები მხატვრულად ფასდება. ლიუმ 118.61 ქულით მეორე ადგილი დაიკავა [[კარენ ჩენი]]ს შემდეგ. ივნისის განმავლობაში [[იტალია]]ში, [[ეგნა]]ში, იტალიელ მწვრთნელთან და ISU-ს ტექნიკურ სპეციალისტთან, ლორენცო მაგრისთან ვარჯიშობდა ნახტომის ტექნიკის გასაუმჯობესებლად. ლიუმ აღნიშნა ბანაკში ელიტური იტალიელი მოციგურავეების [[მატეო რიცო]]ს, [[დანიელ გრასლი]]სა და [[გაბრიელე ფრანჯიპანი]]ს ყოფნის მნიშვნელობა, განსხვავებით [[ოკლენდი]]ს სავარჯიშო ცენტრისაგან, სადაც არ იყვნენ მოციგურავეები, რომლებიც უფრო რთულ ელემენტებს ასრულებდნენ. მოგვიანებით მაგრი სამწვრთნელო გუნდის მუდმივი წევრი გახდა. [[ფაილი:Alysa Liu finishing her short program at the 2022 World Championships.jpg|მინი|მარცხნივ|ლიუ 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე]]ლიუს საერთაშორისო დებიუტი უფროსთა დონეზე 2021 წლის აგვისტოში, [[მასაჩუსეტსი]]ს შტატის ქალაქ [[ნორვუდი|ნორვუდში]], [[ბოსტონი]]ს ფიგურული სრიალის კლუბში გამართულ უფროსთა B შეჯიბრზე, Cranberry Cup-ზე შედგა. შეჯიბრი მოიგო მას შემდეგ, რაც პირველი ადგილი დაიკავა როგორც მოკლე, ისე თავისუფალ პროგრამაში. თავისუფალ პროგრამაში სამმაგი აქსელი სცადა, თუმცა დაეცა. ლიუმ ტურნირი ჯამური 205.74 ქულით მოიგო. ISU-ს ჩელენჯერის სერიაში დებიუტისას, 2021 წლის CS Lombardia Trophy 32 ქულაზე მეტი უპირატესობით მოიგო, წარმატებით შეასრულა სამმაგი აქსელი და ახალი რეკორდები დაამყარა. 2021 წლის 30 აგვისტოს აშშ-ის ფიგურული სრიალის ფედერაციამ გამოაცხადა, რომ ლიუ შერჩეული იყო 2021 წლის Nebelhorn Trophy-ზე საასპარეზოდ, რომლის მიზანიც 2022 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშებისთვის ამერიკელი ქალებისთვის მესამე ადგილის მოპოვება იყო. აშშ-ის ნაკრების წევრმა, [[კარენ ჩენი|კარენ ჩენმა]], მესამე ადგილი არაოფიციალურად მოიპოვა [[სტოკჰოლმი|სტოკჰოლმში]] გამართულ [[2021 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი|2021 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე]], ლიუ კი მოპოვებული ადგილის დასაფიქსირებლად გაგზავნეს. ლიუმ შეჯიბრის ორივე სეგმენტში პირველი ადგილი დაიკავა, მოიპოვა ოქროს მედალი და ექვსი ხელმისაწვდომი ოლიმპიური ადგილიდან პირველი მოიპოვა. 2021–22 წლების ISU-ს ჩელენჯერის სერიაში კი საერთო გამარჯვებული გახდა ქალთა შორის. ლიუს დებიუტი დიდების გრან-პრიზე 2021 წლის „Skate Canada International“-ზე შედგა, სადაც მოკლე პროგრამაში მეოთხე ადგილი დაიკავა. თავისუფალ პროგრამაში საწყისი სამმაგი აქსელის მცდელობისას დაეცა, ასევე არასრულად შეასრულა კიდევ სამი ნახტომი; შედეგად, ამ სეგმენტში მეშვიდე ადგილი დაიკავა და საერთო ჩათვლაში მეხუთე პოზიციაზე გადაინაცვლლა. მეორე ეტაპზე, 2021 წლის „NHK Trophy“-ზე, მეოთხე ადგილი დაიკავა. „NHK Trophy“-ზე გამოსვლიდან ორი დღის შემდეგ, ლიუს მამამ მიიღო გადაწყვეტილება, დაეთხოვა მწვრთნელები ფილიპ დიგულიელმო და [[მასიმო სკალი]], რათა ლიუ [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზში]] გადასულიყო და მუშაობა [[კრისტი კრალი|კრისტი კრალთან]], [[დრიუ მიკინსი|დრიუ მიკინსთან]] და [[ვიქტორ პფაიფერი|ვიქტორ პფაიფერთან]] დაეწყო. [[ნეშვილი|ნეშვილში]] გამართულ [[2022 წლის აშშ-ის ჩემპიონატი|2022 წლის აშშ-ის ჩემპიონატზე]] ლიუმ მოკლე პროგრამაში მესამე ადგილი დაიკავა 71.42 ქულით, მიუხედავად სამმაგი აქსელის მცდელობის დროს დაცემისას. COVID-19-ზე დადებითი ტესტის შემდეგ, იძულებული გახდა, ღონისძიებაზე მონაწილეობა დაეტოვებინა. ამის მიუხედავად, წარმატებით გაიარა სააპელაციო პროცესი [[2022 წლის აშშ-ის ზამთრის ოლიმპიური ნაკრები|2022 წლის აშშ-ის ზამთრის ოლიმპიურ ნაკრებში]] მოსახვედრად, მერაია ბელთან და კარენ ჩენთან ერთად. ლიუ ამერიკის ოლიმპიური გუნდის ყველაზე ახალგაზრდა ათლეტი იყო. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ლიუ, ალისა}} [[კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო]] [[კატეგორია:დაბადებული 2005]] [[კატეგორია:ამერიკელი მოციგურავეები]] jqrtjrhrdaaybvy5i5eq6t69eysej6b 2 875947 5351637 5350708 2026-04-05T12:49:50Z MXZCNZXC 180117 5351637 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! colspan="5" |[[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |- !23 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|Jon Jones]] def. {{Flag icon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]] ![[:en:UFC_285|UFC 285]] !840 days | # {{Flag icon|US}} [[:en:Stipe_Miocic|Stipe Miocic]] at [[:en:UFC_309|UFC 309]] on Nov 16, 2024 |- !— |{{Flag icon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]] def. {{Flag icon|Russia}} [[:en:Sergei_Pavlovich|Sergei Pavlovich]] ![[:en:UFC_295|UFC 295]] !— | # {{Flag icon|US}} [[:en:Curtis_Blaydes|Curtis Blaydes]] at [[:en:UFC_304|UFC 304]] on Jul 27, 2024 |- ! colspan="5" |''Jones had his retirement announced on June 21, 2025.'' |- !24 |{{Flag icon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]] promoted to undisputed champion !— !ongoing |NC. {{Flag icon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]] at [[:en:UFC_321|UFC 321]] on Oct 25, 2024 |- ! colspan="5" |[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |- !19 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]] def. {{Flag icon|ჩეხეთი}} [[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]] ![[:en:UFC_295|UFC 295]] !483 days | # {{Flag icon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|Jamahal Hill]] at [[:en:UFC_300|UFC 300]] on Apr 13, 2024 # {{Flag icon|ჩეხეთი}} [[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]] at [[:en:UFC_303|UFC 303]] on Jun 29, 2024 # {{Flag icon|US}} [[:en:Khalil_Rountree_Jr.|Khalil Rountree Jr.]] at [[:en:UFC_307|UFC 307]] on Oct 5, 2024 |- !20 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]] ![[:en:UFC_313|UFC 313]] !210 days | |- !21 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !ongoing | |- ! colspan="5" |''Pereira announced on February 27, 2026 that he was vacating the title. The title was officially vacated on April 11, 2026.'' |- ! colspan="5" |[[:en:Middleweight|Middleweight]] |- !15 |{{Flag icon|South Africa}} [[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]] ![[:en:UFC_297|UFC 297]] !574 days | # {{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|Israel Adesanya]] at [[:en:UFC_305|UFC 305]] on Aug 18, 2024 # {{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Strickland|Sean Strickland]] at [[:en:UFC_312|UFC 312]] on Feb 9, 2025 |- !16 |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]] ![[:en:UFC_319|UFC 319]] !ongoing | |- ! colspan="5" |[[:en:Welterweight|Welterweight]] |- !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Belal_Muhammad|Belal Muhammad]] ![[:en:UFC_304|UFC 304]] !287 days | |- !15 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]] ![[:en:UFC_315|UFC 315]] !189 days | |- !16 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]] ![[:en:UFC_322|UFC 322]] !ongoing | |- ! colspan="5" |[[:en:Lightweight|Lightweight]] |- !12 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]] def. {{Flag icon|Brazil}} [[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]] ![[:en:UFC_280|UFC 280]] !980 days | # {{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]] at [[:en:UFC_284|UFC 284]] on Feb 12, 2023 # {{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]] at [[:en:UFC_294|UFC 294]] on Oct 21, 2023 # {{Flag icon|US}} [[:en:Dustin_Poirier|Dustin Poirier]] at [[:en:UFC_302|UFC 302]] on Jun 1, 2024 # {{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]] at [[:en:UFC_311|UFC 311]] on Jan 18, 2025 |- ! colspan="5" |''Makhachev announced on May 13, 2025'' ''that he was vacating the title. The title was officially vacated on June 28, 2025.'' |- !13 |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]] def. {{Flag icon|Brazil}} [[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]] ![[:en:UFC_317|UFC 317]] !ongoing | |- !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]] def. {{Flag icon|England}} [[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]] ![[:en:UFC_324|UFC 324]] !ongoing | |- ! colspan="5" |[[:en:Featherweight|Featherweight]] |- !6 |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]] ![[:en:UFC_298|UFC 298]] !419 days | # {{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|Max Holloway]] at [[:en:UFC_308|UFC 308]] on Oct 26, 2024 |- ! colspan="5" |''Topuria announced on February 19, 2025 that he was vacating the title. The title was officially vacated on April 12, 2025.'' |- !7 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]] def. {{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|Diego Lopes]] ![[:en:UFC_314|UFC 314]] !ongoing | # {{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|Diego Lopes]] at [[:en:UFC_325|UFC 325]] on Feb 1, 2026 |- ! colspan="5" |[[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |- !11 |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]] ![[:en:UFC_306|UFC 306]] !448 days | # {{Flag icon|Russia}} [[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]] at [[:en:UFC_311|UFC 311]] on Jan 18, 2025 # {{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|Sean O'Malley]] at [[:en:UFC_316|UFC 316]] on Jun 6, 2025 # {{Flag icon|US}} [[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]] at [[:en:UFC_320|UFC 320]] on Oct 4, 2025 |- !12 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]] ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !ongoing | |- ! colspan="5" |[[:en:Flyweight|Flyweight]] |- !7 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]] ![[:en:UFC_290|UFC 290]] !882 days | # {{Flag icon|US}} [[:en:Brandon_Royval|Brandon Royval]] at [[:en:UFC_296|UFC 296]] on Dec 16, 2023 # {{Flag icon|Australia}} [[:en:Steve_Erceg|Steve Erceg]] at [[:en:UFC_301|UFC 301]] on May 4, 2024 # {{Flag icon|Japan}} [[:en:Kai_Asakura|Kai Asakura]] at [[:en:UFC_310|UFC 310]] on Dec 7, 2024 # {{Flag icon|New Zealand}} [[:en:Kai_Kara-France|Kai Kara-France]] at [[:en:UFC_317|UFC 317]] on Jun 28, 2025 |- !8 |{{Flag icon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|Joshua Van]] ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !ongoing | |} {| class="wikitable" ![[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]] |- | # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Frankie_Saenz|Frankie Saenz]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Swanson_vs._Ortega|UFC Fight Night: Swanson vs. Ortega]] on Dec 9, 2017 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Ricky_Simón|Ricky Simón]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Barboza_vs._Lee|UFC Fight Night: Barboza vs. Lee]] on Apr 21, 2018 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Terrion_Ware|Terrion Ware]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Hunt_vs._Oleinik|UFC Fight Night: Hunt vs. Oleinik]] on Sep 15, 2018 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Canada}} [[:en:Brad_Katona|Brad Katona]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Iaquinta_vs._Cowboy|UFC Fight Night: Iaquinta vs. Cowboy]] on May 4, 2019 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Casey_Kenney|Casey Kenney]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Anderson_vs._Błachowicz_2|UFC Fight Night: Anderson vs. Błachowicz 2]] on Feb 15, 2020 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Gustavo_Lopez_(fighter)|Gustavo Lopez]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Eye_vs._Calvillo|UFC on ESPN: Eye vs. Calvillo]] on Jun 13, 2020 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:John_Dodson_(fighter)|John Dodson]] at [[:en:UFC_252|UFC 252]] on Aug 15, 2020 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Cody_Stamann|Cody Stamann]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Reyes_vs._Procházka|UFC on ESPN: Reyes vs. Procházka]] on May 1, 2021 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Marlon_Moraes|Marlon Moraes]] at [[:en:UFC_266|UFC 266]] on Sep 25, 2021 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|José Aldo]] at [[:en:UFC_278|UFC 278]] on Aug 20, 2022 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Yan_vs._Dvalishvili|UFC Fight Night: Yan vs. Dvalishvili]] on Mar 11, 2023 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|Henry Cejudo]] at [[:en:UFC_298|UFC 298]] on Feb 17, 2024 # {{Flagicon image|Solid_yellow.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|Sean O'Malley]] at [[:en:UFC_306|UFC 306]] on Sep 14, 2024 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Russia}} [[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]] at [[:en:UFC_311|UFC 311]] on Jan 18, 2025 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|Sean O'Malley]] at [[:en:UFC_316|UFC 316]] on Jun 7, 2025 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]] at [[:en:UFC_320|UFC 320]] on Oct 4, 2025 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]] at [[:en:UFC_323|UFC 323]] on Dec 6, 2025 |- ![[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]] |- | # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Morocco}} [[:en:Youssef_Zalal|Youssef Zalal]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Moraes_vs._Sandhagen|UFC Fight Night: Moraes vs. Sandhagen]] on Oct 11, 2020 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Damon_Jackson|Damon Jackson]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Hermansson_vs._Vettori|UFC on ESPN: Hermansson vs. Vettori]] on Dec 5, 2020 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Ryan_Hall_(fighter)|Ryan Hall]] at [[:en:UFC_264|UFC 264]] on Jul 10, 2021 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|England}} [[:en:Jai_Herbert|Jai Herbert]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Volkov_vs._Aspinall|UFC Fight Night: Volkov vs. Aspinall]] on Mar 19, 2022 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Bryce_Mitchell|Bryce Mitchell]] at [[:en:UFC_282|UFC 282]] on Dec 10, 2022 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Emmett|Josh Emmett]] at [[:en:UFC_on_ABC:_Emmett_vs._Topuria|UFC on ABC: Emmett vs. Topuria]] on Jun 24, 2023 # {{Flagicon image|Solid_yellow.svg}}{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]] at [[:en:UFC_298|UFC 298]] on Feb 17, 2024 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|Max Holloway]] at [[:en:UFC_308|UFC 308]] on Oct 26, 2024 # {{Flagicon image|Solid_yellow.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]] at [[:en:UFC_317|UFC 317]] on Jun 28, 2025 |- ![[:en:Aleksandre_Topuria|Aleksandre Topuria]] |- | # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Australia}} [[:en:Colby_Thicknesse|Colby Thicknesse]] at [[:en:UFC_312|UFC 312]] on Feb 8, 2025 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Kazakhstan}} [[:en:Bekzat_Almakhan|Bekzat Almakhan]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Tsarukyan_vs._Hooker|UFC Fight Night: Tsarukyan vs. Hooker]] on Nov 22, 2025 |- ![[:en:Roman_Dolidze|Roman Dolidze]] |- | # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Russia}} [[:en:Khadis_Ibragimov|Khadis Ibragimov]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Figueiredo_vs._Benavidez_2|UFC Fight Night: Figueiredo vs. Benavidez 2]] on Jul 19, 2020 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:John_Allan_(fighter)|John Allan]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Hermansson_vs._Vettori|UFC on ESPN: Hermansson vs. Vettori]] on Dec 5, 2020 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Trevin_Giles|Trevin Giles]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Brunson_vs._Holland|UFC on ESPN: Brunson vs. Holland]] on Mar 20, 2021 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Argentina}} [[:en:Laureano_Staropoli|Laureano Staropoli]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Rozenstruik_vs._Sakai|UFC Fight Night: Rozenstruik vs. Sakai]] on Jun 5, 2021 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Kyle_Daukaus|Kyle Daukaus]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Emmett|UFC on ESPN: Kattar vs. Emmett]] on Jun 18, 2022 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Phil_Hawes|Phil Hawes]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Kattar_vs._Allen|UFC Fight Night: Kattar vs. Allen]] on Oct 29, 2022 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Norway}} [[:en:Jack_Hermansson|Jack Hermansson]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Thompson_vs._Holland|UFC on ESPN: Thompson vs. Holland]] Dec 3, 2022 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|Marvin Vettori]] at [[:en:UFC_286|UFC 286]] on Mar 18, 2023 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Dolidze_vs._Imavov|UFC Fight Night: Dolidze vs. Imavov]] on Feb 3, 2024 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Smith_(fighter)|Anthony Smith]] at [[:en:UFC_303|UFC 303]] on Jun 29, 2024 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Kevin_Holland|Kevin Holland]] at [[:en:UFC_307|UFC 307]] on Oct 5, 2024 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|Marvin Vettori]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]] on Mar 15, 2025 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|Anthony Hernandez]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]] on Aug 9, 2025 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|Christian Leroy Duncan]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] |- ![[:en:Giga_Chikadze|Giga Chikadze]] |- | # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Brandon_Davis|Brandon Davis]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Hermansson_vs._Cannonier|UFC Fight Night: Hermansson vs. Cannonier]] on Sep 28, 2019 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Jamall_Emmers|Jamall Emmers]] at [[:en:UFC_248|UFC 248]] on Mar 7, 2020 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Irwin_Rivera|Irwin Rivera]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Overeem_vs._Harris|UFC on ESPN: Overeem vs. Harris]] on May 16, 2020 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Venezuela}} [[:en:Omar_Morales_(fighter)|Omar Morales]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Moraes_vs._Sandhagen|UFC Fight Night: Moraes vs. Sandhagen]] on Oct 11, 2020 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Jamey_Simmons|Jamey Simmons]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Santos_vs._Teixeira|UFC on ESPN: Santos vs. Teixeira]] on Nov 7, 2020 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Cub_Swanson|Cub Swanson]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Reyes_vs._Procházka|UFC on ESPN: Reyes vs. Procházka]] on May 1, 2021 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Edson_Barboza|Edson Barboza]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Barboza_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Barboza vs. Chikadze]] on Aug 28, 2021 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Calvin_Kattar|Calvin Kattar]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Kattar vs. Chikadze]] on Jan 15, 2022 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Alex_Caceres|Alex Caceres]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Holloway_vs._The_Korean_Zombie|UFC Fight Night: Holloway vs. The Korean Zombie]] on Aug 26, 2023 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|England}} [[:en:Arnold_Allen|Arnold Allen]] at [[:en:UFC_304|UFC 304]] on Jul 27, 2024 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Uganda}} [[:en:David_Onama|David Onama]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Machado_Garry_vs._Prates|UFC on ESPN: Machado Garry vs. Prates]] on Apr 26, 2025 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Argentina}} [[:en:Kevin_Vallejos|Kevin Vallejos]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Royval_vs._Kape|UFC on ESPN: Royval vs. Kape]] on Dec 13, 2025 |- ![[:en:Guram_Kutateladze_(fighter)|Guram Kutateladze]] |- | # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|Mateusz Gamrot]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Ortega_vs._The_Korean_Zombie|UFC Fight Night: Ortega vs. The Korean Zombie]] on Oct 17, 2020 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Kazakhstan}} [[:en:Damir_Ismagulov|Damir Ismagulov]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Emmett|UFC on ESPN: Kattar vs. Emmett]] on Jun 18, 2022 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Elves_Brener|Elves Brener]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Strickland_vs._Magomedov|UFC on ESPN: Strickland vs. Magomedov]] on Jul 1, 2023 # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|England}} [[:en:Jordan_Vucenic|Jordan Vucenic]] at [[:en:UFC_on_ABC:_Sandhagen_vs._Nurmagomedov|UFC on ABC: Sandhagen vs. Nurmagomedov]] on Aug 3, 2024 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Kaue_Fernandes|Kaue Fernandes]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Edwards_vs._Brady|UFC Fight Night: Edwards vs. Brady]] on Mar 22, 2025 |- ![[:en:Levan_Makashvili|Levan Makashvili]] |- | # {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Philippines}} [[:en:Mark_Eddiva|Mark Eddiva]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Edgar_vs._Faber|UFC Fight Night: Edgar vs. Faber]] on May 16, 2015 # {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Hacran_Dias|Hacran Dias]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Machida_vs._Romero|UFC Fight Night: Machida vs. Romero]] on Jun 27, 2015 # {{Flagicon image|Solid_orange.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Damon_Jackson|Damon Jackson]] at [[:en:UFC_on_Fox:_Johnson_vs._Bader|UFC on Fox: Johnson vs. Bader]] on Jan 30, 2016 |} {| class="wikitable" |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Mackenzie_Dern|Mackenzie Dern]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Amanda_Ribas|Amanda Ribas]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Dern_vs._Ribas_2|UFC Fight Night: Dern vs. Ribas 2]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !11/01/2025 |- |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]]''' ![[:en:UFC_311|UFC 311]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !18/01/2025 |- |{{Flag icon|Nigeria}} '''[[:en:Israel_Adesanya|Israel Adesanya]]''' |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Adesanya_vs._Imavov|UFC Fight Night: Adesanya vs. Imavov]] |{{Flag icon|Saudi Arabia}} '''[[:en:Riyadh|Riyadh]]''' !01/02/2025 |- |{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Sean_Strickland|Sean Strickland]]''' ![[:en:UFC_312|UFC 312]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Sydney|Sydney]]''' !09/02/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jared_Cannonier|Jared Cannonier]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gregory_Rodrigues|Gregory Rodrigues]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Cannonier_vs._Rodrigues|UFC Fight Night: Cannonier vs. Rodrigues]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !15/02/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Henry_Cejudo|Henry Cejudo]]''' |{{Flag icon|China}} '''[[:en:Song_Yadong|Song Yadong]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Cejudo_vs._Song|UFC Fight Night: Cejudo vs. Song]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Seattle|Seattle]]''' !22/02/2025 |- |{{Flag icon|Portugal}} '''[[:en:Manel_Kape|Manel Kape]]''' |{{Flag icon|Kazakhstan}} '''[[:en:Asu_Almabayev|Asu Almabayev]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Almabayev|UFC Fight Night: Kape vs. Almabayev]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !01/03/2025 |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' ![[:en:UFC_313|UFC 313]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !08/03/2025 |- |{{Flag icon|Italy}} '''[[:en:Marvin_Vettori|Marvin Vettori]]''' |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Roman_Dolidze|Roman Dolidze]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !15/03/2025 |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Leon_Edwards|Leon Edwards]]''' |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''Sean Brady''']] ![[:en:UFC_Fight_Night:_Edwards_vs._Brady|UFC Fight Night: Edwards vs. Brady]] |{{Flag icon|UK}} '''[[:en:London|London]]''' !22/03/2025 |- |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Brandon_Moreno|Brandon Moreno]]''' |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Steve_Erceg|Steve Erceg]]''' ![[:en:UFC_on_ESPN:_Moreno_vs._Erceg|UFC on ESPN: Moreno vs. Erceg]] |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Mexico_City|Mexico City]]''' !29/03/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Josh_Emmett|Josh Emmett]]''' |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]''' ![[:en:UFC_on_ESPN:_Emmett_vs._Murphy|UFC on ESPN: Emmett vs. Murphy]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !05/04/2025 |- |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:UFC_314|UFC 314]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Miami|Miami]]''' !12/04/2025 |- |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Carlos_Prates|Carlos Prates]]''' ![[:en:UFC_on_ESPN:_Machado_Garry_vs._Prates|UFC on ESPN: Machado Garry vs. Prates]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Kansas_City,_Missouri|'''Kansas City''']] !26/04/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]''' ![[:en:UFC_on_ESPN:_Sandhagen_vs._Figueiredo|UFC on ESPN: Sandhagen vs. Figueiredo]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Des_Moines,_Iowa|'''Des Moines''']] !03/05/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Belal_Muhammad|Belal Muhammad]]''' |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' ![[:en:UFC_315|UFC 315]] |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Montreal|Montreal]]''' !10/05/2025 |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gilbert_Burns|Gilbert Burns]]''' |{{Flag icon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''Michael Morales''']] ![[:en:UFC_Fight_Night:_Burns_vs._Morales|UFC Fight Night: Burns vs. Morales]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !17/05/2025 |- |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Mateusz_Gamrot|Mateusz Gamrot]]''' |{{Flag icon|Slovakia}} '''[[:en:Ľudovít_Klein|Ľudovít Klein]]''' ![[:en:UFC_on_ESPN:_Gamrot_vs._Klein|UFC on ESPN: Gamrot vs. Klein]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !31/05/2025 |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] ![[:en:UFC_316|UFC 316]] |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|Newark]]''' !07/06/2025 |- |{{Flag icon|Nigeria}} '''[[:en:Kamaru_Usman|Kamaru Usman]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Joaquin_Buckley|Joaquin Buckley]]''' ![[:en:UFC_on_ESPN:_Usman_vs._Buckley|UFC on ESPN: Usman vs. Buckley]] |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Atlanta|Atlanta]]''' !14/06/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jamahal_Hill|Jamahal Hill]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Khalil_Rountree_Jr.|Khalil Rountree Jr.]]''' ![[:en:UFC_on_ABC:_Hill_vs._Rountree_Jr.|UFC on ABC: Hill vs. Rountree Jr.]] |{{Flag icon|Azerbaijan}} '''[[:en:Baku|Baku]]''' !21/06/2025 |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' ![[:en:UFC_317|UFC 317]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !28/06/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Derrick_Lewis|Derrick Lewis]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Glover_Teixeira|Glover Teixeira]]''' ![[:en:UFC_on_ESPN:_Lewis_vs._Teixeira|UFC on ESPN: Lewis vs. Teixeira]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Nashville,_Tennessee|'''Nashville''']] !12/07/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Max_Holloway|Max Holloway]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Dustin_Poirier|Dustin Poirier]]''' ![[:en:UFC_318|UFC 318]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_Orleans|New Orleans]]''' !19/07/2025 |- |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']] |{{Flag icon|Netherlands}} '''[[:en:Reinier_de_Ridder|Reinier de Ridder]]''' ![[:en:UFC_on_ABC:_Whittaker_vs._de_Ridder|UFC on ABC: Whittaker vs. de Ridder]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]''' !26/07/2025 |- |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Tatsuro_Taira|Tatsuro Taira]]''' |{{Flag icon|South Korea}} [[:en:Park_Hyun-sung|'''Park Hyun-Sung''']] ![[:en:UFC_on_ESPN:_Taira_vs._Park|UFC on ESPN: Taira vs. Park]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !02/08/2025 |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Roman_Dolidze|Roman Dolidze]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Anthony_Hernandez|Anthony Hernandez]]''' ![[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !09/08/2025 |- |{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]''' |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:UFC_319|UFC 319]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Chicago|Chicago]]''' !16/08/2025 |- |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''Johnny Walker''']] |{{Flag icon|China}} '''[[:en:Zhang_Mingyang|Zhang Mingyang]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Walker_vs._Zhang|UFC Fight Night: Walker vs. Zhang]] |{{Flag icon|China}} '''[[:en:Shanghai|Shanghai]]''' !23/08/2025 |- |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Caio_Borralho|Caio Borralho]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Imavov_vs._Borralho|UFC Fight Night: Imavov vs. Borralho]] |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Paris|Paris]]''' !06/09/2025 |- |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Jean_Silva|Jean Silva]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Lopes_vs._Silva|UFC Fight Night: Lopes vs. Silva]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:San_Antonio|San Antonio]]''' !13/06/2025 |- |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Dominick_Reyes|Dominick Reyes]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Ulberg_vs._Reyes|UFC Fight Night: Ulberg vs. Reyes]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Perth|Perth]]''' !28/09/2025 |- |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' ![[:en:UFC_320|UFC 320]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !04/10/2025 |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Mateusz_Gamrot|Mateusz Gamrot]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Oliveira_vs._Gamrot|UFC Fight Night: Oliveira vs. Gamrot]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Rio_de_Janeiro|Rio de Janeiro]]''' !11/10/2025 |- |{{Flag icon|Netherlands}} '''[[:en:Reinier_de_Ridder|Reinier de Ridder]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brendan_Allen|Brendan Allen]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_de_Ridder_vs._Allen|UFC Fight Night: de Ridder vs. Allen]] |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Vancouver|Vancouver]]''' !18/10/2025 |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' ![[:en:UFC_321|UFC 321]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]''' !25/10/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Steve_Garcia|Steve Garcia]]''' |{{Flag icon|Uganda}} '''[[:en:David_Onama|David Onama]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Garcia_vs._Onama|UFC Fight Night: Garcia vs. Onama]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !01/11/2025 |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gabriel_Bonfim|Gabriel Bonfim]]''' |{{Flag icon|Jamaica}} [[:en:Randy_Brown_(fighter)|'''Randy Brown''']] ![[:en:UFC_Fight_Night:_Bonfim_vs._Brown|UFC Fight Night: Bonfim vs. Brown]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !08/11/2025 |- |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:UFC_322|UFC 322]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_York_City|New York City]]''' !15/11/2025 |- |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Arman_Tsarukyan|Arman Tsarukyan]]''' |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Dan_Hooker|Dan Hooker]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Tsarukyan_vs._Hooker|UFC Fight Night: Tsarukyan vs. Hooker]] |{{Flag icon|Qatar}} '''[[:en:Doha|Doha]]''' !22/11/2025 |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !06/12/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brandon_Royval|Brandon Royval]]''' |{{Flag icon|Portugal}} '''[[:en:Manel_Kape|Manel Kape]]''' ![[:en:UFC_on_ESPN:_Royval_vs._Kape|UFC on ESPN: Royval vs. Kape]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !13/12/2025 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]''' ![[:en:UFC_324|UFC 324]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !24/01/2026 |- |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:UFC_325|UFC 325]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Sydney|Sydney]]''' !01/02/2026 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Mario_Bautista|Mario Bautista]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Vinicius_Oliveira|Vinicius Oliveira]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Bautista_vs._Oliveira|UFC Fight Night: Bautista vs. Oliveira]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !07/02/2026 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Sean_Strickland|Sean Strickland]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Anthony_Hernandez|Anthony Hernandez]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Strickland_vs._Hernandez|UFC Fight Night: Strickland vs. Hernandez]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Houston|Houston]]''' !21/02/2026 |- |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Brandon_Moreno|Brandon Moreno]]''' |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lone'er_Kavanagh|Lone'er Kavanagh]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moreno_vs._Kavanagh|UFC Fight Night: Moreno vs. Kavanagh]] |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Mexico_City|Mexico City]]''' !28/02/2026 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Max_Holloway|Max Holloway]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' ![[:en:UFC_326|UFC 326]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !07/03/2026 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Josh_Emmett|Josh Emmett]]''' |{{Flag icon|Argentina}} '''[[:en:Kevin_Vallejos|Kevin Vallejos]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Emmett_vs._Vallejos|UFC Fight Night: Emmett vs. Vallejos]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !14/03/2026 |- |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] |{{Flag icon|UK}} '''[[:en:London|London]]''' !21/03/2026 |- |{{Flag icon|Nigeria}} '''[[:en:Israel_Adesanya|Israel Adesanya]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Joe_Pyfer|Joe Pyfer]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Adesanya_vs._Pyfer|UFC Fight Night: Adesanya vs. Pyfer]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Seattle|Seattle]]''' !28/03/2026 |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]]''' |{{Flag icon|Scotland}} [[:en:Chris_Duncan_(fighter)|'''Chris Duncan''']] ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moicano_vs._Duncan|UFC Fight Night: Moicano vs. Duncan]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !04/04/2026 |- |{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]]''' |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]''' ![[:en:UFC_327|UFC 327]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Miami|Miami]]''' !11/04/2026 |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gilbert_Burns|Gilbert Burns]]''' |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Mike_Malott|Mike Malott]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Burns_vs._Malott|UFC Fight Night: Burns vs. Malott]] |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Winnipeg|Winnipeg]]''' !18/04/2026 |- |{{Flag icon|US}} [[:en:Aljamain_Sterling|'''Aljamain Sterling''']] |{{Flagicon|მაროკო}} [[:en:Youssef_Zalal|'''Youssef Zalal''']] ![[:en:UFC_Fight_Night_274|UFC Fight Night: Sterling vs. Zalal]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !25/04/2026 |- |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Carlos_Prates|Carlos Prates]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Della_Maddalena_vs._Prates|UFC Fight Night: Della Maddalena vs. Prates]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Perth|Perth]]''' !02/05/2026 |- |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Sean_Strickland|Sean Strickland]]''' ![[:en:UFC_328|UFC 328]] |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|Newark]]''' !09/05/2025 |- |{{Flag icon|England}} [[:en:Arnold_Allen|'''Arnold Allen''']] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[Melquizael Costa]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night_276|UFC Fight Night: Allen vs. Costa]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !16/05/2026 |- |{{Flag icon|China}} '''[[:en:Song_Yadong|Song Yadong]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night_277|UFC Fight Night: Song vs. Figueiredo]] |'''{{დროშა|Macau}}''' !30/05/2026 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Belal_Muhammad|Belal Muhammad]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gabriel_Bonfim|Gabriel Bonfim]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night_278|UFC Fight Night: Muhammad vs. Bonfim]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !06/06/2026 |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Washington,_D.C.|'''Washington''']] !14/06/2026 |} {| class="wikitable" |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]]''' ! rowspan="2" |[[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !''Makhachev is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]]''' ![[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] !''Dvalishvili is defending his title.'' |- |{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Sean_Strickland|Sean Strickland]]''' ![[:en:UFC_312|UFC 312]] ![[საშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Middleweight]] !''du Plessis is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' ![[:en:UFC_313|UFC 313]] ![[ქვემძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Light Heavyweight]] !''Pereira is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:UFC_314|UFC 314]] ![[ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Featherweight]] !''Vacated title fight.'' |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Belal_Muhammad|Belal Muhammad]]''' |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' ![[:en:UFC_315|UFC 315]] ![[ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Welterweight]] !''Muhammad is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] ![[:en:UFC_316|UFC 316]] ![[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] !''Dvalishvili is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' ! rowspan="2" |[[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !''Vacated title fight.'' |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Kai_Kara-France|Kai Kara-France]]''' ![[უმსუბუქესი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Flyweight]] !''Pantoja is defending his title.'' |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Max_Holloway|Max Holloway]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Dustin_Poirier|Dustin Poirier]]''' ![[:en:UFC_318|UFC 318]] ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !''Holloway is defending his BMF title.'' |- |{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]''' |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:UFC_319|UFC 319]] ![[საშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Middleweight]] !''du Plessis is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' ! rowspan="2" |[[:en:UFC_320|UFC 320]] ![[ქვემძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Light Heavyweight]] !''Ankalaev is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]]''' ![[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] !''Dvalishvili is defending his title.'' |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' ![[:en:UFC_321|UFC 321]] ![[მძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Heavyweight]] !''Aspinall is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:UFC_322|UFC 322]] ![[ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Welterweight]] !''Della Maddalena is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' ! rowspan="2" |[[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] !''Dvalishvili is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' ![[უმსუბუქესი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Flyweight]] !''Pantoja is defending his title.'' |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]''' ![[:en:UFC_324|UFC 324]] ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !''Interim title fight.'' |- |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:UFC_325|UFC 325]] ![[ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Featherweight]] !''Volkanovski is defending his title.'' |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Max_Holloway|Max Holloway]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' ![[:en:UFC_326|UFC 326]] ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !''Holloway is defending his BMF title.'' |- |{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]]''' |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]''' ![[:en:UFC_327|UFC 327]] ![[ქვემძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Light Heavyweight]] !''Vacated title fight.'' |- |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Sean_Strickland|Sean Strickland]]''' ! rowspan="2" |[[:en:UFC_328|UFC 328]] ![[საშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Middleweight]] !''Chimaev is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Tatsuro_Taira|Tatsuro Taira]]''' ![[უმსუბუქესი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Flyweight]] !''Van is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ! rowspan="2" |[[:en:UFC_Freedom_250|UFC WH]] ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !''Topuria is defending his title.'' |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' ![[მძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Heavyweight]] !''Interim title fight.'' |} {| class="wikitable" ![[:en:Arman_Tsarukyan|Arman Tsarukyan]] !{{Flag icon|Armenia}} |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Armenia|Armenia]]''' !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Armenians|Armenians]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Dan_Hooker|Dan Hooker]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:Azamat_Murzakanov|Azamat Murzakanov]] !{{Flag icon|Russia}} |{{Flag icon|ადიღე}} [[:en:Adygea|'''Circassia''']] !{{Flag icon|Russia}} |{{Flag icon|ადიღე}} '''[[:en:Circassians|Circassians]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|Serbia}} '''[[:en:Aleksandar_Rakić|Aleksandar Rakić]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Georgia_(country)|'''Georgia''']] !{{Flag icon|Germany}} |{{Flagicon image|Flag_of_The_Principality_of_Mingrelia_(Portolan_1560).svg}} '''[[:en:Mingrelians|Mingrelians]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]] !{{Flag icon|Russia}} |'''{{Flag|Dagestan}}''' !{{Flag icon|Russia}} |{{Flagicon image|Lak_people_flag.png}} [[:en:Laks_(Caucasus)|'''Laks''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]] !{{Flag icon|UAE}} |'''{{Flag|Chechen Republic of Ichkeria|name=Chechnya}}''' !{{Flag icon|Russia}} |{{Flag icon|Chechen Republic of Ichkeria}} '''[[:en:Chechens|Chechens]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]] !{{Flag icon|Russia}} |'''{{Flag|Dagestan}}''' !{{Flag icon|Russia}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Georgia_(country)|'''Georgia''']] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Georgians|Georgians]]''' ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]] !{{Flag icon|Russia}} |'''{{Flag|Ingushetia}}''' !{{Flag icon|Russia}} |{{Flag icon|Ingushetia}} '''[[:en:Ingushetians|Ingushetians]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[:en:Lerone_Murphy|'''Lerone Murphy''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]] !{{Flag icon|France}} |'''{{Flag|Dagestan}}''' !{{Flag icon|Russia}} |{{Flagicon image|Flag_of_Kumyks.svg}} '''[[:en:Kumyks|Kumyks]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Caio_Borralho|Caio Borralho]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:Rafael_Fiziev|Rafael Fiziev]] !{{Flag icon|Azerbaijan}} |'''{{Flag|Azerbaijan}}''' !{{Flag icon|Kazakhstan}} |{{Flag icon|Azerbaijan}} '''[[:en:Azerbaijanis|Azerbaijanis]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Maurício_Ruffy|Maurício Ruffy]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:Rizvan_Kuniev|Rizvan Kuniev]] !{{Flag icon|Russia}} |'''{{Flag|Dagestan}}''' !{{Flag icon|Russia}} !''Unknown.'' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Jailton_Almeida|Jailton Almeida]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:Roman_Dolidze|Roman Dolidze]] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Georgia_(country)|'''Georgia''']] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Georgians|Georgians]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |'''{{Flag icon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|Christian Leroy Duncan]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:Shamil_Gaziev|Shamil Gaziev]] !{{Flag icon|Bahrain}} |'''{{Flag|Dagestan}}''' !{{Flag icon|Russia}} !''Unknown.'' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|Dominican Republic}} '''[[:en:Waldo_Cortes-Acosta|Waldo Cortes-Acosta]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:Tagir_Ulanbekov|Tagir Ulanbekov]] !{{Flag icon|Russia}} |'''{{Flag|Dagestan}}''' !{{Flag icon|Russia}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Kyoji_Horiguchi|Kyoji Horiguchi]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]] !{{Flag icon|Russia}} |'''{{Flag|Dagestan}}''' !{{Flag icon|Russia}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |} {| class="wikitable" ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' ![[:en:UFC_295|UFC 295]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Sergei_Pavlovich|Sergei Pavlovich]]''' !0 !15-3-0 !21/06/2025 |- ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' ![[:en:UFC_320|UFC 320]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' !0 !13-3-0 !04/10/2025 |- ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:UFC_319|UFC 319]] |{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]''' !0 !15-0-0 !16/08/2025 |- ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:UFC_322|UFC 322]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' !0 !28-1-0 !15/11/2025 |- ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:UFC_317|UFC 317]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' !0 !17-0-0 !28/06/2025 |- ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' ![[:en:UFC_314|UFC 314]] |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:Diego_Lopes_(fighter)|1]] !28-4-0 !12/04/2025 |- ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !0 !25-5-0 !06/12/2025 |- ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' !0 !16-2-0 !06/12/2025 |} {| class="wikitable" |+ !1 |{{Flagicon|USA}} [[:en:Jorge_Masvidal|'''Jorge Masvidal''']] ![[:en:UFC_244|UFC 244]] !Technical Knockout R3 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Nate_Diaz|Nate Diaz]]''' !- !02/11/2019 |'''{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|New York City]]''' |- !2 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[:en:UFC_291|UFC 291]] !Knockout R2 |'''{{Flagicon|USA}} [[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]]''' !- !29/07/2023 |'''{{Flagicon|USA}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|Salt Lake City]]''' |- !3 |'''{{Flagicon|USA}} [[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]]''' ![[:en:UFC_300|UFC 300]] !Knockout R5 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[დასტინ პორიე|1]] !13/04/2024 |'''{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|Las Vegas]]''' |- !4 |{{Flagicon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] ![[:en:UFC_326|UFC 326]] !Decision R5 |'''{{Flagicon|USA}} [[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]]''' !- !07/03/2026 |'''{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|Las Vegas]]''' |} {| class="wikitable" |{{Flagicon|ავღანეთი}} [[:en:Farid_Basharat|'''Farid Basharat''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !15-0-0 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[Jean Matsumoto]]''' !15 |- |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !15-0-0 |{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]''' !C |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Azamat_Murzakanov|Azamat Murzakanov]]''' ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !16-0-0 |{{Flag icon|Serbia}} '''[[:en:Aleksandar_Rakić|Aleksandar Rakić]]''' !6 |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !17-0-0 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' !C |- |{{Flag icon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''Michael Morales''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !19-0-0 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''Sean Brady''']] !3 |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !20-0-0 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]''' !1 |} {| class="wikitable" |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' !TKO R5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Tony_Ferguson|Tony Ferguson]]''' ![[:en:UFC_249|UFC 249]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Khabib_Nurmagomedov|Khabib Nurmagomedov]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |- |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' !TKO R3 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Derrick_Lewis|Derrick Lewis]]''' ![[:en:UFC_265|UFC 265]] |{{Flag icon|Cameroon}} '''[[:en:Francis_Ngannou|Francis Ngannou]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]]''' ![[:en:UFC_267|UFC 267]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Aljamain_Sterling|Aljamain Sterling]]''' ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |- |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Brandon_Moreno|Brandon Moreno]]''' !TKO R3 |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Kai_Kara-France|Kai Kara-France]]''' ![[:en:UFC_277|UFC 277]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]''' ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |- |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Yair_Rodríguez|Yair Rodríguez]]''' !Submission R2 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Josh_Emmett|Josh Emmett]]''' ![[:en:UFC_284|UFC 284]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' !Knockout R1 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Sergei_Pavlovich|Sergei Pavlovich]]''' ![[:en:UFC_295|UFC 295]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jon_Jones|Jon Jones]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]''' ![[:en:UFC_324|UFC 324]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |} {| class="wikitable" ![[:en:UFC_on_ESPN:_Barboza_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Barboza vs. Chikadze]] |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Giga_Chikadze|'''G. Chikadze''']] !TKO R3 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Edson_Barboza|'''E. Barboza''']] !28/08/2021 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Kattar vs. Chikadze]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Calvin_Kattar|'''C. Kattar''']] !DEC R5 |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Giga_Chikadze|'''G. Chikadze''']] !15/01/2022 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Yan_vs._Dvalishvili|UFC Fight Night: Yan vs. Dvalishvili]] |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''M. Dvalishvili''']] !DEC R5 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''P. Yan''']] !11/03/2023 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_on_ABC:_Emmett_vs._Topuria|UFC on ABC: Emmett vs. Topuria]] |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Ilia_Topuria|'''I. Topuria''']] !DEC R5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''J. Emmett''']] !24/06/2023 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jacksonville,_Florida|'''Jacksonville''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Dolidze_vs._Imavov|UFC Fight Night: Dolidze vs. Imavov]] |{{Flag icon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''N. Imavov''']] !DEC R5 |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Roman_Dolidze|'''R. Dolidze''']] !03/02/2024 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_298|UFC 298]] |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Ilia_Topuria|'''I. Topuria''']] !KO R2 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''A. Volkanovski''']] !17/02/2024 |{{Flag icon|US}} [[:en:Anaheim,_California|'''Anaheim''']] |- ![[:en:UFC_306|UFC 306]] |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''M. Dvalishvili''']] !DEC R5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''S. O'Malley''']] !14/09/2024 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_308|UFC 308]] |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Ilia_Topuria|'''I. Topuria''']] !KO R3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|'''M. Holloway''']] !26/10/2024 |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]''' |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]] |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Roman_Dolidze|'''R. Dolidze''']] !DEC R5 |{{Flag icon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''M. Vettori''']] !15/03/2025 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Ilia_Topuria|'''I. Topuria''']] !KO R1 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Charles_Oliveira|'''C. Oliveira''']] !28/06/2025 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']] !SUB R4 |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Roman_Dolidze|'''R. Dolidze''']] !09/08/2025 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''P. Yan''']] !DEC R5 |{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''M. Dvalishvili''']] !06/12/2025 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |} {| class="wikitable" |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Khabib_Nurmagomedov|Khabib Nurmagomedov]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] ![[:en:UFC_223|UFC 223]] ![[:en:Conor_McGregor|1]] [[:en:Dustin_Poirier|2]] [[:en:Justin_Gaethje|3]] !07/04/2018 |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] ![[:en:UFC_251|UFC 251]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_323|UFC 323]] !0 !<nowiki>11/07/2020 | 06/12/2025</nowiki> |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Welterweight|Welterweight]] ![[:en:UFC_280|UFC 280]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|UFC 322]] ![[:en:Alexander_Volkanovski|1]] [[:en:Alexander_Volkanovski|2]] [[:en:Dustin_Poirier|3]] [[:en:Renato_Moicano|4]] !<nowiki>22/10/2022 | 15/11/2025</nowiki> |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ![[:en:UFC_313|UFC 313]] !0 !08/03/2025 |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Michael_Bisping|Michael Bisping]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] ![[:en:UFC_199|UFC 199]] ![[:en:Dan_Henderson|1]] !04/06/2016 |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Leon_Edwards|Leon Edwards]]''' ![[:en:Welterweight|Welterweight]] ![[:en:UFC_278|UFC 278]] ![[:en:Kamaru_Usman|1]] [[:en:Colby_Covington|2]] !20/08/2022 |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:UFC_295|UFC 295]] ![[:en:Curtis_Blaydes|1]] [[:en:Ciryl_Gane|!]] !11/11/2023 |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] ![[:en:UFC_298|UFC 298]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:Max_Holloway|1]] !<nowiki>17/02/2024 | 28/06/2025</nowiki> |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] ![[:en:UFC_306|UFC 306]] ![[:en:Umar_Nurmagomedov|1]] [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|2]] [[:en:Cory_Sandhagen|3]] !14/09/2024 |- |{{Flag icon|Netherlands}} '''[[:en:Bas_Rutten|Bas Rutten]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:UFC_20|UFC 20]] !0 !07/05/1999 |- |{{Flag icon|Belarus}} '''[[:en:Andrei_Arlovski|Andrei Arlovski]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:UFC_51|UFC 51]] ![[:en:Paul_Buentello|1]] !12/08/2005 |- |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Conor_McGregor|Conor McGregor]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] ![[:en:UFC_194|UFC 194]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_205|UFC 205]] !0 !<nowiki>12/12/2015 | 12/11/2016</nowiki> |- |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]]''' ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ![[:en:UFC_253|UFC 253]] ![[:en:Israel_Adesanya|1]] !27/09/2020 |- |{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]]''' ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ![[:en:UFC_275|UFC 275]] !0 !12/06/2022 |} {| class="wikitable" ! colspan="2" |[[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ! colspan="2" |[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ! colspan="2" |[[:en:Middleweight|Middleweight]] ! colspan="2" |[[:en:Welterweight|Welterweight]] |- !C |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' !C |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' !C |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' !C |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' |- !1 |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' !1 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' !1 |{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]''' !1 |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' |- !2 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Alexander_Volkov_(fighter)|'''Alexander Volkov''']] !2 |{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]]''' !2 |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]]''' !2 |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]]''' |- !3 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Sergei_Pavlovich|Sergei Pavlovich]]''' !3 |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]''' !3 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Sean_Strickland|Sean Strickland]]''' !3 |{{Flag icon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''Michael Morales''']] |- !4 |{{Flag icon|Dominican Republic}} '''[[:en:Waldo_Cortes-Acosta|Waldo Cortes-Acosta]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Khalil_Rountree_Jr.|Khalil Rountree Jr.]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brendan_Allen|Brendan Allen]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Belal_Muhammad|Belal Muhammad]]''' |- !5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Curtis_Blaydes|Curtis Blaydes]]''' !5 |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]]''' !5 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Caio_Borralho|Caio Borralho]]''' !5 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Carlos_Prates|Carlos Prates]]''' |- !6 |{{Flag icon|Moldova}} '''[[:en:Serghei_Spivac|Serghei Spivac]]''' !6 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Azamat_Murzakanov|Azamat Murzakanov]]''' !6 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Anthony_Hernandez|Anthony Hernandez]]''' !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''Sean Brady''']] |- !7 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Rizvan_Kuniev|Rizvan Kuniev]]''' !7 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jamahal_Hill|Jamahal Hill]]''' !7 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Joe_Pyfer|Joe Pyfer]]''' !7 |{{Flag icon|Nigeria}} '''[[:en:Kamaru_Usman|Kamaru Usman]]''' |- !8 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Derrick_Lewis|Derrick Lewis]]''' !8 |{{Flag icon|შვეიცარია}} '''[[:en:Volkan_Oezdemir|Volkan Oezdemir]]''' !8 |{{Flag icon|Netherlands}} '''[[:en:Reinier_de_Ridder|Reinier de Ridder]]''' !8 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Leon_Edwards|Leon Edwards]]''' |- !9 |{{Flag icon|Croatia}} '''[[:en:Ante_Delija|Ante Delija]]''' !9 |{{Flag icon|Uzbekistan}} '''[[:en:Bogdan_Guskov|Bogdan Guskov]]''' !9 |{{Flag icon|Nigeria}} '''[[:en:Israel_Adesanya|Israel Adesanya]]''' !9 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Joaquin_Buckley|Joaquin Buckley]]''' |- !10 |{{Flag icon|US}} '''[[Tyrell Fortune]]''' !10 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Dominick_Reyes|Dominick Reyes]]''' !10 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']] !10 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gabriel_Bonfim|Gabriel Bonfim]]''' |- !11 |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Marcin_Tybura|Marcin Tybura]]''' !11 |{{Flag icon|Serbia}} '''[[:en:Aleksandar_Rakić|Aleksandar Rakić]]''' !11 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jared_Cannonier|Jared Cannonier]]''' !11 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gilbert_Burns|Gilbert Burns]]''' |- !12 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Tallison_Teixeira|Tallison Teixeira]]''' !12 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''Johnny Walker''']] !12 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gregory_Rodrigues|Gregory Rodrigues]]''' !12 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Michael_Page|Michael Page]]''' |- !13 |{{Flag icon|Bahrain}} '''[[:en:Shamil_Gaziev|Shamil Gaziev]]''' !13 |{{Flag icon|Ukraine}} '''[[:en:Nikita_Krylov|Nikita Krylov]]''' !13 |{{Flag icon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|'''Christian Duncan''']] !13 |{{Flag icon|Serbia}} '''[[:en:Uroš_Medić|Uroš Medić]]''' |- !14 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Mick_Parkin|Mick Parkin]]''' !14 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Dustin_Jacoby|Dustin Jacoby]]''' !14 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Paulo_Costa|Paulo Costa]]''' !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Daniel_Rodriguez_(fighter)|'''Daniel Rodriguez''']] |- !15 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Valter_Walker|Valter Walker]]''' !15 |{{Flag icon|China}} '''[[:en:Zhang_Mingyang|Zhang Mingyang]]''' !15 |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Roman_Dolidze|Roman Dolidze]]''' !15 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Colby_Covington|Colby Covington]]''' |- ! colspan="2" |[[:en:Lightweight|Lightweight]] ! colspan="2" |[[:en:Featherweight|Featherweight]] ! colspan="2" |[[:en:Bantamweight|Bantamweight]] ! colspan="2" |[[:en:Flyweight|Flyweight]] |- !C |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' !C |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alex Volkanovkski''']] !C |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' !C |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' |- !IC |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' !1 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' !1 |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !1 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' |- !2 |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Arman_Tsarukyan|Arman Tsarukyan]]''' !2 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] !2 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]]''' !2 |{{Flag icon|Portugal}} '''[[:en:Manel_Kape|Manel Kape]]''' |- !3 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' !3 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]''' !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] !3 |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Tatsuro_Taira|Tatsuro Taira]]''' |- !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Max_Holloway|Max Holloway]]''' !4 |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Yair_Rodríguez|Yair Rodríguez]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brandon_Royval|Brandon Royval]]''' |- !5 |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Benoît_Saint_Denis|Benoît Saint Denis]]''' !5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Aljamain_Sterling|Aljamain Sterling]]''' !5 |{{Flag icon|China}} '''[[:en:Song_Yadong|Song Yadong]]''' !5 |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Kyoji_Horiguchi|Kyoji Horiguchi]]''' |- !6 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]''' !6 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Jean_Silva|Jean Silva]]''' !6 |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Aiemann_Zahabi|Aiemann Zahabi]]''' !6 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lone'er_Kavanagh|Lone'er Kavanagh]]''' |- !7 |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Dan_Hooker|Dan Hooker]]''' !7 |{{Flag icon|Morocco}} '''[[:en:Youssef_Zalal|Youssef Zalal]]''' !7 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]''' !7 |{{Flag icon|Iraq}} '''[[:en:Amir_Albazi|Amir Albazi]]''' |- !8 |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Mateusz_Gamrot|Mateusz Gamrot]]''' !8 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Arnold_Allen|Arnold Allen]]''' !8 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Mario_Bautista|Mario Bautista]]''' !8 |{{Flag icon|Kazakhstan}} '''[[:en:Asu_Almabayev|Asu Almabayev]]''' |- !9 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Maurício_Ruffy|Maurício Ruffy]]''' !9 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Steve_Garcia|Steve Garcia]]''' !9 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:David_Martínez_(fighter)|'''David Martínez''']] !9 |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Brandon_Moreno|Brandon Moreno]]''' |- !10 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]]''' !10 |{{Flag icon|Argentina}} '''[[:en:Kevin_Vallejos|Kevin Vallejos]]''' !10 |{{Flag icon|Ecuador}} '''[[:en:Marlon_Vera|Marlon Vera]]''' !10 |{{Flag icon|US}} [[:en:Alex_Perez_(fighter)|'''Alex Perez''']] |- !11 |{{Flag icon|Azerbaijan}} '''[[:en:Rafael_Fiziev|Rafael Fiziev]]''' !11 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brian_Ortega|Brian Ortega]]''' !11 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Payton_Talbott|Payton Talbott]]''' !11 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Tim_Elliott|Tim Elliott]]''' |- !12 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Beneil_Dariush|Beneil Dariush]]''' !12 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Melquizael_Costa|Melquizael Costa]]''' !12 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Vinicius_Oliveira|Vinicius Oliveira]]''' !12 |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Steve_Erceg|Steve Erceg]]''' |- !13 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Michael_Chandler|Michael Chandler]]''' !13 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Patrício_Pitbull|Patrício Pitbull]]''' !13 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Raul_Rosas_Jr.|'''Raul Rosas Jr.''']] !13 |{{Flag icon|US}} [[:en:Charles_Johnson_(fighter)|'''Charles Johnson''']] |- !14 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Manuel_Torres_(fighter)|'''Manuel Torres''']] !14 |{{Flag icon|Uganda}} '''[[:en:David_Onama|David Onama]]''' !14 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Montel_Jackson|Montel Jackson]]''' !14 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Tagir_Ulanbekov|Tagir Ulanbekov]]''' |- !15 |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Farès_Ziam|Farès Ziam]]''' !15 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Josh_Emmett|Josh Emmett]]''' !15 |{{Flagicon|ავღანეთი}} [[:en:Farid_Basharat|'''Farid Basharat''']] !15 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Bruno_Silva_(fighter)|'''Bruno Silva''']] |} {| class="wikitable" |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Randy_Couture|Randy Couture]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ![[:en:UFC_68|UFC 68]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_49|UFC 49]] !19-11-0 !THE NATURAL !1 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:B.J._Penn|B.J. Penn]]''' ![[:en:Welterweight|Welterweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] ![[:en:UFC_46|UFC 46]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_80|UFC 80]] !16-14-2 !THE PRODIGY !2 |- |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Conor_McGregor|Conor McGregor]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] ![[:en:UFC_194|UFC 194]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_205|UFC 205]] !22-6-0 !THE NOTORIOUS !3 |- |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Georges_St-Pierre|Georges St-Pierre]]''' ![[:en:Welterweight|Welterweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Middleweight|Middleweight]] ![[:en:UFC_83|UFC 83]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_217|UFC 217]] !26-2-0 !RUSH !4 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Daniel_Cormier|Daniel Cormier]]''' ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:UFC_187|UFC 187]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_226|UFC 226]] !22-3-0 !DC !5 |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Amanda_Nunes|Amanda Nunes]]''' ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Featherweight|Featherweight]] ![[:en:UFC_200|UFC 200]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_232|UFC 232]] !23-5-0 !THE LIONESS !6 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Henry_Cejudo|Henry Cejudo]]''' ![[:en:Flyweight|Flyweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Bantamweight|Bantamweight]] ![[:en:UFC_227|UFC 227]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_238|UFC 238]] !16-6-0 !TRIPLE C !7 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jon_Jones|Jon Jones]]''' ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:UFC_232|UFC 232]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_285|UFC 285]] !28-1-0 !BONES !8 |- |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ![[:en:UFC_281|UFC 281]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_320|UFC 320]] !13-3-0 !POATAN !9 |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] ![[:en:UFC_298|UFC 298]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_317|UFC 317]] !17-0-0 !EL MATADOR !10 |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Welterweight|Welterweight]] ![[:en:UFC_280|UFC 280]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|UFC 322]] !28-1-0 !N/A !11 |} {| class="wikitable" ![[:en:UFC_300|UFC 300: Pereira vs. Hill]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] |{{Flag icon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|'''J. Hill''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_301|UFC 301: Pantoja vs. Erceg]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''A. Pantoja''']] |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Steve_Erceg|'''S. Erceg''']] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Rio_de_Janeiro|Rio de Janeiro]]''' |- ![[:en:UFC_302|UFC 302: Makhachev vs. Poirier]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|I. Makhachev]]''' |{{Flag icon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_303|UFC 303: Pereira vs. Procházka 2]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_304|UFC 304: Edwards vs. Muhammad 2]] |{{Flagicon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''L. Edwards''']] |{{Flag icon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|UK}} '''[[:en:Manchester|Manchester]]''' |- ![[:en:UFC_305|UFC 305: du Plessis vs. Adesanya]] |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Perth|Perth]]''' |- ![[:en:UFC_306|UFC 306: O'Malley vs. Dvalishvili]] |{{Flag icon|US}} [[შონ ო’მალი|'''S. O'Malley''']] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]''' ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_307|UFC 307: Pereira vs. Rountree Jr.]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] |{{Flag icon|US}} [[:en:Khalil_Rountree_Jr.|'''K. Rountree Jr.''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Salt_Lake_City|Salt Lake City]]''' |- ![[:en:UFC_308|UFC 308: Topuria vs. Holloway]] |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] |{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]''' |- ![[:en:UFC_309|UFC 309: Jones vs. Miocic]] |{{Flag icon|US}} [[ჯონ ჯონსი|'''J. Jones''']] |{{Flag icon|US}} [[სტიპე მიოჩიჩი|'''S. Miocic''']] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_York_City|New York City]]''' |- ![[:en:UFC_310|UFC 310: Pantoja vs. Asakura]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''A. Pantoja''']] |{{Flagicon|იაპონია}} [[:en:Kai_Asakura|'''K. Asakura''']] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_311|UFC 311: Makhachev vs. Moicano]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|I. Makhachev]]''' |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- ![[:en:UFC_312|UFC 312: du Plessis vs. Strickland 2]] |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Sydney|Sydney]]''' |- ![[:en:UFC_313|UFC 313: Pereira vs. Ankalaev]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] |{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_314|UFC 314: Volkanovski vs. Lopes]] |{{Flag icon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Miami|Miami]]''' |- ![[:en:UFC_315|UFC 315: Muhammad vs. Della Maddalena]] |{{Flag icon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']] |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Montreal|Montreal]]''' |- ![[:en:UFC_316|UFC 316: Dvalishvili vs. O'Malley 2]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|US}} [[შონ ო’მალი|'''S. O'Malley''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_317|UFC 317: Topuria vs. Oliveira]] |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_318|UFC 318: Holloway vs. Poirier 3]] |{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flag icon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_Orleans|New Orleans]]''' |- ![[:en:UFC_319|UFC 319: du Plessis vs. Chimaev]] |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|K. Chimaev]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Chicago|Chicago]]''' |- ![[:en:UFC_320|UFC 320: Ankalaev vs. Pereira 2]] |{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_321|UFC 321: Aspinall vs. Gane]] |{{Flagicon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''T. Aspinall''']] |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|C. Gane]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]''' |- ![[:en:UFC_322|UFC 322: Della Maddalena vs. Makhachev]] |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|I. Makhachev]]''' ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_York_City|New York City]]''' |- ![[:en:UFC_323|UFC 323: Dvalishvili vs. Yan 2]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|Russia}} [[პიოტრ იანი|'''P. Yan''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_324|UFC 324: Gaethje vs. Pimblett]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] |{{Flagicon|England}} [[პედი პიმბლეტი|'''P. Pimblett''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_325|UFC 325: Volkanovski vs. Lopes 2]] |{{Flag icon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Sydney|Sydney]]''' |- ![[:en:UFC_326|UFC 326: Holloway vs. Oliveira 2]] |{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_327|UFC 327: Procházka vs. Ulberg]] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Miami|Miami]]''' |- ![[:en:UFC_328|UFC 328: Chimaev vs. Strickland]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|K. Chimaev]]''' |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250: Topuria vs. Gaethje]] |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] |{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]''' |- ! colspan="5" |Co-Main Events |- ![[:en:UFC_300|UFC 300: Gaethje vs. Holloway]] |{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_304|UFC 304: Aspinall vs. Blaydes 2]] |{{Flagicon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''T. Aspinall''']] |{{Flag icon|US}} [[:en:Curtis_Blaydes|'''C. Blaydes''']] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|UK}} '''[[:en:Manchester|Manchester]]''' |- ![[:en:UFC_311|UFC 311: Dvalishvili vs. Nurmagomedov]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''U. Nurmagomedov''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- ![[:en:UFC_317|UFC 317: Pantoja vs. Kara-France]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''A. Pantoja''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Kai_Kara-France|'''K. Kara-France''']] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_320|UFC 320: Dvalishvili vs. Sandhagen]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''C. Sandhagen''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_323|UFC 323: Pantoja vs. Van]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''A. Pantoja''']] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''J. Van''']] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_328|UFC 328: Van vs. Taira]] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''J. Van''']] |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Tatsuro_Taira|T. Taira]]''' ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250: Pereira vs. Gane]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|C. Gane]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]''' |} {| class="wikitable" |{{Flag icon|Portugal}} '''[[:en:Diogo_Jota|Diogo Jota]]''' !{{Flag icon|Portugal}} !{{Flag icon|Spain}} !04/12/1996 !03/07/2025 ![[:en:Traffic_collision|Car Accident]] ![[:en:Football|Footballer]] !{{Flag icon|Portugal}} !28 |- |{{Flag icon|Austria}} '''[[:en:Felix_Baumgartner|Felix Baumgartner]]''' !{{Flag icon|Austria}} !{{Flag icon|Italy}} !20/03/1969 !17/07/2025 ![[:en:Paragliding|Paragliding]] ![[:en:Stunt_performer|Stunt Performer]] !{{Flag icon|Austria}} !56 |- |{{Flag icon|UK}} '''[[:en:Ozzy_Osbourne|Ozzy Osbourne]]''' !{{Flag icon|UK}} !{{Flag icon|UK}} !03/12/1948 !22/07/2025 ![[:en:Heart_attack|Heart Attack]] ![[:en:Singer|Singer]] !{{Flag icon|UK}} !76 |- |{{Flag icon|Italy}} '''[[:en:Giorgio_Armani|Giorgio Armani]]''' !{{Flagicon|იტალია|variant=1861}} !{{Flag icon|Italy}} !11/07/1934 !04/09/2025 ![[:en:Aging-associated_diseases|Age-releated]] ![[:en:Fashion_design|Fashion Designer]] !{{Flag icon|Italy}} !91 |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Charlie_Kirk|Charlie Kirk]]''' !{{Flag icon|US}} !{{Flag icon|US}} !14/10/1993 !10/09/2025 ![[:en:Assassination|Assassination]] ![[:en:Activism|Political Activist]] !{{Flag icon|US}} !31 |- |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Catherine_O'Hara|Catherine O'Hara]]''' !{{Flag icon|Canada}} !{{Flag icon|US}} !04/03/1954 !30/01/2026 ![[:en:Pulmonary_embolism|Pulmonary Embolism]] ![[:en:Acting|Actress]] !{{Flag icon|Canada}} {{Flag icon|US}} !71 |- |{{Flag icon|Iran}} '''[[:en:Ali_Khamenei|Ali Khamenei]]''' !{{Flag icon|Iran|variant=1925}} !{{Flag icon|Iran}} !19/04/1939 !28/02/2026 ![[:en:Airstrike|Airstrike]] ![[:en:Supreme_Leader_of_Iran|Supreme Leader]] !{{Flag icon|Iran}} !86 |- |{{Flagicon|საქართველო}} [[ილია II|'''Ilia II of Georgia''']] !{{Flagicon|საბჭოთა კავშირი|variant=1924}} !{{Flagicon|საქართველო}} !04/01/1933 !17/03/2026 ![[:en:Gastrointestinal_bleeding|Gastrointestinal Bleeding]] ![[:en:Patriarch|Patriach]] !{{Flagicon|საქართველო}} !93 |- |{{Flag icon|US}} [[ჩაკ ნორისი|'''Chuch Norris''']] !{{Flag icon|US}} !{{Flag icon|US}} !10/03/1940 !19/03/2026 !Unspecified ![[:en:Acting|Actor]] !{{Flag icon|US}} !86 |} {| class="wikitable" |+ |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' ![[:en:UFC_311|311]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_316|316]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_320|320]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_323|323]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:UFC_311|311]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|322]] ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Welterweight|Welterweight]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovkski''']] ![[:en:UFC_314|314]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_325|325]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- |{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]''' ![[:en:UFC_312|312]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_319|319]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' ![[:en:UFC_313|313]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_320|320]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} {{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' ! [[:en:UFC_315|315]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|322]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} {{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] ![[:en:UFC_313|313]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_320|320]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} {{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[დიეგო ლოპესი (მებრძოლი)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:UFC_314|314]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_325|325]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} {{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:UFC_317|317]] ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:UFC_319|319]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- |{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] ![[:en:UFC_324|324]] ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !{{Flagicon image|Solid_grey.svg}} |- |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' ![[:en:UFC_323|323]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- |{{Flag icon|Russia}} [[პიოტრ იანი|'''Petr Yan''']] ![[:en:UFC_323|323]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' ![[:en:UFC_321|321]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !{{Flagicon image|Solid_blue.svg}} |- |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' ![[:en:UFC_321|321]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !{{Flagicon image|Solid_blue.svg}} |- |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] ![[:en:UFC_311|311]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''Renato Moicano''']] ![[:en:UFC_311|311]] ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] ![[:en:UFC_312|312]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''Belal Muhammad''']] ! [[:en:UFC_315|315]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|US}} [[შონ ო’მალი|'''Sean O'Malley''']] ![[:en:UFC_316|316]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Kai_Kara-France|Kai Kara-France]]''' ![[:en:UFC_317|317]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] ![[:en:UFC_317|317]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''Cory Sandhagen''']] ![[:en:UFC_320|320]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]''' ![[:en:UFC_324|324]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |} {| class="wikitable" ! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ali_Bagautinov|Ali Bagautinov]] |- !{{Flag icon|US}} ![[დემეტრიუს ჯონსონი|Demetrious Johnson]] ![[:en:UFC_174|UFC 174]] !''Decision R5'' !14/06/2014 |{{Flag icon|Canada}} [[ვანკუვერი|'''Vancouver''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[ხაბიბ ნურმაგომედოვი|Khabib Nurmagomedov]] |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Al_Iaquinta|Al Iaquinta]] ![[:en:UFC_223|UFC 223]] !''Decision R5'' !07/03/2018 |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Ireland}} ![[კონორ მაკგრეგორი|Conor McGregor]] ![[:en:UFC_229|UFC 229]] !''Submission R4'' !06/10/2018 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]] ![[:en:UFC_242|UFC 242]] !''Submission R3'' !07/09/2019 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]] ![[:en:UFC_254|UFC 254]] !''Submission R2'' !24/10/2020 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|Islam Makhachev]] |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ჩარლზ ოლივეირა|Charles Oliveira]] ![[:en:UFC_280|UFC 280]] !''Submission R2'' !22/10/2022 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_284|UFC 284]] !''Decision R5'' !12/02/2023 |{{Flag icon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_294|UFC 294]] !''Knockout R1'' !21/10/2023 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]] ![[:en:UFC_302|UFC 302]] !''Submission R5'' !01/06/2024 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !''Submission R1'' !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]] ![[:en:UFC_322|UFC 322]] !''Decision R5'' !15/11/2025 |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|Ilia Topuria]] |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_298|UFC 298]] !''Knockout R2'' !17/02/2024 |{{Flag icon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]] ![[:en:UFC_308|UFC 308]] !''Knockout R3'' !26/10/2024 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ჩარლზ ოლივეირა|Charles Oliveira]] ![[:en:UFC_317|UFC 317]] !''Knockout R1'' !28/06/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ ო’მალი|Sean O'Malley]] ![[:en:UFC_306|UFC 306]] !''Decision R5'' !14/09/2024 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Russia}} ![[უმარ ნურმაგომედოვი|Umar Nurmagomedov]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !''Decision R5'' !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ ო’მალი|Sean O'Malley]] ![[:en:UFC_316|UFC 316]] !''Submission R3'' !07/06/2025 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[კორი სენდჰეგენი|Cory Sandhagen]] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !''Decision R5'' !04/10/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Russia}} ![[პიოტრ იანი|Petr Yan]] ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !''Decision R5'' !06/12/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]] |- !{{Flag icon|Georgia}} ![[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !''Decision R5'' !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]] |- !{{Flag icon|Poland}} ![[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]] ![[:en:UFC_282|UFC 282]] !''Decision R5'' !10/12/2022 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_orange.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ალექს პერეირა|Alex Pereira]] ![[:en:UFC_313|UFC 313]] !''Decision R5'' !08/03/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ალექს პერეირა|Alex Pereira]] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !''TKO R1'' !04/10/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]] |- !{{Flag icon|South Africa}} ![[დრიკუს დუ პლესი|Dricus du Plessis]] ![[:en:UFC_319|UFC 319]] !''Decision R5'' !16/08/2025 |{{Flag icon|US}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |} 944ll4qv6c0ttpp8cpw7gzq014261qs 0 878196 5351675 5347697 2026-04-05T15:40:26Z ~2026-21010-93 181189 5351675 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/~2026-21010-93|~2026-21010-93]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა მდინარე |სახელი = ნოვიტნა |ორიგინალური სახელი = |ფოტო = Nowitna river, gravel bar.jpg |ფოტოს ზომა = 250px |ალტ = |სათაური = |სხვა სახელი = |ეტიმოლოგია = |ქვეყნები = [[ამერიკის შეერთებული შტატები]] |ტერიტორიული ერთეულები = [[ალასკა]]; იუკონი-კოიუკუკი |ქალაქები = |მარჯვენა შენაკადები = |მარცხენა შენაკადები = |სათავე = კუსკოკვიმის მთები |სათავის მდებარეობა = |სათავის სიმაღლე = 515<ref>Derived by entering source coordinates in [[Google Earth]].</ref> |სათავის კოორდინატები =<ref>Derived by entering source coordinates in [[Google Earth]].</ref> |s_lat_dir = N |s_lat_deg = 63 |s_lat_min = 30 |s_lat_sec = 28 |s_lon_dir = W |s_lon_deg = 155 |s_lon_min = 32 |s_lon_sec = 34 |შესართავი = იუკონი<ref name="Place Names">{{cite book|last=Orth|first=Donald J.|author2=United States Geological Survey|title=Dictionary of Alaska Place Names: Geological Survey Professional Paper 567|url=http://137.229.113.112/webpubs/usgs/p/text/p0567.pdf|format=PDF|publisher=University of Alaska Fairbanks|year=1971|orig-year=1967|page=705|access-date=October 12, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017165933/http://137.229.113.112/webpubs/usgs/p/text/p0567.pdf|archive-date=October 17, 2013}}</ref> |შესართავის მდებარეობა = |შესართავის სიმაღლე =47 |შესართავის კოორდინატები =<ref>Derived by entering source coordinates in [[Google Earth]].</ref> |m_lat_dir = N |m_lat_deg = 64 |m_lat_min = 55 |m_lat_sec = 38 |m_lon_dir = W |m_lon_deg = 154 |m_lon_min = 16 |m_lon_sec = 11 |სიგრძე =400 <ref name="Place Names"/> |აუზის ფართობი = |მდინარის სისტემა = |მდინარის ტიპი = |ყინულოვანი მოვლენები = |მდინარის დახრილობა = |წყალსაცავი = |ჰესი = |წყლის დანიშნულება = |წყლის მინიმალური ხარჯი = |წყლის საშუალო ხარჯი = |წყლის მაქსიმალური ხარჯი = |დამატებითი სახელი = |დამატებითი ინფორმაცია = |რუკა = |რუკის ზომა = |რუკა ალტ = |რუკის წარწერა = |პოზრუკა = |ვიკისაწყობი = }} '''ნოვიტნა'''— 250 მილის (400 კმ) სიგრძის მდინარე [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ-ში]], [[ალასკა|ალასკის შტატში]] და ის [[იუკონი|იუკონის]] შენაკადს წარმოადგენს.<ref name="Place Names"/> მდინარე კუსკოკვიმის მთებიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ მიედინება ნოვიტნას ველური ბუნების ეროვნული ნაკრძალის გავლით და დიდ მდინარეს (იუკონს) უერთდება ქალაქ რუბიდან<ref name="Place Names"/> ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ხოლო ტანანას<ref name="DeLorme">{{cite book|title=Alaska Atlas & Gazetteer|publisher=DeLorme|location=Yarmouth, Maine|pages=130 and 110&ndash;11|edition=7th|year=2010|isbn=978-0-89933-289-5}}</ref> სამხრეთ-დასავლეთით. მისი ძირითადი შენაკადებია მდინარეები: ტიტნა, ბიგ-მადი, ლიტლ-მადი, ლოსტი და სულატნა.<ref name="DeLorme"/> [[1980]] წელს, ველური ბუნების თავშესაფრის ფარგლებში მდებარე მდინარის 225 მილიანი (362 კმ) მონაკვეთი „ველურ“ ზონად გამოცხადდა და [[ეროვნული ველური და თვალწარმტაცი მდინარეების სისტემა|ეროვნული ველური და თვალწარმტაცი მდინარეების სისტემას]] დაემატა<ref>{{cite web|title=Nowitna River, Alaska|publisher=National Wild and Scenic Rivers System|url=http://www.rivers.gov/rivers/nowitna.php|access-date=October 19, 2013}}</ref>. ეს სტატუსი ნიშნავს, რომ ნოვიტნას უდიდესი ნაწილი დაუბინძურებელია, თავისუფლად მიედინება და მასთან მისვლა მხოლოდ საფეხმავლო ბილიკებითაა შესაძლებელი.<ref>{{cite web|title=About the WSR Act|publisher=National Wild and Scenic Rivers System|url=http://www.rivers.gov/wsr-act.php|access-date=October 19, 2013}}</ref> ==ნაოსნობა== ნოვიტნას დალაშქვრა შესაძლებელია სხვადასხვა ტიპის ნავით, მათ შორის მყარი, დასაკეცი ან გასაბერი [[კანოე|კანოეებითა]] და კაიაკებით. მდინარის უდიდესი ნაწილი ხასიათდება ნელი დინებითა და დაკლაკნილი კალაპოტით, რაც მდინარის სირთულის საერთაშორისო სკალით I კატეგორიას (მარტივი) მიეკუთვნება. გამონაკლისია ნოვიტნას კანიონი, რომელიც მდებარეობს მასტოდონის ნაკადულის (Mastodon Creek) და ბიგ-მადის მდინარეს (Big Mud River) შორის. ეს მონაკვეთი მოიცავს II კატეგორიის (საშუალო სირთულის) [[ჭორომი|ჭორომებს]].<ref name="Jettmar">{{cite book|last=Jettmar|first=Karen|title=The Alaska River Guide: Canoeing, Kayaking, and Rafting in the Last Frontier|publisher=Menasha Ridge Press|location=Birmingham, Alabama|edition=3rd|year=2008|orig-year=1993|pages=130&ndash;31|isbn=978-0-89732-957-6}}</ref> მდინარეზე საფრთხეს ქმნის როგორც [[მურა დათვი]], ისე წყლის [[ჭორომი|ჭორომები]]. ნაოსნობას ზოგჯერ დინების საწინააღმდეგო ქარებიც ართულებს, რაც განსაკუთრებულ სირთულეს მდინარის ქვემო წელზე ქმნის.<ref name="Jettmar"/> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.fws.gov/locations?id=75621 ნოვიტნას ეროვნული ველური ბუნების ნაკრძალი] *[https://edits.nationalmap.gov/apps/gaz-domestic/public/summary/1407276] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ალასკის მდინარეები]] [[კატეგორია:ალასკის გეოგრაფია]] [[კატეგორია:მდინარეები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:მდინარეები კონტინენტების მიხედვით]] 22lgqnfk0rv04y63cup5s52jgba8qpr 5351677 5351675 2026-04-05T15:41:48Z Lizikharati55 179627 5351677 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Lizikharati55|Lizikharati55]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა მდინარე |სახელი = ნოვიტნა |ორიგინალური სახელი = |ფოტო = Nowitna river, gravel bar.jpg |ფოტოს ზომა = 250px |ალტ = |სათაური = |სხვა სახელი = |ეტიმოლოგია = |ქვეყნები = [[ამერიკის შეერთებული შტატები]] |ტერიტორიული ერთეულები = [[ალასკა]]; იუკონი-კოიუკუკი |ქალაქები = |მარჯვენა შენაკადები = |მარცხენა შენაკადები = |სათავე = კუსკოკვიმის მთები |სათავის მდებარეობა = |სათავის სიმაღლე = 515<ref>Derived by entering source coordinates in [[Google Earth]].</ref> |სათავის კოორდინატები =<ref>Derived by entering source coordinates in [[Google Earth]].</ref> |s_lat_dir = N |s_lat_deg = 63 |s_lat_min = 30 |s_lat_sec = 28 |s_lon_dir = W |s_lon_deg = 155 |s_lon_min = 32 |s_lon_sec = 34 |შესართავი = იუკონი<ref name="Place Names">{{cite book|last=Orth|first=Donald J.|author2=United States Geological Survey|title=Dictionary of Alaska Place Names: Geological Survey Professional Paper 567|url=http://137.229.113.112/webpubs/usgs/p/text/p0567.pdf|format=PDF|publisher=University of Alaska Fairbanks|year=1971|orig-year=1967|page=705|access-date=October 12, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017165933/http://137.229.113.112/webpubs/usgs/p/text/p0567.pdf|archive-date=October 17, 2013}}</ref> |შესართავის მდებარეობა = |შესართავის სიმაღლე =47 |შესართავის კოორდინატები =<ref>Derived by entering source coordinates in [[Google Earth]].</ref> |m_lat_dir = N |m_lat_deg = 64 |m_lat_min = 55 |m_lat_sec = 38 |m_lon_dir = W |m_lon_deg = 154 |m_lon_min = 16 |m_lon_sec = 11 |სიგრძე =400 <ref name="Place Names"/> |აუზის ფართობი = |მდინარის სისტემა = |მდინარის ტიპი = |ყინულოვანი მოვლენები = |მდინარის დახრილობა = |წყალსაცავი = |ჰესი = |წყლის დანიშნულება = |წყლის მინიმალური ხარჯი = |წყლის საშუალო ხარჯი = |წყლის მაქსიმალური ხარჯი = |დამატებითი სახელი = |დამატებითი ინფორმაცია = |რუკა = |რუკის ზომა = |რუკა ალტ = |რუკის წარწერა = |პოზრუკა = |ვიკისაწყობი = }} '''ნოვიტნა'''— 250 მილის (400 კმ) სიგრძის მდინარე [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ-ში]], [[ალასკა|ალასკის შტატში]] და ის [[იუკონი|იუკონის]] შენაკადს წარმოადგენს.<ref name="Place Names"/> მდინარე კუსკოკვიმის მთებიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ მიედინება ნოვიტნას ველური ბუნების ეროვნული ნაკრძალის გავლით და დიდ მდინარეს (იუკონს) უერთდება ქალაქ რუბიდან<ref name="Place Names"/> ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ხოლო ტანანას<ref name="DeLorme">{{cite book|title=Alaska Atlas & Gazetteer|publisher=DeLorme|location=Yarmouth, Maine|pages=130 and 110&ndash;11|edition=7th|year=2010|isbn=978-0-89933-289-5}}</ref> სამხრეთ-დასავლეთით. მისი ძირითადი შენაკადებია მდინარეები: ტიტნა, ბიგ-მადი, ლიტლ-მადი, ლოსტი და სულატნა.<ref name="DeLorme"/> [[1980]] წელს, ველური ბუნების თავშესაფრის ფარგლებში მდებარე მდინარის 225 მილიანი (362 კმ) მონაკვეთი „ველურ“ ზონად გამოცხადდა და [[ეროვნული ველური და თვალწარმტაცი მდინარეების სისტემა|ეროვნული ველური და თვალწარმტაცი მდინარეების სისტემას]] დაემატა<ref>{{cite web|title=Nowitna River, Alaska|publisher=National Wild and Scenic Rivers System|url=http://www.rivers.gov/rivers/nowitna.php|access-date=October 19, 2013}}</ref>. ეს სტატუსი ნიშნავს, რომ ნოვიტნას უდიდესი ნაწილი დაუბინძურებელია, თავისუფლად მიედინება და მასთან მისვლა მხოლოდ საფეხმავლო ბილიკებითაა შესაძლებელი.<ref>{{cite web|title=About the WSR Act|publisher=National Wild and Scenic Rivers System|url=http://www.rivers.gov/wsr-act.php|access-date=October 19, 2013}}</ref> ==ნაოსნობა== ნოვიტნას დალაშქვრა შესაძლებელია სხვადასხვა ტიპის ნავით, მათ შორის მყარი, დასაკეცი ან გასაბერი [[კანოე|კანოეებითა]] და კაიაკებით. მდინარის უდიდესი ნაწილი ხასიათდება ნელი დინებითა და დაკლაკნილი კალაპოტით, რაც მდინარის სირთულის საერთაშორისო სკალით I კატეგორიას (მარტივი) მიეკუთვნება. გამონაკლისია ნოვიტნას კანიონი, რომელიც მდებარეობს მასტოდონის ნაკადულის (Mastodon Creek) და ბიგ-მადის მდინარეს (Big Mud River) შორის. ეს მონაკვეთი მოიცავს II კატეგორიის (საშუალო სირთულის) [[ჭორომი|ჭორომებს]].<ref name="Jettmar">{{cite book|last=Jettmar|first=Karen|title=The Alaska River Guide: Canoeing, Kayaking, and Rafting in the Last Frontier|publisher=Menasha Ridge Press|location=Birmingham, Alabama|edition=3rd|year=2008|orig-year=1993|pages=130&ndash;31|isbn=978-0-89732-957-6}}</ref> მდინარეზე საფრთხეს ქმნის როგორც [[მურა დათვი]], ისე წყლის [[ჭორომი|ჭორომები]]. ნაოსნობას ზოგჯერ დინების საწინააღმდეგო ქარებიც ართულებს, რაც განსაკუთრებულ სირთულეს მდინარის ქვემო წელზე ქმნის.<ref name="Jettmar"/> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.fws.gov/locations?id=75621 ნოვიტნას ეროვნული ველური ბუნების ნაკრძალი] *[https://edits.nationalmap.gov/apps/gaz-domestic/public/summary/1407276] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ალასკის მდინარეები]] [[კატეგორია:ალასკის გეოგრაფია]] [[კატეგორია:მდინარეები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:მდინარეები კონტინენტების მიხედვით]] rmibv83nfoocf6svknzif9cu4tju3cg 0 879013 5351674 5349270 2026-04-05T15:39:47Z ~2026-21010-93 181189 5351674 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/~2026-21010-93|~2026-21010-93]].|5|04|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი = დრაკონიქსი | სურათის ფაილი = Draconyx Skeletal.svg | სურათის წარწერა = ჩონჩხის რეკონსტრუქცია | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | ზეტიპი = [[ქორდიანები]] | ტიპი = [[ქორდიანები]] | ქვეტიპი = [[ხერხემლიანები]] | ზეკლასი = | კლასი = [[რეპტილიები]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = [[არქოზავრები]] | ზერიგი = [[დინოზავრები]] | რიგი = | ქვერიგი = [[ორნითოპოდები]] | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = ''დრაკონიქსი'' | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ''დრაკონიქს ლორეიროი'' | ქვესახეობა = | ლათ = ''Draconyx loureiroi'' | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = EX | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | fw = }} '''დრაკონიქსი''' — (სახელწოდება ნიშნავს „დრაკონის ბრჭყალს“) გვიანი [[იურული სისტემა|იურული]] პერიოდის [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდი]] დინოზავრი. მისი ნაშთები [[1991]] წელს [[პორტუგალია|პორტუგალიაში]], ლორინიის ფორმაციაში იპოვეს, სამეცნიერო აღწერა კი [[2001]] წელს ოქტავიო მატეუსსა და მიგელ ტელეს ანტუნესს ეკუთვნით.<ref>{{cite journal |doi=10.1016/S0753-3969(01)88003-4 |title=''Draconyx loureiroi'', a new Camptosauridae (Dinosauria, Ornithopoda) from the Late Jurassic of Lourinhã, Portugal |journal=Annales de Paléontologie |volume=87 |pages=61–73 |year=2001 |last1=Mateus |first1=Octávio |last2=Telles Antunes |first2=Miguel |issue=1 |bibcode=2001AnPal..87...61M |url=http://doc.rero.ch/record/14507/files/PAL_E1695.pdf }}</ref> ==ეტიმოლოგია== დრაკონიქსის ტიპური სახეობა, რომელიც მხოლოდ ფრაგმენტული ნაშთებითაა ცნობილი, არის დრაკონიქს ლორეიროი (Draconyx loureiroi). გვარის სახელწოდება მომდინარეობს [[ლათინური ენა|ლათინური]] სიტყვიდან draco („დრაკონი“) და [[ძველი ბერძნული ენა|ძველი ბერძნული]] ὄνυξ (onyx – „ბრჭყალი“). სახეობის სახელწოდება კი მიენიჭა პორტუგალიელი [[იეზუიტთა ორდენი|იეზუიტი]] მღვდლის, ჟოაო დე ლორეიროს პატივსაცემად, რომელიც [[პორტუგალია|პორტუგალიური]] [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიის]] პიონერი იყო. ==აღმოჩენა== [[ფაილი:Draconyx Size Comparison.svg|250px|მინი|ზომა ადამიანთან შედარებით]] [[ჰოლოტიპი]] (ML 357) წარმოადგენს ჩონჩხს, რომელიც მხოლოდ ნაწილობრივი ნაშთების სახითაა აღმოჩენილი. იგი მოიცავს: ზედა ყბის ორ კბილს, კუდის სამ მალას, ერთ ჰემალურ რკალს (კუდის ქვედა მალა), მარჯვენა მხრის ძვლის დისტალურ ეპიფიზს (ქვედა დაბოლოება), მტევნის ერთ ფალანგსა და სამ ბრჭყალს, მარჯვენა ბარძაყის ძვლის დისტალურ ეპიფიზს, დიდი და მცირე წვივის ძვლების პროქსიმალურ და დისტალურ ეპიფიზებს, კოჭის ძვალს, ქუსლის ძვალს, ტერფის სამ და ნების ოთხ ძვალს, ასევე ტერფის ფალანგებს. ნამარხი 1991 წელს ვალე-დე-ფრადესში, ლორინიის მუზეუმის მკვლევარმა კარლოს ანუნსიასაომ აღმოაჩინა. ძვლის ქსოვილის შესწავლის ([[ჰისტოლოგია|ჰისტოლოგიის]]) საფუძველზე დადგინდა, რომ მოცემულმა ეგზემპლარმა ზრდასრულობას 27-დან 31 წლამდე მიაღწია. <ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.crpv.2017.01.003 |title=Dorsal rib histology of dinosaurs and a crocodylomorph from western Portugal: Skeletochronological implications on age determination and life history traits |journal=Comptes Rendus Palevol |year=2017 |last1=Waskow |first1=Katja |last2=Mateus |first2=Octavio |volume=16 |issue=4 |pages=425–439 |doi-access=free |bibcode=2017CRPal..16..425W }}</ref> მოგვიანებით, პრაია-დუ-კანისალის მახლობლად ნაპოვნი მარცხენა ბარძაყის ძვალიც ამავე სახეობას მიაკუთვნეს. დრაკონიქსი მცირე ზომის, ორ ფეხზე მოსიარულე ბალახისმჭამელი დინოზავრი იყო. 2010 წლის მონაცემებით, მისი სიგრძე დაახლოებით 3,5 მეტრი, წონა კი 150 კილოგრამი უნდა ყოფილიყო.<ref>Paul, G.S., 2010, ''The Princeton Field Guide to Dinosaurs'', Princeton University Press p. 285</ref> ==სისტემატიკა== [[ფაილი:Draconyx.png|250px|მინი|სპეკულაციური სასიცოცხლო რესტავრაცია]] 2001 წელს მატეუსმა და ანტუნესმა დრაკონიქს ლორეიროი (Draconyx loureiroi) [[ორნითოპოდები|ორნიტოფოდების]] ჯგუფს მიაკუთვნეს. ეს კლასიფიკაცია ეყრდნობა ზედა ყბის კბილების აგებულებას (მათ გარეთა მხარეს არსებულ ვერტიკალურ ქედს) და მოხრილ ბარძაყის ძვალს, რომელსაც კარგად განვითარებული მცირე ტროქანტერი (მცირე ციბრუტი) აქვს. მოგვიანებით, 2022 წელს გამოქვეყნებული ნაშრომის თანახმად, დრაკონიქსი [[სტირაკოსტერნი|სტირაკოსტერნების]] ჯგუფში გადაიყვანეს.<ref>{{cite journal |last1=Rotatori |first1=Filippo Maria |last2=Moreno-Azanza |first2=Miguel |last3=Mateus |first3=Octávio |title=Reappraisal and new material of the holotype of ''Draconyx loureiroi'' (Ornithischia: Iguanodontia) provide insights on the ''tempo'' and ''modo'' of evolution of thumb-spiked dinosaurs |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |date=24 February 2022 |volume=195 |issue=1 |pages=125–156 |doi=10.1093/zoolinnean/zlab113}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://web.archive.org/web/20070928122545/http://www.museulourinha.org/pt/Omateus/Papers/MateusAntunes2001Draconyx.pdf.pdf Mateus, O. & Antunes, M.T. (2001). "Draconyx loureiroi, a new Camptosauridae (Dinosauria: Ornithopoda) from the Late Jurassic of Lourinhã, Portugal". Annales de Paleontologie, 87(1): 61-73] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები ადგილმდებარეობის მიხედვით]] [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გადაშენებული სახეობები]] [[კატეგორია:გადაშენებული ცხოველები]] pnbmnoi3519exrhi0p0784hekppdzvl 5351676 5351674 2026-04-05T15:41:27Z Lizikharati55 179627 5351676 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Lizikharati55|Lizikharati55]].|5|04|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი = დრაკონიქსი | სურათის ფაილი = Draconyx Skeletal.svg | სურათის წარწერა = ჩონჩხის რეკონსტრუქცია | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | ზეტიპი = [[ქორდიანები]] | ტიპი = [[ქორდიანები]] | ქვეტიპი = [[ხერხემლიანები]] | ზეკლასი = | კლასი = [[რეპტილიები]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = [[არქოზავრები]] | ზერიგი = [[დინოზავრები]] | რიგი = | ქვერიგი = [[ორნითოპოდები]] | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = ''დრაკონიქსი'' | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ''დრაკონიქს ლორეიროი'' | ქვესახეობა = | ლათ = ''Draconyx loureiroi'' | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = EX | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | fw = }} '''დრაკონიქსი''' — (სახელწოდება ნიშნავს „დრაკონის ბრჭყალს“) გვიანი [[იურული სისტემა|იურული]] პერიოდის [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდი]] დინოზავრი. მისი ნაშთები [[1991]] წელს [[პორტუგალია|პორტუგალიაში]], ლორინიის ფორმაციაში იპოვეს, სამეცნიერო აღწერა კი [[2001]] წელს ოქტავიო მატეუსსა და მიგელ ტელეს ანტუნესს ეკუთვნით.<ref>{{cite journal |doi=10.1016/S0753-3969(01)88003-4 |title=''Draconyx loureiroi'', a new Camptosauridae (Dinosauria, Ornithopoda) from the Late Jurassic of Lourinhã, Portugal |journal=Annales de Paléontologie |volume=87 |pages=61–73 |year=2001 |last1=Mateus |first1=Octávio |last2=Telles Antunes |first2=Miguel |issue=1 |bibcode=2001AnPal..87...61M |url=http://doc.rero.ch/record/14507/files/PAL_E1695.pdf }}</ref> ==ეტიმოლოგია== დრაკონიქსის ტიპური სახეობა, რომელიც მხოლოდ ფრაგმენტული ნაშთებითაა ცნობილი, არის დრაკონიქს ლორეიროი (Draconyx loureiroi). გვარის სახელწოდება მომდინარეობს [[ლათინური ენა|ლათინური]] სიტყვიდან draco („დრაკონი“) და [[ძველი ბერძნული ენა|ძველი ბერძნული]] ὄνυξ (onyx – „ბრჭყალი“). სახეობის სახელწოდება კი მიენიჭა პორტუგალიელი [[იეზუიტთა ორდენი|იეზუიტი]] მღვდლის, ჟოაო დე ლორეიროს პატივსაცემად, რომელიც [[პორტუგალია|პორტუგალიური]] [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიის]] პიონერი იყო. ==აღმოჩენა== [[ფაილი:Draconyx Size Comparison.svg|250px|მინი|ზომა ადამიანთან შედარებით]] [[ჰოლოტიპი]] (ML 357) წარმოადგენს ჩონჩხს, რომელიც მხოლოდ ნაწილობრივი ნაშთების სახითაა აღმოჩენილი. იგი მოიცავს: ზედა ყბის ორ კბილს, კუდის სამ მალას, ერთ ჰემალურ რკალს (კუდის ქვედა მალა), მარჯვენა მხრის ძვლის დისტალურ ეპიფიზს (ქვედა დაბოლოება), მტევნის ერთ ფალანგსა და სამ ბრჭყალს, მარჯვენა ბარძაყის ძვლის დისტალურ ეპიფიზს, დიდი და მცირე წვივის ძვლების პროქსიმალურ და დისტალურ ეპიფიზებს, კოჭის ძვალს, ქუსლის ძვალს, ტერფის სამ და ნების ოთხ ძვალს, ასევე ტერფის ფალანგებს. ნამარხი 1991 წელს ვალე-დე-ფრადესში, ლორინიის მუზეუმის მკვლევარმა კარლოს ანუნსიასაომ აღმოაჩინა. ძვლის ქსოვილის შესწავლის ([[ჰისტოლოგია|ჰისტოლოგიის]]) საფუძველზე დადგინდა, რომ მოცემულმა ეგზემპლარმა ზრდასრულობას 27-დან 31 წლამდე მიაღწია. <ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.crpv.2017.01.003 |title=Dorsal rib histology of dinosaurs and a crocodylomorph from western Portugal: Skeletochronological implications on age determination and life history traits |journal=Comptes Rendus Palevol |year=2017 |last1=Waskow |first1=Katja |last2=Mateus |first2=Octavio |volume=16 |issue=4 |pages=425–439 |doi-access=free |bibcode=2017CRPal..16..425W }}</ref> მოგვიანებით, პრაია-დუ-კანისალის მახლობლად ნაპოვნი მარცხენა ბარძაყის ძვალიც ამავე სახეობას მიაკუთვნეს. დრაკონიქსი მცირე ზომის, ორ ფეხზე მოსიარულე ბალახისმჭამელი დინოზავრი იყო. 2010 წლის მონაცემებით, მისი სიგრძე დაახლოებით 3,5 მეტრი, წონა კი 150 კილოგრამი უნდა ყოფილიყო.<ref>Paul, G.S., 2010, ''The Princeton Field Guide to Dinosaurs'', Princeton University Press p. 285</ref> ==სისტემატიკა== [[ფაილი:Draconyx.png|250px|მინი|სპეკულაციური სასიცოცხლო რესტავრაცია]] 2001 წელს მატეუსმა და ანტუნესმა დრაკონიქს ლორეიროი (Draconyx loureiroi) [[ორნითოპოდები|ორნიტოფოდების]] ჯგუფს მიაკუთვნეს. ეს კლასიფიკაცია ეყრდნობა ზედა ყბის კბილების აგებულებას (მათ გარეთა მხარეს არსებულ ვერტიკალურ ქედს) და მოხრილ ბარძაყის ძვალს, რომელსაც კარგად განვითარებული მცირე ტროქანტერი (მცირე ციბრუტი) აქვს. მოგვიანებით, 2022 წელს გამოქვეყნებული ნაშრომის თანახმად, დრაკონიქსი [[სტირაკოსტერნი|სტირაკოსტერნების]] ჯგუფში გადაიყვანეს.<ref>{{cite journal |last1=Rotatori |first1=Filippo Maria |last2=Moreno-Azanza |first2=Miguel |last3=Mateus |first3=Octávio |title=Reappraisal and new material of the holotype of ''Draconyx loureiroi'' (Ornithischia: Iguanodontia) provide insights on the ''tempo'' and ''modo'' of evolution of thumb-spiked dinosaurs |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |date=24 February 2022 |volume=195 |issue=1 |pages=125–156 |doi=10.1093/zoolinnean/zlab113}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://web.archive.org/web/20070928122545/http://www.museulourinha.org/pt/Omateus/Papers/MateusAntunes2001Draconyx.pdf.pdf Mateus, O. & Antunes, M.T. (2001). "Draconyx loureiroi, a new Camptosauridae (Dinosauria: Ornithopoda) from the Late Jurassic of Lourinhã, Portugal". Annales de Paleontologie, 87(1): 61-73] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები ადგილმდებარეობის მიხედვით]] [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გადაშენებული სახეობები]] [[კატეგორია:გადაშენებული ცხოველები]] hfqdfetn01lab1d3ot5xk42xrntyloq 0 879091 5351781 5348495 2026-04-05T19:45:40Z EleneMetonidze55 179626 5351781 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = მოხატული მწყერი | სურათის ფაილი = Painted Button-quail male 0A2A8644.jpg | სურათის წარწერა = ზრდასრული მამრი მოხატული მწყერი; მატერიკული ქვესახეობა | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | ზეტიპი = | ტიპი = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = Turnix | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = varius | ქვესახეობა = | ლათ = Turnix varius | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = Painted Button-Quail.jpg | არეალის რუკის წარწერა = მოხატული მწყერის გავრცელება | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = LC | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = 62288672 | itis = | ncbi = | eol = | fw = | ავტორიტეტი = Latham, 1801 | სინონიმები = * ''Turnix varia'' (Latham, 1801) (''lapsus'') * ''Turnix novaecaledoniae'' | სტატუსის წყარო = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Turnix varius'' |volume=2016 |article-number=e.T62288672A95193778 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T62288672A95193778.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | სურათი2 = Painted Button-quail female 0A2A9601.jpg | სურათი2 წარწერა = ზრდასრული მდედრი მოხატული მწყერი; მატერიკული ქვესახეობა }} '''მოხატული მწყერი''' (''Turnix varius'') — ''Turnicidae''-ს ოჯახის წარმომადგენელი მწყერთა სახეობა. ისინი გარეგნულად ჰგვანან, თუმცა არ ენათესავებიან [[ხოხბისებრნი|ხოხობისებრთა]] ოჯახის [[მწყერი|მწყერებს]]. ეს სახეობა [[ავსტრალია|ავსტრალიის]] ბინადარია. ქვესახეობა [[აბროლჰოსის მოხატული მწყერი]] — [[ჰაუტმან აბროლჰოსი|ჰაუტმან აბროლჰოსის]] კუნძულების [[ენდემები|ენდემია]]. ==ტაქსონომია== მოხატული მწყერი პირველად აღწერა [[ინგლისელები|ინგლისელმა]] ორნითოლოგმა ჯონ ლეთემმა 1801 წელს, [[ბინომიალური|ბინომიალური სახელი]]თ — ''Perdix varia''.<ref>{{cite book | last=Latham | first=John | author-link=John Latham (ornithologist) | year=1801 | title=Supplementum indicis ornithologici sive systematis ornithologiae | place=London | publisher=Leigh & Sotheby | language=Latin | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33261437 | page=lxiii }}</ref> <ref name="ioclist">{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2021| title= Buttonquail, thick-knees, sheathbills, plovers, oystercatchers, stilts, painted-snipes, jacanas, Plains-wanderer, seedsnipes | work=World Bird List Version 12.1 | url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/buttonquail/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=9 April 2022 }}</ref> აღიარებულია ორი ქვესახეობა.<ref name="ioclist"/> ახალი კალედონიის შესაძლოა გადაშენებული მწყერი — Turnix novaecaledoniae ადრე მესამე ქვესახეობად ითვლებოდა, თუმცა 2021 წელს [[ორნითოლოგთა საერთაშორისო კონგრესი|ორნითოლოგთა საერთაშორისო კონგრესმა]] (IOC) ის ცალკე სახეობად გამოყო.<ref>{{Cite web|title=Species Updates – IOC World Bird List|url=https://www.worldbirdnames.org/new/updates/species-updates/|access-date=2021-06-13|language=en-US}}</ref> ==დახასიათება== მოხატული მწყერი სიგრძეში დაახლოებით 19-დან 20 სმ-მდეა . ის მიწაზე მობინადრე ფრინველია და გვხვდება ბალახით მდიდარ ტყეებსა და მეჩხერ ტყიან ადგილებში. იკვებება [[მწერები|მწერებითა]] და თესლებით. მამრები კვერცხებზე მათ გამოსაჩეკად ორი კვირის განმავლობაში სხედან, შემდეგ კი მათზე ზრუნავენ. ამ სახეობაში მდედრი უფრო მკვეთრი შეფერილობისაა, ვიდრე მამალი. მას წითელი თვალები აქვს, ხოლო სახე და მკერდი თეთრი ლაქებითაა მოფენილი. მხრები წაბლისფერია, რომელთა ზემოთაც წვრილი თეთრი ზოლები დასდევს. მამრი ოდნავ პატარაა და შედარებით მკრთალი შეფერილობა აქვს. ==გავრცელების არეალი და ჰაბიტატი== მოხატული მწყერი [[ავსტრალია (კონტინენტი)|ავსტრალიის]] მკვიდრია. მისი გავრცელების არეალი კვინსლენდიდან სამხრეთით — სამხრეთ [[უელსი|უელსის]], ვიქტორიას, სამხრეთ ავსტრალიისა და ტასმანიისკენ ვრცელდება. ცალკეული პოპულაცია არსებობს დასავლეთ ავსტრალიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ქვესახეობა — ''Turnix varius scintillans'' ენდემურია ჰაუტმან აბროლჰოსის კუნძულებზე, რომლებიც ავსტრალიის დასავლეთ სანაპიროსთან მდებარეობს. მოხატული მწყერი როტნესტის კუნძულზე დაახლოებით 2002 წელს დამკვიდრდა.<ref name=saunders09>{{cite journal | last1=Saunders | first1= Denis A. | last2= de Rebeira | first2=C. P. | year=2009 | title= A case study of the conservation value of a small tourist resort island: Birds of Rottnest Island, Western Australia 1905–2007 | journal= Pacific Conservation Biology | volume=15 | issue= 1 |pages= 11–31 | doi=10.1071/PC090011| bibcode= 2009PacSB..15...11A | s2cid= 87832707 | url=https://pdfs.semanticscholar.org/a90c/cc5ce4298418899d78e8ba7e3b0488753230.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20200226000900/https://pdfs.semanticscholar.org/a90c/cc5ce4298418899d78e8ba7e3b0488753230.pdf | archive-date=2020-02-26 }}</ref> ==სტატუსი== მოხატულ მწყერს გავრცელების ფართო არეალი აქვს. პოპულაციის ზუსტი რაოდენობა დადგენილი არ არის, თუმცა არსებობს ეჭვი, რომ ინდივიდთა რაოდენობა მცირდება. ზოგიერთ რეგიონში, შესაფერის ჰაბიტატებში, ის ფართოდ გავრცელებულად ითვლება, ზოგან კი — იშვიათად. ბუნების კონსერვაციის საერთაშორისო კავშირმა (IUCN) ის „ყველაზე ნაკლები საფრთხის ქვეშ მყოფ“ სახეობათა სიაში შეიყვანა.<ref name=BLI>{{cite web |url=http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=515 |title=Species factsheet: ''Turnix varius'' |publisher=BirdLife International |access-date=2013-12-16}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში == *{{Wikispecies-inline|Turnix varius|''Turnix varius''}} * [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=AC18D7C47F7036C8&sec=summary Painted buttonquail (''Turnix varius'') (Latham, 1801)] Avibase 2009 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} csi7r09fhwnvg5f6l2kmnhb1zxtu38k 5351786 5351781 2026-04-05T19:47:20Z EleneMetonidze55 179626 5351786 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = მოხატული მწყერი | სურათის ფაილი = Painted Button-quail male 0A2A8644.jpg | სურათის წარწერა = ზრდასრული მამრი მოხატული მწყერი; მატერიკული ქვესახეობა | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | ზეტიპი = | ტიპი = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = Turnix | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = varius | ქვესახეობა = | ლათ = Turnix varius | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = Painted Button-Quail.jpg | არეალის რუკის წარწერა = მოხატული მწყერის გავრცელება | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = LC | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = 62288672 | itis = | ncbi = | eol = | fw = | ავტორიტეტი = Latham, 1801 | სინონიმები = * ''Turnix varia'' (Latham, 1801) (''lapsus'') * ''Turnix novaecaledoniae'' | სტატუსის წყარო = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Turnix varius'' |volume=2016 |article-number=e.T62288672A95193778 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T62288672A95193778.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | სურათი2 = Painted Button-quail female 0A2A9601.jpg | სურათი2 წარწერა = ზრდასრული მდედრი მოხატული მწყერი; მატერიკული ქვესახეობა }} '''მოხატული მწყერი''' (''Turnix varius'') — ''Turnicidae''-ს ოჯახის წარმომადგენელი მწყერთა სახეობა. ისინი გარეგნულად ჰგვანან, თუმცა არ ენათესავებიან [[ხოხბისებრნი|ხოხობისებრთა]] ოჯახის [[მწყერი|მწყერებს]]. ეს სახეობა [[ავსტრალია|ავსტრალიის]] ბინადარია. ქვესახეობა [[აბროლჰოსის მოხატული მწყერი]] — [[ჰაუტმან აბროლჰოსი|ჰაუტმან აბროლჰოსის]] კუნძულების [[ენდემები|ენდემია]]. ==ტაქსონომია== მოხატული მწყერი პირველად აღწერა [[ინგლისელები|ინგლისელმა]] ორნითოლოგმა ჯონ ლეთემმა 1801 წელს, [[ბინომიალური|ბინომიალური სახელი]]თ — ''Perdix varia''.<ref>{{cite book | last=Latham | first=John | author-link=John Latham (ornithologist) | year=1801 | title=Supplementum indicis ornithologici sive systematis ornithologiae | place=London | publisher=Leigh & Sotheby | language=Latin | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33261437 | page=lxiii }}</ref> <ref name="ioclist">{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2021| title= Buttonquail, thick-knees, sheathbills, plovers, oystercatchers, stilts, painted-snipes, jacanas, Plains-wanderer, seedsnipes | work=World Bird List Version 12.1 | url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/buttonquail/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=9 April 2022 }}</ref> აღიარებულია ორი ქვესახეობა.<ref name="ioclist"/> ახალი კალედონიის შესაძლოა გადაშენებული მწყერი — Turnix novaecaledoniae ადრე მესამე ქვესახეობად ითვლებოდა, თუმცა 2021 წელს [[ორნითოლოგთა საერთაშორისო კონგრესი|ორნითოლოგთა საერთაშორისო კონგრესმა]] (IOC) ის ცალკე სახეობად გამოყო.<ref>{{Cite web|title=Species Updates – IOC World Bird List|url=https://www.worldbirdnames.org/new/updates/species-updates/|access-date=2021-06-13|language=en-US}}</ref> ==დახასიათება== მოხატული მწყერი სიგრძეში დაახლოებით 19-დან 20 სმ-მდეა . ის მიწაზე მობინადრე ფრინველია და გვხვდება ბალახით მდიდარ ტყეებსა და მეჩხერ ტყიან ადგილებში. იკვებება [[მწერები|მწერებითა]] და თესლებით. მამრები კვერცხებზე მათ გამოსაჩეკად ორი კვირის განმავლობაში სხედან, შემდეგ კი მათზე ზრუნავენ. ამ სახეობაში მდედრი უფრო მკვეთრი შეფერილობისაა, ვიდრე მამალი. მას წითელი თვალები აქვს, ხოლო სახე და მკერდი თეთრი ლაქებითაა მოფენილი. მხრები წაბლისფერია, რომელთა ზემოთაც წვრილი თეთრი ზოლები დასდევს. მამრი ოდნავ პატარაა და შედარებით მკრთალი შეფერილობა აქვს. ==გავრცელების არეალი და ჰაბიტატი== მოხატული მწყერი [[ავსტრალია (კონტინენტი)|ავსტრალიის]] მკვიდრია. მისი გავრცელების არეალი კვინსლენდიდან სამხრეთით — სამხრეთ [[უელსი|უელსის]], ვიქტორიას, სამხრეთ ავსტრალიისა და ტასმანიისკენ ვრცელდება. ცალკეული პოპულაცია არსებობს დასავლეთ ავსტრალიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ქვესახეობა — ''Turnix varius scintillans'' ენდემურია ჰაუტმან აბროლჰოსის კუნძულებზე, რომლებიც ავსტრალიის დასავლეთ სანაპიროსთან მდებარეობს. მოხატული მწყერი როტნესტის კუნძულზე დაახლოებით 2002 წელს დამკვიდრდა.<ref name=saunders09>{{cite journal | last1=Saunders | first1= Denis A. | last2= de Rebeira | first2=C. P. | year=2009 | title= A case study of the conservation value of a small tourist resort island: Birds of Rottnest Island, Western Australia 1905–2007 | journal= Pacific Conservation Biology | volume=15 | issue= 1 |pages= 11–31 | doi=10.1071/PC090011| bibcode= 2009PacSB..15...11A | s2cid= 87832707 | url=https://pdfs.semanticscholar.org/a90c/cc5ce4298418899d78e8ba7e3b0488753230.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20200226000900/https://pdfs.semanticscholar.org/a90c/cc5ce4298418899d78e8ba7e3b0488753230.pdf | archive-date=2020-02-26 }}</ref> ==სტატუსი== მოხატულ მწყერს გავრცელების ფართო არეალი აქვს. პოპულაციის ზუსტი რაოდენობა დადგენილი არ არის, თუმცა არსებობს ეჭვი, რომ ინდივიდთა რაოდენობა მცირდება. ზოგიერთ რეგიონში, შესაფერის ჰაბიტატებში, ის ფართოდ გავრცელებულად ითვლება, ზოგან კი — იშვიათად. ბუნების კონსერვაციის საერთაშორისო კავშირმა (IUCN) ის „ყველაზე ნაკლები საფრთხის ქვეშ მყოფ“ სახეობათა სიაში შეიყვანა.<ref name=BLI>{{cite web |url=http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=515 |title=Species factsheet: ''Turnix varius'' |publisher=BirdLife International |access-date=2013-12-16}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში == *{{Wikispecies-inline|Turnix varius|''Turnix varius''}} * [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=AC18D7C47F7036C8&sec=summary Painted buttonquail (''Turnix varius'') (Latham, 1801)] Avibase 2009 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სახეობები საფრთხის გარეშე]] [[კატეგორია:ფრინველები]] ndhluisxsq8inzjzsui1j5ddwtt84kz 5351805 5351786 2026-04-05T19:50:23Z EleneMetonidze55 179626 5351805 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = მოხატული მწყერი | სურათის ფაილი = Painted Button-quail male 0A2A8644.jpg | სურათის წარწერა = ზრდასრული მამრი მოხატული მწყერი; მატერიკული ქვესახეობა | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | ზეტიპი = | ტიპი = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = Turnix | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = varius | ქვესახეობა = | ლათ = Turnix varius | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = Painted Button-Quail.jpg | არეალის რუკის წარწერა = მოხატული მწყერის გავრცელება | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = LC | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = 62288672 | itis = | ncbi = | eol = | fw = | ავტორიტეტი = Latham, 1801 | სინონიმები = * ''Turnix varia'' (Latham, 1801) (''lapsus'') * ''Turnix novaecaledoniae'' | სტატუსის წყარო = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Turnix varius'' |volume=2016 |article-number=e.T62288672A95193778 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T62288672A95193778.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | სურათი2 = Painted Button-quail female 0A2A9601.jpg | სურათი2 წარწერა = ზრდასრული მდედრი მოხატული მწყერი; მატერიკული ქვესახეობა }} '''მოხატული მწყერი''' (''Turnix varius'') — ''Turnicidae''-ს ოჯახის წარმომადგენელი მწყერთა სახეობა. ისინი გარეგნულად ჰგვანან [[ხოხბისებრნი|ხოხობისებრთა]] ოჯახის [[მწყერი|მწყერებს]]. ეს სახეობა [[ავსტრალია|ავსტრალიის]] ბინადარია. ქვესახეობა აბროლჰოსის მოხატული მწყერი — [[ჰაუტმან აბროლჰოსი|ჰაუტმან აბროლჰოსის]] კუნძულების [[ენდემები|ენდემია]]. ==ტაქსონომია== მოხატული მწყერი პირველად აღწერა [[ინგლისელები|ინგლისელმა]] ორნითოლოგმა ჯონ ლეთემმა 1801 წელს, [[ბინომიალური|ბინომიალური სახელი]]თ — ''Perdix varia''.<ref>{{cite book | last=Latham | first=John | author-link=John Latham (ornithologist) | year=1801 | title=Supplementum indicis ornithologici sive systematis ornithologiae | place=London | publisher=Leigh & Sotheby | language=Latin | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33261437 | page=lxiii }}</ref> <ref name="ioclist">{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2021| title= Buttonquail, thick-knees, sheathbills, plovers, oystercatchers, stilts, painted-snipes, jacanas, Plains-wanderer, seedsnipes | work=World Bird List Version 12.1 | url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/buttonquail/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=9 April 2022 }}</ref> აღიარებულია ორი ქვესახეობა.<ref name="ioclist"/> ახალი კალედონიის შესაძლოა გადაშენებული მწყერი — Turnix novaecaledoniae ადრე მესამე ქვესახეობად ითვლებოდა, თუმცა 2021 წელს [[ორნითოლოგთა საერთაშორისო კონგრესი|ორნითოლოგთა საერთაშორისო კონგრესმა]] (IOC) ის ცალკე სახეობად გამოყო.<ref>{{Cite web|title=Species Updates – IOC World Bird List|url=https://www.worldbirdnames.org/new/updates/species-updates/|access-date=2021-06-13|language=en-US}}</ref> ==დახასიათება== მოხატული მწყერი სიგრძეში დაახლოებით 19-დან 20 სმ-მდეა . ის მიწაზე მობინადრე ფრინველია და გვხვდება ბალახით მდიდარ ტყეებსა და მეჩხერ ტყიან ადგილებში. იკვებება [[მწერები|მწერებითა]] და თესლებით. მამრები კვერცხებზე მათ გამოსაჩეკად ორი კვირის განმავლობაში სხედან, შემდეგ კი მათზე ზრუნავენ. ამ სახეობაში მდედრი უფრო მკვეთრი შეფერილობისაა, ვიდრე მამალი. მას წითელი თვალები აქვს, ხოლო სახე და მკერდი თეთრი ლაქებითაა მოფენილი. მხრები წაბლისფერია, რომელთა ზემოთაც წვრილი თეთრი ზოლები დასდევს. მამრი ოდნავ პატარაა და შედარებით მკრთალი შეფერილობა აქვს. ==გავრცელების არეალი და ჰაბიტატი== მოხატული მწყერი [[ავსტრალია (კონტინენტი)|ავსტრალიის]] მკვიდრია. მისი გავრცელების არეალი კვინსლენდიდან სამხრეთით — სამხრეთ [[უელსი|უელსის]], ვიქტორიას, სამხრეთ ავსტრალიისა და ტასმანიისკენ ვრცელდება. ცალკეული პოპულაცია არსებობს დასავლეთ ავსტრალიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ქვესახეობა — ''Turnix varius scintillans'' ენდემურია ჰაუტმან აბროლჰოსის კუნძულებზე, რომლებიც ავსტრალიის დასავლეთ სანაპიროსთან მდებარეობს. მოხატული მწყერი როტნესტის კუნძულზე დაახლოებით 2002 წელს დამკვიდრდა.<ref name=saunders09>{{cite journal | last1=Saunders | first1= Denis A. | last2= de Rebeira | first2=C. P. | year=2009 | title= A case study of the conservation value of a small tourist resort island: Birds of Rottnest Island, Western Australia 1905–2007 | journal= Pacific Conservation Biology | volume=15 | issue= 1 |pages= 11–31 | doi=10.1071/PC090011| bibcode= 2009PacSB..15...11A | s2cid= 87832707 | url=https://pdfs.semanticscholar.org/a90c/cc5ce4298418899d78e8ba7e3b0488753230.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20200226000900/https://pdfs.semanticscholar.org/a90c/cc5ce4298418899d78e8ba7e3b0488753230.pdf | archive-date=2020-02-26 }}</ref> ==სტატუსი== მოხატულ მწყერს გავრცელების ფართო არეალი აქვს. პოპულაციის ზუსტი რაოდენობა დადგენილი არ არის, თუმცა არსებობს ეჭვი, რომ ინდივიდთა რაოდენობა მცირდება. ზოგიერთ რეგიონში, შესაფერის ჰაბიტატებში, ის ფართოდ გავრცელებულად ითვლება, ზოგან კი — იშვიათად. ბუნების კონსერვაციის საერთაშორისო კავშირმა (IUCN) ის „ყველაზე ნაკლები საფრთხის ქვეშ მყოფ“ სახეობათა სიაში შეიყვანა.<ref name=BLI>{{cite web |url=http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=515 |title=Species factsheet: ''Turnix varius'' |publisher=BirdLife International |access-date=2013-12-16}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში == *{{Wikispecies-inline|Turnix varius|''Turnix varius''}} * [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=AC18D7C47F7036C8&sec=summary Painted buttonquail (''Turnix varius'') (Latham, 1801)] Avibase 2009 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სახეობები საფრთხის გარეშე]] [[კატეგორია:ფრინველები]] kkmcjmno5uhad5dy05yfkin355q53e1 0 879125 5351757 5350700 2026-04-05T18:57:57Z TasoAnastasia55 169146 5351757 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კოლინ ფერგიუსონი | ფოტო =Colin Ferguson smiles.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[22 ივლისი]], [[1972]] | დაბადგილი =[[მონრეალი]], [[კვებეკი]], [[კანადა]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]], [[რეჟისორი]], [[პროდიუსერი]] | აქტიურობის წლები =[[1995]] წლიდან დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ლინდსი ტომპსონი | პარტნიორები = | შვილები = 1 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''კოლინ ფერგიუსონი''' (დ. [[22 ივლისი]], [[1972]]) — [[კანადელები|კანადელი]] მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი.<ref name=autogenerated3>[https://movies.yahoo.com/person/colin-ferguson/biography.html Colin Ferguson Biography], Yahoo! Movies; accessed April 11, 2014.</ref> ცნობილია შერიფ ჯეკ კარტერის როლით [[Syfy]]-ს სერიალში „[[ევრეკა (2006 წლის ტელესერიალი)|ევრეკა]]", [[Maytag]]-ის სარეკლამო სახე და ლიუისი „[[შემდეგ შენ მოხვედი (ტელესერიალი)|შემდეგ შენ მოხვედი]]ში".<ref name=autogenerated3/><ref name=autogenerated2>[http://colinfergusoneureka.tripod.com/id1.html Colin Ferguson biography]; accessed March 14, 2014.</ref> ==ადრეული ცხოვრება== ფერგიუსონი დაიბადა და გაიზარდა [[მონრეალი|მონრეალში]], [[კვებეკი|კვებეკში]]. მან დაამთავრა [[ეფლბის კოლეჯი]] და [[მაკგილის უნივერსიტეტი]].<ref name=autogenerated3/><ref name=autogenerated2/> ვინაიდან ფერგიუსონი ძირითადად [[ფრანგულენოვანი ქვეყნები|ფრანგულენოვან]] მონრეალში გაიზარდა, იგი [[ორენოვანია]], საუბრობს [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]] და [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]].<ref name=autogenerated2/> [[კანადა]]ში დაბადებული, შემდგომ [[შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატების]] ნატურალიზებული მოქალაქე გახდა.<ref name=autogenerated1/> ==კარიერა== ფერგიუსონი იყო მონრეალის იმპროვიზაციული კომედიის ჯგუფ „On the Spot"-ის წევრი.<ref name=autogenerated2/><ref name=autogenerated1>[http://colinferguson.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=10 Colin Ferguson profile] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120108204254/http://colinferguson.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=10 |date=2012-01-08 }}, colinferguson.net; accessed March 14, 2014.</ref> იგი მონაწილეობდა მრავალ სატელევიზიო სერიალში, სატელევიზიო ფილმსა და კინოფილმში.<ref>{{Cite web|url=http://www.tvguide.com/celebrities/colin-ferguson/credits/189714/|title=Colin Ferguson|website=TVGuide.com|language=en|access-date=2017-03-13}}</ref> [[2003]] წელს მონაწილეობდა მოკლეხნიან შოუში „კაბელი".<ref>{{Cite news|url=http://www.scifistream.com/2011/07/a-conversation-with-eurekas-colin-ferguson-2/coupling/|title=Colin Ferguson (Coupling)|work=SciFi Stream|access-date=2017-03-13|language=en-US}}</ref> იყო მთავარი მსახიობი Syfy-ს ორიგინალურ სერიალში „ევრეკა", რომელიც [[2006]]-[[2012]] წლებში გადიოდა. ფერგიუსონი სერიალის გვიანი სეზონების პროდიუსერიც იყო. ასევე სტუმარი წამყვანი იყო სამეცნიერო ფანტასტიკის სიახლეების შოუში „ჰაიფასფეისი".<ref name=autogenerated1/> [[1993]] წელს ფერგიუსონმა შეასრულა ბერქ ენდრიუს როლი არმისტედ მოპინის რომანების სერიაზე დაფუძნებულ სატელევიზიო მინისერიალში „ქალაქის კიდევ სხვა ამბები". [[2007]] წელს კოლინმა განასახიერა დენ კეისი [[Lifetime (სატელევიზიო ქსელი)|Lifetime]]-ის საშობაო ფილმში „სამოთხე შობაზე" [[შარლოტ როსი|შარლოტ როსთან]] ერთად.<ref>{{Cite web|url=http://www.tvguide.com/tvshows/christmas-in-paradise/cast/291525/|title=Christmas in Paradise|website=TVGuide.com|language=en|access-date=2017-03-13}}</ref> [[2010]] წელს ფერგიუსონმა ნეითან ბიქერმანის როლი შეასრულა Syfy-ს ორიგინალურ ფილმში „ლეიკ პლესიდი 3" [[კირსტი მიტჩელი|კირსტი მიტჩელთან]] ერთად.<ref>{{Cite news|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/1/lake-placid-3-is-most-watched-syfy-telecast-since-october-most-watched-original-movie-since-2007/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170313125159/http://tvbythenumbers.zap2it.com/1/lake-placid-3-is-most-watched-syfy-telecast-since-october-most-watched-original-movie-since-2007/|url-status=dead|archive-date=2017-03-13|title='Lake Placid 3' Is Most-Watched Syfy Telecast Since October; Most-Watched Original Movie Since 2007|date=2010-08-24|work=TV By The Numbers by zap2it.com|access-date=2017-03-13|language=en-US}}</ref> ითამაშა „[[ვამპირის დღიურები|ვამპირის დღიურებში]]" და [[2013]]-[[2014]] წლებში განმეორებადი როლი ჰქონდა სერიალში „ჰეივენი".<ref>{{Cite web|url=http://www.sneakpeek.ca/2016/12/the-vampire-diaries-downward-spiral.html|title="The Vampire Diaries: The Downward Spiral"|website=www.sneakpeek.ca|access-date=2017-03-13}}</ref> [[2014]] წლის იანვარში ფერგიუსონი Maytag-ის ახალი „მამტყუნებელთა შემკეთებელი" გახდა Maytag-ის ტექნიკის მულტიმედიურ სარეკლამო კამპანიაში.<ref name="Maytag">{{cite news|url=http://www.businessweek.com/articles/2014-01-09/maytag-ads-ditch-that-old-bored-repairman-for-a-younger-model|archive-url=https://web.archive.org/web/20140110103146/http://www.businessweek.com/articles/2014-01-09/maytag-ads-ditch-that-old-bored-repairman-for-a-younger-model|url-status=dead|archive-date=January 10, 2014|work=[[Business Week]]|title=Maytag Ads Ditch That Old, Bored Repairman for a Younger Model|author=Justin Bachman|date=January 9, 2014}}</ref> [[2015]] წლის ივლისში ფერგიუსონმა განმეორებადი როლი შეასრულა [[Hallmark Channel]]-ის სერიალის „სედარ კოუვის" მესამე სეზონში, როგორც ახალი რაიონის პროკურორი და ჯეკის მეტოქე.<ref name="Hollywood Daily Star Cedar Cove 3">{{cite web | title=Season 3 Premier, Hallmark Cedar Cove, Love Triangle for Andie MacDowell with Colin Ferguson| publisher=HollywoodDailyStar.com| author=Gabrielle Pantera | url=http://www.hollywooddailystar.com/?p=4048| access-date=2015-07-18 }}</ref> [[2016]] წელს განასახიერა ჯეკ ბრიუსტერი [[Hallmark Movies & Mysteries|Hallmark]]-ის ორიგინალურ ფილმში „თითოეულ შობას აქვს ამბავი" [[ლორი ლოფლინი|ლორი ლოფლინთან]] ერთად.<ref>{{Cite web|url=http://www.hallmarkchannel.com/every-christmas-has-a-story/cast/colin-ferguson|title=Colin Ferguson as Jack on Every Christmas Has A Story | Hallmark Channel|website=Hallmark Channel|access-date=2017-03-13}}</ref> [[2017]] წელს ასრულებდა მაქინტაირ სალივანის როლს „სარემონტო სახლის საიდუმლოებებში" [[ჯიუელ კილჩერი|ჯიუელ კილჩერთან]] ერთად.<ref>{{Cite web|url=http://www.hallmarkmoviesandmysteries.com/framed-for-murder-a-fixer-upper-mystery/cast/colin-ferguson|title=Colin Ferguson on Framed for Murder: A Fixer Upper Mystery | Hallmark Movies and Mysteries|website=Hallmark Movies and Mysteries|access-date=2017-03-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hallmarkmoviesandmysteries.com/concrete-evidence-a-fixer-upper-mystery/cast|title=Cast | Concrete Evidence: A Fixer Upper Mystery | Hallmark Movies and Mysteries|website=Hallmark Movies and Mysteries|access-date=2017-04-04}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== ფერგიუსონს ჰყავს ერთი ვაჟი, [[2013]] წელს დაბადებული, რომელსაც პარტნიორ [[ლინდსი ტომფსონი|ლინდსი ტომფსონ]]თან ერთად ზრდის.<ref>{{cite tweet|last=Ferguson|first=Colin|user=colinferg|number=375874906832904192|date=September 5, 2013|title=Mother and son are happy, healthy and napping. Thanks so much for the kind words everyone.}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mediavillage.com/article/colin-ferguson-on-solving-fixer-upper-mysteries-with-co-star-jewel/|title=Colin Ferguson on solving "Fixer Upper Mysteries" with co-star Jewel|last=Gidlow|first=Steve|website=Media Village|date=March 9, 2018|access-date=September 16, 2019}}</ref> კოლინ ფერგიუსონი მონრეალის კანადიენსების გულშემატკივარია და [[NHL.com]]-ზე ცნობილ ადამიანთა ბლოგერად გამოდის.<ref name="NHL">{{cite web|url=http://www.nhl.com/ice/news.htm?id=417812|title=Celeb Blogger Profile: Colin Ferguson -NHL.com|access-date=2014-04-12}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|id=0272399|name=Colin Ferguson}} * {{TV Guide person |colin-ferguson/189714}} {{s-start}} {{s-end}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ფერგიუსონი, კოლინ}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 22 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1972]] [[კატეგორია:დაბადებული 1970-იანები]] [[კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე]] [[კატეგორია:კანადელები]] [[კატეგორია:კანადელი მამაკაცები]] [[კატეგორია:კანადელი მსახიობები]] [[კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] 4sd4cv7reh59ptbpvg5u9q72ukue46h 0 879126 5351771 5351005 2026-04-05T19:16:37Z EleneMetonidze55 179626 5351771 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|30|03|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი = თეთრკუდა მესაჭე | სურათის ფაილი = White-tailed lapwing (Vanellus leucurus).jpg | სურათის წარწერა = კეოლადეოს ეროვნული პარკი, ბჰარატპური, ინდოეთი | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | ზეტიპი = | ტიპი = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = Vanellus | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = leucurus | ქვესახეობა = | ლათ = Vanellus leucurus | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = LC | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = 22694064 | itis = | ncbi = | eol = | fw = | ავტორიტეტი = Lichtenstein, MHC, 1823 | სინონიმები = * ''Charadrius leucurus'' Lichtenstein, 1823 * ''Chettusia leucura'' (Lichtenstein, 1823) * ''Vanellochettusia leucura'' (Lichtenstein, 1823) | სტატუსის წყარო = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2020 |title=''Vanellus leucurus'' |volume=2020 |article-number=e.T22694064A153819832 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22694064A153819832.en |access-date=11 November 2021}}</ref> }} '''თეთრკუდა მესაჭე''' (''Vanellus leucurus'') — მეზღვაური ფრინველი მესაჭეების გვარიდან. გვარის სახელწოდება ''Vanellus'' შუა საუკუნეების [[ლათინური ენა|ლათინურიდან]] მომდინარეობს და ნიშნავს — მესაჭეს. სახეობის სახელწოდება ''leucurus'' მომდინარეობს [[ძველი ბერძნული ენა|ძველი ბერძნული]] სიტყვიდან ''leukouros'', რაც „თეთრკუდას“ ნიშნავს.<ref name=job>{{cite book | last= Jobling | first= James A | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London | isbn = 978-1-4081-2501-4 | pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n225 225], 397}}</ref> თეთრკუდა მესაჭე გამოირჩევა გრძელი ფეხებითა და საკმაოდ გრძელი ნისკარტით. ის ერთადერთი მესაჭეა, რომლის ნახვაც შესაძლებელია არა მხოლოდ ძალიან მეჩხერ, არამედ შედარებით ღრმა წყალშიც, სადაც ის [[მწერები|მწერებსა]] და სხვა მცირე ნადავლს ძირითადად წყლის ზედაპირიდან მოიპოვებს. ზრდასრული ინდივიდები ტანწერწეტა, გამართული ფრინველები არიან; აქვთ ყავისფერი ზურგი და ყელი, შედარებით ფერმკრთალი სახე და ნაცრისფერი მკერდი. გრძელი ყვითელი ფეხები, სუფთა თეთრი კუდი და დამახასიათებელი ყავისფერი, თეთრი და შავი ფრთები . ახალგაზრდა ფრინველებს ზურგზე ქერცლისებრი მოხატულობა აქვთ, კუდზე კი შესაძლოა ყავისფერი შეფერილობა ეტყობოდეთ. გამრავლების სეზონზე მათი ძახილი ჩვეულებრივი მესაჭის ხმას წააგავს. ის ნახევრად კოლონიურად ბუდობს [[ერაყი|ერაყის]], [[ქუვეითი|ქუვეითის]], [[ირანი|ირანისა]] და სამხრეთ [[რუსეთი|რუსეთის]] შიდა ჭაობიან ტერიტორიებზე. მიწაზე გაკეთებულ ბუდეში დებს ოთხ კვერცხს. ერაყში და ირანში ბინადარი თეთრკუდა მესაჭეები ძირითადად ბინადარი ფრინველები არიან, ხოლო რუსეთის პოპულაციები ზამთარში სამხრეთით — ინდოეთის სუბკონტინენტზე, ახლო აღმოსავლეთსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ [[აფრიკა|აფრიკაში]] მიგრირებენ. დასავლეთ ევროპაში ის ძალიან იშვიათი ,შემთხვევითი სტუმარია; ბრიტანეთში პირველი ეგზემპლარი 1975 წლის 12 ივლისს, [[უორვიკშირი|უორვიკშირში]], [[პაკინგტონი|პაკინგტონთან]] აღმოაჩინეს. თავისი გავრცელების არეალის ზოგიერთ ნაწილში სახეობა საფრთხეების წინაშე დგას, რაც დაკავშირებულია ჰაბიტატის განადგურებასა და უნებლიე [[ბრაკონიერობა|ბრაკონიერობასთან]].<ref name="ABCC">{{cite web|last1=Armenian Bird Census|title=The State of White-tailed Lapwing in Armenia|url=https://www.abcc-am.org/white-tailed-lapwing.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519182834/http://www.abcc-am.org/white-tailed-lapwing.html|url-status=usurped|archive-date=May 19, 2017|publisher=TSE NGO|access-date=31 January 2018}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Vanellus leucurus}} {{Wikispecies|Vanellus leucurus}} * [http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-tailed-lapwing-vanellus-leucurus Factsheet auf BirdLife International] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} rf3rre2xhyv0yma25j1ov7fvucczhn6 5351772 5351771 2026-04-05T19:19:41Z EleneMetonidze55 179626 5351772 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|30|03|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი = თეთრკუდა მესაჭე | სურათის ფაილი = White-tailed lapwing (Vanellus leucurus).jpg | სურათის წარწერა = კეოლადეოს ეროვნული პარკი, ბჰარატპური, ინდოეთი | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | ზეტიპი = | ტიპი = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = Vanellus | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = leucurus | ქვესახეობა = | ლათ = Vanellus leucurus | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = LC | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = 22694064 | itis = | ncbi = | eol = | fw = | ავტორიტეტი = Lichtenstein, MHC, 1823 | სინონიმები = * ''Charadrius leucurus'' Lichtenstein, 1823 * ''Chettusia leucura'' (Lichtenstein, 1823) * ''Vanellochettusia leucura'' (Lichtenstein, 1823) | სტატუსის წყარო = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2020 |title=''Vanellus leucurus'' |volume=2020 |article-number=e.T22694064A153819832 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22694064A153819832.en |access-date=11 November 2021}}</ref> }} '''თეთრკუდა მესაჭე''' (''Vanellus leucurus'') — მეზღვაური ფრინველი მესაჭეების გვარიდან. გვარის სახელწოდება ''Vanellus'' შუა საუკუნეების [[ლათინური ენა|ლათინურიდან]] მომდინარეობს და ნიშნავს — მესაჭეს. სახეობის სახელწოდება ''leucurus'' მომდინარეობს [[ძველი ბერძნული ენა|ძველი ბერძნული]] სიტყვიდან ''leukouros'', რაც „თეთრკუდას“ ნიშნავს.<ref name=job>{{cite book | last= Jobling | first= James A | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London | isbn = 978-1-4081-2501-4 | pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n225 225], 397}}</ref> თეთრკუდა მესაჭე გამოირჩევა გრძელი ფეხებითა და საკმაოდ გრძელი ნისკარტით. ის ერთადერთი მესაჭეა, რომლის ნახვაც შესაძლებელია არა მხოლოდ ძალიან მეჩხერ, არამედ შედარებით ღრმა წყალშიც, სადაც ის [[მწერები|მწერებსა]] და სხვა მცირე ნადავლს ძირითადად წყლის ზედაპირიდან მოიპოვებს. ზრდასრული ინდივიდები ტანწერწეტა, გამართული ფრინველები არიან; აქვთ ყავისფერი ზურგი და ყელი, შედარებით ფერმკრთალი სახე და ნაცრისფერი მკერდი. გრძელი ყვითელი ფეხები, სუფთა თეთრი კუდი და დამახასიათებელი ყავისფერი, თეთრი და შავი ფრთები . ახალგაზრდა ფრინველებს ზურგზე ქერცლისებრი მოხატულობა აქვთ, კუდზე კი შესაძლოა ყავისფერი შეფერილობა ეტყობოდეთ. გამრავლების სეზონზე მათი ძახილი ჩვეულებრივი მესაჭის ხმას წააგავს. ის ნახევრად კოლონიურად ბუდობს [[ერაყი|ერაყის]], [[ქუვეითი|ქუვეითის]], [[ირანი|ირანისა]] და სამხრეთ [[რუსეთი|რუსეთის]] შიდა ჭაობიან ტერიტორიებზე. მიწაზე გაკეთებულ ბუდეში დებს ოთხ კვერცხს. ერაყში და ირანში ბინადარი თეთრკუდა მესაჭეები ძირითადად ბინადარი ფრინველები არიან, ხოლო რუსეთის პოპულაციები ზამთარში სამხრეთით — ინდოეთის სუბკონტინენტზე, ახლო აღმოსავლეთსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ [[აფრიკა|აფრიკაში]] მიგრირებენ. დასავლეთ ევროპაში ის ძალიან იშვიათი ,შემთხვევითი სტუმარია; ბრიტანეთში პირველი ეგზემპლარი 1975 წლის 12 ივლისს, [[უორვიკშირი|უორვიკშირში]], [[პაკინგტონი|პაკინგტონთან]] აღმოაჩინეს. თავისი გავრცელების არეალის ზოგიერთ ნაწილში სახეობა საფრთხეების წინაშე დგას, რაც დაკავშირებულია ჰაბიტატის განადგურებასა და უნებლიე [[ბრაკონიერობა|ბრაკონიერობასთან]].<ref name="ABCC">{{cite web|last1=Armenian Bird Census|title=The State of White-tailed Lapwing in Armenia|url=https://www.abcc-am.org/white-tailed-lapwing.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519182834/http://www.abcc-am.org/white-tailed-lapwing.html|url-status=usurped|archive-date=May 19, 2017|publisher=TSE NGO|access-date=31 January 2018}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Vanellus leucurus}} {{Wikispecies|Vanellus leucurus}} * [http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-tailed-lapwing-vanellus-leucurus Factsheet auf BirdLife International] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სახეობები საფრთხის გარეშე]] [[კატეგორია:ფრინველები]] ntu1y1xwyif4a4cy7j28bxzezpem40p 5351773 5351772 2026-04-05T19:20:15Z EleneMetonidze55 179626 5351773 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = თეთრკუდა მესაჭე | სურათის ფაილი = White-tailed lapwing (Vanellus leucurus).jpg | სურათის წარწერა = კეოლადეოს ეროვნული პარკი, ბჰარატპური, ინდოეთი | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | ზეტიპი = | ტიპი = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = Vanellus | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = leucurus | ქვესახეობა = | ლათ = Vanellus leucurus | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = LC | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = 22694064 | itis = | ncbi = | eol = | fw = | ავტორიტეტი = Lichtenstein, MHC, 1823 | სინონიმები = * ''Charadrius leucurus'' Lichtenstein, 1823 * ''Chettusia leucura'' (Lichtenstein, 1823) * ''Vanellochettusia leucura'' (Lichtenstein, 1823) | სტატუსის წყარო = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2020 |title=''Vanellus leucurus'' |volume=2020 |article-number=e.T22694064A153819832 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22694064A153819832.en |access-date=11 November 2021}}</ref> }} '''თეთრკუდა მესაჭე''' (''Vanellus leucurus'') — მეზღვაური ფრინველი მესაჭეების გვარიდან. გვარის სახელწოდება ''Vanellus'' შუა საუკუნეების [[ლათინური ენა|ლათინურიდან]] მომდინარეობს და ნიშნავს — მესაჭეს. სახეობის სახელწოდება ''leucurus'' მომდინარეობს [[ძველი ბერძნული ენა|ძველი ბერძნული]] სიტყვიდან ''leukouros'', რაც „თეთრკუდას“ ნიშნავს.<ref name=job>{{cite book | last= Jobling | first= James A | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London | isbn = 978-1-4081-2501-4 | pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n225 225], 397}}</ref> თეთრკუდა მესაჭე გამოირჩევა გრძელი ფეხებითა და საკმაოდ გრძელი ნისკარტით. ის ერთადერთი მესაჭეა, რომლის ნახვაც შესაძლებელია არა მხოლოდ ძალიან მეჩხერ, არამედ შედარებით ღრმა წყალშიც, სადაც ის [[მწერები|მწერებსა]] და სხვა მცირე ნადავლს ძირითადად წყლის ზედაპირიდან მოიპოვებს. ზრდასრული ინდივიდები ტანწერწეტა, გამართული ფრინველები არიან; აქვთ ყავისფერი ზურგი და ყელი, შედარებით ფერმკრთალი სახე და ნაცრისფერი მკერდი. გრძელი ყვითელი ფეხები, სუფთა თეთრი კუდი და დამახასიათებელი ყავისფერი, თეთრი და შავი ფრთები . ახალგაზრდა ფრინველებს ზურგზე ქერცლისებრი მოხატულობა აქვთ, კუდზე კი შესაძლოა ყავისფერი შეფერილობა ეტყობოდეთ. გამრავლების სეზონზე მათი ძახილი ჩვეულებრივი მესაჭის ხმას წააგავს. ის ნახევრად კოლონიურად ბუდობს [[ერაყი|ერაყის]], [[ქუვეითი|ქუვეითის]], [[ირანი|ირანისა]] და სამხრეთ [[რუსეთი|რუსეთის]] შიდა ჭაობიან ტერიტორიებზე. მიწაზე გაკეთებულ ბუდეში დებს ოთხ კვერცხს. ერაყში და ირანში ბინადარი თეთრკუდა მესაჭეები ძირითადად ბინადარი ფრინველები არიან, ხოლო რუსეთის პოპულაციები ზამთარში სამხრეთით — ინდოეთის სუბკონტინენტზე, ახლო აღმოსავლეთსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ [[აფრიკა|აფრიკაში]] მიგრირებენ. დასავლეთ ევროპაში ის ძალიან იშვიათი ,შემთხვევითი სტუმარია; ბრიტანეთში პირველი ეგზემპლარი 1975 წლის 12 ივლისს, [[უორვიკშირი|უორვიკშირში]], [[პაკინგტონი|პაკინგტონთან]] აღმოაჩინეს. თავისი გავრცელების არეალის ზოგიერთ ნაწილში სახეობა საფრთხეების წინაშე დგას, რაც დაკავშირებულია ჰაბიტატის განადგურებასა და უნებლიე [[ბრაკონიერობა|ბრაკონიერობასთან]].<ref name="ABCC">{{cite web|last1=Armenian Bird Census|title=The State of White-tailed Lapwing in Armenia|url=https://www.abcc-am.org/white-tailed-lapwing.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519182834/http://www.abcc-am.org/white-tailed-lapwing.html|url-status=usurped|archive-date=May 19, 2017|publisher=TSE NGO|access-date=31 January 2018}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Vanellus leucurus}} {{Wikispecies|Vanellus leucurus}} * [http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-tailed-lapwing-vanellus-leucurus Factsheet auf BirdLife International] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სახეობები საფრთხის გარეშე]] [[კატეგორია:ფრინველები]] ckvd9r5lcsvk4bfcsi1proynmbdrh8z 0 879191 5351670 5351426 2026-04-05T15:09:33Z GiorgiXIII 62215 5351670 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Поезд на фоне горы Шатрище. Воронежская область.jpg|thumb|[[სამგზავრო მატარებელი]], რომელიც მიყავს [[ელმავალი|ელმავალ]] [[ЧС4Т|ЧС4^т-ს]], [[შატრიშჩე (გამოქვაბული)|შატრიშჩეს]] მთის ფონზე ([[ვორონეჟის ოლქი]])]] '''მატარებელი''' თანამედროვე გაგებით — [[რკინიგზის შემადგენლობა|ფორმირებული და გადაბმული შემადგენლობა]], რომელიც შედგება [[ვაგონი|ვაგონების]] ჯგუფისაგან, ერთი ან რამდენიმე მოქმედი [[ლოკომოტივი]]თ ან [[მოტორვაგონი|მოტორვაგონებით]], რომლებსაც ისინი მოყავენ მოძრაობაში და აქვთ დაყენებული სიგნალები (ხმოვანი და ხილვადი), რომლებიც აღნიშნავენ მათ ''[[საწყისი ვაგონი|საწყის]]'' და ''[[მატარებლის ბოლო ვაგონი|ბოლო ვაგონს]]''. ამას გარდა, ბევრ [[რკინიგზა|რკინიგზებზე]] თითოეული მატარებელი იღებს განსაზღვრულ ნომერს, რომელიც საშუალებას იძლევა განასხვავოს ის დანარჩენი მატარებლებისაგან. ასევე მატარებლებს განეკუთვნება უვაგონო ლოკომოტივებს, მოტორვაგონებს და სპეციალურ თვითმავალ [[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|რკინიგზის მოძრავ შემადგენლობებს]] (მაგალითად, [[ავტომოტრისა|ავტომოტრისები]] და არამოხსნადი ტიპის [[დრეზინა|დრეზინები]]), რომლებიც [[გადასარბენი|გადასარბენზე]] მიემართებიან და აქვთ დაყენებული სიგნალები.<ref name="ПТЭ-словарь">{{წიგნი|ნაწილი= Термины, применяемые в правилах технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации|სათაური= Правила технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации}}</ref> დისწიპლინა, რომელიც სწავლობს მატარებლებს და საკითხებს, რომლებიც დაკავშირებულია მათ მოძრაობასთან, ეწოდება „[[მატარებლების წევა]]“. == მსგავსი ტერმინები == [[სურათი:4449 South of Los Molinos Apr26 1981 2xRP - Flickr - drewj1946 (1).jpg|thumb|სამგზავრო მატარებელი ორთქლის წევაზე]] ტერმინები, რომლებსაც სახელში ან [[ფუძე (ენათმეცნიერება)|ფუძეში]] აქვთ „მატარებელი“, მაგრამ თანამედროვე მატარებლის განმარტებაში არ ჯდება: * [[ავტომატარებელი]] (საავტომობილო მატარებელი); * [[აგიტმატარებელი]] — მოძრავი შემადგენლობა, განკუთვნილი სააგიტაციო, პროპაგანდისტული და საგანმანათლებლო მუშაობისათვის;{{sfn|Конарев|1994|с=24}} * [[აერომატარებელი]] — ბევრვაგონიანი შემადგენლობა, რომელიც მოძრაობისას იყენებს აეროდინამიურ ძალებს, რომლებიც ქმნიან [[ეკრანული ეფექტი|ეკრანულ ეფექტს]];{{sfn|Конарев|1994|с=30}} * [[ჯავშანმატარებელი]] — ჯავშნიანი მოძრავი შემადგენლობა საბრძოლო მოქმედებების შესასრულებლად;{{sfn|Конарев|1994|с=44}} * [[ამღდგენი მატარებელი]] * [[დიზელმატარებელი]] — [[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]], რომლის პირველადი ძრავია [[დიზელის ძრავი|დიზელი]];{{sfn|Конарев|1994|с=115}} * [[სახანძრო მატარებელი]] * [[ციგის მატარებელი]] — ჯაჭვებით გადაბმული ციგები ზამთარში საქონლის ტრანსპორტირებისთვის; * [[რელსშესადუღებელი საწარმო|რელსშესადუღებელი მატარებელი]] და [[რელსსახეხი მატარებელი]] — მობილური ან სტაციონარული საწარმოები დაკავშირებული ლიანდაგის ზედნაშენის დაგებასთან ან რემონტთან; * [[ტურბომატარებელი]] — [[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]], რომლის პირველადი ძრავია [[აირტურბინა]];{{sfn|Конарев|1994|с=462}} * [[ელექტროსამონტაჟო მატარებელი]] — ქვეგანყოფილება, რომელიც განკუთვნილია ელექტროსამონტაჟო სამუშაოებისათვის [[რკინიგზის ელექტროფიკაცია|რკინიგზის ელექტროფიკაციის]] დროს;{{sfn|Конарев|1994|с=519}} * [[ელექტრომატარებელი]] — [[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]], რომელიც ენერგიას იღებს გარე ელექტროქსელისგან (საკონტაქტო ქსელი, საკონტაქტო რელსი) ან [[ელექტრული აკუმულატორი|აკუმულატორული ბატარეებიდან]]; * [[ენერგოსამონტაჟო მატარებელი]] — სამრეწველო საწარმო, რომელიც ახორციელებს მშენებლობას რკინიგზის ტრანსპორტის [[ელექტროგადამცემი ხაზი|ელექტროგადამცემ ხაზებზე]].{{sfn|Конарев|1994|с=522}} == ისტორია == {{მთავარი|რკინიგზის ტრანსპორტის ისტორია}} [[სურათი:Locomotion No. 1 (Engineer, 1875).jpg|thumb|პირველი მატარებელი. თავში — ორთქლმავალი „Locomotion № 1“]] 1825 წლის 27 სექტემბერს გაიხსნა პირველი საზოგადოებრივი [[სტოქტონ—დარლინგტონის რკინიგზა]]. მასზე პირველი მატარებელი გაატარა ორთქლმავალმა „[[Locomotion № 1]]“, რისი სახელიც შემდგომში საყოველთაოდ ცნობილი სიტყვა გახდა არა მხოლოდ ორთქლმავლებისათვის, არამედ სხვა თვითმავალ სარელსო საშუალებებს უწოდეს [[ლოკომოტივი|ლოკომოტივები]]. 1830 წლის 15 სექტემბერს გაიხსნა პირველი რკინიგზის მაგისტრალი [[ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზა|ლივერპული — მანჩესტერი]], რომელზეც მატარებელთა მოძრაობა ხორციელდებოდა მხოლოდ სალოკომოტივო წევით, ასევე თვითონ მატარებელთა მოძრაობა მოწესრიგდა [[მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი]]ს დანერგვით.{{sfn|Конарев|1994|с=58}}{{sfn|Конарев|1994|с=98}} 1837 წლის 30 ოქტომბერს გაიხსნა [[ცარსკოსელსკის რკინიგზა]], რომელიც გახდა პირველი საზოგადოებრივი რკინიგზა [[რუსეთის იმპერია]]ში.{{sfn|Конарев|1994|с=492}} [[საქართველო]]ში 1871 წელს [[ფოთი]]-[[ზესტაფონი|ყვირილა]]ს მონაკვეთზე გაიხსნა სარკინიგზო მოძრაობა, 1872 წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] კი ფოთიდან [[თბილისი|თბილისში]] პირველი მატარებელი ჩავიდა. [[სურათი:Паровоз Пп.jpg|thumb|[[2-2-0]] ტიპის ორთქლმავალი „ამერიკელი“ — ძირითადი სამგზავრო ლოკომოტივი XIX—XX საუკუნეების საზღვარზე (ფოტოზე — რუსული [[П (ორთქლმავალი)|П]])]] იწყება მატარებლების მოძრაობის ორგანიზების ფორმირება, მათ შორის მოძრაობის გრაფიკთან ერთად შემოდის სიგნალიზაციაც, როდესაც მატარებლებს ყოფენ სივრცეში, ხოლო თვითონ ლოკომოტივები აღიჭურვებიან სიგნალებით მოახლოებაზე გაფრთხილებით. ასწლეულის მეორე ნახევარში უკვე იწყება თვითონ მოძრავი შემადგენლობის გაუმჯობესება, მათ შორის ორთქლმავლები კიდევ უფრო მძლავრი გახდა, რაც საშუალებას იძლეოდა აწეულიყო მატარებელთა წონა და სიჩქარე, ხოლო ვაგონებზე დაიწყო ხის ნაცვლად [[ლითონი]]ს ჩარჩოების გამოყენება. ამასთან ერთად, იქმნება და დანერგვა დაიწყო პნევმატურმა მუხრუჭებმა, რაც დამატებით ამაღლებს მოძრაობის უსაფრთხოებას, ასევე გამოჩნდნენ პირველი [[ლოკომოტივის სიჩქარმზომი|ლოკომოტივის სიჩქარმზომები]], რომლებსაც ქონდათ შესაძლებლობა მოძრაობის პარამეტრების რეგისტრაციის უნარი. [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ-ში]] და რუსეთში შენდება მსოფლიოში უდიდესი რკინიგზის მაგისტრალები — შესაბამისად, [[აშშ-ის პირველი ტრანსკონტინენტური რკინიგზა|ამერიკული ტრანსკონტინენტური]] და [[ტრანსციმბირის მაგისტრალი|ტრანსციმბირის]] რკინიგზები. ასწლეულის ბოლოში აშშ-ში დაიწყო [[ჯანის ავტოგადასაბმელი|ჯანის ავტოგადასაბმელების]] დანერგვა, რომელიც საშუალებას იძლეოდა უფრო მაღალი წევითი ძალების დაშვებას, რომელიც მომავალში არ ზღუდავდა მატარებლების წონის ზრდას. საბჭოთა კავშირის რკინიგზაზე მასიურად დაიწყო [[ავტოგადასაბმელი СА-3]]-ის ტიპის გამოყენება 1930-იანი წლებიდან. [[სურათი:3TE3-001.jpg|thumb|1960-იანი წლების დასაწყისში ორთქლმავლები განიდევნენ სხვა სახის ლოკომოტივებით (ფოტოზე — თბომავალი [[ТЭ3]]]] XX საუკუნის პირველ მეოთხედში მოძრავი შემადგენლობის კონსტრუქცია განაგრძობდა განვითარებას, მათ შორის ტვირთდაძაბულ მიმართულებებზე მუშაობას იწყებენ ხუთი და მეტი მოძრავი ღერძის მქონე ლოკომოტივები, ხოლო 1920-იან წლებში მრეწველობამ აითვისა ოთხღერძიანი ვაგონების გამოშვება, რომლებსაც ქონდათ უფრო მაღალი ტვირთამწეობა. მიუხედავად ამისა რკინიგზაზე, ორთქლის წევასთან ერთად, თანდათანობით დაიწყო პოპულარობის მოხვეჭა ელექტრულმა, განსაკუთრებით საქალაქო ტრანსპორტში, ხოლო 1924 წელს საბჭოთა ინჟინრებმა დაიწყეს მსოფლიოში პირველი მაგისტრალური [[თბომავალი|თბომავალების]] გამოცდა. საუკუნის შუა პერიოდში ახალი ლიკომოტივების კონსტრუქციები განაგრძობდნენ განვითარებას, მაშინ როდესაც ორთქლმავლების კონსტრუქციამ მიაღწია თავის კულმინაციას 1940-იანი წლების დასაწყისში გამოშვებულ ნამდვილი გიგანტ — ''[[Union Pacific Big Boy]]''-ის სახით, წონით 500 ტონაზე მეტი. მაგრამ იმ დროისათვის უკვე აშკარა იყო, რომ ორთქლმავლების კონსტრუქცია მოძველდა, ამიტომ 1950-იანი წლებიდან რიგ ქვეყნებში მათი გამოშვება შეწყდა, შედეგად დაიწყო მასიური გადასვლა თბო და ელექტრო წევაზე, რამაც მოიტანა მატარებლების მასის და სიჩქარის მნიშვნელოვანი ზრდა. == მოძრავი შემადგენლობა == {{მთავარი|რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა}} კლასიკური გაგებით მატარებელი წარმოადგენს ლიანდაგზე მოძრავ ჯაჭვს ერთმანეთზე გადაბმული „ურიკებით“ – ''[[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის]]'' ერთეულებით. განასხვავებენ ''არათვითმავალ მოძრავ შემადგენლობას'' — ''[[ვაგონი|ვაგონებს]]'', რომლებიც ემსახურებიან ტვირთების გადატანას და მგზავრთა გადაყვანას და ''თვითმავალ მოძრავ შემადგენლობას'' — ''[[ლოკომოტივი|ლოკომოტივებს]]'' და ''[[მოტორვაგონი|მოტორვაგონებს]]'', რომლებსაც მოყავთ მატარებლები მოძრაობაში.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=183}} === არათვითმავალი მოძრავი შემადგენლობა === {{მთავარი|ვაგონი}} ვაგონი მატარებლის მთავარი კომპონენტია, რადგან ზუსტად მისი საშუალებით გადაიზიდავენ ტვირთებს და გადაყავთ მგზავრები. რკინიგზის ვაგონის ისტორია ედრება მთლიანი რკინიგზის ტრანსპორტის ისტორიას და იწყება ჯერ კიდევ [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნიდან]], დაწყებული [[მაღარო]]ს [[ვაგონეტი|ვაგონეტებიდან]].{{sfn|Конарев|1994|с=48}} როგორც ვაგონეტები, თავდაპირველად, თავად ვაგონებს მთლიანობაში ჰქონდათ სულ ორი ღერძი, მაგრამ იყვნენ შედარებით იაფფასიანები და ადვილები წარმოებაში. შემდგომში მათ ნაცვლად გამოჩნდა ოთხღერძიანი ვაგონები, რომელთა სავალი ნაწილი შედგება ორი ორღერძიანი ურიკისგან, რამაც საშუალება მოგვცა მნიშვნელოვნად შემცირდეს ხისტი [[გოგორწყვილი|გოგორწყვილთა]] ბაზა და გაუმჯობესდეს ვაგონების ჩაწერა მოხვეულ ლიანდაგებში.{{sfn|Конарев|1994|с=49}} ძველი ვაგონების ძარები იქმნებოდა ხისაგან; დღეისათვის ვაგონების დიდ უმრავლესობას აქვთ მთლიანად ლითონის ძარები, რაც ზრდის უსაფრთხოებას. ფუნქციონალური დანიშნულების მიხედვით განასხვავებენ ''[[სამგზავრო ვაგონი|სამგზავრო ვაგონებს]]'' და ''[[სატვირთო ვაგონი|სატვირთო ვაგონებს]]''.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=183}} სამგზავრო ვაგონები ერთმანეთისგან განსხვავდებიან შიდა განლაგებით: ''ღია'' დასაჯდომი ან საწოლი ადგილებით (უკანასკნელი [[პოსტსაბჭოთა სივრცე]]ში ცნობილია, როგორც ''[[პლაცკარტის ვაგონი|პლაცკარტი]]''), ''[[კუპირებული ვაგონი|კუპირებული]]'' და ''[[საწოლი ვაგონი|საწოლი]]'' (გაზრდილი კომფორტულობით). ასევე სამგზავრო სავაგონო პარკს აკუთვნებენ ''[[საბარგო ვაგონი|საბარგო]]'', ''[[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო]]'' და ''[[საფოსტო-საბარგო ვაგონი|საფოსტო-საბარგო]]'' ვაგონებს, ასევე ''[[ვაგონ-რესტორანი|ვაგონ-რესტორნებს]]''.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=198}}{{sfn|Конарев|1994|с=308}} სატვირთო ვაგონები იყოფიან ''უნივერსალურებად'', რომლებიც განკუთვნილია ბევრი, სხვადასხვა ტიპის ტვირთების გადასაზიდად და ''[[სპეციალიზირებული ვაგონი|სპეციალიზირებულებად]]'', რომლებიც განკუთვნილია ერთი—ორი ტიპის ტვირთის გადასაზიდად (მაგალითად, [[რძე|რძის]]). ძარის ტიპის უნივერსალური ვაგონები იყოფიან ''[[დახურული ვაგონი|დახურული ვაგონებად]]'', ''[[ნახევარვაგონი|ნახევარვაგონებად]]'', ''[[პლატფორმა (ვაგონი)|პლატფორმებად]]'' და ''[[ვაგონ-ცისტერნა|ცისტერნებად]]''.{{sfn|Конарев|1994|с=101}} * [[დახურული ვაგონი]] — აქვს დახურული ძარა და განკუთვნილია ტვირთების გადასატანად, რომლებისთვისაც აუცილებელია დაცვა ატმოსფერული ზემოქმედებისგან და მექანიკური დაზიანებებისგან (მაგალითად, [[ქაღალდი]] ან [[ცხოველები]]); მათ მიეკუთვნება ფართედ გავრცელებული რუსულ/საბჭოთა რკინიგზაზე 1870-იან — 1940-იან წლებში [[ნორმალური სატვირთო ვაგონი]]. დახურული ვაგონის სპეციალიზირებული ნაირსახეობებია დახურული [[ავტომზიდი]] (აქვს ორიარუსიანი იატაკი), ვაგონი აპატიტური კონცენტრატების გადასაზიდად (აქვს ასაწევი ძარა) და [[ფოლადი]]ს რულონების გადასაზიდი ვაგონი (აქვს გაძლიერებული ძარა).{{sfn|Конарев|1994|с=206}} დახურული ვაგონის კიდევ ერთი ნაირსახეობაა ''[[იზოთერმული ვაგონი|იზოთერმული]]'', რომელსაც აქვს ძარის გაძლიერებული იზოლაცია და რომელიც ემსახურება მალფუჭებადი ტვირთების გადატანას (მაგალითად, [[ხილი]] და [[ბოსტნეული კულტურები|ბოსტნეული]]), რომლებსაც სჭირდებათ განსაზღვრული მიკროკლიმატი, ტემპერატურის და სინოტივის ჩათვლით.{{sfn|Конарев|1994|с=164}} * [[ნახევარვაგონი]] — წარმოადგენს ვაგონს სახურავის გარეშე, რაც საშუალებას იძლევა შესრულდეს მექანიზირებული ჩატვირთვა პირდაპირ ძარაში; ეს განსაკუთრებით მოსახერხებელია ნაყარი ტვირთების შემთხვევაში. განკუთვნილია ტვირთების გადასატანად, რომლებისთვისაც საშიში არაა ატმოსფერული ნალექები (მაგალითად, [[ნახშირი (წიაღისეული)|ნახშირი]]).{{sfn|Конарев|1994|с=315}} მისი სპეციალიზირებული ნაირსახეობებია ''[[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერი]]'' და ''[[დუმპკარი]]''. პირველს გააჩნია ძარა, როგორც ბუნკერს (შეიძლება იყოს, როგორც ღია, ასევე დახურული), რომლის ქვედა ნაწილში იატაკი შესრულებულია ერთი ან რამდენიმე ხვრელის სახით, რომელიც საშუალებას იძლევა განხორციელდეს ნაყარი ტვირთის დაცლა [[სიმძიმის ძალა|სიმძიმის ძალის]] საშუალებით, რაც მნიშვნელოვნად აჩქარებს პროცესს.{{sfn|Конарев|1994|с=491}} დუმპკარს, იგივე ვაგონ-თვითმცლელს, აქვს გადამაყირავებელი ძარა, რომელიც ბრუნავს განივი მიმართულებით. მიიღო ფართე გავრცელება სამრეწველო ტრანსპორტში, მათ შორის კარიერებში მუშაობისას.{{sfn|Конарев|1994|с=127}} * [[პლატფორმა (ვაგონი)|პლატფორმა]] — როგორც დასახელებიდან ჩანს, წარმოადგენს პლატფორმას, რომლის პერიმეტრზე არსებობენ პატარა გადასახსნელი ბორტები. განკუთვნილია საცალო, გრძელი სიგრძის და ნაკარი ტვირთების გადასაზიდად, რომლებისთვისაც საშიში არაა ატმოსფერული ზემოქმედება (მაგალითად, [[ISO-კონტეინერი|ISO-კონტეინერები]], [[ხიმინჯი|ხიმინჯები]], [[ავტომობილი|ავტომობილები]]). პლატფორმის სპეციალიზირებული ნაირსახეობებია ''[[ფიტინგური პლატფორმა|კონტეინერმზიდი]]'' (ბორტების და იატაკის გარეშე, ხოლო ძარა აღჭურვილია სპეციალური საყრდენებით), ღია ''[[ავტომზიდი]]'' (ორიარუსიანი, ხოლო ზოგჯერ სამიარუსიანი იატაკიც), ''[[ხე-ტყე მზიდი]]'' (დაყენებულია განაპირა კედლები, ხოლო გვერდითი ბორტების ნაცვლად — დამატებითი დამჭერები), ასევე ''[[ტრანსპორტიორი (ვაგონი)|ტრანსპორტიორი]]'' (ბევრღერძიანი ვაგონი ზემძიმე და/ან დიდგაბარიტიანი ტვირთების გადასაზიდად).{{sfn|Конарев|1994|с=303}} * [[ვაგონ-ცისტერნა|ცისტერნა]] — აქვს ძარა ჰორიზონტალურად მდებარე ცილინდრის სახით,<ref name="*">თუმცა გვხვდება ვაგონ-ცისტერნები, რომელთა ქვაბებს აქვთ დამატებითი სექციები ცენტრალურ ქვედა ნაწილში</ref> კიდეებზე დახურული. განკუთვნილია თხევადი, აირისმსგავსი, ხმობადი და მტვრისმაგვარი ტვირთების გადასატანად; როგორც წესი უნივერსალური ცისტერნები განკუთვნილია სხვადასხვა სახის ნავთობპროდუქტების გადასატანად. ცისტერნების სპეციალიზირებული ნაირსახეობები ემსახურება განსაზღვრული ტვირთის სახეობების გადატანას, როგორც, მაგალითად [[ბიტუმი]] ან [[აირის გათხევადება|თხევადი აირი]].{{sfn|Конарев|1994|с=496}} ცისტერნის სპეციალიზირებული ნაირსახეობაა ''[[რეზერვუარის ვაგონი]]'', რომლის ძარა შედგება რამდენიმე ვერტიკალური ცილინდრისაგან, რომელიც ქვედა ნაწილში მთავრდება ნახვრეტით, ასევე აღჭურვილია პნევმოდამცლელი მოწყობილობით.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=192}} <gallery heights="180px" widths="250px"> Крытый вагон Сахалинской железной дороги 2016.jpg|[[შორეული აღმოსავლეთის რკინიგზის სახალინის რეგიონი]]ს [[დახურული ვაგონი]] Szeged-Rókus BG-ZOS Eaos 33 52 5403 070-3 teherkocsi 2018-02-25.JPG|[[Deutsche Bahn]] რკინიგზის [[ნახევარვაგონი]] PRR 33164.jpg|[[Pennsylvania Railroad]] რკინიგზის [[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერი]]-ნახშირმზიდი Sleepers on a wagon Jyväskylä.JPG|[[VR Group|VR]] რკინიგზის [[პლატფორმა (ვაგონი)|პლატფორმა]], დატვირთული [[შპალი|შპლებით]]. უკან მოჩანს პლატფორმა-[[ხე-ტყე მზიდი|ხე-ტყე მზიდები]] Taki38130 -Anzen.jpg|[[JNR]] რკინიგზის [[ვაგონ-ცისტერნა]] Uacs-Waggon-01.jpg|[[ČSD]] რკინიგზის [[რეზერვუარის ვაგონი]] </gallery> === თვითმავალი მოძრავი შემადგენლობა === [[სურათი:Компоновка поездов.JPG|thumb|მატარებლების განლაგების ვარიანტები:<br>1) ლოკომოტივი ვაგონების ჯგუფთან<br>2) მოტორვაგონული შემადგენლობა მოტორიანი და მისაბმელი ვაგონებით<br>3) მოტორვაგონული შემადგენლობა მხოლოდ მოტორიანი ვაგონებით<br>4) [[წევის აგრეგატი]]]] თვითმავალი მოძრავი შემადგენლობა აუცილებელია მატარებლებისათვის მათ მოძრაობაში მოსაყვანად. მათი ერთ-ერთი ძირითადი ტიპია ''[[ლოკომოტივი]]'', რომელიც წარმოადგენს გამთრევს მასზე დაყენებული ძრავით, რომელიც შეიძლება იყოს რამდენიმე. ეს ძრავი გოგორწყვილებზე ქმნის მბრუნავ მომენტს, რომელიც, თავის მხრივ, გოგორწყვილების [[რელსი|რელსებთან]] ურთიერთმოქმედების შედეგად, გარდაიქმნება წევის ძალად, რომლის მეშვეობითაც მატარებლის სათავეში მდგომი ლოკომოტივი მთელ შემადგენლობასთან ერთად მოძრაობაში შედის შემაერთებელი მოწყობილობების მეშვეობით (იხ. ''იხილეთ განლაგების სქემა''). განასხვავებენ ''ავტონომიურ'' ლოკომოტივებს, რომლებიც აღჭურვილია საკუთარი ენერგიის წყაროებით და ''არაავტონომიურებს'', რომლებზეც ენერგიის გადაცემა მოდის გარედან — [[ელექტრობა|ელექტროენერგიის]] მავთულებით გადაცემის სახით. ასევე ლოკომოტივებს განასხვავებენ სამსახურის სახეობის მიხედვით: [[სამგზავრო ლოკომოტივი|სამგზავრო]], [[სატვირთო ლოკომოტივი|სატვირთო]], [[სატვირთო-სამგზავრო ლოკომოტივი|სატვირთო-სამგზავრო]], [[სამანევრო ლოკომოტივი|სამანევრო]] და [[სამრეწველო ლოკომოტივი|სამრეწველო]].{{sfn|Конарев|1994|с=212}} XIX საუკუნეში და XX საუკუნის პირველ ნახევარში ლოკომოტივის ძირითადი ტიპი იყო ''[[ორთქლმავალი]]'', რომლის ძრავსაც წარმოადგენდა [[ორთქლის მანქანა]], ხოლო ენერგიის წყარო იყო [[ორთქლის ქვაბი]]. შედარებით მარტივი დიზაინით, ორთქლმავალი შეიძლება გამოშვებულიყო რიგ [[მანქანათმშენებლობა|მანქანათსამშენებლო ქარხნებში]], რასაც ხელი შეუწყო რკინიგზის ტრანსპორტის ფართე გავრცელებამ. ორსაუკუნებრივი ისტორიის განმავლობაში (ცალკეული ორთქლმავლები აგრძელებენ ექსპლოატაციას XXI საუკუნეში) ორთქლმავლის კონსტრუქცია მუდმივად მოდერნიზირდებოდა წევის ძალის, სიჩქარის და ენერგეტიკულიეფექტურობის მატების გზით. მაგრამ ამ ლოკომოტივის [[მარგი ქმედების კოეფიციენტი]] იყო შედარებით დაბალი — 10 %-ზე ნაკლები, ამიტომ უკვე 1950-იანი წლების შუა პერიოდში რიგ მსხვილ ქვეყნებში ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]], [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირი]], [[დიდი ბრიტანეთი]]) ორთქლმავლების გამოშვება შეწყდა.{{sfn|Конарев|1994|с=290}} თანამედროვე ავტონომიური ლოკომოტივები პირველადი ძრავის სახით იყენებენ [[შიგა წვის ძრავი|შიგა წვის ძრავს]] — [[დიზელის ძრავი|დიზელს]] ([[თბომავალი|თბომავალები]]) ან [[აირტურბინა]]ს ([[აირტურბომავალი|აირტურბომავლები]]). რადგან ასეთ ძრავებს შეუძლიათ იმუშავონ ბრუნვის სიხშირის შეზღუდულ დიაპაზონში, მაშინ ბრუნვის გადასაცემისთვის მოძრავ გოგორწყვილებზე საჭიროა შუალედური გადაცემა — [[ელექტრო გადაცემა|ელექტრული]], ან [[ჰიდრავლიკური გადაცემა|ჰიდრავლიკური]]. ელექტრული გადაცემა შედგება გენერატორისგან და ელექტროძრავებისაგან, ჰიდრავლიკური გადაცემა — [[ჰიდრომუფთა|ჰიდრომუფთისგან]], [[ჰიდროტრანსფორმატორი|ჰიდროტრანსფორმატორებისაგან]] და [[ჰიდრონასოსი|ჰიდრონასოსებისაგან]]. ჰიდრავლიკური გადაცემა იოლია და უფრო ნაკლებადღირებულია, მაგრამ ელექტრო გადაცემა უფრო მეტად საიმედოა ეკონომიურია. ნაკლები სიმძლავრის თბომავლებზე ზოგჯერ გამოიყენება მექანიკური გადაცემა. ყველაზე უფრო დიდი გავრცელება მოიპოვეს ელექტრული გადაცემის მქონე თბომავლებმა.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=138}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=143}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=183}}<ref>{{წიგნი|ავტორი= Раков В. А.|ნაწილი= Магистральные электровозы с гидравлической передачей|სათაური= Локомотивы отечественных железных дорог, 1956—1975|ადგილი= Москва|გამომცემლობა= Транспорт|წელი= [[1999]]|ფურცელი= 179—180|isbn= 5-277-02012-8}}</ref> პირველადი ძრავი შეიძლება სრულადაც კი მოიხსნას ლოკომოტივიდან, ხოლო ენერგია ლოკომოტივზე მიეწოდოს გარედან — [[საკონტაქტო ქსელი]]დან. ზუსტად ასეთ პრინციპზე მუშაობს ''[[ელმავალი]]'' — არაავტონომიური ლოკომოტივი, რომელიც მოძრაობაში მოდის ელექტროძრავებით. ელმავალი დენმიმღების საშუალებით საკონტაქტო ქსელიდან ღებულობს ელექტროენერგიას, რომელიც შემდეგ გადაეცემა წევის ელექტროძრავებს, ხოლო ისინი უკვე კბილანური გადაცემით ატრიალებენ მოძრავ ღერძებს. ელმავლის ძირითადი უპირატესობა, ავტონომიურ ლოკომოტივებთან მიმართებაში, არის მავნე გამონაბოლქვების ატმოსფეროში გაბნევის პრაქტიკული არ არსებობა (თუ, რა თქმა უნდა, არ ჩავთვლით [[ელექტროსადგური|ელექტროსადგურების]] გამონაბოლქვებს), რამაც საშუალება მოგვცა გადაგვეყვანა ელექტრულ წევაზე მთლიანი საქალაქო სარელსო ტრანსპორტი — [[ტრამვაი]] და [[მეტროპოლიტენი]], ასევე [[მონორელსური რკინიგზა|მონორელსური]] მატარებლები. ჩამოთვლილი ტიპის ლოკომოტივებთან ერთად, გვხვდება მათი შერწყმული ვარიანტებიც: [[ელექტროთბომავალი]], [[ელექტროორთქლმავალი]], [[თბოორთქლმავალი]] და ასე შემდეგ.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=205}} <gallery heights="200px" widths="270px"> 60163 Tornado, 22 May 2010 (3).jpg|[[LNER Peppercorn Class A1 60163 Tornado|№ 60163 „Tornado“]] — [[XXI საუკუნე|XXI საუკუნის]][[ორთქლმავალი]] Indiana Southern Railroad SD40-2s.jpg|[[EMD SD40-2]] — ჩრდილოამერიკული რკინიგზების ძირითადი [[თბომავალი]] Oebb 1216 050-5 at wegberg wildenrath.jpg|[[Siemens EuroSprinter]] ES64U4 — მსოფლიოში ყველაზე უფრო სწრაფი [[ელმავალი]] (357 კმ/სთ) GT1h-002 (3).jpg|[[ГТ1]] — რუსული საცდელი [[აირტურბომავალი]] </gallery> თვითმავალი მოძრავი შემადგენლობის კიდევ ერთი ტიპია ''[[მოტორვაგონი|მოტორვაგონები]]'', რომლებიც, როგორც დასახელებიდან ჩანს, წარმოადგენენ ძრავებით აღჭურვილ ვაგონებს. მოტორვაგონს, როგორც ლოკომოტივს, მატარებელი მოყავს მოძრაობაში, მაგრამ მისი სივრცე ძარის შიგნით შეიძლება გამოყენებული იქნეს სასარგებლო დატვირთვის გადასაყვანად. შედარებით მცირე სიმძლავრის არსებობისას, მოტორვაგონებმა მიიღო გავრცელება მცირე მოცულობის ტვირთის გადასატანად ან ხალხის რაოდენობის გადასაყვანად, როდესაც შესაძლებელია ვიმყოფინოდ სულ რამდენიმე ვაგონი, ხოლო წევის სახით ლოკომოტივის გამოყენება ეკონომიურად არარაციონალურია, როგორც, მაგალითად, საგარეუბნო და შიდა ქალაქის გადაყვანებში. ამასთან შესაძლებელია მცირე მუდმივი გადაბმული ვაგონების ფორმირება, რომლებიც შედგება მოტორვაგონებისაგან და ჩვეულებრივი ვაგონებისგან; ჩვეულებრივ ვაგონებს ქვიათ ''[[მისაბმელი ვაგონი|მისაბმელი ვაგონები]]''. ასეთ მოძრავ შემადგენლობას ქვია ''[[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]]'' და ზოგიერთ ცნობარში მას მიაკუთვნებენ კიდევ ერთ ნაირსახეობას, რადგან მას უკავია შუალედური მდგომარეობა თვითმავალ და არათვითმავალ მოძრავ შემადგენლობებს შორის. როგორც ლოკომოტივების შემთხვევაში, ადრეული მოტორვაგონები იყენებდნენ ორთქლის ძალოვან დანადგარს (ორთქლმავალ-ვაგონებს), რომელიც XX საუკუნეში შეცვალა შიგა წვის ძრავმა (''[[დიზელმატარებელი|დიზელმატარებლები]]'') და ელექტროენერგიამ (''[[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლები]]'').{{sfn|Конарев|1994|с=249}}{{sfn|Конарев|1994|с=250}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=184}} ზოგიერთი გამონაკლისის სახით, მოტორვაგონები გამოიყენება მგზავრთა გადასაყვანად, თუმცა არსებობს ფრანგული საფოსტო ელექტრომატარებლები ''[[TGV La Poste]]'' და ბრიტანული სატვირთო დიზელმატარებლები [[British Rail MPV]]. მოტორვაგონული შემადგენლობის ზოგიერთი ვაგონები აღჭურვილია მართვის კაბინებით; მათ ეძახიან ''[[საწყისი ვაგონი|საწყისი ვაგონებს]]'', რადგანაც შეუძლიათ დადგნენ შემადგენლობის თავში. მაგრამ რადგანაც კაბინას მიაქვს ძარის შიგნით არსებული სასარგებლო სივრცე, მაშინ ''[[შუალედური ვაგონი|შუალედურ ვაგონებზე]]'' მას ხშირად არ უბავენ, თუმცა ამ ვაგონებს შედეგად ცალკე მუშაობა არ შეუძლიათ. მისაბმელი და მოტორვაგონების მოტორსავაგონო შემადგენლობაში განლაგების სქემა სხვადასხვანაირია, ხოლო საწყისი ვაგონები შეიძლება იყვნენ როგორც მისაბმელები, ასევე მოტორულები. მისაბმელი ვაგონები იაფია მოტორულებზე, მაგრამ სამაგიეროდ მათი რაოდენობის გაზრდა მოტორვაგონებთან შედარებით ამცირებს აჩქარებას დაძვრისას, რაც განსაკუთრებით აქტუალურია ისეთი ტრანსპორტის სახეობისათვის, როგორიცაა [[მეტროპოლიტენი]], მისი გაჩერებების დიდი რაოდენობით. ასეთ შემთხვევებში შემადგენლობა შედგება მხოლოდ მოტორვაგონებისაგან.{{sfn|Конарев|1994|с=249}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=184}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=185}} თუ შევეხებით სატვირთო მოტორვაგონებს, ისინი გავრცელებულია სამრეწველო ტრანსპორტში, განსაკუთრებით კარიერებში. რკინიგზის ლიანდაგებს კარიერებში ხშირად აქვთ დიდი ქანობი და ასეთ შემთხვევებში აუცილებელია საკმაოდ დიდი წევის ძალა, რათა გამოიტანოს შემადგენლობა რამდენიმე ათეული დატვირთული ვაგონით. ამ შემთხვევაში ძრავით აღჭურვილი რამდენიმე ვაგონი, რომლებზეც ენერგია მიიღება ლოკომოტივიდან, საშუალებას იძლევა გაიზარდოს საერთო წევის ძალა. ტრანსპორტის ასეთ სახეობას უწოდებენ ''[[წევის აგრეგატი|წევის აგრეგატს]]''.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=202}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=203}} <gallery heights="200px" widths="270px"> UeBB-CZm31.jpg|საგარეუბნო ორთქლმავალ-ვაგონი [[შვეიცარია]]ში Claisebrook Railcar Depot.jpg|საგარეუბნო [[ელექტრომატარებელი]] [[ავსტრალია]]ში DR98921 DR98971 at Sevington (1).jpg|სატვირთო [[დიზელმატარებელი]] [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]] НП1-047.jpg|[[წევის აგრეგატი]] [[მიხაილოვის სამთო-გამამდიდრებელი კომბინატი]]ს კარიერში </gallery> [[სურათი:Linear Motor of Toei Ōedo Line.jpg|thumb|[[ხაზოვანი ძრავი]] (ინდუქტორი ზევიდან)]] მატარებელს შეუძლია მოძრაობაში მოვიდეს ძრავიდან გოგორწყვილებზე და შემდეგ რელსებზე წევის გადაცემის გარეშეც. [[ხაზის ძრავი|ხაზის ძრავში]] ელექტროენერგია პირდაპირ გარდაიქმნება მოძრაობის ენერგიად — მატარებელი მოძრაობს ინდუქტორის მაგნიტური ველების და ლითონის ზოლის ურთიერთქმედების ხარჯზე. ინდუქტორი შეიძლება განთავსდეს, როგორც ლიანდაგის გამტარში, ასევე მოძრავ შემადგენლობაზე . ასეთი ძრავი გამოიყენება მაგნიტური დაკიდების მატარებლებში ([[მაგლევი]]), ასევე მონორელსურ ტრანსპორტში.{{sfn|Конарев|1994|с=221}} ამასთან ერთად, [[XX საუკუნე]]ში ტარდებოდა ცდები მატარებელთა წევისთვის ავიაციური ძრავების გამოყენების თაობაზე ([[საჰაერო ხრახნი]], [[რეაქტიული ძრავი]]), მაგრამ ისინი, ძირითადად, განკუთვნილი იყო მაღალი სიჩქარეებისას მოძრავი შემადგენლობისა და რელსების ურთიერთქმედების კვლევებისთვის.<ref>{{წიგნი|ნაწილი= Предыстория скоростных и высокоскоростных зарубежных железных дорог|სათაური= Скоростной и высокоскоростной железнодорожный транспорт|ადგილი=|ფურცელი= 171—172|წელი= ტომი= 1}}</ref> == მატარებლების შექმნა == === პროექტირება და ანგარიში === {{მთავარი|წევის ანგარიშები}} თანამედროვე დროს, როდესაც მატარებლების წონა (მასა) ითვლება ათასობით, ხოლო ზოგჯერ კი ათობით ათასი ტონით, შესაძლებელია უკვე მატარებლების პარამეტრების წინასწარი გათვლა, მათ შორის მოცემული ლოკომოტივისათვის შევარჩიოთ შემადგენლობის ოპტიმალური წონა, ან პირიქით, მოცემული წონის შემადგენლობისთვის შევარჩიოთ აუცილებელი ლოკომოტივები. უკვე პროექტირების სტადიაში შეიძლება განისაზღვროს მატარებლის სიგრძე, მასში ვაგონების და ლოკომოტივების რაოდენობა და მათი განლაგება შემადგენლობაში, ასევე მატარებლის ტარების რეჟიმი ლიანდაგის სხვადასხვა მონაკვეთებზე. მატარებლის წონა ერთ-ერთი მთავარი პარამეტრია, რადგან განსაზღვრავს მონაკვეთების გამტარუნარიანობას, ანუ რა რაოდენობის მგზავრი გადაიყვანება და რა რაოდენობის ტვირთი გადაიზიდება სადგურებს შორის განსაზღვრულ დროში (ყველაზე უფრო ხშირად — 1 დღე-ღამეში). მატარებლის მასის გაზრდა საშუალებას იძლევა არა მარტო გაიზარდოს ეს პარამეტრი, არამედ შემცირდეს გადაზიდვების თვითღირებულება. ამავე დროს მატარებლის წონის გადამეტებულ მატებას მოაქვს ლოკომოტივების გადატვირთვა და მათი მოწყობილობების ექსპლოატაციიდან ნაადრევად გამოსვლა.{{sfn|Конарев|1994|с=60}}{{sfn|Конарев|1994|с=121}}{{sfn|Конарев|1994|с=410}} მატარებლის წონის განსაზღვრა ითხოვს მონაცემების საკმაოდ დიდ რაოდენობას, განსაკუთრებით ლიანდაგის ქანობები და ლოკომოტივების პარამეტრები. მაგალითისთვის, მატარებლის საანგარიშო მასა რვაღერძიანი [[ВЛ80]] ელმავლისათვის 5 ‰ (0,5 %) აღმართზე შეადგენს დაახლოებით 8000 ტონას, ხოლო 10 ‰ (1 %) აღმართზე — 4100 ტონას. აუცილებლობის შემთხვევაში მატარებლის წონას ზრდიან ლიანდაგის პროფილის შერბილებით ან ლოკომოტივების რაოდენობის ზრდით. მაგრამ თუ ლიანდაგის ყველაზე უფრო მაღალი ქანობის მქონე აღმართებს აქვთ მოკლე სიგრძე, მაშინ მათი გავლისათვის შესაძლებელია გამოყენებული იქნეს მატარებლის კინეტიკური ენერგია, რაც ასევე შაშუალებას იძლევა წონის მომატებისთვის, თუმცა ამასთან გამოთვლები რთულდება. შემდეგ მატარებლის წონა მოწმდება ისეთი პირობებით, როგორიცაა [[წევა-გადასაბმელი მოწყობილობა|გადასაბმელი მოწყობილობების]] ([[პოსტსაბჭოთა სივრცე|პოსტსაბჭოთა სივრცის]] რკინიგზებზე მათ წარმოადგენს [[ავტოგადასაბმელი СА-3]]) გამძლეობა და მატარებლის ადგილიდან დაძვრის შესაძლებლობა. ამის შემდეგ, იციან რა შემადგენლობაში თითოეული ვაგონის ტიპის მიახლოებითი წილი, გამოითვლება მატარებელში ვაგონების რიცხვი. იციან რა ვაგონების და ლოკომოტივების სიგრძე, გამოითვლება მთელი მატარებლის სიგრძე, რომლის დასაშვებობაც უკვე მოწმდება სადგურის მიმღებ ლიანდაგებზე განთავსების პირობების მიხედვით, რადგან ამ მაჩვენებლის გადაჭარბების შემთხვევაში მატარებელი უბრალოდ ნაწილობრივ აღმოჩნდება მეორე ლიანდაგში. პარამეტრების ბევრ რაოდენობაზეა დამოკიდებული მატარებლის მტარებელი ლოკომოტივის არჩევა.{{sfn|Конарев|1994|с=60}}{{sfn|Конарев|1994|с=121}}{{sfn|Основы тяги поездов|2000|с=300}}{{sfn|Основы тяги поездов|2000|с=301}} [[სურათი:San Bernardino Train Disaster 4a.jpg|thumb|[[ავარია სან-ბერნარდინოში]], მატარებლის ანგარიშის შეცდომის შედეგი]] სინამდვილეში, მატარებლების ანგარიშებს აქვთ საკმაოდ დიდი მნიშვნელობა, პროექტირების სტადიისას შექმნილი შეცდომები შეიძლება მოგვიანებით პრაქტიკაში შეუმჩნეველი დარჩეს. ამის მაგალითია [[ავარია სან-ბერნარდინოში|სარკინიგზო კატასტროფა]], რომელიც მოხდა 1989 წლის 12 მაისს ქალაქ [[სან-ბერნარდინო]]ში (შტატი [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]), როდესაც ჯერ კიდევ მატარებლის წონის გამოთვლისას თანამშრომელმა, რომელიც ასრულებდა გამოთვლებს, განსაზღვრა ვაგონების დატვირთვა პრაქტიკულად „თვალით“. ეს გამოთვლები არ გადამოწმებულა, ხოლო მატარებლის საერთო წონა განისაზღვრა, როგორც 6151 ტონა, მაშინ როდესაც რეალურად ის შეადგენდა 8965 ტონა, ანუ ერთნახევარჯერ მეტი. შემდეგ, ექვსმა თბომავალმა ეს შემადგენლობა [[სან-გაბრიელი (ქედი)|სან-გაბრიელის ქედზე]] გადაატარა, რომელთაგან ერთი ამ მომენტში იყო გამორთული. აღმართზე ასვლა წარმატებით განხორციელდა, ხოლო შემდეგ დაღმართზე მემანქანემ აამოქმედა რეოსტატული დამუხრუჭება ლოკომოტივებზე. მაგრამ ელექტრული მუხრუჭები მუშაობდა მხოლოდ სამ ლოკომოტივზე, მაშინ როდესაც ფაქტიური წონისათვის საჭირო იყო ყველა ექვსი მურუჭი. შედეგად მალე სიჩქარემ გადააჭარბა 30 მილი/სთ-ს (50 კმ/სთ), ამიტომ ამოქმედდა პნევმატური მუხრუჭები. მაგრამ, მატარებლის ფაქტიური წონის არ ცოდნის გამო, მემანქანე თანდათან აძლიერებდა სამუხრუჭე დაწოლას, რის გამოც მუხრუჭები მალე გადაიწვნენ და მწყობრიდან გამოვიდნენ. უმართავი მატარებელი აჩქარდა 100 მილი/სთ-ზე მეტ (160 კმ/სთ) სიჩქარემდე, რის შემდეგაც სან-ბერნარდინოსთან მატარებელი ასცდა რელსებს და შეეჯახა საცხოვრებელ სახლებს.<ref>{{cite web|url=https://en.wikisource.org/wiki/Index:NTSB_-_Railroad_Accident_Report_-_Derailment_on_May_25,_1989.djvu|title=DERAILMENT OF SOUTHERN PACIFIC TRANSPORTATION COMPANY FREIGHT TRAIN ON MAY 12, 1989 AND SUBSEQUENT RUPTURE OF CALNEV PETROLEUM PIPELINE ON MAY 25, 1989. SAN BERNARDINO, CALIFORNIA|date=1990-06-19|publisher=[[აშშ-ის ტრანსპორტის უსაფრთხოების ეროვნული საბჭო]]|lang=en|access-date=2015-07-17|archive-date=2016-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610095300/https://en.wikisource.org/wiki/Index:NTSB_-_Railroad_Accident_Report_-_Derailment_on_May_25,_1989.djvu|url-status=live}}</ref> === ფორმირება === {{მთავარი|სამანევრო სამუშაო}} [[სურათი:Edgemoor Freight Yard. Wilmington, Newcastle Co., DE. Sec. 1201, MP 25.00. (See HAER No. DE-12 and 12A for further documentation on this site). - Northeast Railroad Corridor, HAER DEL,2-WILM,43-13.tif|thumb|[[დამხარისხებელი სადგური]] [[უილმინგტონი (დელავერი)|უილმინგტონში]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]]] კლასიკური მატარებლის საფუძველს შეადგენს ''რკინიგზის შემადგენლობა''. შემადგენლობის ფორმირება ხორციელდება [[რკინიგზის სადგური|რკინიგზის სადგურებზე]], უპირატესად [[დამხარისხებელი სადგური|დამხარისხებელ სადგურებში]], ამასთან ხშირად შლიან სხვა შემადგენლობებს.{{sfn|Конарев|1994|с=487}} ვაგონების გადაყენება შეიძლება ერთი შემადგენლობიდან მეორეზე პატარა სამანევრო ლოკომოტივების დახმარებით, მაგრამ დიდი რაოდენობის შემადგენლობებისთვის ის ითხოვს მნიშვნელოვან დროს. ამიტომ გავრცელება მოიპოვა უფრო მაღალმწარმოებლურმა ხერხმა — ''[[დამხარისხებელი გორაკი]]ს'' გამოყენებამ, რომელიც წარმოადგენს გორაკს, რომელზეც მიყავთ დასაშლელი შემადგენლობა, რის შემდეგაც წინასწარ ჩახსნილი ვაგონები თვითონვე დაგორდებიან ქანობზე, ამასთან მორიგეს მხოლოდ თავის დროზე გადაყავს ისინი საჭირო ლიანდაგზე, ასევე ქანობზე დამონტაჟებული სპეციალური ''[[ვაგონის შემანელებელი|ვაგონის შემანელებლების]]'' დახმარებით მცირდება ჩახსნილი ვაგონების სიჩქარე დასაშვებამდე. თანამედროვე დამხარისხებელი გორაკები შეიძლება იყვნენ ავტომატიზირებულები, როდესაც ლიანდაგებში ვაგონების განაწილების პროცესს, ასევე მათ შენელებას დასაშვებ სიჩქარემდე მართავს კომპიუტერი.{{sfn|Конарев|1994|с=400—401}} ამის დახმარებით ერთ საათში შეიძლება გადამუშავდეს დაახლოებით 7 მატარებელი, ანუ ერთი შემადგენლობის დაშლაზე საშუალოდ გადის 9 წუთზე ნაკლები.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=181}} გასათვალისწინებელია, რომ არ არის საკმარისი უბრალოდ შეიკრიბოს ვაგონებიც ჯგუფი და ისინი გადაიბას ერთად. თუ მატარებლის წინ იქნებიან ცარიელი ვაგონები, ხოლო ბოლოში — დატვირთულები, მაშინ დამუხრუჭებისას მუხრუჭების ამოქმედების დროს არათანაბრობის გამო არსებობს ალბათობა, რომ შემადგენლობის უფრო მძიმე უკანა ნაწილი ზედ ავა უფრო მსუბუქ წინმდგომ წინა ნაწილზე, რის შედეგადაც მსუბუქი ვაგონები შესაძლებელია გაიჭეჭყონ და ასცდნენ რელსებს. ასევე უსაფრთხოების საკითხების გათვალისწინებით არ შეიძლება სამგზავრო მატარებლებში სატვირთო ვაგონების ჩართვა სახიფათო ტვირთებით, ხოლო ასაფეთქებელი მასალებით დატვირთული ვაგონები — დადგეს ადვილადაალებადი მასალებით დატვირთული ვაგონების შემდეგ. აფეთქებასაშიში ვაგონები ყველაზე უფრო უსაფრთხოა დავაყენოთ შემადგენლობის ბოლოში და დანარჩენი შემადგენლობიდან გამოვყოთ რამდენიმე საფარი ვაგონით (მაგალითად, ცარიელი სატვირთო ვაგონები). ამავე დროს შემადგენლობების ფორმირებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს, რომ ისინი შემდგომში დაიშლებიან. ამიტომ თუ ვაგონები იგზავნება სხვადასხვა სადგურებამდე, მაშინ სასურველია მათი ჯგუფებად გაერთიანება, რათა ვაგონები, გაგზავნილი ერთ სადგურში, ერთად იყოს გადაბმული.{{sfn|Конарев|1994|с=488}} მოძრავი შემადგენლობა მოწმდება სპეციალური თანამშრომლების მიერ ვაგონების კონსტრუქციის უწესივრობების ან ტვირთის გადაზიდვის დროს არსებული დარღვევების გამოვლენის მიზნით, რადგან ეს შეიძლება საფრთხეს უქმნიდეს მოძრაობას და შეიძლება გამოიწვიოს ავარია. მას შემდეგ, რაც ლოკომოტივი ჩაებმება შემადგენლობას, ხორციელდება მუხრუჭების მუშაობის შემოწმება მთელ შემადგენლობაზე, რადგან, თუ მუხრუჭების ნაწილი იქნება გაუმართავი ან გამორთული, მაშინ სიარულის პროცესში მატარებელი დაღმართში შეიძლება კონტროლის ზონიდან გამოვიდეს. შენიშვნების არ არსებობის შემთხვევაში გაიცემა დოკუმენტები გამგზავრებაზე და ეძლევა მსვლელობის უფლება.{{sfn|Конарев|1994|с=281}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=179}} ასევე მსვლელობის პროცესში დამატებით ხორციელდება მუხრუჭების მუშაობის შემოწმება ეფექტურობაზე, როდესაც ხორციელდება მატარებლის გადამუხრუჭება სიჩქარის შესამცირებლად განსაზღვრულ სიდიდემდე, ამასთან ტაქტიური [[სამუხრუჭე მანძილი]] არ უნდა აჭარბებდეს საანგარიშოს. == კლასიფიკაცია == [[სურათი:VL 85-022 container train.jpg|thumb|სატვირთო ჩქაროსნული საკონტეინერო მატარებელი, რომელიც მიყავს ელმავალ [[ВЛ85]]-ს, მიყვება [[ბაიკალი]]ს ტბას]] მატარებლების კლასიფიკაცია საკმაოდ ნაირფეროვანია, მათ შორის ტვირთის, მასის,სიგრძის, მოძრაობის სიჩქარის და ა.შ მხრივ.{{sfn|часть=Поезд|Конарев|1994|с=311}}<ref name="ПТЭ-словарь" /> პირობითად ისინი შეიძლება დავყოთ შემდეგი კრიტერიუმებით ; ტვირთების მიხედვით: * '''[[სამგზავრო მატარებელი|სამგზავრო]]''' — ფორმირდება [[სამგზავრო ვაგონი|სამგზავრო ვაგონებისგან]]; ასევე შესაძლებელია სამგზავრო პარკის სხვა ვაგონების მიბმა — [[საბარგო ვაგონი|საბარგო]], [[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო]], [[ვაგონ-რესტორანი|რესტორანი]] და ასე შემდეგ;{{sfn|Конарев|1994|с=292}} ** ''ტურისტული'' ** ''საექსკურსიო'' ** ''[[რეტრო-მატარებელი]]'' * '''[[საფოსტო-საბარგო მატარებელი|საფოსტო-საბარგო]]''' — ფორმირდება [[საბარგო ვაგონი|საბარგო]], [[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო]] ვაგონებისგან, ასევე შესაძლებელია ცალკეულ [[სამგზავრო ვაგონი|სამგზავრო ვაგონებთან]] მიბმა;<ref name="**">თუმცა ცნობილია საფოსტო-საბარგო მატარებლები, რომლებზეც სამგზავრო ვაგონების წილი იყო მნიშვნელოვანი, როგორც, მაგალითად [[ავარია გარდაბანთან|გარდაბანთან ავარიის]] შემთხვევაში</ref> — 10 ვაგონი 20 ვაგონიდან. * '''[[სატვირთო მატარებელი|სატვირთო]]''' — ფორმირდება [[სატვირთო ვაგონი|სატვირთო ვაგონებისგან]]; ** ''[[სახალხო მატარებელი|სახალხო]]'' — ასევე ფორმირდება [[სატვირთო ვაგონი|სატვირთო ვაგონებისგან]], მაგრამ რომელთაგან მნიშვნელოვანი რაოდენობა (10 და მეტი) დაკავებულია ხალხით. ამასთან სატვირთო ვაგონები, როგორც წესი, გადაკეთებულია მგზავრების გადასაყვანად (''იხ.: [[თბილურა (ვაგონი)|თბილურა]]''); მგზავრები გადაიყვანება სატვირთო დოკუმენტებით;{{sfn|Конарев|1994|с=221}} ** ''[[რეფრიჟერატორული მატარებელი|რეფრიჟერატორული]]'' — ფორმირდება [[რეფრიჟერატორული ვაგონი|რეფრიჟერატორული ვაგონებისაგან]];{{sfn|Конарев|1994|с=376}} * '''[[სატვირთო-სამგზავრო მატარებელი|სატვირთო-სამგზავრო]]''' — ფორმირდება სატვირთო და სამგზავრო ვაგონებისაგან, ამასთან მგზავრები გადაიყვანება [[ბილეთი (დოკუმენტი)|რკინიგზის ბილეთებით]];{{sfn|Конарев|1994|с=292}} * '''[[სატვირთო-საბარგო]]''' * '''[[სამხედრო მატარებელი|სამხედრო]]''' — გადააქვს [[სამხედრო ეშელონი|სამხედრო ეშელონები]], [[ჯარი]]ს, [[შეიარაღება|შეიარაღების]], [[სამხედრო ტექნიკა|სამხედრო ტექნიკის]] და სხვა [[სამხედრო ტვირთი|სამხედრო ტვირთების]] ჩათვლით.{{sfn|Конарев|1994|с=69}} ;მოძრაობის სიჩქარის მიხედვით: [[სურათი:Shinkansen Type-0 Kodama.jpg|thumb|მაღალსიჩქარიანი ელექტრომატარებელი [[სინკანსენის ქსელის 0 სერიის ელექტრომატარებელი]]]] * '''[[მაღალსიჩქარიანი მიწისზედა ტრანსპორტი|მაღალსიჩქარიანი]]''' — მატარებელი, რომელიც მოძრაობს განსაზღვრულზე უფრო მეტი სიჩქარით. მაგალითად, [[ევროკავშირი]]ს ქვეყნებში ეს სიჩქარის ზღვარი დაწესებულია 200 კმ/სთ ჩვეულებრივი რკინიგზის ლიანდაგებისთვის და 250 კმ/სთ სპეციალიზირებული ტრასებისთვის;<ref>{{cite web|url=http://www.uic.org/spip.php?article971|title=General definitions of highspeed|date=2014-07-28|publisher=International Union of Railways|lang=en|access-date=2015-05-02|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720214528/http://www.uic.org/spip.php?article971|url-status=live}}</ref> * '''[[ჩქაროსნული მატარებელი|ჩქაროსნული]]''' — როგორც მაღალსიჩქარიან მატარებელზე, ეს მატარებელი, რომელიც მოძრაობს განსაზღვრულზე უფრო მეტი სიჩქარით, მაგრამ დადგენილი სიჩქარის ზღვარი მოცემულ შემთხვევაში მნიშვნელოვნად დაბალია. მაგალითად, პოსტსაბჭოთა სივრცის ზოგიერთ ქვეყანაში იგი შეადგენს 140 კმ/სთ;{{sfn|Конарев|1994|с=393}} * '''[[აჩქარებული მატარებელი|აჩქარებული]]''' — მატარებელი, რომელიც მოძრაობს უფრო მაღალი სიჩქარით, მსგავსი ტიპის ტვირთის მქონე სხვა მატარებლებისთვის დადგენილ სიჩქარესთან შედარებით.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=163}} ტერმინი გამოიყენება მხოლოდ სატვირთო მატარებლებისათვის;{{sfn|Конарев|1994|с=312}} ცნება ''აჩქარებული სამგზავრო მატარებელი'' ოფიციალურად არ არსებობს;<ref>{{cite web|url=http://www.railways.ru/help.php?id=1&lang=rus|title=Типы поездов|publisher=railways.ru|lang=ru|access-date=2015-05-02|archive-date=2016-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220182308/http://www.railways.ru/help.php?id=1&lang=rus|url-status=live}}</ref> * '''[[ჩქარი მატარებელი|ჩქარი]]''' — ჩვეულებრივი მატარებლებისაგან განსხვავებით აქვს გაჩერებების ნაკლები რაოდენობა, რომლებიც, როგორც წესი, სრულდება მხოლოდ დიდ სადგურებში.{{sfn|Конарев|1994|с=292}} სამარშრუტო სიჩქარე 50 კმ/სთ-ზე მეტი;<ref name="критерии" /> ** '''[[საფირმო სამგზავრო მატარებელი|საფირმო სამგზავრო]]''' * ჩვეულებრივი '''[[სამგზავრო მატარებელი|სამგზავრო]]''' — ყველაზე უფრო ნელი კატეგორია სამარშრუტო სიჩქარით 50 კმ/სთ-ზე ნაკლები და გაჩერებებით უმრავლეს სადგურებზე ლიანდაგზე მსვლელობისას. ;მგზავრობის მანძილის მიხედვით [[სურათი:Тепловоз 2ТЭ116-1423 с пригородным поездом.webm|thumbtime=21|thumb|[[საგარეუბნო მატარებელი]], რომელიც მიყავს თბომავალ [[2ТЭ116]]-ს]] * '''[[შორეული მგზავრობის მატარებელი|შორეული მგზავრობის]]''' — მარშრუტის სიგრძე 150 კმ-ზე მეტი. განსაზღვრება გამოიყენება სამგზავრო მატარებლებისთვის.<ref name="критерии">{{cite web|url=http://www.rg.ru/2007/08/15/poezda-kriterii-dok.html|title=Приказ Министерства транспорта Российской Федерации (Минтранс России) от 18 июля 2007 г. N 99 г. Москва|date=2007-08-07|lang=ru|access-date=2015-05-02|archive-date=2017-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20171114223153/https://rg.ru/2007/08/15/poezda-kriterii-dok.html|url-status=live}}</ref> 2004 წლამდე ამ განსაზღვრებაში შედიოდნენ მატარებლები, რომელთა მარშრუტის სიგრძე იყო 700 კმ-ზე მეტი;{{sfn|Конарев|1994|с=292}} * '''პირდაპირი''' — მარშრუტი გადის ორი ან მეტი რკინიგზის ტერიტორიაზე,{{sfn|Конарев|1994|с=292}} ერთი დოკუმენტის მიხედვით;{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=163}} * '''ადგილობრივი''' — 700 კმ-ზე ნაკლები სიგრძის მარშრუტი და გადის ერთი რკინიგზის ტერიტორიალურ საზღვრებში. განსაზღვრება გამოიყენება სამგზავრო მატარებლებისთვის;{{sfn|Конарев|1994|с=292}} 2004 წლიდან გაუქმდა;<ref name="критерии" /> * '''[[საგარეუბნო მატარებელი|საგარეუბნო]]''' — მარშრუტის სიგრძე 150 კმ-ზე ნაკლები,{{sfn|Конарев|1994|с=292}} ცალკეულ შემთხვევებში — 200 კმ-მდე;{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=170}}<ref name="критерии" /> * '''[[გამჭოლი მატარებელი|გამჭოლი]]''' — მიემართება გადამუშავების გარეშე (შემადგენლობის დაშლა-აწყობა) ერთი და მეტი ტექნიკური ([[დამხარისხებელი სადგური|დამხარისხებელი]] ან [[საველე სადგური|საველე]]) სადგურის მეშვეობით;{{sfn|Конарев|1994|с=392}} * '''[[საველე მატარებელი|საველე]]''' — მიემართება ერთი ტექნიკური სადგურიდან მეორისკენ;{{sfn|Конарев|1994|с=482}} * '''[[ანაკრები მატარებელი|ანაკრები]]''' — მიაქვს ვაგონები შუალედურ სადგურებზე;{{sfn|Конарев|1994|с=380}} ** ''ანაკრებ-დასარიგებელი''; ** ''გამტანი'' — გააქვს ვაგონები უბნის ცალკეული შუალედური სადგურებიდან; * ''გადასაცემი'' — მსვლელობის მარშრუტი გადის ერთი [[რკინიგზის კვანძი]]ს საზღვრებში. ; მიმოქცევის რეგულარობის მიხედვით გამოიყენება, როგორც წესი, სამგზავრო მატარებლებისთვის, რომლებიც განსხვავდებიან '''მთელი წლის''', '''ზაფხულის''' და '''ერთჯერადად'''{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=170}} ;სიგრძის მიხედვით [[სურათი:Ungekuppelter Schubdienst SOB.jpg|thumb|[[შეერთებული მატარებელი]] [[ლოკომოტივი-მიმწოლი]]თ]] მოცემულ შემთხვევაში გამოყოფილია ისეთი მატარებლები, როგორებიცაა '''გრძელშემადგენლობიანი''', რომელთა სიგრძე იმ ნორმაზე მეტია, რომელიც დაშვებულია მოძრაობის გრაფიკის მიერ ამ უბანზე და '''გაზრდილი სიგრძის''', რომლის სიგრძე აჭარბებს განსაზღვრულ მნიშვნელობას. ასევე ეს მოიცავს '''[[შეერთებული მატარებელი|შეერთებულ მატარებელს]]''', როდესაც ერთად გადააბავენ რამდენიმე მატარებელს.{{sfn|часть=Поезд|Конарев|1994|с=311}} ;მასის მიხედვით სიგრძესთან ანალოგიაში, მოცემულ შემთხვევაში გამოიყოფა '''ზემძიმე''' მატარებლები და '''გაზრდილი მასის''' მატარებლები. პოსტსაბჭოთა სივრცეში ცნებაში ''გაზრდილი მასის'' მატარებლები ხვდებიან სატვირთო მატარებლები წონით 6000 ტონაზე მეტი.{{sfn|часть=Поезд|Конарев|1994|с=311}} ;მომსახურების ხასიათის მიხედვით * '''[[სამეურნეო მატარებელი|სამეურნეო]]''' — წარმოადგენს მოძრავ რკინიგზის საწარმოს, რომელიც მიეკუთვნება [[სალიანდაგო მეურნეობა]]ს;{{sfn|Конарев|1994|с=491}} ** ''[[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი]]''; ** ''[[სახანძრო მატარებელი|სახანძრო]]''; ** ''[[წყალდიდობის საწინააღმდეგო მატარებელი|წყალდიდობის საწინააღმდეგო]]''; ** ''ცალკეული ლოკომოტივები:'' *** ''დიპეტჩერული''; *** ''[[ლოკომოტივი-მიმწოლი]]''. * '''[[სანიტარული მატარებელი|სანიტარული]]'''. * '''[[ჯავშანმატარებელი]]'''. == მოძრაობის ორგანიზაცია == {{მთავარი|მატარებელთა მოძრაობის რეგულირების სისტემები}} [[სურათი:Zestig jaar Amsterdam Centraal Weeknummer 49-40 - Open Beelden - 54836.ogv|thumb|მატარებელთა მოძრაობის ორგანიზაცია [[ამსტერდამის ცენტრალური ვაგზალი|ამსტერდამის ცენტრალურ ვაგზალზე]] 1949 წელს]] რკინიგზის ტრანსპორტი ასრულებს გადაზიდვების დიდ მოცულობას, მაგრამ მატარებელს ფიზიკურად არ შეუძლია გადაზიდოს ეს მოცულობა მყისიერად, რადგან მისი რაოდენობა, იგივე წონაც, შეზღუდულია სადგურის შესაძლებლობებით მოათავსოს ის გვერდით ლიანდაგზე და გადაამუშაოს (დაცლა—დატვირთვა). სამგზავრო გადაყვანებში დიდ როლს თამაშობს გადაყვანების დღე-ღამისებური არათანაბრობა, როდესაც პიკის საათებში მგზავრთა ნაკადების მოცულობები მნიშვნელოვნად მატულობს, რაც ეტყობა მატარებელთა რაოდენობას. ამიტომ რკინიგზამ უნდა შეძლოს გაატაროს დიდი რაოდენობის მატარებლები, ხოლო თვითონ მატარებლებმა უნდა მიიტანონ ტვირთი საკმაოდ მალე, ანუ მაღალი სამარშრუტო სიჩქარით, რათა გაუძლონ კონკურენციას ტრანსპორტის სხვა სახეობებთან. ამას გარდა, მატარებლებმა უნდა იარონ გარკვეული ინტერვალით, რათა ერთ-ერთი მათგანის საავარიო შეფერხების შემთხვევაში, მატარებელმა, რომელიც მას უკან მიყვება, მოასწროს გაჩერება.{{sfn|Конарев|1994|с=278}} [[სურათი:141012 La Motte-Picquet – Grenelle IMG 5783.JPG|thumb|მეტროს ვაგონი [[MF 77]] ([[პარიზის მეტროპოლიტენი]]). ზევიდან შესაძლებელია შემადგენლობის სამარშრუტო ნომრის — 813-ის დანახვა]] [[სურათი:Grafico semplice binario.jpg|thumb|[[მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი]]ს მაგალითი]] იმისთვის, რომ ორგანიზაცია გაუკეთდეს მატარებელთა ასეთ ნაკადს, მაგისტრალურ რკინიგზებზე, უკვე დაწყებული [[ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზა|ლივერპული-მანჩესტერის]] (1830 წელი) და [[ნიკოლაევის რკინიგზა|სანქტ-პეტერბურგი-მოსკოვის რკინიგზებიდან]] (1851 წელი), დაინერგა ''[[მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი]]'', რომელიც განსაზღვრავს, სად, რომელი მატარებელი როდის უნდა იყოს. ხოლო მატარებელთა მოძრაობის თანამედროვე გრაფიკები არიან გეგმები არა მარტო თვითონ მატარებლების მოძრაობისა, ურთიერთშეხვედრებისა და ურთიერთგავლის ჩათვლით ([[ერთლიანდაგიანი რკინიგზა|ერთლიანდაგიან რკინიგზებზე]]), არამედ რკინიგზის მთელი საექსპლოატაციო მუშაობის, მათ შორის მასში განისაზღვრება მოძრავი შემადგენლობის და ადამიანების მუშაობის გრაფიკები, სადგურებში ვაგონების დამუშავება და მატარებელთა ზომებიც კი. ამას გარდა, გათვალისწინებულია [[ფანჯარა (რკინიგზა)|ფანჯრებიც]] ლიანდაგებზე სარემონტო-სამშენებლო სამუშაოებისთვის. მოძრაობის გრაფიკის აუცილებლობის გათვალისწინებით, მისი დარღვევა არ დაიშვება.{{sfn|Конарев|1994|с=97—98}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=160—161}} ამ გრაფიკის მიხედვით მოძრაობის ორგანიზაციისათვის, თითოეული მატარებელი იღებს ნომერს, თანაც მიმართულებაზე დამოკიდებულებით მას შეუძლია იყოს წყვილი ან კენტი (შესაძლებელია ნომრის შეცვლა მსვლელობის პროცესში). ასევე ამით, რომელი დიაპაზონიდანაა ნომერი, შეიძლება განისაზღვროს, რა მატარებელია ეს: საგარეუბნო, ჩქარი, სამეურნეო ან საერთოდ ცალკეული ლოკომოტივი.{{sfn|Конарев|1994|с=97—98}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=160—161}} ნომერის გარდა, ფორმირების სადგურში თითოეულ სატვირთო მატარებელს შესაძლებელია განსაზღვრული ინდექსი, რომელიც არ იცვლება დაშლის სადგურამდე. თუ მატარებელი არ არის გათვალისწინებული მოძრაობის გრაფიკით, მაშინ ნომერი მას ენიჭება მისი დანიშვნისას.<ref name="ПТЭ4">{{წიგნი|ნაწილი= Раздел 4.|სათაური= Правила технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации}}</ref> მეტროპოლიტენში, მოძრაობის ორგანიზაციის გასაადვილებლად, თითოეულ შემადგენლობას, რომლებიც ხაზებზე მუშაობენ, ენიჭებათ მარშრუტის ნომერი, რომელსაც თავის მხრივ შეესაბამება მთელი დღის განმავლობაში არსებული მატარებელთა მოძრაობის გრაფიკი.{{sfn|Конарев|1994|с=278}} [[სურათი:Пост Машинист 1 (56029008) ГД-М.ogv|thumb|მეტროს ვაგონ „[[ნევა (მეტროს ვაგონი)|ნევას]]“ კაბინაში ([[პეტერბურგის მეტროპოლიტენი]])]] თითოეულ მატარებელს ემსახურება სპეციალური თანამშრომელთა ჯგუფი — ''[[ლოკომოტივის ბრიგადა]]''. ამ ბრიგადაში უფროსია ''[[ლოკომოტივის ბრიგადა|ლოკომოტივის მემანქანე]]'', ის უშუალოდ მართავს მატარებელს და ყურადღებას აქცევს მოძრაობის უსაფრთხოებას. ლოკომოტივის ბრიგადის შემადგენლობაში შედის ასევე [[ლოკომოტივის ბრიგადა|ლოკომოტივის მემანქანქანის თანაშემწე]], რომელიც, როგორც მემანქანე, ყურადღებას აქცევს მოძრაობის უსაფრთხოებას, ასევე პერიოდულად, მემანქანის მითითების თანახმად, ვიზუალურად ამოწმებს მათი ლოკომოტივის ან მოტორვაგონული შემადგენლობის რამდენიმე მოწყობილობის მუშაობას. ორთქლის წევაზე ლოკომოტივის ბრიგადის შემადგენლობაში ასევე შედიოდა [[ცეცხლფარეში]], ხოლო სამგზავრო მოტორვაგონიან მატარებლებში — [[გამცილებელი (რკინიგზა)|კონდუქტორი]].<ref name="***">დაწყებული [[1980-იანი წლები]]დან საბჭოთა კავშირის მოტორსავაგონო დეპოების უმრავლესობაში კონდუქტორის თანამდებობა გაუქმდა, ხოლო მისი მოვალეობის ნაწილი (მგზავრების ვაგონებში ასვლა-ჩამოსვლისადმი ყურადღების მიქცევა) გადაეცა მემანქანის თანაშემწეს.</ref> სამგზავრო მატარებლებზე ასევე არსებობს პრაქტიკა, როდესაც მემანქანეს მიყავს მატარებელი ერთპიროვნულად, თანაშემწის გარეშე („ერთი პირის მუშაობა“). ასეთი ხერხი განსაკუთრებით გავრცელებულია საქალაქო ტრანსპორტში — მეტროპოლიტენში და ტრამვაიში. [[ჯერადი წევა|ჯერადი წევისას]], ასევე [[ლოკომოტივი-მიმწოლი]]ს გამოყენებისას, ლოკომოტივის ბრიგადების რაოდენობა ტოლია ლოკომოტივების რაოდენობის, მაგრამ ამასთან [[დამხმარე ლოკომოტივი|დამხმარე ლოკომოტივების]] მემანქანეები უშუალოდ ექვემდებარებიან წამყვანი ლოკომოტივის (მოძრაობის მიმართულებით პირველი ლოკომოტივი) მემანქანეს.{{sfn|Конарев|1994|с=213}}<ref name="ПТЭ4" /> შორეული მგზავრობის სამგზავრო მატარებლებზე სალოკომოტივე ბრიგადას არ შეუძლია ყურადღება მიაქციოს მთელ შემადგენლობას და მოემსახუროს მგზავრებს, ამიტომ ინიშნება ''[[სამატარებლო ბრიგადა]]'', რომელიც შედგება მატარებლის უფროსისგან, მატარებლის ელექტრომექანიკოსისგან და [[გამცილებელი (რკინიგზა)|გამცილებლებისგან]].{{sfn|Конарев|1994|с=312}} [[ვაგონ-რესტორანი|ვაგონ-რესტორნებს]] და [[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო ვაგონებს]] ასევე ემსახურებიან შესაბამისი თანამშრომლები. სამეურნეო მატარებლებზე შეიძლება დაინიშნოს სამუშაოთა ხელმძღვანელი ან მისი უფლებამოსილი პირი, ხოლო მატარებლებზე, რომლებზეც ხორციელდება მანევრები — [[მატარებელთა შემადგენელი]].<ref name="ПТЭ4" /> [[სურათი:Semaphore.JPG|thumb|[[სემაფორი|სემაფორები]] [[ლუქსემბურგი|ლუქსემბურგში]], იმყოფებიან დაკეტილ მდგომარეობაში]] {{მთავარი|რკინიგზის შუქნიშნური სიგნალიზაცია}} პირველ წლებში რკინიგზებზე მატარებლები დროის ინტერვალით იყვნენ გამოყოფილი. მაგრამ ამ მეთოდმა მალევე აჩვენა საკუთარი არაეფექტურობა, ამიტომ დაიწყეს სივრცის მიხედვით დაყოფა.<ref>{{წიგნი| პასუხისმგებელი= ред. Е. Н. Боравская, К. А. Ермаков| სათაური= История железнодорожного транспорта России| გამომცემლობა= АООТ «Иван Фёдоров»| ადგილი= СПб.| წელი= 1994| ტომი= 1| ფურცელი= 253| isbn= 5-859-52-005-0}}</ref> თავიდან უბანზე ორ სადგურს შორის (''[[გადასარბენი]]'') დაიშვებოდა მხოლოდ ერთი მატარებლის ყოფნა, რისი კონტროლისათვისაც ჯერ დაიწყო [[სემაფორი|სემაფორების]] გამოყენება, როგორც გემებზე, ხოლო მოგვიანებით — [[რკინიგზის შუქნიშანი|შუქნიშნების]]. ნორმალურ მდგომარეობაში შუქნიშანი აჩვენებს ამკრძალავ სიგნალს, ხოლო მოძრაობა დასაშვებია მხოლოდ მაშინ თუ გადასარბენი მის უკან თავისუფალია. როდესაც ერთი გადასარბენის სიგრძე უკვე გახდა საკმაოდ დიდი მოძრაობის შეზღუდვის დასაყოფად და დასაწყებად, დაიწყეს გადასარბენების დაყოფა რამდენიმე ნაწილებად — ''[[ბლოკ-უბანი|ბლოკ-უბნებად]]''. ბლოკ-უბნის სიგრძე დამოკიდებულია ერთი და იმავე მიმართულებით მოძრავ მატარებლებს შორის არსებულ საანგარიშო ინტერვალებზე, ლიანდაგის პროფილზე, მოძრაობის სიჩქარეზე, მატარებელთა წონაზე და სიგრძეზე, ასევე მუხრუჭების ეფექტურობაზე. ჩვეულებრივ ბლოკ-უბნები არიან სიგრძით 1 კილომეტრიდან. პირველი შუქნიშნები აჩვენებდნენ მხოლოდ დასაშვებ და ამკრძალავ სიგნალებს, მაგრამ თანამედროვე შუქნიშნებს უკვე შეუძლიათ აჩვენონ რამდენი ბლოკ-უბანია წინ თავისუფალი, რისი საშუალებითაც მემანქანეებს შეუძლიათ წინასწარ იცოდნენ წინ არსებულ ლიანდაგზე მდგომარეობა, ამიტომ შესაძლებლობისას და აუცილებლობისას ატარონ მატარებლები უფრო მაღალი სიჩქარით.{{sfn|Конарев|1994|с=42}}{{sfn|Конарев|1994|с=383}}{{sfn|Конарев|1994|с=382}} მაგრამ რადგან მემანქანისთვის ძნელია ყოველთვის დაინახოს შუქნიშანი, რაც განსაკუთრებით აქტუალურია [[მაღალსიჩქარიანი მიწისზედა ტრანსპორტი|მაღალსიჩქარიანი მოძრაობისას]], ამიტომ საკმაოდ ფართო გავრცელება მოიპოვა ''[[ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია|ავტომატურმა სალოკომოტივე სიგნალიზაციამ]]''. ასეთ შემთხვევაში მემანქანის კაბინაში მდებარეობს ზომებით მცირე შუქნიშანი, რომელიც ლიანდაგის წინ მდებარე შუქნიშნის ჩვენებების დუბლირებას ახდენს. შუქნიშნის მიერ გამოცემულ ჩვენებას მემანქანის კაბინა იღებს ლიანდაგიდან დაშიფრული სიგნალის სახით.{{sfn|Конарев|1994|с=18}} [[სურათი:Zugansage Bielefeld Hbf.jpg|thumb|სამატარებლო დისპეტჩერის პოსტი [[ბილეფელდის ვაგზალი|ბილეფელდის ვაგზლის]] შენობაში]] {{მთავარი|სამატარებლო დისპეტჩერი|დისპეტჩერული ცენტრალიზაცია|რკინიგზის სადგურის მორიგე}} იმისათვი, რომ მატარებელთა მოძრაობის დადგენილი გრაფიკი დაცული იყოს, აუცილებელია კონტროლი. ამისათვის უპირველეს ყოვლისა რკინიგზის ლიანდაგს ყოფენ განსაზღვრულ უბნებად (ჩვეულებრივ 100—150 კმ) — ''უბნები'', რომელთაგან თითოეულზე ინიშნება ხელმძღვანელი — ''[[სამატარებლო დისპეტჩერი]]''. ეს თანამშრომელი ვალდებულია მის ხელთ არსებული ყველა ტექნიკური საშუალებების დახმარებით უზრუნველყოს მატარებელთა მოძრაობის გრაფიკის შესრულება, ხოლო თუ ხდება გრაფიკის დარღვევა, მაშინ შეიყვანოს დაგვიანებული მატარებლები ისევ გრაფიკში, რისთვისაც შეუძლია სხვა მატარებლების მოძრაობის რეგულირება. ზუსტად ამიტომ სამატარებლო დიპეტჩერის ბრძანებები ექვემდებარება უსიტყვო შესრულებას. გარდა ამისა, მემანქანეები და სხვა თანამშრომლები, რომლებიც მატარებლებს ემსახურებიან, ემორჩილებიან ასევე ''[[რკინიგზის სადგურის მორიგე|რკინიგზის სადგურის მორიგის]]'' ბრძანებებს, რომლებიც თავის მხრივ ასევე ემორჩილებიან სამატარებლო დისპეტჩერებს.{{sfn|Конарев|1994|с=278}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=167—168}} == მოწყობილობა == === ენერგეტიკა === მატარებლის ენერგეტიკა წარმოადგენს გენერირებადი და ენერგომოხმარების მოწყობილობების მთლიანობას, ამავე დროს სისტემების, რისი საშუალებებითაც უზრუნველყოფილია მათი ექსპლოატაცია. მატარებლის მიერ მოხმარებული ენერგიის ძირითადი მოცულობა გამოიყენება წევისათვის, ანუ მატარებლის მოძრაობაში მოყვანისათვის. ენერგიის ნაწილი ხმარდება დამხმარე სისტემებს, სამგზავრო ვაგონების გათბობის, განათების და ვენტილაციის სისტემების ჩათვლით.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=125}} [[სურათი:Dinamotor.jpg|thumb|გარდაქმნელი ДК-604, რომელიც დგას [[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლებზე]] [[ЭР1]] და [[ЭР2]]. მარცხენა ნაწილი — [[ელექტროძრავა]], მარჯვენა — [[ელექტრო გენერატორი]]]] მათი უმრავლესობის მუშაობისათვის (განათება, [[გათბობა]], [[ვენტილაცია]], საკვების მომზადება [[ვაგონ-რესტორანი|ვაგონ-რესტორნებში]]) გამოიყენება ელექტრობა. მისი ერთ-ერთი წყაროა ელექტრომომარაგების ავტონომიური სისტემა, რომელიც მოიცავს [[ელექტრო გენერატორი|ელექტრო გენერატორებს]] და [[ელექტრული აკუმულატორი|ელექტრულ აკუმულატორულ]] ბატარეებს. მუდმივი დენის გენერატორი მოძრაობაში მოდის [[გოგორწყვილი|გოგორწყვილების]] ღერძებიდან [[ღვედური გადაცემა|ღვედური]] ან [[კარდანული გადაცემა|კარდანული]] გადაცემის დახმარებით. ძაბვა გენერატორზე შეადგენს 50 ვოლტს, ხოლო მისი სიმძლავრე — დაახლოებით 10 კილოვატს. იმ შემთხვევაში, თუ ვაგონი აღჭურვილია კონდიცირების სისტემით, ძაბვა გენერატორზე შეადგენს 110 ვოლტს, ხოლო მისმა სიმძლავრემ შეიძლება მიაღწიოს 30 კილოვატს. ამ შემთხვევაში ხშირად მიმართავენ [[ცვლადი დენის გენერატორი|ცვლადი დენის გენერატორს]] და [[დენის გამმართველი|დენის გამმართველს]]. ცვლადი დენის მისაღებად ([[ფლუორესცენტური ნათურა|დღის შუქის ნათურების]], [[რადიო]]აპარატურების, [[ელექტროსაპარსი|ელექტროსაპარსების]] შესაერთებელი დენის ბუდეების და სხვა მცირესიმძლავრიანი მოწყობილობების კვებისთვის) იყენებენ მუდმივი დენიდან ცვლად დენზე გადასასვლელ სამანქანო, ან [[ნახევარგამტარი|ნახევარგამტარულ]] გარდამქმნელებს. აკუმულატორული ბატარეა გამოიყენება გენერატორის რეზერვირებისთვის დაბალსიჩქარიანი მოძრაობის დროს, ასევე აღიქვავს დატვირთვის პიკებს. ასეთი სისტემის ძირითადი ნაკლია — მოძრაობისადმი წინააღმდეგობის გაზრდა 10 %-მდე.<ref name="БЭТ-энерг-ваг">{{წიგნი|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ტომი= 4|ფურცელი= 135—138, 149—153|isbn= }}</ref> [[სურათი:VL10p-1035 Adler.jpg|thumb|ელმავალი [[ВЛ10]], ზამთრის პერიოდში სამგზავრო მატარებლების ტარებისათვის მოდერნიზებული — დამატებულია გათბობის მაღალვოლტიანი ჯაჭვის კაბელი.]] ჩქაროსნულ და მაღალსიჩქარიან მატარებლებზე მატარებლების ელექტრომომარაგებისათვის გამოიყენება ვაგონი-[[ელექტროსადგური]]. ის აღჭურვილია დიზელ-გენერატორული მოწყობილობით და ძირითადად, ყენდება მატარებლის წინა ნაწილში, პირდაპირ ლოკომოტივის უკან. [[დიზელმატარებელი|დიზელმატარებლებზე]] დაბალი ძაბვის მისაღებად გამოიყენება დამხმარე გენერატორები, რომლებიც ბრუნვაში მოდის [[დიზელ-გენერატორი|დიზელ-გენერატორული მოწყობილობიდან]]. მუდმივი დენის [[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლებზე]] გენერატორი მდებარეობს ერთ [[ლილვი|ლილვზე]] [[დინამოტორი|დინამოტორთან]], რომელიც იმყოფება ვაგონქვეშ, ასევე ხშირად იყენებენ მაღალვოლტიან ნახევარგამტარულ გარდამქმნელებს. ცვლადი დენის ელექტრომატარებლებზე დაბალ ძაბვას იღებენ წევის ტრანსფორმატორისგან, სადაც საკონტაქტო ქსელის ძაბვა მცირდება აუცილებელ (დაახლოებით 220 ვოლტი). შემდეგ ერთფაზიანი დენი სამანქანო გარდაქმნელში გარდაიქმნება სამფაზიანში. ცვლადი დენისგან მუდმივი დენის მიღებისათვის, გამოიყენება დენის გამმართველები. მეტროპოლიტენის ვაგონებზე მართვის ჯაჭვები და განათება კვებას იღებენ აკუმულატორული ბატარეებიდან (ის იტენება საკონტაქტო რელსისგან [[რეზისტორი|რეზისტორების]] ნაკრების დახმარებით), ან სტატიკური გარდამქმნელისგან.<ref name="БЭТ-энерг-ваг" /> [[სურათი:Gaz52 kirov.jpg|thumb|სატვირთო ავტომობილი [[ГАЗ-52]], რომელიც გამოიყენება ნახშირის მისატანად სამგზავრო ვაგონებთან]] გათბობის ქსელის კვებისთვის საჭიროა მაღალი ძაბვა (მაგისტრალურ რკინიგზებზე — დაახლოებით 3000 ვოლტი), რომელიც მოდის ლოკომოტივიდან. მუდმივი დენის ელმავალზე მატარებლის გათბობის ქსელზე კვება მოდის პირდაპირ [[საკონტაქტო ქსელი]]დან, ცვლადი დენის ელმავალზე — საკონტაქტო ქსელის ძაბვა (25 კილოვოლტი), წევის ტრანსფორმატორზე არსებული დამატებითი გრაგნილის დახმარებით მცირდება 3 კილოვოლტამდე, რის შემდეგაც მიეწოდება გათბობის ქსელს. თბომავალზე შეიძლება მდებარეობდეს სპეციალური გენერატორი, რომელიც გამოიმუშავებს 3 კილოვოლტ ძაბვას; წინააღმდეგ შემთხვევაში — სამგზავრო ვაგონებში გათვალისწინებულია გათბობა საწვავის დახმარებით ([[ნახშირი]], შეშა, [[ტორფი]]). მეტროპოლიტენის ვაგონებში, რომლებიც მუშაობენ ღია მონაკვეთებში (მაგალითად, [[მოსკოვის მეტროპოლიტენი]]ს [[ფილიოვის ხაზი]]), ასევე [[ტრამვაი]]ს ვაგონებში ელექტროღუმელები პირდაპირ არის შეერთებული [[საკონტაქტო ქსელი|საკონტაქტო ქსელთან]] (ან [[საკონტაქტო რელსი|საკონტაქტო რელსთან]]). მაღალი ძაბვა ასევე შეიძლება მოდიოდეს არა მარტო ლოკომოტივიდან, არამედ ვაგონ-ელექტროსადგურიდანაც. ხშირად ლოკომოტივიდან ვაგონებზე შეიძლება მიეწოდებოდეს დაბალი ძაბვაც — განათების ქსელის, ვენტილაციის და ა.შ. კვებისთვის, რაც საშუალებას იძლევა არ იქნას გამოყენებული ელექტრომომარაგების ავტონომიური სისტემა.<ref name="БЭТ-энерг-ваг" /> [[რეფრიჟერატორული ვაგონი|რეფრიჟერატორულ ვაგონებზე]] სამაცივრე მოწყობილობების მუშაობისათვის ასევე აუცილებელია ელექტროენერგია. მისი მიღებისთვის გამოიყენება დიზელ-გენერატორული მოწყობილობები, რომლებიც მდებარეობენ ან თვითონ ვაგონში, ან ცალკეულ ვაგონ-ელექტროსადგურში, თანაც ხშირად ვაგონ-ელექტროსადგურზე გადააქვთ გასაცივებელი მოწყობილობები.<ref name="БЭТ-энерг-ваг" /> === სამუხრუჭე მოწყობილობა === {{მთავარი|რკინიგზის მუხრუჭი}} თანამედროვე მატარებლებს შეიძლება ქონდეთ წონა ათასობით და შეიძლება ათობით ათას ტონებში, რომლებიც გადაადგილდებიან რელსებზე მნიშვნელოვანი სიჩქარეებით, რომელმაც მაღალსიჩქარიანი მატარებლებისათვის შეიძლება მიაღწიოს 300 კმ/სთ-ზე მეტს. როგორც შედეგი, მატარებელს აქვს კოლოსალური [[კინეტიკური ენერგია]], იმიტომ, რომ ის მოძრაობს, როგორც წესი, გლუვი [[ლითონი]]ს გოგორწყვილებით გლუვ რელსებზე. ასეთ სიტუაციებში მუხრუჭების ეფექტურობაა აქვს მთავარი მნიშვნელობა, მასზე დამოკიდებულია რამდენად გრძელი იქნება [[სამუხრუჭე მანძილი]]. რკინიგზის მუხრუჭები განსხვავდებიან [[დამუხრუჭების ძალა|დამუხრუჭების ძალის]] შექმნის თვისებებით.{{sfn|Конарев|1994|с=448}}<ref name="АТПС">{{წიგნი|ავტორი= Афонин Г. С. и др.|სათაური= Автоматические тормоза подвижного состава|პასუხისმგებელი= |წყარო= http://www.academia-moscow.ru/ftp_share/_books/fragments/fragment_21439.pdf|ადგილი= М.|გამომცემლობა= Издательский центр «Академия»|წელი= 2013|ტომი= |ფურცელი= 320|ფურცლები= 5, 6|isbn= 978-5-7695-9687-2|archive-date= 2014-07-14|archive-url= https://web.archive.org/web/20140714205312/http://academia-moscow.ru/ftp_share/_books/fragments/fragment_21439.pdf}}</ref> [[სურათი:Selbstentladewagen-Fccs-Axle.jpg|thumb|ხედი [[სამუხრუჭე ხუნდი|სამუხრუჭე ხუნდზე]] და [[სამუხრუჭე ბერკეტული გადაცემა|სამუხრუჭე ბერკეტული გადაცემის]] ნაწილი]] ყველაზე უფრო მეტად გავრცელებულია ''ფრიქციული'' მუხრუჭები, რომლებიც სამუხრუჭე ეფექტის შესაქმნელად იყენებენ ხახუნის ძალას, რომელიც იქმნება [[სამუხრუჭე ხუნდი|ხუნდების]] მიჭერით გოგორწყვილების ლითონის ზედაპირზე, ან [[სამუხრუჭე დისკი|სამუხრუჭე დისკზე]] მიჭერით. ადრინდელ მატარებლებზე ხუნდები ეჭირებოდნენ ხელით სპეციალური თანამშრომლების — ''დამმუხრუჭებლების'' მიერ. მაგრამ ამ შემთხვევაში დამუხრუჭების ეფექტურობა დამოკიდებული იყო თანამშრომელთა ფიზიკურ ძალაზე, ასევე ამუშავების სიჩქარე იყო შედარებით დაბალი. ამიტომ დღეისათვის ხელის მუხრუჭებს იყენებენ მხოლოდ, როგორც [[სადგომი მუხრუჭი|სადგომი მუხრუჭებად]]. უკვე 1869 წელს დამმუხრუჭებლების შემცვლელად გამოჩნდა [[შეკუმშული ჰაერი]], რომელიც იქმნება [[ძრავ-კომპრესორი|კომპრესორული მოწყობილობებით]] და ინახება ''მთავარ რეზერვუარებში''. რამდენიმე ატმოსფეროიანი წნევის ქვეშ (ნორმალური სამომსახურეო დამუხრუჭებისას — დაახლოებით ორის) ეს შეკუმშული ჰაერი რეზერვუარიდან ''[[სამუხრუჭე მაგისტრალი]]ს'' გავლით მიეწოდება [[სამუხრუჭე ცილინდრი|სამუხრუჭე ცილინდრს]] და შემდეგ [[სამუხრუჭე ბერკეტული გადაცემა|ბერკეტული გადაცემის]] დახმარებით აიძულებს ხუნდებს მიეჭიროს გოგორწყვილებს ან სამუხრუჭე დისკებს რამდენიმე ტონის ძალით. 1872 წელს [[ჯორჯ ვესტინგჰაუზი|ჯორჯ ვესტინგჰაუზმა]] გადაამუშავა პნევმატური მუხრუჭის კონსტრუქცია და შექმნა [[ვესტინგჰაუზის ჰაერის მუხრუჭი|ავტომატიური]], რომელიც მაგისტრალის გაწყვეტისას, მაგალითად მატარებლის გადახსნისას, მყისიერად იწვევს ექსტრენულ დამუხრუჭებას. ასევე ადრე პნევმატურ მუხრუჭებს არ ქონდათ შესაძლებლობა სამუხრუჭე ცილინდრებში დაერეგულირებინათ ჰაერის წნევა და შესაბამისად, დამუხრუჭების ძალა. შემდგომში შეიქმნა პნევმატური მუხრუჭები, რომლებსაც უკვე შეეძლოთ ამის გაკეთება. კერძოდ, ასეთი ტიპისაა [[პოსტსაბჭოთა სივრცე|პოსტსაბჭოთა სივრცის]] რკინიგზებში გამოყენებული [[მატროსოვის მუხრუჭი]], რომელიც გამოიყენება 1930-იანი წლების დასაწყისიდან. კონსტრუქციის შემდგომი გაუმჯობესება გახდა ''ელექტროპნევმატური მუხრუჭი'', რომელშიც გამოიყენება ჰაერის ცილინდრებში მიწოდების ელექტრული მართვა, რის გამოც მუხრუჭები მთელ მატარებელში ამუშავდება პრაქტიკულად ერთდროულად (სუფთა პნევმატური დამუხრუჭებისას ჰაერის ტალღა მოძრაობს [[ბგერის სიჩქარე|ბგერის სიჩქარით]], ანუ გარკვეული დაგვიანებით), რაც განსაკუთრებით აქტუალურია გრძელ სატვირთო მატარებლებზე, ასევე სამგზავრო მატარებლებზე.{{sfn|Конарев|1994|с=448}}{{sfn|Конарев|1994|с=449}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=132}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=133}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=134}} [[სურათი:Z 50000 - Frein magnétique 01.jpg|thumb|ელექტრომატარებელ [[Z 50000]]-ის ურიკა. ქვემოთ მდებარეობს [[მაგნიტორელსური მუხრუჭი]]ს ხუნდი]] პნევმატური მუხრუჭების ძირითადი ნაკლი მდგომარეობს იმაში, რომ მუხრუჭების ეფექტი დამოკიდებულია გოგორწყვილების [[რელსი|რელსებზე]] [[ხახუნი|ხახუნის ძალაზე]], თანაც რელსები შეიძლება დაბინძურებული იყოს. გარდა ამისა, პნევმატური მუხრუჭების არასწორი გამოყენებისას შესაძლებელია გოგორწყვილების გაჭედვა; ამასთან, შეიძლება მოხდეს გოგორწყვილების ზედაპირების დაზიანება (ლითონის დადუღება ან წაკვეთა). ამიტომ არსებობენ ფრიქციული მუხრუჭები, რომლებშიც სამუხრუჭე ხუნდები მიეჭირება პირდაპირ რელსებზე, ხოლო სამუხრუჭე ეფექტი იქმნება მაგნიტური ველის ხარჯზე, რისთვისაც ხუნდები აღჭურვილია [[ინდუქციურობის ხვიარა|ინდუქციურობის ხვიარებით]], რომელიც ასეთ შემთხვევაში გადაქცეულია [[ელექტრომაგნიტი|ელექტრომაგნიტად]]. მუხრუჭის ასეთ სახეს ეწოდება ''[[მაგნიტორელსური მუხრუჭი|მაგნიტორელსური]] (ელექტრომაგნიტური სარელსო მუხრუჭი)'' და ის საკმაოდ ეფექტურია, განსაკუთრებით მაღალ სიჩქარეებზე. მას იყენებენ მაღალსიჩქარიან მატარებლებში, სამრეწველო ტრანსპორტში და განსაკუთრებით [[ტრამვაი]]ში.{{sfn|Конарев|1994|с=222}} [[სურათი:Прибытие поезда метро на станцию Невский проспект (2019).ogg|thumb|მეტროს მატარებლის შემოსვლა სადგურზე [[ნევის პროსპექტი (მეტროს სადგური)|ნევის პროსპექტი]] ([[პეტერბურგის მეტროპოლიტენი]]). დამახასიათებელი დაღმავალი გუგუნი — გენერატორულ რეჟიმში მომუშავე წევის ელექტროძრავების ''სიმღერა'']] ''დინამიკური დამუხრუჭებისას'' სამუხრუჭე ეფექტი იქმნება ძრავის გამოყენების ხარჯზე, რაც საშუალებას იძლევა თავი ავარიდოთ სამუხრუჭე ხუნდების ცვეთას.<ref name="АТПС" /> წევის მოძრავი შემადგენლობის ძირითადი ნაწილი აღჭურვილია [[წევის ელექტროძრავა|წევის ელექტროძრავებით]], რომლებსაც გააჩნიათ [[ელექტრო მანქანების შექცევადობა|შექცევადობა]], ანუ მათი გამოყენება შესაძლებელია, როგორც [[ელექტრო გენერატორი|ელექტრო გენერატორები]], რითაც მატარებლის კინეტიკური და პოტენციური ენერგიები გარდაიქმნება [[ელექტროენერგია]]დ. ამ ''[[ელექტრული დამუხრუჭება|ელექტრულ დამუხრუჭებას]]'' შექმნილი ელექტროენერგიის გამოყენების ტიპის მიხედვით განასხვავებენ ''[[რეკუპერაციული დამუხრუჭება|რეკუპერაციულ დამუხრუჭებად]]'', როდესაც ეს ენერგია მუხტავს წევის აკუმულატორულ ბატარეებს (ანალოგიური პრინციპს იყენებს [[ჰიბრიდული ავტომობილი]]) ან მიეწოდება [[საკონტაქტო ქსელი]]დან (საკონტაქტო [[ელმავალი|ელმავლებს]] და [[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლებს]]) სხვა მომხმარებლებს (მაგალითად, უბანზე სხვა მატარებლებს), ''[[რეოსტატური დამუხრუჭება]]'', როდესაც ელექტროენერგიას გარდაქმნიან თბოენერგიად [[სამუხრუჭე რეზისტორი|სპეციალურ რეზისტორებში (რეოსტატებში)]], ასევე ''[[რეკუპერაციულ-რეოსტატული დამუხრუჭება]]'', რომელშიც ერთმანეთს ერწყმება ორივე ეს სახეობა (მაგალითად, მაღალ სიჩქარეებზე — რეკუპერაციული დამუხრუჭება, ხოლო უფრო დაბალ სიჩქარეებზე — რეოსტატული).{{sfn|Конарев|1994|с=514}} მატარებლებზე შეიძლება გამოყენებული იქნეს [[რევერსიული დამუხრუჭება]]ც, ანუ ძრავის უკუჩართვით. ამ დამუხრუჭებისას მემანნქანეს გადაყავს ძრავი უკანა სვლაზე. ასეთი დამუხრუჭება გამოიყენებოდა ჯერ კიდევ [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლებზე|]] (კონტრორთქლი), სადაც ის გამოჩნდა საკმაოდ ეტექტური. მისი გამოყენება შესაძლებელია მოძრავ შემადგენლობაზეც წევის ელექტროძრავებითაც, მაგრამ ამასთან გათვალისწინებული უნდა იყოს, რომ უკუჩართვის რეჟიმი (კონტრდენი) ელექტრომანქანებისთვის ახლოსაა საავარიოსთან, ამიტომ შეიძლება გამოყენებული იქნას მხოლოდ მცირე სიჩქარეებისას. მიუხედავად ამისა, დამუხრუჭების ამ ტიპმა გამოყენება მოიპოვა იმპულსური რეგულირების ცვლადი დენის ელმავლებში, მათ შორის საბჭოთა კავშირის ყველაზე უფრო ძლიერ სერიულ ლოკომოტივებში — [[ВЛ85]].{{sfn|Конарев|1994|с=514}} მაღალსიჩქარიან მატარებლებში შეიძლება გამოყენებული იქნას ''[[აეროდინამიური მუხრუჭი]]'', როგორც [[ავიაცია]]ში. ამისათვის ვაგონები აღიჭურვებიან გამოსაწევი ფარებით, რომლებიც დამუხრუჭებისას გამოიწევიან, მოქმედებენ [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებში]] [[სპოილერი (ავიაცია)|სპოილერების]] ანალოგიურად.<ref name="АТПС" /> ასეთი მუხრუჭი გამოიყენება [[იაპონია|იაპონურ]] ელექტრომატარებლებში ''[[Fastech 360]]'', თანაც ფარების ფორმის გამო ამ ელექტრომატარებელმა მიიღო დასახელება ''„კატის ყურებიანი სინკანსენი“''. === სიგნალები === [[სურათი:Ot Shuvalovo do Udelnoi na ER2.ogv|thumb|საგარეუბნო მატარებლით მგზავროვა (ელექტრომატარებელი [[ЭР2|ЭР2-1290]]) მონაკვეთზე [[შუვალოვო (სადგური)|შუვალოვო]]—[[ოზერკი (ბაქანი)|ოზერკი]]—[[უდელნაია (ბაქანი)|უდელნაია]] ([[სანქტ-პეტერბურგი]]). ისმის სიგნალი „მატარებლის გაშვება“ და „შემატყობინებელი“ (სამგზავრო ბაქნებთან და [[სარკინიგზო გადასასვლელი|სარკინიგზო გადასასვლელთან]] მიახლოების შესახებ).]] მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად მატარებლისათვის აუცილებელია სიგნალები, რომლებიც ნაადრევად იტყობინებიან მათი მოახლოების შესახებ, ასევე შეუძლიათ გაფრთხილება, რომელ მხარეს მიემგზავრება მატარებელი. ამას გარდა, ხმოვანი სიგნალებით მემანქანეს შეუძლია შეასრულოს ინფორმაციის გაცვლა ლიანდაგზე მომუშავეებთან, მათ შორის გასცეს განკარგულებები მატარებელთა შემადგენელებს და ვაგონების შემმოწმებლებს.{{sfn|Конарев|1994|с=389}} მატარებლის მოახლოებაზე გაფრთხილების აუცილებლობა გამოჩნდა უკვე პირველი სარკინიგზო მაგისტრალის — [[ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზა|ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზის]] გახსნის დროს, როდესაც იმავე დღეს ცნობილი ორთქლმავალი „[[რაკეტა (ორთქლმავალი)|რაკეტა]]“ [[მატარებლის შეჯახება|შეეჯახა]] დეპუტატ [[უილიამ ჰასკისონი|უილიამ ჰასკისონს]], რის შედეგადაც იგი რამდენიმე საათის შემდეგ გარდაიცვალა. პირველ ლოკომოტივებზე ხმოვანი სიგნალის მისაცემად იყენებდნენ ''[[ზარი (საკრავი)|ზარებს]]'', რომელიც მოგვიანებით შეცვალეს ''[[სასტვენი|სასტვენებმა]]'' და ''[[ტიფონი (მოწყობილობა)|ტიფონებმა]]'' პნევმატიური გადამყვანი მექანიზმით (ორთქლი (ორთქლმავლებზე) ან შეკუმშული ჰაერი). სასტვენები განკუთვნილია დაბალი ხმოვანობის, ხოლო ტიფონები — მაღალი ხმოვანობის სიგნალების გასაცემად. ტიფონის სიგნალის ნორმალური [[ხმის წნევა|ხმის სიმაღლის დონე]] 5 მეტრის მანძილზე შეადგენს დაახლოებით 120 დეციბალს ტონის სიხშირისას 360—380 ჰერცი, ხოლო სასტვენის სიგნალს 5 მეტრის მანძილზე აქვს ხმის დონე 105 დეციბალი ძირითადი ტონის სიხშირისას დაახლოებით 1200 ჰერცი.<ref name="****">შედარებისთვის: 110 დეციბალი — მომუშავე ტრაქტორის ხმის დონე 1 მეტრის მანძილზე; 150 დეციბალი — რეაქტიული თვითმფრინავის ხმის დონე აფრენისას</ref> მაღალი ხმოვანების სიგნალები მკაფიოდ უნდა ისმოდეს სამუხრუჭე მანძილის საზღვრებში, ანუ ერთ კილომეტრზე მეტ მანძილზე, მაგრამ დასახლებულ პუნქტებში ცდილობენ გამოიყენონ იშვიათად, მხოლოდ სავარაუდო უბედური შემთხვევების თავიდან ასაცილებლად, მაგალითად ადამიანებთან ან ავტომანქანებთან.{{sfn|Конарев|1994|с=389}} [[სურათი:Gare Montparnasse, Paris 6 April 2014 005.jpg|thumb|ელექტრომატარებლების [[TGV Atlantique]]-ის და [[VB 2N]]-ის ([[მონპარნასის ვაგზალი]]) ''[[მატარებლის ბოლო ვაგონი|ბოლო ვაგონები]]'']] ხმოვან სიგნალებს განასხვავებენ რაოდენობით და სიგნალის ხანგრძლივობით. მაგალითად, სამი მოკლე ხმოვანი სიგნალი ნიშნავს „სდექ“, ხოლო ერთი გრძელი — „მატარებლის გაშვება“.{{sfn|Конарев|1994|с=390}} {| class="wikitable" |+ ზოგიერთი ხმოვანი სიგნალების მაგალითები, რომლებსაც გაცემენ მატარებლების მემანქანეები პოსტსაბჭოთა სივრცის რკინიგზებზე:<ref>{{წიგნი|ავტორი=|ნაწილი= Глава 8. Звуковые сигналы|სათაური= Инструкция по сигнализации на железных дорогах Российской федерации. ЦРБ-757|პასუხისმგებელი=|წყარო= http://www.rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl8.htm|ადგილი=|გამომცემლობა= Транспорт (издательство)|წელი= 2005|ტომი=|isbn=|archive-date= 2007-10-26|archive-url= https://web.archive.org/web/20071026084605/http://www.rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl8.htm}}</ref> |- !სიგნალი||მნიშვნელობა||როდის გაიცემა |- |rowspan=2 |3 მოკლე||„სდექ“||ამკრძალავ სიგნალთან მიახლოებისას. |- |სრული გაჩერების სიგნალი||გაიცემა მატარებლის სრული გაჩერების შემდეგ. |- |rowspan=2 |ერთი გრძელი||„მატარებლის გაშვება“||მატარებლის სვლის დაწყებისას. |- |შემატყობინებელი სიგნალი||რკინიგზის გადასასვლელთან, გვირაბებთან, სამგზავრო ბაქნებთან, მოსახვევებთან, სალიანდაგო სამუშაოების ჩატარებისადგილებთან მიახლოებისას. ცუდი მხედველობის პირობებში სიარულისას (ქარბუქი, ნისლი და ა.შ.). ადამიანებთან შეჯახების გაფრთხილებისას. ორლიანდაგიან უბნებზე მატარებელთა შეხვედრისას: პირველი სიგნალი — შემხვედრ მატარებელთან მიახლოებისას, მეორე — მის ბოლო ვაგონთან მიახლოებისას. |- |rowspan=2 |ერთი მოკლე, ერთი გრძელი||შემატყობინებელი არასწორ ლიანდაგზე მსვლელობისას<ref name="*****">მაგალითად მარჯვენამხრივი მოძრაობის შემთხვევაში — მარცხენა მხარეს</ref>||იგივე შემთხვევებში, როგორიც იყო ჩვეულებრივი შემატყობინებელი სიგნალისას. |- |სიფხიზლის სიგნალი||არასწორი ლიანდაგიდან სადგურში მატარებლის მიღებისას. ამკრძალავი სიგნალის მაჩვენებელ შუქნიშანთან მიახლოებისას, მისი გავლის ნებართვის არსებობის შემთხვევაში. ამკრძალავი, ან გაურკვეველი სიგნალის მაჩვენებელი შუქნიშნის გავლისას. |- |} მატარებელთა ხილული სიგნალები განკუთვნილია შემადგენლობის ''[[საწყისი ვაგონი]]ს'' და ''[[მატარებლის ბოლო ვაგონი|ბოლო ვაგონის]]'' აღსანიშნავად, ანუ აჩვენებენ რომელ მხარეს მიემართება მატარებელი. ხილულ სიგნალებს ასევე მიაკუთვნებენ [[პროჟექტორი|პროჟექტორსაც]], რომელიც ნიშნავს მატარებლის თავს; მას შეიძლება დაემატოს ფარებიც. როგორც წესი მატარებლის ბოლო აღინიშნება წითელი ფერის სიგნალებით, ან შუქამრეკლიანი წითელი დისკით.<ref>{{წიგნი|ავტორი=|ნაწილი= Глава 7. Сигналы, применяемые для обозначения поездов, локомотивов и других подвижных единиц.|სათაური= Инструкция по сигнализации на железных дорогах Российской федерации. ЦРБ-757|პასუხისმგებელი=|წყარო= http://www.rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl7.htm|ადგილი=|გამომცემლობა= Транспорт (издательство)|წელი= 2005|ტომი=|isbn=|archive-date= 2009-01-31|archive-url= https://web.archive.org/web/20090131211100/http://rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl7.htm}}</ref> === კონტროლის და უსაფრთხოების ხელსაწყოები === {{მთავარი|ლოკომოტივის უსაფრთხოების მოწყობილობები|ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია|ავტოსტოპი (რკინიგზა)}} [[სურათი:CTA Cab-signal-display.jpg|thumb|სალოკომოტივე შუქნიშანი მაქსიმალურად დასაშვები სიჩქარის მითითებით. [[ჩიკაგოს მეტროპოლიტენი]]]] მატარებლის მოძრაობის უსაფრთხოების ასამაღლებლად მასზე აღჭურვილია სხვადასხვა ხელსაწყოები და მოწყობილობები, რომელთაგან უმრავლესობა დაყენებულია მემანქანის კაბინაში. შუქნიშნის ჩვენებების კონტროლისთვის მატარებელი აღჭურვილია [[ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია|ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციით]]. ის ლიანდაგიდან სპეციალურ სიგნალებს, რომელიც მიეწოდება წინ მდებარე [[შუქნიშანი|შუქნიშნიდან]], შიფრავს მათ და კაბინაში მდებარე მინი-შუქნიშანზე (სალოკომოტივე შუქნიშანი) და ახდენს წინ მდებარე შუქნიშნის სიგნალების დუბლირებას. მემანქანის სიფხიზლის შემოწმებას ემსახურება ეგრედ წოდებული ''სიფხიზლის სახელური'' (კონსტრუქციულად ის შესრულებულია ღილაკის, ან სატერფულების სახით). სალოკომოტივე შუქნიშანზე ჩვენების შეცვლისას, ასევე იმ შემთხვევაში, თუ მემანქანემ ხანგრძლივი დროის განმავლობაში არ შეცვალა წევის მართვის ორგანოების ან მუხრუჭების მდგომარეობა, გაისმის ხმოვანი სიგნალი, რომელიც არცთუ იშვიათად დუბლირდება ხილულით (რიგ შემთხვევებში ხილული სიგნალი ინთება ხმოვანზე წინ). გაიგებს რა ხმოვან სიგნალს (ან დაინახავს ხილულს), მემანქანემ მყისიერად უნდა დააჭიროს სიფხიზლის სახელურს; წინააღმდეგ შემთხვევაში, გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ (5−10 წმ), ავტომატიურად იქნება გამოყენებული ექსტრენული დამუხრუჭება. სიფხიზლის პერიოდული გამოყენება ასევე ხორციელდება მატარებლის ამკრძალავი მაჩვენებლის მქონე შუქნიშანთან მისვლისას. ხშირად მემანქანის სიფხიზლის კონტროლისთვის იყენებენ მრიცხველებს, რომლებიც ზომავენ მის ფიზიოლოგიურ მონაცემებს (პულსი, წნევა, თავის დახრა).<ref name="ПТЭ4" /><ref name="БЭТ-АЛС">{{წიგნი|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ტომი= 4|ფურცელი= 125−127, 199|isbn=}}</ref>{{sfn|Конарев|1994|с=18}} [[სურათი:ER2-1225 cabin.jpg|thumb|[[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებელ]] [[ЭР2]]-ის (№ 1028) [[მემანქანის კაბინა]]ში. შორეულ კუთხეში ჩანს [[უსაფრთხოების ლოკომოტივის კომპლექსური მოწყობილობა|КЛУБ−У]], რომლის ზემოთაც მდებარეობს საგარეუბნო ელექტრომატარებლის ავტომატური მართვის სისტემის ეკრანი. წითელ ფრად შეღებილია [[მემანქანის კრანი]].]] სიჩქარის საკონტროლებლად მემანქანის კაბინაში დაყენებულია მექანიკური სიჩქარმზომი. ავტომატიური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია და [[სალოკომოტივე სიჩქარმზომი]] მუდმივად ურთიერთქმედებენ ერთმანეთთან: იმ შემთხვევაში თუ მატარებელმა წითელი ფერის მაჩვენებელი შუქნიშანი 20 კმ/სთ-ზე მეტი სიჩქარით გაიარა ამუშავდება ექსტრენული დამუხრუჭება. ამასთან ერთად, სალოკომოტივე სიჩქარმზომი ასრულებს [[ბორტის თვითმწერი|შავი ყუთის]] ფუნქციას.<ref>ამის გამო, ასევე მუშაობის დროს დამახასიათებელი კაკუნის გამო, მექანიკურ სიჩქარმზომს სახელად დაერქვა [[შემტყობინებელი]].</ref> მის ზედა ნაწილში დაყენებულია ქაღალდის ლენტა, რომელზეც ჩაიწერება რიგი პარამეტრები: დრო, სიჩქარე, გავლილი მანძილი, წნევა დამწნევ და სამუხრუჭე მაგისტრალებში, ასევე სამუხრუჭე ცილინდრში, სალოკომოტივე შუქნიშნის მაჩვენებლები. დღეისათვის პოსტსაბჭოთა სივრცის მოძრავ შემადგენლობაზე მიმდინარეობს ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციის და სიჩქარმზომების შეცვლა [[უსაფრთხოების ლოკომოტივის კომპლექსური მოწყობილობა|უსაფრთხოების ლოკომოტივის კომპლექსური მოწყობილობით]]. ის ასრულებს სიჩქარმზომისა და ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციის ფუნქციებს, ასევე აკონტროლებს სიჩქარეს.{{sfn|Конарев|1994|с=18}}<ref name="БРЭ-САВП">[https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — 559 с. —] ISBN 5-85270-115-7.</ref> ხელსაწყოების გამართულობაზე კონტროლისათვის განკუთვნილია სხვადასხვა მრიცხველები და რელეები (სრიალის რელე, გადატვირთვის რელე), რომლებისგანაც სიგნალის ნათურები გამოტანილია მემანქანის პულტზე. სამგზავრო მატარებლები აღჭურვილია სახანძრო სიგნალიზაციით, [[სახანძრო მაუწყებელი|მაუწყებლებით]], რომლებიც დაყენებულია ვაგონების სალონებში და ტამბურებში. ვაგონების და ლოკომოტივების სავალი ნაწილების კონტროლისათვის, რკინიგზის ლიანდაგზე აყენებენ სხვადასხვა მრიცხველებს. ისინი ბევრი დეფექტების აღმოჩენის საშუალებას იძლევიან, მათ შორის: ბუქსების გადახურების, სავალი ნაწილების დაზიანების, გაბარიტის დარღვევის. მოძრაობის უსაფრთხოება, მემანქანეზე დატვირთვის შემცირების ხარჯზე, ზრდის მატარებლის ავტომართვის სისტემას (ავტომემანქანე). დღეისათვის მეტროპოლიტენის მატარებელთა უმრავლესობა იმართება ავტომატიკით, საგარეუბნო ელექტრომატარებლებზე მას, ძირითადად, იყენებენ კარნახისთვის (აფრთხილებს სიჩქარის შეზღუდვების, შუქნიშნების ჩვენებების შესახებ, ასევე აცხადებს გაჩერებებს).<ref name="БРЭ-САВП" /><ref>საგარეუბნეო მატარებლების ავტომართვის სისტემის ერთ-ერთი ნაკლია — შეცდომა 20 მეტრამდე, რამაც შეიძლება მოიტანოს ის, რომ პირველი ვაგონი აღმოჩნდება ბაქნის საზღვრებს გარეთ.</ref> ==ლიტერატურა== * {{წიგნი|ავტორი=|ნაწილი=|სათაური= Правила технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации|ორიგინალი=|წყარო= http://law.edu.ru/norm/norm.asp?normID=1241270|პასუხისმგებელი=|გამოცემა= Москва|ადგილი=|გამომცემლობა= Омега-Л|წელი=|ტომი=|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 5-370-01094-3 978-5-370-01094-1|ტირაჟი= 500000}} * {{წიგნი|ავტორი= Главный редактор Калявин В. П.|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ორიგინალი=|წყარო= http://www.infanata.org/2007/11/12/bolshaja-jenciklopedija-transporta.-v-8.html|პასუხისმგებელი= Зайцев А. А., Павлов В. Е.|გამოცემა=|ადგილი= СПб|გამომცემლობა= Элмор|წელი= 1994|ტომი= 4|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 5-7399-0014-X|ტირაჟი=|ref= Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта}} * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — 559 с. —] ISBN 5-85270-115-7. * {{წიგნი|ავტორი= Ред. Боравская Е. Н., Шапилов Е. Д.|ნაწილი=|სათაური= Скоростной и высокоскоростной железнодорожный транспорт|ორიგინალი=|წყარო=|პასუხისმგებელი= Ковалёв И. П.|გამოცემა=|ადგილი= СПб|გამომცემლობა= ГИИПП «Искусство России»|წელი= 2001|ტომი= 1|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 5-93518-012-X|ტირაჟი= 2000}} * {{წიგნი|ავტორი= Осипов С. И., Осипов С. С.|სათაური= Основы тяги поездов|წყარო= http://railbook.net/index.php?mod=books&cat=8&q=&page=3|ადგილი= Москва|გამომცემლობა= УМК МПС России|წელი= 2000|isbn = 5-89035-027-7|ტირაჟი= 3000|ref = Основы тяги поездов|archive-url=https://web.archive.org/web/20130330164851/http://railbook.net/index.php?mod=books&cat=8&q=&page=3|archive-date=2013-03-30}} * {{წიგნი|ავტორი= Garfield, Simon|ნაწილი=|სათაური= The Last Journey of William Huskisson: the day the railway came of age|ორიგინალი=|წყარო= https://archive.org/details/lastjourneyofwil0000garf|პასუხისმგებელი=|გამოცემა=|ადგილი= London|გამომცემლობა= Faber|წელი= 2002|ტომი=|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 0-571-21048-1|ტირაჟი=}} ==რესურსები ინტერნეტში== *{{Commons|Train}} *{{Wikivoyage-inline|tips for rail travel}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა]] [[კატეგორია:სატრანსპორტო საშუალებები]] 7e9q0fp7zrzdr6pboqtx2kneglefrec 5351907 5351670 2026-04-05T23:08:49Z GiorgiXIII 62215 5351907 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Поезд на фоне горы Шатрище. Воронежская область.jpg|thumb|[[სამგზავრო მატარებელი]], რომელიც მიყავს [[ელმავალი|ელმავალ]] [[ЧС4Т|ЧС4^т-ს]], [[შატრიშჩე (გამოქვაბული)|შატრიშჩეს]] მთის ფონზე ([[ვორონეჟის ოლქი]])]] '''მატარებელი''' თანამედროვე გაგებით — [[რკინიგზის შემადგენლობა|ფორმირებული და გადაბმული შემადგენლობა]], რომელიც შედგება [[ვაგონი|ვაგონების]] ჯგუფისაგან, ერთი ან რამდენიმე მოქმედი [[ლოკომოტივი]]თ ან [[მოტორვაგონი|მოტორვაგონებით]], რომლებსაც ისინი მოყავენ მოძრაობაში და აქვთ დაყენებული სიგნალები (ხმოვანი და ხილვადი), რომლებიც აღნიშნავენ მათ ''[[საწყისი ვაგონი|საწყის]]'' და ''[[მატარებლის ბოლო ვაგონი|ბოლო ვაგონს]]''. ამას გარდა, ბევრ [[რკინიგზა|რკინიგზებზე]] თითოეული მატარებელი იღებს განსაზღვრულ ნომერს, რომელიც საშუალებას იძლევა განასხვავოს ის დანარჩენი მატარებლებისაგან. ასევე მატარებლებს განეკუთვნება უვაგონო ლოკომოტივებს, მოტორვაგონებს და სპეციალურ თვითმავალ [[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|რკინიგზის მოძრავ შემადგენლობებს]] (მაგალითად, [[ავტომოტრისა|ავტომოტრისები]] და არამოხსნადი ტიპის [[დრეზინა|დრეზინები]]), რომლებიც [[გადასარბენი|გადასარბენზე]] მიემართებიან და აქვთ დაყენებული სიგნალები.<ref name="ПТЭ-словарь">{{წიგნი|ნაწილი= Термины, применяемые в правилах технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации|სათაური= Правила технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации}}</ref> დისწიპლინა, რომელიც სწავლობს მატარებლებს და საკითხებს, რომლებიც დაკავშირებულია მათ მოძრაობასთან, ეწოდება „[[მატარებლების წევა]]“. == მსგავსი ტერმინები == [[სურათი:4449 South of Los Molinos Apr26 1981 2xRP - Flickr - drewj1946 (1).jpg|thumb|სამგზავრო მატარებელი ორთქლის წევაზე]] ტერმინები, რომლებსაც სახელში ან [[ფუძე (ენათმეცნიერება)|ფუძეში]] აქვთ „მატარებელი“, მაგრამ თანამედროვე მატარებლის განმარტებაში არ ჯდება: * [[ავტომატარებელი]] (საავტომობილო მატარებელი); * [[აგიტმატარებელი]] — მოძრავი შემადგენლობა, განკუთვნილი სააგიტაციო, პროპაგანდისტული და საგანმანათლებლო მუშაობისათვის;{{sfn|Конарев|1994|с=24}} * [[აერომატარებელი]] — ბევრვაგონიანი შემადგენლობა, რომელიც მოძრაობისას იყენებს აეროდინამიურ ძალებს, რომლებიც ქმნიან [[ეკრანული ეფექტი|ეკრანულ ეფექტს]];{{sfn|Конарев|1994|с=30}} * [[ჯავშანმატარებელი]] — ჯავშნიანი მოძრავი შემადგენლობა საბრძოლო მოქმედებების შესასრულებლად;{{sfn|Конарев|1994|с=44}} * [[ამღდგენი მატარებელი]] * [[დიზელმატარებელი]] — [[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]], რომლის პირველადი ძრავია [[დიზელის ძრავი|დიზელი]];{{sfn|Конарев|1994|с=115}} * [[სახანძრო მატარებელი]] * [[ციგის მატარებელი]] — ჯაჭვებით გადაბმული ციგები ზამთარში საქონლის ტრანსპორტირებისთვის; * [[რელსშესადუღებელი საწარმო|რელსშესადუღებელი მატარებელი]] და [[რელსსახეხი მატარებელი]] — მობილური ან სტაციონარული საწარმოები დაკავშირებული ლიანდაგის ზედნაშენის დაგებასთან ან რემონტთან; * [[ტურბომატარებელი]] — [[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]], რომლის პირველადი ძრავია [[აირტურბინა]];{{sfn|Конарев|1994|с=462}} * [[ელექტროსამონტაჟო მატარებელი]] — ქვეგანყოფილება, რომელიც განკუთვნილია ელექტროსამონტაჟო სამუშაოებისათვის [[რკინიგზის ელექტროფიკაცია|რკინიგზის ელექტროფიკაციის]] დროს;{{sfn|Конарев|1994|с=519}} * [[ელექტრომატარებელი]] — [[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]], რომელიც ენერგიას იღებს გარე ელექტროქსელისგან (საკონტაქტო ქსელი, საკონტაქტო რელსი) ან [[ელექტრული აკუმულატორი|აკუმულატორული ბატარეებიდან]]; * [[ენერგოსამონტაჟო მატარებელი]] — სამრეწველო საწარმო, რომელიც ახორციელებს მშენებლობას რკინიგზის ტრანსპორტის [[ელექტროგადამცემი ხაზი|ელექტროგადამცემ ხაზებზე]].{{sfn|Конарев|1994|с=522}} == ისტორია == {{მთავარი|რკინიგზის ტრანსპორტის ისტორია}} [[სურათი:Locomotion No. 1 (Engineer, 1875).jpg|thumb|პირველი მატარებელი. თავში — ორთქლმავალი „Locomotion № 1“]] 1825 წლის 27 სექტემბერს გაიხსნა პირველი საზოგადოებრივი [[სტოქტონ—დარლინგტონის რკინიგზა]]. მასზე პირველი მატარებელი გაატარა ორთქლმავალმა „[[Locomotion № 1]]“, რისი სახელიც შემდგომში საყოველთაოდ ცნობილი სიტყვა გახდა არა მხოლოდ ორთქლმავლებისათვის, არამედ სხვა თვითმავალ სარელსო საშუალებებს უწოდეს [[ლოკომოტივი|ლოკომოტივები]]. 1830 წლის 15 სექტემბერს გაიხსნა პირველი რკინიგზის მაგისტრალი [[ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზა|ლივერპული — მანჩესტერი]], რომელზეც მატარებელთა მოძრაობა ხორციელდებოდა მხოლოდ სალოკომოტივო წევით, ასევე თვითონ მატარებელთა მოძრაობა მოწესრიგდა [[მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი]]ს დანერგვით.{{sfn|Конарев|1994|с=58}}{{sfn|Конарев|1994|с=98}} 1837 წლის 30 ოქტომბერს გაიხსნა [[ცარსკოსელსკის რკინიგზა]], რომელიც გახდა პირველი საზოგადოებრივი რკინიგზა [[რუსეთის იმპერია]]ში.{{sfn|Конарев|1994|с=492}} [[საქართველო]]ში 1871 წელს [[ფოთი]]-[[ზესტაფონი|ყვირილა]]ს მონაკვეთზე გაიხსნა სარკინიგზო მოძრაობა, 1872 წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] კი ფოთიდან [[თბილისი|თბილისში]] პირველი მატარებელი ჩავიდა. [[სურათი:Паровоз Пп.jpg|thumb|[[2-2-0]] ტიპის ორთქლმავალი „ამერიკელი“ — ძირითადი სამგზავრო ლოკომოტივი XIX—XX საუკუნეების საზღვარზე (ფოტოზე — რუსული [[П (ორთქლმავალი)|П]])]] იწყება მატარებლების მოძრაობის ორგანიზების ფორმირება, მათ შორის მოძრაობის გრაფიკთან ერთად შემოდის სიგნალიზაციაც, როდესაც მატარებლებს ყოფენ სივრცეში, ხოლო თვითონ ლოკომოტივები აღიჭურვებიან სიგნალებით მოახლოებაზე გაფრთხილებით. ასწლეულის მეორე ნახევარში უკვე იწყება თვითონ მოძრავი შემადგენლობის გაუმჯობესება, მათ შორის ორთქლმავლები კიდევ უფრო მძლავრი გახდა, რაც საშუალებას იძლეოდა აწეულიყო მატარებელთა წონა და სიჩქარე, ხოლო ვაგონებზე დაიწყო ხის ნაცვლად [[ლითონი]]ს ჩარჩოების გამოყენება. ამასთან ერთად, იქმნება და დანერგვა დაიწყო პნევმატურმა მუხრუჭებმა, რაც დამატებით ამაღლებს მოძრაობის უსაფრთხოებას, ასევე გამოჩნდნენ პირველი [[ლოკომოტივის სიჩქარმზომი|ლოკომოტივის სიჩქარმზომები]], რომლებსაც ქონდათ შესაძლებლობა მოძრაობის პარამეტრების რეგისტრაციის უნარი. [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ-ში]] და რუსეთში შენდება მსოფლიოში უდიდესი რკინიგზის მაგისტრალები — შესაბამისად, [[აშშ-ის პირველი ტრანსკონტინენტური რკინიგზა|ამერიკული ტრანსკონტინენტური]] და [[ტრანსციმბირის მაგისტრალი|ტრანსციმბირის]] რკინიგზები. ასწლეულის ბოლოში აშშ-ში დაიწყო [[ჯანის ავტოგადასაბმელი|ჯანის ავტოგადასაბმელების]] დანერგვა, რომელიც საშუალებას იძლეოდა უფრო მაღალი წევითი ძალების დაშვებას, რომელიც მომავალში არ ზღუდავდა მატარებლების წონის ზრდას. საბჭოთა კავშირის რკინიგზაზე მასიურად დაიწყო [[ავტოგადასაბმელი СА-3]]-ის ტიპის გამოყენება 1930-იანი წლებიდან. [[სურათი:3TE3-001.jpg|thumb|1960-იანი წლების დასაწყისში ორთქლმავლები განიდევნენ სხვა სახის ლოკომოტივებით (ფოტოზე — თბომავალი [[ТЭ3]]]] XX საუკუნის პირველ მეოთხედში მოძრავი შემადგენლობის კონსტრუქცია განაგრძობდა განვითარებას, მათ შორის ტვირთდაძაბულ მიმართულებებზე მუშაობას იწყებენ ხუთი და მეტი მოძრავი ღერძის მქონე ლოკომოტივები, ხოლო 1920-იან წლებში მრეწველობამ აითვისა ოთხღერძიანი ვაგონების გამოშვება, რომლებსაც ქონდათ უფრო მაღალი ტვირთამწეობა. მიუხედავად ამისა რკინიგზაზე, ორთქლის წევასთან ერთად, თანდათანობით დაიწყო პოპულარობის მოხვეჭა ელექტრულმა, განსაკუთრებით საქალაქო ტრანსპორტში, ხოლო 1924 წელს საბჭოთა ინჟინრებმა დაიწყეს მსოფლიოში პირველი მაგისტრალური [[თბომავალი|თბომავალების]] გამოცდა. საუკუნის შუა პერიოდში ახალი ლიკომოტივების კონსტრუქციები განაგრძობდნენ განვითარებას, მაშინ როდესაც ორთქლმავლების კონსტრუქციამ მიაღწია თავის კულმინაციას 1940-იანი წლების დასაწყისში გამოშვებულ ნამდვილი გიგანტ — ''[[Union Pacific Big Boy]]''-ის სახით, წონით 500 ტონაზე მეტი. მაგრამ იმ დროისათვის უკვე აშკარა იყო, რომ ორთქლმავლების კონსტრუქცია მოძველდა, ამიტომ 1950-იანი წლებიდან რიგ ქვეყნებში მათი გამოშვება შეწყდა, შედეგად დაიწყო მასიური გადასვლა თბო და ელექტრო წევაზე, რამაც მოიტანა მატარებლების მასის და სიჩქარის მნიშვნელოვანი ზრდა. == მოძრავი შემადგენლობა == {{მთავარი|რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა}} კლასიკური გაგებით მატარებელი წარმოადგენს ლიანდაგზე მოძრავ ჯაჭვს ერთმანეთზე გადაბმული „ურიკებით“ – ''[[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის]]'' ერთეულებით. განასხვავებენ ''არათვითმავალ მოძრავ შემადგენლობას'' — ''[[ვაგონი|ვაგონებს]]'', რომლებიც ემსახურებიან ტვირთების გადატანას და მგზავრთა გადაყვანას და ''თვითმავალ მოძრავ შემადგენლობას'' — ''[[ლოკომოტივი|ლოკომოტივებს]]'' და ''[[მოტორვაგონი|მოტორვაგონებს]]'', რომლებსაც მოყავთ მატარებლები მოძრაობაში.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=183}} === არათვითმავალი მოძრავი შემადგენლობა === {{მთავარი|ვაგონი}} ვაგონი მატარებლის მთავარი კომპონენტია, რადგან ზუსტად მისი საშუალებით გადაიზიდავენ ტვირთებს და გადაყავთ მგზავრები. რკინიგზის ვაგონის ისტორია ედრება მთლიანი რკინიგზის ტრანსპორტის ისტორიას და იწყება ჯერ კიდევ [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნიდან]], დაწყებული [[მაღარო]]ს [[ვაგონეტი|ვაგონეტებიდან]].{{sfn|Конарев|1994|с=48}} როგორც ვაგონეტები, თავდაპირველად, თავად ვაგონებს მთლიანობაში ჰქონდათ სულ ორი ღერძი, მაგრამ იყვნენ შედარებით იაფფასიანები და ადვილები წარმოებაში. შემდგომში მათ ნაცვლად გამოჩნდა ოთხღერძიანი ვაგონები, რომელთა სავალი ნაწილი შედგება ორი ორღერძიანი ურიკისგან, რამაც საშუალება მოგვცა მნიშვნელოვნად შემცირდეს ხისტი [[გოგორწყვილი|გოგორწყვილთა]] ბაზა და გაუმჯობესდეს ვაგონების ჩაწერა მოხვეულ ლიანდაგებში.{{sfn|Конарев|1994|с=49}} ძველი ვაგონების ძარები იქმნებოდა ხისაგან; დღეისათვის ვაგონების დიდ უმრავლესობას აქვთ მთლიანად ლითონის ძარები, რაც ზრდის უსაფრთხოებას. ფუნქციონალური დანიშნულების მიხედვით განასხვავებენ ''[[სამგზავრო ვაგონი|სამგზავრო ვაგონებს]]'' და ''[[სატვირთო ვაგონი|სატვირთო ვაგონებს]]''.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=183}} სამგზავრო ვაგონები ერთმანეთისგან განსხვავდებიან შიდა განლაგებით: ''ღია'' დასაჯდომი ან საწოლი ადგილებით (უკანასკნელი [[პოსტსაბჭოთა სივრცე]]ში ცნობილია, როგორც ''[[პლაცკარტის ვაგონი|პლაცკარტი]]''), ''[[კუპირებული ვაგონი|კუპირებული]]'' და ''[[საწოლი ვაგონი|საწოლი]]'' (გაზრდილი კომფორტულობით). ასევე სამგზავრო სავაგონო პარკს აკუთვნებენ ''[[საბარგო ვაგონი|საბარგო]]'', ''[[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო]]'' და ''[[საფოსტო-საბარგო ვაგონი|საფოსტო-საბარგო]]'' ვაგონებს, ასევე ''[[ვაგონ-რესტორანი|ვაგონ-რესტორნებს]]''.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=198}}{{sfn|Конарев|1994|с=308}} სატვირთო ვაგონები იყოფიან ''უნივერსალურებად'', რომლებიც განკუთვნილია ბევრი, სხვადასხვა ტიპის ტვირთების გადასაზიდად და ''[[სპეციალიზირებული ვაგონი|სპეციალიზირებულებად]]'', რომლებიც განკუთვნილია ერთი—ორი ტიპის ტვირთის გადასაზიდად (მაგალითად, [[რძე|რძის]]). ძარის ტიპის უნივერსალური ვაგონები იყოფიან ''[[დახურული ვაგონი|დახურული ვაგონებად]]'', ''[[ნახევარვაგონი|ნახევარვაგონებად]]'', ''[[პლატფორმა (ვაგონი)|პლატფორმებად]]'' და ''[[ვაგონ-ცისტერნა|ცისტერნებად]]''.{{sfn|Конарев|1994|с=101}} * [[დახურული ვაგონი]] — აქვს დახურული ძარა და განკუთვნილია ტვირთების გადასატანად, რომლებისთვისაც აუცილებელია დაცვა ატმოსფერული ზემოქმედებისგან და მექანიკური დაზიანებებისგან (მაგალითად, [[ქაღალდი]] ან [[ცხოველები]]); მათ მიეკუთვნება ფართედ გავრცელებული რუსულ/საბჭოთა რკინიგზაზე 1870-იან — 1940-იან წლებში [[ნორმალური სატვირთო ვაგონი]]. დახურული ვაგონის სპეციალიზირებული ნაირსახეობებია დახურული [[ავტომზიდი]] (აქვს ორიარუსიანი იატაკი), ვაგონი აპატიტური კონცენტრატების გადასაზიდად (აქვს ასაწევი ძარა) და [[ფოლადი]]ს რულონების გადასაზიდი ვაგონი (აქვს გაძლიერებული ძარა).{{sfn|Конарев|1994|с=206}} დახურული ვაგონის კიდევ ერთი ნაირსახეობაა ''[[იზოთერმული ვაგონი|იზოთერმული]]'', რომელსაც აქვს ძარის გაძლიერებული იზოლაცია და რომელიც ემსახურება მალფუჭებადი ტვირთების გადატანას (მაგალითად, [[ხილი]] და [[ბოსტნეული კულტურები|ბოსტნეული]]), რომლებსაც სჭირდებათ განსაზღვრული მიკროკლიმატი, ტემპერატურის და სინოტივის ჩათვლით.{{sfn|Конарев|1994|с=164}} * [[ნახევარვაგონი]] — წარმოადგენს ვაგონს სახურავის გარეშე, რაც საშუალებას იძლევა შესრულდეს მექანიზირებული ჩატვირთვა პირდაპირ ძარაში; ეს განსაკუთრებით მოსახერხებელია ნაყარი ტვირთების შემთხვევაში. განკუთვნილია ტვირთების გადასატანად, რომლებისთვისაც საშიში არაა ატმოსფერული ნალექები (მაგალითად, [[ნახშირი (წიაღისეული)|ნახშირი]]).{{sfn|Конарев|1994|с=315}} მისი სპეციალიზირებული ნაირსახეობებია ''[[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერი]]'' და ''[[დუმპკარი]]''. პირველს გააჩნია ძარა, როგორც ბუნკერს (შეიძლება იყოს, როგორც ღია, ასევე დახურული), რომლის ქვედა ნაწილში იატაკი შესრულებულია ერთი ან რამდენიმე ხვრელის სახით, რომელიც საშუალებას იძლევა განხორციელდეს ნაყარი ტვირთის დაცლა [[სიმძიმის ძალა|სიმძიმის ძალის]] საშუალებით, რაც მნიშვნელოვნად აჩქარებს პროცესს.{{sfn|Конарев|1994|с=491}} დუმპკარს, იგივე ვაგონ-თვითმცლელს, აქვს გადამაყირავებელი ძარა, რომელიც ბრუნავს განივი მიმართულებით. მიიღო ფართე გავრცელება სამრეწველო ტრანსპორტში, მათ შორის კარიერებში მუშაობისას.{{sfn|Конарев|1994|с=127}} * [[პლატფორმა (ვაგონი)|პლატფორმა]] — როგორც დასახელებიდან ჩანს, წარმოადგენს პლატფორმას, რომლის პერიმეტრზე არსებობენ პატარა გადასახსნელი ბორტები. განკუთვნილია საცალო, გრძელი სიგრძის და ნაკარი ტვირთების გადასაზიდად, რომლებისთვისაც საშიში არაა ატმოსფერული ზემოქმედება (მაგალითად, [[ISO-კონტეინერი|ISO-კონტეინერები]], [[ხიმინჯი|ხიმინჯები]], [[ავტომობილი|ავტომობილები]]). პლატფორმის სპეციალიზირებული ნაირსახეობებია ''[[ფიტინგური პლატფორმა|კონტეინერმზიდი]]'' (ბორტების და იატაკის გარეშე, ხოლო ძარა აღჭურვილია სპეციალური საყრდენებით), ღია ''[[ავტომზიდი]]'' (ორიარუსიანი, ხოლო ზოგჯერ სამიარუსიანი იატაკიც), ''[[ხე-ტყე მზიდი]]'' (დაყენებულია განაპირა კედლები, ხოლო გვერდითი ბორტების ნაცვლად — დამატებითი დამჭერები), ასევე ''[[ტრანსპორტიორი (ვაგონი)|ტრანსპორტიორი]]'' (ბევრღერძიანი ვაგონი ზემძიმე და/ან დიდგაბარიტიანი ტვირთების გადასაზიდად).{{sfn|Конарев|1994|с=303}} * [[ვაგონ-ცისტერნა|ცისტერნა]] — აქვს ძარა ჰორიზონტალურად მდებარე ცილინდრის სახით,<ref name="*">თუმცა გვხვდება ვაგონ-ცისტერნები, რომელთა ქვაბებს აქვთ დამატებითი სექციები ცენტრალურ ქვედა ნაწილში</ref> კიდეებზე დახურული. განკუთვნილია თხევადი, აირისმსგავსი, ხმობადი და მტვრისმაგვარი ტვირთების გადასატანად; როგორც წესი უნივერსალური ცისტერნები განკუთვნილია სხვადასხვა სახის ნავთობპროდუქტების გადასატანად. ცისტერნების სპეციალიზირებული ნაირსახეობები ემსახურება განსაზღვრული ტვირთის სახეობების გადატანას, როგორც, მაგალითად [[ბიტუმი]] ან [[აირის გათხევადება|თხევადი აირი]].{{sfn|Конарев|1994|с=496}} ცისტერნის სპეციალიზირებული ნაირსახეობაა ''[[რეზერვუარის ვაგონი]]'', რომლის ძარა შედგება რამდენიმე ვერტიკალური ცილინდრისაგან, რომელიც ქვედა ნაწილში მთავრდება ნახვრეტით, ასევე აღჭურვილია პნევმოდამცლელი მოწყობილობით.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=192}} <gallery heights="180px" widths="250px"> Крытый вагон Сахалинской железной дороги 2016.jpg|[[შორეული აღმოსავლეთის რკინიგზის სახალინის რეგიონი]]ს [[დახურული ვაგონი]] Szeged-Rókus BG-ZOS Eaos 33 52 5403 070-3 teherkocsi 2018-02-25.JPG|[[Deutsche Bahn]] რკინიგზის [[ნახევარვაგონი]] PRR 33164.jpg|[[Pennsylvania Railroad]] რკინიგზის [[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერი]]-ნახშირმზიდი Sleepers on a wagon Jyväskylä.JPG|[[VR Group|VR]] რკინიგზის [[პლატფორმა (ვაგონი)|პლატფორმა]], დატვირთული [[შპალი|შპლებით]]. უკან მოჩანს პლატფორმა-[[ხე-ტყე მზიდი|ხე-ტყე მზიდები]] Taki38130 -Anzen.jpg|[[JNR]] რკინიგზის [[ვაგონ-ცისტერნა]] Uacs-Waggon-01.jpg|[[ČSD]] რკინიგზის [[რეზერვუარის ვაგონი]] </gallery> === თვითმავალი მოძრავი შემადგენლობა === [[სურათი:Компоновка поездов.JPG|thumb|მატარებლების განლაგების ვარიანტები:<br>1) ლოკომოტივი ვაგონების ჯგუფთან<br>2) მოტორვაგონული შემადგენლობა მოტორიანი და მისაბმელი ვაგონებით<br>3) მოტორვაგონული შემადგენლობა მხოლოდ მოტორიანი ვაგონებით<br>4) [[წევის აგრეგატი]]]] თვითმავალი მოძრავი შემადგენლობა აუცილებელია მატარებლებისათვის მათ მოძრაობაში მოსაყვანად. მათი ერთ-ერთი ძირითადი ტიპია ''[[ლოკომოტივი]]'', რომელიც წარმოადგენს გამთრევს მასზე დაყენებული ძრავით, რომელიც შეიძლება იყოს რამდენიმე. ეს ძრავი გოგორწყვილებზე ქმნის მბრუნავ მომენტს, რომელიც, თავის მხრივ, გოგორწყვილების [[რელსი|რელსებთან]] ურთიერთმოქმედების შედეგად, გარდაიქმნება წევის ძალად, რომლის მეშვეობითაც მატარებლის სათავეში მდგომი ლოკომოტივი მთელ შემადგენლობასთან ერთად მოძრაობაში შედის შემაერთებელი მოწყობილობების მეშვეობით (იხ. ''იხილეთ განლაგების სქემა''). განასხვავებენ ''ავტონომიურ'' ლოკომოტივებს, რომლებიც აღჭურვილია საკუთარი ენერგიის წყაროებით და ''არაავტონომიურებს'', რომლებზეც ენერგიის გადაცემა მოდის გარედან — [[ელექტრობა|ელექტროენერგიის]] მავთულებით გადაცემის სახით. ასევე ლოკომოტივებს განასხვავებენ სამსახურის სახეობის მიხედვით: [[სამგზავრო ლოკომოტივი|სამგზავრო]], [[სატვირთო ლოკომოტივი|სატვირთო]], [[სატვირთო-სამგზავრო ლოკომოტივი|სატვირთო-სამგზავრო]], [[სამანევრო ლოკომოტივი|სამანევრო]] და [[სამრეწველო ლოკომოტივი|სამრეწველო]].{{sfn|Конарев|1994|с=212}} XIX საუკუნეში და XX საუკუნის პირველ ნახევარში ლოკომოტივის ძირითადი ტიპი იყო ''[[ორთქლმავალი]]'', რომლის ძრავსაც წარმოადგენდა [[ორთქლის მანქანა]], ხოლო ენერგიის წყარო იყო [[ორთქლის ქვაბი]]. შედარებით მარტივი დიზაინით, ორთქლმავალი შეიძლება გამოშვებულიყო რიგ [[მანქანათმშენებლობა|მანქანათსამშენებლო ქარხნებში]], რასაც ხელი შეუწყო რკინიგზის ტრანსპორტის ფართე გავრცელებამ. ორსაუკუნებრივი ისტორიის განმავლობაში (ცალკეული ორთქლმავლები აგრძელებენ ექსპლოატაციას XXI საუკუნეში) ორთქლმავლის კონსტრუქცია მუდმივად მოდერნიზირდებოდა წევის ძალის, სიჩქარის და ენერგეტიკულიეფექტურობის მატების გზით. მაგრამ ამ ლოკომოტივის [[მარგი ქმედების კოეფიციენტი]] იყო შედარებით დაბალი — 10 %-ზე ნაკლები, ამიტომ უკვე 1950-იანი წლების შუა პერიოდში რიგ მსხვილ ქვეყნებში ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]], [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირი]], [[დიდი ბრიტანეთი]]) ორთქლმავლების გამოშვება შეწყდა.{{sfn|Конарев|1994|с=290}} თანამედროვე ავტონომიური ლოკომოტივები პირველადი ძრავის სახით იყენებენ [[შიგა წვის ძრავი|შიგა წვის ძრავს]] — [[დიზელის ძრავი|დიზელს]] ([[თბომავალი|თბომავალები]]) ან [[აირტურბინა]]ს ([[აირტურბომავალი|აირტურბომავლები]]). რადგან ასეთ ძრავებს შეუძლიათ იმუშავონ ბრუნვის სიხშირის შეზღუდულ დიაპაზონში, მაშინ ბრუნვის გადასაცემისთვის მოძრავ გოგორწყვილებზე საჭიროა შუალედური გადაცემა — [[ელექტრო გადაცემა|ელექტრული]], ან [[ჰიდრავლიკური გადაცემა|ჰიდრავლიკური]]. ელექტრული გადაცემა შედგება გენერატორისგან და ელექტროძრავებისაგან, ჰიდრავლიკური გადაცემა — [[ჰიდრომუფთა|ჰიდრომუფთისგან]], [[ჰიდროტრანსფორმატორი|ჰიდროტრანსფორმატორებისაგან]] და [[ჰიდრონასოსი|ჰიდრონასოსებისაგან]]. ჰიდრავლიკური გადაცემა იოლია და უფრო ნაკლებადღირებულია, მაგრამ ელექტრო გადაცემა უფრო მეტად საიმედოა ეკონომიურია. ნაკლები სიმძლავრის თბომავლებზე ზოგჯერ გამოიყენება მექანიკური გადაცემა. ყველაზე უფრო დიდი გავრცელება მოიპოვეს ელექტრული გადაცემის მქონე თბომავლებმა.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=138}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=143}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=183}}<ref>{{წიგნი|ავტორი= Раков В. А.|ნაწილი= Магистральные электровозы с гидравлической передачей|სათაური= Локомотивы отечественных железных дорог, 1956—1975|ადგილი= Москва|გამომცემლობა= Транспорт|წელი= [[1999]]|ფურცელი= 179—180|isbn= 5-277-02012-8}}</ref> პირველადი ძრავი შეიძლება სრულადაც კი მოიხსნას ლოკომოტივიდან, ხოლო ენერგია ლოკომოტივზე მიეწოდოს გარედან — [[საკონტაქტო ქსელი]]დან. ზუსტად ასეთ პრინციპზე მუშაობს ''[[ელმავალი]]'' — არაავტონომიური ლოკომოტივი, რომელიც მოძრაობაში მოდის ელექტროძრავებით. ელმავალი დენმიმღების საშუალებით საკონტაქტო ქსელიდან ღებულობს ელექტროენერგიას, რომელიც შემდეგ გადაეცემა წევის ელექტროძრავებს, ხოლო ისინი უკვე კბილანური გადაცემით ატრიალებენ მოძრავ ღერძებს. ელმავლის ძირითადი უპირატესობა, ავტონომიურ ლოკომოტივებთან მიმართებაში, არის მავნე გამონაბოლქვების ატმოსფეროში გაბნევის პრაქტიკული არ არსებობა (თუ, რა თქმა უნდა, არ ჩავთვლით [[ელექტროსადგური|ელექტროსადგურების]] გამონაბოლქვებს), რამაც საშუალება მოგვცა გადაგვეყვანა ელექტრულ წევაზე მთლიანი საქალაქო სარელსო ტრანსპორტი — [[ტრამვაი]] და [[მეტროპოლიტენი]], ასევე [[მონორელსური რკინიგზა|მონორელსური]] მატარებლები. ჩამოთვლილი ტიპის ლოკომოტივებთან ერთად, გვხვდება მათი შერწყმული ვარიანტებიც: [[ელექტროთბომავალი]], [[ელექტროორთქლმავალი]], [[თბოორთქლმავალი]] და ასე შემდეგ.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=205}} <gallery heights="200px" widths="270px"> 60163 Tornado, 22 May 2010 (3).jpg|[[LNER Peppercorn Class A1 60163 Tornado|№ 60163 „Tornado“]] — [[XXI საუკუნე|XXI საუკუნის]][[ორთქლმავალი]] Indiana Southern Railroad SD40-2s.jpg|[[EMD SD40-2]] — ჩრდილოამერიკული რკინიგზების ძირითადი [[თბომავალი]] Oebb 1216 050-5 at wegberg wildenrath.jpg|[[Siemens EuroSprinter]] ES64U4 — მსოფლიოში ყველაზე უფრო სწრაფი [[ელმავალი]] (357 კმ/სთ) GT1h-002 (3).jpg|[[ГТ1]] — რუსული საცდელი [[აირტურბომავალი]] </gallery> თვითმავალი მოძრავი შემადგენლობის კიდევ ერთი ტიპია ''[[მოტორვაგონი|მოტორვაგონები]]'', რომლებიც, როგორც დასახელებიდან ჩანს, წარმოადგენენ ძრავებით აღჭურვილ ვაგონებს. მოტორვაგონს, როგორც ლოკომოტივს, მატარებელი მოყავს მოძრაობაში, მაგრამ მისი სივრცე ძარის შიგნით შეიძლება გამოყენებული იქნეს სასარგებლო დატვირთვის გადასაყვანად. შედარებით მცირე სიმძლავრის არსებობისას, მოტორვაგონებმა მიიღო გავრცელება მცირე მოცულობის ტვირთის გადასატანად ან ხალხის რაოდენობის გადასაყვანად, როდესაც შესაძლებელია ვიმყოფინოდ სულ რამდენიმე ვაგონი, ხოლო წევის სახით ლოკომოტივის გამოყენება ეკონომიურად არარაციონალურია, როგორც, მაგალითად, საგარეუბნო და შიდა ქალაქის გადაყვანებში. ამასთან შესაძლებელია მცირე მუდმივი გადაბმული ვაგონების ფორმირება, რომლებიც შედგება მოტორვაგონებისაგან და ჩვეულებრივი ვაგონებისგან; ჩვეულებრივ ვაგონებს ქვიათ ''[[მისაბმელი ვაგონი|მისაბმელი ვაგონები]]''. ასეთ მოძრავ შემადგენლობას ქვია ''[[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]]'' და ზოგიერთ ცნობარში მას მიაკუთვნებენ კიდევ ერთ ნაირსახეობას, რადგან მას უკავია შუალედური მდგომარეობა თვითმავალ და არათვითმავალ მოძრავ შემადგენლობებს შორის. როგორც ლოკომოტივების შემთხვევაში, ადრეული მოტორვაგონები იყენებდნენ ორთქლის ძალოვან დანადგარს (ორთქლმავალ-ვაგონებს), რომელიც XX საუკუნეში შეცვალა შიგა წვის ძრავმა (''[[დიზელმატარებელი|დიზელმატარებლები]]'') და ელექტროენერგიამ (''[[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლები]]'').{{sfn|Конарев|1994|с=249}}{{sfn|Конарев|1994|с=250}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=184}} ზოგიერთი გამონაკლისის სახით, მოტორვაგონები გამოიყენება მგზავრთა გადასაყვანად, თუმცა არსებობს ფრანგული საფოსტო ელექტრომატარებლები ''[[TGV La Poste]]'' და ბრიტანული სატვირთო დიზელმატარებლები [[British Rail MPV]]. მოტორვაგონული შემადგენლობის ზოგიერთი ვაგონები აღჭურვილია მართვის კაბინებით; მათ ეძახიან ''[[საწყისი ვაგონი|საწყისი ვაგონებს]]'', რადგანაც შეუძლიათ დადგნენ შემადგენლობის თავში. მაგრამ რადგანაც კაბინას მიაქვს ძარის შიგნით არსებული სასარგებლო სივრცე, მაშინ ''[[შუალედური ვაგონი|შუალედურ ვაგონებზე]]'' მას ხშირად არ უბავენ, თუმცა ამ ვაგონებს შედეგად ცალკე მუშაობა არ შეუძლიათ. მისაბმელი და მოტორვაგონების მოტორსავაგონო შემადგენლობაში განლაგების სქემა სხვადასხვანაირია, ხოლო საწყისი ვაგონები შეიძლება იყვნენ როგორც მისაბმელები, ასევე მოტორულები. მისაბმელი ვაგონები იაფია მოტორულებზე, მაგრამ სამაგიეროდ მათი რაოდენობის გაზრდა მოტორვაგონებთან შედარებით ამცირებს აჩქარებას დაძვრისას, რაც განსაკუთრებით აქტუალურია ისეთი ტრანსპორტის სახეობისათვის, როგორიცაა [[მეტროპოლიტენი]], მისი გაჩერებების დიდი რაოდენობით. ასეთ შემთხვევებში შემადგენლობა შედგება მხოლოდ მოტორვაგონებისაგან.{{sfn|Конарев|1994|с=249}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=184}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=185}} თუ შევეხებით სატვირთო მოტორვაგონებს, ისინი გავრცელებულია სამრეწველო ტრანსპორტში, განსაკუთრებით კარიერებში. რკინიგზის ლიანდაგებს კარიერებში ხშირად აქვთ დიდი ქანობი და ასეთ შემთხვევებში აუცილებელია საკმაოდ დიდი წევის ძალა, რათა გამოიტანოს შემადგენლობა რამდენიმე ათეული დატვირთული ვაგონით. ამ შემთხვევაში ძრავით აღჭურვილი რამდენიმე ვაგონი, რომლებზეც ენერგია მიიღება ლოკომოტივიდან, საშუალებას იძლევა გაიზარდოს საერთო წევის ძალა. ტრანსპორტის ასეთ სახეობას უწოდებენ ''[[წევის აგრეგატი|წევის აგრეგატს]]''.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=202}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=203}} <gallery heights="200px" widths="270px"> UeBB-CZm31.jpg|საგარეუბნო ორთქლმავალ-ვაგონი [[შვეიცარია]]ში Claisebrook Railcar Depot.jpg|საგარეუბნო [[ელექტრომატარებელი]] [[ავსტრალია]]ში DR98921 DR98971 at Sevington (1).jpg|სატვირთო [[დიზელმატარებელი]] [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]] НП1-047.jpg|[[წევის აგრეგატი]] [[მიხაილოვის სამთო-გამამდიდრებელი კომბინატი]]ს კარიერში </gallery> [[სურათი:Linear Motor of Toei Ōedo Line.jpg|thumb|[[ხაზოვანი ძრავი]] (ინდუქტორი ზევიდან)]] მატარებელს შეუძლია მოძრაობაში მოვიდეს ძრავიდან გოგორწყვილებზე და შემდეგ რელსებზე წევის გადაცემის გარეშეც. [[ხაზის ძრავი|ხაზის ძრავში]] ელექტროენერგია პირდაპირ გარდაიქმნება მოძრაობის ენერგიად — მატარებელი მოძრაობს ინდუქტორის მაგნიტური ველების და ლითონის ზოლის ურთიერთქმედების ხარჯზე. ინდუქტორი შეიძლება განთავსდეს, როგორც ლიანდაგის გამტარში, ასევე მოძრავ შემადგენლობაზე . ასეთი ძრავი გამოიყენება მაგნიტური დაკიდების მატარებლებში ([[მაგლევი]]), ასევე მონორელსურ ტრანსპორტში.{{sfn|Конарев|1994|с=221}} ამასთან ერთად, [[XX საუკუნე]]ში ტარდებოდა ცდები მატარებელთა წევისთვის ავიაციური ძრავების გამოყენების თაობაზე ([[საჰაერო ხრახნი]], [[რეაქტიული ძრავი]]), მაგრამ ისინი, ძირითადად, განკუთვნილი იყო მაღალი სიჩქარეებისას მოძრავი შემადგენლობისა და რელსების ურთიერთქმედების კვლევებისთვის.<ref>{{წიგნი|ნაწილი= Предыстория скоростных и высокоскоростных зарубежных железных дорог|სათაური= Скоростной и высокоскоростной железнодорожный транспорт|ადგილი=|ფურცელი= 171—172|წელი= ტომი= 1}}</ref> == მატარებლების შექმნა == === პროექტირება და ანგარიში === {{მთავარი|წევის ანგარიშები}} თანამედროვე დროს, როდესაც მატარებლების წონა (მასა) ითვლება ათასობით, ხოლო ზოგჯერ კი ათობით ათასი ტონით, შესაძლებელია უკვე მატარებლების პარამეტრების წინასწარი გათვლა, მათ შორის მოცემული ლოკომოტივისათვის შევარჩიოთ შემადგენლობის ოპტიმალური წონა, ან პირიქით, მოცემული წონის შემადგენლობისთვის შევარჩიოთ აუცილებელი ლოკომოტივები. უკვე პროექტირების სტადიაში შეიძლება განისაზღვროს მატარებლის სიგრძე, მასში ვაგონების და ლოკომოტივების რაოდენობა და მათი განლაგება შემადგენლობაში, ასევე მატარებლის ტარების რეჟიმი ლიანდაგის სხვადასხვა მონაკვეთებზე. მატარებლის წონა ერთ-ერთი მთავარი პარამეტრია, რადგან განსაზღვრავს მონაკვეთების გამტარუნარიანობას, ანუ რა რაოდენობის მგზავრი გადაიყვანება და რა რაოდენობის ტვირთი გადაიზიდება სადგურებს შორის განსაზღვრულ დროში (ყველაზე უფრო ხშირად — 1 დღე-ღამეში). მატარებლის მასის გაზრდა საშუალებას იძლევა არა მარტო გაიზარდოს ეს პარამეტრი, არამედ შემცირდეს გადაზიდვების თვითღირებულება. ამავე დროს მატარებლის წონის გადამეტებულ მატებას მოაქვს ლოკომოტივების გადატვირთვა და მათი მოწყობილობების ექსპლოატაციიდან ნაადრევად გამოსვლა.{{sfn|Конарев|1994|с=60}}{{sfn|Конарев|1994|с=121}}{{sfn|Конарев|1994|с=410}} მატარებლის წონის განსაზღვრა ითხოვს მონაცემების საკმაოდ დიდ რაოდენობას, განსაკუთრებით ლიანდაგის ქანობები და ლოკომოტივების პარამეტრები. მაგალითისთვის, მატარებლის საანგარიშო მასა რვაღერძიანი [[ВЛ80]] ელმავლისათვის 5 ‰ (0,5 %) აღმართზე შეადგენს დაახლოებით 8000 ტონას, ხოლო 10 ‰ (1 %) აღმართზე — 4100 ტონას. აუცილებლობის შემთხვევაში მატარებლის წონას ზრდიან ლიანდაგის პროფილის შერბილებით ან ლოკომოტივების რაოდენობის ზრდით. მაგრამ თუ ლიანდაგის ყველაზე უფრო მაღალი ქანობის მქონე აღმართებს აქვთ მოკლე სიგრძე, მაშინ მათი გავლისათვის შესაძლებელია გამოყენებული იქნეს მატარებლის კინეტიკური ენერგია, რაც ასევე შაშუალებას იძლევა წონის მომატებისთვის, თუმცა ამასთან გამოთვლები რთულდება. შემდეგ მატარებლის წონა მოწმდება ისეთი პირობებით, როგორიცაა [[წევა-გადასაბმელი მოწყობილობა|გადასაბმელი მოწყობილობების]] ([[პოსტსაბჭოთა სივრცე|პოსტსაბჭოთა სივრცის]] რკინიგზებზე მათ წარმოადგენს [[ავტოგადასაბმელი СА-3]]) გამძლეობა და მატარებლის ადგილიდან დაძვრის შესაძლებლობა. ამის შემდეგ, იციან რა შემადგენლობაში თითოეული ვაგონის ტიპის მიახლოებითი წილი, გამოითვლება მატარებელში ვაგონების რიცხვი. იციან რა ვაგონების და ლოკომოტივების სიგრძე, გამოითვლება მთელი მატარებლის სიგრძე, რომლის დასაშვებობაც უკვე მოწმდება სადგურის მიმღებ ლიანდაგებზე განთავსების პირობების მიხედვით, რადგან ამ მაჩვენებლის გადაჭარბების შემთხვევაში მატარებელი უბრალოდ ნაწილობრივ აღმოჩნდება მეორე ლიანდაგში. პარამეტრების ბევრ რაოდენობაზეა დამოკიდებული მატარებლის მტარებელი ლოკომოტივის არჩევა.{{sfn|Конарев|1994|с=60}}{{sfn|Конарев|1994|с=121}}{{sfn|Основы тяги поездов|2000|с=300}}{{sfn|Основы тяги поездов|2000|с=301}} [[სურათი:San Bernardino Train Disaster 4a.jpg|thumb|[[ავარია სან-ბერნარდინოში]], მატარებლის ანგარიშის შეცდომის შედეგი]] სინამდვილეში, მატარებლების ანგარიშებს აქვთ საკმაოდ დიდი მნიშვნელობა, პროექტირების სტადიისას შექმნილი შეცდომები შეიძლება მოგვიანებით პრაქტიკაში შეუმჩნეველი დარჩეს. ამის მაგალითია [[ავარია სან-ბერნარდინოში|სარკინიგზო კატასტროფა]], რომელიც მოხდა 1989 წლის 12 მაისს ქალაქ [[სან-ბერნარდინო]]ში (შტატი [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]), როდესაც ჯერ კიდევ მატარებლის წონის გამოთვლისას თანამშრომელმა, რომელიც ასრულებდა გამოთვლებს, განსაზღვრა ვაგონების დატვირთვა პრაქტიკულად „თვალით“. ეს გამოთვლები არ გადამოწმებულა, ხოლო მატარებლის საერთო წონა განისაზღვრა, როგორც 6151 ტონა, მაშინ როდესაც რეალურად ის შეადგენდა 8965 ტონა, ანუ ერთნახევარჯერ მეტი. შემდეგ, ექვსმა თბომავალმა ეს შემადგენლობა [[სან-გაბრიელი (ქედი)|სან-გაბრიელის ქედზე]] გადაატარა, რომელთაგან ერთი ამ მომენტში იყო გამორთული. აღმართზე ასვლა წარმატებით განხორციელდა, ხოლო შემდეგ დაღმართზე მემანქანემ აამოქმედა რეოსტატული დამუხრუჭება ლოკომოტივებზე. მაგრამ ელექტრული მუხრუჭები მუშაობდა მხოლოდ სამ ლოკომოტივზე, მაშინ როდესაც ფაქტიური წონისათვის საჭირო იყო ყველა ექვსი მურუჭი. შედეგად მალე სიჩქარემ გადააჭარბა 30 მილი/სთ-ს (50 კმ/სთ), ამიტომ ამოქმედდა პნევმატური მუხრუჭები. მაგრამ, მატარებლის ფაქტიური წონის არ ცოდნის გამო, მემანქანე თანდათან აძლიერებდა სამუხრუჭე დაწოლას, რის გამოც მუხრუჭები მალე გადაიწვნენ და მწყობრიდან გამოვიდნენ. უმართავი მატარებელი აჩქარდა 100 მილი/სთ-ზე მეტ (160 კმ/სთ) სიჩქარემდე, რის შემდეგაც სან-ბერნარდინოსთან მატარებელი ასცდა რელსებს და შეეჯახა საცხოვრებელ სახლებს.<ref>{{cite web|url=https://en.wikisource.org/wiki/Index:NTSB_-_Railroad_Accident_Report_-_Derailment_on_May_25,_1989.djvu|title=DERAILMENT OF SOUTHERN PACIFIC TRANSPORTATION COMPANY FREIGHT TRAIN ON MAY 12, 1989 AND SUBSEQUENT RUPTURE OF CALNEV PETROLEUM PIPELINE ON MAY 25, 1989. SAN BERNARDINO, CALIFORNIA|date=1990-06-19|publisher=[[აშშ-ის ტრანსპორტის უსაფრთხოების ეროვნული საბჭო]]|lang=en|access-date=2015-07-17|archive-date=2016-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610095300/https://en.wikisource.org/wiki/Index:NTSB_-_Railroad_Accident_Report_-_Derailment_on_May_25,_1989.djvu|url-status=live}}</ref> === ფორმირება === {{მთავარი|სამანევრო სამუშაო}} [[სურათი:Edgemoor Freight Yard. Wilmington, Newcastle Co., DE. Sec. 1201, MP 25.00. (See HAER No. DE-12 and 12A for further documentation on this site). - Northeast Railroad Corridor, HAER DEL,2-WILM,43-13.tif|thumb|[[დამხარისხებელი სადგური]] [[უილმინგტონი (დელავერი)|უილმინგტონში]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]]] კლასიკური მატარებლის საფუძველს შეადგენს ''რკინიგზის შემადგენლობა''. შემადგენლობის ფორმირება ხორციელდება [[რკინიგზის სადგური|რკინიგზის სადგურებზე]], უპირატესად [[დამხარისხებელი სადგური|დამხარისხებელ სადგურებში]], ამასთან ხშირად შლიან სხვა შემადგენლობებს.{{sfn|Конарев|1994|с=487}} ვაგონების გადაყენება შეიძლება ერთი შემადგენლობიდან მეორეზე პატარა სამანევრო ლოკომოტივების დახმარებით, მაგრამ დიდი რაოდენობის შემადგენლობებისთვის ის ითხოვს მნიშვნელოვან დროს. ამიტომ გავრცელება მოიპოვა უფრო მაღალმწარმოებლურმა ხერხმა — ''[[დამხარისხებელი გორაკი]]ს'' გამოყენებამ, რომელიც წარმოადგენს გორაკს, რომელზეც მიყავთ დასაშლელი შემადგენლობა, რის შემდეგაც წინასწარ ჩახსნილი ვაგონები თვითონვე დაგორდებიან ქანობზე, ამასთან მორიგეს მხოლოდ თავის დროზე გადაყავს ისინი საჭირო ლიანდაგზე, ასევე ქანობზე დამონტაჟებული სპეციალური ''[[ვაგონის შემანელებელი|ვაგონის შემანელებლების]]'' დახმარებით მცირდება ჩახსნილი ვაგონების სიჩქარე დასაშვებამდე. თანამედროვე დამხარისხებელი გორაკები შეიძლება იყვნენ ავტომატიზირებულები, როდესაც ლიანდაგებში ვაგონების განაწილების პროცესს, ასევე მათ შენელებას დასაშვებ სიჩქარემდე მართავს კომპიუტერი.{{sfn|Конарев|1994|с=400—401}} ამის დახმარებით ერთ საათში შეიძლება გადამუშავდეს დაახლოებით 7 მატარებელი, ანუ ერთი შემადგენლობის დაშლაზე საშუალოდ გადის 9 წუთზე ნაკლები.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=181}} გასათვალისწინებელია, რომ არ არის საკმარისი უბრალოდ შეიკრიბოს ვაგონებიც ჯგუფი და ისინი გადაიბას ერთად. თუ მატარებლის წინ იქნებიან ცარიელი ვაგონები, ხოლო ბოლოში — დატვირთულები, მაშინ დამუხრუჭებისას მუხრუჭების ამოქმედების დროს არათანაბრობის გამო არსებობს ალბათობა, რომ შემადგენლობის უფრო მძიმე უკანა ნაწილი ზედ ავა უფრო მსუბუქ წინმდგომ წინა ნაწილზე, რის შედეგადაც მსუბუქი ვაგონები შესაძლებელია გაიჭეჭყონ და ასცდნენ რელსებს. ასევე უსაფრთხოების საკითხების გათვალისწინებით არ შეიძლება სამგზავრო მატარებლებში სატვირთო ვაგონების ჩართვა სახიფათო ტვირთებით, ხოლო ასაფეთქებელი მასალებით დატვირთული ვაგონები — დადგეს ადვილადაალებადი მასალებით დატვირთული ვაგონების შემდეგ. აფეთქებასაშიში ვაგონები ყველაზე უფრო უსაფრთხოა დავაყენოთ შემადგენლობის ბოლოში და დანარჩენი შემადგენლობიდან გამოვყოთ რამდენიმე საფარი ვაგონით (მაგალითად, ცარიელი სატვირთო ვაგონები). ამავე დროს შემადგენლობების ფორმირებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს, რომ ისინი შემდგომში დაიშლებიან. ამიტომ თუ ვაგონები იგზავნება სხვადასხვა სადგურებამდე, მაშინ სასურველია მათი ჯგუფებად გაერთიანება, რათა ვაგონები, გაგზავნილი ერთ სადგურში, ერთად იყოს გადაბმული.{{sfn|Конарев|1994|с=488}} მოძრავი შემადგენლობა მოწმდება სპეციალური თანამშრომლების მიერ ვაგონების კონსტრუქციის უწესივრობების ან ტვირთის გადაზიდვის დროს არსებული დარღვევების გამოვლენის მიზნით, რადგან ეს შეიძლება საფრთხეს უქმნიდეს მოძრაობას და შეიძლება გამოიწვიოს ავარია. მას შემდეგ, რაც ლოკომოტივი ჩაებმება შემადგენლობას, ხორციელდება მუხრუჭების მუშაობის შემოწმება მთელ შემადგენლობაზე, რადგან, თუ მუხრუჭების ნაწილი იქნება გაუმართავი ან გამორთული, მაშინ სიარულის პროცესში მატარებელი დაღმართში შეიძლება კონტროლის ზონიდან გამოვიდეს. შენიშვნების არ არსებობის შემთხვევაში გაიცემა დოკუმენტები გამგზავრებაზე და ეძლევა მსვლელობის უფლება.{{sfn|Конарев|1994|с=281}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=179}} ასევე მსვლელობის პროცესში დამატებით ხორციელდება მუხრუჭების მუშაობის შემოწმება ეფექტურობაზე, როდესაც ხორციელდება მატარებლის გადამუხრუჭება სიჩქარის შესამცირებლად განსაზღვრულ სიდიდემდე, ამასთან ტაქტიური [[სამუხრუჭე მანძილი]] არ უნდა აჭარბებდეს საანგარიშოს. == კლასიფიკაცია == [[სურათი:VL 85-022 container train.jpg|thumb|სატვირთო ჩქაროსნული საკონტეინერო მატარებელი, რომელიც მიყავს ელმავალ [[ВЛ85]]-ს, მიყვება [[ბაიკალი]]ს ტბას]] მატარებლების კლასიფიკაცია საკმაოდ ნაირფეროვანია, მათ შორის ტვირთის, მასის,სიგრძის, მოძრაობის სიჩქარის და ა.შ მხრივ.{{sfn|часть=Поезд|Конарев|1994|с=311}}<ref name="ПТЭ-словарь" /> პირობითად ისინი შეიძლება დავყოთ შემდეგი კრიტერიუმებით ; ტვირთების მიხედვით: * '''[[სამგზავრო მატარებელი|სამგზავრო]]''' — ფორმირდება [[სამგზავრო ვაგონი|სამგზავრო ვაგონებისგან]]; ასევე შესაძლებელია სამგზავრო პარკის სხვა ვაგონების მიბმა — [[საბარგო ვაგონი|საბარგო]], [[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო]], [[ვაგონ-რესტორანი|რესტორანი]] და ასე შემდეგ;{{sfn|Конарев|1994|с=292}} ** ''ტურისტული'' ** ''საექსკურსიო'' ** ''[[რეტრო-მატარებელი]]'' * '''[[საფოსტო-საბარგო მატარებელი|საფოსტო-საბარგო]]''' — ფორმირდება [[საბარგო ვაგონი|საბარგო]], [[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო]] ვაგონებისგან, ასევე შესაძლებელია ცალკეულ [[სამგზავრო ვაგონი|სამგზავრო ვაგონებთან]] მიბმა;<ref name="**">თუმცა ცნობილია საფოსტო-საბარგო მატარებლები, რომლებზეც სამგზავრო ვაგონების წილი იყო მნიშვნელოვანი, როგორც, მაგალითად [[ავარია გარდაბანთან|გარდაბანთან ავარიის]] შემთხვევაში</ref> — 10 ვაგონი 20 ვაგონიდან. * '''[[სატვირთო მატარებელი|სატვირთო]]''' — ფორმირდება [[სატვირთო ვაგონი|სატვირთო ვაგონებისგან]]; ** ''[[სახალხო მატარებელი|სახალხო]]'' — ასევე ფორმირდება [[სატვირთო ვაგონი|სატვირთო ვაგონებისგან]], მაგრამ რომელთაგან მნიშვნელოვანი რაოდენობა (10 და მეტი) დაკავებულია ხალხით. ამასთან სატვირთო ვაგონები, როგორც წესი, გადაკეთებულია მგზავრების გადასაყვანად (''იხ.: [[თბილურა (ვაგონი)|თბილურა]]''); მგზავრები გადაიყვანება სატვირთო დოკუმენტებით;{{sfn|Конарев|1994|с=221}} ** ''[[რეფრიჟერატორული მატარებელი|რეფრიჟერატორული]]'' — ფორმირდება [[რეფრიჟერატორული ვაგონი|რეფრიჟერატორული ვაგონებისაგან]];{{sfn|Конарев|1994|с=376}} * '''[[სატვირთო-სამგზავრო მატარებელი|სატვირთო-სამგზავრო]]''' — ფორმირდება სატვირთო და სამგზავრო ვაგონებისაგან, ამასთან მგზავრები გადაიყვანება [[ბილეთი (დოკუმენტი)|რკინიგზის ბილეთებით]];{{sfn|Конарев|1994|с=292}} * '''[[სატვირთო-საბარგო]]''' * '''[[სამხედრო მატარებელი|სამხედრო]]''' — გადააქვს [[სამხედრო ეშელონი|სამხედრო ეშელონები]], [[ჯარი]]ს, [[შეიარაღება|შეიარაღების]], [[სამხედრო ტექნიკა|სამხედრო ტექნიკის]] და სხვა [[სამხედრო ტვირთი|სამხედრო ტვირთების]] ჩათვლით.{{sfn|Конарев|1994|с=69}} ;მოძრაობის სიჩქარის მიხედვით: [[სურათი:Shinkansen Type-0 Kodama.jpg|thumb|მაღალსიჩქარიანი ელექტრომატარებელი [[სინკანსენის ქსელის 0 სერიის ელექტრომატარებელი]]]] * '''[[მაღალსიჩქარიანი მიწისზედა ტრანსპორტი|მაღალსიჩქარიანი]]''' — მატარებელი, რომელიც მოძრაობს განსაზღვრულზე უფრო მეტი სიჩქარით. მაგალითად, [[ევროკავშირი]]ს ქვეყნებში ეს სიჩქარის ზღვარი დაწესებულია 200 კმ/სთ ჩვეულებრივი რკინიგზის ლიანდაგებისთვის და 250 კმ/სთ სპეციალიზირებული ტრასებისთვის;<ref>{{cite web|url=http://www.uic.org/spip.php?article971|title=General definitions of highspeed|date=2014-07-28|publisher=International Union of Railways|lang=en|access-date=2015-05-02|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720214528/http://www.uic.org/spip.php?article971|url-status=live}}</ref> * '''[[ჩქაროსნული მატარებელი|ჩქაროსნული]]''' — როგორც მაღალსიჩქარიან მატარებელზე, ეს მატარებელი, რომელიც მოძრაობს განსაზღვრულზე უფრო მეტი სიჩქარით, მაგრამ დადგენილი სიჩქარის ზღვარი მოცემულ შემთხვევაში მნიშვნელოვნად დაბალია. მაგალითად, პოსტსაბჭოთა სივრცის ზოგიერთ ქვეყანაში იგი შეადგენს 140 კმ/სთ;{{sfn|Конарев|1994|с=393}} * '''[[აჩქარებული მატარებელი|აჩქარებული]]''' — მატარებელი, რომელიც მოძრაობს უფრო მაღალი სიჩქარით, მსგავსი ტიპის ტვირთის მქონე სხვა მატარებლებისთვის დადგენილ სიჩქარესთან შედარებით.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=163}} ტერმინი გამოიყენება მხოლოდ სატვირთო მატარებლებისათვის;{{sfn|Конарев|1994|с=312}} ცნება ''აჩქარებული სამგზავრო მატარებელი'' ოფიციალურად არ არსებობს;<ref>{{cite web|url=http://www.railways.ru/help.php?id=1&lang=rus|title=Типы поездов|publisher=railways.ru|lang=ru|access-date=2015-05-02|archive-date=2016-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220182308/http://www.railways.ru/help.php?id=1&lang=rus|url-status=live}}</ref> * '''[[ჩქარი მატარებელი|ჩქარი]]''' — ჩვეულებრივი მატარებლებისაგან განსხვავებით აქვს გაჩერებების ნაკლები რაოდენობა, რომლებიც, როგორც წესი, სრულდება მხოლოდ დიდ სადგურებში.{{sfn|Конарев|1994|с=292}} სამარშრუტო სიჩქარე 50 კმ/სთ-ზე მეტი;<ref name="критерии" /> ** '''[[საფირმო სამგზავრო მატარებელი|საფირმო სამგზავრო]]''' * ჩვეულებრივი '''[[სამგზავრო მატარებელი|სამგზავრო]]''' — ყველაზე უფრო ნელი კატეგორია სამარშრუტო სიჩქარით 50 კმ/სთ-ზე ნაკლები და გაჩერებებით უმრავლეს სადგურებზე ლიანდაგზე მსვლელობისას. ;მგზავრობის მანძილის მიხედვით [[სურათი:Тепловоз 2ТЭ116-1423 с пригородным поездом.webm|thumbtime=21|thumb|[[საგარეუბნო მატარებელი]], რომელიც მიყავს თბომავალ [[2ТЭ116]]-ს]] * '''[[შორეული მგზავრობის მატარებელი|შორეული მგზავრობის]]''' — მარშრუტის სიგრძე 150 კმ-ზე მეტი. განსაზღვრება გამოიყენება სამგზავრო მატარებლებისთვის.<ref name="критерии">{{cite web|url=http://www.rg.ru/2007/08/15/poezda-kriterii-dok.html|title=Приказ Министерства транспорта Российской Федерации (Минтранс России) от 18 июля 2007 г. N 99 г. Москва|date=2007-08-07|lang=ru|access-date=2015-05-02|archive-date=2017-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20171114223153/https://rg.ru/2007/08/15/poezda-kriterii-dok.html|url-status=live}}</ref> 2004 წლამდე ამ განსაზღვრებაში შედიოდნენ მატარებლები, რომელთა მარშრუტის სიგრძე იყო 700 კმ-ზე მეტი;{{sfn|Конарев|1994|с=292}} * '''პირდაპირი''' — მარშრუტი გადის ორი ან მეტი რკინიგზის ტერიტორიაზე,{{sfn|Конарев|1994|с=292}} ერთი დოკუმენტის მიხედვით;{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=163}} * '''ადგილობრივი''' — 700 კმ-ზე ნაკლები სიგრძის მარშრუტი და გადის ერთი რკინიგზის ტერიტორიალურ საზღვრებში. განსაზღვრება გამოიყენება სამგზავრო მატარებლებისთვის;{{sfn|Конарев|1994|с=292}} 2004 წლიდან გაუქმდა;<ref name="критерии" /> * '''[[საგარეუბნო მატარებელი|საგარეუბნო]]''' — მარშრუტის სიგრძე 150 კმ-ზე ნაკლები,{{sfn|Конарев|1994|с=292}} ცალკეულ შემთხვევებში — 200 კმ-მდე;{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=170}}<ref name="критерии" /> * '''[[გამჭოლი მატარებელი|გამჭოლი]]''' — მიემართება გადამუშავების გარეშე (შემადგენლობის დაშლა-აწყობა) ერთი და მეტი ტექნიკური ([[დამხარისხებელი სადგური|დამხარისხებელი]] ან [[საველე სადგური|საველე]]) სადგურის მეშვეობით;{{sfn|Конарев|1994|с=392}} * '''[[საველე მატარებელი|საველე]]''' — მიემართება ერთი ტექნიკური სადგურიდან მეორისკენ;{{sfn|Конарев|1994|с=482}} * '''[[ანაკრები მატარებელი|ანაკრები]]''' — მიაქვს ვაგონები შუალედურ სადგურებზე;{{sfn|Конарев|1994|с=380}} ** ''ანაკრებ-დასარიგებელი''; ** ''გამტანი'' — გააქვს ვაგონები უბნის ცალკეული შუალედური სადგურებიდან; * ''გადასაცემი'' — მსვლელობის მარშრუტი გადის ერთი [[რკინიგზის კვანძი]]ს საზღვრებში. ; მიმოქცევის რეგულარობის მიხედვით გამოიყენება, როგორც წესი, სამგზავრო მატარებლებისთვის, რომლებიც განსხვავდებიან '''მთელი წლის''', '''ზაფხულის''' და '''ერთჯერადად'''{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=170}} ;სიგრძის მიხედვით [[სურათი:Ungekuppelter Schubdienst SOB.jpg|thumb|[[შეერთებული მატარებელი]] [[ლოკომოტივი-მიმწოლი]]თ]] მოცემულ შემთხვევაში გამოყოფილია ისეთი მატარებლები, როგორებიცაა '''გრძელშემადგენლობიანი''', რომელთა სიგრძე იმ ნორმაზე მეტია, რომელიც დაშვებულია მოძრაობის გრაფიკის მიერ ამ უბანზე და '''გაზრდილი სიგრძის''', რომლის სიგრძე აჭარბებს განსაზღვრულ მნიშვნელობას. ასევე ეს მოიცავს '''[[შეერთებული მატარებელი|შეერთებულ მატარებელს]]''', როდესაც ერთად გადააბავენ რამდენიმე მატარებელს.{{sfn|часть=Поезд|Конарев|1994|с=311}} ;მასის მიხედვით სიგრძესთან ანალოგიაში, მოცემულ შემთხვევაში გამოიყოფა '''ზემძიმე''' მატარებლები და '''გაზრდილი მასის''' მატარებლები. პოსტსაბჭოთა სივრცეში ცნებაში ''გაზრდილი მასის'' მატარებლები ხვდებიან სატვირთო მატარებლები წონით 6000 ტონაზე მეტი.{{sfn|часть=Поезд|Конарев|1994|с=311}} ;მომსახურების ხასიათის მიხედვით * '''[[სამეურნეო მატარებელი|სამეურნეო]]''' — წარმოადგენს მოძრავ რკინიგზის საწარმოს, რომელიც მიეკუთვნება [[სალიანდაგო მეურნეობა]]ს;{{sfn|Конарев|1994|с=491}} ** ''[[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი]]''; ** ''[[სახანძრო მატარებელი|სახანძრო]]''; ** ''[[წყალდიდობის საწინააღმდეგო მატარებელი|წყალდიდობის საწინააღმდეგო]]''; ** ''ცალკეული ლოკომოტივები:'' *** ''დიპეტჩერული''; *** ''[[ლოკომოტივი-მიმწოლი]]''. * '''[[სანიტარული მატარებელი|სანიტარული]]'''. * '''[[ჯავშანმატარებელი]]'''. == მოძრაობის ორგანიზაცია == {{მთავარი|მატარებელთა მოძრაობის რეგულირების სისტემები}} [[სურათი:Zestig jaar Amsterdam Centraal Weeknummer 49-40 - Open Beelden - 54836.ogv|thumb|მატარებელთა მოძრაობის ორგანიზაცია [[ამსტერდამის ცენტრალური ვაგზალი|ამსტერდამის ცენტრალურ ვაგზალზე]] 1949 წელს]] რკინიგზის ტრანსპორტი ასრულებს გადაზიდვების დიდ მოცულობას, მაგრამ მატარებელს ფიზიკურად არ შეუძლია გადაზიდოს ეს მოცულობა მყისიერად, რადგან მისი რაოდენობა, იგივე წონაც, შეზღუდულია სადგურის შესაძლებლობებით მოათავსოს ის გვერდით ლიანდაგზე და გადაამუშაოს (დაცლა—დატვირთვა). სამგზავრო გადაყვანებში დიდ როლს თამაშობს გადაყვანების დღე-ღამისებური არათანაბრობა, როდესაც პიკის საათებში მგზავრთა ნაკადების მოცულობები მნიშვნელოვნად მატულობს, რაც ეტყობა მატარებელთა რაოდენობას. ამიტომ რკინიგზამ უნდა შეძლოს გაატაროს დიდი რაოდენობის მატარებლები, ხოლო თვითონ მატარებლებმა უნდა მიიტანონ ტვირთი საკმაოდ მალე, ანუ მაღალი სამარშრუტო სიჩქარით, რათა გაუძლონ კონკურენციას ტრანსპორტის სხვა სახეობებთან. ამას გარდა, მატარებლებმა უნდა იარონ გარკვეული ინტერვალით, რათა ერთ-ერთი მათგანის საავარიო შეფერხების შემთხვევაში, მატარებელმა, რომელიც მას უკან მიყვება, მოასწროს გაჩერება.{{sfn|Конарев|1994|с=278}} [[სურათი:141012 La Motte-Picquet – Grenelle IMG 5783.JPG|thumb|მეტროს ვაგონი [[MF 77]] ([[პარიზის მეტროპოლიტენი]]). ზევიდან შესაძლებელია შემადგენლობის სამარშრუტო ნომრის — 813-ის დანახვა]] [[სურათი:Grafico semplice binario.jpg|thumb|[[მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი]]ს მაგალითი]] იმისთვის, რომ ორგანიზაცია გაუკეთდეს მატარებელთა ასეთ ნაკადს, მაგისტრალურ რკინიგზებზე, უკვე დაწყებული [[ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზა|ლივერპული-მანჩესტერის]] (1830 წელი) და [[ნიკოლაევის რკინიგზა|სანქტ-პეტერბურგი-მოსკოვის რკინიგზებიდან]] (1851 წელი), დაინერგა ''[[მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი]]'', რომელიც განსაზღვრავს, სად, რომელი მატარებელი როდის უნდა იყოს. ხოლო მატარებელთა მოძრაობის თანამედროვე გრაფიკები არიან გეგმები არა მარტო თვითონ მატარებლების მოძრაობისა, ურთიერთშეხვედრებისა და ურთიერთგავლის ჩათვლით ([[ერთლიანდაგიანი რკინიგზა|ერთლიანდაგიან რკინიგზებზე]]), არამედ რკინიგზის მთელი საექსპლოატაციო მუშაობის, მათ შორის მასში განისაზღვრება მოძრავი შემადგენლობის და ადამიანების მუშაობის გრაფიკები, სადგურებში ვაგონების დამუშავება და მატარებელთა ზომებიც კი. ამას გარდა, გათვალისწინებულია [[ფანჯარა (რკინიგზა)|ფანჯრებიც]] ლიანდაგებზე სარემონტო-სამშენებლო სამუშაოებისთვის. მოძრაობის გრაფიკის აუცილებლობის გათვალისწინებით, მისი დარღვევა არ დაიშვება.{{sfn|Конарев|1994|с=97—98}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=160—161}} ამ გრაფიკის მიხედვით მოძრაობის ორგანიზაციისათვის, თითოეული მატარებელი იღებს ნომერს, თანაც მიმართულებაზე დამოკიდებულებით მას შეუძლია იყოს წყვილი ან კენტი (შესაძლებელია ნომრის შეცვლა მსვლელობის პროცესში). ასევე ამით, რომელი დიაპაზონიდანაა ნომერი, შეიძლება განისაზღვროს, რა მატარებელია ეს: საგარეუბნო, ჩქარი, სამეურნეო ან საერთოდ ცალკეული ლოკომოტივი.{{sfn|Конарев|1994|с=97—98}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=160—161}} ნომერის გარდა, ფორმირების სადგურში თითოეულ სატვირთო მატარებელს შესაძლებელია განსაზღვრული ინდექსი, რომელიც არ იცვლება დაშლის სადგურამდე. თუ მატარებელი არ არის გათვალისწინებული მოძრაობის გრაფიკით, მაშინ ნომერი მას ენიჭება მისი დანიშვნისას.<ref name="ПТЭ4">{{წიგნი|ნაწილი= Раздел 4.|სათაური= Правила технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации}}</ref> მეტროპოლიტენში, მოძრაობის ორგანიზაციის გასაადვილებლად, თითოეულ შემადგენლობას, რომლებიც ხაზებზე მუშაობენ, ენიჭებათ მარშრუტის ნომერი, რომელსაც თავის მხრივ შეესაბამება მთელი დღის განმავლობაში არსებული მატარებელთა მოძრაობის გრაფიკი.{{sfn|Конарев|1994|с=278}} [[სურათი:Пост Машинист 1 (56029008) ГД-М.ogv|thumb|მეტროს ვაგონ „[[ნევა (მეტროს ვაგონი)|ნევას]]“ კაბინაში ([[პეტერბურგის მეტროპოლიტენი]])]] თითოეულ მატარებელს ემსახურება სპეციალური თანამშრომელთა ჯგუფი — ''[[ლოკომოტივის ბრიგადა]]''. ამ ბრიგადაში უფროსია ''[[ლოკომოტივის ბრიგადა|ლოკომოტივის მემანქანე]]'', ის უშუალოდ მართავს მატარებელს და ყურადღებას აქცევს მოძრაობის უსაფრთხოებას. ლოკომოტივის ბრიგადის შემადგენლობაში შედის ასევე [[ლოკომოტივის ბრიგადა|ლოკომოტივის მემანქანქანის თანაშემწე]], რომელიც, როგორც მემანქანე, ყურადღებას აქცევს მოძრაობის უსაფრთხოებას, ასევე პერიოდულად, მემანქანის მითითების თანახმად, ვიზუალურად ამოწმებს მათი ლოკომოტივის ან მოტორვაგონული შემადგენლობის რამდენიმე მოწყობილობის მუშაობას. ორთქლის წევაზე ლოკომოტივის ბრიგადის შემადგენლობაში ასევე შედიოდა [[ცეცხლფარეში]], ხოლო სამგზავრო მოტორვაგონიან მატარებლებში — [[გამცილებელი (რკინიგზა)|კონდუქტორი]].<ref name="***">დაწყებული [[1980-იანი წლები]]დან საბჭოთა კავშირის მოტორსავაგონო დეპოების უმრავლესობაში კონდუქტორის თანამდებობა გაუქმდა, ხოლო მისი მოვალეობის ნაწილი (მგზავრების ვაგონებში ასვლა-ჩამოსვლისადმი ყურადღების მიქცევა) გადაეცა მემანქანის თანაშემწეს.</ref> სამგზავრო მატარებლებზე ასევე არსებობს პრაქტიკა, როდესაც მემანქანეს მიყავს მატარებელი ერთპიროვნულად, თანაშემწის გარეშე („ერთი პირის მუშაობა“). ასეთი ხერხი განსაკუთრებით გავრცელებულია საქალაქო ტრანსპორტში — მეტროპოლიტენში და ტრამვაიში. [[ჯერადი წევა|ჯერადი წევისას]], ასევე [[ლოკომოტივი-მიმწოლი]]ს გამოყენებისას, ლოკომოტივის ბრიგადების რაოდენობა ტოლია ლოკომოტივების რაოდენობის, მაგრამ ამასთან [[დამხმარე ლოკომოტივი|დამხმარე ლოკომოტივების]] მემანქანეები უშუალოდ ექვემდებარებიან წამყვანი ლოკომოტივის (მოძრაობის მიმართულებით პირველი ლოკომოტივი) მემანქანეს.{{sfn|Конарев|1994|с=213}}<ref name="ПТЭ4" /> შორეული მგზავრობის სამგზავრო მატარებლებზე სალოკომოტივე ბრიგადას არ შეუძლია ყურადღება მიაქციოს მთელ შემადგენლობას და მოემსახუროს მგზავრებს, ამიტომ ინიშნება ''[[სამატარებლო ბრიგადა]]'', რომელიც შედგება მატარებლის უფროსისგან, მატარებლის ელექტრომექანიკოსისგან და [[გამცილებელი (რკინიგზა)|გამცილებლებისგან]].{{sfn|Конарев|1994|с=312}} [[ვაგონ-რესტორანი|ვაგონ-რესტორნებს]] და [[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო ვაგონებს]] ასევე ემსახურებიან შესაბამისი თანამშრომლები. სამეურნეო მატარებლებზე შეიძლება დაინიშნოს სამუშაოთა ხელმძღვანელი ან მისი უფლებამოსილი პირი, ხოლო მატარებლებზე, რომლებზეც ხორციელდება მანევრები — [[მატარებელთა შემადგენელი]].<ref name="ПТЭ4" /> [[სურათი:Semaphore.JPG|thumb|[[სემაფორი|სემაფორები]] [[ლუქსემბურგი|ლუქსემბურგში]], იმყოფებიან დაკეტილ მდგომარეობაში]] {{მთავარი|რკინიგზის შუქნიშნური სიგნალიზაცია}} პირველ წლებში რკინიგზებზე მატარებლები დროის ინტერვალით იყვნენ გამოყოფილი. მაგრამ ამ მეთოდმა მალევე აჩვენა საკუთარი არაეფექტურობა, ამიტომ დაიწყეს სივრცის მიხედვით დაყოფა.<ref>{{წიგნი| პასუხისმგებელი= ред. Е. Н. Боравская, К. А. Ермаков| სათაური= История железнодорожного транспорта России| გამომცემლობა= АООТ «Иван Фёдоров»| ადგილი= СПб.| წელი= 1994| ტომი= 1| ფურცელი= 253| isbn= 5-859-52-005-0}}</ref> თავიდან უბანზე ორ სადგურს შორის (''[[გადასარბენი]]'') დაიშვებოდა მხოლოდ ერთი მატარებლის ყოფნა, რისი კონტროლისათვისაც ჯერ დაიწყო [[სემაფორი|სემაფორების]] გამოყენება, როგორც გემებზე, ხოლო მოგვიანებით — [[რკინიგზის შუქნიშანი|შუქნიშნების]]. ნორმალურ მდგომარეობაში შუქნიშანი აჩვენებს ამკრძალავ სიგნალს, ხოლო მოძრაობა დასაშვებია მხოლოდ მაშინ თუ გადასარბენი მის უკან თავისუფალია. როდესაც ერთი გადასარბენის სიგრძე უკვე გახდა საკმაოდ დიდი მოძრაობის შეზღუდვის დასაყოფად და დასაწყებად, დაიწყეს გადასარბენების დაყოფა რამდენიმე ნაწილებად — ''[[ბლოკ-უბანი|ბლოკ-უბნებად]]''. ბლოკ-უბნის სიგრძე დამოკიდებულია ერთი და იმავე მიმართულებით მოძრავ მატარებლებს შორის არსებულ საანგარიშო ინტერვალებზე, ლიანდაგის პროფილზე, მოძრაობის სიჩქარეზე, მატარებელთა წონაზე და სიგრძეზე, ასევე მუხრუჭების ეფექტურობაზე. ჩვეულებრივ ბლოკ-უბნები არიან სიგრძით 1 კილომეტრიდან. პირველი შუქნიშნები აჩვენებდნენ მხოლოდ დასაშვებ და ამკრძალავ სიგნალებს, მაგრამ თანამედროვე შუქნიშნებს უკვე შეუძლიათ აჩვენონ რამდენი ბლოკ-უბანია წინ თავისუფალი, რისი საშუალებითაც მემანქანეებს შეუძლიათ წინასწარ იცოდნენ წინ არსებულ ლიანდაგზე მდგომარეობა, ამიტომ შესაძლებლობისას და აუცილებლობისას ატარონ მატარებლები უფრო მაღალი სიჩქარით.{{sfn|Конарев|1994|с=42}}{{sfn|Конарев|1994|с=383}}{{sfn|Конарев|1994|с=382}} მაგრამ რადგან მემანქანისთვის ძნელია ყოველთვის დაინახოს შუქნიშანი, რაც განსაკუთრებით აქტუალურია [[მაღალსიჩქარიანი მიწისზედა ტრანსპორტი|მაღალსიჩქარიანი მოძრაობისას]], ამიტომ საკმაოდ ფართო გავრცელება მოიპოვა ''[[ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია|ავტომატურმა სალოკომოტივე სიგნალიზაციამ]]''. ასეთ შემთხვევაში მემანქანის კაბინაში მდებარეობს ზომებით მცირე შუქნიშანი, რომელიც ლიანდაგის წინ მდებარე შუქნიშნის ჩვენებების დუბლირებას ახდენს. შუქნიშნის მიერ გამოცემულ ჩვენებას მემანქანის კაბინა იღებს ლიანდაგიდან დაშიფრული სიგნალის სახით.{{sfn|Конарев|1994|с=18}} [[სურათი:Zugansage Bielefeld Hbf.jpg|thumb|სამატარებლო დისპეტჩერის პოსტი [[ბილეფელდის ვაგზალი|ბილეფელდის ვაგზლის]] შენობაში]] {{მთავარი|სამატარებლო დისპეტჩერი|დისპეტჩერული ცენტრალიზაცია|რკინიგზის სადგურის მორიგე}} იმისათვი, რომ მატარებელთა მოძრაობის დადგენილი გრაფიკი დაცული იყოს, აუცილებელია კონტროლი. ამისათვის უპირველეს ყოვლისა რკინიგზის ლიანდაგს ყოფენ განსაზღვრულ უბნებად (ჩვეულებრივ 100—150 კმ) — ''უბნები'', რომელთაგან თითოეულზე ინიშნება ხელმძღვანელი — ''[[სამატარებლო დისპეტჩერი]]''. ეს თანამშრომელი ვალდებულია მის ხელთ არსებული ყველა ტექნიკური საშუალებების დახმარებით უზრუნველყოს მატარებელთა მოძრაობის გრაფიკის შესრულება, ხოლო თუ ხდება გრაფიკის დარღვევა, მაშინ შეიყვანოს დაგვიანებული მატარებლები ისევ გრაფიკში, რისთვისაც შეუძლია სხვა მატარებლების მოძრაობის რეგულირება. ზუსტად ამიტომ სამატარებლო დიპეტჩერის ბრძანებები ექვემდებარება უსიტყვო შესრულებას. გარდა ამისა, მემანქანეები და სხვა თანამშრომლები, რომლებიც მატარებლებს ემსახურებიან, ემორჩილებიან ასევე ''[[რკინიგზის სადგურის მორიგე|რკინიგზის სადგურის მორიგის]]'' ბრძანებებს, რომლებიც თავის მხრივ ასევე ემორჩილებიან სამატარებლო დისპეტჩერებს.{{sfn|Конарев|1994|с=278}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=167—168}} == მოწყობილობა == === ენერგეტიკა === მატარებლის ენერგეტიკა წარმოადგენს გენერირებადი და ენერგომოხმარების მოწყობილობების მთლიანობას, ამავე დროს სისტემების, რისი საშუალებებითაც უზრუნველყოფილია მათი ექსპლოატაცია. მატარებლის მიერ მოხმარებული ენერგიის ძირითადი მოცულობა გამოიყენება წევისათვის, ანუ მატარებლის მოძრაობაში მოყვანისათვის. ენერგიის ნაწილი ხმარდება დამხმარე სისტემებს, სამგზავრო ვაგონების გათბობის, განათების და ვენტილაციის სისტემების ჩათვლით.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=125}} [[სურათი:Dinamotor.jpg|thumb|გარდაქმნელი ДК-604, რომელიც დგას [[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლებზე]] [[ЭР1]] და [[ЭР2]]. მარცხენა ნაწილი — [[ელექტროძრავა]], მარჯვენა — [[ელექტრო გენერატორი]]]] მათი უმრავლესობის მუშაობისათვის (განათება, [[გათბობა]], [[ვენტილაცია]], საკვების მომზადება [[ვაგონ-რესტორანი|ვაგონ-რესტორნებში]]) გამოიყენება ელექტრობა. მისი ერთ-ერთი წყაროა ელექტრომომარაგების ავტონომიური სისტემა, რომელიც მოიცავს [[ელექტრო გენერატორი|ელექტრო გენერატორებს]] და [[ელექტრული აკუმულატორი|ელექტრულ აკუმულატორულ]] ბატარეებს. მუდმივი დენის გენერატორი მოძრაობაში მოდის [[გოგორწყვილი|გოგორწყვილების]] ღერძებიდან [[ღვედური გადაცემა|ღვედური]] ან [[კარდანული გადაცემა|კარდანული]] გადაცემის დახმარებით. ძაბვა გენერატორზე შეადგენს 50 ვოლტს, ხოლო მისი სიმძლავრე — დაახლოებით 10 კილოვატს. იმ შემთხვევაში, თუ ვაგონი აღჭურვილია კონდიცირების სისტემით, ძაბვა გენერატორზე შეადგენს 110 ვოლტს, ხოლო მისმა სიმძლავრემ შეიძლება მიაღწიოს 30 კილოვატს. ამ შემთხვევაში ხშირად მიმართავენ [[ცვლადი დენის გენერატორი|ცვლადი დენის გენერატორს]] და [[დენის გამმართველი|დენის გამმართველს]]. ცვლადი დენის მისაღებად ([[ფლუორესცენტური ნათურა|დღის შუქის ნათურების]], [[რადიო]]აპარატურების, [[ელექტროსაპარსი|ელექტროსაპარსების]] შესაერთებელი დენის ბუდეების და სხვა მცირესიმძლავრიანი მოწყობილობების კვებისთვის) იყენებენ მუდმივი დენიდან ცვლად დენზე გადასასვლელ სამანქანო, ან [[ნახევარგამტარი|ნახევარგამტარულ]] გარდამქმნელებს. აკუმულატორული ბატარეა გამოიყენება გენერატორის რეზერვირებისთვის დაბალსიჩქარიანი მოძრაობის დროს, ასევე აღიქვავს დატვირთვის პიკებს. ასეთი სისტემის ძირითადი ნაკლია — მოძრაობისადმი წინააღმდეგობის გაზრდა 10 %-მდე.<ref name="БЭТ-энерг-ваг">{{წიგნი|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ტომი= 4|ფურცელი= 135—138, 149—153|isbn= }}</ref> [[სურათი:VL10p-1035 Adler.jpg|thumb|ელმავალი [[ВЛ10]], ზამთრის პერიოდში სამგზავრო მატარებლების ტარებისათვის მოდერნიზებული — დამატებულია გათბობის მაღალვოლტიანი ჯაჭვის კაბელი.]] ჩქაროსნულ და მაღალსიჩქარიან მატარებლებზე მატარებლების ელექტრომომარაგებისათვის გამოიყენება ვაგონი-[[ელექტროსადგური]]. ის აღჭურვილია დიზელ-გენერატორული მოწყობილობით და ძირითადად, ყენდება მატარებლის წინა ნაწილში, პირდაპირ ლოკომოტივის უკან. [[დიზელმატარებელი|დიზელმატარებლებზე]] დაბალი ძაბვის მისაღებად გამოიყენება დამხმარე გენერატორები, რომლებიც ბრუნვაში მოდის [[დიზელ-გენერატორი|დიზელ-გენერატორული მოწყობილობიდან]]. მუდმივი დენის [[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლებზე]] გენერატორი მდებარეობს ერთ [[ლილვი|ლილვზე]] [[დინამოტორი|დინამოტორთან]], რომელიც იმყოფება ვაგონქვეშ, ასევე ხშირად იყენებენ მაღალვოლტიან ნახევარგამტარულ გარდამქმნელებს. ცვლადი დენის ელექტრომატარებლებზე დაბალ ძაბვას იღებენ წევის ტრანსფორმატორისგან, სადაც საკონტაქტო ქსელის ძაბვა მცირდება აუცილებელ (დაახლოებით 220 ვოლტი). შემდეგ ერთფაზიანი დენი სამანქანო გარდაქმნელში გარდაიქმნება სამფაზიანში. ცვლადი დენისგან მუდმივი დენის მიღებისათვის, გამოიყენება დენის გამმართველები. მეტროპოლიტენის ვაგონებზე მართვის ჯაჭვები და განათება კვებას იღებენ აკუმულატორული ბატარეებიდან (ის იტენება საკონტაქტო რელსისგან [[რეზისტორი|რეზისტორების]] ნაკრების დახმარებით), ან სტატიკური გარდამქმნელისგან.<ref name="БЭТ-энерг-ваг" /> [[სურათი:Gaz52 kirov.jpg|thumb|სატვირთო ავტომობილი [[ГАЗ-52]], რომელიც გამოიყენება ნახშირის მისატანად სამგზავრო ვაგონებთან]] გათბობის ქსელის კვებისთვის საჭიროა მაღალი ძაბვა (მაგისტრალურ რკინიგზებზე — დაახლოებით 3000 ვოლტი), რომელიც მოდის ლოკომოტივიდან. მუდმივი დენის ელმავალზე მატარებლის გათბობის ქსელზე კვება მოდის პირდაპირ [[საკონტაქტო ქსელი]]დან, ცვლადი დენის ელმავალზე — საკონტაქტო ქსელის ძაბვა (25 კილოვოლტი), წევის ტრანსფორმატორზე არსებული დამატებითი გრაგნილის დახმარებით მცირდება 3 კილოვოლტამდე, რის შემდეგაც მიეწოდება გათბობის ქსელს. თბომავალზე შეიძლება მდებარეობდეს სპეციალური გენერატორი, რომელიც გამოიმუშავებს 3 კილოვოლტ ძაბვას; წინააღმდეგ შემთხვევაში — სამგზავრო ვაგონებში გათვალისწინებულია გათბობა საწვავის დახმარებით ([[ნახშირი]], შეშა, [[ტორფი]]). მეტროპოლიტენის ვაგონებში, რომლებიც მუშაობენ ღია მონაკვეთებში (მაგალითად, [[მოსკოვის მეტროპოლიტენი]]ს [[ფილიოვის ხაზი]]), ასევე [[ტრამვაი]]ს ვაგონებში ელექტროღუმელები პირდაპირ არის შეერთებული [[საკონტაქტო ქსელი|საკონტაქტო ქსელთან]] (ან [[საკონტაქტო რელსი|საკონტაქტო რელსთან]]). მაღალი ძაბვა ასევე შეიძლება მოდიოდეს არა მარტო ლოკომოტივიდან, არამედ ვაგონ-ელექტროსადგურიდანაც. ხშირად ლოკომოტივიდან ვაგონებზე შეიძლება მიეწოდებოდეს დაბალი ძაბვაც — განათების ქსელის, ვენტილაციის და ა.შ. კვებისთვის, რაც საშუალებას იძლევა არ იქნას გამოყენებული ელექტრომომარაგების ავტონომიური სისტემა.<ref name="БЭТ-энерг-ваг" /> [[რეფრიჟერატორული ვაგონი|რეფრიჟერატორულ ვაგონებზე]] სამაცივრე მოწყობილობების მუშაობისათვის ასევე აუცილებელია ელექტროენერგია. მისი მიღებისთვის გამოიყენება დიზელ-გენერატორული მოწყობილობები, რომლებიც მდებარეობენ ან თვითონ ვაგონში, ან ცალკეულ ვაგონ-ელექტროსადგურში, თანაც ხშირად ვაგონ-ელექტროსადგურზე გადააქვთ გასაცივებელი მოწყობილობები.<ref name="БЭТ-энерг-ваг" /> === სამუხრუჭე მოწყობილობა === {{მთავარი|რკინიგზის მუხრუჭი}} თანამედროვე მატარებლებს შეიძლება ქონდეთ წონა ათასობით და შეიძლება ათობით ათას ტონებში, რომლებიც გადაადგილდებიან რელსებზე მნიშვნელოვანი სიჩქარეებით, რომელმაც მაღალსიჩქარიანი მატარებლებისათვის შეიძლება მიაღწიოს 300 კმ/სთ-ზე მეტს. როგორც შედეგი, მატარებელს აქვს კოლოსალური [[კინეტიკური ენერგია]], იმიტომ, რომ ის მოძრაობს, როგორც წესი, გლუვი [[ლითონი]]ს გოგორწყვილებით გლუვ რელსებზე. ასეთ სიტუაციებში მუხრუჭების ეფექტურობაა აქვს მთავარი მნიშვნელობა, მასზე დამოკიდებულია რამდენად გრძელი იქნება [[სამუხრუჭე მანძილი]]. რკინიგზის მუხრუჭები განსხვავდებიან [[დამუხრუჭების ძალა|დამუხრუჭების ძალის]] შექმნის თვისებებით.{{sfn|Конарев|1994|с=448}}<ref name="АТПС">{{წიგნი|ავტორი= Афонин Г. С. и др.|სათაური= Автоматические тормоза подвижного состава|პასუხისმგებელი= |წყარო= http://www.academia-moscow.ru/ftp_share/_books/fragments/fragment_21439.pdf|ადგილი= М.|გამომცემლობა= Издательский центр «Академия»|წელი= 2013|ტომი= |ფურცელი= 320|ფურცლები= 5, 6|isbn= 978-5-7695-9687-2|archive-date= 2014-07-14|archive-url= https://web.archive.org/web/20140714205312/http://academia-moscow.ru/ftp_share/_books/fragments/fragment_21439.pdf}}</ref> [[სურათი:Selbstentladewagen-Fccs-Axle.jpg|thumb|ხედი [[სამუხრუჭე ხუნდი|სამუხრუჭე ხუნდზე]] და [[სამუხრუჭე ბერკეტული გადაცემა|სამუხრუჭე ბერკეტული გადაცემის]] ნაწილი]] ყველაზე უფრო მეტად გავრცელებულია ''ფრიქციული'' მუხრუჭები, რომლებიც სამუხრუჭე ეფექტის შესაქმნელად იყენებენ ხახუნის ძალას, რომელიც იქმნება [[სამუხრუჭე ხუნდი|ხუნდების]] მიჭერით გოგორწყვილების ლითონის ზედაპირზე, ან [[სამუხრუჭე დისკი|სამუხრუჭე დისკზე]] მიჭერით. ადრინდელ მატარებლებზე ხუნდები ეჭირებოდნენ ხელით სპეციალური თანამშრომლების — ''დამმუხრუჭებლების'' მიერ. მაგრამ ამ შემთხვევაში დამუხრუჭების ეფექტურობა დამოკიდებული იყო თანამშრომელთა ფიზიკურ ძალაზე, ასევე ამუშავების სიჩქარე იყო შედარებით დაბალი. ამიტომ დღეისათვის ხელის მუხრუჭებს იყენებენ მხოლოდ, როგორც [[სადგომი მუხრუჭი|სადგომი მუხრუჭებად]]. უკვე 1869 წელს დამმუხრუჭებლების შემცვლელად გამოჩნდა [[შეკუმშული ჰაერი]], რომელიც იქმნება [[ძრავ-კომპრესორი|კომპრესორული მოწყობილობებით]] და ინახება ''მთავარ რეზერვუარებში''. რამდენიმე ატმოსფეროიანი წნევის ქვეშ (ნორმალური სამომსახურეო დამუხრუჭებისას — დაახლოებით ორის) ეს შეკუმშული ჰაერი რეზერვუარიდან ''[[სამუხრუჭე მაგისტრალი]]ს'' გავლით მიეწოდება [[სამუხრუჭე ცილინდრი|სამუხრუჭე ცილინდრს]] და შემდეგ [[სამუხრუჭე ბერკეტული გადაცემა|ბერკეტული გადაცემის]] დახმარებით აიძულებს ხუნდებს მიეჭიროს გოგორწყვილებს ან სამუხრუჭე დისკებს რამდენიმე ტონის ძალით. 1872 წელს [[ჯორჯ ვესტინგჰაუზი|ჯორჯ ვესტინგჰაუზმა]] გადაამუშავა პნევმატური მუხრუჭის კონსტრუქცია და შექმნა [[ვესტინგჰაუზის ჰაერის მუხრუჭი|ავტომატიური]], რომელიც მაგისტრალის გაწყვეტისას, მაგალითად მატარებლის გადახსნისას, მყისიერად იწვევს ექსტრენულ დამუხრუჭებას. ასევე ადრე პნევმატურ მუხრუჭებს არ ქონდათ შესაძლებლობა სამუხრუჭე ცილინდრებში დაერეგულირებინათ ჰაერის წნევა და შესაბამისად, დამუხრუჭების ძალა. შემდგომში შეიქმნა პნევმატური მუხრუჭები, რომლებსაც უკვე შეეძლოთ ამის გაკეთება. კერძოდ, ასეთი ტიპისაა [[პოსტსაბჭოთა სივრცე|პოსტსაბჭოთა სივრცის]] რკინიგზებში გამოყენებული [[მატროსოვის მუხრუჭი]], რომელიც გამოიყენება 1930-იანი წლების დასაწყისიდან. კონსტრუქციის შემდგომი გაუმჯობესება გახდა ''ელექტროპნევმატური მუხრუჭი'', რომელშიც გამოიყენება ჰაერის ცილინდრებში მიწოდების ელექტრული მართვა, რის გამოც მუხრუჭები მთელ მატარებელში ამუშავდება პრაქტიკულად ერთდროულად (სუფთა პნევმატური დამუხრუჭებისას ჰაერის ტალღა მოძრაობს [[ბგერის სიჩქარე|ბგერის სიჩქარით]], ანუ გარკვეული დაგვიანებით), რაც განსაკუთრებით აქტუალურია გრძელ სატვირთო მატარებლებზე, ასევე სამგზავრო მატარებლებზე.{{sfn|Конарев|1994|с=448}}{{sfn|Конарев|1994|с=449}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=132}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=133}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=134}} [[სურათი:Z 50000 - Frein magnétique 01.jpg|thumb|ელექტრომატარებელ [[Z 50000]]-ის ურიკა. ქვემოთ მდებარეობს [[მაგნიტორელსური მუხრუჭი]]ს ხუნდი]] პნევმატური მუხრუჭების ძირითადი ნაკლი მდგომარეობს იმაში, რომ მუხრუჭების ეფექტი დამოკიდებულია გოგორწყვილების [[რელსი|რელსებზე]] [[ხახუნი|ხახუნის ძალაზე]], თანაც რელსები შეიძლება დაბინძურებული იყოს. გარდა ამისა, პნევმატური მუხრუჭების არასწორი გამოყენებისას შესაძლებელია გოგორწყვილების გაჭედვა; ამასთან, შეიძლება მოხდეს გოგორწყვილების ზედაპირების დაზიანება (ლითონის დადუღება ან წაკვეთა). ამიტომ არსებობენ ფრიქციული მუხრუჭები, რომლებშიც სამუხრუჭე ხუნდები მიეჭირება პირდაპირ რელსებზე, ხოლო სამუხრუჭე ეფექტი იქმნება მაგნიტური ველის ხარჯზე, რისთვისაც ხუნდები აღჭურვილია [[ინდუქციურობის ხვიარა|ინდუქციურობის ხვიარებით]], რომელიც ასეთ შემთხვევაში გადაქცეულია [[ელექტრომაგნიტი|ელექტრომაგნიტად]]. მუხრუჭის ასეთ სახეს ეწოდება ''[[მაგნიტორელსური მუხრუჭი|მაგნიტორელსური]] (ელექტრომაგნიტური სარელსო მუხრუჭი)'' და ის საკმაოდ ეფექტურია, განსაკუთრებით მაღალ სიჩქარეებზე. მას იყენებენ მაღალსიჩქარიან მატარებლებში, სამრეწველო ტრანსპორტში და განსაკუთრებით [[ტრამვაი]]ში.{{sfn|Конарев|1994|с=222}} [[სურათი:Прибытие поезда метро на станцию Невский проспект (2019).ogg|thumb|მეტროს მატარებლის შემოსვლა სადგურზე [[ნევის პროსპექტი (მეტროს სადგური)|ნევის პროსპექტი]] ([[პეტერბურგის მეტროპოლიტენი]]). დამახასიათებელი დაღმავალი გუგუნი — გენერატორულ რეჟიმში მომუშავე წევის ელექტროძრავების ''სიმღერა'']] ''დინამიკური დამუხრუჭებისას'' სამუხრუჭე ეფექტი იქმნება ძრავის გამოყენების ხარჯზე, რაც საშუალებას იძლევა თავი ავარიდოთ სამუხრუჭე ხუნდების ცვეთას.<ref name="АТПС" /> წევის მოძრავი შემადგენლობის ძირითადი ნაწილი აღჭურვილია [[წევის ელექტროძრავა|წევის ელექტროძრავებით]], რომლებსაც გააჩნიათ [[ელექტრო მანქანების შექცევადობა|შექცევადობა]], ანუ მათი გამოყენება შესაძლებელია, როგორც [[ელექტრო გენერატორი|ელექტრო გენერატორები]], რითაც მატარებლის კინეტიკური და პოტენციური ენერგიები გარდაიქმნება [[ელექტროენერგია]]დ. ამ ''[[ელექტრული დამუხრუჭება|ელექტრულ დამუხრუჭებას]]'' შექმნილი ელექტროენერგიის გამოყენების ტიპის მიხედვით განასხვავებენ ''[[რეკუპერაციული დამუხრუჭება|რეკუპერაციულ დამუხრუჭებად]]'', როდესაც ეს ენერგია მუხტავს წევის აკუმულატორულ ბატარეებს (ანალოგიური პრინციპს იყენებს [[ჰიბრიდული ავტომობილი]]) ან მიეწოდება [[საკონტაქტო ქსელი]]დან (საკონტაქტო [[ელმავალი|ელმავლებს]] და [[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლებს]]) სხვა მომხმარებლებს (მაგალითად, უბანზე სხვა მატარებლებს), ''[[რეოსტატური დამუხრუჭება]]'', როდესაც ელექტროენერგიას გარდაქმნიან თბოენერგიად [[სამუხრუჭე რეზისტორი|სპეციალურ რეზისტორებში (რეოსტატებში)]], ასევე ''[[რეკუპერაციულ-რეოსტატული დამუხრუჭება]]'', რომელშიც ერთმანეთს ერწყმება ორივე ეს სახეობა (მაგალითად, მაღალ სიჩქარეებზე — რეკუპერაციული დამუხრუჭება, ხოლო უფრო დაბალ სიჩქარეებზე — რეოსტატული).{{sfn|Конарев|1994|с=514}} მატარებლებზე შეიძლება გამოყენებული იქნეს [[რევერსიული დამუხრუჭება]]ც, ანუ ძრავის უკუჩართვით. ამ დამუხრუჭებისას მემანნქანეს გადაყავს ძრავი უკანა სვლაზე. ასეთი დამუხრუჭება გამოიყენებოდა ჯერ კიდევ [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლებზე|]] (კონტრორთქლი), სადაც ის გამოჩნდა საკმაოდ ეტექტური. მისი გამოყენება შესაძლებელია მოძრავ შემადგენლობაზეც წევის ელექტროძრავებითაც, მაგრამ ამასთან გათვალისწინებული უნდა იყოს, რომ უკუჩართვის რეჟიმი (კონტრდენი) ელექტრომანქანებისთვის ახლოსაა საავარიოსთან, ამიტომ შეიძლება გამოყენებული იქნას მხოლოდ მცირე სიჩქარეებისას. მიუხედავად ამისა, დამუხრუჭების ამ ტიპმა გამოყენება მოიპოვა იმპულსური რეგულირების ცვლადი დენის ელმავლებში, მათ შორის საბჭოთა კავშირის ყველაზე უფრო ძლიერ სერიულ ლოკომოტივებში — [[ВЛ85]].{{sfn|Конарев|1994|с=514}} მაღალსიჩქარიან მატარებლებში შეიძლება გამოყენებული იქნას ''[[აეროდინამიური მუხრუჭი]]'', როგორც [[ავიაცია]]ში. ამისათვის ვაგონები აღიჭურვებიან გამოსაწევი ფარებით, რომლებიც დამუხრუჭებისას გამოიწევიან, მოქმედებენ [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებში]] [[სპოილერი (ავიაცია)|სპოილერების]] ანალოგიურად.<ref name="АТПС" /> ასეთი მუხრუჭი გამოიყენება [[იაპონია|იაპონურ]] ელექტრომატარებლებში ''[[Fastech 360]]'', თანაც ფარების ფორმის გამო ამ ელექტრომატარებელმა მიიღო დასახელება ''„კატის ყურებიანი სინკანსენი“''. === სიგნალები === [[სურათი:Ot Shuvalovo do Udelnoi na ER2.ogv|thumb|საგარეუბნო მატარებლით მგზავროვა (ელექტრომატარებელი [[ЭР2|ЭР2-1290]]) მონაკვეთზე [[შუვალოვო (სადგური)|შუვალოვო]]—[[ოზერკი (ბაქანი)|ოზერკი]]—[[უდელნაია (ბაქანი)|უდელნაია]] ([[სანქტ-პეტერბურგი]]). ისმის სიგნალი „მატარებლის გაშვება“ და „შემატყობინებელი“ (სამგზავრო ბაქნებთან და [[სარკინიგზო გადასასვლელი|სარკინიგზო გადასასვლელთან]] მიახლოების შესახებ).]] მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად მატარებლისათვის აუცილებელია სიგნალები, რომლებიც ნაადრევად იტყობინებიან მათი მოახლოების შესახებ, ასევე შეუძლიათ გაფრთხილება, რომელ მხარეს მიემგზავრება მატარებელი. ამას გარდა, ხმოვანი სიგნალებით მემანქანეს შეუძლია შეასრულოს ინფორმაციის გაცვლა ლიანდაგზე მომუშავეებთან, მათ შორის გასცეს განკარგულებები მატარებელთა შემადგენელებს და ვაგონების შემმოწმებლებს.{{sfn|Конарев|1994|с=389}} მატარებლის მოახლოებაზე გაფრთხილების აუცილებლობა გამოჩნდა უკვე პირველი სარკინიგზო მაგისტრალის — [[ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზა|ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზის]] გახსნის დროს, როდესაც იმავე დღეს ცნობილი ორთქლმავალი „[[რაკეტა (ორთქლმავალი)|რაკეტა]]“ [[მატარებლის შეჯახება|შეეჯახა]] დეპუტატ [[უილიამ ჰასკისონი|უილიამ ჰასკისონს]], რის შედეგადაც იგი რამდენიმე საათის შემდეგ გარდაიცვალა. პირველ ლოკომოტივებზე ხმოვანი სიგნალის მისაცემად იყენებდნენ ''[[ზარი (საკრავი)|ზარებს]]'', რომელიც მოგვიანებით შეცვალეს ''[[სასტვენი|სასტვენებმა]]'' და ''[[ტიფონი (მოწყობილობა)|ტიფონებმა]]'' პნევმატიური გადამყვანი მექანიზმით (ორთქლი (ორთქლმავლებზე) ან შეკუმშული ჰაერი). სასტვენები განკუთვნილია დაბალი ხმოვანობის, ხოლო ტიფონები — მაღალი ხმოვანობის სიგნალების გასაცემად. ტიფონის სიგნალის ნორმალური [[ხმის წნევა|ხმის სიმაღლის დონე]] 5 მეტრის მანძილზე შეადგენს დაახლოებით 120 დეციბალს ტონის სიხშირისას 360—380 ჰერცი, ხოლო სასტვენის სიგნალს 5 მეტრის მანძილზე აქვს ხმის დონე 105 დეციბალი ძირითადი ტონის სიხშირისას დაახლოებით 1200 ჰერცი.<ref name="****">შედარებისთვის: 110 დეციბალი — მომუშავე ტრაქტორის ხმის დონე 1 მეტრის მანძილზე; 150 დეციბალი — რეაქტიული თვითმფრინავის ხმის დონე აფრენისას</ref> მაღალი ხმოვანების სიგნალები მკაფიოდ უნდა ისმოდეს სამუხრუჭე მანძილის საზღვრებში, ანუ ერთ კილომეტრზე მეტ მანძილზე, მაგრამ დასახლებულ პუნქტებში ცდილობენ გამოიყენონ იშვიათად, მხოლოდ სავარაუდო უბედური შემთხვევების თავიდან ასაცილებლად, მაგალითად ადამიანებთან ან ავტომანქანებთან.{{sfn|Конарев|1994|с=389}} [[სურათი:Gare Montparnasse, Paris 6 April 2014 005.jpg|thumb|ელექტრომატარებლების [[TGV Atlantique]]-ის და [[VB 2N]]-ის ([[მონპარნასის ვაგზალი]]) ''[[მატარებლის ბოლო ვაგონი|ბოლო ვაგონები]]'']] ხმოვან სიგნალებს განასხვავებენ რაოდენობით და სიგნალის ხანგრძლივობით. მაგალითად, სამი მოკლე ხმოვანი სიგნალი ნიშნავს „სდექ“, ხოლო ერთი გრძელი — „მატარებლის გაშვება“.{{sfn|Конарев|1994|с=390}} {| class="wikitable" |+ ზოგიერთი ხმოვანი სიგნალების მაგალითები, რომლებსაც გაცემენ მატარებლების მემანქანეები პოსტსაბჭოთა სივრცის რკინიგზებზე:<ref>{{წიგნი|ავტორი=|ნაწილი= Глава 8. Звуковые сигналы|სათაური= Инструкция по сигнализации на железных дорогах Российской федерации. ЦРБ-757|პასუხისმგებელი=|წყარო= http://www.rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl8.htm|ადგილი=|გამომცემლობა= Транспорт (издательство)|წელი= 2005|ტომი=|isbn=|archive-date= 2007-10-26|archive-url= https://web.archive.org/web/20071026084605/http://www.rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl8.htm}}</ref> |- !სიგნალი||მნიშვნელობა||როდის გაიცემა |- |rowspan=2 |3 მოკლე||„სდექ“||ამკრძალავ სიგნალთან მიახლოებისას. |- |სრული გაჩერების სიგნალი||გაიცემა მატარებლის სრული გაჩერების შემდეგ. |- |rowspan=2 |ერთი გრძელი||„მატარებლის გაშვება“||მატარებლის სვლის დაწყებისას. |- |შემატყობინებელი სიგნალი||რკინიგზის გადასასვლელთან, გვირაბებთან, სამგზავრო ბაქნებთან, მოსახვევებთან, სალიანდაგო სამუშაოების ჩატარებისადგილებთან მიახლოებისას. ცუდი მხედველობის პირობებში სიარულისას (ქარბუქი, ნისლი და ა.შ.). ადამიანებთან შეჯახების გაფრთხილებისას. ორლიანდაგიან უბნებზე მატარებელთა შეხვედრისას: პირველი სიგნალი — შემხვედრ მატარებელთან მიახლოებისას, მეორე — მის ბოლო ვაგონთან მიახლოებისას. |- |rowspan=2 |ერთი მოკლე, ერთი გრძელი||შემატყობინებელი არასწორ ლიანდაგზე მსვლელობისას<ref name="*****">მაგალითად მარჯვენამხრივი მოძრაობის შემთხვევაში — მარცხენა მხარეს</ref>||იგივე შემთხვევებში, როგორიც იყო ჩვეულებრივი შემატყობინებელი სიგნალისას. |- |სიფხიზლის სიგნალი||არასწორი ლიანდაგიდან სადგურში მატარებლის მიღებისას. ამკრძალავი სიგნალის მაჩვენებელ შუქნიშანთან მიახლოებისას, მისი გავლის ნებართვის არსებობის შემთხვევაში. ამკრძალავი, ან გაურკვეველი სიგნალის მაჩვენებელი შუქნიშნის გავლისას. |- |} მატარებელთა ხილული სიგნალები განკუთვნილია შემადგენლობის ''[[საწყისი ვაგონი]]ს'' და ''[[მატარებლის ბოლო ვაგონი|ბოლო ვაგონის]]'' აღსანიშნავად, ანუ აჩვენებენ რომელ მხარეს მიემართება მატარებელი. ხილულ სიგნალებს ასევე მიაკუთვნებენ [[პროჟექტორი|პროჟექტორსაც]], რომელიც ნიშნავს მატარებლის თავს; მას შეიძლება დაემატოს ფარებიც. როგორც წესი მატარებლის ბოლო აღინიშნება წითელი ფერის სიგნალებით, ან შუქამრეკლიანი წითელი დისკით.<ref>{{წიგნი|ავტორი=|ნაწილი= Глава 7. Сигналы, применяемые для обозначения поездов, локомотивов и других подвижных единиц.|სათაური= Инструкция по сигнализации на железных дорогах Российской федерации. ЦРБ-757|პასუხისმგებელი=|წყარო= http://www.rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl7.htm|ადგილი=|გამომცემლობა= Транспорт (издательство)|წელი= 2005|ტომი=|isbn=|archive-date= 2009-01-31|archive-url= https://web.archive.org/web/20090131211100/http://rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl7.htm}}</ref> === კონტროლის და უსაფრთხოების ხელსაწყოები === {{მთავარი|ლოკომოტივის უსაფრთხოების მოწყობილობები|ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია|ავტოსტოპი (რკინიგზა)}} [[სურათი:CTA Cab-signal-display.jpg|thumb|სალოკომოტივე შუქნიშანი მაქსიმალურად დასაშვები სიჩქარის მითითებით. [[ჩიკაგოს მეტროპოლიტენი]]]] მატარებლის მოძრაობის უსაფრთხოების ასამაღლებლად მასზე აღჭურვილია სხვადასხვა ხელსაწყოები და მოწყობილობები, რომელთაგან უმრავლესობა დაყენებულია მემანქანის კაბინაში. შუქნიშნის ჩვენებების კონტროლისთვის მატარებელი აღჭურვილია [[ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია|ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციით]]. ის ლიანდაგიდან სპეციალურ სიგნალებს, რომელიც მიეწოდება წინ მდებარე [[შუქნიშანი|შუქნიშნიდან]], შიფრავს მათ და კაბინაში მდებარე მინი-შუქნიშანზე (სალოკომოტივე შუქნიშანი) და ახდენს წინ მდებარე შუქნიშნის სიგნალების დუბლირებას. მემანქანის სიფხიზლის შემოწმებას ემსახურება ეგრედ წოდებული ''სიფხიზლის სახელური'' (კონსტრუქციულად ის შესრულებულია ღილაკის, ან სატერფულების სახით). სალოკომოტივე შუქნიშანზე ჩვენების შეცვლისას, ასევე იმ შემთხვევაში, თუ მემანქანემ ხანგრძლივი დროის განმავლობაში არ შეცვალა წევის მართვის ორგანოების ან მუხრუჭების მდგომარეობა, გაისმის ხმოვანი სიგნალი, რომელიც არცთუ იშვიათად დუბლირდება ხილულით (რიგ შემთხვევებში ხილული სიგნალი ინთება ხმოვანზე წინ). გაიგებს რა ხმოვან სიგნალს (ან დაინახავს ხილულს), მემანქანემ მყისიერად უნდა დააჭიროს სიფხიზლის სახელურს; წინააღმდეგ შემთხვევაში, გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ (5−10 წმ), ავტომატიურად იქნება გამოყენებული ექსტრენული დამუხრუჭება. სიფხიზლის პერიოდული გამოყენება ასევე ხორციელდება მატარებლის ამკრძალავი მაჩვენებლის მქონე შუქნიშანთან მისვლისას. ხშირად მემანქანის სიფხიზლის კონტროლისთვის იყენებენ მრიცხველებს, რომლებიც ზომავენ მის ფიზიოლოგიურ მონაცემებს (პულსი, წნევა, თავის დახრა).<ref name="ПТЭ4" /><ref name="БЭТ-АЛС">{{წიგნი|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ტომი= 4|ფურცელი= 125−127, 199|isbn=}}</ref>{{sfn|Конарев|1994|с=18}} [[სურათი:ER2-1225 cabin.jpg|thumb|[[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებელ]] [[ЭР2]]-ის (№ 1028) [[მემანქანის კაბინა]]ში. შორეულ კუთხეში ჩანს [[უსაფრთხოების ლოკომოტივის კომპლექსური მოწყობილობა|КЛУБ−У]], რომლის ზემოთაც მდებარეობს საგარეუბნო ელექტრომატარებლის ავტომატური მართვის სისტემის ეკრანი. წითელ ფრად შეღებილია [[მემანქანის კრანი]].]] სიჩქარის საკონტროლებლად მემანქანის კაბინაში დაყენებულია მექანიკური სიჩქარმზომი. ავტომატიური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია და [[სალოკომოტივე სიჩქარმზომი]] მუდმივად ურთიერთქმედებენ ერთმანეთთან: იმ შემთხვევაში თუ მატარებელმა წითელი ფერის მაჩვენებელი შუქნიშანი 20 კმ/სთ-ზე მეტი სიჩქარით გაიარა ამუშავდება ექსტრენული დამუხრუჭება. ამასთან ერთად, სალოკომოტივე სიჩქარმზომი ასრულებს [[ბორტის თვითმწერი|შავი ყუთის]] ფუნქციას.<ref>ამის გამო, ასევე მუშაობის დროს დამახასიათებელი კაკუნის გამო, მექანიკურ სიჩქარმზომს სახელად დაერქვა [[შემტყობინებელი]].</ref> მის ზედა ნაწილში დაყენებულია ქაღალდის ლენტა, რომელზეც ჩაიწერება რიგი პარამეტრები: დრო, სიჩქარე, გავლილი მანძილი, წნევა დამწნევ და სამუხრუჭე მაგისტრალებში, ასევე სამუხრუჭე ცილინდრში, სალოკომოტივე შუქნიშნის მაჩვენებლები. დღეისათვის პოსტსაბჭოთა სივრცის მოძრავ შემადგენლობაზე მიმდინარეობს ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციის და სიჩქარმზომების შეცვლა [[უსაფრთხოების ლოკომოტივის კომპლექსური მოწყობილობა|უსაფრთხოების ლოკომოტივის კომპლექსური მოწყობილობით]]. ის ასრულებს სიჩქარმზომისა და ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციის ფუნქციებს, ასევე აკონტროლებს სიჩქარეს.{{sfn|Конарев|1994|с=18}}<ref name="БРЭ-САВП">[https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — 559 с. —] ISBN 5-85270-115-7.</ref> ხელსაწყოების გამართულობაზე კონტროლისათვის განკუთვნილია სხვადასხვა მრიცხველები და რელეები (სრიალის რელე, გადატვირთვის რელე), რომლებისგანაც სიგნალის ნათურები გამოტანილია მემანქანის პულტზე. სამგზავრო მატარებლები აღჭურვილია სახანძრო სიგნალიზაციით, [[სახანძრო მაუწყებელი|მაუწყებლებით]], რომლებიც დაყენებულია ვაგონების სალონებში და ტამბურებში. ვაგონების და ლოკომოტივების სავალი ნაწილების კონტროლისათვის, რკინიგზის ლიანდაგზე აყენებენ სხვადასხვა მრიცხველებს. ისინი ბევრი დეფექტების აღმოჩენის საშუალებას იძლევიან, მათ შორის: ბუქსების გადახურების, სავალი ნაწილების დაზიანების, გაბარიტის დარღვევის. მოძრაობის უსაფრთხოება, მემანქანეზე დატვირთვის შემცირების ხარჯზე, ზრდის მატარებლის ავტომართვის სისტემას (ავტომემანქანე). დღეისათვის მეტროპოლიტენის მატარებელთა უმრავლესობა იმართება ავტომატიკით, საგარეუბნო ელექტრომატარებლებზე მას, ძირითადად, იყენებენ კარნახისთვის (აფრთხილებს სიჩქარის შეზღუდვების, შუქნიშნების ჩვენებების შესახებ, ასევე აცხადებს გაჩერებებს).<ref name="БРЭ-САВП" /><ref>საგარეუბნეო მატარებლების ავტომართვის სისტემის ერთ-ერთი ნაკლია — შეცდომა 20 მეტრამდე, რამაც შეიძლება მოიტანოს ის, რომ პირველი ვაგონი აღმოჩნდება ბაქნის საზღვრებს გარეთ.</ref> === კავშირგაბმულობა === მატარებლების მემანქანეების სადგურის მორიგეებთან, სამატარებლო დისპეტჩერებთან, მატარებლების შემადგენლებთან, ასევე ერთმანეთს შორის ინფორმაციის გაცვლისათვის, მატარებლები აღჭურვილები არიან [[რადიო|რადიოკავშირის]] მოწყობილობებით. მუშაობის ტიპზე დამოკიდებულებით, მეტროპოლიტენებში და მაგისტრალურ რკინიგზებზე გამოიყენება კავშირგაბმულობის ორი ტიპი — [[სამატარებლო რადიოკავშირგაბმულობის სისტემა|სამატარებლო]] და სამანევრო. პირველი გამოიყენება მატარებლების [[ლოკომოტივის ბრიგადა|მემანქანეებსა]] და სამატარებლო დისპეტჩერებს, ასევე ერთმანეთს შორის ინფორმაციების გაცვლისათვის, მეორე — [[ცენტრალიზაციის პოსტი]]ს მორიგეების მატარებლის მემანქანეებსა და [[მატარებლების შემადგენელი|მატარებლების შემადგენლებს]] შორის სამანევრო სამუშაოების ჩატარების დროს.<ref name="связь">{{წიგნი|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ტომი= 4|ფურცლები|ფურცელი= 127—128|isbn=}}</ref>{{sfn|Конарев|1994|с=383—384}} რადიოკავშირი მუშაობს [[სიმპლექსური რეჟიმი|სიმპლექსურ რეჟიმში]] ჯგუფური გამოძახებით ყველაზე უფრო მეტად გავრცელებული ჰექტომეტრულ (~ 2 მეგაჰერცი) და მეტრულ (~ 151—156 მეგაჰერცი) დიაპაზონში. რადგანაც ჰექტომეტრულ დიაპაზონში ხარვეზების დონე საკმაოს მაღალია, კარგი სიგნალის მისაღებად რკინიგზის ლიანდაგის გასწვრივ ჭიმავენ მიმართულ მავთულებს, რომლებიც შეიძლება იყვნენ განლაგებული საკონტაქტო ქსელის საყრდენებზე, ან კავშირგაბმულობის საჰაერო ხაზის საყრდენებზე. მაგისტრალურ რკინიგზებზე მატარებლების მემანქანეების რადიოკავშირი სამატარებლო დისპეტჩერებთან ხორციელდება დისპეტჩერული სამატარებლო რადიოკავშირით დეციმეტრულ დიაპაზონში (330 მეგაჰერცი, პოსტსაბჭოთა სივრცის გარეთ — 450 მეგაჰერცამდე), სამატარებლო კი ემსახურება მატარებლების მემანქანეების კავშირს ერთმანეთთან, სადგურის მორიგეებთან, ასევე მატარებლის უფროსთან (სამგზავრო მატარებლებზე). სალოკომოტივე რადიოსადგურები ყენდება მართვის კაბინებში, არცთუ იშვიათად ორი პულტით (ცალ-ცალკე მემანქანისთვის და მისი [[ლოკომოტივის ბრიგადა|თანაშემწისთვის]])<ref name="связь" />.{{sfn|Конарев|1994|с=352}} სამგზავრო მოტორვაგონულ მატარებლებლებზე დაყენებულია შიდა კავშირგაბმულობის სისტემა, რომელიც ხორციელდება მავთულის ხაზის მეშვეობით. ეს სისტემა განკუთვნილია [[მგზავრი|მგზავრებისთვის]] სალონში შეტყობინების გადასაცემად, ასევე ლოკომოტივის ბრიგადის წევრების ერთმანეთისთვის ინფორმაციის გადასაცემად (მემანქანის თანაშემწესთან ან [[გამცილებელი (რკინიგზა)|კონდუქტორთან]]), რომლებიც იმყოფებიან სხვადასხვა კაბინებში. მგზავრების ექსტრენული კავშირისათვის მემანქანესთან განკუთვნილია „მგზავრი-მემანქანის“ კავშირის სისტემა, სალაპარაკო მოწყობილობები, რომლებიც განლაგებულია მგზავრთა სალონებში. ხშირად კავშირის სისტემებს „მემანქანე-მგზავრი“ და „მგზავრი-მემანქანე“ აერთიანებენ ერთ მთლიან სისტემაში.<ref>{{წიგნი|ავტორი= Пегов Д. В. и др.|სათაური= Электропоезда постоянного тока|პასუხისმგებელი= Агеев К. П.|წყარო=|ადგილი= Москва|გამომცემლობა= «Центр коммерческих разработок»|წელი= 2006|ტომი=|ფურცლები=|ფურცელი= 68|isbn= 5-902624-06-1}}</ref> ==ლიტერატურა== * {{წიგნი|ავტორი=|ნაწილი=|სათაური= Правила технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации|ორიგინალი=|წყარო= http://law.edu.ru/norm/norm.asp?normID=1241270|პასუხისმგებელი=|გამოცემა= Москва|ადგილი=|გამომცემლობა= Омега-Л|წელი=|ტომი=|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 5-370-01094-3 978-5-370-01094-1|ტირაჟი= 500000}} * {{წიგნი|ავტორი= Главный редактор Калявин В. П.|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ორიგინალი=|წყარო= http://www.infanata.org/2007/11/12/bolshaja-jenciklopedija-transporta.-v-8.html|პასუხისმგებელი= Зайцев А. А., Павлов В. Е.|გამოცემა=|ადგილი= СПб|გამომცემლობა= Элмор|წელი= 1994|ტომი= 4|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 5-7399-0014-X|ტირაჟი=|ref= Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта}} * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — 559 с. —] ISBN 5-85270-115-7. * {{წიგნი|ავტორი= Ред. Боравская Е. Н., Шапилов Е. Д.|ნაწილი=|სათაური= Скоростной и высокоскоростной железнодорожный транспорт|ორიგინალი=|წყარო=|პასუხისმგებელი= Ковалёв И. П.|გამოცემა=|ადგილი= СПб|გამომცემლობა= ГИИПП «Искусство России»|წელი= 2001|ტომი= 1|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 5-93518-012-X|ტირაჟი= 2000}} * {{წიგნი|ავტორი= Осипов С. И., Осипов С. С.|სათაური= Основы тяги поездов|წყარო= http://railbook.net/index.php?mod=books&cat=8&q=&page=3|ადგილი= Москва|გამომცემლობა= УМК МПС России|წელი= 2000|isbn = 5-89035-027-7|ტირაჟი= 3000|ref = Основы тяги поездов|archive-url=https://web.archive.org/web/20130330164851/http://railbook.net/index.php?mod=books&cat=8&q=&page=3|archive-date=2013-03-30}} * {{წიგნი|ავტორი= Garfield, Simon|ნაწილი=|სათაური= The Last Journey of William Huskisson: the day the railway came of age|ორიგინალი=|წყარო= https://archive.org/details/lastjourneyofwil0000garf|პასუხისმგებელი=|გამოცემა=|ადგილი= London|გამომცემლობა= Faber|წელი= 2002|ტომი=|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 0-571-21048-1|ტირაჟი=}} ==რესურსები ინტერნეტში== *{{Commons|Train}} *{{Wikivoyage-inline|tips for rail travel}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა]] [[კატეგორია:სატრანსპორტო საშუალებები]] shcpyzuwaig1oku94pkfvfn50wzswne 5351946 5351907 2026-04-06T06:58:07Z GiorgiXIII 62215 5351946 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Поезд на фоне горы Шатрище. Воронежская область.jpg|thumb|[[სამგზავრო მატარებელი]], რომელიც მიყავს [[ელმავალი|ელმავალ]] [[ЧС4Т|ЧС4^т-ს]], [[შატრიშჩე (გამოქვაბული)|შატრიშჩეს]] მთის ფონზე ([[ვორონეჟის ოლქი]])]] '''მატარებელი''' თანამედროვე გაგებით — [[რკინიგზის შემადგენლობა|ფორმირებული და გადაბმული შემადგენლობა]], რომელიც შედგება [[ვაგონი|ვაგონების]] ჯგუფისაგან, ერთი ან რამდენიმე მოქმედი [[ლოკომოტივი]]თ ან [[მოტორვაგონი|მოტორვაგონებით]], რომლებსაც ისინი მოყავენ მოძრაობაში და აქვთ დაყენებული სიგნალები (ხმოვანი და ხილვადი), რომლებიც აღნიშნავენ მათ ''[[საწყისი ვაგონი|საწყის]]'' და ''[[მატარებლის ბოლო ვაგონი|ბოლო ვაგონს]]''. ამას გარდა, ბევრ [[რკინიგზა|რკინიგზებზე]] თითოეული მატარებელი იღებს განსაზღვრულ ნომერს, რომელიც საშუალებას იძლევა განასხვავოს ის დანარჩენი მატარებლებისაგან. ასევე მატარებლებს განეკუთვნება უვაგონო ლოკომოტივებს, მოტორვაგონებს და სპეციალურ თვითმავალ [[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|რკინიგზის მოძრავ შემადგენლობებს]] (მაგალითად, [[ავტომოტრისა|ავტომოტრისები]] და არამოხსნადი ტიპის [[დრეზინა|დრეზინები]]), რომლებიც [[გადასარბენი|გადასარბენზე]] მიემართებიან და აქვთ დაყენებული სიგნალები.<ref name="ПТЭ-словарь">{{წიგნი|ნაწილი= Термины, применяемые в правилах технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации|სათაური= Правила технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации}}</ref> დისწიპლინა, რომელიც სწავლობს მატარებლებს და საკითხებს, რომლებიც დაკავშირებულია მათ მოძრაობასთან, ეწოდება „[[მატარებლების წევა]]“. == მსგავსი ტერმინები == [[სურათი:4449 South of Los Molinos Apr26 1981 2xRP - Flickr - drewj1946 (1).jpg|thumb|სამგზავრო მატარებელი ორთქლის წევაზე]] ტერმინები, რომლებსაც სახელში ან [[ფუძე (ენათმეცნიერება)|ფუძეში]] აქვთ „მატარებელი“, მაგრამ თანამედროვე მატარებლის განმარტებაში არ ჯდება: * [[ავტომატარებელი]] (საავტომობილო მატარებელი); * [[აგიტმატარებელი]] — მოძრავი შემადგენლობა, განკუთვნილი სააგიტაციო, პროპაგანდისტული და საგანმანათლებლო მუშაობისათვის;{{sfn|Конарев|1994|с=24}} * [[აერომატარებელი]] — ბევრვაგონიანი შემადგენლობა, რომელიც მოძრაობისას იყენებს აეროდინამიურ ძალებს, რომლებიც ქმნიან [[ეკრანული ეფექტი|ეკრანულ ეფექტს]];{{sfn|Конарев|1994|с=30}} * [[ჯავშანმატარებელი]] — ჯავშნიანი მოძრავი შემადგენლობა საბრძოლო მოქმედებების შესასრულებლად;{{sfn|Конарев|1994|с=44}} * [[ამღდგენი მატარებელი]] * [[დიზელმატარებელი]] — [[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]], რომლის პირველადი ძრავია [[დიზელის ძრავი|დიზელი]];{{sfn|Конарев|1994|с=115}} * [[სახანძრო მატარებელი]] * [[ციგის მატარებელი]] — ჯაჭვებით გადაბმული ციგები ზამთარში საქონლის ტრანსპორტირებისთვის; * [[რელსშესადუღებელი საწარმო|რელსშესადუღებელი მატარებელი]] და [[რელსსახეხი მატარებელი]] — მობილური ან სტაციონარული საწარმოები დაკავშირებული ლიანდაგის ზედნაშენის დაგებასთან ან რემონტთან; * [[ტურბომატარებელი]] — [[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]], რომლის პირველადი ძრავია [[აირტურბინა]];{{sfn|Конарев|1994|с=462}} * [[ელექტროსამონტაჟო მატარებელი]] — ქვეგანყოფილება, რომელიც განკუთვნილია ელექტროსამონტაჟო სამუშაოებისათვის [[რკინიგზის ელექტროფიკაცია|რკინიგზის ელექტროფიკაციის]] დროს;{{sfn|Конарев|1994|с=519}} * [[ელექტრომატარებელი]] — [[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]], რომელიც ენერგიას იღებს გარე ელექტროქსელისგან (საკონტაქტო ქსელი, საკონტაქტო რელსი) ან [[ელექტრული აკუმულატორი|აკუმულატორული ბატარეებიდან]]; * [[ენერგოსამონტაჟო მატარებელი]] — სამრეწველო საწარმო, რომელიც ახორციელებს მშენებლობას რკინიგზის ტრანსპორტის [[ელექტროგადამცემი ხაზი|ელექტროგადამცემ ხაზებზე]].{{sfn|Конарев|1994|с=522}} == ისტორია == {{მთავარი|რკინიგზის ტრანსპორტის ისტორია}} [[სურათი:Locomotion No. 1 (Engineer, 1875).jpg|thumb|პირველი მატარებელი. თავში — ორთქლმავალი „Locomotion № 1“]] 1825 წლის 27 სექტემბერს გაიხსნა პირველი საზოგადოებრივი [[სტოქტონ—დარლინგტონის რკინიგზა]]. მასზე პირველი მატარებელი გაატარა ორთქლმავალმა „[[Locomotion № 1]]“, რისი სახელიც შემდგომში საყოველთაოდ ცნობილი სიტყვა გახდა არა მხოლოდ ორთქლმავლებისათვის, არამედ სხვა თვითმავალ სარელსო საშუალებებს უწოდეს [[ლოკომოტივი|ლოკომოტივები]]. 1830 წლის 15 სექტემბერს გაიხსნა პირველი რკინიგზის მაგისტრალი [[ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზა|ლივერპული — მანჩესტერი]], რომელზეც მატარებელთა მოძრაობა ხორციელდებოდა მხოლოდ სალოკომოტივო წევით, ასევე თვითონ მატარებელთა მოძრაობა მოწესრიგდა [[მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი]]ს დანერგვით.{{sfn|Конарев|1994|с=58}}{{sfn|Конарев|1994|с=98}} 1837 წლის 30 ოქტომბერს გაიხსნა [[ცარსკოსელსკის რკინიგზა]], რომელიც გახდა პირველი საზოგადოებრივი რკინიგზა [[რუსეთის იმპერია]]ში.{{sfn|Конарев|1994|с=492}} [[საქართველო]]ში 1871 წელს [[ფოთი]]-[[ზესტაფონი|ყვირილა]]ს მონაკვეთზე გაიხსნა სარკინიგზო მოძრაობა, 1872 წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] კი ფოთიდან [[თბილისი|თბილისში]] პირველი მატარებელი ჩავიდა. [[სურათი:Паровоз Пп.jpg|thumb|[[2-2-0]] ტიპის ორთქლმავალი „ამერიკელი“ — ძირითადი სამგზავრო ლოკომოტივი XIX—XX საუკუნეების საზღვარზე (ფოტოზე — რუსული [[П (ორთქლმავალი)|П]])]] იწყება მატარებლების მოძრაობის ორგანიზების ფორმირება, მათ შორის მოძრაობის გრაფიკთან ერთად შემოდის სიგნალიზაციაც, როდესაც მატარებლებს ყოფენ სივრცეში, ხოლო თვითონ ლოკომოტივები აღიჭურვებიან სიგნალებით მოახლოებაზე გაფრთხილებით. ასწლეულის მეორე ნახევარში უკვე იწყება თვითონ მოძრავი შემადგენლობის გაუმჯობესება, მათ შორის ორთქლმავლები კიდევ უფრო მძლავრი გახდა, რაც საშუალებას იძლეოდა აწეულიყო მატარებელთა წონა და სიჩქარე, ხოლო ვაგონებზე დაიწყო ხის ნაცვლად [[ლითონი]]ს ჩარჩოების გამოყენება. ამასთან ერთად, იქმნება და დანერგვა დაიწყო პნევმატურმა მუხრუჭებმა, რაც დამატებით ამაღლებს მოძრაობის უსაფრთხოებას, ასევე გამოჩნდნენ პირველი [[ლოკომოტივის სიჩქარმზომი|ლოკომოტივის სიჩქარმზომები]], რომლებსაც ქონდათ შესაძლებლობა მოძრაობის პარამეტრების რეგისტრაციის უნარი. [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ-ში]] და რუსეთში შენდება მსოფლიოში უდიდესი რკინიგზის მაგისტრალები — შესაბამისად, [[აშშ-ის პირველი ტრანსკონტინენტური რკინიგზა|ამერიკული ტრანსკონტინენტური]] და [[ტრანსციმბირის მაგისტრალი|ტრანსციმბირის]] რკინიგზები. ასწლეულის ბოლოში აშშ-ში დაიწყო [[ჯანის ავტოგადასაბმელი|ჯანის ავტოგადასაბმელების]] დანერგვა, რომელიც საშუალებას იძლეოდა უფრო მაღალი წევითი ძალების დაშვებას, რომელიც მომავალში არ ზღუდავდა მატარებლების წონის ზრდას. საბჭოთა კავშირის რკინიგზაზე მასიურად დაიწყო [[ავტოგადასაბმელი СА-3]]-ის ტიპის გამოყენება 1930-იანი წლებიდან. [[სურათი:3TE3-001.jpg|thumb|1960-იანი წლების დასაწყისში ორთქლმავლები განიდევნენ სხვა სახის ლოკომოტივებით (ფოტოზე — თბომავალი [[ТЭ3]]]] XX საუკუნის პირველ მეოთხედში მოძრავი შემადგენლობის კონსტრუქცია განაგრძობდა განვითარებას, მათ შორის ტვირთდაძაბულ მიმართულებებზე მუშაობას იწყებენ ხუთი და მეტი მოძრავი ღერძის მქონე ლოკომოტივები, ხოლო 1920-იან წლებში მრეწველობამ აითვისა ოთხღერძიანი ვაგონების გამოშვება, რომლებსაც ქონდათ უფრო მაღალი ტვირთამწეობა. მიუხედავად ამისა რკინიგზაზე, ორთქლის წევასთან ერთად, თანდათანობით დაიწყო პოპულარობის მოხვეჭა ელექტრულმა, განსაკუთრებით საქალაქო ტრანსპორტში, ხოლო 1924 წელს საბჭოთა ინჟინრებმა დაიწყეს მსოფლიოში პირველი მაგისტრალური [[თბომავალი|თბომავალების]] გამოცდა. საუკუნის შუა პერიოდში ახალი ლიკომოტივების კონსტრუქციები განაგრძობდნენ განვითარებას, მაშინ როდესაც ორთქლმავლების კონსტრუქციამ მიაღწია თავის კულმინაციას 1940-იანი წლების დასაწყისში გამოშვებულ ნამდვილი გიგანტ — ''[[Union Pacific Big Boy]]''-ის სახით, წონით 500 ტონაზე მეტი. მაგრამ იმ დროისათვის უკვე აშკარა იყო, რომ ორთქლმავლების კონსტრუქცია მოძველდა, ამიტომ 1950-იანი წლებიდან რიგ ქვეყნებში მათი გამოშვება შეწყდა, შედეგად დაიწყო მასიური გადასვლა თბო და ელექტრო წევაზე, რამაც მოიტანა მატარებლების მასის და სიჩქარის მნიშვნელოვანი ზრდა. == მოძრავი შემადგენლობა == {{მთავარი|რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა}} კლასიკური გაგებით მატარებელი წარმოადგენს ლიანდაგზე მოძრავ ჯაჭვს ერთმანეთზე გადაბმული „ურიკებით“ – ''[[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის]]'' ერთეულებით. განასხვავებენ ''არათვითმავალ მოძრავ შემადგენლობას'' — ''[[ვაგონი|ვაგონებს]]'', რომლებიც ემსახურებიან ტვირთების გადატანას და მგზავრთა გადაყვანას და ''თვითმავალ მოძრავ შემადგენლობას'' — ''[[ლოკომოტივი|ლოკომოტივებს]]'' და ''[[მოტორვაგონი|მოტორვაგონებს]]'', რომლებსაც მოყავთ მატარებლები მოძრაობაში.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=183}} === არათვითმავალი მოძრავი შემადგენლობა === {{მთავარი|ვაგონი}} ვაგონი მატარებლის მთავარი კომპონენტია, რადგან ზუსტად მისი საშუალებით გადაიზიდავენ ტვირთებს და გადაყავთ მგზავრები. რკინიგზის ვაგონის ისტორია ედრება მთლიანი რკინიგზის ტრანსპორტის ისტორიას და იწყება ჯერ კიდევ [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნიდან]], დაწყებული [[მაღარო]]ს [[ვაგონეტი|ვაგონეტებიდან]].{{sfn|Конарев|1994|с=48}} როგორც ვაგონეტები, თავდაპირველად, თავად ვაგონებს მთლიანობაში ჰქონდათ სულ ორი ღერძი, მაგრამ იყვნენ შედარებით იაფფასიანები და ადვილები წარმოებაში. შემდგომში მათ ნაცვლად გამოჩნდა ოთხღერძიანი ვაგონები, რომელთა სავალი ნაწილი შედგება ორი ორღერძიანი ურიკისგან, რამაც საშუალება მოგვცა მნიშვნელოვნად შემცირდეს ხისტი [[გოგორწყვილი|გოგორწყვილთა]] ბაზა და გაუმჯობესდეს ვაგონების ჩაწერა მოხვეულ ლიანდაგებში.{{sfn|Конарев|1994|с=49}} ძველი ვაგონების ძარები იქმნებოდა ხისაგან; დღეისათვის ვაგონების დიდ უმრავლესობას აქვთ მთლიანად ლითონის ძარები, რაც ზრდის უსაფრთხოებას. ფუნქციონალური დანიშნულების მიხედვით განასხვავებენ ''[[სამგზავრო ვაგონი|სამგზავრო ვაგონებს]]'' და ''[[სატვირთო ვაგონი|სატვირთო ვაგონებს]]''.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=183}} სამგზავრო ვაგონები ერთმანეთისგან განსხვავდებიან შიდა განლაგებით: ''ღია'' დასაჯდომი ან საწოლი ადგილებით (უკანასკნელი [[პოსტსაბჭოთა სივრცე]]ში ცნობილია, როგორც ''[[პლაცკარტის ვაგონი|პლაცკარტი]]''), ''[[კუპირებული ვაგონი|კუპირებული]]'' და ''[[საწოლი ვაგონი|საწოლი]]'' (გაზრდილი კომფორტულობით). ასევე სამგზავრო სავაგონო პარკს აკუთვნებენ ''[[საბარგო ვაგონი|საბარგო]]'', ''[[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო]]'' და ''[[საფოსტო-საბარგო ვაგონი|საფოსტო-საბარგო]]'' ვაგონებს, ასევე ''[[ვაგონ-რესტორანი|ვაგონ-რესტორნებს]]''.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=198}}{{sfn|Конарев|1994|с=308}} სატვირთო ვაგონები იყოფიან ''უნივერსალურებად'', რომლებიც განკუთვნილია ბევრი, სხვადასხვა ტიპის ტვირთების გადასაზიდად და ''[[სპეციალიზირებული ვაგონი|სპეციალიზირებულებად]]'', რომლებიც განკუთვნილია ერთი—ორი ტიპის ტვირთის გადასაზიდად (მაგალითად, [[რძე|რძის]]). ძარის ტიპის უნივერსალური ვაგონები იყოფიან ''[[დახურული ვაგონი|დახურული ვაგონებად]]'', ''[[ნახევარვაგონი|ნახევარვაგონებად]]'', ''[[პლატფორმა (ვაგონი)|პლატფორმებად]]'' და ''[[ვაგონ-ცისტერნა|ცისტერნებად]]''.{{sfn|Конарев|1994|с=101}} * [[დახურული ვაგონი]] — აქვს დახურული ძარა და განკუთვნილია ტვირთების გადასატანად, რომლებისთვისაც აუცილებელია დაცვა ატმოსფერული ზემოქმედებისგან და მექანიკური დაზიანებებისგან (მაგალითად, [[ქაღალდი]] ან [[ცხოველები]]); მათ მიეკუთვნება ფართედ გავრცელებული რუსულ/საბჭოთა რკინიგზაზე 1870-იან — 1940-იან წლებში [[ნორმალური სატვირთო ვაგონი]]. დახურული ვაგონის სპეციალიზირებული ნაირსახეობებია დახურული [[ავტომზიდი]] (აქვს ორიარუსიანი იატაკი), ვაგონი აპატიტური კონცენტრატების გადასაზიდად (აქვს ასაწევი ძარა) და [[ფოლადი]]ს რულონების გადასაზიდი ვაგონი (აქვს გაძლიერებული ძარა).{{sfn|Конарев|1994|с=206}} დახურული ვაგონის კიდევ ერთი ნაირსახეობაა ''[[იზოთერმული ვაგონი|იზოთერმული]]'', რომელსაც აქვს ძარის გაძლიერებული იზოლაცია და რომელიც ემსახურება მალფუჭებადი ტვირთების გადატანას (მაგალითად, [[ხილი]] და [[ბოსტნეული კულტურები|ბოსტნეული]]), რომლებსაც სჭირდებათ განსაზღვრული მიკროკლიმატი, ტემპერატურის და სინოტივის ჩათვლით.{{sfn|Конарев|1994|с=164}} * [[ნახევარვაგონი]] — წარმოადგენს ვაგონს სახურავის გარეშე, რაც საშუალებას იძლევა შესრულდეს მექანიზირებული ჩატვირთვა პირდაპირ ძარაში; ეს განსაკუთრებით მოსახერხებელია ნაყარი ტვირთების შემთხვევაში. განკუთვნილია ტვირთების გადასატანად, რომლებისთვისაც საშიში არაა ატმოსფერული ნალექები (მაგალითად, [[ნახშირი (წიაღისეული)|ნახშირი]]).{{sfn|Конарев|1994|с=315}} მისი სპეციალიზირებული ნაირსახეობებია ''[[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერი]]'' და ''[[დუმპკარი]]''. პირველს გააჩნია ძარა, როგორც ბუნკერს (შეიძლება იყოს, როგორც ღია, ასევე დახურული), რომლის ქვედა ნაწილში იატაკი შესრულებულია ერთი ან რამდენიმე ხვრელის სახით, რომელიც საშუალებას იძლევა განხორციელდეს ნაყარი ტვირთის დაცლა [[სიმძიმის ძალა|სიმძიმის ძალის]] საშუალებით, რაც მნიშვნელოვნად აჩქარებს პროცესს.{{sfn|Конарев|1994|с=491}} დუმპკარს, იგივე ვაგონ-თვითმცლელს, აქვს გადამაყირავებელი ძარა, რომელიც ბრუნავს განივი მიმართულებით. მიიღო ფართე გავრცელება სამრეწველო ტრანსპორტში, მათ შორის კარიერებში მუშაობისას.{{sfn|Конарев|1994|с=127}} * [[პლატფორმა (ვაგონი)|პლატფორმა]] — როგორც დასახელებიდან ჩანს, წარმოადგენს პლატფორმას, რომლის პერიმეტრზე არსებობენ პატარა გადასახსნელი ბორტები. განკუთვნილია საცალო, გრძელი სიგრძის და ნაკარი ტვირთების გადასაზიდად, რომლებისთვისაც საშიში არაა ატმოსფერული ზემოქმედება (მაგალითად, [[ISO-კონტეინერი|ISO-კონტეინერები]], [[ხიმინჯი|ხიმინჯები]], [[ავტომობილი|ავტომობილები]]). პლატფორმის სპეციალიზირებული ნაირსახეობებია ''[[ფიტინგური პლატფორმა|კონტეინერმზიდი]]'' (ბორტების და იატაკის გარეშე, ხოლო ძარა აღჭურვილია სპეციალური საყრდენებით), ღია ''[[ავტომზიდი]]'' (ორიარუსიანი, ხოლო ზოგჯერ სამიარუსიანი იატაკიც), ''[[ხე-ტყე მზიდი]]'' (დაყენებულია განაპირა კედლები, ხოლო გვერდითი ბორტების ნაცვლად — დამატებითი დამჭერები), ასევე ''[[ტრანსპორტიორი (ვაგონი)|ტრანსპორტიორი]]'' (ბევრღერძიანი ვაგონი ზემძიმე და/ან დიდგაბარიტიანი ტვირთების გადასაზიდად).{{sfn|Конарев|1994|с=303}} * [[ვაგონ-ცისტერნა|ცისტერნა]] — აქვს ძარა ჰორიზონტალურად მდებარე ცილინდრის სახით,<ref name="*">თუმცა გვხვდება ვაგონ-ცისტერნები, რომელთა ქვაბებს აქვთ დამატებითი სექციები ცენტრალურ ქვედა ნაწილში</ref> კიდეებზე დახურული. განკუთვნილია თხევადი, აირისმსგავსი, ხმობადი და მტვრისმაგვარი ტვირთების გადასატანად; როგორც წესი უნივერსალური ცისტერნები განკუთვნილია სხვადასხვა სახის ნავთობპროდუქტების გადასატანად. ცისტერნების სპეციალიზირებული ნაირსახეობები ემსახურება განსაზღვრული ტვირთის სახეობების გადატანას, როგორც, მაგალითად [[ბიტუმი]] ან [[აირის გათხევადება|თხევადი აირი]].{{sfn|Конарев|1994|с=496}} ცისტერნის სპეციალიზირებული ნაირსახეობაა ''[[რეზერვუარის ვაგონი]]'', რომლის ძარა შედგება რამდენიმე ვერტიკალური ცილინდრისაგან, რომელიც ქვედა ნაწილში მთავრდება ნახვრეტით, ასევე აღჭურვილია პნევმოდამცლელი მოწყობილობით.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=192}} <gallery heights="180px" widths="250px"> Крытый вагон Сахалинской железной дороги 2016.jpg|[[შორეული აღმოსავლეთის რკინიგზის სახალინის რეგიონი]]ს [[დახურული ვაგონი]] Szeged-Rókus BG-ZOS Eaos 33 52 5403 070-3 teherkocsi 2018-02-25.JPG|[[Deutsche Bahn]] რკინიგზის [[ნახევარვაგონი]] PRR 33164.jpg|[[Pennsylvania Railroad]] რკინიგზის [[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერი]]-ნახშირმზიდი Sleepers on a wagon Jyväskylä.JPG|[[VR Group|VR]] რკინიგზის [[პლატფორმა (ვაგონი)|პლატფორმა]], დატვირთული [[შპალი|შპლებით]]. უკან მოჩანს პლატფორმა-[[ხე-ტყე მზიდი|ხე-ტყე მზიდები]] Taki38130 -Anzen.jpg|[[JNR]] რკინიგზის [[ვაგონ-ცისტერნა]] Uacs-Waggon-01.jpg|[[ČSD]] რკინიგზის [[რეზერვუარის ვაგონი]] </gallery> === თვითმავალი მოძრავი შემადგენლობა === [[სურათი:Компоновка поездов.JPG|thumb|მატარებლების განლაგების ვარიანტები:<br>1) ლოკომოტივი ვაგონების ჯგუფთან<br>2) მოტორვაგონული შემადგენლობა მოტორიანი და მისაბმელი ვაგონებით<br>3) მოტორვაგონული შემადგენლობა მხოლოდ მოტორიანი ვაგონებით<br>4) [[წევის აგრეგატი]]]] თვითმავალი მოძრავი შემადგენლობა აუცილებელია მატარებლებისათვის მათ მოძრაობაში მოსაყვანად. მათი ერთ-ერთი ძირითადი ტიპია ''[[ლოკომოტივი]]'', რომელიც წარმოადგენს გამთრევს მასზე დაყენებული ძრავით, რომელიც შეიძლება იყოს რამდენიმე. ეს ძრავი გოგორწყვილებზე ქმნის მბრუნავ მომენტს, რომელიც, თავის მხრივ, გოგორწყვილების [[რელსი|რელსებთან]] ურთიერთმოქმედების შედეგად, გარდაიქმნება წევის ძალად, რომლის მეშვეობითაც მატარებლის სათავეში მდგომი ლოკომოტივი მთელ შემადგენლობასთან ერთად მოძრაობაში შედის შემაერთებელი მოწყობილობების მეშვეობით (იხ. ''იხილეთ განლაგების სქემა''). განასხვავებენ ''ავტონომიურ'' ლოკომოტივებს, რომლებიც აღჭურვილია საკუთარი ენერგიის წყაროებით და ''არაავტონომიურებს'', რომლებზეც ენერგიის გადაცემა მოდის გარედან — [[ელექტრობა|ელექტროენერგიის]] მავთულებით გადაცემის სახით. ასევე ლოკომოტივებს განასხვავებენ სამსახურის სახეობის მიხედვით: [[სამგზავრო ლოკომოტივი|სამგზავრო]], [[სატვირთო ლოკომოტივი|სატვირთო]], [[სატვირთო-სამგზავრო ლოკომოტივი|სატვირთო-სამგზავრო]], [[სამანევრო ლოკომოტივი|სამანევრო]] და [[სამრეწველო ლოკომოტივი|სამრეწველო]].{{sfn|Конарев|1994|с=212}} XIX საუკუნეში და XX საუკუნის პირველ ნახევარში ლოკომოტივის ძირითადი ტიპი იყო ''[[ორთქლმავალი]]'', რომლის ძრავსაც წარმოადგენდა [[ორთქლის მანქანა]], ხოლო ენერგიის წყარო იყო [[ორთქლის ქვაბი]]. შედარებით მარტივი დიზაინით, ორთქლმავალი შეიძლება გამოშვებულიყო რიგ [[მანქანათმშენებლობა|მანქანათსამშენებლო ქარხნებში]], რასაც ხელი შეუწყო რკინიგზის ტრანსპორტის ფართე გავრცელებამ. ორსაუკუნებრივი ისტორიის განმავლობაში (ცალკეული ორთქლმავლები აგრძელებენ ექსპლოატაციას XXI საუკუნეში) ორთქლმავლის კონსტრუქცია მუდმივად მოდერნიზირდებოდა წევის ძალის, სიჩქარის და ენერგეტიკულიეფექტურობის მატების გზით. მაგრამ ამ ლოკომოტივის [[მარგი ქმედების კოეფიციენტი]] იყო შედარებით დაბალი — 10 %-ზე ნაკლები, ამიტომ უკვე 1950-იანი წლების შუა პერიოდში რიგ მსხვილ ქვეყნებში ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]], [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირი]], [[დიდი ბრიტანეთი]]) ორთქლმავლების გამოშვება შეწყდა.{{sfn|Конарев|1994|с=290}} თანამედროვე ავტონომიური ლოკომოტივები პირველადი ძრავის სახით იყენებენ [[შიგა წვის ძრავი|შიგა წვის ძრავს]] — [[დიზელის ძრავი|დიზელს]] ([[თბომავალი|თბომავალები]]) ან [[აირტურბინა]]ს ([[აირტურბომავალი|აირტურბომავლები]]). რადგან ასეთ ძრავებს შეუძლიათ იმუშავონ ბრუნვის სიხშირის შეზღუდულ დიაპაზონში, მაშინ ბრუნვის გადასაცემისთვის მოძრავ გოგორწყვილებზე საჭიროა შუალედური გადაცემა — [[ელექტრო გადაცემა|ელექტრული]], ან [[ჰიდრავლიკური გადაცემა|ჰიდრავლიკური]]. ელექტრული გადაცემა შედგება გენერატორისგან და ელექტროძრავებისაგან, ჰიდრავლიკური გადაცემა — [[ჰიდრომუფთა|ჰიდრომუფთისგან]], [[ჰიდროტრანსფორმატორი|ჰიდროტრანსფორმატორებისაგან]] და [[ჰიდრონასოსი|ჰიდრონასოსებისაგან]]. ჰიდრავლიკური გადაცემა იოლია და უფრო ნაკლებადღირებულია, მაგრამ ელექტრო გადაცემა უფრო მეტად საიმედოა ეკონომიურია. ნაკლები სიმძლავრის თბომავლებზე ზოგჯერ გამოიყენება მექანიკური გადაცემა. ყველაზე უფრო დიდი გავრცელება მოიპოვეს ელექტრული გადაცემის მქონე თბომავლებმა.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=138}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=143}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=183}}<ref>{{წიგნი|ავტორი= Раков В. А.|ნაწილი= Магистральные электровозы с гидравлической передачей|სათაური= Локомотивы отечественных железных дорог, 1956—1975|ადგილი= Москва|გამომცემლობა= Транспорт|წელი= [[1999]]|ფურცელი= 179—180|isbn= 5-277-02012-8}}</ref> პირველადი ძრავი შეიძლება სრულადაც კი მოიხსნას ლოკომოტივიდან, ხოლო ენერგია ლოკომოტივზე მიეწოდოს გარედან — [[საკონტაქტო ქსელი]]დან. ზუსტად ასეთ პრინციპზე მუშაობს ''[[ელმავალი]]'' — არაავტონომიური ლოკომოტივი, რომელიც მოძრაობაში მოდის ელექტროძრავებით. ელმავალი დენმიმღების საშუალებით საკონტაქტო ქსელიდან ღებულობს ელექტროენერგიას, რომელიც შემდეგ გადაეცემა წევის ელექტროძრავებს, ხოლო ისინი უკვე კბილანური გადაცემით ატრიალებენ მოძრავ ღერძებს. ელმავლის ძირითადი უპირატესობა, ავტონომიურ ლოკომოტივებთან მიმართებაში, არის მავნე გამონაბოლქვების ატმოსფეროში გაბნევის პრაქტიკული არ არსებობა (თუ, რა თქმა უნდა, არ ჩავთვლით [[ელექტროსადგური|ელექტროსადგურების]] გამონაბოლქვებს), რამაც საშუალება მოგვცა გადაგვეყვანა ელექტრულ წევაზე მთლიანი საქალაქო სარელსო ტრანსპორტი — [[ტრამვაი]] და [[მეტროპოლიტენი]], ასევე [[მონორელსური რკინიგზა|მონორელსური]] მატარებლები. ჩამოთვლილი ტიპის ლოკომოტივებთან ერთად, გვხვდება მათი შერწყმული ვარიანტებიც: [[ელექტროთბომავალი]], [[ელექტროორთქლმავალი]], [[თბოორთქლმავალი]] და ასე შემდეგ.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=205}} <gallery heights="200px" widths="270px"> 60163 Tornado, 22 May 2010 (3).jpg|[[LNER Peppercorn Class A1 60163 Tornado|№ 60163 „Tornado“]] — [[XXI საუკუნე|XXI საუკუნის]][[ორთქლმავალი]] Indiana Southern Railroad SD40-2s.jpg|[[EMD SD40-2]] — ჩრდილოამერიკული რკინიგზების ძირითადი [[თბომავალი]] Oebb 1216 050-5 at wegberg wildenrath.jpg|[[Siemens EuroSprinter]] ES64U4 — მსოფლიოში ყველაზე უფრო სწრაფი [[ელმავალი]] (357 კმ/სთ) GT1h-002 (3).jpg|[[ГТ1]] — რუსული საცდელი [[აირტურბომავალი]] </gallery> თვითმავალი მოძრავი შემადგენლობის კიდევ ერთი ტიპია ''[[მოტორვაგონი|მოტორვაგონები]]'', რომლებიც, როგორც დასახელებიდან ჩანს, წარმოადგენენ ძრავებით აღჭურვილ ვაგონებს. მოტორვაგონს, როგორც ლოკომოტივს, მატარებელი მოყავს მოძრაობაში, მაგრამ მისი სივრცე ძარის შიგნით შეიძლება გამოყენებული იქნეს სასარგებლო დატვირთვის გადასაყვანად. შედარებით მცირე სიმძლავრის არსებობისას, მოტორვაგონებმა მიიღო გავრცელება მცირე მოცულობის ტვირთის გადასატანად ან ხალხის რაოდენობის გადასაყვანად, როდესაც შესაძლებელია ვიმყოფინოდ სულ რამდენიმე ვაგონი, ხოლო წევის სახით ლოკომოტივის გამოყენება ეკონომიურად არარაციონალურია, როგორც, მაგალითად, საგარეუბნო და შიდა ქალაქის გადაყვანებში. ამასთან შესაძლებელია მცირე მუდმივი გადაბმული ვაგონების ფორმირება, რომლებიც შედგება მოტორვაგონებისაგან და ჩვეულებრივი ვაგონებისგან; ჩვეულებრივ ვაგონებს ქვიათ ''[[მისაბმელი ვაგონი|მისაბმელი ვაგონები]]''. ასეთ მოძრავ შემადგენლობას ქვია ''[[მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა]]'' და ზოგიერთ ცნობარში მას მიაკუთვნებენ კიდევ ერთ ნაირსახეობას, რადგან მას უკავია შუალედური მდგომარეობა თვითმავალ და არათვითმავალ მოძრავ შემადგენლობებს შორის. როგორც ლოკომოტივების შემთხვევაში, ადრეული მოტორვაგონები იყენებდნენ ორთქლის ძალოვან დანადგარს (ორთქლმავალ-ვაგონებს), რომელიც XX საუკუნეში შეცვალა შიგა წვის ძრავმა (''[[დიზელმატარებელი|დიზელმატარებლები]]'') და ელექტროენერგიამ (''[[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლები]]'').{{sfn|Конарев|1994|с=249}}{{sfn|Конарев|1994|с=250}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=184}} ზოგიერთი გამონაკლისის სახით, მოტორვაგონები გამოიყენება მგზავრთა გადასაყვანად, თუმცა არსებობს ფრანგული საფოსტო ელექტრომატარებლები ''[[TGV La Poste]]'' და ბრიტანული სატვირთო დიზელმატარებლები [[British Rail MPV]]. მოტორვაგონული შემადგენლობის ზოგიერთი ვაგონები აღჭურვილია მართვის კაბინებით; მათ ეძახიან ''[[საწყისი ვაგონი|საწყისი ვაგონებს]]'', რადგანაც შეუძლიათ დადგნენ შემადგენლობის თავში. მაგრამ რადგანაც კაბინას მიაქვს ძარის შიგნით არსებული სასარგებლო სივრცე, მაშინ ''[[შუალედური ვაგონი|შუალედურ ვაგონებზე]]'' მას ხშირად არ უბავენ, თუმცა ამ ვაგონებს შედეგად ცალკე მუშაობა არ შეუძლიათ. მისაბმელი და მოტორვაგონების მოტორსავაგონო შემადგენლობაში განლაგების სქემა სხვადასხვანაირია, ხოლო საწყისი ვაგონები შეიძლება იყვნენ როგორც მისაბმელები, ასევე მოტორულები. მისაბმელი ვაგონები იაფია მოტორულებზე, მაგრამ სამაგიეროდ მათი რაოდენობის გაზრდა მოტორვაგონებთან შედარებით ამცირებს აჩქარებას დაძვრისას, რაც განსაკუთრებით აქტუალურია ისეთი ტრანსპორტის სახეობისათვის, როგორიცაა [[მეტროპოლიტენი]], მისი გაჩერებების დიდი რაოდენობით. ასეთ შემთხვევებში შემადგენლობა შედგება მხოლოდ მოტორვაგონებისაგან.{{sfn|Конарев|1994|с=249}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=184}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=185}} თუ შევეხებით სატვირთო მოტორვაგონებს, ისინი გავრცელებულია სამრეწველო ტრანსპორტში, განსაკუთრებით კარიერებში. რკინიგზის ლიანდაგებს კარიერებში ხშირად აქვთ დიდი ქანობი და ასეთ შემთხვევებში აუცილებელია საკმაოდ დიდი წევის ძალა, რათა გამოიტანოს შემადგენლობა რამდენიმე ათეული დატვირთული ვაგონით. ამ შემთხვევაში ძრავით აღჭურვილი რამდენიმე ვაგონი, რომლებზეც ენერგია მიიღება ლოკომოტივიდან, საშუალებას იძლევა გაიზარდოს საერთო წევის ძალა. ტრანსპორტის ასეთ სახეობას უწოდებენ ''[[წევის აგრეგატი|წევის აგრეგატს]]''.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=202}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=203}} <gallery heights="200px" widths="270px"> UeBB-CZm31.jpg|საგარეუბნო ორთქლმავალ-ვაგონი [[შვეიცარია]]ში Claisebrook Railcar Depot.jpg|საგარეუბნო [[ელექტრომატარებელი]] [[ავსტრალია]]ში DR98921 DR98971 at Sevington (1).jpg|სატვირთო [[დიზელმატარებელი]] [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]] НП1-047.jpg|[[წევის აგრეგატი]] [[მიხაილოვის სამთო-გამამდიდრებელი კომბინატი]]ს კარიერში </gallery> [[სურათი:Linear Motor of Toei Ōedo Line.jpg|thumb|[[ხაზოვანი ძრავი]] (ინდუქტორი ზევიდან)]] მატარებელს შეუძლია მოძრაობაში მოვიდეს ძრავიდან გოგორწყვილებზე და შემდეგ რელსებზე წევის გადაცემის გარეშეც. [[ხაზის ძრავი|ხაზის ძრავში]] ელექტროენერგია პირდაპირ გარდაიქმნება მოძრაობის ენერგიად — მატარებელი მოძრაობს ინდუქტორის მაგნიტური ველების და ლითონის ზოლის ურთიერთქმედების ხარჯზე. ინდუქტორი შეიძლება განთავსდეს, როგორც ლიანდაგის გამტარში, ასევე მოძრავ შემადგენლობაზე . ასეთი ძრავი გამოიყენება მაგნიტური დაკიდების მატარებლებში ([[მაგლევი]]), ასევე მონორელსურ ტრანსპორტში.{{sfn|Конарев|1994|с=221}} ამასთან ერთად, [[XX საუკუნე]]ში ტარდებოდა ცდები მატარებელთა წევისთვის ავიაციური ძრავების გამოყენების თაობაზე ([[საჰაერო ხრახნი]], [[რეაქტიული ძრავი]]), მაგრამ ისინი, ძირითადად, განკუთვნილი იყო მაღალი სიჩქარეებისას მოძრავი შემადგენლობისა და რელსების ურთიერთქმედების კვლევებისთვის.<ref>{{წიგნი|ნაწილი= Предыстория скоростных и высокоскоростных зарубежных железных дорог|სათაური= Скоростной и высокоскоростной железнодорожный транспорт|ადგილი=|ფურცელი= 171—172|წელი= ტომი= 1}}</ref> == მატარებლების შექმნა == === პროექტირება და ანგარიში === {{მთავარი|წევის ანგარიშები}} თანამედროვე დროს, როდესაც მატარებლების წონა (მასა) ითვლება ათასობით, ხოლო ზოგჯერ კი ათობით ათასი ტონით, შესაძლებელია უკვე მატარებლების პარამეტრების წინასწარი გათვლა, მათ შორის მოცემული ლოკომოტივისათვის შევარჩიოთ შემადგენლობის ოპტიმალური წონა, ან პირიქით, მოცემული წონის შემადგენლობისთვის შევარჩიოთ აუცილებელი ლოკომოტივები. უკვე პროექტირების სტადიაში შეიძლება განისაზღვროს მატარებლის სიგრძე, მასში ვაგონების და ლოკომოტივების რაოდენობა და მათი განლაგება შემადგენლობაში, ასევე მატარებლის ტარების რეჟიმი ლიანდაგის სხვადასხვა მონაკვეთებზე. მატარებლის წონა ერთ-ერთი მთავარი პარამეტრია, რადგან განსაზღვრავს მონაკვეთების გამტარუნარიანობას, ანუ რა რაოდენობის მგზავრი გადაიყვანება და რა რაოდენობის ტვირთი გადაიზიდება სადგურებს შორის განსაზღვრულ დროში (ყველაზე უფრო ხშირად — 1 დღე-ღამეში). მატარებლის მასის გაზრდა საშუალებას იძლევა არა მარტო გაიზარდოს ეს პარამეტრი, არამედ შემცირდეს გადაზიდვების თვითღირებულება. ამავე დროს მატარებლის წონის გადამეტებულ მატებას მოაქვს ლოკომოტივების გადატვირთვა და მათი მოწყობილობების ექსპლოატაციიდან ნაადრევად გამოსვლა.{{sfn|Конарев|1994|с=60}}{{sfn|Конарев|1994|с=121}}{{sfn|Конарев|1994|с=410}} მატარებლის წონის განსაზღვრა ითხოვს მონაცემების საკმაოდ დიდ რაოდენობას, განსაკუთრებით ლიანდაგის ქანობები და ლოკომოტივების პარამეტრები. მაგალითისთვის, მატარებლის საანგარიშო მასა რვაღერძიანი [[ВЛ80]] ელმავლისათვის 5 ‰ (0,5 %) აღმართზე შეადგენს დაახლოებით 8000 ტონას, ხოლო 10 ‰ (1 %) აღმართზე — 4100 ტონას. აუცილებლობის შემთხვევაში მატარებლის წონას ზრდიან ლიანდაგის პროფილის შერბილებით ან ლოკომოტივების რაოდენობის ზრდით. მაგრამ თუ ლიანდაგის ყველაზე უფრო მაღალი ქანობის მქონე აღმართებს აქვთ მოკლე სიგრძე, მაშინ მათი გავლისათვის შესაძლებელია გამოყენებული იქნეს მატარებლის კინეტიკური ენერგია, რაც ასევე შაშუალებას იძლევა წონის მომატებისთვის, თუმცა ამასთან გამოთვლები რთულდება. შემდეგ მატარებლის წონა მოწმდება ისეთი პირობებით, როგორიცაა [[წევა-გადასაბმელი მოწყობილობა|გადასაბმელი მოწყობილობების]] ([[პოსტსაბჭოთა სივრცე|პოსტსაბჭოთა სივრცის]] რკინიგზებზე მათ წარმოადგენს [[ავტოგადასაბმელი СА-3]]) გამძლეობა და მატარებლის ადგილიდან დაძვრის შესაძლებლობა. ამის შემდეგ, იციან რა შემადგენლობაში თითოეული ვაგონის ტიპის მიახლოებითი წილი, გამოითვლება მატარებელში ვაგონების რიცხვი. იციან რა ვაგონების და ლოკომოტივების სიგრძე, გამოითვლება მთელი მატარებლის სიგრძე, რომლის დასაშვებობაც უკვე მოწმდება სადგურის მიმღებ ლიანდაგებზე განთავსების პირობების მიხედვით, რადგან ამ მაჩვენებლის გადაჭარბების შემთხვევაში მატარებელი უბრალოდ ნაწილობრივ აღმოჩნდება მეორე ლიანდაგში. პარამეტრების ბევრ რაოდენობაზეა დამოკიდებული მატარებლის მტარებელი ლოკომოტივის არჩევა.{{sfn|Конарев|1994|с=60}}{{sfn|Конарев|1994|с=121}}{{sfn|Основы тяги поездов|2000|с=300}}{{sfn|Основы тяги поездов|2000|с=301}} [[სურათი:San Bernardino Train Disaster 4a.jpg|thumb|[[ავარია სან-ბერნარდინოში]], მატარებლის ანგარიშის შეცდომის შედეგი]] სინამდვილეში, მატარებლების ანგარიშებს აქვთ საკმაოდ დიდი მნიშვნელობა, პროექტირების სტადიისას შექმნილი შეცდომები შეიძლება მოგვიანებით პრაქტიკაში შეუმჩნეველი დარჩეს. ამის მაგალითია [[ავარია სან-ბერნარდინოში|სარკინიგზო კატასტროფა]], რომელიც მოხდა 1989 წლის 12 მაისს ქალაქ [[სან-ბერნარდინო]]ში (შტატი [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]), როდესაც ჯერ კიდევ მატარებლის წონის გამოთვლისას თანამშრომელმა, რომელიც ასრულებდა გამოთვლებს, განსაზღვრა ვაგონების დატვირთვა პრაქტიკულად „თვალით“. ეს გამოთვლები არ გადამოწმებულა, ხოლო მატარებლის საერთო წონა განისაზღვრა, როგორც 6151 ტონა, მაშინ როდესაც რეალურად ის შეადგენდა 8965 ტონა, ანუ ერთნახევარჯერ მეტი. შემდეგ, ექვსმა თბომავალმა ეს შემადგენლობა [[სან-გაბრიელი (ქედი)|სან-გაბრიელის ქედზე]] გადაატარა, რომელთაგან ერთი ამ მომენტში იყო გამორთული. აღმართზე ასვლა წარმატებით განხორციელდა, ხოლო შემდეგ დაღმართზე მემანქანემ აამოქმედა რეოსტატული დამუხრუჭება ლოკომოტივებზე. მაგრამ ელექტრული მუხრუჭები მუშაობდა მხოლოდ სამ ლოკომოტივზე, მაშინ როდესაც ფაქტიური წონისათვის საჭირო იყო ყველა ექვსი მურუჭი. შედეგად მალე სიჩქარემ გადააჭარბა 30 მილი/სთ-ს (50 კმ/სთ), ამიტომ ამოქმედდა პნევმატური მუხრუჭები. მაგრამ, მატარებლის ფაქტიური წონის არ ცოდნის გამო, მემანქანე თანდათან აძლიერებდა სამუხრუჭე დაწოლას, რის გამოც მუხრუჭები მალე გადაიწვნენ და მწყობრიდან გამოვიდნენ. უმართავი მატარებელი აჩქარდა 100 მილი/სთ-ზე მეტ (160 კმ/სთ) სიჩქარემდე, რის შემდეგაც სან-ბერნარდინოსთან მატარებელი ასცდა რელსებს და შეეჯახა საცხოვრებელ სახლებს.<ref>{{cite web|url=https://en.wikisource.org/wiki/Index:NTSB_-_Railroad_Accident_Report_-_Derailment_on_May_25,_1989.djvu|title=DERAILMENT OF SOUTHERN PACIFIC TRANSPORTATION COMPANY FREIGHT TRAIN ON MAY 12, 1989 AND SUBSEQUENT RUPTURE OF CALNEV PETROLEUM PIPELINE ON MAY 25, 1989. SAN BERNARDINO, CALIFORNIA|date=1990-06-19|publisher=[[აშშ-ის ტრანსპორტის უსაფრთხოების ეროვნული საბჭო]]|lang=en|access-date=2015-07-17|archive-date=2016-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610095300/https://en.wikisource.org/wiki/Index:NTSB_-_Railroad_Accident_Report_-_Derailment_on_May_25,_1989.djvu|url-status=live}}</ref> === ფორმირება === {{მთავარი|სამანევრო სამუშაო}} [[სურათი:Edgemoor Freight Yard. Wilmington, Newcastle Co., DE. Sec. 1201, MP 25.00. (See HAER No. DE-12 and 12A for further documentation on this site). - Northeast Railroad Corridor, HAER DEL,2-WILM,43-13.tif|thumb|[[დამხარისხებელი სადგური]] [[უილმინგტონი (დელავერი)|უილმინგტონში]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]]] კლასიკური მატარებლის საფუძველს შეადგენს ''რკინიგზის შემადგენლობა''. შემადგენლობის ფორმირება ხორციელდება [[რკინიგზის სადგური|რკინიგზის სადგურებზე]], უპირატესად [[დამხარისხებელი სადგური|დამხარისხებელ სადგურებში]], ამასთან ხშირად შლიან სხვა შემადგენლობებს.{{sfn|Конарев|1994|с=487}} ვაგონების გადაყენება შეიძლება ერთი შემადგენლობიდან მეორეზე პატარა სამანევრო ლოკომოტივების დახმარებით, მაგრამ დიდი რაოდენობის შემადგენლობებისთვის ის ითხოვს მნიშვნელოვან დროს. ამიტომ გავრცელება მოიპოვა უფრო მაღალმწარმოებლურმა ხერხმა — ''[[დამხარისხებელი გორაკი]]ს'' გამოყენებამ, რომელიც წარმოადგენს გორაკს, რომელზეც მიყავთ დასაშლელი შემადგენლობა, რის შემდეგაც წინასწარ ჩახსნილი ვაგონები თვითონვე დაგორდებიან ქანობზე, ამასთან მორიგეს მხოლოდ თავის დროზე გადაყავს ისინი საჭირო ლიანდაგზე, ასევე ქანობზე დამონტაჟებული სპეციალური ''[[ვაგონის შემანელებელი|ვაგონის შემანელებლების]]'' დახმარებით მცირდება ჩახსნილი ვაგონების სიჩქარე დასაშვებამდე. თანამედროვე დამხარისხებელი გორაკები შეიძლება იყვნენ ავტომატიზირებულები, როდესაც ლიანდაგებში ვაგონების განაწილების პროცესს, ასევე მათ შენელებას დასაშვებ სიჩქარემდე მართავს კომპიუტერი.{{sfn|Конарев|1994|с=400—401}} ამის დახმარებით ერთ საათში შეიძლება გადამუშავდეს დაახლოებით 7 მატარებელი, ანუ ერთი შემადგენლობის დაშლაზე საშუალოდ გადის 9 წუთზე ნაკლები.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=181}} გასათვალისწინებელია, რომ არ არის საკმარისი უბრალოდ შეიკრიბოს ვაგონებიც ჯგუფი და ისინი გადაიბას ერთად. თუ მატარებლის წინ იქნებიან ცარიელი ვაგონები, ხოლო ბოლოში — დატვირთულები, მაშინ დამუხრუჭებისას მუხრუჭების ამოქმედების დროს არათანაბრობის გამო არსებობს ალბათობა, რომ შემადგენლობის უფრო მძიმე უკანა ნაწილი ზედ ავა უფრო მსუბუქ წინმდგომ წინა ნაწილზე, რის შედეგადაც მსუბუქი ვაგონები შესაძლებელია გაიჭეჭყონ და ასცდნენ რელსებს. ასევე უსაფრთხოების საკითხების გათვალისწინებით არ შეიძლება სამგზავრო მატარებლებში სატვირთო ვაგონების ჩართვა სახიფათო ტვირთებით, ხოლო ასაფეთქებელი მასალებით დატვირთული ვაგონები — დადგეს ადვილადაალებადი მასალებით დატვირთული ვაგონების შემდეგ. აფეთქებასაშიში ვაგონები ყველაზე უფრო უსაფრთხოა დავაყენოთ შემადგენლობის ბოლოში და დანარჩენი შემადგენლობიდან გამოვყოთ რამდენიმე საფარი ვაგონით (მაგალითად, ცარიელი სატვირთო ვაგონები). ამავე დროს შემადგენლობების ფორმირებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს, რომ ისინი შემდგომში დაიშლებიან. ამიტომ თუ ვაგონები იგზავნება სხვადასხვა სადგურებამდე, მაშინ სასურველია მათი ჯგუფებად გაერთიანება, რათა ვაგონები, გაგზავნილი ერთ სადგურში, ერთად იყოს გადაბმული.{{sfn|Конарев|1994|с=488}} მოძრავი შემადგენლობა მოწმდება სპეციალური თანამშრომლების მიერ ვაგონების კონსტრუქციის უწესივრობების ან ტვირთის გადაზიდვის დროს არსებული დარღვევების გამოვლენის მიზნით, რადგან ეს შეიძლება საფრთხეს უქმნიდეს მოძრაობას და შეიძლება გამოიწვიოს ავარია. მას შემდეგ, რაც ლოკომოტივი ჩაებმება შემადგენლობას, ხორციელდება მუხრუჭების მუშაობის შემოწმება მთელ შემადგენლობაზე, რადგან, თუ მუხრუჭების ნაწილი იქნება გაუმართავი ან გამორთული, მაშინ სიარულის პროცესში მატარებელი დაღმართში შეიძლება კონტროლის ზონიდან გამოვიდეს. შენიშვნების არ არსებობის შემთხვევაში გაიცემა დოკუმენტები გამგზავრებაზე და ეძლევა მსვლელობის უფლება.{{sfn|Конарев|1994|с=281}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=179}} ასევე მსვლელობის პროცესში დამატებით ხორციელდება მუხრუჭების მუშაობის შემოწმება ეფექტურობაზე, როდესაც ხორციელდება მატარებლის გადამუხრუჭება სიჩქარის შესამცირებლად განსაზღვრულ სიდიდემდე, ამასთან ტაქტიური [[სამუხრუჭე მანძილი]] არ უნდა აჭარბებდეს საანგარიშოს. == კლასიფიკაცია == [[სურათი:VL 85-022 container train.jpg|thumb|სატვირთო ჩქაროსნული საკონტეინერო მატარებელი, რომელიც მიყავს ელმავალ [[ВЛ85]]-ს, მიყვება [[ბაიკალი]]ს ტბას]] მატარებლების კლასიფიკაცია საკმაოდ ნაირფეროვანია, მათ შორის ტვირთის, მასის,სიგრძის, მოძრაობის სიჩქარის და ა.შ მხრივ.{{sfn|часть=Поезд|Конарев|1994|с=311}}<ref name="ПТЭ-словарь" /> პირობითად ისინი შეიძლება დავყოთ შემდეგი კრიტერიუმებით ; ტვირთების მიხედვით: * '''[[სამგზავრო მატარებელი|სამგზავრო]]''' — ფორმირდება [[სამგზავრო ვაგონი|სამგზავრო ვაგონებისგან]]; ასევე შესაძლებელია სამგზავრო პარკის სხვა ვაგონების მიბმა — [[საბარგო ვაგონი|საბარგო]], [[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო]], [[ვაგონ-რესტორანი|რესტორანი]] და ასე შემდეგ;{{sfn|Конарев|1994|с=292}} ** ''ტურისტული'' ** ''საექსკურსიო'' ** ''[[რეტრო-მატარებელი]]'' * '''[[საფოსტო-საბარგო მატარებელი|საფოსტო-საბარგო]]''' — ფორმირდება [[საბარგო ვაგონი|საბარგო]], [[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო]] ვაგონებისგან, ასევე შესაძლებელია ცალკეულ [[სამგზავრო ვაგონი|სამგზავრო ვაგონებთან]] მიბმა;<ref name="**">თუმცა ცნობილია საფოსტო-საბარგო მატარებლები, რომლებზეც სამგზავრო ვაგონების წილი იყო მნიშვნელოვანი, როგორც, მაგალითად [[ავარია გარდაბანთან|გარდაბანთან ავარიის]] შემთხვევაში</ref> — 10 ვაგონი 20 ვაგონიდან. * '''[[სატვირთო მატარებელი|სატვირთო]]''' — ფორმირდება [[სატვირთო ვაგონი|სატვირთო ვაგონებისგან]]; ** ''[[სახალხო მატარებელი|სახალხო]]'' — ასევე ფორმირდება [[სატვირთო ვაგონი|სატვირთო ვაგონებისგან]], მაგრამ რომელთაგან მნიშვნელოვანი რაოდენობა (10 და მეტი) დაკავებულია ხალხით. ამასთან სატვირთო ვაგონები, როგორც წესი, გადაკეთებულია მგზავრების გადასაყვანად (''იხ.: [[თბილურა (ვაგონი)|თბილურა]]''); მგზავრები გადაიყვანება სატვირთო დოკუმენტებით;{{sfn|Конарев|1994|с=221}} ** ''[[რეფრიჟერატორული მატარებელი|რეფრიჟერატორული]]'' — ფორმირდება [[რეფრიჟერატორული ვაგონი|რეფრიჟერატორული ვაგონებისაგან]];{{sfn|Конарев|1994|с=376}} * '''[[სატვირთო-სამგზავრო მატარებელი|სატვირთო-სამგზავრო]]''' — ფორმირდება სატვირთო და სამგზავრო ვაგონებისაგან, ამასთან მგზავრები გადაიყვანება [[ბილეთი (დოკუმენტი)|რკინიგზის ბილეთებით]];{{sfn|Конарев|1994|с=292}} * '''[[სატვირთო-საბარგო]]''' * '''[[სამხედრო მატარებელი|სამხედრო]]''' — გადააქვს [[სამხედრო ეშელონი|სამხედრო ეშელონები]], [[ჯარი]]ს, [[შეიარაღება|შეიარაღების]], [[სამხედრო ტექნიკა|სამხედრო ტექნიკის]] და სხვა [[სამხედრო ტვირთი|სამხედრო ტვირთების]] ჩათვლით.{{sfn|Конарев|1994|с=69}} ;მოძრაობის სიჩქარის მიხედვით: [[სურათი:Shinkansen Type-0 Kodama.jpg|thumb|მაღალსიჩქარიანი ელექტრომატარებელი [[სინკანსენის ქსელის 0 სერიის ელექტრომატარებელი]]]] * '''[[მაღალსიჩქარიანი მიწისზედა ტრანსპორტი|მაღალსიჩქარიანი]]''' — მატარებელი, რომელიც მოძრაობს განსაზღვრულზე უფრო მეტი სიჩქარით. მაგალითად, [[ევროკავშირი]]ს ქვეყნებში ეს სიჩქარის ზღვარი დაწესებულია 200 კმ/სთ ჩვეულებრივი რკინიგზის ლიანდაგებისთვის და 250 კმ/სთ სპეციალიზირებული ტრასებისთვის;<ref>{{cite web|url=http://www.uic.org/spip.php?article971|title=General definitions of highspeed|date=2014-07-28|publisher=International Union of Railways|lang=en|access-date=2015-05-02|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720214528/http://www.uic.org/spip.php?article971|url-status=live}}</ref> * '''[[ჩქაროსნული მატარებელი|ჩქაროსნული]]''' — როგორც მაღალსიჩქარიან მატარებელზე, ეს მატარებელი, რომელიც მოძრაობს განსაზღვრულზე უფრო მეტი სიჩქარით, მაგრამ დადგენილი სიჩქარის ზღვარი მოცემულ შემთხვევაში მნიშვნელოვნად დაბალია. მაგალითად, პოსტსაბჭოთა სივრცის ზოგიერთ ქვეყანაში იგი შეადგენს 140 კმ/სთ;{{sfn|Конарев|1994|с=393}} * '''[[აჩქარებული მატარებელი|აჩქარებული]]''' — მატარებელი, რომელიც მოძრაობს უფრო მაღალი სიჩქარით, მსგავსი ტიპის ტვირთის მქონე სხვა მატარებლებისთვის დადგენილ სიჩქარესთან შედარებით.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=163}} ტერმინი გამოიყენება მხოლოდ სატვირთო მატარებლებისათვის;{{sfn|Конарев|1994|с=312}} ცნება ''აჩქარებული სამგზავრო მატარებელი'' ოფიციალურად არ არსებობს;<ref>{{cite web|url=http://www.railways.ru/help.php?id=1&lang=rus|title=Типы поездов|publisher=railways.ru|lang=ru|access-date=2015-05-02|archive-date=2016-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220182308/http://www.railways.ru/help.php?id=1&lang=rus|url-status=live}}</ref> * '''[[ჩქარი მატარებელი|ჩქარი]]''' — ჩვეულებრივი მატარებლებისაგან განსხვავებით აქვს გაჩერებების ნაკლები რაოდენობა, რომლებიც, როგორც წესი, სრულდება მხოლოდ დიდ სადგურებში.{{sfn|Конарев|1994|с=292}} სამარშრუტო სიჩქარე 50 კმ/სთ-ზე მეტი;<ref name="критерии" /> ** '''[[საფირმო სამგზავრო მატარებელი|საფირმო სამგზავრო]]''' * ჩვეულებრივი '''[[სამგზავრო მატარებელი|სამგზავრო]]''' — ყველაზე უფრო ნელი კატეგორია სამარშრუტო სიჩქარით 50 კმ/სთ-ზე ნაკლები და გაჩერებებით უმრავლეს სადგურებზე ლიანდაგზე მსვლელობისას. ;მგზავრობის მანძილის მიხედვით [[სურათი:Тепловоз 2ТЭ116-1423 с пригородным поездом.webm|thumbtime=21|thumb|[[საგარეუბნო მატარებელი]], რომელიც მიყავს თბომავალ [[2ТЭ116]]-ს]] * '''[[შორეული მგზავრობის მატარებელი|შორეული მგზავრობის]]''' — მარშრუტის სიგრძე 150 კმ-ზე მეტი. განსაზღვრება გამოიყენება სამგზავრო მატარებლებისთვის.<ref name="критерии">{{cite web|url=http://www.rg.ru/2007/08/15/poezda-kriterii-dok.html|title=Приказ Министерства транспорта Российской Федерации (Минтранс России) от 18 июля 2007 г. N 99 г. Москва|date=2007-08-07|lang=ru|access-date=2015-05-02|archive-date=2017-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20171114223153/https://rg.ru/2007/08/15/poezda-kriterii-dok.html|url-status=live}}</ref> 2004 წლამდე ამ განსაზღვრებაში შედიოდნენ მატარებლები, რომელთა მარშრუტის სიგრძე იყო 700 კმ-ზე მეტი;{{sfn|Конарев|1994|с=292}} * '''პირდაპირი''' — მარშრუტი გადის ორი ან მეტი რკინიგზის ტერიტორიაზე,{{sfn|Конарев|1994|с=292}} ერთი დოკუმენტის მიხედვით;{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=163}} * '''ადგილობრივი''' — 700 კმ-ზე ნაკლები სიგრძის მარშრუტი და გადის ერთი რკინიგზის ტერიტორიალურ საზღვრებში. განსაზღვრება გამოიყენება სამგზავრო მატარებლებისთვის;{{sfn|Конарев|1994|с=292}} 2004 წლიდან გაუქმდა;<ref name="критерии" /> * '''[[საგარეუბნო მატარებელი|საგარეუბნო]]''' — მარშრუტის სიგრძე 150 კმ-ზე ნაკლები,{{sfn|Конарев|1994|с=292}} ცალკეულ შემთხვევებში — 200 კმ-მდე;{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=170}}<ref name="критерии" /> * '''[[გამჭოლი მატარებელი|გამჭოლი]]''' — მიემართება გადამუშავების გარეშე (შემადგენლობის დაშლა-აწყობა) ერთი და მეტი ტექნიკური ([[დამხარისხებელი სადგური|დამხარისხებელი]] ან [[საველე სადგური|საველე]]) სადგურის მეშვეობით;{{sfn|Конарев|1994|с=392}} * '''[[საველე მატარებელი|საველე]]''' — მიემართება ერთი ტექნიკური სადგურიდან მეორისკენ;{{sfn|Конарев|1994|с=482}} * '''[[ანაკრები მატარებელი|ანაკრები]]''' — მიაქვს ვაგონები შუალედურ სადგურებზე;{{sfn|Конарев|1994|с=380}} ** ''ანაკრებ-დასარიგებელი''; ** ''გამტანი'' — გააქვს ვაგონები უბნის ცალკეული შუალედური სადგურებიდან; * ''გადასაცემი'' — მსვლელობის მარშრუტი გადის ერთი [[რკინიგზის კვანძი]]ს საზღვრებში. ; მიმოქცევის რეგულარობის მიხედვით გამოიყენება, როგორც წესი, სამგზავრო მატარებლებისთვის, რომლებიც განსხვავდებიან '''მთელი წლის''', '''ზაფხულის''' და '''ერთჯერადად'''{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=170}} ;სიგრძის მიხედვით [[სურათი:Ungekuppelter Schubdienst SOB.jpg|thumb|[[შეერთებული მატარებელი]] [[ლოკომოტივი-მიმწოლი]]თ]] მოცემულ შემთხვევაში გამოყოფილია ისეთი მატარებლები, როგორებიცაა '''გრძელშემადგენლობიანი''', რომელთა სიგრძე იმ ნორმაზე მეტია, რომელიც დაშვებულია მოძრაობის გრაფიკის მიერ ამ უბანზე და '''გაზრდილი სიგრძის''', რომლის სიგრძე აჭარბებს განსაზღვრულ მნიშვნელობას. ასევე ეს მოიცავს '''[[შეერთებული მატარებელი|შეერთებულ მატარებელს]]''', როდესაც ერთად გადააბავენ რამდენიმე მატარებელს.{{sfn|часть=Поезд|Конарев|1994|с=311}} ;მასის მიხედვით სიგრძესთან ანალოგიაში, მოცემულ შემთხვევაში გამოიყოფა '''ზემძიმე''' მატარებლები და '''გაზრდილი მასის''' მატარებლები. პოსტსაბჭოთა სივრცეში ცნებაში ''გაზრდილი მასის'' მატარებლები ხვდებიან სატვირთო მატარებლები წონით 6000 ტონაზე მეტი.{{sfn|часть=Поезд|Конарев|1994|с=311}} ;მომსახურების ხასიათის მიხედვით * '''[[სამეურნეო მატარებელი|სამეურნეო]]''' — წარმოადგენს მოძრავ რკინიგზის საწარმოს, რომელიც მიეკუთვნება [[სალიანდაგო მეურნეობა]]ს;{{sfn|Конарев|1994|с=491}} ** ''[[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი]]''; ** ''[[სახანძრო მატარებელი|სახანძრო]]''; ** ''[[წყალდიდობის საწინააღმდეგო მატარებელი|წყალდიდობის საწინააღმდეგო]]''; ** ''ცალკეული ლოკომოტივები:'' *** ''დიპეტჩერული''; *** ''[[ლოკომოტივი-მიმწოლი]]''. * '''[[სანიტარული მატარებელი|სანიტარული]]'''. * '''[[ჯავშანმატარებელი]]'''. == მოძრაობის ორგანიზაცია == {{მთავარი|მატარებელთა მოძრაობის რეგულირების სისტემები}} [[სურათი:Zestig jaar Amsterdam Centraal Weeknummer 49-40 - Open Beelden - 54836.ogv|thumb|მატარებელთა მოძრაობის ორგანიზაცია [[ამსტერდამის ცენტრალური ვაგზალი|ამსტერდამის ცენტრალურ ვაგზალზე]] 1949 წელს]] რკინიგზის ტრანსპორტი ასრულებს გადაზიდვების დიდ მოცულობას, მაგრამ მატარებელს ფიზიკურად არ შეუძლია გადაზიდოს ეს მოცულობა მყისიერად, რადგან მისი რაოდენობა, იგივე წონაც, შეზღუდულია სადგურის შესაძლებლობებით მოათავსოს ის გვერდით ლიანდაგზე და გადაამუშაოს (დაცლა—დატვირთვა). სამგზავრო გადაყვანებში დიდ როლს თამაშობს გადაყვანების დღე-ღამისებური არათანაბრობა, როდესაც პიკის საათებში მგზავრთა ნაკადების მოცულობები მნიშვნელოვნად მატულობს, რაც ეტყობა მატარებელთა რაოდენობას. ამიტომ რკინიგზამ უნდა შეძლოს გაატაროს დიდი რაოდენობის მატარებლები, ხოლო თვითონ მატარებლებმა უნდა მიიტანონ ტვირთი საკმაოდ მალე, ანუ მაღალი სამარშრუტო სიჩქარით, რათა გაუძლონ კონკურენციას ტრანსპორტის სხვა სახეობებთან. ამას გარდა, მატარებლებმა უნდა იარონ გარკვეული ინტერვალით, რათა ერთ-ერთი მათგანის საავარიო შეფერხების შემთხვევაში, მატარებელმა, რომელიც მას უკან მიყვება, მოასწროს გაჩერება.{{sfn|Конарев|1994|с=278}} [[სურათი:141012 La Motte-Picquet – Grenelle IMG 5783.JPG|thumb|მეტროს ვაგონი [[MF 77]] ([[პარიზის მეტროპოლიტენი]]). ზევიდან შესაძლებელია შემადგენლობის სამარშრუტო ნომრის — 813-ის დანახვა]] [[სურათი:Grafico semplice binario.jpg|thumb|[[მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი]]ს მაგალითი]] იმისთვის, რომ ორგანიზაცია გაუკეთდეს მატარებელთა ასეთ ნაკადს, მაგისტრალურ რკინიგზებზე, უკვე დაწყებული [[ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზა|ლივერპული-მანჩესტერის]] (1830 წელი) და [[ნიკოლაევის რკინიგზა|სანქტ-პეტერბურგი-მოსკოვის რკინიგზებიდან]] (1851 წელი), დაინერგა ''[[მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი]]'', რომელიც განსაზღვრავს, სად, რომელი მატარებელი როდის უნდა იყოს. ხოლო მატარებელთა მოძრაობის თანამედროვე გრაფიკები არიან გეგმები არა მარტო თვითონ მატარებლების მოძრაობისა, ურთიერთშეხვედრებისა და ურთიერთგავლის ჩათვლით ([[ერთლიანდაგიანი რკინიგზა|ერთლიანდაგიან რკინიგზებზე]]), არამედ რკინიგზის მთელი საექსპლოატაციო მუშაობის, მათ შორის მასში განისაზღვრება მოძრავი შემადგენლობის და ადამიანების მუშაობის გრაფიკები, სადგურებში ვაგონების დამუშავება და მატარებელთა ზომებიც კი. ამას გარდა, გათვალისწინებულია [[ფანჯარა (რკინიგზა)|ფანჯრებიც]] ლიანდაგებზე სარემონტო-სამშენებლო სამუშაოებისთვის. მოძრაობის გრაფიკის აუცილებლობის გათვალისწინებით, მისი დარღვევა არ დაიშვება.{{sfn|Конарев|1994|с=97—98}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=160—161}} ამ გრაფიკის მიხედვით მოძრაობის ორგანიზაციისათვის, თითოეული მატარებელი იღებს ნომერს, თანაც მიმართულებაზე დამოკიდებულებით მას შეუძლია იყოს წყვილი ან კენტი (შესაძლებელია ნომრის შეცვლა მსვლელობის პროცესში). ასევე ამით, რომელი დიაპაზონიდანაა ნომერი, შეიძლება განისაზღვროს, რა მატარებელია ეს: საგარეუბნო, ჩქარი, სამეურნეო ან საერთოდ ცალკეული ლოკომოტივი.{{sfn|Конарев|1994|с=97—98}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=160—161}} ნომერის გარდა, ფორმირების სადგურში თითოეულ სატვირთო მატარებელს შესაძლებელია განსაზღვრული ინდექსი, რომელიც არ იცვლება დაშლის სადგურამდე. თუ მატარებელი არ არის გათვალისწინებული მოძრაობის გრაფიკით, მაშინ ნომერი მას ენიჭება მისი დანიშვნისას.<ref name="ПТЭ4">{{წიგნი|ნაწილი= Раздел 4.|სათაური= Правила технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации}}</ref> მეტროპოლიტენში, მოძრაობის ორგანიზაციის გასაადვილებლად, თითოეულ შემადგენლობას, რომლებიც ხაზებზე მუშაობენ, ენიჭებათ მარშრუტის ნომერი, რომელსაც თავის მხრივ შეესაბამება მთელი დღის განმავლობაში არსებული მატარებელთა მოძრაობის გრაფიკი.{{sfn|Конарев|1994|с=278}} [[სურათი:Пост Машинист 1 (56029008) ГД-М.ogv|thumb|მეტროს ვაგონ „[[ნევა (მეტროს ვაგონი)|ნევას]]“ კაბინაში ([[პეტერბურგის მეტროპოლიტენი]])]] თითოეულ მატარებელს ემსახურება სპეციალური თანამშრომელთა ჯგუფი — ''[[ლოკომოტივის ბრიგადა]]''. ამ ბრიგადაში უფროსია ''[[ლოკომოტივის ბრიგადა|ლოკომოტივის მემანქანე]]'', ის უშუალოდ მართავს მატარებელს და ყურადღებას აქცევს მოძრაობის უსაფრთხოებას. ლოკომოტივის ბრიგადის შემადგენლობაში შედის ასევე [[ლოკომოტივის ბრიგადა|ლოკომოტივის მემანქანქანის თანაშემწე]], რომელიც, როგორც მემანქანე, ყურადღებას აქცევს მოძრაობის უსაფრთხოებას, ასევე პერიოდულად, მემანქანის მითითების თანახმად, ვიზუალურად ამოწმებს მათი ლოკომოტივის ან მოტორვაგონული შემადგენლობის რამდენიმე მოწყობილობის მუშაობას. ორთქლის წევაზე ლოკომოტივის ბრიგადის შემადგენლობაში ასევე შედიოდა [[ცეცხლფარეში]], ხოლო სამგზავრო მოტორვაგონიან მატარებლებში — [[გამცილებელი (რკინიგზა)|კონდუქტორი]].<ref name="***">დაწყებული [[1980-იანი წლები]]დან საბჭოთა კავშირის მოტორსავაგონო დეპოების უმრავლესობაში კონდუქტორის თანამდებობა გაუქმდა, ხოლო მისი მოვალეობის ნაწილი (მგზავრების ვაგონებში ასვლა-ჩამოსვლისადმი ყურადღების მიქცევა) გადაეცა მემანქანის თანაშემწეს.</ref> სამგზავრო მატარებლებზე ასევე არსებობს პრაქტიკა, როდესაც მემანქანეს მიყავს მატარებელი ერთპიროვნულად, თანაშემწის გარეშე („ერთი პირის მუშაობა“). ასეთი ხერხი განსაკუთრებით გავრცელებულია საქალაქო ტრანსპორტში — მეტროპოლიტენში და ტრამვაიში. [[ჯერადი წევა|ჯერადი წევისას]], ასევე [[ლოკომოტივი-მიმწოლი]]ს გამოყენებისას, ლოკომოტივის ბრიგადების რაოდენობა ტოლია ლოკომოტივების რაოდენობის, მაგრამ ამასთან [[დამხმარე ლოკომოტივი|დამხმარე ლოკომოტივების]] მემანქანეები უშუალოდ ექვემდებარებიან წამყვანი ლოკომოტივის (მოძრაობის მიმართულებით პირველი ლოკომოტივი) მემანქანეს.{{sfn|Конарев|1994|с=213}}<ref name="ПТЭ4" /> შორეული მგზავრობის სამგზავრო მატარებლებზე სალოკომოტივე ბრიგადას არ შეუძლია ყურადღება მიაქციოს მთელ შემადგენლობას და მოემსახუროს მგზავრებს, ამიტომ ინიშნება ''[[სამატარებლო ბრიგადა]]'', რომელიც შედგება მატარებლის უფროსისგან, მატარებლის ელექტრომექანიკოსისგან და [[გამცილებელი (რკინიგზა)|გამცილებლებისგან]].{{sfn|Конарев|1994|с=312}} [[ვაგონ-რესტორანი|ვაგონ-რესტორნებს]] და [[საფოსტო ვაგონი|საფოსტო ვაგონებს]] ასევე ემსახურებიან შესაბამისი თანამშრომლები. სამეურნეო მატარებლებზე შეიძლება დაინიშნოს სამუშაოთა ხელმძღვანელი ან მისი უფლებამოსილი პირი, ხოლო მატარებლებზე, რომლებზეც ხორციელდება მანევრები — [[მატარებელთა შემადგენელი]].<ref name="ПТЭ4" /> [[სურათი:Semaphore.JPG|thumb|[[სემაფორი|სემაფორები]] [[ლუქსემბურგი|ლუქსემბურგში]], იმყოფებიან დაკეტილ მდგომარეობაში]] {{მთავარი|რკინიგზის შუქნიშნური სიგნალიზაცია}} პირველ წლებში რკინიგზებზე მატარებლები დროის ინტერვალით იყვნენ გამოყოფილი. მაგრამ ამ მეთოდმა მალევე აჩვენა საკუთარი არაეფექტურობა, ამიტომ დაიწყეს სივრცის მიხედვით დაყოფა.<ref>{{წიგნი| პასუხისმგებელი= ред. Е. Н. Боравская, К. А. Ермаков| სათაური= История железнодорожного транспорта России| გამომცემლობა= АООТ «Иван Фёдоров»| ადგილი= СПб.| წელი= 1994| ტომი= 1| ფურცელი= 253| isbn= 5-859-52-005-0}}</ref> თავიდან უბანზე ორ სადგურს შორის (''[[გადასარბენი]]'') დაიშვებოდა მხოლოდ ერთი მატარებლის ყოფნა, რისი კონტროლისათვისაც ჯერ დაიწყო [[სემაფორი|სემაფორების]] გამოყენება, როგორც გემებზე, ხოლო მოგვიანებით — [[რკინიგზის შუქნიშანი|შუქნიშნების]]. ნორმალურ მდგომარეობაში შუქნიშანი აჩვენებს ამკრძალავ სიგნალს, ხოლო მოძრაობა დასაშვებია მხოლოდ მაშინ თუ გადასარბენი მის უკან თავისუფალია. როდესაც ერთი გადასარბენის სიგრძე უკვე გახდა საკმაოდ დიდი მოძრაობის შეზღუდვის დასაყოფად და დასაწყებად, დაიწყეს გადასარბენების დაყოფა რამდენიმე ნაწილებად — ''[[ბლოკ-უბანი|ბლოკ-უბნებად]]''. ბლოკ-უბნის სიგრძე დამოკიდებულია ერთი და იმავე მიმართულებით მოძრავ მატარებლებს შორის არსებულ საანგარიშო ინტერვალებზე, ლიანდაგის პროფილზე, მოძრაობის სიჩქარეზე, მატარებელთა წონაზე და სიგრძეზე, ასევე მუხრუჭების ეფექტურობაზე. ჩვეულებრივ ბლოკ-უბნები არიან სიგრძით 1 კილომეტრიდან. პირველი შუქნიშნები აჩვენებდნენ მხოლოდ დასაშვებ და ამკრძალავ სიგნალებს, მაგრამ თანამედროვე შუქნიშნებს უკვე შეუძლიათ აჩვენონ რამდენი ბლოკ-უბანია წინ თავისუფალი, რისი საშუალებითაც მემანქანეებს შეუძლიათ წინასწარ იცოდნენ წინ არსებულ ლიანდაგზე მდგომარეობა, ამიტომ შესაძლებლობისას და აუცილებლობისას ატარონ მატარებლები უფრო მაღალი სიჩქარით.{{sfn|Конарев|1994|с=42}}{{sfn|Конарев|1994|с=383}}{{sfn|Конарев|1994|с=382}} მაგრამ რადგან მემანქანისთვის ძნელია ყოველთვის დაინახოს შუქნიშანი, რაც განსაკუთრებით აქტუალურია [[მაღალსიჩქარიანი მიწისზედა ტრანსპორტი|მაღალსიჩქარიანი მოძრაობისას]], ამიტომ საკმაოდ ფართო გავრცელება მოიპოვა ''[[ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია|ავტომატურმა სალოკომოტივე სიგნალიზაციამ]]''. ასეთ შემთხვევაში მემანქანის კაბინაში მდებარეობს ზომებით მცირე შუქნიშანი, რომელიც ლიანდაგის წინ მდებარე შუქნიშნის ჩვენებების დუბლირებას ახდენს. შუქნიშნის მიერ გამოცემულ ჩვენებას მემანქანის კაბინა იღებს ლიანდაგიდან დაშიფრული სიგნალის სახით.{{sfn|Конарев|1994|с=18}} [[სურათი:Zugansage Bielefeld Hbf.jpg|thumb|სამატარებლო დისპეტჩერის პოსტი [[ბილეფელდის ვაგზალი|ბილეფელდის ვაგზლის]] შენობაში]] {{მთავარი|სამატარებლო დისპეტჩერი|დისპეტჩერული ცენტრალიზაცია|რკინიგზის სადგურის მორიგე}} იმისათვი, რომ მატარებელთა მოძრაობის დადგენილი გრაფიკი დაცული იყოს, აუცილებელია კონტროლი. ამისათვის უპირველეს ყოვლისა რკინიგზის ლიანდაგს ყოფენ განსაზღვრულ უბნებად (ჩვეულებრივ 100—150 კმ) — ''უბნები'', რომელთაგან თითოეულზე ინიშნება ხელმძღვანელი — ''[[სამატარებლო დისპეტჩერი]]''. ეს თანამშრომელი ვალდებულია მის ხელთ არსებული ყველა ტექნიკური საშუალებების დახმარებით უზრუნველყოს მატარებელთა მოძრაობის გრაფიკის შესრულება, ხოლო თუ ხდება გრაფიკის დარღვევა, მაშინ შეიყვანოს დაგვიანებული მატარებლები ისევ გრაფიკში, რისთვისაც შეუძლია სხვა მატარებლების მოძრაობის რეგულირება. ზუსტად ამიტომ სამატარებლო დიპეტჩერის ბრძანებები ექვემდებარება უსიტყვო შესრულებას. გარდა ამისა, მემანქანეები და სხვა თანამშრომლები, რომლებიც მატარებლებს ემსახურებიან, ემორჩილებიან ასევე ''[[რკინიგზის სადგურის მორიგე|რკინიგზის სადგურის მორიგის]]'' ბრძანებებს, რომლებიც თავის მხრივ ასევე ემორჩილებიან სამატარებლო დისპეტჩერებს.{{sfn|Конарев|1994|с=278}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=167—168}} == მოწყობილობა == === ენერგეტიკა === მატარებლის ენერგეტიკა წარმოადგენს გენერირებადი და ენერგომოხმარების მოწყობილობების მთლიანობას, ამავე დროს სისტემების, რისი საშუალებებითაც უზრუნველყოფილია მათი ექსპლოატაცია. მატარებლის მიერ მოხმარებული ენერგიის ძირითადი მოცულობა გამოიყენება წევისათვის, ანუ მატარებლის მოძრაობაში მოყვანისათვის. ენერგიის ნაწილი ხმარდება დამხმარე სისტემებს, სამგზავრო ვაგონების გათბობის, განათების და ვენტილაციის სისტემების ჩათვლით.{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=125}} [[სურათი:Dinamotor.jpg|thumb|გარდაქმნელი ДК-604, რომელიც დგას [[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლებზე]] [[ЭР1]] და [[ЭР2]]. მარცხენა ნაწილი — [[ელექტროძრავა]], მარჯვენა — [[ელექტრო გენერატორი]]]] მათი უმრავლესობის მუშაობისათვის (განათება, [[გათბობა]], [[ვენტილაცია]], საკვების მომზადება [[ვაგონ-რესტორანი|ვაგონ-რესტორნებში]]) გამოიყენება ელექტრობა. მისი ერთ-ერთი წყაროა ელექტრომომარაგების ავტონომიური სისტემა, რომელიც მოიცავს [[ელექტრო გენერატორი|ელექტრო გენერატორებს]] და [[ელექტრული აკუმულატორი|ელექტრულ აკუმულატორულ]] ბატარეებს. მუდმივი დენის გენერატორი მოძრაობაში მოდის [[გოგორწყვილი|გოგორწყვილების]] ღერძებიდან [[ღვედური გადაცემა|ღვედური]] ან [[კარდანული გადაცემა|კარდანული]] გადაცემის დახმარებით. ძაბვა გენერატორზე შეადგენს 50 ვოლტს, ხოლო მისი სიმძლავრე — დაახლოებით 10 კილოვატს. იმ შემთხვევაში, თუ ვაგონი აღჭურვილია კონდიცირების სისტემით, ძაბვა გენერატორზე შეადგენს 110 ვოლტს, ხოლო მისმა სიმძლავრემ შეიძლება მიაღწიოს 30 კილოვატს. ამ შემთხვევაში ხშირად მიმართავენ [[ცვლადი დენის გენერატორი|ცვლადი დენის გენერატორს]] და [[დენის გამმართველი|დენის გამმართველს]]. ცვლადი დენის მისაღებად ([[ფლუორესცენტური ნათურა|დღის შუქის ნათურების]], [[რადიო]]აპარატურების, [[ელექტროსაპარსი|ელექტროსაპარსების]] შესაერთებელი დენის ბუდეების და სხვა მცირესიმძლავრიანი მოწყობილობების კვებისთვის) იყენებენ მუდმივი დენიდან ცვლად დენზე გადასასვლელ სამანქანო, ან [[ნახევარგამტარი|ნახევარგამტარულ]] გარდამქმნელებს. აკუმულატორული ბატარეა გამოიყენება გენერატორის რეზერვირებისთვის დაბალსიჩქარიანი მოძრაობის დროს, ასევე აღიქვავს დატვირთვის პიკებს. ასეთი სისტემის ძირითადი ნაკლია — მოძრაობისადმი წინააღმდეგობის გაზრდა 10 %-მდე.<ref name="БЭТ-энерг-ваг">{{წიგნი|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ტომი= 4|ფურცელი= 135—138, 149—153|isbn= }}</ref> [[სურათი:VL10p-1035 Adler.jpg|thumb|ელმავალი [[ВЛ10]], ზამთრის პერიოდში სამგზავრო მატარებლების ტარებისათვის მოდერნიზებული — დამატებულია გათბობის მაღალვოლტიანი ჯაჭვის კაბელი.]] ჩქაროსნულ და მაღალსიჩქარიან მატარებლებზე მატარებლების ელექტრომომარაგებისათვის გამოიყენება ვაგონი-[[ელექტროსადგური]]. ის აღჭურვილია დიზელ-გენერატორული მოწყობილობით და ძირითადად, ყენდება მატარებლის წინა ნაწილში, პირდაპირ ლოკომოტივის უკან. [[დიზელმატარებელი|დიზელმატარებლებზე]] დაბალი ძაბვის მისაღებად გამოიყენება დამხმარე გენერატორები, რომლებიც ბრუნვაში მოდის [[დიზელ-გენერატორი|დიზელ-გენერატორული მოწყობილობიდან]]. მუდმივი დენის [[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლებზე]] გენერატორი მდებარეობს ერთ [[ლილვი|ლილვზე]] [[დინამოტორი|დინამოტორთან]], რომელიც იმყოფება ვაგონქვეშ, ასევე ხშირად იყენებენ მაღალვოლტიან ნახევარგამტარულ გარდამქმნელებს. ცვლადი დენის ელექტრომატარებლებზე დაბალ ძაბვას იღებენ წევის ტრანსფორმატორისგან, სადაც საკონტაქტო ქსელის ძაბვა მცირდება აუცილებელ (დაახლოებით 220 ვოლტი). შემდეგ ერთფაზიანი დენი სამანქანო გარდაქმნელში გარდაიქმნება სამფაზიანში. ცვლადი დენისგან მუდმივი დენის მიღებისათვის, გამოიყენება დენის გამმართველები. მეტროპოლიტენის ვაგონებზე მართვის ჯაჭვები და განათება კვებას იღებენ აკუმულატორული ბატარეებიდან (ის იტენება საკონტაქტო რელსისგან [[რეზისტორი|რეზისტორების]] ნაკრების დახმარებით), ან სტატიკური გარდამქმნელისგან.<ref name="БЭТ-энерг-ваг" /> [[სურათი:Gaz52 kirov.jpg|thumb|სატვირთო ავტომობილი [[ГАЗ-52]], რომელიც გამოიყენება ნახშირის მისატანად სამგზავრო ვაგონებთან]] გათბობის ქსელის კვებისთვის საჭიროა მაღალი ძაბვა (მაგისტრალურ რკინიგზებზე — დაახლოებით 3000 ვოლტი), რომელიც მოდის ლოკომოტივიდან. მუდმივი დენის ელმავალზე მატარებლის გათბობის ქსელზე კვება მოდის პირდაპირ [[საკონტაქტო ქსელი]]დან, ცვლადი დენის ელმავალზე — საკონტაქტო ქსელის ძაბვა (25 კილოვოლტი), წევის ტრანსფორმატორზე არსებული დამატებითი გრაგნილის დახმარებით მცირდება 3 კილოვოლტამდე, რის შემდეგაც მიეწოდება გათბობის ქსელს. თბომავალზე შეიძლება მდებარეობდეს სპეციალური გენერატორი, რომელიც გამოიმუშავებს 3 კილოვოლტ ძაბვას; წინააღმდეგ შემთხვევაში — სამგზავრო ვაგონებში გათვალისწინებულია გათბობა საწვავის დახმარებით ([[ნახშირი]], შეშა, [[ტორფი]]). მეტროპოლიტენის ვაგონებში, რომლებიც მუშაობენ ღია მონაკვეთებში (მაგალითად, [[მოსკოვის მეტროპოლიტენი]]ს [[ფილიოვის ხაზი]]), ასევე [[ტრამვაი]]ს ვაგონებში ელექტროღუმელები პირდაპირ არის შეერთებული [[საკონტაქტო ქსელი|საკონტაქტო ქსელთან]] (ან [[საკონტაქტო რელსი|საკონტაქტო რელსთან]]). მაღალი ძაბვა ასევე შეიძლება მოდიოდეს არა მარტო ლოკომოტივიდან, არამედ ვაგონ-ელექტროსადგურიდანაც. ხშირად ლოკომოტივიდან ვაგონებზე შეიძლება მიეწოდებოდეს დაბალი ძაბვაც — განათების ქსელის, ვენტილაციის და ა.შ. კვებისთვის, რაც საშუალებას იძლევა არ იქნას გამოყენებული ელექტრომომარაგების ავტონომიური სისტემა.<ref name="БЭТ-энерг-ваг" /> [[რეფრიჟერატორული ვაგონი|რეფრიჟერატორულ ვაგონებზე]] სამაცივრე მოწყობილობების მუშაობისათვის ასევე აუცილებელია ელექტროენერგია. მისი მიღებისთვის გამოიყენება დიზელ-გენერატორული მოწყობილობები, რომლებიც მდებარეობენ ან თვითონ ვაგონში, ან ცალკეულ ვაგონ-ელექტროსადგურში, თანაც ხშირად ვაგონ-ელექტროსადგურზე გადააქვთ გასაცივებელი მოწყობილობები.<ref name="БЭТ-энерг-ваг" /> === სამუხრუჭე მოწყობილობა === {{მთავარი|რკინიგზის მუხრუჭი}} თანამედროვე მატარებლებს შეიძლება ქონდეთ წონა ათასობით და შეიძლება ათობით ათას ტონებში, რომლებიც გადაადგილდებიან რელსებზე მნიშვნელოვანი სიჩქარეებით, რომელმაც მაღალსიჩქარიანი მატარებლებისათვის შეიძლება მიაღწიოს 300 კმ/სთ-ზე მეტს. როგორც შედეგი, მატარებელს აქვს კოლოსალური [[კინეტიკური ენერგია]], იმიტომ, რომ ის მოძრაობს, როგორც წესი, გლუვი [[ლითონი]]ს გოგორწყვილებით გლუვ რელსებზე. ასეთ სიტუაციებში მუხრუჭების ეფექტურობაა აქვს მთავარი მნიშვნელობა, მასზე დამოკიდებულია რამდენად გრძელი იქნება [[სამუხრუჭე მანძილი]]. რკინიგზის მუხრუჭები განსხვავდებიან [[დამუხრუჭების ძალა|დამუხრუჭების ძალის]] შექმნის თვისებებით.{{sfn|Конарев|1994|с=448}}<ref name="АТПС">{{წიგნი|ავტორი= Афонин Г. С. и др.|სათაური= Автоматические тормоза подвижного состава|პასუხისმგებელი= |წყარო= http://www.academia-moscow.ru/ftp_share/_books/fragments/fragment_21439.pdf|ადგილი= М.|გამომცემლობა= Издательский центр «Академия»|წელი= 2013|ტომი= |ფურცელი= 320|ფურცლები= 5, 6|isbn= 978-5-7695-9687-2|archive-date= 2014-07-14|archive-url= https://web.archive.org/web/20140714205312/http://academia-moscow.ru/ftp_share/_books/fragments/fragment_21439.pdf}}</ref> [[სურათი:Selbstentladewagen-Fccs-Axle.jpg|thumb|ხედი [[სამუხრუჭე ხუნდი|სამუხრუჭე ხუნდზე]] და [[სამუხრუჭე ბერკეტული გადაცემა|სამუხრუჭე ბერკეტული გადაცემის]] ნაწილი]] ყველაზე უფრო მეტად გავრცელებულია ''ფრიქციული'' მუხრუჭები, რომლებიც სამუხრუჭე ეფექტის შესაქმნელად იყენებენ ხახუნის ძალას, რომელიც იქმნება [[სამუხრუჭე ხუნდი|ხუნდების]] მიჭერით გოგორწყვილების ლითონის ზედაპირზე, ან [[სამუხრუჭე დისკი|სამუხრუჭე დისკზე]] მიჭერით. ადრინდელ მატარებლებზე ხუნდები ეჭირებოდნენ ხელით სპეციალური თანამშრომლების — ''დამმუხრუჭებლების'' მიერ. მაგრამ ამ შემთხვევაში დამუხრუჭების ეფექტურობა დამოკიდებული იყო თანამშრომელთა ფიზიკურ ძალაზე, ასევე ამუშავების სიჩქარე იყო შედარებით დაბალი. ამიტომ დღეისათვის ხელის მუხრუჭებს იყენებენ მხოლოდ, როგორც [[სადგომი მუხრუჭი|სადგომი მუხრუჭებად]]. უკვე 1869 წელს დამმუხრუჭებლების შემცვლელად გამოჩნდა [[შეკუმშული ჰაერი]], რომელიც იქმნება [[ძრავ-კომპრესორი|კომპრესორული მოწყობილობებით]] და ინახება ''მთავარ რეზერვუარებში''. რამდენიმე ატმოსფეროიანი წნევის ქვეშ (ნორმალური სამომსახურეო დამუხრუჭებისას — დაახლოებით ორის) ეს შეკუმშული ჰაერი რეზერვუარიდან ''[[სამუხრუჭე მაგისტრალი]]ს'' გავლით მიეწოდება [[სამუხრუჭე ცილინდრი|სამუხრუჭე ცილინდრს]] და შემდეგ [[სამუხრუჭე ბერკეტული გადაცემა|ბერკეტული გადაცემის]] დახმარებით აიძულებს ხუნდებს მიეჭიროს გოგორწყვილებს ან სამუხრუჭე დისკებს რამდენიმე ტონის ძალით. 1872 წელს [[ჯორჯ ვესტინგჰაუზი|ჯორჯ ვესტინგჰაუზმა]] გადაამუშავა პნევმატური მუხრუჭის კონსტრუქცია და შექმნა [[ვესტინგჰაუზის ჰაერის მუხრუჭი|ავტომატიური]], რომელიც მაგისტრალის გაწყვეტისას, მაგალითად მატარებლის გადახსნისას, მყისიერად იწვევს ექსტრენულ დამუხრუჭებას. ასევე ადრე პნევმატურ მუხრუჭებს არ ქონდათ შესაძლებლობა სამუხრუჭე ცილინდრებში დაერეგულირებინათ ჰაერის წნევა და შესაბამისად, დამუხრუჭების ძალა. შემდგომში შეიქმნა პნევმატური მუხრუჭები, რომლებსაც უკვე შეეძლოთ ამის გაკეთება. კერძოდ, ასეთი ტიპისაა [[პოსტსაბჭოთა სივრცე|პოსტსაბჭოთა სივრცის]] რკინიგზებში გამოყენებული [[მატროსოვის მუხრუჭი]], რომელიც გამოიყენება 1930-იანი წლების დასაწყისიდან. კონსტრუქციის შემდგომი გაუმჯობესება გახდა ''ელექტროპნევმატური მუხრუჭი'', რომელშიც გამოიყენება ჰაერის ცილინდრებში მიწოდების ელექტრული მართვა, რის გამოც მუხრუჭები მთელ მატარებელში ამუშავდება პრაქტიკულად ერთდროულად (სუფთა პნევმატური დამუხრუჭებისას ჰაერის ტალღა მოძრაობს [[ბგერის სიჩქარე|ბგერის სიჩქარით]], ანუ გარკვეული დაგვიანებით), რაც განსაკუთრებით აქტუალურია გრძელ სატვირთო მატარებლებზე, ასევე სამგზავრო მატარებლებზე.{{sfn|Конарев|1994|с=448}}{{sfn|Конарев|1994|с=449}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=132}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=133}}{{sfn|Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта|1994|с=134}} [[სურათი:Z 50000 - Frein magnétique 01.jpg|thumb|ელექტრომატარებელ [[Z 50000]]-ის ურიკა. ქვემოთ მდებარეობს [[მაგნიტორელსური მუხრუჭი]]ს ხუნდი]] პნევმატური მუხრუჭების ძირითადი ნაკლი მდგომარეობს იმაში, რომ მუხრუჭების ეფექტი დამოკიდებულია გოგორწყვილების [[რელსი|რელსებზე]] [[ხახუნი|ხახუნის ძალაზე]], თანაც რელსები შეიძლება დაბინძურებული იყოს. გარდა ამისა, პნევმატური მუხრუჭების არასწორი გამოყენებისას შესაძლებელია გოგორწყვილების გაჭედვა; ამასთან, შეიძლება მოხდეს გოგორწყვილების ზედაპირების დაზიანება (ლითონის დადუღება ან წაკვეთა). ამიტომ არსებობენ ფრიქციული მუხრუჭები, რომლებშიც სამუხრუჭე ხუნდები მიეჭირება პირდაპირ რელსებზე, ხოლო სამუხრუჭე ეფექტი იქმნება მაგნიტური ველის ხარჯზე, რისთვისაც ხუნდები აღჭურვილია [[ინდუქციურობის ხვიარა|ინდუქციურობის ხვიარებით]], რომელიც ასეთ შემთხვევაში გადაქცეულია [[ელექტრომაგნიტი|ელექტრომაგნიტად]]. მუხრუჭის ასეთ სახეს ეწოდება ''[[მაგნიტორელსური მუხრუჭი|მაგნიტორელსური]] (ელექტრომაგნიტური სარელსო მუხრუჭი)'' და ის საკმაოდ ეფექტურია, განსაკუთრებით მაღალ სიჩქარეებზე. მას იყენებენ მაღალსიჩქარიან მატარებლებში, სამრეწველო ტრანსპორტში და განსაკუთრებით [[ტრამვაი]]ში.{{sfn|Конарев|1994|с=222}} [[სურათი:Прибытие поезда метро на станцию Невский проспект (2019).ogg|thumb|მეტროს მატარებლის შემოსვლა სადგურზე [[ნევის პროსპექტი (მეტროს სადგური)|ნევის პროსპექტი]] ([[პეტერბურგის მეტროპოლიტენი]]). დამახასიათებელი დაღმავალი გუგუნი — გენერატორულ რეჟიმში მომუშავე წევის ელექტროძრავების ''სიმღერა'']] ''დინამიკური დამუხრუჭებისას'' სამუხრუჭე ეფექტი იქმნება ძრავის გამოყენების ხარჯზე, რაც საშუალებას იძლევა თავი ავარიდოთ სამუხრუჭე ხუნდების ცვეთას.<ref name="АТПС" /> წევის მოძრავი შემადგენლობის ძირითადი ნაწილი აღჭურვილია [[წევის ელექტროძრავა|წევის ელექტროძრავებით]], რომლებსაც გააჩნიათ [[ელექტრო მანქანების შექცევადობა|შექცევადობა]], ანუ მათი გამოყენება შესაძლებელია, როგორც [[ელექტრო გენერატორი|ელექტრო გენერატორები]], რითაც მატარებლის კინეტიკური და პოტენციური ენერგიები გარდაიქმნება [[ელექტროენერგია]]დ. ამ ''[[ელექტრული დამუხრუჭება|ელექტრულ დამუხრუჭებას]]'' შექმნილი ელექტროენერგიის გამოყენების ტიპის მიხედვით განასხვავებენ ''[[რეკუპერაციული დამუხრუჭება|რეკუპერაციულ დამუხრუჭებად]]'', როდესაც ეს ენერგია მუხტავს წევის აკუმულატორულ ბატარეებს (ანალოგიური პრინციპს იყენებს [[ჰიბრიდული ავტომობილი]]) ან მიეწოდება [[საკონტაქტო ქსელი]]დან (საკონტაქტო [[ელმავალი|ელმავლებს]] და [[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებლებს]]) სხვა მომხმარებლებს (მაგალითად, უბანზე სხვა მატარებლებს), ''[[რეოსტატური დამუხრუჭება]]'', როდესაც ელექტროენერგიას გარდაქმნიან თბოენერგიად [[სამუხრუჭე რეზისტორი|სპეციალურ რეზისტორებში (რეოსტატებში)]], ასევე ''[[რეკუპერაციულ-რეოსტატული დამუხრუჭება]]'', რომელშიც ერთმანეთს ერწყმება ორივე ეს სახეობა (მაგალითად, მაღალ სიჩქარეებზე — რეკუპერაციული დამუხრუჭება, ხოლო უფრო დაბალ სიჩქარეებზე — რეოსტატული).{{sfn|Конарев|1994|с=514}} მატარებლებზე შეიძლება გამოყენებული იქნეს [[რევერსიული დამუხრუჭება]]ც, ანუ ძრავის უკუჩართვით. ამ დამუხრუჭებისას მემანნქანეს გადაყავს ძრავი უკანა სვლაზე. ასეთი დამუხრუჭება გამოიყენებოდა ჯერ კიდევ [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლებზე|]] (კონტრორთქლი), სადაც ის გამოჩნდა საკმაოდ ეტექტური. მისი გამოყენება შესაძლებელია მოძრავ შემადგენლობაზეც წევის ელექტროძრავებითაც, მაგრამ ამასთან გათვალისწინებული უნდა იყოს, რომ უკუჩართვის რეჟიმი (კონტრდენი) ელექტრომანქანებისთვის ახლოსაა საავარიოსთან, ამიტომ შეიძლება გამოყენებული იქნას მხოლოდ მცირე სიჩქარეებისას. მიუხედავად ამისა, დამუხრუჭების ამ ტიპმა გამოყენება მოიპოვა იმპულსური რეგულირების ცვლადი დენის ელმავლებში, მათ შორის საბჭოთა კავშირის ყველაზე უფრო ძლიერ სერიულ ლოკომოტივებში — [[ВЛ85]].{{sfn|Конарев|1994|с=514}} მაღალსიჩქარიან მატარებლებში შეიძლება გამოყენებული იქნას ''[[აეროდინამიური მუხრუჭი]]'', როგორც [[ავიაცია]]ში. ამისათვის ვაგონები აღიჭურვებიან გამოსაწევი ფარებით, რომლებიც დამუხრუჭებისას გამოიწევიან, მოქმედებენ [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებში]] [[სპოილერი (ავიაცია)|სპოილერების]] ანალოგიურად.<ref name="АТПС" /> ასეთი მუხრუჭი გამოიყენება [[იაპონია|იაპონურ]] ელექტრომატარებლებში ''[[Fastech 360]]'', თანაც ფარების ფორმის გამო ამ ელექტრომატარებელმა მიიღო დასახელება ''„კატის ყურებიანი სინკანსენი“''. === სიგნალები === [[სურათი:Ot Shuvalovo do Udelnoi na ER2.ogv|thumb|საგარეუბნო მატარებლით მგზავროვა (ელექტრომატარებელი [[ЭР2|ЭР2-1290]]) მონაკვეთზე [[შუვალოვო (სადგური)|შუვალოვო]]—[[ოზერკი (ბაქანი)|ოზერკი]]—[[უდელნაია (ბაქანი)|უდელნაია]] ([[სანქტ-პეტერბურგი]]). ისმის სიგნალი „მატარებლის გაშვება“ და „შემატყობინებელი“ (სამგზავრო ბაქნებთან და [[სარკინიგზო გადასასვლელი|სარკინიგზო გადასასვლელთან]] მიახლოების შესახებ).]] მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად მატარებლისათვის აუცილებელია სიგნალები, რომლებიც ნაადრევად იტყობინებიან მათი მოახლოების შესახებ, ასევე შეუძლიათ გაფრთხილება, რომელ მხარეს მიემგზავრება მატარებელი. ამას გარდა, ხმოვანი სიგნალებით მემანქანეს შეუძლია შეასრულოს ინფორმაციის გაცვლა ლიანდაგზე მომუშავეებთან, მათ შორის გასცეს განკარგულებები მატარებელთა შემადგენელებს და ვაგონების შემმოწმებლებს.{{sfn|Конарев|1994|с=389}} მატარებლის მოახლოებაზე გაფრთხილების აუცილებლობა გამოჩნდა უკვე პირველი სარკინიგზო მაგისტრალის — [[ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზა|ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზის]] გახსნის დროს, როდესაც იმავე დღეს ცნობილი ორთქლმავალი „[[რაკეტა (ორთქლმავალი)|რაკეტა]]“ [[მატარებლის შეჯახება|შეეჯახა]] დეპუტატ [[უილიამ ჰასკისონი|უილიამ ჰასკისონს]], რის შედეგადაც იგი რამდენიმე საათის შემდეგ გარდაიცვალა. პირველ ლოკომოტივებზე ხმოვანი სიგნალის მისაცემად იყენებდნენ ''[[ზარი (საკრავი)|ზარებს]]'', რომელიც მოგვიანებით შეცვალეს ''[[სასტვენი|სასტვენებმა]]'' და ''[[ტიფონი (მოწყობილობა)|ტიფონებმა]]'' პნევმატიური გადამყვანი მექანიზმით (ორთქლი (ორთქლმავლებზე) ან შეკუმშული ჰაერი). სასტვენები განკუთვნილია დაბალი ხმოვანობის, ხოლო ტიფონები — მაღალი ხმოვანობის სიგნალების გასაცემად. ტიფონის სიგნალის ნორმალური [[ხმის წნევა|ხმის სიმაღლის დონე]] 5 მეტრის მანძილზე შეადგენს დაახლოებით 120 დეციბალს ტონის სიხშირისას 360—380 ჰერცი, ხოლო სასტვენის სიგნალს 5 მეტრის მანძილზე აქვს ხმის დონე 105 დეციბალი ძირითადი ტონის სიხშირისას დაახლოებით 1200 ჰერცი.<ref name="****">შედარებისთვის: 110 დეციბალი — მომუშავე ტრაქტორის ხმის დონე 1 მეტრის მანძილზე; 150 დეციბალი — რეაქტიული თვითმფრინავის ხმის დონე აფრენისას</ref> მაღალი ხმოვანების სიგნალები მკაფიოდ უნდა ისმოდეს სამუხრუჭე მანძილის საზღვრებში, ანუ ერთ კილომეტრზე მეტ მანძილზე, მაგრამ დასახლებულ პუნქტებში ცდილობენ გამოიყენონ იშვიათად, მხოლოდ სავარაუდო უბედური შემთხვევების თავიდან ასაცილებლად, მაგალითად ადამიანებთან ან ავტომანქანებთან.{{sfn|Конарев|1994|с=389}} [[სურათი:Gare Montparnasse, Paris 6 April 2014 005.jpg|thumb|ელექტრომატარებლების [[TGV Atlantique]]-ის და [[VB 2N]]-ის ([[მონპარნასის ვაგზალი]]) ''[[მატარებლის ბოლო ვაგონი|ბოლო ვაგონები]]'']] ხმოვან სიგნალებს განასხვავებენ რაოდენობით და სიგნალის ხანგრძლივობით. მაგალითად, სამი მოკლე ხმოვანი სიგნალი ნიშნავს „სდექ“, ხოლო ერთი გრძელი — „მატარებლის გაშვება“.{{sfn|Конарев|1994|с=390}} {| class="wikitable" |+ ზოგიერთი ხმოვანი სიგნალების მაგალითები, რომლებსაც გაცემენ მატარებლების მემანქანეები პოსტსაბჭოთა სივრცის რკინიგზებზე:<ref>{{წიგნი|ავტორი=|ნაწილი= Глава 8. Звуковые сигналы|სათაური= Инструкция по сигнализации на железных дорогах Российской федерации. ЦРБ-757|პასუხისმგებელი=|წყარო= http://www.rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl8.htm|ადგილი=|გამომცემლობა= Транспорт (издательство)|წელი= 2005|ტომი=|isbn=|archive-date= 2007-10-26|archive-url= https://web.archive.org/web/20071026084605/http://www.rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl8.htm}}</ref> |- !სიგნალი||მნიშვნელობა||როდის გაიცემა |- |rowspan=2 |3 მოკლე||„სდექ“||ამკრძალავ სიგნალთან მიახლოებისას. |- |სრული გაჩერების სიგნალი||გაიცემა მატარებლის სრული გაჩერების შემდეგ. |- |rowspan=2 |ერთი გრძელი||„მატარებლის გაშვება“||მატარებლის სვლის დაწყებისას. |- |შემატყობინებელი სიგნალი||რკინიგზის გადასასვლელთან, გვირაბებთან, სამგზავრო ბაქნებთან, მოსახვევებთან, სალიანდაგო სამუშაოების ჩატარებისადგილებთან მიახლოებისას. ცუდი მხედველობის პირობებში სიარულისას (ქარბუქი, ნისლი და ა.შ.). ადამიანებთან შეჯახების გაფრთხილებისას. ორლიანდაგიან უბნებზე მატარებელთა შეხვედრისას: პირველი სიგნალი — შემხვედრ მატარებელთან მიახლოებისას, მეორე — მის ბოლო ვაგონთან მიახლოებისას. |- |rowspan=2 |ერთი მოკლე, ერთი გრძელი||შემატყობინებელი არასწორ ლიანდაგზე მსვლელობისას<ref name="*****">მაგალითად მარჯვენამხრივი მოძრაობის შემთხვევაში — მარცხენა მხარეს</ref>||იგივე შემთხვევებში, როგორიც იყო ჩვეულებრივი შემატყობინებელი სიგნალისას. |- |სიფხიზლის სიგნალი||არასწორი ლიანდაგიდან სადგურში მატარებლის მიღებისას. ამკრძალავი სიგნალის მაჩვენებელ შუქნიშანთან მიახლოებისას, მისი გავლის ნებართვის არსებობის შემთხვევაში. ამკრძალავი, ან გაურკვეველი სიგნალის მაჩვენებელი შუქნიშნის გავლისას. |- |} მატარებელთა ხილული სიგნალები განკუთვნილია შემადგენლობის ''[[საწყისი ვაგონი]]ს'' და ''[[მატარებლის ბოლო ვაგონი|ბოლო ვაგონის]]'' აღსანიშნავად, ანუ აჩვენებენ რომელ მხარეს მიემართება მატარებელი. ხილულ სიგნალებს ასევე მიაკუთვნებენ [[პროჟექტორი|პროჟექტორსაც]], რომელიც ნიშნავს მატარებლის თავს; მას შეიძლება დაემატოს ფარებიც. როგორც წესი მატარებლის ბოლო აღინიშნება წითელი ფერის სიგნალებით, ან შუქამრეკლიანი წითელი დისკით.<ref>{{წიგნი|ავტორი=|ნაწილი= Глава 7. Сигналы, применяемые для обозначения поездов, локомотивов и других подвижных единиц.|სათაური= Инструкция по сигнализации на железных дорогах Российской федерации. ЦРБ-757|პასუხისმგებელი=|წყარო= http://www.rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl7.htm|ადგილი=|გამომცემლობა= Транспорт (издательство)|წელი= 2005|ტომი=|isbn=|archive-date= 2009-01-31|archive-url= https://web.archive.org/web/20090131211100/http://rtsdizel.ru/teplovoz/instrsignal1/gl7.htm}}</ref> === კონტროლის და უსაფრთხოების ხელსაწყოები === {{მთავარი|ლოკომოტივის უსაფრთხოების მოწყობილობები|ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია|ავტოსტოპი (რკინიგზა)}} [[სურათი:CTA Cab-signal-display.jpg|thumb|სალოკომოტივე შუქნიშანი მაქსიმალურად დასაშვები სიჩქარის მითითებით. [[ჩიკაგოს მეტროპოლიტენი]]]] მატარებლის მოძრაობის უსაფრთხოების ასამაღლებლად მასზე აღჭურვილია სხვადასხვა ხელსაწყოები და მოწყობილობები, რომელთაგან უმრავლესობა დაყენებულია მემანქანის კაბინაში. შუქნიშნის ჩვენებების კონტროლისთვის მატარებელი აღჭურვილია [[ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია|ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციით]]. ის ლიანდაგიდან სპეციალურ სიგნალებს, რომელიც მიეწოდება წინ მდებარე [[შუქნიშანი|შუქნიშნიდან]], შიფრავს მათ და კაბინაში მდებარე მინი-შუქნიშანზე (სალოკომოტივე შუქნიშანი) და ახდენს წინ მდებარე შუქნიშნის სიგნალების დუბლირებას. მემანქანის სიფხიზლის შემოწმებას ემსახურება ეგრედ წოდებული ''სიფხიზლის სახელური'' (კონსტრუქციულად ის შესრულებულია ღილაკის, ან სატერფულების სახით). სალოკომოტივე შუქნიშანზე ჩვენების შეცვლისას, ასევე იმ შემთხვევაში, თუ მემანქანემ ხანგრძლივი დროის განმავლობაში არ შეცვალა წევის მართვის ორგანოების ან მუხრუჭების მდგომარეობა, გაისმის ხმოვანი სიგნალი, რომელიც არცთუ იშვიათად დუბლირდება ხილულით (რიგ შემთხვევებში ხილული სიგნალი ინთება ხმოვანზე წინ). გაიგებს რა ხმოვან სიგნალს (ან დაინახავს ხილულს), მემანქანემ მყისიერად უნდა დააჭიროს სიფხიზლის სახელურს; წინააღმდეგ შემთხვევაში, გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ (5−10 წმ), ავტომატიურად იქნება გამოყენებული ექსტრენული დამუხრუჭება. სიფხიზლის პერიოდული გამოყენება ასევე ხორციელდება მატარებლის ამკრძალავი მაჩვენებლის მქონე შუქნიშანთან მისვლისას. ხშირად მემანქანის სიფხიზლის კონტროლისთვის იყენებენ მრიცხველებს, რომლებიც ზომავენ მის ფიზიოლოგიურ მონაცემებს (პულსი, წნევა, თავის დახრა).<ref name="ПТЭ4" /><ref name="БЭТ-АЛС">{{წიგნი|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ტომი= 4|ფურცელი= 125−127, 199|isbn=}}</ref>{{sfn|Конарев|1994|с=18}} [[სურათი:ER2-1225 cabin.jpg|thumb|[[ელექტრომატარებელი|ელექტრომატარებელ]] [[ЭР2]]-ის (№ 1028) [[მემანქანის კაბინა]]ში. შორეულ კუთხეში ჩანს [[უსაფრთხოების ლოკომოტივის კომპლექსური მოწყობილობა|КЛУБ−У]], რომლის ზემოთაც მდებარეობს საგარეუბნო ელექტრომატარებლის ავტომატური მართვის სისტემის ეკრანი. წითელ ფრად შეღებილია [[მემანქანის კრანი]].]] სიჩქარის საკონტროლებლად მემანქანის კაბინაში დაყენებულია მექანიკური სიჩქარმზომი. ავტომატიური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია და [[სალოკომოტივე სიჩქარმზომი]] მუდმივად ურთიერთქმედებენ ერთმანეთთან: იმ შემთხვევაში თუ მატარებელმა წითელი ფერის მაჩვენებელი შუქნიშანი 20 კმ/სთ-ზე მეტი სიჩქარით გაიარა ამუშავდება ექსტრენული დამუხრუჭება. ამასთან ერთად, სალოკომოტივე სიჩქარმზომი ასრულებს [[ბორტის თვითმწერი|შავი ყუთის]] ფუნქციას.<ref>ამის გამო, ასევე მუშაობის დროს დამახასიათებელი კაკუნის გამო, მექანიკურ სიჩქარმზომს სახელად დაერქვა [[შემტყობინებელი]].</ref> მის ზედა ნაწილში დაყენებულია ქაღალდის ლენტა, რომელზეც ჩაიწერება რიგი პარამეტრები: დრო, სიჩქარე, გავლილი მანძილი, წნევა დამწნევ და სამუხრუჭე მაგისტრალებში, ასევე სამუხრუჭე ცილინდრში, სალოკომოტივე შუქნიშნის მაჩვენებლები. დღეისათვის პოსტსაბჭოთა სივრცის მოძრავ შემადგენლობაზე მიმდინარეობს ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციის და სიჩქარმზომების შეცვლა [[უსაფრთხოების ლოკომოტივის კომპლექსური მოწყობილობა|უსაფრთხოების ლოკომოტივის კომპლექსური მოწყობილობით]]. ის ასრულებს სიჩქარმზომისა და ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციის ფუნქციებს, ასევე აკონტროლებს სიჩქარეს.{{sfn|Конарев|1994|с=18}}<ref name="БРЭ-САВП">[https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — 559 с. —] ISBN 5-85270-115-7.</ref> ხელსაწყოების გამართულობაზე კონტროლისათვის განკუთვნილია სხვადასხვა მრიცხველები და რელეები (სრიალის რელე, გადატვირთვის რელე), რომლებისგანაც სიგნალის ნათურები გამოტანილია მემანქანის პულტზე. სამგზავრო მატარებლები აღჭურვილია სახანძრო სიგნალიზაციით, [[სახანძრო მაუწყებელი|მაუწყებლებით]], რომლებიც დაყენებულია ვაგონების სალონებში და ტამბურებში. ვაგონების და ლოკომოტივების სავალი ნაწილების კონტროლისათვის, რკინიგზის ლიანდაგზე აყენებენ სხვადასხვა მრიცხველებს. ისინი ბევრი დეფექტების აღმოჩენის საშუალებას იძლევიან, მათ შორის: ბუქსების გადახურების, სავალი ნაწილების დაზიანების, გაბარიტის დარღვევის. მოძრაობის უსაფრთხოება, მემანქანეზე დატვირთვის შემცირების ხარჯზე, ზრდის მატარებლის ავტომართვის სისტემას (ავტომემანქანე). დღეისათვის მეტროპოლიტენის მატარებელთა უმრავლესობა იმართება ავტომატიკით, საგარეუბნო ელექტრომატარებლებზე მას, ძირითადად, იყენებენ კარნახისთვის (აფრთხილებს სიჩქარის შეზღუდვების, შუქნიშნების ჩვენებების შესახებ, ასევე აცხადებს გაჩერებებს).<ref name="БРЭ-САВП" /><ref>საგარეუბნეო მატარებლების ავტომართვის სისტემის ერთ-ერთი ნაკლია — შეცდომა 20 მეტრამდე, რამაც შეიძლება მოიტანოს ის, რომ პირველი ვაგონი აღმოჩნდება ბაქნის საზღვრებს გარეთ.</ref> === კავშირგაბმულობა === მატარებლების მემანქანეების სადგურის მორიგეებთან, სამატარებლო დისპეტჩერებთან, მატარებლების შემადგენლებთან, ასევე ერთმანეთს შორის ინფორმაციის გაცვლისათვის, მატარებლები აღჭურვილები არიან [[რადიო|რადიოკავშირის]] მოწყობილობებით. მუშაობის ტიპზე დამოკიდებულებით, მეტროპოლიტენებში და მაგისტრალურ რკინიგზებზე გამოიყენება კავშირგაბმულობის ორი ტიპი — [[სამატარებლო რადიოკავშირგაბმულობის სისტემა|სამატარებლო]] და სამანევრო. პირველი გამოიყენება მატარებლების [[ლოკომოტივის ბრიგადა|მემანქანეებსა]] და სამატარებლო დისპეტჩერებს, ასევე ერთმანეთს შორის ინფორმაციების გაცვლისათვის, მეორე — [[ცენტრალიზაციის პოსტი]]ს მორიგეების მატარებლის მემანქანეებსა და [[მატარებლების შემადგენელი|მატარებლების შემადგენლებს]] შორის სამანევრო სამუშაოების ჩატარების დროს.<ref name="связь">{{წიგნი|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ტომი= 4|ფურცლები|ფურცელი= 127—128|isbn=}}</ref>{{sfn|Конарев|1994|с=383—384}} რადიოკავშირი მუშაობს [[სიმპლექსური რეჟიმი|სიმპლექსურ რეჟიმში]] ჯგუფური გამოძახებით ყველაზე უფრო მეტად გავრცელებული ჰექტომეტრულ (~ 2 მეგაჰერცი) და მეტრულ (~ 151—156 მეგაჰერცი) დიაპაზონში. რადგანაც ჰექტომეტრულ დიაპაზონში ხარვეზების დონე საკმაოს მაღალია, კარგი სიგნალის მისაღებად რკინიგზის ლიანდაგის გასწვრივ ჭიმავენ მიმართულ მავთულებს, რომლებიც შეიძლება იყვნენ განლაგებული საკონტაქტო ქსელის საყრდენებზე, ან კავშირგაბმულობის საჰაერო ხაზის საყრდენებზე. მაგისტრალურ რკინიგზებზე მატარებლების მემანქანეების რადიოკავშირი სამატარებლო დისპეტჩერებთან ხორციელდება დისპეტჩერული სამატარებლო რადიოკავშირით დეციმეტრულ დიაპაზონში (330 მეგაჰერცი, პოსტსაბჭოთა სივრცის გარეთ — 450 მეგაჰერცამდე), სამატარებლო კი ემსახურება მატარებლების მემანქანეების კავშირს ერთმანეთთან, სადგურის მორიგეებთან, ასევე მატარებლის უფროსთან (სამგზავრო მატარებლებზე). სალოკომოტივე რადიოსადგურები ყენდება მართვის კაბინებში, არცთუ იშვიათად ორი პულტით (ცალ-ცალკე მემანქანისთვის და მისი [[ლოკომოტივის ბრიგადა|თანაშემწისთვის]])<ref name="связь" />.{{sfn|Конарев|1994|с=352}} სამგზავრო მოტორვაგონულ მატარებლებლებზე დაყენებულია შიდა კავშირგაბმულობის სისტემა, რომელიც ხორციელდება მავთულის ხაზის მეშვეობით. ეს სისტემა განკუთვნილია [[მგზავრი|მგზავრებისთვის]] სალონში შეტყობინების გადასაცემად, ასევე ლოკომოტივის ბრიგადის წევრების ერთმანეთისთვის ინფორმაციის გადასაცემად (მემანქანის თანაშემწესთან ან [[გამცილებელი (რკინიგზა)|კონდუქტორთან]]), რომლებიც იმყოფებიან სხვადასხვა კაბინებში. მგზავრების ექსტრენული კავშირისათვის მემანქანესთან განკუთვნილია „მგზავრი-მემანქანის“ კავშირის სისტემა, სალაპარაკო მოწყობილობები, რომლებიც განლაგებულია მგზავრთა სალონებში. ხშირად კავშირის სისტემებს „მემანქანე-მგზავრი“ და „მგზავრი-მემანქანე“ აერთიანებენ ერთ მთლიან სისტემაში.<ref>{{წიგნი|ავტორი= Пегов Д. В. и др.|სათაური= Электропоезда постоянного тока|პასუხისმგებელი= Агеев К. П.|წყარო=|ადგილი= Москва|გამომცემლობა= «Центр коммерческих разработок»|წელი= 2006|ტომი=|ფურცლები=|ფურცელი= 68|isbn= 5-902624-06-1}}</ref> == რეკორდები მატარებლებს შორის == === სიჩქარის რეკორდები === {{მთავარი|სიჩქარის რეკორდები რელსებზე}} [[სურათი:JR Central 700 021.JPG|thumb|იაპონური „[[ნოძომი (სინკანსენი)|ნოძომი]]“]] * ყველაზე ჩქარი მატარებელი მაგნიტურ ჩამოკიდებაზე: 2015 წლის 21 აპრილს ექსპერიმენტული ლიანდაგის უბანზე გამოცდისას სიგრძით 42,8 კილომეტრი [[იაპონია|იაპონიის]] [[იამანასის პრეფექტურა]]ში მატარებელმა [[L0 Series]]-მა აკრიფა სიჩქარე 603 კმ/სთ-მდე.<ref name="L0">{{Cite news|lang=ja|date=2015-04-21|work=trafficnews.jp|title=超電導リニア、世界最速603km/hで走った本当の意味|url=http://trafficnews.jp/post/39573/|access-date=2016-03-14|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314170920/http://trafficnews.jp/post/39573/}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|date=2015-04-21|newspaper=乗りものニュース|title=超電導リニア、世界最速603km/hで走った本当の意味|url=http://trafficnews.jp/post/39573/|access-date=2016-03-14|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314170920/http://trafficnews.jp/post/39573/}}</ref><ref name="автоссылка1">{{Cite web |url=http://asia.nikkei.com/Business/Companies/Japanese-rail-company-eyes-exports-to-cover-maglev-costs |title=Japanese rail company eyes exports to cover maglev costs - Nikkei Asia |access-date=2020-06-03 |archive-date=2015-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150424072619/http://asia.nikkei.com/Business/Companies/Japanese-rail-company-eyes-exports-to-cover-maglev-costs |url-status=live }}</ref><ref name="автоссылка2">{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2015/apr/21/japans-maglev-train-notches-up-new-world-speed-record-in-test-run |title=Japan's maglev train breaks world speed record with 600km/h test run {{!}} World news {{!}} The Guardian |access-date=2020-06-03 |archive-date=2022-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220618083538/https://www.theguardian.com/world/2015/apr/21/japans-maglev-train-notches-up-new-world-speed-record-in-test-run |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title = Maglev train clocks 603 kph during test run, notching up new world record|author = |url = http://www.japantimes.co.jp/news/2015/04/21/business/tech/maglev-train-clocks-603-kph-test-run-notching-new-world-record/#.VTX4_SHtlBc|work = |date = |access-date = 2020-06-03|archive-date = 2015-04-21|archive-url = https://archive.today/20150421082426/http://www.japantimes.co.jp/news/2015/04/21/business/tech/maglev-train-clocks-603-kph-test-run-notching-new-world-record/%23.VTYJI33LfK5#.VTX4_SHtlBc}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.japantimes.co.jp/news/2015/04/21/business/tech/maglev-train-clocks-603-kph-test-run-notching-new-world-record/#.VTX4_SHtlBc |title=Maglev train clocks 603 kph during test run, notching up new world record |author=AFP-Jiji Press |lang=en |website=Japan Times |date=2015-04-21 |access-date=2020-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20150421082426/http://www.japantimes.co.jp/news/2015/04/21/business/tech/maglev-train-clocks-603-kph-test-run-notching-new-world-record/%23.VTYJI33LfK5 |archive-date=2015-04-21}}</ref>. * ყველაზე უფრო ჩქარი სარელსო მატარებელი: 2007 წლის 3 აპრილს ფრანგულმა მატარებელმა [[TGV POS]]-მ აკრიფა სიჩქარე 574,8 კმ/სთ-მდე.<ref name="ТЖВ">{{cite web|datepublished= 2008-04-03|url= http://www.vesti.ru/doc.html?id=95424|title= Французский поезд перегнал свой рекорд|publisher= Вести.ру|access-date= 2012-12-05|url-status= live|archive-date= 2012-03-15|archive-url= https://web.archive.org/web/20120315211945/http://www.vesti.ru/doc.html?id=95424}}</ref> * მაგნიტური დაკიდების მატარებლების ყველაზე უფრო მაღალი გრაფიკული სიჩქარე: [[ჩინეთი|ჩინეთში]] [[შანხაი]]სა და [[პუდუნი (აეროპორტი)|პუდუნის]] აეროპორტს შორის დადის მატარებელი, რომელმაც აკრიფა სიჩქარე 431 კმ/სთ-მდე.<ref>{{cite web |url=http://tema.ru/travel/china/ |title=Китай |website=tema.ru |publisher=Артемий Лебедев |access-date=2009-02-25 |lang=ru |description=Смотреть последнее фото |archive-url=https://www.webcitation.org/64wEEvCeL?url=http://tema.ru/travel/china/ |archive-date=2012-01-24 |url-status=live }}</ref> * ელექტრულ წევაზე სარელსო მატარებლებში ყველაზე უფრო მაღალი საშუალო გრაფიკული სიჩქარე: იაპონური მატარებელი „[[ნოძომი (სინკანსენი)|ნოძომი]]“ ყოველ დღე დადის გრაფიკით საუალო სიჩქარით 261,8 კმ/სთ (ფრანგული TGV — 259,4 კმ/სთ). * დიზელმატარებლების ყველაზე უფრო მაღალი საშუალო გრაფიკული სიჩქარე: [[დიდი ბრიტანეთი|ინგლისური]] [[დიზელმატარებელი]] „[[InterCity 125]]“ დადის მარშრუტზე [[ლონდონი]] — [[ედინბურგი]] საშუალო სიჩქარით 180 კმ/სთ.<ref>{{წიგნი|ნაწილი= Предыстория скоростных и высокоскоростных зарубежных железных дорог|სათაური= Скоростной и высокоскоростной железнодорожный транспорт|ადგილი=|ფურცლები|ფურცელი= 176|წელი=|ტომი= 1}}</ref> ;პოსტსაბჭოთა სივრცეში * 1993 წელს უბანზე სპიროვო-ლიხოსლავლი თბომავალმა [[ТЭП80|ТЭП80-002]] მიაღწია სიჩქარეს 271 კმ/სთ.<ref name="скор-рек">{{წიგნი|ნაწილი= Мировые рекорды скорости на рельсовых дорогах|სათაური= Скоростной и высокоскоростной железнодорожный транспорт|ადგილი=|ფურცლები|ფურცელი= 295|წელი=|ტომი= 1}}</ref> * ყველაზე უფრო ჩქარი მატარებელი ელექტროწევაზე: ЭВС-1/ЭВС-2 „საპსანი“ 2010/11 წლის ზამთრის განრიგის რეგულარულ რეისებში მოსკოვიდან პეტერბურგამდე 650 კმ გზას გადიოდა 3,45 სთ-ში, გადასარბენზე ბურგა-მსტინსკის ხიდი აკრეფდა სიჩქარეს 250 კმ/სთ-მდე. საცდელი მგზავრობის დროს ეს მაჩვენებლები გადაჭარბდა. წინა რეკორდი: 2001 წლის ივლისში საცდელ რეისზე სანქტ-პეტერბურგი – მოსკოვის ხაზზე ელექტრომატარებელმა [[სოკოლ 250|„სოკოლ 250“-მა]] აკრიფა სიჩქარე 236 კმ/სთ.<ref>{{წიგნი|ნაწილი= Высокоскоростной электропоезд «Сокол»|სათაური= Скоростной и высокоскоростной железнодорожный транспорт|ადგილი=|ფურცლები|ფურცელი= 156|წელი=|ტომი= 1}}</ref> === სიგრძის და წონის რეკორდები === * ყველაზე უფრო გრძელი და მძიმე სატვირთო მატარებელი: 2001 წლის 21 ივნისს [[ავსტრალია]]ში გაიარა რკინის მადნით დატვირთულმა მატარებელმა. შემადგენლობა შედგებოდა 682 ვაგონისაგან, ის მიყავდა 8 თბომავალს, რომლებიც განაწილებულები იყვნენ მატარებლის სიგრძის მიხედვით. ტვირთის მასა შეადგენდა 82 262 ტონას, ხოლო მატარებლის საერთო სიგრძე — 7353 მეტრს.<ref name="гинесс" /> * ყველაზე უფრო გრძელი სამგზავრო-სატვირთო მატარებელი: [[მავრიტანია]]ში ქალაქებს [[ზუერატი|ზუერატსა]] და [[ნუადიბუ]]ს შორის დადის მატარებელი სიგრძით დაახლოებით 3000 მეტრი. ძირითადი ტვირთია მადანი, ასევე მატარებელში ჩართულია რამდენიმე კუპირებული ვაგონი.<ref name="гинесс" /> * ყველაზე უფრო გრძელი და მძიმე სამგზავრო მატარებელი: 1991 წლის 27 აპრილს [[ბელგია]]ში [[გენტი]]დან [[ოსტენდე]]ში ერთმა ელმავლმა გაატარა 70 ვაგონისგან შემდგარი სამგზავრო მატარებელი. მისი სიგრძე შეადგენდა 1732,9 მეტრს, ხოლო საერთო წონა იყო 2786 ტონა.<ref name="гинесс">[[გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნი]]</ref> * ყველაზე უფრო გრძელმა და მძიმე სატვირთო მატარებელმა [[ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა|ვიწროლიანდაგიან რკინიგზაზე]] ([[კაპის სიგანე|1067 მმ]]) გაიარა სისჰენ-სალდანიაში, [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა]], 1989 წლის 26—27 აგვისტოს. 7,3 კმ-ზე გადაჭიმულ შემადგენლობაში იყო 660 ვაგონი (თითოეული წონით 105 ტონა), ვაგონი-ცისტერნა და სამომსახურეო ვაგონი, რომლებიც მოძრაობაში მოდიოდნენ 9 ელმავლით და 7 ელექტრული გადამცემიანი თბომავლით. შემადგენლობის საერთო წონა (ლოკომოტივების გარეშე) შეადგენდა 69 393 ტონას. მატარებელმა გაიარა 861 კმ მანძილი 22 საათსა და 40 წუთში. ;პოსტსაბჭოთა სივრცეში * ყველაზე უფრო გრძელი და მძიმე სატვირთო მატარებელი: 1986 წლის 20 თებერვალს [[ყაზახეთი]]ს ქალაქ [[ეკიბასტუზი]]დან [[ურალი]]სკენ გაიარა [[ნახშირი (წიაღისეული)|ნახშირით]] დატვირთულმა მატარებელმა. შემადგენლობა შედგებოდა 439 ვაგონისაგან. შემადგენლობის მასა შეადგენდა 43,4 ათ. ტონას, ხოლო საერთო სიგრძე — 6,5 ათ. მეტრს.<ref>{{წიგნი|ავტორი= ред. Л. Дорогом|ნაწილი= Новости науки и техники|სათაური= Эврика 90|ადგილი=|გამომცემლობა= Молодая гвардия (издательство)|წელი=|ტომი=}}</ref> * ყველაზე უფრო გრძელი და მძიმე სამგზავრო მატარებელი: 1988 წლის ზაფხულში [[მოსკოვი]]ს [[კურსკის ვაგზალი|კურსკის ვაგზლიდან]] სამგზავრო ელმავალმა [[ЧС7|ЧС7-152-მა]] გაატარა 32 ვაგონისაგან შემდგარი სამგზავრო მატარებელი. მატარებლის სიგრძემ შეადგინა 846 მეტრი, წონა — 1920 ტონა.<ref>{{cite web|author= Д.Чернов|url= http://railbook.net/?mod=articles&art=11|title= Последняя ласточка социалистической Чехии. Пассажирский электровоз ЧС7.|publisher= Библиотека железнодорожной литературы|access-date= 2009-03-02|url-status= dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20120317184940/http://railbook.net/?mod=articles|archive-date= 2012-03-17}}</ref> === მანძილის რეკორდები === * ერთი მატარებლით ყველაზე უფრო გრძელი მოგზაურობა: 10 214 კმ [[მოსკოვი]] — [[ფხენიანი]]ს მარშრუტზე.<ref>{{cite web |lang=en |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/1/longest-train-journey-without-changing-trains |title=Longest train journey without changing trains |publisher=[[გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნი]] |access-date=2012-08-22 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BS2vTyyv?url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/1/longest-train-journey-without-changing-trains |archive-date=2012-10-16 |url-status=live}}</ref> * მარშრუტის მიხედვით ყველაზე უფრო გრძელი რეგულარული ყოველწლიური სამგზავრო მატარებელი იყო № 53/54 [[ხარკივი]] — [[ვლადივოსტოკი]], მისი მარშრუტის სიგრძე შეადგენდა 9713 კმ-ს.<ref>{{cite web |url=http://www.t-press.su/index/155 |title=Легендарный поезд Харьков-Владивосток |lang=ru |publisher=Trading-press |access-date=2012-08-22 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BS2wSm1c?url=http://www.t-press.su/index/155 |archive-date=2012-10-16 |url-status=dead}}</ref> * ერთ დღეში გავლილი ყველაზე უფრო გრძელი დისტანცია: 2015 წლის 14 აპრილს ექსპერიმენტალურ უბნის ლიანდაგზე გამოცდისას სიგრძით 42,8 კილომეტრი იაპონიის [[იამანასის პრეფექტურა]] მატარებელმა [[L0 Series]]-მა ერთ დღეში გადალახა 4064 კმ.<ref name=RailJournal>{{cite news|title=Japan breaks maglev speed record|date=2015-04-17|lang=en|work=International Railway Journal|author=Keith Barrow|url=http://www.railjournal.com/index.php/high-speed/japan-breaks-maglev-speed-record.html?channel=523|access-date=2015-04-22|archive-date=2015-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150422004652/http://www.railjournal.com/index.php/high-speed/japan-breaks-maglev-speed-record.html?channel=523}}</ref><ref name="jrcentral20150416">{{cite press release|url=http://jr-central.co.jp/news/release/_pdf/000026425.pdf|title=「山梨リニア実験線 長距離走行試験」の結果等について|subtitle=en:Results of distance trials at Yamanashi Maglev Test Track|date=2015-04-16|publisher=Central Japan Railway Company|location=Japan|language=ja|access-date=2015-04-17|archive-date=2020-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314075908/https://jr-central.co.jp/news/release/_pdf/000026425.pdf}}</ref> === სხვა რეკორდები === * მატარებელი, რომელსაც ყველაზე უფრო დიდი ხნის განმავლობაში არ იცვლიდა თავის დასახელებას და მარშრუტს: 1862 წლიდან [[ლონდონი]] — [[ედინბურგი]]ს მარშრუტზე დადის მატარებელი „[[მფრინავი შოტლანდიელი]]“.<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/1206909|title=10 необычных железнодорожных маршрутов мира|lang=ru|website=kommersant.ru|date=2009-07-27|access-date=2025-10-30}}</ref> ==ლიტერატურა== * {{წიგნი|ავტორი=|ნაწილი=|სათაური= Правила технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации|ორიგინალი=|წყარო= http://law.edu.ru/norm/norm.asp?normID=1241270|პასუხისმგებელი=|გამოცემა= Москва|ადგილი=|გამომცემლობა= Омега-Л|წელი=|ტომი=|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 5-370-01094-3 978-5-370-01094-1|ტირაჟი= 500000}} * {{წიგნი|ავტორი= Главный редактор Калявин В. П.|ნაწილი= Железнодорожный транспорт|სათაური= Большая энциклопедия транспорта|ორიგინალი=|წყარო= http://www.infanata.org/2007/11/12/bolshaja-jenciklopedija-transporta.-v-8.html|პასუხისმგებელი= Зайцев А. А., Павлов В. Е.|გამოცემა=|ადგილი= СПб|გამომცემლობა= Элмор|წელი= 1994|ტომი= 4|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 5-7399-0014-X|ტირაჟი=|ref= Железнодорожный транспорт. Большая энциклопедия транспорта}} * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — 559 с. —] ISBN 5-85270-115-7. * {{წიგნი|ავტორი= Ред. Боравская Е. Н., Шапилов Е. Д.|ნაწილი=|სათაური= Скоростной и высокоскоростной железнодорожный транспорт|ორიგინალი=|წყარო=|პასუხისმგებელი= Ковалёв И. П.|გამოცემა=|ადგილი= СПб|გამომცემლობა= ГИИПП «Искусство России»|წელი= 2001|ტომი= 1|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 5-93518-012-X|ტირაჟი= 2000}} * {{წიგნი|ავტორი= Осипов С. И., Осипов С. С.|სათაური= Основы тяги поездов|წყარო= http://railbook.net/index.php?mod=books&cat=8&q=&page=3|ადგილი= Москва|გამომცემლობა= УМК МПС России|წელი= 2000|isbn = 5-89035-027-7|ტირაჟი= 3000|ref = Основы тяги поездов|archive-url=https://web.archive.org/web/20130330164851/http://railbook.net/index.php?mod=books&cat=8&q=&page=3|archive-date=2013-03-30}} * {{წიგნი|ავტორი= Garfield, Simon|ნაწილი=|სათაური= The Last Journey of William Huskisson: the day the railway came of age|ორიგინალი=|წყარო= https://archive.org/details/lastjourneyofwil0000garf|პასუხისმგებელი=|გამოცემა=|ადგილი= London|გამომცემლობა= Faber|წელი= 2002|ტომი=|ფურცლები=|ფურცელი=|სერია=|isbn= 0-571-21048-1|ტირაჟი=}} ==რესურსები ინტერნეტში== *{{Commons|Train}} *{{Wikivoyage-inline|tips for rail travel}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა]] [[კატეგორია:სატრანსპორტო საშუალებები]] elu5uktnefjjz56muvt29l8ip0x1alo 0 879200 5351763 5350382 2026-04-05T19:01:08Z TasoAnastasia55 169146 5351763 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|31|03|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ესთერ გარელი | ფოტო =Esther Garrel Call Me By Your Name Photo Call Berlinale 2017 (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = გარელი [[2017]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[18 თებერვალი]], [[1991]] | დაბადგილი =[[პარიზი]], [[საფრანგეთი]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[2001]] წლიდან დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა =ფილიპ გარელი | დედა =ბრიჯიტ საი | ნათესავები = ლუი გარელი (ძმა) <br /> მორის გარელი (ბაბუა) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ესთერ გარელი''' (დ. [[18 თებერვალი]], [[1991]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია ფილმებით „[[17 გოგო]]" ([[2011]]), „[[შური (2013 წლის ფილმი)|შური]]" ([[2013]]), „[[შენი სახელით მომმართე (ფილმი)|შენი სახელით მომმართე]]" ([[2017]]) და „[[წყურვილის ქუჩა]]" ([[2017]]). ==ადრეული ცხოვრება== გარელი დაიბადა [[პარიზი|პარიზში]], კინორეჟისორ [[ფილიპ გარელი]]ს და მსახიობ [[ბრიჟიტ სი]]ს ოჯახში. მისი ძმა მსახიობი [[ლუი გარელი]]ა, პაპა კი მსახიობი [[მორის გარელი]].<ref>{{cite web|url=http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-jealousy-garrel-20140817-story.html|title='Jealousy' a Garrel family endeavor to create art from loss|website=[[Los Angeles Times]]|first=Mark|last=Olsen|date=16 August 2014|accessdate=7 June 2017}}</ref> დედის მხრიდან პაპა სეფარდი ებრაული წარმოშობის იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.lesinrocks.com/cinema/films-a-l-affiche/petit-tailleur-le-coup-de-foudre-filme-par-louis-garrel/|title=Petit Tailleur, le coup de foudre filmé par Louis Garrel|date=6 October 2010|website=Les Inrocks|language=fr-FR|access-date=25 March 2020|archive-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325001149/https://www.lesinrocks.com/cinema/films-a-l-affiche/petit-tailleur-le-coup-de-foudre-filme-par-louis-garrel/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.franceinter.fr/emissions/l-heure-bleue/l-heure-bleue-25-decembre-2018|title=Transmissions avec Louis et Philippe Garrel|website=www.franceinter.fr|date=25 December 2018 |language=fr|access-date=25 March 2020}}</ref> ==კარიერა== გარელმა კინოდებიუტი განახორციელა „[[გარეული უდანაშაულობა]]"-ში, მამამისის რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://mubi.com/showing/wild-innocence|title=Wild Innocence|website=[[MUBI]]|accessdate=7 June 2017}}</ref> შემდეგ ითამაშა „[[17 გოგო]]"-ში, [[დელფინ და მიურიელ კულენის]] რეჟისურით, რომელმაც მსოფლიო პრემიერა [[2011 წლის კანის კინოფესტივალი|2011 წლის კანის კინოფესტივალზე]] განახორციელა,<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/09/21/movies/17-girls-directed-by-delphine-and-muriel-coulin.html?mcubz=0|title=Follow the Leader, to Extremes|website=[[The New York Times]]|first=Stephen|last=Holden|date=20 September 2012|accessdate=7 June 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.filmlinc.org/films/17-girls/|title=17 Girls|website=[[New York Film Festival]]|accessdate=7 June 2017}}</ref> ასევე — „ახალგაზრდობა"-ში, ჟუსტინ მალის რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://www.culturalweekly.com/honor-thy-fathers-obsessions/|title=Honor Thy Father's Obsessions|website=Cultural Weekly|first=Sophia|last=Stein|date=11 July 2013|accessdate=7 June 2017}}</ref> [[2013]] წელს გარელმა ძმასთან ერთად ითამაშა „[[შური (2013 წლის ფილმი)|შურ]]"-ში, მამამისის რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2014/08/15/movies/jealousy-directed-by-philippe-garrel.html?mcubz=0&_r=0|title=Love and Unhappiness, in Soft Shades of Gray|website=[[The New York Times]]|first=A.O|last=Scott|date=14 August 2014|accessdate=7 June 2017}}</ref> [[2017]] წელს გარელი [[ლუკა გვადანინოს]] ფილმში „[[დამიძახე შენი სახელით (ფილმი)|დამიძახე შენი სახელით]]" გამოჩნდა [[ტიმოთე შალამეს]], [[არმი ჰამერის]] და [[მაიკლ სტულბარგის]] გვერდით.<ref>{{cite news|last1=Raup|first1=Jordan|title=Michael Stuhlbarg, Armie Hammer & More Leading Luca Guadagnino's 'Call Me By Your Name'|url=https://thefilmstage.com/news/michael-stuhlbarg-armie-hammer-more-leading-luca-guadagninos-call-me-by-your-name/|date=23 May 2016|work=The Film Stage|accessdate=7 June 2017}}</ref> ფილმმა მსოფლიო პრემიერა [[2017 წლის სანდენსის კინოფესტივალი|2017 წლის სანდენსის კინოფესტივალზე]] განახორციელა.<ref>{{cite web|url=https://www.sundance.org/blogs/news/competition-and-next-films-announced-for-2017-festival|title=2017 SUNDANCE FILM FESTIVAL: COMPETITION AND NEXT LINEUP ANNOUNCED|website=[[Sundance Film Festival]]|date=29 November 2016|accessdate=7 June 2017}}</ref> შემდეგ ითამაშა „[[წყურვილის ქუჩა]]"-ში, ნეითან სილვერის რეჟისურით,<ref>{{cite web|url=https://tribecafilm.com/filmguide/thirst-street-2017|title=Thirst Street|website=[[Tribeca Film Festival]]|accessdate=7 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170615180556/https://tribecafilm.com/filmguide/thirst-street-2017|archive-date=15 June 2017|url-status=dead}}</ref> რომლის მსოფლიო პრემიერა [[ტრაიბეკის კინოფესტივალი|ტრაიბეკის კინოფესტივალზე]] [[2017]] წლის [[21 აპრილი|21 აპრილს]] გაიმართა,<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2017/legit/news/2017-tribeca-film-festival-slate-full-list-1202000457/|title=Tribeca Film Festival Unveils 2017 Feature Film Slate (FULL LIST)|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Gordon|last=Cox|date=2 March 2017|accessdate=7 June 2017}}</ref> ასევე — „[[დღის საყვარელი]]"-ში, მამამისის რეჟისურით, რომელმაც მსოფლიო პრემიერა [[კანის კინოფესტივალი|კანის კინოფესტივალზე]] [[2017]] წლის მაისში განახორციელა.<ref>{{cite web|url=http://www.indiewire.com/2017/05/lover-for-a-day-review-philippe-garrel-cannes-1201828870/|title='Lover For a Day' Review: Philippe Garrel Looks at Love in Shades of Gray, Again — Cannes 2017|website=[[Indiewire.com]]|first=Ben|last=Croll|date=19 May 2017|accessdate=7 June 2017}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|1081257}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გარელი, ესთერი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1991]] [[კატეგორია:დაბადებული 1990-იანები]] [[კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე]] [[კატეგორია:ფრანგები]] [[კატეგორია:ფრანგი ქალები]] [[კატეგორია:ფრანგი მსახიობები]] [[კატეგორია:ფრანგი ქალი მსახიობები]] 0jjp6wl9e3btvqqnywuhp1vkxpjc0uw 5351770 5351763 2026-04-05T19:14:39Z TasoAnastasia55 169146 5351770 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|31|03|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ესთერ გარელი | ფოტო =Esther Garrel Call Me By Your Name Photo Call Berlinale 2017 (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = გარელი [[2017]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[18 თებერვალი]], [[1991]] | დაბადგილი =[[პარიზი]], [[საფრანგეთი]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[2001]] წლიდან დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა =ფილიპ გარელი | დედა =ბრიჯიტ საი | ნათესავები = ლუი გარელი (ძმა) <br /> მორის გარელი (ბაბუა) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ესთერ გარელი''' (დ. [[18 თებერვალი]], [[1991]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია ფილმებით „[[17 გოგო]]" ([[2011]]), „[[შური (2013 წლის ფილმი)|შური]]" ([[2013]]), „[[შენი სახელით მომმართე (ფილმი)|შენი სახელით მომმართე]]" ([[2017]]) და „[[წყურვილის ქუჩა]]" ([[2017]]). ==ადრეული ცხოვრება== გარელი დაიბადა [[პარიზი|პარიზში]], კინორეჟისორ [[ფილიპ გარელი]]ს და მსახიობ [[ბრიჟიტ სი]]ს ოჯახში. მისი ძმა მსახიობი [[ლუი გარელი]]ა, პაპა კი მსახიობი [[მორის გარელი]].<ref>{{cite web|url=http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-jealousy-garrel-20140817-story.html|title='Jealousy' a Garrel family endeavor to create art from loss|website=[[Los Angeles Times]]|first=Mark|last=Olsen|date=16 August 2014|accessdate=7 June 2017}}</ref> დედის მხრიდან პაპა სეფარდი ებრაული წარმოშობის იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.lesinrocks.com/cinema/films-a-l-affiche/petit-tailleur-le-coup-de-foudre-filme-par-louis-garrel/|title=Petit Tailleur, le coup de foudre filmé par Louis Garrel|date=6 October 2010|website=Les Inrocks|language=fr-FR|access-date=25 March 2020|archive-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325001149/https://www.lesinrocks.com/cinema/films-a-l-affiche/petit-tailleur-le-coup-de-foudre-filme-par-louis-garrel/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.franceinter.fr/emissions/l-heure-bleue/l-heure-bleue-25-decembre-2018|title=Transmissions avec Louis et Philippe Garrel|website=www.franceinter.fr|date=25 December 2018 |language=fr|access-date=25 March 2020}}</ref> ==კარიერა== გარელმა კინოდებიუტი განახორციელა ფილმში „[[გარეული უდანაშაულობა]]", მამამისის რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://mubi.com/showing/wild-innocence|title=Wild Innocence|website=[[MUBI]]|accessdate=7 June 2017}}</ref> შემდეგ ესთერ გარელმა ითამაშა „[[17 გოგო]]ში", [[დელფინ და მიურიელ კულენი]]ს რეჟისურით, რომელმაც მსოფლიო პრემიერა [[2011]] წლის კანის კინოფესტივალზე განახორციელა,<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/09/21/movies/17-girls-directed-by-delphine-and-muriel-coulin.html?mcubz=0|title=Follow the Leader, to Extremes|website=[[The New York Times]]|first=Stephen|last=Holden|date=20 September 2012|accessdate=7 June 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.filmlinc.org/films/17-girls/|title=17 Girls|website=[[New York Film Festival]]|accessdate=7 June 2017}}</ref> ასევე — „ახალგაზრდობაში", [[ჟუსტინ მალი]]ს რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://www.culturalweekly.com/honor-thy-fathers-obsessions/|title=Honor Thy Father's Obsessions|website=Cultural Weekly|first=Sophia|last=Stein|date=11 July 2013|accessdate=7 June 2017}}</ref> [[2013]] წელს გარელმა ძმასთან ერთად ითამაშა „შურში", მამამისის რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2014/08/15/movies/jealousy-directed-by-philippe-garrel.html?mcubz=0&_r=0|title=Love and Unhappiness, in Soft Shades of Gray|website=[[The New York Times]]|first=A.O|last=Scott|date=14 August 2014|accessdate=7 June 2017}}</ref> [[2017]] წელს გარელი [[ლუკა გვადანინოს]] ფილმში „[[დამიძახე შენი სახელით (ფილმი)|დამიძახე შენი სახელით]]" გამოჩნდა [[ტიმოთე შალამეს]], [[არმი ჰამერის]] და [[მაიკლ სტულბარგის]] გვერდით.<ref>{{cite news|last1=Raup|first1=Jordan|title=Michael Stuhlbarg, Armie Hammer & More Leading Luca Guadagnino's 'Call Me By Your Name'|url=https://thefilmstage.com/news/michael-stuhlbarg-armie-hammer-more-leading-luca-guadagninos-call-me-by-your-name/|date=23 May 2016|work=The Film Stage|accessdate=7 June 2017}}</ref> ფილმმა მსოფლიო პრემიერა [[2017 წლის სანდენსის კინოფესტივალი|2017 წლის სანდენსის კინოფესტივალზე]] განახორციელა.<ref>{{cite web|url=https://www.sundance.org/blogs/news/competition-and-next-films-announced-for-2017-festival|title=2017 SUNDANCE FILM FESTIVAL: COMPETITION AND NEXT LINEUP ANNOUNCED|website=[[Sundance Film Festival]]|date=29 November 2016|accessdate=7 June 2017}}</ref> შემდეგ ითამაშა „[[წყურვილის ქუჩა]]"-ში, ნეითან სილვერის რეჟისურით,<ref>{{cite web|url=https://tribecafilm.com/filmguide/thirst-street-2017|title=Thirst Street|website=[[Tribeca Film Festival]]|accessdate=7 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170615180556/https://tribecafilm.com/filmguide/thirst-street-2017|archive-date=15 June 2017|url-status=dead}}</ref> რომლის მსოფლიო პრემიერა [[ტრაიბეკის კინოფესტივალი|ტრაიბეკის კინოფესტივალზე]] [[2017]] წლის [[21 აპრილი|21 აპრილს]] გაიმართა,<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2017/legit/news/2017-tribeca-film-festival-slate-full-list-1202000457/|title=Tribeca Film Festival Unveils 2017 Feature Film Slate (FULL LIST)|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Gordon|last=Cox|date=2 March 2017|accessdate=7 June 2017}}</ref> ასევე — „[[დღის საყვარელი]]"-ში, მამამისის რეჟისურით, რომელმაც მსოფლიო პრემიერა [[კანის კინოფესტივალი|კანის კინოფესტივალზე]] [[2017]] წლის მაისში განახორციელა.<ref>{{cite web|url=http://www.indiewire.com/2017/05/lover-for-a-day-review-philippe-garrel-cannes-1201828870/|title='Lover For a Day' Review: Philippe Garrel Looks at Love in Shades of Gray, Again — Cannes 2017|website=[[Indiewire.com]]|first=Ben|last=Croll|date=19 May 2017|accessdate=7 June 2017}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|1081257}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გარელი, ესთერი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1991]] [[კატეგორია:დაბადებული 1990-იანები]] [[კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე]] [[კატეგორია:ფრანგები]] [[კატეგორია:ფრანგი ქალები]] [[კატეგორია:ფრანგი მსახიობები]] [[კატეგორია:ფრანგი ქალი მსახიობები]] p5a8gx7stli2t4793sfit5bddz7z98h 5351774 5351770 2026-04-05T19:20:28Z TasoAnastasia55 169146 5351774 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|31|03|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ესთერ გარელი | ფოტო =Esther Garrel Call Me By Your Name Photo Call Berlinale 2017 (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = გარელი [[2017]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[18 თებერვალი]], [[1991]] | დაბადგილი =[[პარიზი]], [[საფრანგეთი]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[2001]] წლიდან დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა =ფილიპ გარელი | დედა =ბრიჯიტ საი | ნათესავები = ლუი გარელი (ძმა) <br /> მორის გარელი (ბაბუა) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ესთერ გარელი''' (დ. [[18 თებერვალი]], [[1991]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია ფილმებით „[[17 გოგო]]" ([[2011]]), „[[შური (2013 წლის ფილმი)|შური]]" ([[2013]]), „[[შენი სახელით მომმართე (ფილმი)|შენი სახელით მომმართე]]" ([[2017]]) და „[[წყურვილის ქუჩა]]" ([[2017]]). ==ადრეული ცხოვრება== გარელი დაიბადა [[პარიზი|პარიზში]], კინორეჟისორ [[ფილიპ გარელი]]ს და მსახიობ [[ბრიჟიტ სი]]ს ოჯახში. მისი ძმა მსახიობი [[ლუი გარელი]]ა, პაპა კი მსახიობი [[მორის გარელი]].<ref>{{cite web|url=http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-jealousy-garrel-20140817-story.html|title='Jealousy' a Garrel family endeavor to create art from loss|website=[[Los Angeles Times]]|first=Mark|last=Olsen|date=16 August 2014|accessdate=7 June 2017}}</ref> დედის მხრიდან პაპა სეფარდი ებრაული წარმოშობის იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.lesinrocks.com/cinema/films-a-l-affiche/petit-tailleur-le-coup-de-foudre-filme-par-louis-garrel/|title=Petit Tailleur, le coup de foudre filmé par Louis Garrel|date=6 October 2010|website=Les Inrocks|language=fr-FR|access-date=25 March 2020|archive-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325001149/https://www.lesinrocks.com/cinema/films-a-l-affiche/petit-tailleur-le-coup-de-foudre-filme-par-louis-garrel/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.franceinter.fr/emissions/l-heure-bleue/l-heure-bleue-25-decembre-2018|title=Transmissions avec Louis et Philippe Garrel|website=www.franceinter.fr|date=25 December 2018 |language=fr|access-date=25 March 2020}}</ref> ==კარიერა== გარელმა კინოდებიუტი განახორციელა ფილმში „[[გარეული უდანაშაულობა]]", მამამისის რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://mubi.com/showing/wild-innocence|title=Wild Innocence|website=[[MUBI]]|accessdate=7 June 2017}}</ref> შემდეგ ესთერ გარელმა ითამაშა „[[17 გოგო]]ში", [[დელფინ და მიურიელ კულენი]]ს რეჟისურით, რომელმაც მსოფლიო პრემიერა [[2011]] წლის კანის კინოფესტივალზე განახორციელა,<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/09/21/movies/17-girls-directed-by-delphine-and-muriel-coulin.html?mcubz=0|title=Follow the Leader, to Extremes|website=[[The New York Times]]|first=Stephen|last=Holden|date=20 September 2012|accessdate=7 June 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.filmlinc.org/films/17-girls/|title=17 Girls|website=[[New York Film Festival]]|accessdate=7 June 2017}}</ref> ასევე — „ახალგაზრდობაში", [[ჟუსტინ მალი]]ს რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://www.culturalweekly.com/honor-thy-fathers-obsessions/|title=Honor Thy Father's Obsessions|website=Cultural Weekly|first=Sophia|last=Stein|date=11 July 2013|accessdate=7 June 2017}}</ref> [[2013]] წელს გარელმა ძმასთან ერთად ითამაშა „შურში", მამამისის რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2014/08/15/movies/jealousy-directed-by-philippe-garrel.html?mcubz=0&_r=0|title=Love and Unhappiness, in Soft Shades of Gray|website=[[The New York Times]]|first=A.O|last=Scott|date=14 August 2014|accessdate=7 June 2017}}</ref> [[2017]] წელს გარელი [[ლუკა გუადანინო]]ს ფილმში „[[შენი სახელით მომმართე (ფილმი)|შენი სახელით მომმართე]]" გამოჩნდა [[ტიმოთი შალამე|ტიმოთე შალამეს]], [[არმი ჰამერი]]სა და [[მაიკლ სტულბარგი]]ს გვერდით.<ref>{{cite news|last1=Raup|first1=Jordan|title=Michael Stuhlbarg, Armie Hammer & More Leading Luca Guadagnino's 'Call Me By Your Name'|url=https://thefilmstage.com/news/michael-stuhlbarg-armie-hammer-more-leading-luca-guadagninos-call-me-by-your-name/|date=23 May 2016|work=The Film Stage|accessdate=7 June 2017}}</ref> ფილმმა მსოფლიო პრემიერა [[2017]] წლის სანდენსის კინოფესტივალზე განახორციელა.<ref>{{cite web|url=https://www.sundance.org/blogs/news/competition-and-next-films-announced-for-2017-festival|title=2017 SUNDANCE FILM FESTIVAL: COMPETITION AND NEXT LINEUP ANNOUNCED|website=[[Sundance Film Festival]]|date=29 November 2016|accessdate=7 June 2017}}</ref> შემდეგ ესთერ გარელმა ითამაშა [[კომედია|კომედიურ]] ფილმში „[[წყურვილის ქუჩა]]", [[ნეითან სილვერი]]ს რეჟისურით,<ref>{{cite web|url=https://tribecafilm.com/filmguide/thirst-street-2017|title=Thirst Street|website=[[Tribeca Film Festival]]|accessdate=7 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170615180556/https://tribecafilm.com/filmguide/thirst-street-2017|archive-date=15 June 2017|url-status=dead}}</ref> რომლის მსოფლიო პრემიერა [[ტრაიბეკის კინოფესტივალი|ტრაიბეკის კინოფესტივალზე]] [[2017]] წლის [[21 აპრილი|21 აპრილს]] გაიმართა,<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2017/legit/news/2017-tribeca-film-festival-slate-full-list-1202000457/|title=Tribeca Film Festival Unveils 2017 Feature Film Slate (FULL LIST)|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Gordon|last=Cox|date=2 March 2017|accessdate=7 June 2017}}</ref> ასევე გარელმა ითამაშა დრამაში „[[დღის საყვარელი]]", მამამისის რეჟისურით, რომელმაც მსოფლიო პრემიერა [[კანის კინოფესტივალი|კანის კინოფესტივალზე]] [[2017]] წლის მაისში განახორციელა.<ref>{{cite web|url=http://www.indiewire.com/2017/05/lover-for-a-day-review-philippe-garrel-cannes-1201828870/|title='Lover For a Day' Review: Philippe Garrel Looks at Love in Shades of Gray, Again — Cannes 2017|website=[[Indiewire.com]]|first=Ben|last=Croll|date=19 May 2017|accessdate=7 June 2017}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|1081257}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გარელი, ესთერი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1991]] [[კატეგორია:დაბადებული 1990-იანები]] [[კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე]] [[კატეგორია:ფრანგები]] [[კატეგორია:ფრანგი ქალები]] [[კატეგორია:ფრანგი მსახიობები]] [[კატეგორია:ფრანგი ქალი მსახიობები]] 2u8gaw6by5qu46fvqudfo6k0m99us0g 5351775 5351774 2026-04-05T19:20:40Z TasoAnastasia55 169146 5351775 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ესთერ გარელი | ფოტო =Esther Garrel Call Me By Your Name Photo Call Berlinale 2017 (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = გარელი [[2017]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[18 თებერვალი]], [[1991]] | დაბადგილი =[[პარიზი]], [[საფრანგეთი]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[2001]] წლიდან დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა =ფილიპ გარელი | დედა =ბრიჯიტ საი | ნათესავები = ლუი გარელი (ძმა) <br /> მორის გარელი (ბაბუა) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ესთერ გარელი''' (დ. [[18 თებერვალი]], [[1991]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია ფილმებით „[[17 გოგო]]" ([[2011]]), „[[შური (2013 წლის ფილმი)|შური]]" ([[2013]]), „[[შენი სახელით მომმართე (ფილმი)|შენი სახელით მომმართე]]" ([[2017]]) და „[[წყურვილის ქუჩა]]" ([[2017]]). ==ადრეული ცხოვრება== გარელი დაიბადა [[პარიზი|პარიზში]], კინორეჟისორ [[ფილიპ გარელი]]ს და მსახიობ [[ბრიჟიტ სი]]ს ოჯახში. მისი ძმა მსახიობი [[ლუი გარელი]]ა, პაპა კი მსახიობი [[მორის გარელი]].<ref>{{cite web|url=http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-jealousy-garrel-20140817-story.html|title='Jealousy' a Garrel family endeavor to create art from loss|website=[[Los Angeles Times]]|first=Mark|last=Olsen|date=16 August 2014|accessdate=7 June 2017}}</ref> დედის მხრიდან პაპა სეფარდი ებრაული წარმოშობის იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.lesinrocks.com/cinema/films-a-l-affiche/petit-tailleur-le-coup-de-foudre-filme-par-louis-garrel/|title=Petit Tailleur, le coup de foudre filmé par Louis Garrel|date=6 October 2010|website=Les Inrocks|language=fr-FR|access-date=25 March 2020|archive-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325001149/https://www.lesinrocks.com/cinema/films-a-l-affiche/petit-tailleur-le-coup-de-foudre-filme-par-louis-garrel/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.franceinter.fr/emissions/l-heure-bleue/l-heure-bleue-25-decembre-2018|title=Transmissions avec Louis et Philippe Garrel|website=www.franceinter.fr|date=25 December 2018 |language=fr|access-date=25 March 2020}}</ref> ==კარიერა== გარელმა კინოდებიუტი განახორციელა ფილმში „[[გარეული უდანაშაულობა]]", მამამისის რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://mubi.com/showing/wild-innocence|title=Wild Innocence|website=[[MUBI]]|accessdate=7 June 2017}}</ref> შემდეგ ესთერ გარელმა ითამაშა „[[17 გოგო]]ში", [[დელფინ და მიურიელ კულენი]]ს რეჟისურით, რომელმაც მსოფლიო პრემიერა [[2011]] წლის კანის კინოფესტივალზე განახორციელა,<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/09/21/movies/17-girls-directed-by-delphine-and-muriel-coulin.html?mcubz=0|title=Follow the Leader, to Extremes|website=[[The New York Times]]|first=Stephen|last=Holden|date=20 September 2012|accessdate=7 June 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.filmlinc.org/films/17-girls/|title=17 Girls|website=[[New York Film Festival]]|accessdate=7 June 2017}}</ref> ასევე — „ახალგაზრდობაში", [[ჟუსტინ მალი]]ს რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://www.culturalweekly.com/honor-thy-fathers-obsessions/|title=Honor Thy Father's Obsessions|website=Cultural Weekly|first=Sophia|last=Stein|date=11 July 2013|accessdate=7 June 2017}}</ref> [[2013]] წელს გარელმა ძმასთან ერთად ითამაშა „შურში", მამამისის რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2014/08/15/movies/jealousy-directed-by-philippe-garrel.html?mcubz=0&_r=0|title=Love and Unhappiness, in Soft Shades of Gray|website=[[The New York Times]]|first=A.O|last=Scott|date=14 August 2014|accessdate=7 June 2017}}</ref> [[2017]] წელს გარელი [[ლუკა გუადანინო]]ს ფილმში „[[შენი სახელით მომმართე (ფილმი)|შენი სახელით მომმართე]]" გამოჩნდა [[ტიმოთი შალამე|ტიმოთე შალამეს]], [[არმი ჰამერი]]სა და [[მაიკლ სტულბარგი]]ს გვერდით.<ref>{{cite news|last1=Raup|first1=Jordan|title=Michael Stuhlbarg, Armie Hammer & More Leading Luca Guadagnino's 'Call Me By Your Name'|url=https://thefilmstage.com/news/michael-stuhlbarg-armie-hammer-more-leading-luca-guadagninos-call-me-by-your-name/|date=23 May 2016|work=The Film Stage|accessdate=7 June 2017}}</ref> ფილმმა მსოფლიო პრემიერა [[2017]] წლის სანდენსის კინოფესტივალზე განახორციელა.<ref>{{cite web|url=https://www.sundance.org/blogs/news/competition-and-next-films-announced-for-2017-festival|title=2017 SUNDANCE FILM FESTIVAL: COMPETITION AND NEXT LINEUP ANNOUNCED|website=[[Sundance Film Festival]]|date=29 November 2016|accessdate=7 June 2017}}</ref> შემდეგ ესთერ გარელმა ითამაშა [[კომედია|კომედიურ]] ფილმში „[[წყურვილის ქუჩა]]", [[ნეითან სილვერი]]ს რეჟისურით,<ref>{{cite web|url=https://tribecafilm.com/filmguide/thirst-street-2017|title=Thirst Street|website=[[Tribeca Film Festival]]|accessdate=7 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170615180556/https://tribecafilm.com/filmguide/thirst-street-2017|archive-date=15 June 2017|url-status=dead}}</ref> რომლის მსოფლიო პრემიერა [[ტრაიბეკის კინოფესტივალი|ტრაიბეკის კინოფესტივალზე]] [[2017]] წლის [[21 აპრილი|21 აპრილს]] გაიმართა,<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2017/legit/news/2017-tribeca-film-festival-slate-full-list-1202000457/|title=Tribeca Film Festival Unveils 2017 Feature Film Slate (FULL LIST)|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Gordon|last=Cox|date=2 March 2017|accessdate=7 June 2017}}</ref> ასევე გარელმა ითამაშა დრამაში „[[დღის საყვარელი]]", მამამისის რეჟისურით, რომელმაც მსოფლიო პრემიერა [[კანის კინოფესტივალი|კანის კინოფესტივალზე]] [[2017]] წლის მაისში განახორციელა.<ref>{{cite web|url=http://www.indiewire.com/2017/05/lover-for-a-day-review-philippe-garrel-cannes-1201828870/|title='Lover For a Day' Review: Philippe Garrel Looks at Love in Shades of Gray, Again — Cannes 2017|website=[[Indiewire.com]]|first=Ben|last=Croll|date=19 May 2017|accessdate=7 June 2017}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|1081257}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გარელი, ესთერი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1991]] [[კატეგორია:დაბადებული 1990-იანები]] [[კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე]] [[კატეგორია:ფრანგები]] [[კატეგორია:ფრანგი ქალები]] [[კატეგორია:ფრანგი მსახიობები]] [[კატეგორია:ფრანგი ქალი მსახიობები]] cxsly7zn56fu6ph6opfjbjah237q6ke 0 879208 5351725 5350387 2026-04-05T18:03:54Z TasoAnastasia55 169146 5351725 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|31|03|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კრისტენ კონოლი | ფოტო =Kristen Connolly 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კონოლი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[12 ივლისი]], [[1980]] | დაბადგილი =მონტკლერი, [[ნიუ-ჯერზი|ნიუ-ჯერზი]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[2003]] წლიდან დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = სტივენ ო’რაილი | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''კრისტენ კონოლი''' (დ. [[12 ივლისი]], [[1980]])<ref>{{cite news |date=2018-07-12 |title=On This Date: Birthdays |work=[[The Fresno Bee]] |agency=[[The Associated Press]] |page=5B}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მსახიობი. ცნობილია დანა პოლქის როლით [[2011]] წლის ფილმში „[[ტყის ქოხი]]", კრისტინა გალაჰერის როლით [[Netflix]]-ის სერიალში „[[კოზირი (ამერიკული ტელესერიალი)|კოზირი]]"<ref name="Yahoo TV 1"/> და ჯეიმი კემბელის როლით [[CBS]]-ის სერიალში „[[ზოოპარკი (ამერიკული ტელესერიალი)|ზოოპარკი]]". ==კარიერა== კონოლიმ კარიერა [[CollegeHumor]]-ის ციფრულ შორტებში განმეორებადი როლებით დაიწყო. ექსტრას სახით გამოჩნდა ფილმებში „[[მონა ლიზას ღიმილი]]", „[[შეხვდი დევს]]" და „[[ეს ხდება (2008 წლის ფილმი)|ეს ხდება]]". ასევე გამოჩნდა ორ [[CBS]]-ის დღის [[საპნის ოპერა|საპნის ოპერაში]] — „[[სახელმძღვანელო სინათლე]]" და „[[სამყარო ბრუნავს]]". მთავარ პერსონაჟად — დანად — „[[ტყის კოხი]]"-ში ([[2012]]) გამოჩენის შემდეგ ფართო ცნობადობა მოიპოვა. ეს [[ჯოს უიდონის]]/[[დრიუ გოდარდის]] ფილმი იყო. ასევე ითამაშა საშინელებათა ფილმში „[[ყურე]]". [[2013]] წელს მთავარი როლი შეასრულა — კრისტინა გალაჰერი — [[Netflix]]-ის სერიალში „[[კოზირი (ამერიკული ტელესერიალი)|კოზირი]]".<ref name="AllMovie Credits"/> [[2014]] წლის [[1 სექტემბერი|1 სექტემბერს]] გამოვიდა [[A&E (სატელევიზიო არხი)|A&E]]-ს მინისერიალი „ჰუდინი", რომელმაც 3,7 მილიონი მაყურებელი შეაგროვა; კონოლი [[ბეს ჰუდინს]] ასახიერებდა, ხოლო ოსკარის ლაურეატი [[ეიდრიან ბროდი]] — [[ჰარი ჰუდინს]].<ref name="Houdini BroadwayWorld"/> კონოლიმ ასევე განასახიერა ჯეიმი — მგზნებარე ჟურნალისტი — [[CBS]]-ის დრამა-თრილერ სერიალში „[[ზოოპარკი (ამერიკული ტელესერიალი)|ზოოპარკი]]"<ref>{{cite web|url=https://www.dreadcentral.com/news/85592/zoo-fills-new-anima-actors/|title=Zoo Fills Out With New Anima... Actors! – Dread Central|work=Dread Central|date=15 January 2015 |access-date=8 March 2015}}</ref> და ლენა — დრამის „[[ჩურჩური (ტელესერიალი)|ჩურჩური]]"-ში.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2015/01/kristen-connolly-billy-burke-to-co-star-in-cbs-series-zoo-1201350674/|title=Kristen Connolly & Billy Burke To Co-Star In CBS Series 'Zoo'|author=Nellie Andreeva|work=Deadline|date=15 January 2015|access-date=8 March 2015|archive-date=February 1, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150201163812/https://deadline.com/2015/01/kristen-connolly-billy-burke-to-co-star-in-cbs-series-zoo-1201350674/|url-status=live}}</ref> [[2014]] წელს განასახიერა პეტრა ანდერსონი დრამა-თრილერ ფილმში „[[კარგი ქორწინება (ფილმი)|კარგი ქორწინება]]", რომელიც [[სტივენ კინგის]] [[კარგი ქორწინება|ამავე სახელწოდების მოთხრობაზეა]] დაფუძნებული.<ref>{{cite web|url=https://www.dreadcentral.com/news/88648/uk-premiere-good-marriage-happening-grimm-norths-stephen-king-season/|title=UK Premiere of A Good Marriage Happening During Grimm Up North's Stephen King Season – Dread Central|work=Dread Central|date=6 February 2015|access-date=8 March 2015|archive-date=August 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803111748/https://www.dreadcentral.com/news/88648/uk-premiere-good-marriage-happening-grimm-norths-stephen-king-season/|url-status=live}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== კონოლი დაიბადა და გაიზარდა მონტკლერში, [[ნიუ-ჯერსი|ნიუ-ჯერსიში]].<ref name="allmovie">{{cite web |url=https://www.allmovie.com/artist/kristen-connolly-vn15725099 |title=Kristen Connolly |website=[[Allmovie]] |access-date=2023-11-07 |archive-date=November 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108011343/https://www.allmovie.com/artist/kristen-connolly-vn15725099 |url-status=live }}</ref> დაქორწინებულია სტივენ ო'რაილიზე, რომელთანაც ჰყავს ორი შვილი.<ref>{{Cite news | url = https://nypost.com/2019/04/10/house-of-cards-star-is-ditching-brooklyn-for-the-burbs/ | title = 'House of Cards' star is ditching Brooklyn for the 'burbs | last1 = Keil | first1 = Jennifer Gould | date = April 10, 2019 | website = New York Post | archive-date = October 25, 2019 | access-date = October 25, 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191025154007/https://nypost.com/2019/04/10/house-of-cards-star-is-ditching-brooklyn-for-the-burbs/ | url-status = live }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons category|Kristen Connolly}} *{{IMDb name}}~ ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კონოლი, კრისტენი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1980]] [[კატეგორია:დაბადებული 1980-იანები]] [[კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე]] [[კატეგორია:ამერიკელები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები]] etgnhdd1pxn2fg03ux40oe9ob93zkgi 5351753 5351725 2026-04-05T18:53:05Z TasoAnastasia55 169146 5351753 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|31|03|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კრისტენ კონოლი | ფოტო =Kristen Connolly 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კონოლი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[12 ივლისი]], [[1980]] | დაბადგილი =მონტკლერი, [[ნიუ-ჯერზი|ნიუ-ჯერზი]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[2003]] წლიდან დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = სტივენ ო’რაილი | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''კრისტენ კონოლი''' (დ. [[12 ივლისი]], [[1980]])<ref>{{cite news |date=2018-07-12 |title=On This Date: Birthdays |work=[[The Fresno Bee]] |agency=[[The Associated Press]] |page=5B}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მსახიობი. ცნობილია დანა პოლქის როლით [[2011]] წლის ფილმში „[[ტყის ქოხი]]", კრისტინა გალაჰერის როლით [[Netflix]]-ის სერიალში „[[კოზირი (ამერიკული ტელესერიალი)|კოზირი]]"<ref name="Yahoo TV 1"/> და ჯეიმი კემბელის როლით [[CBS]]-ის სერიალში „[[ზოოპარკი (ამერიკული ტელესერიალი)|ზოოპარკი]]". ==კარიერა== კონოლიმ კარიერა [[CollegeHumor]]-ის ციფრულ მოკლემეტრაჟიან ფილმებში განმეორებადი როლებით დაიწყო. ექსტრას სახით გამოჩნდა ფილმებში „[[მონა ლიზას ღიმილი]]", „[[შეხვდი დევს]]" და „[[ეს ხდება (2008 წლის ფილმი)|ეს ხდება]]". ასევე გამოჩნდა ორ [[CBS]]-ის დღის საპნის ოპერაში, რომლებიცაა „[[სახელმძღვანელო სინათლე]]" და „[[სამყარო ბრუნავს]]". მთავარ პერსონაჟ დანად [[ჯონ უიდონი]]სა და [[დრიუ გოდარდი]]ს ფილმში „[[ტყის ქოხი]]" ([[2012]]) გამოჩენის შემდეგ კრისტენ კონოლიმ ფართო ცნობადობა მოიპოვა, ასევე ითამაშა საშინელებათა ფილმში „ყურე". [[2013]] წელს შეასრულა კრისტინა გალაჰერის მთავარი როლი [[Netflix]]-ის სერიალში „[[კოზირი (ამერიკული ტელესერიალი)|კოზირი]]".<ref name="AllMovie Credits"/> [[2014]] წლის [[1 სექტემბერი|1 სექტემბერს]] გამოვიდა [[A&E (სატელევიზიო არხი)|A&E]]-ს მინისერიალი „ჰუდინი", რომელმაც 3,7 მილიონი მაყურებელი მოიპოვა; კონოლი ბეს ჰუდინის როლს თამაშობდა, ხოლო ოსკარის მფლობელი [[ეიდრიან ბროდი]] ჰარი ჰუდინის როლს ასრულებდა.<ref name="Houdini BroadwayWorld"/> კონოლიმ ასევე ითამაშა ჯეიმის როლი, მგზნებარე ჟურნალისტი [[CBS]]-ის [[დრამა]]-[[თრილერი|თრილერ]] სერიალში „[[ზოოპარკი (ამერიკული ტელესერიალი)|ზოოპარკი]]"<ref>{{cite web|url=https://www.dreadcentral.com/news/85592/zoo-fills-new-anima-actors/|title=Zoo Fills Out With New Anima... Actors! – Dread Central|work=Dread Central|date=15 January 2015 |access-date=8 March 2015}}</ref> და ლენას როლი დრამაში „[[ჩურჩური (ტელესერიალი)|ჩურჩური]]".<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2015/01/kristen-connolly-billy-burke-to-co-star-in-cbs-series-zoo-1201350674/|title=Kristen Connolly & Billy Burke To Co-Star In CBS Series 'Zoo'|author=Nellie Andreeva|work=Deadline|date=15 January 2015|access-date=8 March 2015|archive-date=February 1, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150201163812/https://deadline.com/2015/01/kristen-connolly-billy-burke-to-co-star-in-cbs-series-zoo-1201350674/|url-status=live}}</ref> [[2014]] წელს განასახიერა პეტრა ანდერსონი დრამა-თრილერ ფილმში „[[კარგი ქორწინება (ფილმი)|კარგი ქორწინება]]", რომელიც [[სტივენ კინგი]]ს ამავე სახელწოდების მოთხრობაზეა დაფუძნებული.<ref>{{cite web|url=https://www.dreadcentral.com/news/88648/uk-premiere-good-marriage-happening-grimm-norths-stephen-king-season/|title=UK Premiere of A Good Marriage Happening During Grimm Up North's Stephen King Season – Dread Central|work=Dread Central|date=6 February 2015|access-date=8 March 2015|archive-date=August 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803111748/https://www.dreadcentral.com/news/88648/uk-premiere-good-marriage-happening-grimm-norths-stephen-king-season/|url-status=live}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== კონოლი დაიბადა და გაიზარდა მონტკლერში, [[ნიუ-ჯერსი|ნიუ-ჯერსიში]].<ref name="allmovie">{{cite web |url=https://www.allmovie.com/artist/kristen-connolly-vn15725099 |title=Kristen Connolly |author=<!-- Not stated --> |website=[[Allmovie]] |access-date=2023-11-07 |quote=Jul 12, 1980 in Montclair, New Jersey, United States. |archive-date=November 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108011343/https://www.allmovie.com/artist/kristen-connolly-vn15725099 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Reich |first=Ronni |date=2012-01-09 |title=Move over, Barrymores - here come the Connollys |url=https://www.nj.com/entertainment/arts/2012/01/move_over_barrymores_here_come.html |website=[[NJ.com]] |access-date=2022-11-11 |archive-date=November 11, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221111075242/https://www.nj.com/entertainment/arts/2012/01/move_over_barrymores_here_come.html |url-status=live }}</ref> დაქორწინებულია სტივენ ო'რაილიზე, რომელთანაც ჰყავს ორი შვილი.<ref>{{Cite news | url = https://nypost.com/2019/04/10/house-of-cards-star-is-ditching-brooklyn-for-the-burbs/ | title = 'House of Cards' star is ditching Brooklyn for the 'burbs | last1 = Keil | first1 = Jennifer Gould | date = April 10, 2019 | website = New York Post | archive-date = October 25, 2019 | access-date = October 25, 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191025154007/https://nypost.com/2019/04/10/house-of-cards-star-is-ditching-brooklyn-for-the-burbs/ | url-status = live }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons category|Kristen Connolly}} *{{IMDb name}}~ ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კონოლი, კრისტენი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1980]] [[კატეგორია:დაბადებული 1980-იანები]] [[კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე]] [[კატეგორია:ამერიკელები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები]] dplvzpdkg1cybh9fbh8c5i8ke2rdmhb 5351755 5351753 2026-04-05T18:55:42Z TasoAnastasia55 169146 5351755 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კრისტენ კონოლი | ფოტო =Kristen Connolly 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კონოლი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[12 ივლისი]], [[1980]] | დაბადგილი =მონტკლერი, [[ნიუ-ჯერზი|ნიუ-ჯერზი]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[2003]] წლიდან დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = სტივენ ო’რაილი | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''კრისტენ კონოლი''' (დ. [[12 ივლისი]], [[1980]])<ref>{{cite news |date=2018-07-12 |title=On This Date: Birthdays |work=[[The Fresno Bee]] |agency=[[The Associated Press]] |page=5B}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მსახიობი. ცნობილია დანა პოლქის როლით [[2011]] წლის ფილმში „[[ტყის ქოხი]]", კრისტინა გალაჰერის როლით [[Netflix]]-ის სერიალში „[[კოზირი (ამერიკული ტელესერიალი)|კოზირი]]" და ჯეიმი კემბელის როლით [[CBS]]-ის სერიალში „[[ზოოპარკი (ამერიკული ტელესერიალი)|ზოოპარკი]]". ==კარიერა== კონოლიმ კარიერა [[CollegeHumor]]-ის ციფრულ მოკლემეტრაჟიან ფილმებში განმეორებადი როლებით დაიწყო. ექსტრას სახით გამოჩნდა ფილმებში „[[მონა ლიზას ღიმილი]]", „[[შეხვდი დევს]]" და „[[ეს ხდება (2008 წლის ფილმი)|ეს ხდება]]". ასევე გამოჩნდა ორ [[CBS]]-ის დღის საპნის ოპერაში, რომლებიცაა „[[სახელმძღვანელო სინათლე]]" და „[[სამყარო ბრუნავს]]". მთავარ პერსონაჟ დანად [[ჯონ უიდონი]]სა და [[დრიუ გოდარდი]]ს ფილმში „[[ტყის ქოხი]]" ([[2012]]) გამოჩენის შემდეგ კრისტენ კონოლიმ ფართო ცნობადობა მოიპოვა, ასევე ითამაშა საშინელებათა ფილმში „ყურე". [[2013]] წელს შეასრულა კრისტინა გალაჰერის მთავარი როლი [[Netflix]]-ის სერიალში „[[კოზირი (ამერიკული ტელესერიალი)|კოზირი]]". [[2014]] წლის [[1 სექტემბერი|1 სექტემბერს]] გამოვიდა [[A&E (სატელევიზიო არხი)|A&E]]-ს მინისერიალი „ჰუდინი", რომელმაც 3,7 მილიონი მაყურებელი მოიპოვა; კონოლი ბეს ჰუდინის როლს თამაშობდა, ხოლო ოსკარის მფლობელი [[ეიდრიან ბროდი]] ჰარი ჰუდინის როლს ასრულებდა. კონოლიმ ასევე ითამაშა ჯეიმის როლი, მგზნებარე ჟურნალისტი [[CBS]]-ის [[დრამა]]-[[თრილერი|თრილერ]] სერიალში „[[ზოოპარკი (ამერიკული ტელესერიალი)|ზოოპარკი]]"<ref>{{cite web|url=https://www.dreadcentral.com/news/85592/zoo-fills-new-anima-actors/|title=Zoo Fills Out With New Anima... Actors! – Dread Central|work=Dread Central|date=15 January 2015 |access-date=8 March 2015}}</ref> და ლენას როლი დრამაში „[[ჩურჩური (ტელესერიალი)|ჩურჩური]]".<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2015/01/kristen-connolly-billy-burke-to-co-star-in-cbs-series-zoo-1201350674/|title=Kristen Connolly & Billy Burke To Co-Star In CBS Series 'Zoo'|author=Nellie Andreeva|work=Deadline|date=15 January 2015|access-date=8 March 2015|archive-date=February 1, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150201163812/https://deadline.com/2015/01/kristen-connolly-billy-burke-to-co-star-in-cbs-series-zoo-1201350674/|url-status=live}}</ref> [[2014]] წელს განასახიერა პეტრა ანდერსონი დრამა-თრილერ ფილმში „[[კარგი ქორწინება (ფილმი)|კარგი ქორწინება]]", რომელიც [[სტივენ კინგი]]ს ამავე სახელწოდების მოთხრობაზეა დაფუძნებული.<ref>{{cite web|url=https://www.dreadcentral.com/news/88648/uk-premiere-good-marriage-happening-grimm-norths-stephen-king-season/|title=UK Premiere of A Good Marriage Happening During Grimm Up North's Stephen King Season – Dread Central|work=Dread Central|date=6 February 2015|access-date=8 March 2015|archive-date=August 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803111748/https://www.dreadcentral.com/news/88648/uk-premiere-good-marriage-happening-grimm-norths-stephen-king-season/|url-status=live}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== კონოლი დაიბადა და გაიზარდა მონტკლერში, [[ნიუ-ჯერსი|ნიუ-ჯერსიში]].<ref name="allmovie">{{cite web |url=https://www.allmovie.com/artist/kristen-connolly-vn15725099 |title=Kristen Connolly |author=<!-- Not stated --> |website=[[Allmovie]] |access-date=2023-11-07 |quote=Jul 12, 1980 in Montclair, New Jersey, United States. |archive-date=November 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108011343/https://www.allmovie.com/artist/kristen-connolly-vn15725099 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Reich |first=Ronni |date=2012-01-09 |title=Move over, Barrymores - here come the Connollys |url=https://www.nj.com/entertainment/arts/2012/01/move_over_barrymores_here_come.html |website=[[NJ.com]] |access-date=2022-11-11 |archive-date=November 11, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221111075242/https://www.nj.com/entertainment/arts/2012/01/move_over_barrymores_here_come.html |url-status=live }}</ref> დაქორწინებულია სტივენ ო'რაილიზე, რომელთანაც ჰყავს ორი შვილი.<ref>{{Cite news | url = https://nypost.com/2019/04/10/house-of-cards-star-is-ditching-brooklyn-for-the-burbs/ | title = 'House of Cards' star is ditching Brooklyn for the 'burbs | last1 = Keil | first1 = Jennifer Gould | date = April 10, 2019 | website = New York Post | archive-date = October 25, 2019 | access-date = October 25, 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191025154007/https://nypost.com/2019/04/10/house-of-cards-star-is-ditching-brooklyn-for-the-burbs/ | url-status = live }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons category|Kristen Connolly}} *{{IMDb name}}~ ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კონოლი, კრისტენი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1980]] [[კატეგორია:დაბადებული 1980-იანები]] [[კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე]] [[კატეგორია:ამერიკელები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები]] g3x5jkz3uvyg1a3fxo84o9akkaxlap8 0 879214 5351678 5349181 2026-04-05T16:07:10Z Iamsufferingin55degrees 166467 5351678 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Iamsufferingin55degrees|Iamsufferingin55degrees]].|31|03|2026}}'''კეტლინ მერი ფიცუილიამი''' (დ. [[1826]] – გ.[[1894]]) — ინგლისელი მსახიობი და მომღერალი, რომელიც რეგულარულად ჩნდებოდალონდონის სცენაზე [[XIX საუკუნე|მე-19]] საუკუნის შუა ხანებში. == ადრეული ცხოვრება == კეტლინ ფიცუილიამი დაიბადა კოვენტ-გარდენში, ინგლისში, ცნობილი მსახიობების, ედვარდ ფიცუილიამის და ფანი ფიცუილიამის ოჯახში. მისი მშობლები ირლანდიური წარმოშობის იყვნენ. ის ჰამერსმითის მონასტერში პანსიონის სახით სწავლობდა.[1] მუსიკალური განათლება სწავლობდა ჯონ ბარნეტთან (სიმღერა), ჯონ ლიპტროტ ჰატონთან (ფორტეპიანო) და ბალზირ ჩატერტონთან (არფა). მისი პირველი საჯარო გამოჩენა შედგა 1845 წლის 15 მარტს ჰანოვერ სკვერის ოთახებში, როგორც მომღერალი, მისი ძმის, ედვარდ ფრენსის ფიცუილიამის მიერ დაწერილი ორიგინალური „სტაბატ მატერის“ პირველ შესრულებაზე. იმავე წელს მან დებიუტი შეასრულა ბირმინგემის სამეფო თეატრში, როზინას როლში „სევილიელი დალაქიდან“.[2] კარიერა ფიცუილიამის პირველი გამოჩენა ლონდონის სცენაზე შედგა 1847 წლის 1 დეკემბერს, ლიცეუმის თეატრში, სადაც მან შეასრულა მთავარი როლი „პეგი გრინში“, რომელიც სპეციალურად მისთვის დაიწერა ჩარლზ სელბის მიერ.[2] ის ლიცეუმში სამი სეზონის განმავლობაში დარჩა და ჯეიმს პლანშეს ექსტრავაგანზებში მონაწილეობდა. მის ფიცუილიამი ბევრ ცნობილ ვიქტორიანულ მსახიობთან ერთად გამოჩნდა. მან ოფელიას როლი ითამაშა უილიამ მაკრედიში „ჰამლეტში“ და მოდის როლი „ცოლის საიდუმლოში“ მისტერ და ქალბატონ ჩარლზ კინებთან ერთად. მის ფენი კემბლის ამერიკიდან დაბრუნების შემდეგ, მის ფიცუილიამმა ჰელენის როლი შეასრულა „კუზიანი ლივერპულში“ (1847) მის კემბლის „ჯულიაში“. 1849 წელს მან დედოფალ ვიქტორიას როლი შეასრულა ვინძორის ციხესიმაგრეში საშობაო თეატრალურ წარმოდგენებში. 1850 წელს (იანვარში) მის ფიცუილიამი შეუერთდა სამეფო თეატრ „ჰეიმარკეტის“ დასს, მისტერ ბენჯამინ ვებსტერის ხელმძღვანელობით, და მალევე გადავიდა ადელფის თეატრში, სადაც სამი სეზონი დარჩა. პენსიაზე გასვლა მის ფიცუილიამი სცენაზე ბოლოს 1852 წლის აგვისტოში გამოჩნდა ბონ სუარში, სინიორ პანტალონში, ადელფის თეატრში, შემდეგ კი კონცერტის სიმღერა პროფესიად აირჩია. 1852 წლიდან 1854 წლის დასაწყისამდე ის დიდი წარმატებით მღეროდა ლონდონში გამართულ კონცერტებსა და მუსიკალურ შეკრებებზე, ასევე პროვინციების მთავარ ქალაქებში გამართულ რამდენიმე ღონისძიებაზე. 1854 წლის მაისში ის დაქორწინდა და პროფესია მიატოვა.[2] a051jmf3e2vubh7o7lgqogkbzrq0wyy 5351688 5351678 2026-04-05T17:13:20Z Iamsufferingin55degrees 166467 5351688 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Iamsufferingin55degrees|Iamsufferingin55degrees]].|31|03|2026}}'''კეტლინ მერი ფიცუილიამი''' (დ. [[1826]] – გ.[[1894]]) — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] [[მსახიობი]] და [[ვოკალისტი|მომღერალი]], რომელიც გამოდიოდა ლონდონის სცენაზე [[XIX საუკუნე|მე-19]] საუკუნის შუა ხანებში. == ადრეული ცხოვრება == კეტლინ ფიცუილიამი დაიბადა [[კოვენტ-გარდენი|კოვენტ-გარდენში]], ინგლისში, ცნობილი მსახიობების, [[ედვარდ ფიცუილიამი|ედვარდ ფიცუილიამისა]] და [[ფანი ფიცუილიამი|ფანი ფიცუილიამის]] ოჯახში. მისი მშობლები [[ირლანდია|ირლანდიური]] წარმოშობის იყვნენ. ის [[ჰამერსმითი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ჰამერსმითის]] მონასტრის პანსიონში სწავლობდა.[1] == მუსიკალური განათლება == კეტლინი სიმღერას სწავლობდა [[ჯონ ბარნეტი|ჯონ ბარნეტთან]], [[ფორტეპიანო|ფორტეპიანოზე]] დაკვრას [[ჯონ ლიპტროტ ჰატონი|ჯონ ლიპტროტ ჰატონთან]] და [[არფა (მუსიკალური საკრავი)|არფაზე]] დაკვრას [[ბალზირ ჩატერტონი|ბალზირ ჩატერტონთან]]. იგი პირველად საჯაროდ გამოჩნდა [[1845]] წლის 15 მარტს და შეასრულა ძმის, [[ედვარდ ფრენსის ფიცუილიამი|ედვარდ ფრენსის ფიცუილიამის]] მიერ დაწერილი „<nowiki/>[[სტაბატ მატერი]]<nowiki/>“. იმავე წელს, კეტლინს დებიუტი ჰქონდა [[ბირმინგემი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ბირმინგემის]] [[სამეფო თეატრი|სამეფო თეატრში]], როზინას როლში „<nowiki/>[[სევილიელი დალაქი|სევილიელი დალაქიდან]]<nowiki/>“.[2] == კარიერა == ფიცუილიამი ლონდონის სცენაზე პირველად გამოჩნდა [[1847]] წლის 1 დეკემბერს, [[ლიცეუმის თეატრი|ლიცეუმის თეატრში]], სადაც შეასრულა მთავარი როლი „<nowiki/>[[პეგი გრინში]]<nowiki/>“. ეს როლი სპეციალურად მისთვის დაწერა [[ჩარლზ სელბიმ]].[2] ის ლიცეუმში სამი სეზონის განმავლობაში დარჩა და მონაწილეობდა [[ჯეიმს პლანშე|ჯეიმს პლანშეს]] [[ექსტრავაგანზა|ექსტრავაგანზებში]]. [[1849]] წელს კეტლინმა [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|დედოფალი ვიქტორიას]] როლი შეასრულა [[ვინძორის სასახლე|ვინძორის სასახლეში]] [[ქრისტეს შობა|საშობაო]] თეატრალურ წარმოდგენებში. [[1850]] წელს (იანვარში) ფიცუილიამი შეუერთდა სამეფო თეატრი „<nowiki/>[[ჰეიმარკეტი|ჰეიმარკეტის]]<nowiki/>“ დასს, მისტერ [[ბენჯამინ ვებსტერი|ბენჯამინ ვებსტერის]] ხელმძღვანელობით, და მალევე გადავიდა [[ადელფის თეატრი|ადელფის თეატრში]], სადაც სამი სეზონი დარჩა. პენსიაზე გასვლა მის ფიცუილიამი სცენაზე ბოლოს 1852 წლის აგვისტოში გამოჩნდა ბონ სუარში, სინიორ პანტალონში, ადელფის თეატრში, შემდეგ კი კონცერტის სიმღერა პროფესიად აირჩია. 1852 წლიდან 1854 წლის დასაწყისამდე ის დიდი წარმატებით მღეროდა ლონდონში გამართულ კონცერტებსა და მუსიკალურ შეკრებებზე, ასევე პროვინციების მთავარ ქალაქებში გამართულ რამდენიმე ღონისძიებაზე. 1854 წლის მაისში ის დაქორწინდა და პროფესია მიატოვა.[2] 134oi95jyg2zdeo7gnu26spmv548mcg 5351702 5351688 2026-04-05T17:34:55Z Iamsufferingin55degrees 166467 5351702 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კეტლინ ფიცუილიამი | ფოტო = Print, music sheet-cover (BM 1922,0710.364).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კეტლინ ფიცუილიამი კონცერტის პოსტერზე | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1826]] წ. | დაბადგილი =[[კოვენტ-გარდენი]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = [[1894]] წ. | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[ინგლისელები|ინგლისელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = [[ირლანდია]] | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი და მომღერალი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''კეტლინ მერი ფიცუილიამი''' (დ. [[1826]] – გ.[[1894]]) — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] [[მსახიობი]] და [[ვოკალისტი|მომღერალი]], რომელიც გამოდიოდა ლონდონის სცენაზე [[XIX საუკუნე|მე-19]] საუკუნის შუა ხანებში. == ადრეული ცხოვრება == კეტლინ ფიცუილიამი დაიბადა [[კოვენტ-გარდენი|კოვენტ-გარდენში]], ინგლისში, ცნობილი მსახიობების, [[ედვარდ ფიცუილიამი|ედვარდ ფიცუილიამისა]] და [[ფანი ფიცუილიამი|ფანი ფიცუილიამის]] ოჯახში. მისი მშობლები [[ირლანდია|ირლანდიური]] წარმოშობის იყვნენ. ის [[ჰამერსმითი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ჰამერსმითის]] მონასტრის პანსიონში სწავლობდა.<ref>{{cite book |title=1841 UK Census}}</ref> == მუსიკალური განათლება == კეტლინი სიმღერას სწავლობდა [[ჯონ ბარნეტი|ჯონ ბარნეტთან]], [[ფორტეპიანო|ფორტეპიანოზე]] დაკვრას [[ჯონ ლიპტროტ ჰატონი|ჯონ ლიპტროტ ჰატონთან]] და [[არფა (მუსიკალური საკრავი)|არფაზე]] დაკვრას [[ბალზირ ჩატერტონი|ბალზირ ჩატერტონთან]]. იგი პირველად საჯაროდ გამოჩნდა [[1845]] წლის 15 მარტს და შეასრულა ძმის, [[ედვარდ ფრენსის ფიცუილიამი|ედვარდ ფრენსის ფიცუილიამის]] მიერ დაწერილი „<nowiki/>[[სტაბატ მატერი]]<nowiki/>“. იმავე წელს, კეტლინს დებიუტი ჰქონდა [[ბირმინგემი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ბირმინგემის]] [[სამეფო თეატრი|სამეფო თეატრში]], როზინას როლში „<nowiki/>[[სევილიელი დალაქი|სევილიელი დალაქიდან]]<nowiki/>“.<ref name="Pascoe 1880">{{cite book|editor1-last=Pascoe|editor1-first=Charles E.|title=The Dramatic List: A Record of the Principal Performances of Living Actors and Actresses of the British Stage|date=1880|publisher=Temple Publishing Company|location=London}}</ref> == კარიერა == ფიცუილიამი ლონდონის სცენაზე პირველად გამოჩნდა [[1847]] წლის 1 დეკემბერს, [[ლიცეუმის თეატრი|ლიცეუმის თეატრში]], სადაც შეასრულა მთავარი როლი „<nowiki/>[[პეგი გრინში]]<nowiki/>“. ეს როლი სპეციალურად მისთვის დაწერა [[ჩარლზ სელბიმ]].<ref name="Pascoe 1880"/> ის ლიცეუმში სამი სეზონის განმავლობაში დარჩა და მონაწილეობდა [[ჯეიმს პლანშე|ჯეიმს პლანშეს]] [[ექსტრავაგანზა|ექსტრავაგანზებში]]. [[1849]] წელს კეტლინმა [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|დედოფალი ვიქტორიას]] როლი შეასრულა [[ვინძორის სასახლე|ვინძორის სასახლეში]] [[ქრისტეს შობა|საშობაო]] თეატრალურ წარმოდგენებში. [[1850]] წელს (იანვარში) ფიცუილიამი შეუერთდა სამეფო თეატრი „<nowiki/>[[ჰეიმარკეტი|ჰეიმარკეტის]]<nowiki/>“ დასს, მისტერ [[ბენჯამინ ვებსტერი|ბენჯამინ ვებსტერის]] ხელმძღვანელობით, და მალევე გადავიდა [[ადელფის თეატრი|ადელფის თეატრში]], სადაც სამი სეზონი დარჩა. == კარიერის დასასრული == ფიცუილიამი სცენაზე ბოლოს [[1852]] წლის აგვისტოში გამოჩნდა [[ბონ სუარი|ბონ სუარში]], [[სინიორ პანტალონი|სინიორ პანტალონსა]] და [[ადელფის თეატრი|ადელფის თეატრში]], შემდეგ კი მსახიობობა შეწყვიტა და კვლავ სიმღერა დაიწყო. [[1852]] წლიდან [[1854]] წლის დასაწყისამდე დიდი წარმატებით მღეროდა ლონდონში გამართულ კონცერტებსა და მუსიკალურ შეკრებებზე, ასევე პროვინციების მთავარ ქალაქებში გამართულ რამდენიმე ღონისძიებაზე. [[1854]] წლის მაისში კეტლინი დაქორწინდა და პროფესია მიატოვა.<ref name="Pascoe 1880"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 9m60vlcvhwgr0xrpvec3h73oz6z2od4 5351706 5351702 2026-04-05T17:37:59Z Iamsufferingin55degrees 166467 + 5 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351706 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კეტლინ ფიცუილიამი | ფოტო = Print, music sheet-cover (BM 1922,0710.364).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კეტლინ ფიცუილიამი კონცერტის პოსტერზე | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1826]] წ. | დაბადგილი =[[კოვენტ-გარდენი]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = [[1894]] წ. | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[ინგლისელები|ინგლისელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = [[ირლანდია]] | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი და მომღერალი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''კეტლინ მერი ფიცუილიამი''' (დ. [[1826]] – გ.[[1894]]) — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] [[მსახიობი]] და [[ვოკალისტი|მომღერალი]], რომელიც გამოდიოდა ლონდონის სცენაზე [[XIX საუკუნე|მე-19]] საუკუნის შუა ხანებში. == ადრეული ცხოვრება == კეტლინ ფიცუილიამი დაიბადა [[კოვენტ-გარდენი|კოვენტ-გარდენში]], ინგლისში, ცნობილი მსახიობების, [[ედვარდ ფიცუილიამი|ედვარდ ფიცუილიამისა]] და [[ფანი ფიცუილიამი|ფანი ფიცუილიამის]] ოჯახში. მისი მშობლები [[ირლანდია|ირლანდიური]] წარმოშობის იყვნენ. ის [[ჰამერსმითი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ჰამერსმითის]] მონასტრის პანსიონში სწავლობდა.<ref>{{cite book |title=1841 UK Census}}</ref> == მუსიკალური განათლება == კეტლინი სიმღერას სწავლობდა [[ჯონ ბარნეტი|ჯონ ბარნეტთან]], [[ფორტეპიანო|ფორტეპიანოზე]] დაკვრას [[ჯონ ლიპტროტ ჰატონი|ჯონ ლიპტროტ ჰატონთან]] და [[არფა (მუსიკალური საკრავი)|არფაზე]] დაკვრას [[ბალზირ ჩატერტონი|ბალზირ ჩატერტონთან]]. იგი პირველად საჯაროდ გამოჩნდა [[1845]] წლის 15 მარტს და შეასრულა ძმის, [[ედვარდ ფრენსის ფიცუილიამი|ედვარდ ფრენსის ფიცუილიამის]] მიერ დაწერილი „<nowiki/>[[სტაბატ მატერი]]<nowiki/>“. იმავე წელს, კეტლინს დებიუტი ჰქონდა [[ბირმინგემი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ბირმინგემის]] [[სამეფო თეატრი|სამეფო თეატრში]], როზინას როლში „<nowiki/>[[სევილიელი დალაქი|სევილიელი დალაქიდან]]<nowiki/>“.<ref name="Pascoe 1880">{{cite book|editor1-last=Pascoe|editor1-first=Charles E.|title=The Dramatic List: A Record of the Principal Performances of Living Actors and Actresses of the British Stage|date=1880|publisher=Temple Publishing Company|location=London}}</ref> == კარიერა == ფიცუილიამი ლონდონის სცენაზე პირველად გამოჩნდა [[1847]] წლის 1 დეკემბერს, [[ლიცეუმის თეატრი|ლიცეუმის თეატრში]], სადაც შეასრულა მთავარი როლი „<nowiki/>[[პეგი გრინში]]<nowiki/>“. ეს როლი სპეციალურად მისთვის დაწერა [[ჩარლზ სელბიმ]].<ref name="Pascoe 1880"/> ის ლიცეუმში სამი სეზონის განმავლობაში დარჩა და მონაწილეობდა [[ჯეიმს პლანშე|ჯეიმს პლანშეს]] [[ექსტრავაგანზა|ექსტრავაგანზებში]]. [[1849]] წელს კეტლინმა [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|დედოფალი ვიქტორიას]] როლი შეასრულა [[ვინძორის სასახლე|ვინძორის სასახლეში]] [[ქრისტეს შობა|საშობაო]] თეატრალურ წარმოდგენებში. [[1850]] წელს (იანვარში) ფიცუილიამი შეუერთდა სამეფო თეატრი „<nowiki/>[[ჰეიმარკეტი|ჰეიმარკეტის]]<nowiki/>“ დასს, მისტერ [[ბენჯამინ ვებსტერი|ბენჯამინ ვებსტერის]] ხელმძღვანელობით, და მალევე გადავიდა [[ადელფის თეატრი|ადელფის თეატრში]], სადაც სამი სეზონი დარჩა. == კარიერის დასასრული == ფიცუილიამი სცენაზე ბოლოს [[1852]] წლის აგვისტოში გამოჩნდა [[ბონ სუარი|ბონ სუარში]], [[სინიორ პანტალონი|სინიორ პანტალონსა]] და [[ადელფის თეატრი|ადელფის თეატრში]], შემდეგ კი მსახიობობა შეწყვიტა და კვლავ სიმღერა დაიწყო. [[1852]] წლიდან [[1854]] წლის დასაწყისამდე დიდი წარმატებით მღეროდა ლონდონში გამართულ კონცერტებსა და მუსიკალურ შეკრებებზე, ასევე პროვინციების მთავარ ქალაქებში გამართულ რამდენიმე ღონისძიებაზე. [[1854]] წლის მაისში კეტლინი დაქორწინდა და პროფესია მიატოვა.<ref name="Pascoe 1880"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 1826]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1894]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის მსახიობები]] 92glyfmfbptqhswafh2d5ajemy5lucn 0 879255 5351937 5350695 2026-04-06T05:45:28Z Giorgi kvantaliani 165655 5351937 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Giorgi kvantaliani|Giorgi kvantaliani]].|1|06|2026}} {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ანდრია ბართიშვილი |სურათი = |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2009|3|30}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], {{დროშა|საქართველო}} |სიმაღლე = 170 სმ |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]] |მიმდინარე კლუბი = [[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია 1999]] (იჯარით კოლხეთი-1913 ფოთიდან) |ნომერი = 11 |ახალგაზრდული წელი1 =-2024 |ახალგაზრდული კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |წელი1 = 2025- |წელი2 = 2026- |კლუბი1 = [[კოლხეთი-1913 ფოთი (საფეხბურთო კლუბი)|კოლხეთი-1913 ფოთი]] |კლუბი2 = {{იჯარა}}[[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია 1999]] |მატჩი1 = 20 |მატჩი2 = 3 |გოლი1 = 0 |გოლი2 = 0 |ეროვნული წელი1 = 2025 |ეროვნული წელი2 = 2024- |ეროვნული წელი3 = 2025- |ეროვნული წელი4 = 2026- |ეროვნული ნაკრები1 = საქართველოს 16 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები |ეროვნული ნაკრები2 =[[საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]] |ეროვნული ნაკრები3 = [[საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]] |ეროვნული ნაკრები4 = [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]]<ref>{{cite web |url=https://www.crystalsport.ge/news/82847-svanadzem-bartishvili-gamoidzakha--21-tslamde-nakrebis-shemadgenloba-tsnobilia |title=სვანაძემ ცნობილია შემადგენლობა 21-წლამდე | ბართიშვილი ნაკრების გამოიძახა |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> |ეროვნული მატჩი1 = 2 |ეროვნული მატჩი2 = 15 |ეროვნული მატჩი3 = 3 |ეროვნული მატჩი4 = 2 |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = 7 |ეროვნული გოლი3 = 0 |ეროვნული გოლი4 = 0 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''''ანდრია ბართიშვილი''''' არის ქართველი ფეხბურთელი რომელიც დაიბადა [[2009]] წლის [[30 მარტი|30 მარტ]]ს. თამაშობს, როგორც მარცხენა ფნლანგის [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]]. [[2026]] წლისთვის ის იჯარით [[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია 1999]]-ისთვის თამაშობს.<ref>{{cite web |url=https://www.crystalsport.ge/news/81018-chempionis-seriozuli-shevseba---iberiam-ghudushauri-da-bartishvili-tsaradgina |title=სერიოზული და - იბერიამ ჩემპიონის შევსება ღუდუშაური ბართიშვილი წარადგინა |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ==საკლუბო კარიერა== ანდრია იწყებს თავის კარიერას [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისის]] აკადემიაში საიდანაც [[2025]] წელს [[კოლხეთი-1913 ფოთი (საფეხბურთო კლუბი)|კოლხეთი-1913 ფოთ]]ში გადავიდა.[[28 მარტი|28 მარტ]]ს [[2025]] წელს, 15 წლის 11 თვის და 28 დღის ასაკში ის დებიუტს აკეთებს [[ეროვნული ლიგა|ეროვნულ ლიგა]]ში 0:2 მარცხში [[გაგრა (საფეხბურთო კლუბი)|გაგრასთან]]. == სქოლიო == {{სქოლიო}} jb9sjilvf110btz570flj6o46x1fzrx 5351938 5351937 2026-04-06T05:55:29Z Giorgi kvantaliani 165655 5351938 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Giorgi kvantaliani|Giorgi kvantaliani]].|1|06|2026}} {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ანდრია ბართიშვილი |სურათი = |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2009|3|30}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], {{დროშა|საქართველო}} |სიმაღლე = 170 სმ |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]] |მიმდინარე კლუბი = [[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია 1999]] (იჯარით კოლხეთი-1913 ფოთიდან) |ნომერი = 11 |ახალგაზრდული წელი1 =-2024 |ახალგაზრდული კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |წელი1 = 2025- |წელი2 = 2026- |კლუბი1 = [[კოლხეთი-1913 ფოთი (საფეხბურთო კლუბი)|კოლხეთი-1913 ფოთი]] |კლუბი2 = {{იჯარა}}[[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია 1999]] |მატჩი1 = 20 |მატჩი2 = 3 |გოლი1 = 0 |გოლი2 = 0 |ეროვნული წელი1 = 2025 |ეროვნული წელი2 = 2024- |ეროვნული წელი3 = 2025- |ეროვნული წელი4 = 2026- |ეროვნული ნაკრები1 = საქართველოს 16 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები |ეროვნული ნაკრები2 =[[საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]] |ეროვნული ნაკრები3 = [[საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]] |ეროვნული ნაკრები4 = [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]]<ref>{{cite web |url=https://www.crystalsport.ge/news/82847-svanadzem-bartishvili-gamoidzakha--21-tslamde-nakrebis-shemadgenloba-tsnobilia |title=სვანაძემ ცნობილია შემადგენლობა 21-წლამდე | ბართიშვილი ნაკრების გამოიძახა |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> |ეროვნული მატჩი1 = 2 |ეროვნული მატჩი2 = 15 |ეროვნული მატჩი3 = 3 |ეროვნული მატჩი4 = 2 |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = 7 |ეროვნული გოლი3 = 0 |ეროვნული გოლი4 = 0 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''''ანდრია ბართიშვილი''''' არის ქართველი ფეხბურთელი რომელიც დაიბადა [[2009]] წლის [[30 მარტი|30 მარტ]]ს. თამაშობს, როგორც მარცხენა ფნლანგის [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]]. [[2026]] წლისთვის ის იჯარით [[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია 1999]]-ისთვის თამაშობს.<ref>{{cite web |url=https://www.crystalsport.ge/news/81018-chempionis-seriozuli-shevseba---iberiam-ghudushauri-da-bartishvili-tsaradgina |title=სერიოზული და - იბერიამ ჩემპიონის შევსება ღუდუშაური ბართიშვილი წარადგინა |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ==საკლუბო კარიერა== ანდრია იწყებს თავის კარიერას [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისის]] აკადემიაში საიდანაც [[2025]] წელს [[კოლხეთი-1913 ფოთი (საფეხბურთო კლუბი)|კოლხეთი-1913 ფოთ]]ში გადავიდა.[[28 მარტი|28 მარტ]]ს [[2025]] წელს, 15 წლის 11 თვის და 28 დღის ასაკში ის დებიუტს აკეთებს [[ეროვნული ლიგა|ეროვნულ ლიგა]]ში 0:2 მარცხში [[გაგრა (საფეხბურთო კლუბი)|გაგრასთან]]. [[2026]] წლის [[14 იანვარი|14 იანვარ]]ს ის გადადის [[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია 1999]]-ში იჯარით,<ref>{{cite web |url=https://www.crystalsport.ge/news/81018-chempionis-seriozuli-shevseba---iberiam-ghudushauri-da-bartishvili-tsaradgina |title=იბერიამ წარადგინა ჩემპიონის და ბართიშვილი შევსება - ღუდუშაური სერიოზული |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[6 მარტი]]ს ის კლუბისთვის დებუტს აკეთებს 1-0 გამარჯვებაში [[დილა გორი (საფეხბურთო კლუბი)|გორის დილა]]სთან. == სქოლიო == {{სქოლიო}} 5av8nwdoznufvma093i1f60hob4mjuv 2 879264 5351680 5351285 2026-04-05T16:29:22Z FDS333 181031 5351680 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ ![[:en:UFC_246|UFC 246]] !21-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Ireland}} [[კონორ მაკგრეგორი|'''C. McGregor''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Donald_Cerrone|'''D. Cerrone''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !36-13-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Blaydes_vs._dos_Santos|UFC Fight Night: Blaydes vs. dos Santos]] !12-2-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Curtis_Blaydes|'''C. Blaydes''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Junior_dos_Santos|'''J. dos Santos''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !21-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[რალი (ქალაქი)|'''Raleigh''']] |- ![[:en:UFC_247|UFC 247]] !25-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[ჯონ ჯონსი|'''J. Jones''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Dominick_Reyes|'''D. Reyes''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !12-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჰიუსტონი|'''Houston''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Anderson_vs._Błachowicz_2|UFC Fight Night: Anderson vs. Błachowicz 2]] !13-4-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Corey_Anderson_(fighter)|'''C. Anderson''']] |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|'''J. Błachowicz''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !25-8-0 |{{Flagicon|USA}} [[:en:Rio_Rancho,_New_Mexico|'''Rio Rancho''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Felder_vs._Hooker|UFC Fight Night: Felder vs. Hooker]] !17-4-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Paul_Felder|'''P. Felder''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Dan_Hooker|'''D. Hooker''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !19-8-0 |{{Flagicon|New Zealand}} [[ოკლენდი|'''Auckland''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Benavidez_vs._Figueiredo|UFC Fight Night: Benavidez vs. Figueiredo]] !28-5-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Joseph_Benavidez|'''J. Benavidez''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !17-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნორფოლკი (ვირჯინია)|'''Norfolk''']] |- ![[:en:UFC_248|UFC 248]] !18-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |{{Flagicon|Cuba}} [[:en:Yoel_Romero|'''Y. Romero''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !13-4-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Lee_vs._Oliveira|UFC Fight Night: Lee vs. Oliveira]] !18-5-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Kevin_Lee|'''K. Lee''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !28-8-0 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ბრაზილია (ქალაქი)|'''Brasília''']] |- ![[:en:UFC_249|UFC 249]] !25-3-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Tony_Ferguson|'''T. Ferguson''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !21-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჯექსონვილი|'''Jacksonville''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Smith_vs._Teixeira|UFC Fight Night: Smith vs. Teixeira]] !32-14-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Smith_(fighter)|'''A. Smith''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Glover_Teixeira|'''G. Teixeira''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !30-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჯექსონვილი|'''Jacksonville''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Overeem_vs._Harris|UFC on ESPN: Overeem vs. Harris]] !45-18-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Alistair_Overeem|'''A. Overeem''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Walt_Harris_(fighter)|'''W. Harris''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !13-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჯექსონვილი|'''Jacksonville''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Woodley_vs._Burns|UFC on ESPN: Woodley vs. Burns]] !19-4-1 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Tyron_Woodley|'''T. Woodley''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gilbert_Burns|'''G. Burns''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !18-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_250|UFC 250]] !19-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ამანდა ნუნეში|'''A. Nunes''']] |{{Flagicon|კანადა}} [[:en:Felicia_Spencer|'''F. Spencer''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !8-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Eye_vs._Calvillo|UFC on ESPN: Eye vs. Calvillo]] !15-7-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Jessica_Eye|'''J. Eye''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Cynthia_Calvillo|'''C. Calvillo''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !8-1-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Blaydes_vs._Volkov|UFC on ESPN: Blaydes vs. Volkov]] !13-2-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Curtis_Blaydes|'''C. Blaydes''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[:en:Alexander_Volkov_(fighter)|'''A. Volkov''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !31-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Poirier_vs._Hooker|UFC on ESPN: Poirier vs. Hooker]] !25-6-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Dan_Hooker|'''D. Hooker''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !20-8-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_251|UFC 251]] !16-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Jorge_Masvidal|'''J. Masvidal''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !35-13-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Ige|UFC on ESPN: Kattar vs. Ige]] !21-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Calvin_Kattar|'''C. Kattar''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Dan_Ige|'''D. Ige''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !14-2-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Figueiredo_vs._Benavidez_2|UFC Fight Night: Figueiredo vs. Benavidez 2]] !18-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Joseph_Benavidez|'''J. Benavidez''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !28-6-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Whittaker_vs._Till|UFC on ESPN: Whittaker vs. Till]] !20-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Australia}} [[რობერტ უიტეკერი|'''R. Whittaker''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Darren_Till|'''D. Till''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !18-2-1 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Brunson_vs._Shahbazyan|UFC Fight Night: Brunson vs. Shahbazyan]] !20-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Derek_Brunson|'''D. Brunson''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Edmen_Shahbazyan|'''E. Shahbazyan''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !11-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Lewis_vs._Oleinik|UFC Fight Night: Lewis vs. Oleinik]] !23-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Derrick_Lewis|'''D. Lewis''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[:en:Aleksei_Oleinik|'''A. Oleinik''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !59-13-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_252|UFC 252]] !19-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|USA}} [[სტიპე მიოჩიჩი|'''S. Miocic''']] |{{Flagicon|USA}} [[დენიელ კორმიე|'''D. Cormier''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !22-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Munhoz_vs._Edgar|UFC on ESPN: Munhoz vs. Edgar]] !18-4-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Pedro_Munhoz|'''P. Munhoz''']] |{{Flagicon|USA}} [[:en:Frankie_Edgar|'''F. Edgar''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !23-8-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Smith_vs._Rakić|UFC Fight Night: Smith vs. Rakić]] !32-15-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Smith_(fighter)|'''A. Smith''']] |{{Flagicon|Serbia}} [[:en:Aleksandar_Rakić|'''A. Rakić''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !12-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Overeem_vs._Sakai|UFC Fight Night: Overeem vs. Sakai]] !46-18-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Alistair_Overeem|'''A. Overeem''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Augusto_Sakai|'''A. Sakai''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !15-1-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Waterson_vs._Hill|UFC Fight Night: Waterson vs. Hill]] !17-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Michelle_Waterson-Gomez|'''M. Waterson''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Angela_Hill|'''A. Hill''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !12-8-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Covington_vs._Woodley|UFC Fight Night: Covington vs. Woodley]] !15-2-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|'''C. Covington''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Tyron_Woodley|'''T. Woodley''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !19-5-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_253|UFC 253]] !19-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Paulo_Costa|'''P. Costa''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !13-0-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Holm_vs._Aldana|UFC on ESPN: Holm vs. Aldana]] !13-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Holly_Holm|'''H. Holm''']] |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Irene_Aldana|'''I. Aldana''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !12-5-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moraes_vs._Sandhagen|UFC Fight Night: Moraes vs. Sandhagen]] !23-6-1 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Marlon_Moraes|'''M. Moraes''']] |{{Flagicon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''C. Sandhagen''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !12-2-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Ortega_vs._The_Korean_Zombie|UFC Fight Night: Ortega vs. Sung Jung]] !14-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[ბრაიან ორტეგა|'''B. Ortega''']] |{{Flagicon|South Korea}} [[:en:The_Korean_Zombie|'''C. Sung Jung''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !16-5-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_254|UFC 254]] !28-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ხაბიბ ნურმაგომედოვი|'''K. Nurmagomedov''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !22-2-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hall_vs._Silva|UFC Fight Night: Hall vs. Silva]] !15-9-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Jamaica}} [[:en:Uriah_Hall|'''U. Hall''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ანდერსონ სილვა|'''A. Silva''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !34-10-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Santos_vs._Teixeira|UFC on ESPN: Santos vs. Teixeira]] !21-7-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Thiago_Santos|'''T. Santos''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Glover_Teixeira|'''G. Teixeira''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !31-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Felder_vs._dos_Anjos|UFC Fight Night: Felder vs. dos Anjos]] !17-5-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Paul_Felder|'''P. Felder''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Rafael_dos_Anjos|'''R. dos Anjos''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !29-13-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_255|UFC 255]] !19-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Alex_Perez_(fighter)|'''A. Perez''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !24-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Smith_vs._Clark|UFC on ESPN: Smith vs. Clark]] !32-16-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Smith_(fighter)|'''A. Smith''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Devin_Clark_(fighter)|'''D. Clark''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !12-4-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Hermansson_vs._Vettori|UFC on ESPN: Hermansson vs. Vettori]] !21-5-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|Sweden}} [[:en:Jack_Hermansson|'''J. Hermansson''']] |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''M. Vettori''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !15-3-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_256|UFC 256]] !20-1-0 !{{Flagicon image|solid_yellow.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']] |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''B. Moreno''']] !{{Flagicon image|solid_yellow.svg}} !18-5-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Thompson_vs._Neal|UFC Fight Night: Thompson vs. Neal]] !15-4-1 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Stephen_Thompson_(fighter)|'''S. Thompson''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Geoff_Neal|'''G. Neal''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !13-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ABC:_Holloway_vs._Kattar|UFC on ABC: Holloway vs. Kattar]] !21-6-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Calvin_Kattar|'''C. Kattar''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !22-4-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Chiesa_vs._Magny|UFC on ESPN: Chiesa vs. Magny]] !15-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Michael_Chiesa|'''M. Chiesa''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Neil_Magny|'''N. Magny''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !24-7-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_257|UFC 257]] !26-6-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']] |{{Flagicon|Ireland}} [[კონორ მაკგრეგორი|'''C. McGregor''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !22-4-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Overeem_vs._Volkov|UFC Fight Night: Overeem vs. Volkov]] !47-18-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Alistair_Overeem|'''A. Overeem''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[:en:Alexander_Volkov_(fighter)|'''A. Volkov''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !32-8-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_258|UFC 258]] !17-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gilbert_Burns|'''G. Burns''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !19-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Blaydes_vs._Lewis|UFC Fight Night: Blaydes vs. Lewis]] !14-2-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Curtis_Blaydes|'''C. Blaydes''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Derrick_Lewis|'''D. Lewis''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !24-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Rozenstruik_vs._Gane|UFC Fight Night: Rozenstruik vs. Gane]] !11-1-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|Suriname}} [[:en:Jairzinho_Rozenstruik|'''J. Rozenstruik''']] |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !7-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_259|UFC 259]] !27-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|'''J. Błachowicz''']] |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !20-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Edwards_vs._Muhammad|UFC Fight Night: Edwards vs. Muhammad]] !18-3-0 !{{Flagicon image|solid_blue.svg}} |{{Flagicon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''L. Edwards''']] |{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']] !{{Flagicon image|solid_blue.svg}} !18-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Brunson_vs._Holland|UFC on ESPN: Brunson vs. Holland]] !21-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Derek_Brunson|'''D. Brunson''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Kevin_Holland|'''K. Holland''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !21-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_260|UFC 260]] !20-3-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|USA}} [[სტიპე მიოჩიჩი|'''S. Miocic''']] |{{Flagicon|Cameroon}} [[:en:Francis_Ngannou|'''F. Ngannou''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !15-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ABC:_Vettori_vs._Holland|UFC on ABC: Vettori vs. Holland]] !16-3-1 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''M. Vettori''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Kevin_Holland|'''K. Holland''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !21-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Whittaker_vs._Gastelum|UFC on ESPN: Whittaker vs. Gastelum]] !22-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Australia}} [[რობერტ უიტეკერი|'''R. Whittaker''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Kelvin_Gastelum|'''K. Gastelum''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !17-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_261|UFC 261]] !18-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Jorge_Masvidal|'''J. Masvidal''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !35-14-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჯექსონვილი|'''Jacksonville''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Reyes_vs._Procházka|UFC on ESPN: Reyes vs. Procházka]] !12-2-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Dominick_Reyes|'''D. Reyes''']] |{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !27-3-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Rodriguez_vs._Waterson|UFC on ESPN: Rodriguez vs. Waterson]] !17-3-2 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Marina_Rodriguez|'''M. Rodriguez''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Michelle_Waterson-Gomez|'''M. Waterson''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !18-11-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_262|UFC 262]] !30-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Michael_Chandler|'''M. Chandler''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !22-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჰიუსტონი|'''Houston''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Font_vs._Garbrandt|UFC Fight Night: Font vs. Garbrandt]] !18-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Puerto Rico}} [[:en:Rob_Font|'''R. Font''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Cody_Garbrandt|'''C. Garbrandt''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !12-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Rozenstruik_vs._Sakai|UFC Fight Night: Rozenstruik vs. Sakai]] !11-2-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Suriname}} [[:en:Jairzinho_Rozenstruik|'''J. Rozenstruik''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Augusto_Sakai|'''A. Sakai''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !15-2-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_263|UFC 263]] !20-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''M. Vettori''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !17-3-1 |{{Flagicon|USA}} [[:en:Glendale,_Arizona|'''Glendale''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_The_Korean_Zombie_vs._Ige|UFC on ESPN Sung Jung vs. Ige]] !16-6-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|South Korea}} [[:en:The_Korean_Zombie|'''C. Sung Jung''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Dan_Ige|'''D. Ige''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !15-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Gane_vs._Volkov|UFC Fight Night: Gane vs. Volkov]] !8-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[:en:Alexander_Volkov_(fighter)|'''A. Volkov''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !33-8-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_264|UFC 264]] !27-6-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']] |{{Flagicon|Ireland}} [[კონორ მაკგრეგორი|'''C. McGregor''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !22-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Makhachev_vs._Moisés|UFC on ESPN: Makhachev vs. Moisés]] !19-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Thiago_Moisés|'''T. Moisés''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !15-4-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Sandhagen_vs._Dillashaw|UFC on ESPN: Sandhagen vs. Dillashaw]] !14-2-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''C. Sandhagen''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:T.J._Dillashaw|'''T.J. Dillashaw''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !16-4-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Hall_vs._Strickland|UFC on ESPN: Hall vs. Strickland]] !17-9-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|Jamaica}} [[:en:Uriah_Hall|'''U. Hall''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !23-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_265|UFC 265]] !25-7-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Derrick_Lewis|'''D. Lewis''']] |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !9-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჰიუსტონი|'''Houston''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Cannonier_vs._Gastelum|UFC on ESPN: Cannonier vs. Gastelum]] !13-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Jared_Cannonier|'''J. Cannonier''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Kelvin_Gastelum|'''K. Gastelum''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !17-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Barboza_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Barboza vs. Chikadze]] !22-9-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Edson_Barboza|'''E. Barboza''']] |{{Flagicon|Georgia}} [[გიგა ჭიკაძე|'''G. Chikadze''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !13-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Brunson_vs._Till|UFC Fight Night: Brunson vs. Till]] !22-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Derek_Brunson|'''D. Brunson''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Darren_Till|'''D. Till''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !18-3-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Smith_vs._Spann|UFC Fight Night: Smith vs. Spann]] !35-18-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Smith_(fighter)|'''A. Smith''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Ryan_Spann|'''R. Spann''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !21-8-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_266|UFC 266]] !22-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flagicon|US}} [[ბრაიან ორტეგა|'''B. Ortega''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !15-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Santos_vs._Walker|UFC Fight Night: Santos vs. Walker]] !21-9-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Thiago_Santos|'''T. Santos''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''J. Walker''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !18-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Dern_vs._Rodriguez|UFC Fight Night: Dern vs. Rodriguez]] !11-1-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Mackenzie_Dern|'''M. Dern''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Marina_Rodriguez|'''M. Rodriguez''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !15-1-2 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Ladd_vs._Dumont|UFC Fight Night: Ladd vs. Dumont]] !9-1-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Aspen_Ladd|'''A. Ladd''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Norma_Dumont|'''N. Dumont''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !6-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Costa_vs._Vettori|UFC Fight Night: Costa vs. Vettori]] !13-1-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Paulo_Costa|'''P. Costa''']] |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''M. Vettori''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !17-4-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_267|UFC 267]] !28-8-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|'''J. Błachowicz''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Glover_Teixeira|'''G. Teixeira''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !32-7-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_268|UFC 268]] !19-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|'''C. Covington''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !16-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Holloway_vs._Rodríguez|UFC Fight Night: Holloway vs. Rodríguez]] !22-6-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Yair_Rodríguez|'''Y. Rodríguez''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !17-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Vieira_vs._Tate|UFC Fight Night: Vieira vs. Tate]] !11-2-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Ketlen_Vieira|'''K. Vieira''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Miesha_Tate|'''M. Tate''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !19-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Font_vs._Aldo|UFC on ESPN: Font vs. Aldo]] !19-4-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|Puerto Rico}} [[:en:Rob_Font|'''R. Font''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:José_Aldo|'''J. Aldo''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !30-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_269|UFC 269]] !31-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !28-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Lewis_vs._Daukaus|UFC Fight Night: Lewis vs. Daukaus]] !25-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Derrick_Lewis|'''D. Lewis''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Chris_Daukaus|'''C. Daukaus''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !12-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Kattar vs. Chikadze]] !22-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Calvin_Kattar|'''C. Kattar''']] |{{Flagicon|Georgia}} [[გიგა ჭიკაძე|'''G. Chikadze''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !14-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_270|UFC 270]] !16-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Cameroon}} [[:en:Francis_Ngannou|'''F. Ngannou''']] |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !10-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hermansson_vs._Strickland|UFC Fight Night: Hermansson vs. Strickland]] !22-6-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|Sweden}} [[:en:Jack_Hermansson|'''J. Hermansson''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !24-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_271|UFC 271]] !21-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |{{Flagicon|Australia}} [[რობერტ უიტეკერი|'''R. Whittaker''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !23-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჰიუსტონი|'''Houston''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Walker_vs._Hill|UFC Fight Night: Walker vs. Hill]] !18-6-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''J. Walker''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|'''J. Hill''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !9-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Makhachev_vs._Green|UFC Fight Night: Makhachev vs. Green]] !21-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:King_Green|'''B. Green''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !29-12-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_272|UFC 272]] !16-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|'''C. Covington''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Jorge_Masvidal|'''J. Masvidal''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !35-15-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |} 1z37qgtymugyxayxv2v1klamxpqyrtr 0 879382 5351900 5350396 2026-04-05T22:40:11Z Otogi 27089 5351900 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Otogi|Otogi]].|2|04|2026}} '''პიტსბურგი''' ({{lang-en|Pittsburgh}}) — ქალაქი აშშ-ში, პენსილვანიის შტატში. l9a2jl09n63u4x9e7jzcj79jau8dycv 5351901 5351900 2026-04-05T22:46:34Z Otogi 27089 5351901 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Otogi|Otogi]].|2|04|2026}} '''პიტსბურგი''' ({{lang-en|Pittsburgh}}) — ქალაქი აშშ-ში, პენსილვანიის შტატში. მდებარეობს მდინარეების ალიგეინისა და მონონგაჰილის შეერთების ადგილას, ზღვის დონიდან 420 მ სიმაღლეზე. 2020 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 302,971 ადამიანი. cyumecarejcho0yb7mvep6iep1pkb6a 5351902 5351901 2026-04-05T22:47:30Z Otogi 27089 5351902 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Otogi|Otogi]].|2|04|2026}} '''პიტსბურგი''' ({{lang-en|Pittsburgh}}) — ქალაქი [[აშშ]]-ში, [[პენსილვანია|პენსილვანიის შტატში]]. მდებარეობს მდინარეების ალიგეინისა და მონონგაჰილის შეერთების ადგილას, [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 420 მ სიმაღლეზე. 2020 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 302,971 ადამიანი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 6kjs345k1v048ivri3fgydqxqcr8r3c 5351903 5351902 2026-04-05T22:55:55Z Otogi 27089 5351903 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Otogi|Otogi]].|2|04|2026}} '''პიტსბურგი''' ({{lang-en|Pittsburgh}}) — ქალაქი [[აშშ]]-ში, [[პენსილვანია|პენსილვანიის შტატში]]. მდებარეობს მდინარეების ალიგეინისა და მონონგაჰილის შეერთების ადგილას, [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 420 მ სიმაღლეზე. 2020 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 302,971 ადამიანი. აშშ-ის ფოლადის ინდუსტრიის ისტორიაში არსებული დომინანტური როლის გამო პიტსბურგი ცნობილია „ფოლადის ქალაქის“ სახელწოდებით. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} onrcnoo85pwdbia9phqoqus1hwizasz 5351904 5351903 2026-04-05T23:04:33Z Otogi 27089 5351904 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |მმართველი = ბილ პედუტო |მოსახლეობა = 302 971 }} '''პიტსბურგი''' ({{lang-en|Pittsburgh}}) — ქალაქი [[აშშ]]-ში, [[პენსილვანია|პენსილვანიის შტატში]]. მდებარეობს მდინარეების ალიგეინისა და მონონგაჰილის შეერთების ადგილას, [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 420 მ სიმაღლეზე. 2020 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 302,971 ადამიანი. აშშ-ის ფოლადის ინდუსტრიის ისტორიაში არსებული დომინანტური როლის გამო პიტსბურგი ცნობილია „ფოლადის ქალაქის“ სახელწოდებით. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ct2naev51o0ge2pg19yvhu9ze33s0s7 5351905 5351904 2026-04-05T23:05:34Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351905 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |მმართველი = ბილ პედუტო |მოსახლეობა = 302 971 }} '''პიტსბურგი''' ({{lang-en|Pittsburgh}}) — ქალაქი [[აშშ]]-ში, [[პენსილვანია|პენსილვანიის შტატში]]. მდებარეობს მდინარეების ალიგეინისა და მონონგაჰილის შეერთების ადგილას, [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 420 მ სიმაღლეზე. 2020 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 302,971 ადამიანი. აშშ-ის ფოლადის ინდუსტრიის ისტორიაში არსებული დომინანტური როლის გამო პიტსბურგი ცნობილია „ფოლადის ქალაქის“ სახელწოდებით. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები]] 9pani877urvcri4t6q35q9vjdk1n0vx 5351906 5351905 2026-04-05T23:06:07Z Otogi 27089 5351906 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |მმართველი = ბილ პედუტო |მოსახლეობა = 302 971 }} '''პიტსბურგი''' ({{lang-en|Pittsburgh}}) — ქალაქი [[აშშ]]-ში, [[პენსილვანია|პენსილვანიის შტატში]]. მდებარეობს მდინარეების ალიგეინისა და მონონგაჰილის შეერთების ადგილას, [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 420 მ სიმაღლეზე. 2020 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 302,971 ადამიანი. აშშ-ის ფოლადის ინდუსტრიის ისტორიაში არსებული დომინანტური როლის გამო პიტსბურგი ცნობილია „ფოლადის ქალაქის“ სახელწოდებით. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{იდენტიფიკატორები}} [[კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები]] s1ml5o6tjewdu6tlbh907y2mquo9096 0 879502 5351657 5351432 2026-04-05T14:30:58Z Tinatin kokhreidze55 178881 5351657 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კრისტი ტარლინგტონი | ფოტო =File:Christy Turlington and Edward Burns at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე =250 |წარწერა = ტარლინგტონი 2024 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[2 იანვარი]], [[1969]] | დაბადგილი =უოლნატ-კრიკი, [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = აშშ | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება =[[ნიუ-იორკის უნივერსიტეტი]] | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = 1.78 | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = [[კათოლიკეები|კათოლიკე]] | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ედუარდ ბერნსი | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა =File:Christy's Signature.png | ხელმოწერის ზომა =250 | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''კრისტი ნიკოლ ტარლინგტონ ბერნსი''' (ქალიშვილობისას ''ტარლინგტონი''; დ. [[2 იანვარი]], [[1969]])— [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. პოპულარობა მოიპოვა [[1980-იანები|1980-იანი]] წლების ბოლოს და [[1990-იანები|1990-იანი]] წლების დასაწყისში, როგორც [[სუპერმოდელი|სუპერმოდელმა]]. 1989 წელს ის გახდა [[Calvin Klein|კელვინ კლაინის]] Eternity კამპანიის სახე და იგივე კამპანიაში კვლავ გამოჩნდა 2014 წელს,<ref name="Calvin Klein Eternity">{{cite web |last=Chan |first=Stephanie |date=May 9, 2014 |title=Christy Turlington Burns, Ed Burns in Calvin Klein Eternity Campaign |work=[[The Hollywood Reporter]] |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/christy-turlington-burns-ed-burns-702665 |access-date=June 24, 2025}}</ref> ასევე წარმოადგენს მეიბელინს სახეს. ამერიკულ ჟურნალ [[ვოგი (ჟურნალი)|Vogue]]-ის ხანგრძლივმა კრეატიულმა დირექტორმა, გრეის კოდინგტონმა, ტარლინგტონი აღწერა, როგორც „მსოფლიოში ყველაზე ლამაზი ქალი“.<ref>{{cite AV media |people=Cutler, R.J. (director); Coddington, Grace (creative director); etc. |date=September 20, 2016 |title=Some Style is Legendary |location=New York, NY |publisher=Tiffany & Co. |time=time unspecified |format=shortform streaming video; documentary |url=https://www.youtube.com/watch?v=AvS0f6jTbp4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211222/AvS0f6jTbp4 |archive-date=December 22, 2021 |url-status=live |language=en |access-date=October 1, 2019}}{{full|date=June 2025}}</ref> ==ადრეული ცხოვრება== კრისტი ტარლინგტონი დაიბადა უოლნუტ-კრიკში, [[კალიფორნია|კალიფორნიაში]] . იგი სამი ქალიშვილიდან შუათანაა. მამამისი, დუეინ ტარლინგტონი, ავიაკომპანია „Pan Am“-ის პილოტი იყო, ხოლო დედა, მარია ელისაბედი (დაბადებით პარკერ ინფანტე) — ბორტგამცილებელი ელ-სალვადორიდან. ტარლინგტონი, დების მსგავსად, დედის აღმსარებლობის — რომის კათოლიკური ეკლესიის ტრადიციებით აღიზარდა და ამ რელიგიის პრაქტიკას ზრდასრულობაშიც აგრძელებდა.<ref>{{cite web |date=September 2, 2019 |title=The Model Yogini: Beliefnet Catches Up with Christy Turlington |format=interview |url=https://www.beliefnet.com/wellness/yoga/how-to-yoga/the-model-yogini.aspx |access-date=September 2, 2019 |archive-date=September 2, 2019 |archive-url=https://archive.today/20190902224257/https://www.beliefnet.com/wellness/yoga/how-to-yoga/the-model-yogini.aspx |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |first=Avital Norman |last=Nathan |work=Groknation |title=Christy Turlington Burns Wants Quality Maternal Care for All This Mother's Day |url=https://groknation.com/culture/5-deep-questions-christy-turlington-burns/ |date=May 8, 2018 |access-date=August 14, 2018}}</ref> იგი ადგილობრივმა ფოტოგრაფმა, დენი კოდიმ აღმოაჩინა [[ფლორიდა|ფლორიდას შტატის]] ქალაქ [[მაიამი|მაიამიში]], როდესაც ტარლინგტონი [[ცხენი|ცხენით]] სეირნობდა. ამ პერიოდში მამამისი მაიამიში „Pan Am“-ის საწვრთნელ კაპიტნად მუშაობდა. ტარლინგტონმა მოდელობა 14-დან 16 წლამდე, სკოლის შემდეგ და საზაფხულო არდადეგების დროს დაიწყო, პარალელურად კი დანვილში (კალიფორნია) „Monte Vista“-ს საშუალო სკოლაში სწავლობდა. 18 წლის შესრულების შემდეგ, იგი საცხოვრებლად [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] გადავიდა სრული განაკვეთით მოდელად მუშაობისთვის, მოგვიანებით კი საშუალო სკოლა დაამთავრა. [[1994]] წელს მან სწავლა განაახლა და 1999 წელს წარჩინებით (cum laude) დაამთავრა [[ნიუ-იორკის უნივერსიტეტი|ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის]] გალატინის ინდივიდუალური სწავლების სკოლა, სადაც ხელოვნების [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი მიიღო შედარებითი რელიგიათმცოდნეობისა და აღმოსავლური ფილოსოფიის სპეციალობით. მოგვიანებით მან სწავლა კოლუმბიის უნივერსიტეტის მეილმანის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლაში განაგრძო. ==მოდელობა== ===XX საუკუნე=== [[ფაილი:Christy Turlington 2000.jpg|250px|მინი|მარცხნივ|ტარლინგტონი 2000 წელს]] ტარლინგტონი მონაწილეობდა ისეთი ბრენდების სარეკლამო კამპანიებში, როგორებიცაა: [[Calvin Klein]], [[Chanel]], Yves Saint Laurent, [[მარკ ჯეკობსი]], [[დონა კარანი]], [[Prada]], Valentino, [[Versace]], [[Louis Vuitton]], Bally, Jason Wu, Max Mara, Escada, Michael Kors და Maybelline. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო ორ მუსიკალურ ვიდეოში. 1986 წელს, 17 წლის ასაკში, კოლეგა მოდელის, იასმინ ლე ბონის თხოვნით, მისმა მეუღლემ, საიმონ ლე ბონმა ([[Duran Duran]]), ტარლინგტონი გადაიღო ჯგუფის ვიდეოკლიპში „[[Notorious (სიმღერა)|Notorious]]“ და ამავე სახელწოდების ალბომის გარეკანზე. 1990-იან წლებში იგი გამოჩნდა დოკუმენტურ ფილმში „Unzipped“, რომელიც მოდის დიზაინერ [[ისააკ მიზრაჰი|ისააკ მიზრაჰის]] ეძღვნება, ასევე რეჟისორ [[რობერტ ოლტმენი|რობერტ ოლტმენის]] მოდის შესახებ გადაღებულ სატირულ ფილმში „მაღალი მოდა“. გარდა ამისა, მან მონაწილეობა მიიღო რეჟისორ რობერტ ლიკოკის დოკუმენტურ ფილმში „Catwalk“, რომელიც მის სამოდელო კარიერას ასახავს. ტარლინგტონი ჩნდებოდა ისეთი საერთაშორისო მოდის ჟურნალების გარეკანებზე, როგორებიცაა: [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]], Harper's Bazaar, Elle, Marie Claire, L'Officiel, Tatler, Glamour, Cosmopolitan და Allure. [[1990]] წელს მომღერალმა [[ჯორჯ მაიკლი|ჯორჯ მაიკლმა]] პიტერ ლინდბერგის მიერ ბრიტანული ვოგის 1990 წლის იანვრის ნომრისთვის გადაღებული ფოტოთი (რომელზეც ტარლინგტონი, [[ნაომი კემპბელი|კემპბელი]], [[ლინდა ევანგელისტა]], [[სინდი კროუფორდი]] და ტატიანა პატიცი არიან გამოსახულნი)<ref name="Grdn2023">{{cite news |last1=Cochrane |first1=Lauren |title=Supermodels Recreate Iconic Vogue Cover 30 Years On |url=https://www.theguardian.com/fashion/2023/aug/11/supermodels-recreate-iconic-vogue-cover-30-years-on |access-date=August 13, 2023 |work=The Guardian |date=August 11, 2023}}</ref> მიიღო შთაგონება კლიპისთვის „Freedom!“. ვიდეოში ხუთივე ტოპ-მოდელი მონაწილეობდა თავიანთ ხუთ მამაკაც კოლეგასთან ერთად. კლიპი ჯორჯ მაიკლის [[2008]] წლის საკონცერტო ტურნეს დროსაც გამოიყენებოდა. ტარლინგტონი მოგვიანებით შეუერთდა ელ მაკფერსონს, ნაომი კემპბელსა და [[კლაუდია შიფერი|კლაუდია შიფერს]], როგორც ამჟამად უკვე გაუქმებული „Fashion Cafe“-ს მეოთხე მოდელი-ინვესტორი. ტარლინგტონს, [[ალისია სილვერსტოუნი|ალისია სილვერსტოუნთან]] ერთად, მიაწერენ ჭიპის პირსინგის პოპულარიზაციას მას შემდეგ, რაც მან და ნაომი კემპბელმა ერთად გაიხვრიტეს ჭიპი და 1993 წელს [[ლონდონი|ლონდონის]] მოდის ჩვენებაზე პირსინგები საჯაროდ გამოაჩინეს.<ref>{{cite news |title=Runways; Fetish or Fashion? |work=The New York Times |date=November 21, 1993 |access-date=September 23, 2023 |url=https://www.nytimes.com/1993/11/21/style/runways-fetish-or-fashion.html |last1=Menkes |first1=Suzy}}</ref> ===უახლოესი პერიოდი=== [[ფაილი:Christy Turlington at the 2024 Toronto International Film Festival.jpg|250px|მინი|მარჯვნივ|ტარლინგტონი [[2024]] წლის ტორონტოს საერთაშორისო ფილმის ფესტივალზე]] ტარლინგტონის 40 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, ჟურნალმა „W“-მ მოამზადა მისი კარიერის ამსახველი გამორჩეული ფოტოების კოლექცია, რომელიც მოიცავს პერიოდს [[1980-იანები|1980-იანი]] წლების ბოლოდან დღემდე. [[2008]] წელს ქასთინგ-აგენტმა ჯეიმზ სკულმა ტარლინგტონის შესახებ განაცხადა: „ყველა დროის უდიდესი მოდელი!დღევანდელი ყველა მოდელი ერთ ადამიანშიც რომ გააერთიანოთ, მასთან ახლოსაც ვერ მოვლენ. ალბათ ყველაზე მეტად ის მიყვარდა. ჩემი ოცნება იქნებოდა მასთან ერთად ჩვენებაზე მუშაობა კიდევ ერთხელ, სანამ პენსიაზე გავალ, თუმცა ეს ისეთივე წარმოუდგენელია, როგორც ლატარიაში მოგება“. ტარლინგტონი ერთ-ერთი იყო იმ თოთხმეტი მოდელიდან, რომელთა ფოტოებიც ჟურნალ „V“-ის 2008 წლის სექტემბრის ნომრის სხვადასხვა გარეკანზე მოხვდა. თითოეულ გარეკანზე გამოსახული იყო ცნობილი მოდელის პორტრეტი — როგორც ახალი თაობის ლიდერების, ისე სუპერმოდელების ეპოქის წარმომადგენლების. ფოტოების ავტორი დუეტი ინეზ ვან ლამსვეერდე და ვინუდ მატადინი იყო. 2009 წლის გაზაფხული/ზაფხულის სეზონზე მან მონაწილეობა მიიღო ბრენდ „Bally“-ს კამპანიაში ორიოლ ელკაჩოსთან ერთად. ტარლინგტონ ბერნსმა დახურა მოდის დიზაინერ მარკ ჯეიკობსის 2019 წლის შემოდგომა/ზამთრის ჩვენება.<ref>{{cite news |last=Connaire |first=Shaunagh |date=May 10, 2019 |title=Christy Turlington on Fashion, Philanthropy and Turning 50 |newspaper=[[Financial Times]] |url=https://www.ft.com/content/e19a3484-70ec-11e9-bf5c-6eeb837566c5 |access-date=July 7, 2019}}{{full|date=June 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Womenswear Autumn/Winter 2019 Shows |newspaper=[[Financial Times]] |url=https://www.ft.com/womenswearAW19 |access-date=July 7, 2019}}{{full|date=June 2025}}</ref> ტარლინგტონი მონაწილეობს „Apple TV+“-ის ოთხნაწილიან დოკუმენტურ სერიალში სახელწოდებით „სუპერმოდელები“. სერიალის პრემიერა [[2023]] წელს [[20 სექტემბერი|20 სექტემბერს]] შედგა. მასში ასევე მონაწილეობენ სინდი კროუფორდი, ნაომი კემპბელი და ლინდა ევანგელისტა. პროექტის რეჟისორები არიან როჯერ როს უილიამსი და ლარისა ბილსი.<ref>{{cite news |url=https://variety.com/2023/tv/trailers/the-super-models-trailer-new-cindy-christy-naomi-and-linda-1235666208/ |author=Tangcay, Jazz |date=July 11, 2023 |title='The Super Models' Sets September Premiere, Debuts Teaser With Cindy Crawford, Christy Turlington, Naomi Campbell and Linda Evangelista |work=Variety}}</ref> ==სხვა საქმიანობები== [[2000-იანები|2000-იან]] წლებში ტარლინგტონი სხვადასხვა ბიზნესპროექტის პარტნიორი გახდა: აიურვედული კანის მოვლის ხაზის — „Sundari“ და კომპანია „[[Puma SE|პუმა]]“-ს მიერ წარმოებული ორი ტანსაცმლის ხაზის, რომელიც მოიცავს აქტიური ქალების სამოსსა და იოგასთვის განკუთვნილ კოლექციას.<ref>{{cite web |title=Christy Turlington |url=https://thegentlewoman.co.uk/library/christy-turlington |access-date=August 20, 2023 |website=thegentlewoman.co.uk |language=en}}</ref> მას ეკუთვნის პუბლიკაციები ისეთ გამოცემებში, როგორებიცაა: Marie Claire, Yoga Journal, Teen Vogue და Huffington Post.<ref>{{cite web |title=Christy Turlington Burns, Author at Positively Positive |url=https://www.positivelypositive.com/author/christyturlington/ |access-date=August 20, 2023 |website=Positively Positive |language=en}}</ref> გარდა ამისა, იგი თანამშრომლობდა ტელეკომპანია [[NBC]]-ის გადაცემასთან „Today Show“, როგორც მოწვეული კორესპონდენტი. მისი რეპორტაჟები მოიცავდა [[2002]] წლის დასაწყისში [[ავღანეთი|ავღანეთში]] გოგონების [[განათლება|განათლების]] სტატუსის შესახებ მომზადებულ მასალასა და ინტერვიუს მის უწმინდესობა [[დალაი-ლამა|დალაი-ლამასთან]], მის რეზიდენციაში, [[ინდოეთი|ინდოეთის]] ქალაქ დჰარამშალაში.<ref>{{cite web |title=Christy Turlington Burns |url=https://www.positivelypositive.com/author/christyturlington/ |access-date=May 29, 2015}}</ref> [[2015]] წელს, „Apple Watch“-ის გაშვებისას, ტარლინგტონი პროდუქტის ერთ-ერთი პირველი ტესტერი იყო. მან მონაწილეობა მიიღო პრესკონფერენციაში და კომპანიას მისცა უფლება, გადაეღოთ ვიდეორგოლი, სადაც ნაჩვენები იყო, თუ როგორ იყენებდა იგი „Apple Watch“-ს მარათონისთვის მოსამზადებელ ვარჯიშებში.<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/technology/apple/watch/11458389/Apple-Watch-event-live.html |newspaper=The Telegraph |title=Apple Watch Event Live: Apple Watch to Make and Receive Calls |date=March 9, 2015 |access-date=March 9, 2015}}</ref> ==ჰუმანიტარული საქმიანობა== [[File:CDC - Celebrities Against Smoking - Christy Turlington - TV Spot - Smoking Tobacco Use.theora.ogv|thumb|alt=Anti-smoking public service announcement video featuring Christy Turlington|2000 წელს კრისტი ტერლინგტონმა მონაწილეობა მიიღო ანტინიკოტინურ სოციალურ კამპანიაში]] [[2005]] წელს ტარლინგტონმა დაიწყო თანამშრომლობა საერთაშორისო ჰუმანიტარულ ორგანიზაციასთან „CARE“ და მას შემდეგ გახდა მათი ადვოკატი დედათა ჯანმრთელობის საკითხებში. იგი ასევე არის „Product Red“-ის ელჩი. [[2003]] წელს საკუთარი მშობიარობის დროს გადატანილი გართულებების შემდეგ, და მას შემდეგ, რაც შეიტყო, რომ ყოველწლიურად 500,000-ზე მეტი ქალი კვდება მშობიარობისას (რომელთაგან სიკვდილიანობის 90% პრევენცირებადია), ტარლინგტონმა გადაწყვიტა მიეღო საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მაგისტრის ხარისხი კოლუმბიის უნივერსიტეტის მეილმანის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლაში. ტარლინგტონი [[2007]] წლის მაისში „Product Red“-ის სახელით ეწვია [[ესვატინი|ესვატინს]], ხოლო 2005 და 2008 წლებში [[სალვადორი|ელ-სალვადორსა]] და [[პერუ|პერუს]] „CARE“-ის სახელით. მის ჩართულობაზე „CARE“-ის საქმიანობაში გავლენა მოახდინა დედამისმა, ელისაბედმა, რომელიც ამ ორგანიზაციის დიდი ხნის მხარდამჭერია ყოფილ ბორტგამცილებელთა ორგანიზაცია „World Wings“-ის მეშვეობით. პროექტი FEMME, რომელიც „CARE“-ის, კოლუმბიის უნივერსიტეტისა და ადგილობრივი ხელისუფლების ერთობლივი ინიციატივაა, აერთიანებს ჯანდაცვის სპეციალისტებს, რათა მოძებნონ იმ ქალთა დახმარების უკეთესი გზები, რომლებიც შიშის გამო ვერ მიმართავენ კლინიკებსა თუ ტრადიციულ საავადმყოფოებს. [[2010]] წლის სექტემბერში ტარლინგტონმა მონაწილეობა მიიღო „CARE“-ის სასწავლო ტურში [[ეთიოპია|ეთიოპიაში]], რათა ადგილზე გაცნობოდა დედათა სიკვდილიანობის შემცირებისკენ მიმართულ სამუშაოებს. ტარლინგტონი არის ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის გლობალური ჯანდაცვის საბჭოს წევრი და ჰარვარდის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლის დეკანის მრჩეველთა საბჭოს მრჩეველი. იგი ასევე არის „White Ribbon Alliance for Safe Motherhood“-ისა და „Mother's Day Every Day“-ის წევრი. ===No Woman, No Cry=== 2010 წელს შედგა ტარლინგტონის სარეჟისორო დებიუტი [[დოკუმენტური ფილმი|დოკუმენტური ფილმით]] „No Woman, No Cry“. 60-წუთიანი ფილმი მიმოიხილავს დედათა ჯანმრთელობის მდგომარეობას და ფოკუსირებულია ოთხ შემთხვევაზე: [[ტანზანია|ტანზანიიდან]], [[ბანგლადეში|ბანგლადეშიდან]], [[გვატემალა|გვატემალასა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-დან. ფილმის მსოფლიო პრემიერა 2010 წელს აშშ-ში, ტრაიბეკას კინოფესტივალზე შედგა, ხოლო ტელეპრემიერა [[2011]] წლის [[7 მაისი|7 მაისს]] ოპრა უინფრის ტელეარხზე (OWN) შედგა. ამ დოკუმენტური ფილმისთვის ტარლინგტონი წარდგენილი იყო „Do Something With Style“ ჯილდოზე [[VH1]]-ისგან. ===Every Mother Counts=== დოკუმენტური ფილმის „No Woman, No Cry“ დებიუტთან ერთად, ტარლინგტონმა დააარსა არაკომერციული ორგანიზაცია „Every Mother Counts“ (EMC), რომელიც მიზნად ისახავს ორსულობისა და მშობიარობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფას ყველა დედისთვის. ორგანიზაცია ახდენს აუდიტორიის ინფორმირებას და მობილიზებას დედათა ჯანმრთელობის პროგრამების მხარდასაჭერად [[ჰაიტი|ჰაიტიში]], [[უგანდა|უგანდაში]], [[მალავი|მალავიში]], [[ინდონეზია|ინდონეზიასა]] და აშშ-ში.<ref>{{cite web |title=Every Mother Counts |url=https://www.everymothercounts.org/ |access-date=June 29, 2015}}</ref> 2011 წელს ტარლინგტონმა პირველად გაირბინა [[ნიუ-იორკის მარათონი]] „Every Mother Counts“-ის გუნდთან ერთად, რათა აემაღლებინა ცნობიერება დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის შესახებ. მან ასევე მიიღო მონაწილეობა 2013 წლის ნიუ-იორკის მარათონსა და „Hood to Coast“-ის ესტაფეტაში, რაც ასახულია მის დოკუმენტურ ფილმში „Every Mile, Every Mother“.<ref name="Every Mile, Every Mother">{{cite web |url=https://www.vogue.com/vogue-daily/article/christy-turlington-new-movie-every-mile-every-mother/ |title=Christy Turlington on Her New Movie Every Mile, Every Mother |work=Vogue |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140707232308/http://www.vogue.com/vogue-daily/article/christy-turlington-new-movie-every-mile-every-mother/#1 |archive-date=July 7, 2014}}</ref> 2015 წლის მაისამდე საქველმოქმედო ორგანიზაციამ გამოუშვა მოკლემეტრაჟიანი ფილმების სერია სათაურით „Giving Birth in America“.<ref>{{cite press release |title=SheKnows Media Announces Christy Turlington Burns, Founder |publisher=Business Wire |date=May 27, 2015 |url=https://www.businesswire.com/news/home/20150527005489/en/SheKnows-Media-Announces-Christy-Turlington-Burns-Founder |access-date=August 5, 2015}}</ref> ===ალბომები=== „Every Mother Counts“ არის ალბომი, რომელიც [[2011]] წელს ექსკლუზიურად „[[Starbucks]]“-ისთვის გამოვიდა. შემოსავლის ნაწილი გადაირიცხა „CARE“-სა და „Every Mother Counts“-ის ორგანიზაციებში დედათა ჯანმრთელობის პროგრამების მხარდასაჭერად ყავის მწარმოებელ ქვეყნებში. 2012 წელს, „Starbucks“-თან პარტნიორობით, გამოვიდა მეორე ალბომი „Every Mother Counts 2012“. თითოეული გაყიდული კომპაქტ-დისკიდან 8 აშშ დოლარი „Every Mother Counts“-ის მხარდასაჭერად ირიცხებოდა. ==სხვა== 2015 წელს ტარლინგტონმა ხელი მოაწერა „ONE Campaign“-ის ღია წერილს, რომელიც მიმართული იყო ანგელა მერკელისა და ნკოსაზანა დლამინი-ზუმასადმი. წერილი მოუწოდებდა მათ, ფოკუსირება მოეხდინათ ქალთა საკითხებზე, როგორც G7-ისა (გერმანიაში) და აფრიკის კავშირის (სამხრეთ აფრიკაში) ხელმძღვანელებს, რათა განისაზღვროს პრიორიტეტები განვითარების დაფინანსებაში გაეროს 2015 წლის სექტემბრის სამიტამდე.<ref>{{cite news |first=Tracy|last=McVeigh |url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2015/mar/07/povert-sexist-letter-women-equality-gaga-sandberg-beyonce |title=Poverty is Sexist: Leading Women Sign Up for Global Equality |work=The Guardian |location=London |access-date=May 8, 2015}}</ref> ==აღიარება== იგი იყო ერთ-ერთი იმ თხუთმეტი ქალიდან, რომლებიც სპეციალურად შეარჩიეს ბრიტანული „Vogue“-ის 2019 წლის სექტემბრის ნომრის გარეკანზე გამოსაჩენად. აღნიშნული ნომრის მოწვეული რედაქტორი მეგანი, სასექსის ჰერცოგინია იყო<ref name="IT-2019-07-31">{{cite news |title=Meghan Markle Puts Sinéad Burke on the Cover of Vogue's September Issue |url=https://www.irishtimes.com/life-and-style/fashion/meghan-markle-puts-sinéad-burke-on-the-cover-of-vogue-s-september-issue-1.3970604 |newspaper=The Irish Times |access-date=July 31, 2019}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[ფაილი:Ed Burns, Christy Turlington at 27 Dresses Premiere 1.jpg|250px|მინი|მარჯვნივ|ტარლინგტონი და მისი მეუღლე]] [[2000]] წელს ჰემპტონსში გამართულ წვეულებაზე ტარლინგტონმა გაიცნო [[მსახიობი]], [[რეჟისორი]] და [[სცენარისტი]] ედვარდ ბერნსი, წლის ბოლოს კი ისინი დაინიშნენ. 2002 წელს, ნიუ-იორკში ერთობლივი უძრავი ქონების შეძენიდან რამდენიმე თვეში, წყვილი ერთმანეთს დაშორდა, თუმცა მოგვიანებით კვლავ შერიგდნენ და 2003 წლის ივნისში [[სან-ფრანცისკო|სან-ფრანცისკოში]] იქორწინეს[49]. ჟურნალ „Cookie“-სთვის მიცემულ ინტერვიუში ტარლინგტონმა უარყო გავრცელებული ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ქორწილში იგი საკურთხეველთან ჯგუფ [[U2]]-ის სოლისტმა, [[ბონო|ბონომ]] მიაცილა: „ის იქ იყო, რა თქმა უნდა, მაგრამ საკურთხეველთან მე თვითონ მივედი. იმ დროს 25 კვირის ორსული ვიყავი“, — აღნიშნა მან და დაამატა, რომ ჯონ გალიანოს მიერ შექმნილი კაბა ორსულობას ფარავდა, ბერნსი კი მას შუა გზაზე შეეგება<ref name=EvansCookie200711>{{cite web |author=Evans, Rory |date=December 2007 |orig-date=November 2007 |title=On Her Toes |work=[[Cookie (American magazine)|Cookie]] |pages=165f |url=https://www.cookiemag.com/style/2007/11/turlington |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071116171847/http://www.cookiemag.com/style/2007/11/turlington |archive-date=November 16, 2007}}</ref></blockquote> She went on to note that Burns, the groom, "met me halfway down the aisle".<ref name=EvansCookie200711/> ბერნსსა და ტარლინგტონს ორი შვილი ჰყავთ: გრეისი (დ. 2003) და ფინი (დ. 2006).<ref>{{cite web |last=Vischer |first=Annie |date=November 13, 2020 |title=Christy Turlington Burns Talks '90s Supermodel Fame, Philanthropy And The Craziness Of 2020 |url=https://graziadaily.co.uk/beauty-hair/skin/christy-turlington-interview-beauty-makeup-skin/ |access-date=July 9, 2023 |website=Grazia}}</ref> აღსანიშნავია, რომ კრისტის და, კელი, დაქორწინებულია ედვარდის ძმაზე — ბრაიან ბერნსზე. ტარლინგტონი აქტიური ანტიმწეველი აქტივისტია. მამამისი 1997 წელს ფილტვის კიბოთი გარდაიცვალა.{{sfn|Turlington|2003|pp=85–90}} თავად კრისტიმ მოწევა 13 წლის ასაკში დაიწყო და 16 წლისთვის დღეში ერთ კოლოფს ეწეოდა. მან მოწევას თავი [[1995]] წელს, 26 წლის ასაკში დაანება. 2000 წელს, 31 წლის ასაკში, როდესაც სამედიცინო ტექნოლოგიების შესახებ ცნობიერების ასამაღლებლად ფილტვების სკანირება ჩაიტარა, მას [[ფილტვის ემფიზემა|ემფიზემის]] ადრეული სტადია დაუდგინდა.<ref>{{cite news |title=Turlington Diagnosed With Emphysema |url=https://abcnews.go.com/Entertainment/story?id=112613&page=1 |publisher=[[ABC News (United States)|ABC News]] |date=December 3, 2000 |access-date=November 6, 2017}}</ref> ===იოგა=== ტარლინგტონი [[იოგა|იოგას]] მიმდევარია, კერძოდ, იგი დაკავებულია ჯივამუქტი-იოგით. იგი იოგას 1987 წლიდან ვარჯიშობს.<ref>{{cite book |last=McCrary |first=Meagan |title=Pick Your Yoga Practice: Exploring and Understanding Different Styles of Yoga |publisher=[[New World Library]] |date=November 1, 2013 |page=37 |isbn=1-60868-180-7 |url=https://books.google.com/books?id=l60vAgAAQBAJ&dq=Christy+Turlington+yoga+publications&pg=PA37 |access-date=December 11, 2015}}</ref> [[2001]] წლის აპრილში გამოქვეყნებულ სტატიაში მან აღნიშნა, რომ კვირაში სამჯერ, დილის საათებში ვარჯიშობს.<ref>{{cite magazine |last=Funderburg |first=L. |title=A Model Life |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=April 15, 2001 |url=https://content.time.com/time/health/article/0,8599,106207,00.html |access-date=December 11, 2015}}</ref> მისი თქმით, იოგამ იგი საკუთარ კათოლიკურ რწმენასთან დააახლოვა.<ref>{{cite web |first=Kali |last=Om |publisher=Yoga Chicago |title=Christy T: Yoga's De Facto Supermodel |url=https://yogachicago.com/2014/03/christy-t-yogas-de-facto-spokesmodel/ |date=March 2013 |access-date=August 14, 2018}}</ref> იგი არის ავტორი წიგნისა „Living Yoga: Creating a Life Practice“,<ref name="Turlington 2002 288">{{cite book |last=Turlington |first=Christy |title=Living Yoga: Creating a Life Practice |year=2002 |publisher=[[Hachette Books#Hyperion Books|Hyperion]] |pages=288 |url=https://archive.org/details/livingyogacreati00turl |access-date=December 11, 2015}}</ref> რომელიც პირველად 2002 წელს გამოიცა და ამჟამად მესამე გამოცემაა გამოსული ([[2002]], [[2003]], [[2005]]). 2002 წლის გამოცემის წინასიტყვაობა რობერტ თურმანს ეკუთვნის.<ref name="Turlington 2002 288"/> 2001 წლის იანვარ-თებერვალში ტარლინგტონი ჩართული იყო ჟურნალ Yoga Journal-ის რედაქტირებაში<ref>{{cite magazine |last=Arnold |first=Kathryn |title=Going Deeper |magazine=Yoga Journal |date=January–February 2001 |url=https://books.google.com/books?id=PuoDAAAAMBAJ&dq=Christy+Turlington+yoga+publications&pg=RA1-PA6 |access-date=December 11, 2015}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category}} * {{Official website|https://www.christyturlington.com}} * {{IMDb name|877258|Christy Turlington}} * {{Fashionmodel}} ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:ტარლინგტონ, კრისტი}} {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1969]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალები]] [[კატეგორია:ქალი მოდელები]] [[კატეგორია:ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალიფორნიელები]] o10m30hzrvgopxasbk22vjocefmi2ja 0 879507 5352007 5351094 2026-04-06T09:47:15Z Liziputkaradze55 179093 5352007 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ლუკას ბერგვალი |სურათი = Lucas Bergvall (Sweden U21 vs Moldova U21, 13 October 2023).jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ლუკას ერიკ ჰოლგერ ბერგვალი |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2006|2|2}} |დაბადების ადგილი = სტოკჰოლმი, შვედეთი |სიმაღლე = 1.87 მ |პოზიცია = ნახევარმცველი |მიმდინარე კლუბი = ტოტენჰემ ჰოტსპური |ნომერი = 15 |ახალგაზრდული წელი1 = 2013–2021 |ახალგაზრდული კლუბი1 = IF ბრომაპოიკარნა |წელი1 = 2021–2022 |კლუბი1 = IF ბრომაპოიკარნა |მატჩი1 = 12 |გოლი1 = 1 |წელი2 = 2023–2024 |კლუბი2 = დიურგორდენი |მატჩი2 = 37 |გოლი2 = 5 |წელი3 = 2024– |კლუბი3 = ტოტენჰემ ჰოტსპური |მატჩი3 = 45 |გოლი3 = 1 |ეროვნული წელი1 = 2021–2022 |ეროვნული ნაკრები1 = შვედეთის U17 |ეროვნული მატჩი1 = 8 |ეროვნული გოლი1 = 3 |ეროვნული წელი2 = 2023 |ეროვნული ნაკრები2 = შვედეთის U19 |ეროვნული მატჩი2 = 4 |ეროვნული გოლი2 = 0 |ეროვნული წელი3 = 2023– |ეროვნული ნაკრები3 = შვედეთის U21 |ეროვნული მატჩი3 = 5 |ეროვნული გოლი3 = 1 |ეროვნული წელი4 = 2024– |ეროვნული ნაკრები4 = შვედეთის ეროვნული ნაკრები |ეროვნული მატჩი4 = 8 |ეროვნული გოლი4 = 0 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = 23:49, 22 მარტი 2026 (UTC) |ეროვნული ნაკრები-განახლება = 17:10, 1 აპრილი 2026 (UTC) }} ==ლუკას ბერგვალი== '''ლუკას ერიკ ჰოლგერ ბერგვალი''' (დ.[[2 თებერვალი]], [[2006]]) — [[შვედი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს ნახევარმცველის პოზიციაზე [[პრემიერ ლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურსა]]“ და შვედეთის ეროვნულ ნაკრებში. ==საკლუბო კარიერა== '''ბრომაპოიკარნა''' [[სტოკჰოლმი|სტოკჰოლმში]] დაბადებულმა და გაზრდილმა ბერგვალმა გზა გაიკვალა „ბრომაპოიკარნას“ აკადემიაში, სადაც ის იყო [[2013]] წლამდე მადრიდის ფეხბურთის თასის (2019 U13 Madrid Football Cup) გამარჯვებული გუნდის ნაწილი; მათ დაამარცხეს „[[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|ბაიერნის]]“, „[[ატლეტიკო მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|ატლეტიკო მადრიდის]]“, „[[პარი სენ-ჟერმენი|პარი სენ-ჟერმენისა]]“ და „[[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონას]]“ აკადემიების ახალგაზრდული გუნდები. ბერგვალის დებიუტი „სუპერეტანში“ (შვედეთის მეორე ლიგა) „ბრომაპოიკარნას“ რიგებში შედგა [[2022]] წლის [[9 ივლისი|9 ივლისს]], „ერგრიუტესთან“<ref>{{cite web |url=https://int.soccerway.com/matches/2022/07/19/sweden/superettan/orgryte-ildrottssalskap/ildrottsforening--brommapojkarna/3731227/ |title=Örgryte vs. Brommapojkarna |website=Soccerway |date=19 July 2022}}</ref> ფრედ (1–1) დასრულებულ მატჩში. [[2022]] წლის [[4 ოქტომბერი|4 ოქტომბერს]] მან გაიტანა თავისი პირველი პროფესიონალური გოლი „ესტერის“<ref>{{cite web |url=https://int.soccerway.com/matches/2022/10/04/sweden/superettan/osters-ildrottsforening/ildrottsforening--brommapojkarna/3731320/ |title=Öster vs. Brommapojkarna |website=Soccerway |date=4 October 2022}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fotbolldirekt.se/2022/10/05/lucas-bergvall-slog-till-med-sitt-forsta-mal-i-superettan |title=Lucas Bergvall slog till med sitt första mål i superettan |website=Fotbolldirekt |date=5 October 2022 |language=sv}}</ref> წინააღმდეგ. ახალგაზრდობაში მასზე აქტიურად მიმდინარეობდა დაკვირვება სკაუტების მიერ; „ბრომაპოიკარნაში“<ref>{{cite web|first=Alasdiar|last=Gold|title=Lucas Bergvall - Inside his move to Tottenham, why he rejected Barcelona and Son's welcome text|date=6 February 2024|publisher=football.london|url=https://www.football.london/tottenham-hotspur-fc/transfer-news/lucas-bergvall-tottenhams-frenkie-de-28580263|access-date=18 September 2025}}</ref> ყოფნის დროს ბერგვალი მონაწილეობდა სინჯებზე „[[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|იუვენტუსში]]“, „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედსა]]“ და „[[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|ბაიერნში]]“. '''იურგორდენი''' ბერგვალი „იურგორდენს“ [[2022]] წლის [[9 დეკემბერი|9 დეკემბერს]] შეუერთდა, ხოლო გუნდის ძირითად შემადგენლობაში მისი დებიუტი „ალსვენსკანში“ (შვედეთის უმაღლესი ლიგა) შედგა [[2023]] წლის [[24 მაისი|24 მაისს]], ჩემპიონ „ჰეკენის“ წინააღმდეგ გამართულ მატჩში. „იურგორდენის“ 1–0 გამარჯვებაში შეტანილი დიდი წვლილის შემდეგ, შვედურმა გაზეთმა Aftonbladet-მა ბერგვალი მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ დაასახელა და იწინასწარმეტყველა, რომ ის გახდებოდა „იურგორდენის ყველა დროის<ref>{{cite news|url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/8JWXO1/lucas-bergvall-i-startelvan-for-att-stanna|url-access=subscription|first=Daniel|last=Kristoffersson|title=Lucas Bergvall i startelvan för att stanna|newspaper=Aftonbladet|date=24 May 2023|language=sv}}</ref> ყველაზე დიდი ტრანსფერი“. [[2023]] წლის [[11 ოქტომბერი|11 ოქტომბერს]] ინგლისურმა გაზეთმა The Guardian-მა იგი მსოფლიოს მასშტაბით<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2023/oct/11/next-generation-2023-60-of-the-best-young-talents-in-world-football|title=Next Generation 2023: 60 of the best young talents in world football|first1=Marcus|last1=Christenson|first2=Steven|last2=Bloor|first3=Garry|last3=Blight|newspaper=The Guardian|date=11 October 2023|access-date=6 May 2025}}</ref> [[2006]] წელს დაბადებულ ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად დაასახელა. ბერგვალმა ლიგაში ჯამში 37 მატჩი ჩაატარა, გაიტანა ხუთი გოლი და გააკეთა ორი საგოლე გადაცემა.<ref>{{Cite web|title=Profile|url=https://nr.soccerway.com/players/lucas-bergvall/805559/|website=Soccerway|access-date=2 September 2024}}</ref> '''ტოტენჰემ ჰოტსპური''' [[2024]]–[[2025]]: დებიუტი და სეზონის საუკეთესო მოთამაშე [[2024]] წლის [[2 თებერვალი|2 თებერვალს]] „ტოტენჰემ ჰოტსპური“ შეთანხმდა ხუთწლიან კონტრაქტზე ბერგვალის შესაძენად, გავრცელებული ინფორმაციით, 8.5 მილიონ [[ფუნტი სტერლინგი|ფუნტ სტერლინგად]]; მისი ხელმოწერისთვის კლუბი „[[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონას]]“ უწევდა კონკურენციას. ის ოფიციალურად შეუერთდა კლუბს [[2024]]<ref>{{Cite news|first=BBC|last=Sport|title=Lucas Bergvall: Tottenham agree deal for 18-year-old Swedish midfielder |url=https://www.bbc.com/sport/football/68188921|website=BBC Sport|date=2 February 2024|access-date=4 October 2025}}</ref> წლის [[1 ივლისი|1 ივლისს]]. [[2024]] წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] შედგა მისი პირველი გამოსვლა „დეზების“ (Spurs) შემადგენლობაში, როდესაც ის შესვენების შემდეგ შეცვლაზე შევიდა „ჰარტ ოფ მიდლოთიანთან“ წინასასეზონო ამხანაგურ მატჩში, რომელიც ტოტენჰემის გამარჯვებით, 5–1 დასრულდა; 66-ე წუთზე მან საგოლე გადაცემა გაუკეთა მაიკი მურს, რამაც „ტოტენჰემი“ 3–1<ref>{{Cite web |last=Jenkins |first=Seb |date=17 April 2024|title=Tottenham second-half player ratings: 5–1 pre-season win over Hearts |url=https://www.spurs-web.com/news/tottenham-second-half-player-ratings-5-1-pre-season-win-over-hearts/ |access-date=20 July 2024|website=The Spurs Web}}</ref> დააწინაურა. [[2024]] წლის [[20 ივლისი|20 ივლისს]] ბერგვალს ადგილი დაეთმო სასტარტო შემადგენლობაში „ქუინზ პარკ რეინჯერსის“ წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ მატჩში; 24-ე წუთზე მან დაზიანება<ref>{{Cite web |last=Horn |first=Kieran |date=20 July 2024|title=Tottenham suffer major Bergvall injury blow in pre-season friendly |url=https://www.football.london/tottenham-hotspur-fc/news/breaking-tottenham-suffer-major-injury-29580998 |access-date=5 May 2025|website=Football London}}</ref> მიიღო (ტრავმის დეტალები არ სახელდება). კლუბის სასტარტო შემადგენლობაში ბერგვალის პირველი ოფიციალური გამოსვლა შედგა [[2024]]<ref>{{Cite web |date=18 September 2024|first=Joe|last=Rindl|title=Coventry 1–2 Tottenham: Win papers over performance|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c749x977veko|website=BBC Sport|access-date=19 September 2024}}</ref> წლის [[18 სექტემბერი|18 სექტემბერს]], ინგლისის ლიგის თასზე (EFL Cup) „ქოვენთრი სიტის“ წინააღმდეგ გამარჯვებულ (2–1) მატჩში. [[2025]] წლის [[8 იანვარი|8 იანვარს]] მან გაიტანა თავისი პირველი გოლი „ტოტენჰემის“ მაისურით „[[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|ლივერპულთან]]“ 1–0 მოგებულ შეხვედრაში, რომელიც ლიგის თასის ნახევარფინალის<ref>{{Cite news|first=Michael|last=Jones|title=Tottenham vs Liverpool LIVE: Carabao Cup score and updates as Porro misses great chance after Bentancur injury|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/tottenham-liverpool-carabao-cup-live-stream-score-result-b2674462.html|newspaper=[[The Independent]]|date=8 January 2025|access-date=7 May 2025}}</ref> პირველი მატჩი იყო. [[2025]] წლის [[29 აპრილი|29 აპრილს]] ბერგვალმა „ტოტენჰემთან“ ახალი კონტრაქტი გააფორმა, რომელიც [[2031]]<ref>{{cite web |title=New deal for Bergvall|date=29 April 2025 |website=Tottenham Hotspur F.C. |url=https://www.tottenhamhotspur.com/news/2025/april/new-deal-for-bergvall/ |access-date=29 April 2025}}</ref> წლამდეა ძალაში. [[1 მაისი|1 მაისს]] ბერგვალმა ვარჯიშისას კოჭის ტრავმა მიიღო; მას ყავარჯნების გამოყენება დასჭირდა ევროპის ლიგის ნახევარფინალის პირველ მატჩზე დასწრებისას, სადაც „ტოტენჰემმა“ „ბოდიო-გლიმტი“<ref>{{cite web|title=Team News – Ange on Bergvall Absence|website=Tottenham Hotspur F.C.|date=1 May 2025|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news/2025/may/team-news-ange-postecoglou-on-lucas-bergvall-absence/|access-date=2 May 2025}}</ref><ref>{{cite web|last=Guest|first=Rob|title=Lucas Bergvall on crutches and double Tottenham injury concern for Ange Postecoglou vs Bodo/Glimt|date=1 May 2025|website=Football London|url=https://www.football.london/tottenham-hotspur-fc/fixtures-results/lucas-bergvall-crutches-double-tottenham-31554168?int_source=mantis_rec&int_medium=web&int_campaign=more_like_this|access-date=2 May 2025}}</ref> 3–1 დაამარცხა. მთავარმა მწვრთნელმა ანჟ პოსტეკოგლუმ განაცხადა, რომ ბერგვალს კოჭის იოგები ჰქონდა დაზიანებული და სეზონის დარჩენილ ნაწილს გამოტოვებდა. 15 მაისს ბერგვალი „ტოტენჰემის ოფიციალური მხარდამჭერთა კლუბის“ ვერსიით სეზონის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდა; მან ასევე მიიღო „One Hotspur Members“ და „One Hotspur Juniors“ სეზონის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდოები [[2024]]-[[2025]] წლების სეზონისთვის.<ref>{{cite web|title=Update {{!}} Lucas Bergvall|website=Tottenham Hotspur F.C.|date=2 May 2025|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news/2025/may/update-lucas-bergvall/|access-date=2 May 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Ange Postecoglou on Lucas Bergvall: "I've no doubt he'll come back stronger"|website=Tottenham Hotspur F.C.|date=2 May 2025|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news/2025/may/ange-postecoglou-on-lucas-bergvall-ive-no-doubt-hell-come-back-stronger/|access-date=2 May 2025}}</ref> [[2025]]–[[2026]] სეზონი [[2025]] წლის [[13 სექტემბერი|13 სექტემბერს]] ბერგვალმა გაიტანა თავისი პირველი გოლი პრემიერ ლიგაში<ref>{{cite web |title=West Ham vs Tottenham Hotspur: Lucas Bergvall scores his first Premier League goal|date=13 September 2025 |website=Sky Sports |url=https://www.skysports.com/football/video/12606/13430450/goal-l-bergvall-57-west-ham-0-2-tottenham-hotspur |access-date=13 September 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Lucas Bergvall becomes second-youngest Spurs player ever to score and assist in a Premier League game after starring role in thumping of West Ham |website=Yahoo Sports |url=https://au.sports.yahoo.com/lucas-bergvall-becomes-second-youngest-192539995.html |access-date=14 September 2025}}</ref> „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედის]]“ წინააღმდეგ გასვლაზე მოგებულ (3–0) მატჩში და დასახელდა მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ. ის გახდა „ტოტენჰემის“ ისტორიაში მეორე ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი, რომელმაც [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] ერთ მატჩში გოლიც გაიტანა და საგოლე გადაცემაც გააკეთა. [[16 სექტემბერი|16 სექტემბერს]] შედგა ბერგვალის დებიუტი [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე]] „[[ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)|ვილიარეალთან]]“ შინ მოგებულ (1–0) შეხვედრაში; მან შექმნა მომენტი, რომლის დროსაც „ვილიარეალის“ მეკარემ, ლუიზ ჟუნიორმა, ბურთი საკუთარ კარში ჩააგდო, რაც მატჩის ერთადერთი გოლი აღმოჩნდა. ბერგვალი შემდგომში მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ<ref>{{cite web|title=Tottenham 1-0 Villarreal: Luiz Junior own goal seals win for Spurs - BBC Sport|date=16 September 2025|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cn76vydrlrmt|access-date=17 September 2025}}</ref> აღიარეს. 1 ნოემბერს ბერგვალმა „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსისთან]]“ წაგებულ (1–0) მატჩში ადრეულ ეტაპზევე მიიღო ტვინის შერყევა, რის გამოც რამდენიმე კვირით ჩამოშორდა თამაშს ფეხბურთის ასოციაციის „თამაშში ეტაპობრივი დაბრუნების“ (GRTP) პროგრამის<ref>{{citeweb|title=Tottenham Hotspur 0-1 Chelsea: Joao Pedro scores winner as hosts booed off|date=1 November 2025|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/c3dn1j7nn4zt#Line-ups|access-date=3 November 2025}}</ref><ref>{{citeweb|last=Stokes|first=Jake|title=Bergvall timeline, Solanke update, Gray latest - Tottenham injury news and return dates|date=3 November 2025|publisher=Football.London|url=https://www.football.london/tottenham-hotspur-fc/news/tottenham-injury-news-bergvall-solanke-32798032|access-date=3 November 2025}}</ref> შესაბამისად. ==სანაკრებო კარიერა== ბერგვალი შვედეთს სხვადასხვა ახალგაზრდულ დონეზე წარმოადგენდა, 15-წლამდელებიდან 21-წლამდელებამდე.<ref name="Breaking The Lines">{{Cite web|title=Lucas Bergvall: The Highly Coveted Swedish Prospect Headed for Tottenham Hotspur|url=https://breakingthelines.com/player-analysis/lucas-bergvall-the-highly-coveted-swedish-prospect-headed-for-tottenham-hotspur/|website=Breaking The Lines|date=5 February 2024|access-date=7 May 2025}}</ref> [[2024]] წლის [[12 იანვარი|12 იანვარს]] შედგა მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში, როდესაც ის მეორე ტაიმში შეცვლაზე შევიდა [[ესტონეთი|ესტონეთის]] წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ მატჩში, რომელიც შვედეთის გამარჯვებით (2–1) დასრულდა. ==პირადი ცხოვრება== ბერგვალი მოდის ოჯახიდან,<ref>{{Cite news |last=Harris |first=Jay |title=Lucas Bergvall's road to Tottenham: 'My gut feeling was always Spurs'|url=https://www.nytimes.com/athletic/5511680/2024/05/23/lucas-bergvall-tottenham-djurgardens-sweden/|newspaper=[[The New York Times]]|via=The Athletic|date=23 May 2024|access-date=26 October 2024|issn=0362-4331}}</ref> სადაც ფეხბურთი ცენტრალურ ადგილს იკავებს. მისი უფროსი ძმა, ტეო,<ref>{{Cite web|first=Albin|last=Ekström|title=Bröderna Bergvall klara för Djurgården |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/mQMQBg/djurgardens-if-varvar-theo-bergvall-fran-bp-allsvenskan |access-date=22 February 2023 |website=Aftonbladet |date=9 December 2022 |language=sv}}</ref> და უმცროსი ძმა, რასმუსი, ორივე პროფესიონალი ფეხბურთელია.<ref>{{Cite web|first=Makoto|last=Asahara|date=31 May 2024|title=Tredje Bergvall-brorsan i lång intervju: "Vill gå min egen väg" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/XjgVjm/bp-talangen-rasmus-bergvall-i-lang-intervju-med-sportbladet|newspaper=Aftonbladet|access-date=28 October 2024|language=sv}}</ref> ბავშვობაში ბერგვალი მხარს უჭერდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ და კლუბში ორჯერ, შესაბამისად<ref>{{cite news | title=Uppgifter: Manchester United "väldigt intresserat" av Bergvall | trans-title=Reports: Manchester United "very interested" in Bergvall | work=Fotbollskanalen | date=18 January 2024 | url=https://www.fotbollskanalen.se/artiklar/allsvenskan/uppgifter-manchester-united-valdigt-intresserat-av-bergvall | access-date=23 March 2026 | language=sv | quote=Enligt rapporten är Bergvall dessutom en supporter av Manchester-klubben. [According to the report, Bergvall is also a supporter of the Manchester club.]}}</ref><ref>{{cite news | title=Lucas Bergvall was blocked from signing for Man Utd after two trials because of little-known rule | work=SportBible | date=9 January 2025 | url=https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/lucas-bergvall-tottenham-hotspur-carabao-cup-462535-20250109 | access-date=23 March 2026}}</ref> [[2020]] და [[2022]] წლებში, სინჯებზეც იმყოფებოდა. ==საკლუბო სტატისტიკა== კლუბი [[2026]] წლის [[22 მარტი|22 მარტს]] ჩატარებული მატჩის მდგომარეობით. {| class="wikitable" |+ მატჩები და გოლები კლუბების მიხედვით, სეზონისა და ტურნირების მიხედვით ! კლუბი !! სეზონი !! ლიგა (დივიზიონი) !! მატჩები !! გოლები !! ეროვნული თასი მატჩები !! გოლები !! ლიგის თასი მატჩები !! გოლები !! ევროპა მატჩები !! გოლები !! სხვა მატჩები !! გოლები !! ჯამი მატჩები !! გოლები |- | rowspan="2" | Brommapojkarna | 2021 || Ettan Norra || 1 || 0 || 0 || 0 || – || – || – || – || – || – || 1 || 0 |- | 2022 || Superettan || 11 || 1 || 1 || 0 || – || – || – || – || – || – || 12 || 1 |- ! colspan="3" | ჯამი ! 12 !! 1 !! 1 !! 0 !! – !! – !! – !! – !! – !! – !! 13 !! 1 |- | rowspan="2" | Djurgårdens IF | 2023 || Allsvenskan || 25 || 2 || 3 || 1 || – || – || 1 || 0 || – || – || 29 || 3 |- | 2024 || Allsvenskan || 12 || 3 || 6 || 3 || – || – || – || – || – || – || 18 || 6 |- ! colspan="3" | ჯამი ! 37 !! 5 !! 9 !! 4 !! – !! – !! 1 !! 0 !! – !! – !! 47 !! 9 |- | rowspan="2" | Tottenham Hotspur | 2024–25 || პრემიერ ლიგა || 27 || 0 || 2 || 0 || 4 || 1 || 12 || 0 || – || – || 45 || 1 |- | 2025–26 || პრემიერ ლიგა || 18 || 1 || 0 || 0 || 2 || 0 || 7 || 0 || 1 || 0 || 28 || 1 |- ! colspan="3" | ჯამი ! 45 !! 1 !! 2 !! 0 !! 6 !! 1 !! 19 !! 0 !! 1 !! 0 !! 73 !! 2 |- ! colspan="3" | კარიერის ჯამი ! 94 !! 7 !! 12 !! 4 !! 6 !! 1 !! 20 !! 0 !! 1 !! 0 !! 133 !! 12 |} '''საერთაშორისო''' 2026 წლის 31 მარტს ჩატარებული მატჩის მდგომარეობით '''მატჩები და გოლები ეროვნული ნაკრებისა და წლის მიხედვით''' {| class="wikitable" |+ ეროვნული ნაკრები და წლები ! ეროვნული ნაკრები !! წელი !! მატჩები !! გოლები |- | rowspan="3" | შვედეთი | 2024 || 4 || 0 |- | 2025 || 2 || 0 |- | 2026 || 2 || 0 |- ! colspan="2" | ჯამი ! 8 !! 0 |} ==მიღწევები== '''ბრომაპოიკარნა''' 1)სუპერეტანი: [[2022]] 2)ეტან ნორა: [[2021]] '''ტოტენჰემ ჰოტსპური''' 1)[[უეფა-ს ევროპა ლიგა|უეფა-ს ევროპის ლიგა]]: [[2024]]–[[2025]] '''ინდივიდუალური''' 1)ტოტენჰემ ჰოტსპურის ოფიციალური მხარდამჭერთა კლუბის სეზონის საუკეთესო მოთამაშე: [[2024]]–[[2025]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.tottenhamhotspur.com/teams/men/players/lucas-bergvall/ Profile] at Tottenham Hotspur F.C. website *{{UEFA player}} ==სქოლიო== [[კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2006]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:შვედი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ფეხბურთელები]] 9eeptbvoq4rx3cpe7oi045ekv32q7zf 0 879514 5351960 5351109 2026-04-06T07:36:09Z Liziputkaradze55 179093 5351960 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|4|04|2026}} ==ალი ალ-ჰაბსი== '''ალი აბდულა ჰარიბ ალ-ჰაბსი''', (დ.[[30 დეკემბერი]],[[1981]]) — [[ომანი|ომანელი]] ყოფილი პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობდა [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარის]] პოზიციაზე. ის თითქმის ორი ათწლეულის განმავლობაში, [[2001]] წლიდან [[2019]] წლამდე, ომანის ეროვნულ ნაკრებში თამაშობდა. ==საკლუბო კარიერა== '''ადრეული კარიერა''' ალ-ჰაბსი დაიბადა ომანში და თავისი ადრეული კარიერა ამავე ქვეყანაში დაიწყო, სადაც გამგზავრებამდე მრავალი მატჩი ჩაატარა. '''ბოლტონ უონდერერსი''' მისი ტრანსფერი „ლინ ოსლოდან“ „ბოლტონ უონდერერსში“ [[2006]] წლის იანვარში იყო ერთ-ერთი იმ ტრანსფერებს შორის, რომელიც [[2007]] წლის ივნისში სტივენსის საგამოძიებო ანგარიშში (Stevens inquiry) მოხვდა. ანგარიშში გამოთქმული იყო შეშფოთება აგენტ კრეიგ ალარდაისს, მის მამას — სემ ალარდაისსა და თავად კლუბს შორის ინტერესთა აშკარა კონფლიქტის გამო. „ბოლტონში“ გატარებულ პირველ წელს ალ-ჰაბსის პირველ გუნდში არცერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. მისი სრულფასოვანი დებიუტი „ბოლტონში“ შედგა [[2007]] წლის სექტემბერში, ლიგის თასზე „ფულჰემის“ წინააღმდეგ ექსტრა ტაიმში მოპოვებულ გამარჯვებაში (2–1). ამის შემდეგ, [[2007]]–[[2008]] წლების სეზონის განმავლობაში, ალ-ჰაბსიმ კიდევ 15 მატჩი ჩაატარა; განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი თამაში უეფა-ს თასზე „ბაიერნის“ წინააღმდეგ, სადაც მან რამდენიმე კარგი „სეივი“ შეასრულა ვარსკვლავებით დაკომპლექტებული გერმანული გუნდის წინააღმდეგ. მისი პირველი სასტარტო მატჩი პრემიერ ლიგაში „უიგან ატლეტიკის“ წინააღმდეგ შედგა. [[2008]] წლის დეკემბერში, გაწეული შრომისთვის მას კონტრაქტი [[2013]] წლამდე გაუხანგრძლივეს. ამის მიუხედავად, ალ-ჰაბსიმ ადგილი დაკარგა მას შემდეგ, რაც იუსი იაასკელაინენი ტრავმისგან გამოჯანმრთელდა. '''უიგან ატლეტიკი''' [[2011]] წლის [[4 ივლისი|4 ივლისს]] ალ-ჰაბსი კლუბს მუდმივი საფუძვლით შეუერთდა და „ბოლტონიდან“ დაახლოებით 4 მილიონ ფუნტ სტერლინგად გადასვლის შემდეგ ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. ალ-ჰაბსიმ სახელი გაითქვა, როგორც პენალტების მოგერიების დიდებულმა ოსტატმა — „უიგანში“ გადასვლის შემდეგ მან მის კარში დანიშნული თერთმეტმეტრიანების დაახლოებით 50% მოიგერია. იმ მოთამაშეებს შორის, რომლებსაც მან პენალტი აუღო, არიან რობინ ვან პერსი, კარლოს ტევესი, ხავიერ ერნანდესი და მიკელ არტეტა. ამან გამოიწვია მისი დაკავშირება „ლივერპულსა“ და „არსენალთან“. [[2012]]–[[2013]] წლების სეზონის ბოლოს ალ-ჰაბსი სათადარიგოთა სკამზე დასვეს, რადგან მის პოზიციას საფრთხე შეუქმნა ათლეტური ახალგაზრდა ესპანელის, ხოელ რობლესის იჯარით მოსვლამ. ალ-ჰაბსიმ ითამაშა ინგლისის თასის ნახევარფინალში „მილუოლის“ წინააღმდეგ, თუმცა ფინალში სათადარიგოთა სკამზე დარჩა. ფინალიდან მალევე „უიგანი“ ჩემპიონშიფში დაქვეითდა. '''ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი - იჯარა''' [[2014]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერს]] ალ-ჰაბსი ჩემპიონშიფის ბინადარ „ბრაიტონში“ ერთთვიანი იჯარით გადავიდა. კლუბში მხოლოდ ერთი მატჩის ჩატარების შემდეგ, ის თავის ძირითად გუნდს, „უიგანს“ დაუბრუნდა. '''რედინგი''' „უიგან ატლეტიკიდან“ წამოსვლის შემდეგ, [[2015]] წლის ივლისში, ალ-ჰაბსი „რედინგში“ სინჯებზე იმყოფებოდა. ეს პროცესი [[2015]] წლის [[14 ივლისი|14 ივლისს]] კლუბთან ორწლიანი კონტრაქტის გაფორმებით დასრულდა. [[2017]] წლის [[5 იანვარი|5 იანვარს]] ალ-ჰაბსიმ „რედინგთან“ ხელშეკრულება [[2018]]–[[2019]] წლების სეზონის ბოლომდე გაახანგრძლივა. [[2017]] წლის [[17 მარტი|17 მარტს]], პლეი-ოფის მეტოქე „შეფილდ უენსდისთან“ 2–0 მოგებულ მატჩში, ალ-ჰაბსიმ რამდენიმე გადამწყვეტი „სეივი“ შეასრულა. ამ თამაშისა და მთელი სეზონის განმავლობაში ნაჩვენები შედეგების გამო, ალ-ჰაბსი დასახელდა EFL ჩემპიონშიფის სეზონის სიმბოლურ ნაკრებში და გადაეცა „რედინგის“ სეზონის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო. '''ალ-ჰილალი''' [[2017]] წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] ალ-ჰაბსი „ალ-ჰილალში“ გადავიდა და სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა (ტრანსფერის თანხა არ გახმაურებულა). '''ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი''' [[2019]] წლის [[29 აგვისტო|29 აგვისტოს]] ალ-ჰაბსი თავისუფალი აგენტის სტატუსით შეუერთდა ჩემპიონშიფის კლუბ „ვესტ ბრომვიჩს“ სეზონის ბოლომდე. [[2020]] წლის ივნისში მან კლუბი ისე დატოვა, რომ არცერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. მწვრთნელმა სლავენ ბილიჩმა აღნიშნა, რომ სურდა მისი კონტრაქტის გაგრძელება პანდემიის გამო შეფერხებული [[2019]]–[[2020]] წლების სეზონის ბოლომდე, თუმცა ეს ვერ მოხერხდა, რადგან ფეხბურთელი ომანში დაბრუნდა და გუნდთან შეერთებამდე ორკვირიანი კარანტინის გავლა მოუწევდა. '''კარიერის დასრულება''' [[2020]] წლის [[21 აგვისტო|21 აგვისტოს]] ალ-ჰაბსიმ კარიერის დასრულების შესახებ გამოაცხადა. ==სანაკრებო კარიერა== ალ-ჰაბსიმ მშობლიურ ომანში თამაში ჩვიდმეტი წლის ასაკში დაიწყო და 19-წლამდელთა ნაკრებს შეუერთდა, სანამ [[2001]] წელს ჯონ ბერიჯი შეამჩნევდა. სამუშაო ვიზის მიღების სირთულის გამო, მან კარიერის იმ ადრეულ ეტაპზე ევროპაში გადასვლა ვერ შეძლო. იგი გამოიძახეს ომანის ნაკრებში, სადაც [[2004]] წლის აზიის თასზე (ჩინეთი) ჯგუფური ეტაპის სამივე მატჩი ჩაატარა. ასევე ითამაშა [[2006]] წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე. ის ასევე იყო ძირითადი მეკარე [[2007]] წლის აზიის თასზე. ალ-ჰაბსიმ ძირითადი მეკარის სტატუსით ითამაშა ზედიზედ ოთხ „ყურის თასზე“ (Arabian Gulf Cup) და ყოველ მათგანში საუკეთესო მეკარის ჯილდო მიიღო. [[2009]] წლის ტურნირზე, რომელიც ომანმა მოიგო, მან კარში არცერთი გოლი არ გაუშვა. თავისი მე-100 მატჩი ნაკრებში მან [[2015]] წლის აზიის თასზე, ავსტრალიის წინააღმდეგ გამართა. [[2020]] წლის 5 იანვარს მან სანაკრებო კარიერის დასრულების შესახებ გამოაცხადა. ==პირადი ცხოვრება== ალ-ჰაბსი მორწმუნე მუსლიმია და აცხადებს, რომ რწმენა მის ცხოვრებაში დიდ როლს ასრულებს. ის დაქორწინებულია და სამი ქალიშვილი ჰყავს. სკოლის დამთავრების შემდეგ, იგი მუსკატში, სიბის საერთაშორისო აეროპორტში მეხანძრედ მუშაობდა. „ალ-ჯაზირა სპორტთან“ ინტერვიუში მან აღნიშნა, რომ წინა პროფესიამ მას მოთმინება, შრომისმოყვარეობა და პატრიოტიზმი ასწავლა. მისივე თქმით, პროფესიონალი ფეხბურთელი რომ არ გამხდარიყო, სავარაუდოდ, კვლავ მეხანძრედ იმუშავებდა. ალ-ჰაბსი არის ომანში დაარსებული არაკომერციული ორგანიზაციის, „Safety First“-ის თანადამფუძნებელი, რომელიც საგზაო უსაფრთხოებაზე ზრუნავს და ქვეყანაში ავტოსაგზაო შემთხვევებით გამოწვეული სიკვდილიანობის შემცირებას ისახავს მიზნად. ==კარიერული სტატისტიკა== {| class="wikitable" ! კლუბი !! სეზონი !! ლიგა !! დივიზიონი !! მატჩები !! გოლები !! ლიგის თასი მატჩები !! ლიგის თასი გოლები !! კონტინენტური მატჩები !! კონტინენტური გოლები !! სხვა მატჩები !! სხვა გოლები !! ჯამი მატჩები !! ჯამი გოლები |- | rowspan="4"|ლინი | 2003 || ტიპელიგენი || 13 || 0 || 3 || 0 || 2 || 0 || – || – || 18 || 0 |- | 2004 || ტიპელიგენი || 24 || 0 || 4 || 0 || – || – || – || – || 28 || 0 |- | 2005 || ტიპელიგენი || 25 || 0 || 2 || 0 || – || – || – || – || 27 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 62 !! 0 !! 9 !! 0 !! 2 !! 0 !! – !! – !! 73 !! 0 |- | rowspan="5"|ბოლტონ უონდერერსი | 2007–08 || პრემიერ ლიგა || 10 || 0 || 1 || 0 || 4 || 0 || – || – || 16 || 0 |- | 2008–09 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || – || – || 0 || 0 |- | 2009–10 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || – || – || 2 || 0 |- | 2010–11 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || – || – || 0 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 10 !! 0 !! 2 !! 0 !! 2 !! 0 !! 4 !! 0 !! 18 !! 0 |- | rowspan="5"|უიგან ატლეტიკი | 2010–11 || პრემიერ ლიგა || 34 || 0 || 2 || 0 || 4 || 0 || – || – || 40 || 0 |- | 2011–12 || პრემიერ ლიგა || 38 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || – || – || 40 || 0 |- | 2012–13 || პრემიერ ლიგა || 29 || 0 || 2 || 0 || 3 || 0 || – || – || 34 || 0 |- | 2013–14 || ჩემპიონშიფი || 24 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 28 || 0 |- | 2014–15 || ჩემპიონშიფი || 11 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || – || – || 13 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 136 !! 0 !! 10 !! 0 !! 9 !! 0 !! – !! – !! 155 !! 0 |- | ბრაიტონ ენდ ჰოვ ალბიონი (იჯარა) | 2014–15 || ჩემპიონშიფი || 1 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || 1 || 0 |- | rowspan="2"|რედინგი | 2015–16 || ჩემპიონშიფი || 32 || 0 || 5 || 0 || 3 || 0 || – || – || 40 || 0 |- | 2016–17 || ჩემპიონშიფი || 46 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || 3 || 0 || 51 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 78 !! 0 !! 6 !! 0 !! 4 !! 0 !! – !! 3 !! 91 !! 0 |- | rowspan="2"|ალ-ჰილალი | 2017–18 || საუდის პრო ლიგა || 13 || 0 || 1 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0 || 18 || 0 |- | 2018–19 || საუდის პრო ლიგა || 21 || 0 || 2 || 0 || – || – || 1 || 0 || 24 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 34 !! 0 !! 3 !! 0 !! 4 !! 0 !! 1 !! 0 !! 42 !! 0 |- | ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი | 2019–20 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || – || – || 0 || 0 |- ! colspan="3"|კარიერის ჯამი !! 321 !! 0 !! 30 !! 0 !! 15 !! 0 !! 10 !! 0 !! 380 !! 0 |} ==რესურსები ინტერნეტში== *{{FIFA player|186016|Ali AL HABSI}} *{{Soccerbase}} *{{NFT|4972}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ფეხბურთელები]] 5uhkv0j8ktdb97g3dz3b9wp1jxejo2w 5351975 5351960 2026-04-06T07:50:33Z Liziputkaradze55 179093 5351975 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|4|04|2026}} {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ალი ალ-ჰაბსი |სურათი = Ali Al-Habsi 27-02-2016 1.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ალი აბდულა ჰარიბ ალ-ჰაბსი |დაბადების თარიღი = 30 დეკემბერი, 1981 (44 წელი) |დაბადების ადგილი = მასკატი, ომანი |სიმაღლე = 1,94სმ |პოზიცია = მეკარე |მიმდინარე კლუბი = |ნომერი = |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = |წელი1 = |კლუბი1 = |მატჩი1 = |გოლი1 = |ეროვნული წელი1 = |ეროვნული ნაკრები1 = |ეროვნული მატჩი1 = |ეროვნული გოლი1 = |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} ==ალი ალ-ჰაბსი== '''ალი აბდულა ჰარიბ ალ-ჰაბსი''', (დ.[[30 დეკემბერი]],[[1981]]) — [[ომანი|ომანელი]] ყოფილი პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობდა [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარის]] პოზიციაზე. ის თითქმის ორი ათწლეულის განმავლობაში, [[2001]] წლიდან [[2019]] წლამდე, ომანის ეროვნულ ნაკრებში თამაშობდა. ==საკლუბო კარიერა== '''ადრეული კარიერა''' ალ-ჰაბსი დაიბადა ომანში და თავისი ადრეული კარიერა ამავე ქვეყანაში დაიწყო, სადაც გამგზავრებამდე მრავალი მატჩი ჩაატარა. '''ბოლტონ უონდერერსი''' მისი ტრანსფერი „ლინ ოსლოდან“ „ბოლტონ უონდერერსში“ [[2006]] წლის იანვარში იყო ერთ-ერთი იმ ტრანსფერებს შორის, რომელიც [[2007]] წლის ივნისში სტივენსის საგამოძიებო ანგარიშში (Stevens inquiry) მოხვდა. ანგარიშში გამოთქმული იყო შეშფოთება აგენტ კრეიგ ალარდაისს, მის მამას — სემ ალარდაისსა და თავად კლუბს შორის ინტერესთა აშკარა კონფლიქტის გამო. „ბოლტონში“ გატარებულ პირველ წელს ალ-ჰაბსის პირველ გუნდში არცერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. მისი სრულფასოვანი დებიუტი „ბოლტონში“ შედგა [[2007]] წლის სექტემბერში, ლიგის თასზე „ფულჰემის“ წინააღმდეგ ექსტრა ტაიმში მოპოვებულ გამარჯვებაში (2–1). ამის შემდეგ, [[2007]]–[[2008]] წლების სეზონის განმავლობაში, ალ-ჰაბსიმ კიდევ 15 მატჩი ჩაატარა; განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი თამაში უეფა-ს თასზე „ბაიერნის“ წინააღმდეგ, სადაც მან რამდენიმე კარგი „სეივი“ შეასრულა ვარსკვლავებით დაკომპლექტებული გერმანული გუნდის წინააღმდეგ. მისი პირველი სასტარტო მატჩი პრემიერ ლიგაში „უიგან ატლეტიკის“ წინააღმდეგ შედგა. [[2008]] წლის დეკემბერში, გაწეული შრომისთვის მას კონტრაქტი [[2013]] წლამდე გაუხანგრძლივეს. ამის მიუხედავად, ალ-ჰაბსიმ ადგილი დაკარგა მას შემდეგ, რაც იუსი იაასკელაინენი ტრავმისგან გამოჯანმრთელდა. '''უიგან ატლეტიკი''' [[2011]] წლის [[4 ივლისი|4 ივლისს]] ალ-ჰაბსი კლუბს მუდმივი საფუძვლით შეუერთდა და „ბოლტონიდან“ დაახლოებით 4 მილიონ ფუნტ სტერლინგად გადასვლის შემდეგ ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. ალ-ჰაბსიმ სახელი გაითქვა, როგორც პენალტების მოგერიების დიდებულმა ოსტატმა — „უიგანში“ გადასვლის შემდეგ მან მის კარში დანიშნული თერთმეტმეტრიანების დაახლოებით 50% მოიგერია. იმ მოთამაშეებს შორის, რომლებსაც მან პენალტი აუღო, არიან რობინ ვან პერსი, კარლოს ტევესი, ხავიერ ერნანდესი და მიკელ არტეტა. ამან გამოიწვია მისი დაკავშირება „ლივერპულსა“ და „არსენალთან“. [[2012]]–[[2013]] წლების სეზონის ბოლოს ალ-ჰაბსი სათადარიგოთა სკამზე დასვეს, რადგან მის პოზიციას საფრთხე შეუქმნა ათლეტური ახალგაზრდა ესპანელის, ხოელ რობლესის იჯარით მოსვლამ. ალ-ჰაბსიმ ითამაშა ინგლისის თასის ნახევარფინალში „მილუოლის“ წინააღმდეგ, თუმცა ფინალში სათადარიგოთა სკამზე დარჩა. ფინალიდან მალევე „უიგანი“ ჩემპიონშიფში დაქვეითდა. '''ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი - იჯარა''' [[2014]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერს]] ალ-ჰაბსი ჩემპიონშიფის ბინადარ „ბრაიტონში“ ერთთვიანი იჯარით გადავიდა. კლუბში მხოლოდ ერთი მატჩის ჩატარების შემდეგ, ის თავის ძირითად გუნდს, „უიგანს“ დაუბრუნდა. '''რედინგი''' „უიგან ატლეტიკიდან“ წამოსვლის შემდეგ, [[2015]] წლის ივლისში, ალ-ჰაბსი „რედინგში“ სინჯებზე იმყოფებოდა. ეს პროცესი [[2015]] წლის [[14 ივლისი|14 ივლისს]] კლუბთან ორწლიანი კონტრაქტის გაფორმებით დასრულდა. [[2017]] წლის [[5 იანვარი|5 იანვარს]] ალ-ჰაბსიმ „რედინგთან“ ხელშეკრულება [[2018]]–[[2019]] წლების სეზონის ბოლომდე გაახანგრძლივა. [[2017]] წლის [[17 მარტი|17 მარტს]], პლეი-ოფის მეტოქე „შეფილდ უენსდისთან“ 2–0 მოგებულ მატჩში, ალ-ჰაბსიმ რამდენიმე გადამწყვეტი „სეივი“ შეასრულა. ამ თამაშისა და მთელი სეზონის განმავლობაში ნაჩვენები შედეგების გამო, ალ-ჰაბსი დასახელდა EFL ჩემპიონშიფის სეზონის სიმბოლურ ნაკრებში და გადაეცა „რედინგის“ სეზონის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო. '''ალ-ჰილალი''' [[2017]] წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] ალ-ჰაბსი „ალ-ჰილალში“ გადავიდა და სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა (ტრანსფერის თანხა არ გახმაურებულა). '''ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი''' [[2019]] წლის [[29 აგვისტო|29 აგვისტოს]] ალ-ჰაბსი თავისუფალი აგენტის სტატუსით შეუერთდა ჩემპიონშიფის კლუბ „ვესტ ბრომვიჩს“ სეზონის ბოლომდე. [[2020]] წლის ივნისში მან კლუბი ისე დატოვა, რომ არცერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. მწვრთნელმა სლავენ ბილიჩმა აღნიშნა, რომ სურდა მისი კონტრაქტის გაგრძელება პანდემიის გამო შეფერხებული [[2019]]–[[2020]] წლების სეზონის ბოლომდე, თუმცა ეს ვერ მოხერხდა, რადგან ფეხბურთელი ომანში დაბრუნდა და გუნდთან შეერთებამდე ორკვირიანი კარანტინის გავლა მოუწევდა. '''კარიერის დასრულება''' [[2020]] წლის [[21 აგვისტო|21 აგვისტოს]] ალ-ჰაბსიმ კარიერის დასრულების შესახებ გამოაცხადა. ==სანაკრებო კარიერა== ალ-ჰაბსიმ მშობლიურ ომანში თამაში ჩვიდმეტი წლის ასაკში დაიწყო და 19-წლამდელთა ნაკრებს შეუერთდა, სანამ [[2001]] წელს ჯონ ბერიჯი შეამჩნევდა. სამუშაო ვიზის მიღების სირთულის გამო, მან კარიერის იმ ადრეულ ეტაპზე ევროპაში გადასვლა ვერ შეძლო. იგი გამოიძახეს ომანის ნაკრებში, სადაც [[2004]] წლის აზიის თასზე (ჩინეთი) ჯგუფური ეტაპის სამივე მატჩი ჩაატარა. ასევე ითამაშა [[2006]] წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე. ის ასევე იყო ძირითადი მეკარე [[2007]] წლის აზიის თასზე. ალ-ჰაბსიმ ძირითადი მეკარის სტატუსით ითამაშა ზედიზედ ოთხ „ყურის თასზე“ (Arabian Gulf Cup) და ყოველ მათგანში საუკეთესო მეკარის ჯილდო მიიღო. [[2009]] წლის ტურნირზე, რომელიც ომანმა მოიგო, მან კარში არცერთი გოლი არ გაუშვა. თავისი მე-100 მატჩი ნაკრებში მან [[2015]] წლის აზიის თასზე, ავსტრალიის წინააღმდეგ გამართა. [[2020]] წლის 5 იანვარს მან სანაკრებო კარიერის დასრულების შესახებ გამოაცხადა. ==პირადი ცხოვრება== ალ-ჰაბსი მორწმუნე მუსლიმია და აცხადებს, რომ რწმენა მის ცხოვრებაში დიდ როლს ასრულებს. ის დაქორწინებულია და სამი ქალიშვილი ჰყავს. სკოლის დამთავრების შემდეგ, იგი მუსკატში, სიბის საერთაშორისო აეროპორტში მეხანძრედ მუშაობდა. „ალ-ჯაზირა სპორტთან“ ინტერვიუში მან აღნიშნა, რომ წინა პროფესიამ მას მოთმინება, შრომისმოყვარეობა და პატრიოტიზმი ასწავლა. მისივე თქმით, პროფესიონალი ფეხბურთელი რომ არ გამხდარიყო, სავარაუდოდ, კვლავ მეხანძრედ იმუშავებდა. ალ-ჰაბსი არის ომანში დაარსებული არაკომერციული ორგანიზაციის, „Safety First“-ის თანადამფუძნებელი, რომელიც საგზაო უსაფრთხოებაზე ზრუნავს და ქვეყანაში ავტოსაგზაო შემთხვევებით გამოწვეული სიკვდილიანობის შემცირებას ისახავს მიზნად. ==კარიერული სტატისტიკა== {| class="wikitable" ! კლუბი !! სეზონი !! ლიგა !! დივიზიონი !! მატჩები !! გოლები !! ლიგის თასი მატჩები !! ლიგის თასი გოლები !! კონტინენტური მატჩები !! კონტინენტური გოლები !! სხვა მატჩები !! სხვა გოლები !! ჯამი მატჩები !! ჯამი გოლები |- | rowspan="4"|ლინი | 2003 || ტიპელიგენი || 13 || 0 || 3 || 0 || 2 || 0 || – || – || 18 || 0 |- | 2004 || ტიპელიგენი || 24 || 0 || 4 || 0 || – || – || – || – || 28 || 0 |- | 2005 || ტიპელიგენი || 25 || 0 || 2 || 0 || – || – || – || – || 27 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 62 !! 0 !! 9 !! 0 !! 2 !! 0 !! – !! – !! 73 !! 0 |- | rowspan="5"|ბოლტონ უონდერერსი | 2007–08 || პრემიერ ლიგა || 10 || 0 || 1 || 0 || 4 || 0 || – || – || 16 || 0 |- | 2008–09 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || – || – || 0 || 0 |- | 2009–10 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || – || – || 2 || 0 |- | 2010–11 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || – || – || 0 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 10 !! 0 !! 2 !! 0 !! 2 !! 0 !! 4 !! 0 !! 18 !! 0 |- | rowspan="5"|უიგან ატლეტიკი | 2010–11 || პრემიერ ლიგა || 34 || 0 || 2 || 0 || 4 || 0 || – || – || 40 || 0 |- | 2011–12 || პრემიერ ლიგა || 38 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || – || – || 40 || 0 |- | 2012–13 || პრემიერ ლიგა || 29 || 0 || 2 || 0 || 3 || 0 || – || – || 34 || 0 |- | 2013–14 || ჩემპიონშიფი || 24 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 28 || 0 |- | 2014–15 || ჩემპიონშიფი || 11 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || – || – || 13 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 136 !! 0 !! 10 !! 0 !! 9 !! 0 !! – !! – !! 155 !! 0 |- | ბრაიტონ ენდ ჰოვ ალბიონი (იჯარა) | 2014–15 || ჩემპიონშიფი || 1 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || 1 || 0 |- | rowspan="2"|რედინგი | 2015–16 || ჩემპიონშიფი || 32 || 0 || 5 || 0 || 3 || 0 || – || – || 40 || 0 |- | 2016–17 || ჩემპიონშიფი || 46 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || 3 || 0 || 51 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 78 !! 0 !! 6 !! 0 !! 4 !! 0 !! – !! 3 !! 91 !! 0 |- | rowspan="2"|ალ-ჰილალი | 2017–18 || საუდის პრო ლიგა || 13 || 0 || 1 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0 || 18 || 0 |- | 2018–19 || საუდის პრო ლიგა || 21 || 0 || 2 || 0 || – || – || 1 || 0 || 24 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 34 !! 0 !! 3 !! 0 !! 4 !! 0 !! 1 !! 0 !! 42 !! 0 |- | ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი | 2019–20 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || – || – || 0 || 0 |- ! colspan="3"|კარიერის ჯამი !! 321 !! 0 !! 30 !! 0 !! 15 !! 0 !! 10 !! 0 !! 380 !! 0 |} ==რესურსები ინტერნეტში== *{{FIFA player|186016|Ali AL HABSI}} *{{Soccerbase}} *{{NFT|4972}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ფეხბურთელები]] exrv6eeq69fpeke9gdrmlntahqqu80r 5351977 5351975 2026-04-06T07:51:58Z Liziputkaradze55 179093 5351977 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|4|04|2026}} {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ალი ალ-ჰაბსი |სურათი = Ali Al-Habsi 27-02-2016 1.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ალი აბდულა ჰარიბ ალ-ჰაბსი |დაბადების თარიღი = 30 დეკემბერი, 1981 (44 წელი) |დაბადების ადგილი = მასკატი, ომანი |სიმაღლე = 1,94სმ |პოზიცია = მეკარე |მიმდინარე კლუბი = |ნომერი = |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = |წელი1 = |კლუბი1 = |მატჩი1 = |გოლი1 = |ეროვნული წელი1 = |ეროვნული ნაკრები1 = |ეროვნული მატჩი1 = |ეროვნული გოლი1 = |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} ==ალი ალ-ჰაბსი== '''ალი აბდულა ჰარიბ ალ-ჰაბსი''', (დ.[[30 დეკემბერი]],[[1981]]) — [[ომანი|ომანელი]] ყოფილი პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობდა [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარის]] პოზიციაზე. ის თითქმის ორი ათწლეულის განმავლობაში, [[2001]] წლიდან [[2019]] წლამდე, ომანის ეროვნულ ნაკრებში თამაშობდა. ==საკლუბო კარიერა== '''ადრეული კარიერა''' ალ-ჰაბსი დაიბადა ომანში და თავისი ადრეული კარიერა ამავე ქვეყანაში დაიწყო, სადაც გამგზავრებამდე მრავალი მატჩი ჩაატარა. '''ბოლტონ უონდერერსი''' მისი ტრანსფერი „ლინ ოსლოდან“ „ბოლტონ უონდერერსში“ [[2006]] წლის იანვარში იყო ერთ-ერთი იმ ტრანსფერებს შორის, რომელიც [[2007]] წლის ივნისში სტივენსის საგამოძიებო ანგარიშში (Stevens inquiry) მოხვდა. ანგარიშში გამოთქმული იყო შეშფოთება აგენტ კრეიგ ალარდაისს, მის მამას — სემ ალარდაისსა და თავად კლუბს შორის ინტერესთა აშკარა კონფლიქტის გამო. „ბოლტონში“ გატარებულ პირველ წელს ალ-ჰაბსის პირველ გუნდში არცერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. მისი სრულფასოვანი დებიუტი „ბოლტონში“ შედგა [[2007]] წლის სექტემბერში, ლიგის თასზე „ფულჰემის“ წინააღმდეგ ექსტრა ტაიმში მოპოვებულ გამარჯვებაში (2–1). ამის შემდეგ, [[2007]]–[[2008]] წლების სეზონის განმავლობაში, ალ-ჰაბსიმ კიდევ 15 მატჩი ჩაატარა; განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი თამაში უეფა-ს თასზე „ბაიერნის“ წინააღმდეგ, სადაც მან რამდენიმე კარგი „სეივი“ შეასრულა ვარსკვლავებით დაკომპლექტებული გერმანული გუნდის წინააღმდეგ. მისი პირველი სასტარტო მატჩი პრემიერ ლიგაში „უიგან ატლეტიკის“ წინააღმდეგ შედგა. [[2008]] წლის დეკემბერში, გაწეული შრომისთვის მას კონტრაქტი [[2013]] წლამდე გაუხანგრძლივეს. ამის მიუხედავად, ალ-ჰაბსიმ ადგილი დაკარგა მას შემდეგ, რაც იუსი იაასკელაინენი ტრავმისგან გამოჯანმრთელდა. '''უიგან ატლეტიკი''' [[2011]] წლის [[4 ივლისი|4 ივლისს]] ალ-ჰაბსი კლუბს მუდმივი საფუძვლით შეუერთდა და „ბოლტონიდან“ დაახლოებით 4 მილიონ ფუნტ სტერლინგად გადასვლის შემდეგ ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. ალ-ჰაბსიმ სახელი გაითქვა, როგორც პენალტების მოგერიების დიდებულმა ოსტატმა — „უიგანში“ გადასვლის შემდეგ მან მის კარში დანიშნული თერთმეტმეტრიანების დაახლოებით 50% მოიგერია. იმ მოთამაშეებს შორის, რომლებსაც მან პენალტი აუღო, არიან რობინ ვან პერსი, კარლოს ტევესი, ხავიერ ერნანდესი და მიკელ არტეტა. ამან გამოიწვია მისი დაკავშირება „ლივერპულსა“ და „არსენალთან“. [[2012]]–[[2013]] წლების სეზონის ბოლოს ალ-ჰაბსი სათადარიგოთა სკამზე დასვეს, რადგან მის პოზიციას საფრთხე შეუქმნა ათლეტური ახალგაზრდა ესპანელის, ხოელ რობლესის იჯარით მოსვლამ. ალ-ჰაბსიმ ითამაშა ინგლისის თასის ნახევარფინალში „მილუოლის“ წინააღმდეგ, თუმცა ფინალში სათადარიგოთა სკამზე დარჩა. ფინალიდან მალევე „უიგანი“ ჩემპიონშიფში დაქვეითდა. [[ფაილი:Ali Al Habsi portrait, Wigan Athletic v Birmingham, 19 March 2011.jpg|250px|მინი|ალ ჰაბსი „უიგან ათლეტიკის“ ვარჯიშზე, 2011 წელი.]] '''ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი - იჯარა''' [[2014]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერს]] ალ-ჰაბსი ჩემპიონშიფის ბინადარ „ბრაიტონში“ ერთთვიანი იჯარით გადავიდა. კლუბში მხოლოდ ერთი მატჩის ჩატარების შემდეგ, ის თავის ძირითად გუნდს, „უიგანს“ დაუბრუნდა. '''რედინგი''' „უიგან ატლეტიკიდან“ წამოსვლის შემდეგ, [[2015]] წლის ივლისში, ალ-ჰაბსი „რედინგში“ სინჯებზე იმყოფებოდა. ეს პროცესი [[2015]] წლის [[14 ივლისი|14 ივლისს]] კლუბთან ორწლიანი კონტრაქტის გაფორმებით დასრულდა. [[2017]] წლის [[5 იანვარი|5 იანვარს]] ალ-ჰაბსიმ „რედინგთან“ ხელშეკრულება [[2018]]–[[2019]] წლების სეზონის ბოლომდე გაახანგრძლივა. [[2017]] წლის [[17 მარტი|17 მარტს]], პლეი-ოფის მეტოქე „შეფილდ უენსდისთან“ 2–0 მოგებულ მატჩში, ალ-ჰაბსიმ რამდენიმე გადამწყვეტი „სეივი“ შეასრულა. ამ თამაშისა და მთელი სეზონის განმავლობაში ნაჩვენები შედეგების გამო, ალ-ჰაბსი დასახელდა EFL ჩემპიონშიფის სეზონის სიმბოლურ ნაკრებში და გადაეცა „რედინგის“ სეზონის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო. '''ალ-ჰილალი''' [[2017]] წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] ალ-ჰაბსი „ალ-ჰილალში“ გადავიდა და სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა (ტრანსფერის თანხა არ გახმაურებულა). '''ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი''' [[2019]] წლის [[29 აგვისტო|29 აგვისტოს]] ალ-ჰაბსი თავისუფალი აგენტის სტატუსით შეუერთდა ჩემპიონშიფის კლუბ „ვესტ ბრომვიჩს“ სეზონის ბოლომდე. [[2020]] წლის ივნისში მან კლუბი ისე დატოვა, რომ არცერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. მწვრთნელმა სლავენ ბილიჩმა აღნიშნა, რომ სურდა მისი კონტრაქტის გაგრძელება პანდემიის გამო შეფერხებული [[2019]]–[[2020]] წლების სეზონის ბოლომდე, თუმცა ეს ვერ მოხერხდა, რადგან ფეხბურთელი ომანში დაბრუნდა და გუნდთან შეერთებამდე ორკვირიანი კარანტინის გავლა მოუწევდა. '''კარიერის დასრულება''' [[2020]] წლის [[21 აგვისტო|21 აგვისტოს]] ალ-ჰაბსიმ კარიერის დასრულების შესახებ გამოაცხადა. ==სანაკრებო კარიერა== ალ-ჰაბსიმ მშობლიურ ომანში თამაში ჩვიდმეტი წლის ასაკში დაიწყო და 19-წლამდელთა ნაკრებს შეუერთდა, სანამ [[2001]] წელს ჯონ ბერიჯი შეამჩნევდა. სამუშაო ვიზის მიღების სირთულის გამო, მან კარიერის იმ ადრეულ ეტაპზე ევროპაში გადასვლა ვერ შეძლო. იგი გამოიძახეს ომანის ნაკრებში, სადაც [[2004]] წლის აზიის თასზე (ჩინეთი) ჯგუფური ეტაპის სამივე მატჩი ჩაატარა. ასევე ითამაშა [[2006]] წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე. ის ასევე იყო ძირითადი მეკარე [[2007]] წლის აზიის თასზე. ალ-ჰაბსიმ ძირითადი მეკარის სტატუსით ითამაშა ზედიზედ ოთხ „ყურის თასზე“ (Arabian Gulf Cup) და ყოველ მათგანში საუკეთესო მეკარის ჯილდო მიიღო. [[2009]] წლის ტურნირზე, რომელიც ომანმა მოიგო, მან კარში არცერთი გოლი არ გაუშვა. თავისი მე-100 მატჩი ნაკრებში მან [[2015]] წლის აზიის თასზე, ავსტრალიის წინააღმდეგ გამართა. [[2020]] წლის 5 იანვარს მან სანაკრებო კარიერის დასრულების შესახებ გამოაცხადა. ==პირადი ცხოვრება== ალ-ჰაბსი მორწმუნე მუსლიმია და აცხადებს, რომ რწმენა მის ცხოვრებაში დიდ როლს ასრულებს. ის დაქორწინებულია და სამი ქალიშვილი ჰყავს. სკოლის დამთავრების შემდეგ, იგი მუსკატში, სიბის საერთაშორისო აეროპორტში მეხანძრედ მუშაობდა. „ალ-ჯაზირა სპორტთან“ ინტერვიუში მან აღნიშნა, რომ წინა პროფესიამ მას მოთმინება, შრომისმოყვარეობა და პატრიოტიზმი ასწავლა. მისივე თქმით, პროფესიონალი ფეხბურთელი რომ არ გამხდარიყო, სავარაუდოდ, კვლავ მეხანძრედ იმუშავებდა. ალ-ჰაბსი არის ომანში დაარსებული არაკომერციული ორგანიზაციის, „Safety First“-ის თანადამფუძნებელი, რომელიც საგზაო უსაფრთხოებაზე ზრუნავს და ქვეყანაში ავტოსაგზაო შემთხვევებით გამოწვეული სიკვდილიანობის შემცირებას ისახავს მიზნად. ==კარიერული სტატისტიკა== {| class="wikitable" ! კლუბი !! სეზონი !! ლიგა !! დივიზიონი !! მატჩები !! გოლები !! ლიგის თასი მატჩები !! ლიგის თასი გოლები !! კონტინენტური მატჩები !! კონტინენტური გოლები !! სხვა მატჩები !! სხვა გოლები !! ჯამი მატჩები !! ჯამი გოლები |- | rowspan="4"|ლინი | 2003 || ტიპელიგენი || 13 || 0 || 3 || 0 || 2 || 0 || – || – || 18 || 0 |- | 2004 || ტიპელიგენი || 24 || 0 || 4 || 0 || – || – || – || – || 28 || 0 |- | 2005 || ტიპელიგენი || 25 || 0 || 2 || 0 || – || – || – || – || 27 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 62 !! 0 !! 9 !! 0 !! 2 !! 0 !! – !! – !! 73 !! 0 |- | rowspan="5"|ბოლტონ უონდერერსი | 2007–08 || პრემიერ ლიგა || 10 || 0 || 1 || 0 || 4 || 0 || – || – || 16 || 0 |- | 2008–09 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || – || – || 0 || 0 |- | 2009–10 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || – || – || 2 || 0 |- | 2010–11 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || – || – || 0 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 10 !! 0 !! 2 !! 0 !! 2 !! 0 !! 4 !! 0 !! 18 !! 0 |- | rowspan="5"|უიგან ატლეტიკი | 2010–11 || პრემიერ ლიგა || 34 || 0 || 2 || 0 || 4 || 0 || – || – || 40 || 0 |- | 2011–12 || პრემიერ ლიგა || 38 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || – || – || 40 || 0 |- | 2012–13 || პრემიერ ლიგა || 29 || 0 || 2 || 0 || 3 || 0 || – || – || 34 || 0 |- | 2013–14 || ჩემპიონშიფი || 24 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 28 || 0 |- | 2014–15 || ჩემპიონშიფი || 11 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || – || – || 13 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 136 !! 0 !! 10 !! 0 !! 9 !! 0 !! – !! – !! 155 !! 0 |- | ბრაიტონ ენდ ჰოვ ალბიონი (იჯარა) | 2014–15 || ჩემპიონშიფი || 1 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || 1 || 0 |- | rowspan="2"|რედინგი | 2015–16 || ჩემპიონშიფი || 32 || 0 || 5 || 0 || 3 || 0 || – || – || 40 || 0 |- | 2016–17 || ჩემპიონშიფი || 46 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || 3 || 0 || 51 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 78 !! 0 !! 6 !! 0 !! 4 !! 0 !! – !! 3 !! 91 !! 0 |- | rowspan="2"|ალ-ჰილალი | 2017–18 || საუდის პრო ლიგა || 13 || 0 || 1 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0 || 18 || 0 |- | 2018–19 || საუდის პრო ლიგა || 21 || 0 || 2 || 0 || – || – || 1 || 0 || 24 || 0 |- ! colspan="3"|ჯამი !! 34 !! 0 !! 3 !! 0 !! 4 !! 0 !! 1 !! 0 !! 42 !! 0 |- | ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი | 2019–20 || პრემიერ ლიგა || 0 || 0 || 0 || 0 || – || – || – || – || 0 || 0 |- ! colspan="3"|კარიერის ჯამი !! 321 !! 0 !! 30 !! 0 !! 15 !! 0 !! 10 !! 0 !! 380 !! 0 |} ==რესურსები ინტერნეტში== *{{FIFA player|186016|Ali AL HABSI}} *{{Soccerbase}} *{{NFT|4972}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ფეხბურთელები]] s365rups0pcr9ej9oevarf1tu2wio86 0 879541 5351681 5351279 2026-04-05T16:50:17Z Ninikelaaa 55 178880 5351681 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|4|04|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სტეისი დეში | ფოტო =Stacey Dash (25514874102) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = სტეისი 2016 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = სტეისი ლორეტა დეში | დაბთარიღი = 20 იანვარი,1967 წელი | დაბადგილი =[[ბრონქსი]],[[ნიუ-იორკი]],[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი | აქტიურობის წლები =1982-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკური]] [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული]] | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ბრაიან ლოველი (დაქ.1999,გაქ.2005) ჯეიმს მეიბი (დაქ.2005,გაქ.2006) ემანუელე ქსუერები (დაქ.2007,გაქ.2011) ჯეფრი მარტი (დაქ.2018,გაქ.2020) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სტეისი ლორეტა დეში'''<ref name="tvg">{{cite magazine|url=http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/| title= Stacey Dash| magazine=|access-date= February 7, 2016|archive-date=October 1, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151001034719/http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/|url-status=dead}}</ref> (დ.[[20 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{cite web |url=https://www.distractify.com/p/stacey-dash-children |title=Stacey Dash Was Already a Mom When She Starred in 'Clueless' |first=Shannon |last=Raphael |date=March 11, 2021 |work=}}</ref><ref name="hollywood.com">{{cite web |url=http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |title=Stacey Dash |work=|archive-date=February 28, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228133301/http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bet.com/article/i9pop3/stacey-dash-s-arrest-record-lists-her-as-white |publisher=BET|title= Stacey Dash's Arrest Record Lists Her As 'White' And Reveals Her Sad Financial Situation|date= October 2, 2019|first=Moriba |last=Cummings|archive-date=October 4, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191004162951/https://www.bet.com/celebrities/news/2019/10/02/stacey-dash-arrest-record-white-sad-financial-situation.html|url-status=live}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]].ცნობილია დიონ მარი დევენპორტის როლით ფილმში „სულელი“ ([[1995]]). დაშმა ასევე ითამაშა ფილმებში მოძრაობა, ფული,ფული და ფული, „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“ და „ხედი ზემოდან“. ტელევიზიაში იგი გამოჩნდა სერიალებში „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“ „მარტოხელა ქალბატონები“ და რეალითი შოუში Celebrity Circus. ასევე მონაწილეობდა მუსიკალურ ვიდეოებში: კარლ ტომასის „Emotional“ და [[კანიე უესტი|კანიე უესტ]]-ის „All Falls Down“. ==ადრეული ცხოვრება== დეში დაიბადა [[ნიუ-იორკის შტატი|ნიუ-იორკის]] რაიონ [[ბრონქსი|ბრონქსში]].[1] მას [[აფრო-ამერიკელები|აფროამერიკული]] და [[მექსიკელები|მექსიკური]] ფესვები აქვს. ის დენის დეშისა[6] და ლინდა დეშის (დაბადებით ლოპესი გ.[[2017]]) ქალიშვილია.[7] დეშს ჰყავს მამინაცვალი, სესილ ჰოლმსი, და უმცროსი ძმა, დარიენ დეში,[1] რომელიც DME Interactive-ის პირველი საჯარო ვაჭრობაში ჩართული აფროამერიკული ვებგვერდების კომპანიის დამფუძნებელია.[1][8] მისი პირველი ბიძაშვილია დემონ დეში, Roc-A-Fella Records-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი და თანადამფუძნებელი.[9] მან დაამთავრა პარამუსის საშუალო სკოლა 1985 წელს.[10][11] ==კარიერა== დეშის დებიუტი ტელევიზიაში შედგა 1982 წელს [[National Broadcasting Company|NBC]]-ის კრიმინალურ დრამაში Farrell: For the People, სადაც [[ვალერი ჰარპერი]] და [[ედ ო'ნილი]] მონაწილეობდნენ, თუმცა პროექტი საპილოტე ეპიზოდს არ გასცდენია.[12] მისი პირველი შესამჩნევი გამოჩენა იყო მიშელის როლი [[1985]] წელს, სერიალში The Cosby Show.[3] პირველი მნიშვნელოვანი სატელევიზიო როლი მან მიიღო [[1988]] წლის სერიალში TV 101, რომელიც 13 ეპიზოდის შემდეგ დაიხურა. იმავე წელს დეშმა ითამაშა თავის პირველ დიდ მხატვრულ ფილმში — რიჩარდ პრაიორის კომედიაში Moving. ამ პერიოდში მან ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი როლები ფილმებში „ფული,ფული და ფული“ და „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“. 1995 წელს მან განასახიერა „ფატალური ქალი“. სტეისი დეშისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა [[1995]] წლის თინეიჯერული კომედია „სულელი“. მან შეასრულა მთავარი გმირის, შერის, საუკეთესო მეგობრის, დიონ დევენპორტის როლი, მიუხედავად იმისა, რომ გადაღებებისას მსახიობი უკვე 28 წლის იყო. [[1996]] წელს ფილმის მიხედვით შეიქმნა ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სპინ-ოფი, სადაც დეშმა კვლავ განასახიერა დიონის პერსონაჟი. სერიალი 1996 წლიდან [[1999]] წლამდე გადიოდა ეთერში. სერიალის დასრულების შემდეგ, მან ითამაშა ფილმებში ხედი ზემოდან([[2003]]). მას ასევე ჰქონდა ეპიზოდური როლები სერიალებში „ივი“ და „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“. დეშმა შეასრულა ვანესა ვეირის როლი სერიალში The Strip, რომელიც რამდენიმე ეპიზოდის შემდეგ გაუქმდა. [[2001]] წელს დეშმა მონაწილეობა მიიღო კარლ თომასის მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის "Emotional". 2004 წელს მან ითამაშა კანიე უესტის კლიპში "All Falls Down". 2006 წლის აგვისტოში მსახიობმა იპოზირა ჟურნალ [[Playboy|ფლეიბოი]]-სთვის. იმავე წელს ის გამოჩნდა მარკეს ჰიუსტონის ვიდეოში "Favorite Girl" და გაუშვა თეთრეულის საკუთარი ხაზი "Letters of Marque".[13] 2005-2008 წლებში მან დაასრულა მუშაობა არაერთ ფილმზე, მათ შორის: „მე არასოდეს ვიქნები შენი“, „სადალაქო II“, „მოჩვენებითი დარტყმა“ და „კარგი მედდა“. [[2008]] წელს მან მონაწილეობა მიიღო რეალითი-შოუში Celebrity Circus, სადაც ვარჯიშისას ნეკნი გაიტეხა, თუმცა მაინც მიაღწია ფინალამდე და მეორე ადგილი დაიკავა. [[2011]] წელს დეშმა ითამაშა VH1-ის სერიალში „მარტოხელა ქალბატონები“, თუმცა პირველი სეზონის შემდეგ პროექტი დატოვა ოჯახური მიზეზების გამო.[15][16][17] 2012-2013 წლებში მუშაობდა საკუთარ ვებ-სერიალზე სტეისი დეში ნორმალურია.[19][20] [[2014]] წლის 28 მაისს ტელეარხმა ფოქს ნიუსმა გამოაცხადა დეშის აყვანა კულტურული ანალიზისა და კომენტარების კონტრიბუტორად.[21] 2015 წლის 7 დეკემბერს გადაცემაში Outnumbered დეშმა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მისამართით გამოიყენა უხეში ფრაზა ისლამურ ტერორიზმთან დაკავშირებით, რის გამოც არხმა მას უფლებამოსილება ორი კვირით შეუჩერა.[22] [[2016]] წელს დეშმა კრიტიკა დაიმსახურა BET Awards-ისა და შავკანიანთა ისტორიის თვის (Black History Month) გაუქმების შესახებ გაკეთებული განცხადებების გამო.[23] მან ეს პოზიცია [[ოსკარის 88-ე დაჯილდოება|ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე]] კამეო გამოსვლისას გაიმეორა.[24] 2017 წლის 21 იანვარს ფოქს ნიუს-მა განაცხადა, რომ მასთან კონტრაქტს აღარ განაახლებდა.[26][27] ==პოლიტიკა== 2008 წლის [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში]]ი დეშმა მხარი ბარაქ ობამას დაუჭირა.[28] თუმცა, 2012 წელს მან შეიცვალა პარტიული კუთვნილება, [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული პარტიიდან]] [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკურ პარტიაში]] გადავიდა[29] და მხარდაჭერა რესპუბლიკელ კანდიდატს, [[მიტ რომნი|მიტ რომნის]] გამოუცხადა. რომნის მხარდაჭერის გამო მიღებული კრიტიკის საპასუხოდ, დეშმა განაცხადა, რომ ეს მისი პირადი აზრი იყო[30] და გაკვირვება გამოხატა იმ აგრესიის (ვიტრიოლის) გამო, რაც მას ინტერნეტში დაატყდა.[28] ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატმა პ[[პოლ რაიანი|პოლ რაიანმა]] დეშს მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა.[28] 2012 წლის არჩევნების შემდეგ დეში აქტიურად გამოხატავდა თავის პოლიტიკურ შეხედულებებს. [[2013]] წლის აპრილში მან გააკრიტიკა მუსიკოსების, [[ჯეი-ზი]]-ისა და [[ბიონსე|ბიონსეს]] მოგზაურობა [[კუბა|კუბაში]].[31] [[2016]] წელს, გენდერულად სპეციფიკური საპირფარეშოების გამოყენების შესახებ დებატებისას, მან განაცხადა, რომ [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერთა]] უფლებები არღვევს მის უფლებებს.[32] დეში ასევე წერს ბლოგს საიტზე Patheos.com.[33] 2[[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] მან მხარი დაუჭირა [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპს]].[34] [[2018]] წლის 26 თებერვალს დეშმა წარადგინა განაცხადი [[კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქი|კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქში]] კენჭისყრაზე რესპუბლიკური პარტიის სახელით.[35] საარჩევნო მარათონში ჩართვისას მან განაცხადა, რომ სურდა „გაეთავისუფლებინა ხალხი პლანტაციური მენტალიტეტის ბორკილებისგან“.[36] თუმცა, 2018 წლის 30 მარტს დეშმა კანდიდატურა მოხსნა.[37] ვინაიდან მან განაცხადი ვადის ამოწურვის შემდეგ გაიტანა, მისი სახელი მაინც დარჩა საარჩევნო ბიულეტენში; მან ბოლო ადგილი დაიკავა 4,361 ხმით (ხმების 7.2%).[38] [[2021]] წლის 11 მარტს, დეილი მეილ-თან ინტერვიუში დეშმა განაცხადა: „ტრამპის მხარდაჭერამ მე გარკვეულ ჩარჩოებში მომაქცია, რომელსაც არ ვეკუთვნი. ის აღარ არის პრეზიდენტი. მე ვაპირებ შანსი მივცე იმ პრეზიდენტს [[ჯო ბაიდენი|ჯო ბაიდენს]], რომელიც ახლა გვყავს“. [39] ==პირადი ცხოვრება== ===ურთიერთობები და შვილები=== დეშს ორი შვილი ჰყავს: ვაჟი, სახელად ოსტინი, რომელიც მომღერალ კრისტოფერ უილიამსთან ურთიერთობისას შეეძინა, და ქალიშვილი ლოლა.[5][40] [[1999]] წელს იგი დაქორწინდა პროდიუსერ ბრაიან ლოველზე, რომელსაც [[2000]]-იანი წლების შუა პერიოდში დაშორდა.[5][40] [[2005]]-დან [[2006]] წლამდე დეში ქორწინებაში იმყოფებოდა ბრიტანელ აღმასრულებელ დირექტორთან, კომპანია Sports Logistics-ის ხელმძღვანელ ჯეიმს მეიბისთან.[41] სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, დეშის ქალიშვილის მამა არის ან ლოველი[40], ან მეიბი.[41][3] მსახიობ ემანუელ ქსუერებზე დეში 2007[3] ან 2009[40] წელს დაქორწინდა. მან განქორწინებაზე განაცხადი 2010 წლის იანვარში შეიტანა, რაც საბოლოოდ [[2011]] წლის სექტემბერში გაფორმდა.[42][40] 2018 წლის 6 აპრილს, ფლორიდაში, დეში დაქორწინდა ადვოკატ ჯეფრი მარტიზე. მისი თქმით, მან მარტი ქორწილამდე ათი დღით ადრე გაიცნო. საკუთარი ორი შვილის გარდა, დეში მარტის სამი შვილის დედინაცვალი გახდა.[43] 2020 წლის აპრილში დეშმა გამოაცხადა, რომ ის და მარტი ერთმანეთს დაშორდნენ.[44] 2020 წლის ივნისში მან ოფიციალურად შეიტანა განცხადება განქორწინებაზე.[45] ===ტრავმა,ნარკოტიკები,იარაღები და სამართლებრივი საკითხები=== სტეისი დეში ღიად საუბრობს წარსულში გადატანილ ტრავმებზე. მან სხვადასხვა დროს გაამჟღავნა, რომ ბავშვობაში ოჯახის მეგობრის მხრიდან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი გახდა, თინეიჯერობისა და 20 წლის ასაკში კი კოკაინზე იყო დამოკიდებული.[46] მას ასევე ჰქონია ურთიერთობები ფიზიკურად და ემოციურად მოძალადე პარტნიორებთან.[46] დეშის თქმით, ამ თემებზე საუბარი მისი შვილების მიმართ გულწრფელობის სურვილით არის განპირობებული, რადგან თვლის, რომ ეს მათი დაცვის საუკეთესო გზაა. მას სურს ყველამ იცოდეს, რომ ის მსხვერპლი კი არა, გადარჩენილია.[46] დეში მხარს უჭერს იარაღის ფლობის უფლებას. იგი ამბობს, რომ იარაღმა მას სიცოცხლე შეუნარჩუნა, როდესაც ყოფილმა შეყვარებულმა მასზე იარაღის მუქარით სექსუალურად იძალადა; დეშმა შეძლო საკუთარი .22 კალიბრის რევოლვერის ამოღება და გასროლა, რამაც თავდამსხმელი შეაშინა და გააქცია.[47] [[2019]] წლის 29 სექტემბერს დეში დააკავეს პასკოს ოლქში (ფლორიდა) ოჯახური ძალადობის ბრალდებით, ქმართან, ჯეფრი მარტისთან მომხდარი კამათის შემდეგ.[48] მან ბრალი არ აღიარა,[49] ხოლო 3 ოქტომბერს საქმე დაიხურა თავად მარტის თხოვნით, რომელმაც განაცხადა, რომ დეში მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად დააკავეს.[50] მომდევნო წელს წყვილის განქორწინება ოფიციალურად გამოცხადდა.[51] [[2021]] წლის ოქტომბერში, The Dr. Oz Show-ში სტუმრობისას, დეშმა ისაუბრა ვიკოდინზე (Vicodin) დამოკიდებულების შესახებ და აღნიშნა, რომ უკვე ხუთი წელია, რაც ნარკოტიკებს აღარ მოიხმარს.[52] ===რელიგია=== დეში აღიზარდა როგორც [[კათოლიკეები|კათოლიკე]]. 2012 და 2013 წლებში მან საჯაროდ დაადასტურა თავისი კუთვნილება ამ რელიგიური აღმსარებლობისადმი.[53][54][55] k6xxj5h5qw71ix7fwt6edhq9fjyyxt7 5351682 5351681 2026-04-05T16:52:43Z Ninikelaaa 55 178880 /* ადრეული ცხოვრება */ 5351682 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|4|04|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სტეისი დეში | ფოტო =Stacey Dash (25514874102) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = სტეისი 2016 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = სტეისი ლორეტა დეში | დაბთარიღი = 20 იანვარი,1967 წელი | დაბადგილი =[[ბრონქსი]],[[ნიუ-იორკი]],[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი | აქტიურობის წლები =1982-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკური]] [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული]] | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ბრაიან ლოველი (დაქ.1999,გაქ.2005) ჯეიმს მეიბი (დაქ.2005,გაქ.2006) ემანუელე ქსუერები (დაქ.2007,გაქ.2011) ჯეფრი მარტი (დაქ.2018,გაქ.2020) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სტეისი ლორეტა დეში'''<ref name="tvg">{{cite magazine|url=http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/| title= Stacey Dash| magazine=|access-date= February 7, 2016|archive-date=October 1, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151001034719/http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/|url-status=dead}}</ref> (დ.[[20 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{cite web |url=https://www.distractify.com/p/stacey-dash-children |title=Stacey Dash Was Already a Mom When She Starred in 'Clueless' |first=Shannon |last=Raphael |date=March 11, 2021 |work=}}</ref><ref name="hollywood.com">{{cite web |url=http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |title=Stacey Dash |work=|archive-date=February 28, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228133301/http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bet.com/article/i9pop3/stacey-dash-s-arrest-record-lists-her-as-white |publisher=BET|title= Stacey Dash's Arrest Record Lists Her As 'White' And Reveals Her Sad Financial Situation|date= October 2, 2019|first=Moriba |last=Cummings|archive-date=October 4, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191004162951/https://www.bet.com/celebrities/news/2019/10/02/stacey-dash-arrest-record-white-sad-financial-situation.html|url-status=live}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]].ცნობილია დიონ მარი დევენპორტის როლით ფილმში „სულელი“ ([[1995]]). დაშმა ასევე ითამაშა ფილმებში მოძრაობა, ფული,ფული და ფული, „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“ და „ხედი ზემოდან“. ტელევიზიაში იგი გამოჩნდა სერიალებში „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“ „მარტოხელა ქალბატონები“ და რეალითი შოუში Celebrity Circus. ასევე მონაწილეობდა მუსიკალურ ვიდეოებში: კარლ ტომასის „Emotional“ და [[კანიე უესტი|კანიე უესტ]]-ის „All Falls Down“. ==ადრეული ცხოვრება== დეში დაიბადა [[ნიუ-იორკის შტატი|ნიუ-იორკის]] რაიონ [[ბრონქსი|ბრონქსში]]. მას [[აფრო-ამერიკელები|აფროამერიკული]] და [[მექსიკელები|მექსიკური]] ფესვები აქვს. ის დენის დეშისა <ref name="DAS">{{cite web|url=https://dashtodc.com/about/|title=About Stacey Lauretta Dash|publisher=Stacey Dash [for] Congress|access-date=March 14, 2018|archive-date=March 14, 2018|archive-url=https://archive.today/20180314214254/https://dashtodc.com/about/|url-status=live}}</ref> და ლინდა დეშის (დაბადებით ლოპესი გ.[[2017]]) ქალიშვილია.<ref>{{cite tweet |user=staceydash |number=934427721068883968 |first=Stacey |last=Dash |title=My mother died overnight |date=November 25, 2017}}</ref> დეშს ჰყავს მამინაცვალი, სესილ ჰოლმსი, და უმცროსი ძმა, დარიენ დეში, რომელიც DME Interactive-ის პირველი საჯარო ვაჭრობაში ჩართული აფროამერიკული ვებგვერდების კომპანიის დამფუძნებელია.<ref>{{cite web |title=Darien Dash Brings Internet Technology to Urban America|url=http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052014/http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|url-status=dead|archive-date=December 22, 2017|publisher=CNN|date=September 23, 2000|type=transcript}}</ref> მისი პირველი ბიძაშვილია დემონ დეში, Roc-A-Fella Records-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი და თანადამფუძნებელი.<ref>{{cite news |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |archive-url=https://archive.today/20130123211102/http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |url-status=dead |archive-date=January 23, 2013 |title=Jay-Zs Producer on a Roll |access-date=July 17, 2006 |last=Friedman |first=Roger |date=May 16, 2002 |publisher=}}</ref> მან დაამთავრა პარამუსის საშუალო სკოლა 1985 წელს.<ref>{{Cite web |url=http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |title='Clueless' Actress Stacey Dash, who attended Paramus H.S., gets backlash for Romney support |last=Toribio |first=Elyse |website=[[NorthJersey.com]] |access-date=April 16, 2016 |date=October 10, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914211209/http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |archive-date=September 14, 2015}}</ref><ref>{{Cite news |first=Amy |last=Kuperinsky |url=https://www.nj.com/entertainment/2015/12/stacey_dash_controversy_fox_news.html |title=3 other times Stacey Dash said something controversial |work=|access-date=April 16, 2016 |date=December 8, 2015}}</ref> ==კარიერა== დეშის დებიუტი ტელევიზიაში შედგა 1982 წელს [[National Broadcasting Company|NBC]]-ის კრიმინალურ დრამაში Farrell: For the People, სადაც [[ვალერი ჰარპერი]] და [[ედ ო'ნილი]] მონაწილეობდნენ, თუმცა პროექტი საპილოტე ეპიზოდს არ გასცდენია.[12] მისი პირველი შესამჩნევი გამოჩენა იყო მიშელის როლი [[1985]] წელს, სერიალში The Cosby Show.[3] პირველი მნიშვნელოვანი სატელევიზიო როლი მან მიიღო [[1988]] წლის სერიალში TV 101, რომელიც 13 ეპიზოდის შემდეგ დაიხურა. იმავე წელს დეშმა ითამაშა თავის პირველ დიდ მხატვრულ ფილმში — რიჩარდ პრაიორის კომედიაში Moving. ამ პერიოდში მან ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი როლები ფილმებში „ფული,ფული და ფული“ და „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“. 1995 წელს მან განასახიერა „ფატალური ქალი“. სტეისი დეშისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა [[1995]] წლის თინეიჯერული კომედია „სულელი“. მან შეასრულა მთავარი გმირის, შერის, საუკეთესო მეგობრის, დიონ დევენპორტის როლი, მიუხედავად იმისა, რომ გადაღებებისას მსახიობი უკვე 28 წლის იყო. [[1996]] წელს ფილმის მიხედვით შეიქმნა ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სპინ-ოფი, სადაც დეშმა კვლავ განასახიერა დიონის პერსონაჟი. სერიალი 1996 წლიდან [[1999]] წლამდე გადიოდა ეთერში. სერიალის დასრულების შემდეგ, მან ითამაშა ფილმებში ხედი ზემოდან([[2003]]). მას ასევე ჰქონდა ეპიზოდური როლები სერიალებში „ივი“ და „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“. დეშმა შეასრულა ვანესა ვეირის როლი სერიალში The Strip, რომელიც რამდენიმე ეპიზოდის შემდეგ გაუქმდა. [[2001]] წელს დეშმა მონაწილეობა მიიღო კარლ თომასის მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის "Emotional". 2004 წელს მან ითამაშა კანიე უესტის კლიპში "All Falls Down". 2006 წლის აგვისტოში მსახიობმა იპოზირა ჟურნალ [[Playboy|ფლეიბოი]]-სთვის. იმავე წელს ის გამოჩნდა მარკეს ჰიუსტონის ვიდეოში "Favorite Girl" და გაუშვა თეთრეულის საკუთარი ხაზი "Letters of Marque".[13] 2005-2008 წლებში მან დაასრულა მუშაობა არაერთ ფილმზე, მათ შორის: „მე არასოდეს ვიქნები შენი“, „სადალაქო II“, „მოჩვენებითი დარტყმა“ და „კარგი მედდა“. [[2008]] წელს მან მონაწილეობა მიიღო რეალითი-შოუში Celebrity Circus, სადაც ვარჯიშისას ნეკნი გაიტეხა, თუმცა მაინც მიაღწია ფინალამდე და მეორე ადგილი დაიკავა. [[2011]] წელს დეშმა ითამაშა VH1-ის სერიალში „მარტოხელა ქალბატონები“, თუმცა პირველი სეზონის შემდეგ პროექტი დატოვა ოჯახური მიზეზების გამო.[15][16][17] 2012-2013 წლებში მუშაობდა საკუთარ ვებ-სერიალზე სტეისი დეში ნორმალურია.[19][20] [[2014]] წლის 28 მაისს ტელეარხმა ფოქს ნიუსმა გამოაცხადა დეშის აყვანა კულტურული ანალიზისა და კომენტარების კონტრიბუტორად.[21] 2015 წლის 7 დეკემბერს გადაცემაში Outnumbered დეშმა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მისამართით გამოიყენა უხეში ფრაზა ისლამურ ტერორიზმთან დაკავშირებით, რის გამოც არხმა მას უფლებამოსილება ორი კვირით შეუჩერა.[22] [[2016]] წელს დეშმა კრიტიკა დაიმსახურა BET Awards-ისა და შავკანიანთა ისტორიის თვის (Black History Month) გაუქმების შესახებ გაკეთებული განცხადებების გამო.[23] მან ეს პოზიცია [[ოსკარის 88-ე დაჯილდოება|ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე]] კამეო გამოსვლისას გაიმეორა.[24] 2017 წლის 21 იანვარს ფოქს ნიუს-მა განაცხადა, რომ მასთან კონტრაქტს აღარ განაახლებდა.[26][27] ==პოლიტიკა== 2008 წლის [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში]]ი დეშმა მხარი ბარაქ ობამას დაუჭირა.[28] თუმცა, 2012 წელს მან შეიცვალა პარტიული კუთვნილება, [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული პარტიიდან]] [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკურ პარტიაში]] გადავიდა[29] და მხარდაჭერა რესპუბლიკელ კანდიდატს, [[მიტ რომნი|მიტ რომნის]] გამოუცხადა. რომნის მხარდაჭერის გამო მიღებული კრიტიკის საპასუხოდ, დეშმა განაცხადა, რომ ეს მისი პირადი აზრი იყო[30] და გაკვირვება გამოხატა იმ აგრესიის (ვიტრიოლის) გამო, რაც მას ინტერნეტში დაატყდა.[28] ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატმა პ[[პოლ რაიანი|პოლ რაიანმა]] დეშს მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა.[28] 2012 წლის არჩევნების შემდეგ დეში აქტიურად გამოხატავდა თავის პოლიტიკურ შეხედულებებს. [[2013]] წლის აპრილში მან გააკრიტიკა მუსიკოსების, [[ჯეი-ზი]]-ისა და [[ბიონსე|ბიონსეს]] მოგზაურობა [[კუბა|კუბაში]].[31] [[2016]] წელს, გენდერულად სპეციფიკური საპირფარეშოების გამოყენების შესახებ დებატებისას, მან განაცხადა, რომ [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერთა]] უფლებები არღვევს მის უფლებებს.[32] დეში ასევე წერს ბლოგს საიტზე Patheos.com.[33] 2[[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] მან მხარი დაუჭირა [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპს]].[34] [[2018]] წლის 26 თებერვალს დეშმა წარადგინა განაცხადი [[კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქი|კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქში]] კენჭისყრაზე რესპუბლიკური პარტიის სახელით.[35] საარჩევნო მარათონში ჩართვისას მან განაცხადა, რომ სურდა „გაეთავისუფლებინა ხალხი პლანტაციური მენტალიტეტის ბორკილებისგან“.[36] თუმცა, 2018 წლის 30 მარტს დეშმა კანდიდატურა მოხსნა.[37] ვინაიდან მან განაცხადი ვადის ამოწურვის შემდეგ გაიტანა, მისი სახელი მაინც დარჩა საარჩევნო ბიულეტენში; მან ბოლო ადგილი დაიკავა 4,361 ხმით (ხმების 7.2%).[38] [[2021]] წლის 11 მარტს, დეილი მეილ-თან ინტერვიუში დეშმა განაცხადა: „ტრამპის მხარდაჭერამ მე გარკვეულ ჩარჩოებში მომაქცია, რომელსაც არ ვეკუთვნი. ის აღარ არის პრეზიდენტი. მე ვაპირებ შანსი მივცე იმ პრეზიდენტს [[ჯო ბაიდენი|ჯო ბაიდენს]], რომელიც ახლა გვყავს“. [39] ==პირადი ცხოვრება== ===ურთიერთობები და შვილები=== დეშს ორი შვილი ჰყავს: ვაჟი, სახელად ოსტინი, რომელიც მომღერალ კრისტოფერ უილიამსთან ურთიერთობისას შეეძინა, და ქალიშვილი ლოლა.[5][40] [[1999]] წელს იგი დაქორწინდა პროდიუსერ ბრაიან ლოველზე, რომელსაც [[2000]]-იანი წლების შუა პერიოდში დაშორდა.[5][40] [[2005]]-დან [[2006]] წლამდე დეში ქორწინებაში იმყოფებოდა ბრიტანელ აღმასრულებელ დირექტორთან, კომპანია Sports Logistics-ის ხელმძღვანელ ჯეიმს მეიბისთან.[41] სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, დეშის ქალიშვილის მამა არის ან ლოველი[40], ან მეიბი.[41][3] მსახიობ ემანუელ ქსუერებზე დეში 2007[3] ან 2009[40] წელს დაქორწინდა. მან განქორწინებაზე განაცხადი 2010 წლის იანვარში შეიტანა, რაც საბოლოოდ [[2011]] წლის სექტემბერში გაფორმდა.[42][40] 2018 წლის 6 აპრილს, ფლორიდაში, დეში დაქორწინდა ადვოკატ ჯეფრი მარტიზე. მისი თქმით, მან მარტი ქორწილამდე ათი დღით ადრე გაიცნო. საკუთარი ორი შვილის გარდა, დეში მარტის სამი შვილის დედინაცვალი გახდა.[43] 2020 წლის აპრილში დეშმა გამოაცხადა, რომ ის და მარტი ერთმანეთს დაშორდნენ.[44] 2020 წლის ივნისში მან ოფიციალურად შეიტანა განცხადება განქორწინებაზე.[45] ===ტრავმა,ნარკოტიკები,იარაღები და სამართლებრივი საკითხები=== სტეისი დეში ღიად საუბრობს წარსულში გადატანილ ტრავმებზე. მან სხვადასხვა დროს გაამჟღავნა, რომ ბავშვობაში ოჯახის მეგობრის მხრიდან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი გახდა, თინეიჯერობისა და 20 წლის ასაკში კი კოკაინზე იყო დამოკიდებული.[46] მას ასევე ჰქონია ურთიერთობები ფიზიკურად და ემოციურად მოძალადე პარტნიორებთან.[46] დეშის თქმით, ამ თემებზე საუბარი მისი შვილების მიმართ გულწრფელობის სურვილით არის განპირობებული, რადგან თვლის, რომ ეს მათი დაცვის საუკეთესო გზაა. მას სურს ყველამ იცოდეს, რომ ის მსხვერპლი კი არა, გადარჩენილია.[46] დეში მხარს უჭერს იარაღის ფლობის უფლებას. იგი ამბობს, რომ იარაღმა მას სიცოცხლე შეუნარჩუნა, როდესაც ყოფილმა შეყვარებულმა მასზე იარაღის მუქარით სექსუალურად იძალადა; დეშმა შეძლო საკუთარი .22 კალიბრის რევოლვერის ამოღება და გასროლა, რამაც თავდამსხმელი შეაშინა და გააქცია.[47] [[2019]] წლის 29 სექტემბერს დეში დააკავეს პასკოს ოლქში (ფლორიდა) ოჯახური ძალადობის ბრალდებით, ქმართან, ჯეფრი მარტისთან მომხდარი კამათის შემდეგ.[48] მან ბრალი არ აღიარა,[49] ხოლო 3 ოქტომბერს საქმე დაიხურა თავად მარტის თხოვნით, რომელმაც განაცხადა, რომ დეში მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად დააკავეს.[50] მომდევნო წელს წყვილის განქორწინება ოფიციალურად გამოცხადდა.[51] [[2021]] წლის ოქტომბერში, The Dr. Oz Show-ში სტუმრობისას, დეშმა ისაუბრა ვიკოდინზე (Vicodin) დამოკიდებულების შესახებ და აღნიშნა, რომ უკვე ხუთი წელია, რაც ნარკოტიკებს აღარ მოიხმარს.[52] ===რელიგია=== დეში აღიზარდა როგორც [[კათოლიკეები|კათოლიკე]]. 2012 და 2013 წლებში მან საჯაროდ დაადასტურა თავისი კუთვნილება ამ რელიგიური აღმსარებლობისადმი.[53][54][55] cxn40ctiox3wqgtesg1lt2oztcj2qq9 5351683 5351682 2026-04-05T16:59:28Z Ninikelaaa 55 178880 /* კარიერა */ 5351683 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|4|04|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სტეისი დეში | ფოტო =Stacey Dash (25514874102) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = სტეისი 2016 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = სტეისი ლორეტა დეში | დაბთარიღი = 20 იანვარი,1967 წელი | დაბადგილი =[[ბრონქსი]],[[ნიუ-იორკი]],[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი | აქტიურობის წლები =1982-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკური]] [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული]] | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ბრაიან ლოველი (დაქ.1999,გაქ.2005) ჯეიმს მეიბი (დაქ.2005,გაქ.2006) ემანუელე ქსუერები (დაქ.2007,გაქ.2011) ჯეფრი მარტი (დაქ.2018,გაქ.2020) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სტეისი ლორეტა დეში'''<ref name="tvg">{{cite magazine|url=http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/| title= Stacey Dash| magazine=|access-date= February 7, 2016|archive-date=October 1, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151001034719/http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/|url-status=dead}}</ref> (დ.[[20 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{cite web |url=https://www.distractify.com/p/stacey-dash-children |title=Stacey Dash Was Already a Mom When She Starred in 'Clueless' |first=Shannon |last=Raphael |date=March 11, 2021 |work=}}</ref><ref name="hollywood.com">{{cite web |url=http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |title=Stacey Dash |work=|archive-date=February 28, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228133301/http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bet.com/article/i9pop3/stacey-dash-s-arrest-record-lists-her-as-white |publisher=BET|title= Stacey Dash's Arrest Record Lists Her As 'White' And Reveals Her Sad Financial Situation|date= October 2, 2019|first=Moriba |last=Cummings|archive-date=October 4, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191004162951/https://www.bet.com/celebrities/news/2019/10/02/stacey-dash-arrest-record-white-sad-financial-situation.html|url-status=live}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]].ცნობილია დიონ მარი დევენპორტის როლით ფილმში „სულელი“ ([[1995]]). დაშმა ასევე ითამაშა ფილმებში მოძრაობა, ფული,ფული და ფული, „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“ და „ხედი ზემოდან“. ტელევიზიაში იგი გამოჩნდა სერიალებში „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“ „მარტოხელა ქალბატონები“ და რეალითი შოუში Celebrity Circus. ასევე მონაწილეობდა მუსიკალურ ვიდეოებში: კარლ ტომასის „Emotional“ და [[კანიე უესტი|კანიე უესტ]]-ის „All Falls Down“. ==ადრეული ცხოვრება== დეში დაიბადა [[ნიუ-იორკის შტატი|ნიუ-იორკის]] რაიონ [[ბრონქსი|ბრონქსში]]. მას [[აფრო-ამერიკელები|აფროამერიკული]] და [[მექსიკელები|მექსიკური]] ფესვები აქვს. ის დენის დეშისა <ref name="DAS">{{cite web|url=https://dashtodc.com/about/|title=About Stacey Lauretta Dash|publisher=Stacey Dash [for] Congress|access-date=March 14, 2018|archive-date=March 14, 2018|archive-url=https://archive.today/20180314214254/https://dashtodc.com/about/|url-status=live}}</ref> და ლინდა დეშის (დაბადებით ლოპესი გ.[[2017]]) ქალიშვილია.<ref>{{cite tweet |user=staceydash |number=934427721068883968 |first=Stacey |last=Dash |title=My mother died overnight |date=November 25, 2017}}</ref> დეშს ჰყავს მამინაცვალი, სესილ ჰოლმსი, და უმცროსი ძმა, დარიენ დეში, რომელიც DME Interactive-ის პირველი საჯარო ვაჭრობაში ჩართული აფროამერიკული ვებგვერდების კომპანიის დამფუძნებელია.<ref>{{cite web |title=Darien Dash Brings Internet Technology to Urban America|url=http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052014/http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|url-status=dead|archive-date=December 22, 2017|publisher=CNN|date=September 23, 2000|type=transcript}}</ref> მისი პირველი ბიძაშვილია დემონ დეში, Roc-A-Fella Records-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი და თანადამფუძნებელი.<ref>{{cite news |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |archive-url=https://archive.today/20130123211102/http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |url-status=dead |archive-date=January 23, 2013 |title=Jay-Zs Producer on a Roll |access-date=July 17, 2006 |last=Friedman |first=Roger |date=May 16, 2002 |publisher=}}</ref> მან დაამთავრა პარამუსის საშუალო სკოლა 1985 წელს.<ref>{{Cite web |url=http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |title='Clueless' Actress Stacey Dash, who attended Paramus H.S., gets backlash for Romney support |last=Toribio |first=Elyse |website=[[NorthJersey.com]] |access-date=April 16, 2016 |date=October 10, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914211209/http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |archive-date=September 14, 2015}}</ref><ref>{{Cite news |first=Amy |last=Kuperinsky |url=https://www.nj.com/entertainment/2015/12/stacey_dash_controversy_fox_news.html |title=3 other times Stacey Dash said something controversial |work=|access-date=April 16, 2016 |date=December 8, 2015}}</ref> ==კარიერა== დეშის დებიუტი ტელევიზიაში შედგა [[1982]] წელს [[National Broadcasting Company|NBC]]-ის კრიმინალურ დრამაში Farrell: For the People, სადაც [[ვალერი ჰარპერი]] და [[ედ ო'ნილი]] მონაწილეობდნენ, თუმცა პროექტი საპილოტე ეპიზოდს არ გასცდენია.<ref> * {{cite web |last=Fraser |first=C. Gerald |url=https://www.nytimes.com/1982/10/17/arts/television-week-229181.html |title=Television week |work=The New York Times |date=October 17, 1982 |access-date=July 11, 2014}} * {{cite book |last=Terrace |first=Vincent |year=2013 |url=https://books.google.com/books?id=iHsjAwAAQBAJ&pg=PA90 |title=Encyclopedia of Television Pilots: 1937–2012 |publisher= |pages=90–91 |isbn=978-0-7864-7445-5 |access-date=July 11, 2014}}</ref> მისი პირველი შესამჩნევი გამოჩენა იყო მიშელის როლი [[1985]] წელს, სერიალში The Cosby Show. პირველი მნიშვნელოვანი სატელევიზიო როლი მან მიიღო [[1988]] წლის სერიალში TV 101, რომელიც 13 ეპიზოდის შემდეგ დაიხურა. იმავე წელს დეშმა ითამაშა თავის პირველ დიდ მხატვრულ ფილმში — რიჩარდ პრაიორის კომედიაში Moving. ამ პერიოდში მან ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი როლები ფილმებში „ფული,ფული და ფული“ და „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“. 1995 წელს მან განასახიერა „ფატალური ქალი“. სტეისი დეშისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა [[1995]] წლის თინეიჯერული კომედია „სულელი“. მან შეასრულა მთავარი გმირის, შერის, საუკეთესო მეგობრის, დიონ დევენპორტის როლი, მიუხედავად იმისა, რომ გადაღებებისას მსახიობი უკვე 28 წლის იყო. [[1996]] წელს ფილმის მიხედვით შეიქმნა ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სპინ-ოფი, სადაც დეშმა კვლავ განასახიერა დიონის პერსონაჟი. სერიალი 1996 წლიდან [[1999]] წლამდე გადიოდა ეთერში. სერიალის დასრულების შემდეგ, მან ითამაშა ფილმებში ხედი ზემოდან([[2003]]). მას ასევე ჰქონდა ეპიზოდური როლები სერიალებში „ივი“ და „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“. დეშმა შეასრულა ვანესა ვეირის როლი სერიალში The Strip, რომელიც რამდენიმე ეპიზოდის შემდეგ გაუქმდა. [[2001]] წელს დეშმა მონაწილეობა მიიღო კარლ თომასის მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის "Emotional". [[2004]] წელს მან ითამაშა კანიე უესტის კლიპში "All Falls Down". 2006 წლის აგვისტოში მსახიობმა იპოზირა ჟურნალ [[Playboy|ფლეიბოი]]-სთვის. იმავე წელს ის გამოჩნდა მარკეს ჰიუსტონის ვიდეოში "Favorite Girl" და გაუშვა თეთრეულის საკუთარი ხაზი "Letters of Marque". <ref>{{cite web |url=http://www.lettersofmarque.com/ |title=Letters of Marque |publisher=Letters of Marque |access-date=May 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330123535/http://www.lettersofmarque.com/ |archive-date=March 30, 2012}}</ref> [[2005]]-[[2008]] წლებში მან დაასრულა მუშაობა არაერთ ფილმზე, მათ შორის: „მე არასოდეს ვიქნები შენი“, „სადალაქო II“, „მოჩვენებითი დარტყმა“ და „კარგი მედდა“. [[2008]] წელს მან მონაწილეობა მიიღო რეალითი-შოუში Celebrity Circus, სადაც ვარჯიშისას ნეკნი გაიტეხა, თუმცა მაინც მიაღწია ფინალამდე და მეორე ადგილი დაიკავა. [[2011]] წელს დეშმა ითამაშა VH1-ის სერიალში „მარტოხელა ქალბატონები“,<ref>{{cite web |title=Cast Bios |url=http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516191214/http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |url-status=dead |archive-date=May 16, 2011 |publisher=VH1 |access-date=June 20, 2011}}</ref> თუმცა პირველი სეზონის შემდეგ პროექტი დატოვა ოჯახური მიზეზების გამო.<ref>{{cite web|url=http://globalgrind.com/entertainment/stacey-dash-vh1-single-ladies-exclusive |title=Stacey Dash Breaks Her Silence About "Single Ladies" (EXCLUSIVE) |publisher=Global Grind |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Jensen |first=Jeff |url=http://insidetv.ew.com/2011/08/31/stacey-dash/ |title=Stacey Dash exiting VH1's 'Single Ladies' |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies/ |title=Breaking News: Stacey Dash Reveals To Global Grind That She Is Not Returning To Single Ladies |publisher=Blog.vh1.com |access-date=May 15, 2012 |archive-date=May 30, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120530184837/http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies |url-status=dead }}</ref> [[2012]]-[[2013]] წლებში მუშაობდა საკუთარ ვებ-სერიალზე სტეისი დეში ნორმალურია.<ref>{{cite magazine|url=http://www.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|title= Quickies: Tamar's Single, Amber's Miscarriage, Stacey's 'Normal'|magazine=Electronic Urban Report|date=February 16, 2013|first=Brittney N.|last=Walker|archive-date=March 14, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180314104421/http://archive.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის 28 მაისს ტელეარხმა ფოქს ნიუსმა გამოაცხადა დეშის აყვანა კულტურული ანალიზისა და კომენტარების კონტრიბუტორად.<ref>{{cite web|url = https://www.nytimes.com/reuters/2014/05/28/arts/28reuters-usa-foxnews-dash.html?ref=reuters |title=Fox News Hires 'Clueless' Actress Stacey Dash as Contributor |date = May 28, 2014|access-date = May 28, 2014|agency = [[Reuters]]|last = Cavaliere|first = Victoria|website=[[The New York Times]] }}</ref> 2015 წლის 7 დეკემბერს გადაცემაში Outnumbered დეშმა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მისამართით გამოიყენა უხეში ფრაზა ისლამურ ტერორიზმთან დაკავშირებით, რის გამოც არხმა მას უფლებამოსილება ორი კვირით შეუჩერა.<ref>{{Cite web| url = https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html| title = Fox News suspends two commentators for profanity while criticizing Obama| last = Stelter| first = Brian| date = December 7, 2015| publisher = [[CNN]]|location=Atlanta, Georgia| access-date = February 29, 2016|archive-date=June 11, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200611010302/https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html|url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს დეშმა კრიტიკა დაიმსახურა BET Awards-ისა და შავკანიანთა ისტორიის თვის (Black History Month) გაუქმების შესახებ გაკეთებული განცხადებების გამო.<ref>*{{Cite magazine | url = http://www.people.com/article/stacey-dash-bet-response-blog-post| title = Stacey Dash Explains 'How BET Lies to Black People' in Scathing Response Amid Backlash| magazine =| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news | url = http://www.cnn.com/2016/01/21/entertainment/stacey-dash-interview-feat/index.html| title = Stacey Dash: From 'Clueless' star to Fox News pundit| publisher = CNN| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = http://www.people.com/article/the-view-hosts-slam-stacey-dash-for-bet-comments| title = The View Hosts Slam Stacey Dash for BET Comments: 'We're Not All Treated Like Americans' | magazine = People| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news| url = https://www.bbc.co.uk/news/newsbeat-35369501| title = Stacey Dash: I was right to call for Black History Month to be scrapped| last = Izundu| first = Chi Chi| publisher=[[BBC]]|access-date = February 29, 2016}}</ref> მან ეს პოზიცია [[ოსკარის 88-ე დაჯილდოება|ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე]] კამეო გამოსვლისას გაიმეორა.<ref>*{{Cite news| url = https://www.theguardian.com/film/2016/feb/29/stacey-dash-shock-oscars-appearance-race-message| title = Stacey Dash's surprise Oscars cameo lands with a dull thud| last = Lee| first = Benjamin| date = February 29, 2016| newspaper = [[The Guardian]]|location=UK| language = en-GB| issn = 0261-3077| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = https://newrepublic.com/minutes/130706/stacey-dash-wrote-blog-post-explaining-oscars-cameo-and-plugging-new-book| title = Stacey Dash wrote a blog post explaining her Oscars cameo (and plugging her new book).| last = Breger| first = Esther| date = February 29, 2016| magazine = New Republic| access-date = February 29, 2016}}</ref> [[2017]] წლის 21 იანვარს ფოქს ნიუს-მა განაცხადა, რომ მასთან კონტრაქტს აღარ განაახლებდა.<ref>{{cite news|url=https://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123034811/http://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors|url-status=live|archive-date=January 23, 2017|title=Fox declines to renew contracts for several contributors|date=January 21, 2017|work=}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/national/stacey-dash-fired-fox-news-article-1.2953529|title=Stacey Dash fired from Fox News|work=|location=New York City}}</ref> ==პოლიტიკა== 2008 წლის [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში]]ი დეშმა მხარი ბარაქ ობამას დაუჭირა.[28] თუმცა, 2012 წელს მან შეიცვალა პარტიული კუთვნილება, [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული პარტიიდან]] [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკურ პარტიაში]] გადავიდა[29] და მხარდაჭერა რესპუბლიკელ კანდიდატს, [[მიტ რომნი|მიტ რომნის]] გამოუცხადა. რომნის მხარდაჭერის გამო მიღებული კრიტიკის საპასუხოდ, დეშმა განაცხადა, რომ ეს მისი პირადი აზრი იყო[30] და გაკვირვება გამოხატა იმ აგრესიის (ვიტრიოლის) გამო, რაც მას ინტერნეტში დაატყდა.[28] ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატმა პ[[პოლ რაიანი|პოლ რაიანმა]] დეშს მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა.[28] 2012 წლის არჩევნების შემდეგ დეში აქტიურად გამოხატავდა თავის პოლიტიკურ შეხედულებებს. [[2013]] წლის აპრილში მან გააკრიტიკა მუსიკოსების, [[ჯეი-ზი]]-ისა და [[ბიონსე|ბიონსეს]] მოგზაურობა [[კუბა|კუბაში]].[31] [[2016]] წელს, გენდერულად სპეციფიკური საპირფარეშოების გამოყენების შესახებ დებატებისას, მან განაცხადა, რომ [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერთა]] უფლებები არღვევს მის უფლებებს.[32] დეში ასევე წერს ბლოგს საიტზე Patheos.com.[33] 2[[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] მან მხარი დაუჭირა [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპს]].[34] [[2018]] წლის 26 თებერვალს დეშმა წარადგინა განაცხადი [[კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქი|კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქში]] კენჭისყრაზე რესპუბლიკური პარტიის სახელით.[35] საარჩევნო მარათონში ჩართვისას მან განაცხადა, რომ სურდა „გაეთავისუფლებინა ხალხი პლანტაციური მენტალიტეტის ბორკილებისგან“.[36] თუმცა, 2018 წლის 30 მარტს დეშმა კანდიდატურა მოხსნა.[37] ვინაიდან მან განაცხადი ვადის ამოწურვის შემდეგ გაიტანა, მისი სახელი მაინც დარჩა საარჩევნო ბიულეტენში; მან ბოლო ადგილი დაიკავა 4,361 ხმით (ხმების 7.2%).[38] [[2021]] წლის 11 მარტს, დეილი მეილ-თან ინტერვიუში დეშმა განაცხადა: „ტრამპის მხარდაჭერამ მე გარკვეულ ჩარჩოებში მომაქცია, რომელსაც არ ვეკუთვნი. ის აღარ არის პრეზიდენტი. მე ვაპირებ შანსი მივცე იმ პრეზიდენტს [[ჯო ბაიდენი|ჯო ბაიდენს]], რომელიც ახლა გვყავს“. [39] ==პირადი ცხოვრება== ===ურთიერთობები და შვილები=== დეშს ორი შვილი ჰყავს: ვაჟი, სახელად ოსტინი, რომელიც მომღერალ კრისტოფერ უილიამსთან ურთიერთობისას შეეძინა, და ქალიშვილი ლოლა.[5][40] [[1999]] წელს იგი დაქორწინდა პროდიუსერ ბრაიან ლოველზე, რომელსაც [[2000]]-იანი წლების შუა პერიოდში დაშორდა.[5][40] [[2005]]-დან [[2006]] წლამდე დეში ქორწინებაში იმყოფებოდა ბრიტანელ აღმასრულებელ დირექტორთან, კომპანია Sports Logistics-ის ხელმძღვანელ ჯეიმს მეიბისთან.[41] სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, დეშის ქალიშვილის მამა არის ან ლოველი[40], ან მეიბი.[41][3] მსახიობ ემანუელ ქსუერებზე დეში 2007[3] ან 2009[40] წელს დაქორწინდა. მან განქორწინებაზე განაცხადი 2010 წლის იანვარში შეიტანა, რაც საბოლოოდ [[2011]] წლის სექტემბერში გაფორმდა.[42][40] 2018 წლის 6 აპრილს, ფლორიდაში, დეში დაქორწინდა ადვოკატ ჯეფრი მარტიზე. მისი თქმით, მან მარტი ქორწილამდე ათი დღით ადრე გაიცნო. საკუთარი ორი შვილის გარდა, დეში მარტის სამი შვილის დედინაცვალი გახდა.[43] 2020 წლის აპრილში დეშმა გამოაცხადა, რომ ის და მარტი ერთმანეთს დაშორდნენ.[44] 2020 წლის ივნისში მან ოფიციალურად შეიტანა განცხადება განქორწინებაზე.[45] ===ტრავმა,ნარკოტიკები,იარაღები და სამართლებრივი საკითხები=== სტეისი დეში ღიად საუბრობს წარსულში გადატანილ ტრავმებზე. მან სხვადასხვა დროს გაამჟღავნა, რომ ბავშვობაში ოჯახის მეგობრის მხრიდან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი გახდა, თინეიჯერობისა და 20 წლის ასაკში კი კოკაინზე იყო დამოკიდებული.[46] მას ასევე ჰქონია ურთიერთობები ფიზიკურად და ემოციურად მოძალადე პარტნიორებთან.[46] დეშის თქმით, ამ თემებზე საუბარი მისი შვილების მიმართ გულწრფელობის სურვილით არის განპირობებული, რადგან თვლის, რომ ეს მათი დაცვის საუკეთესო გზაა. მას სურს ყველამ იცოდეს, რომ ის მსხვერპლი კი არა, გადარჩენილია.[46] დეში მხარს უჭერს იარაღის ფლობის უფლებას. იგი ამბობს, რომ იარაღმა მას სიცოცხლე შეუნარჩუნა, როდესაც ყოფილმა შეყვარებულმა მასზე იარაღის მუქარით სექსუალურად იძალადა; დეშმა შეძლო საკუთარი .22 კალიბრის რევოლვერის ამოღება და გასროლა, რამაც თავდამსხმელი შეაშინა და გააქცია.[47] [[2019]] წლის 29 სექტემბერს დეში დააკავეს პასკოს ოლქში (ფლორიდა) ოჯახური ძალადობის ბრალდებით, ქმართან, ჯეფრი მარტისთან მომხდარი კამათის შემდეგ.[48] მან ბრალი არ აღიარა,[49] ხოლო 3 ოქტომბერს საქმე დაიხურა თავად მარტის თხოვნით, რომელმაც განაცხადა, რომ დეში მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად დააკავეს.[50] მომდევნო წელს წყვილის განქორწინება ოფიციალურად გამოცხადდა.[51] [[2021]] წლის ოქტომბერში, The Dr. Oz Show-ში სტუმრობისას, დეშმა ისაუბრა ვიკოდინზე (Vicodin) დამოკიდებულების შესახებ და აღნიშნა, რომ უკვე ხუთი წელია, რაც ნარკოტიკებს აღარ მოიხმარს.[52] ===რელიგია=== დეში აღიზარდა როგორც [[კათოლიკეები|კათოლიკე]]. 2012 და 2013 წლებში მან საჯაროდ დაადასტურა თავისი კუთვნილება ამ რელიგიური აღმსარებლობისადმი.[53][54][55] 4r147fpi2ojbrx8fh0nep3gbc9h6v8i 5351685 5351683 2026-04-05T17:05:18Z Ninikelaaa 55 178880 /* პოლიტიკა */ 5351685 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|4|04|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სტეისი დეში | ფოტო =Stacey Dash (25514874102) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = სტეისი 2016 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = სტეისი ლორეტა დეში | დაბთარიღი = 20 იანვარი,1967 წელი | დაბადგილი =[[ბრონქსი]],[[ნიუ-იორკი]],[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი | აქტიურობის წლები =1982-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკური]] [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული]] | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ბრაიან ლოველი (დაქ.1999,გაქ.2005) ჯეიმს მეიბი (დაქ.2005,გაქ.2006) ემანუელე ქსუერები (დაქ.2007,გაქ.2011) ჯეფრი მარტი (დაქ.2018,გაქ.2020) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სტეისი ლორეტა დეში'''<ref name="tvg">{{cite magazine|url=http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/| title= Stacey Dash| magazine=|access-date= February 7, 2016|archive-date=October 1, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151001034719/http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/|url-status=dead}}</ref> (დ.[[20 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{cite web |url=https://www.distractify.com/p/stacey-dash-children |title=Stacey Dash Was Already a Mom When She Starred in 'Clueless' |first=Shannon |last=Raphael |date=March 11, 2021 |work=}}</ref><ref name="hollywood.com">{{cite web |url=http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |title=Stacey Dash |work=|archive-date=February 28, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228133301/http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bet.com/article/i9pop3/stacey-dash-s-arrest-record-lists-her-as-white |publisher=BET|title= Stacey Dash's Arrest Record Lists Her As 'White' And Reveals Her Sad Financial Situation|date= October 2, 2019|first=Moriba |last=Cummings|archive-date=October 4, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191004162951/https://www.bet.com/celebrities/news/2019/10/02/stacey-dash-arrest-record-white-sad-financial-situation.html|url-status=live}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]].ცნობილია დიონ მარი დევენპორტის როლით ფილმში „სულელი“ ([[1995]]). დაშმა ასევე ითამაშა ფილმებში მოძრაობა, ფული,ფული და ფული, „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“ და „ხედი ზემოდან“. ტელევიზიაში იგი გამოჩნდა სერიალებში „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“ „მარტოხელა ქალბატონები“ და რეალითი შოუში Celebrity Circus. ასევე მონაწილეობდა მუსიკალურ ვიდეოებში: კარლ ტომასის „Emotional“ და [[კანიე უესტი|კანიე უესტ]]-ის „All Falls Down“. ==ადრეული ცხოვრება== დეში დაიბადა [[ნიუ-იორკის შტატი|ნიუ-იორკის]] რაიონ [[ბრონქსი|ბრონქსში]]. მას [[აფრო-ამერიკელები|აფროამერიკული]] და [[მექსიკელები|მექსიკური]] ფესვები აქვს. ის დენის დეშისა <ref name="DAS">{{cite web|url=https://dashtodc.com/about/|title=About Stacey Lauretta Dash|publisher=Stacey Dash [for] Congress|access-date=March 14, 2018|archive-date=March 14, 2018|archive-url=https://archive.today/20180314214254/https://dashtodc.com/about/|url-status=live}}</ref> და ლინდა დეშის (დაბადებით ლოპესი გ.[[2017]]) ქალიშვილია.<ref>{{cite tweet |user=staceydash |number=934427721068883968 |first=Stacey |last=Dash |title=My mother died overnight |date=November 25, 2017}}</ref> დეშს ჰყავს მამინაცვალი, სესილ ჰოლმსი, და უმცროსი ძმა, დარიენ დეში, რომელიც DME Interactive-ის პირველი საჯარო ვაჭრობაში ჩართული აფროამერიკული ვებგვერდების კომპანიის დამფუძნებელია.<ref>{{cite web |title=Darien Dash Brings Internet Technology to Urban America|url=http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052014/http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|url-status=dead|archive-date=December 22, 2017|publisher=CNN|date=September 23, 2000|type=transcript}}</ref> მისი პირველი ბიძაშვილია დემონ დეში, Roc-A-Fella Records-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი და თანადამფუძნებელი.<ref>{{cite news |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |archive-url=https://archive.today/20130123211102/http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |url-status=dead |archive-date=January 23, 2013 |title=Jay-Zs Producer on a Roll |access-date=July 17, 2006 |last=Friedman |first=Roger |date=May 16, 2002 |publisher=}}</ref> მან დაამთავრა პარამუსის საშუალო სკოლა 1985 წელს.<ref>{{Cite web |url=http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |title='Clueless' Actress Stacey Dash, who attended Paramus H.S., gets backlash for Romney support |last=Toribio |first=Elyse |website=[[NorthJersey.com]] |access-date=April 16, 2016 |date=October 10, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914211209/http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |archive-date=September 14, 2015}}</ref><ref>{{Cite news |first=Amy |last=Kuperinsky |url=https://www.nj.com/entertainment/2015/12/stacey_dash_controversy_fox_news.html |title=3 other times Stacey Dash said something controversial |work=|access-date=April 16, 2016 |date=December 8, 2015}}</ref> ==კარიერა== დეშის დებიუტი ტელევიზიაში შედგა [[1982]] წელს [[National Broadcasting Company|NBC]]-ის კრიმინალურ დრამაში Farrell: For the People, სადაც [[ვალერი ჰარპერი]] და [[ედ ო'ნილი]] მონაწილეობდნენ, თუმცა პროექტი საპილოტე ეპიზოდს არ გასცდენია.<ref> * {{cite web |last=Fraser |first=C. Gerald |url=https://www.nytimes.com/1982/10/17/arts/television-week-229181.html |title=Television week |work=The New York Times |date=October 17, 1982 |access-date=July 11, 2014}} * {{cite book |last=Terrace |first=Vincent |year=2013 |url=https://books.google.com/books?id=iHsjAwAAQBAJ&pg=PA90 |title=Encyclopedia of Television Pilots: 1937–2012 |publisher= |pages=90–91 |isbn=978-0-7864-7445-5 |access-date=July 11, 2014}}</ref> მისი პირველი შესამჩნევი გამოჩენა იყო მიშელის როლი [[1985]] წელს, სერიალში The Cosby Show. პირველი მნიშვნელოვანი სატელევიზიო როლი მან მიიღო [[1988]] წლის სერიალში TV 101, რომელიც 13 ეპიზოდის შემდეგ დაიხურა. იმავე წელს დეშმა ითამაშა თავის პირველ დიდ მხატვრულ ფილმში — რიჩარდ პრაიორის კომედიაში Moving. ამ პერიოდში მან ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი როლები ფილმებში „ფული,ფული და ფული“ და „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“. 1995 წელს მან განასახიერა „ფატალური ქალი“. სტეისი დეშისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა [[1995]] წლის თინეიჯერული კომედია „სულელი“. მან შეასრულა მთავარი გმირის, შერის, საუკეთესო მეგობრის, დიონ დევენპორტის როლი, მიუხედავად იმისა, რომ გადაღებებისას მსახიობი უკვე 28 წლის იყო. [[1996]] წელს ფილმის მიხედვით შეიქმნა ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სპინ-ოფი, სადაც დეშმა კვლავ განასახიერა დიონის პერსონაჟი. სერიალი 1996 წლიდან [[1999]] წლამდე გადიოდა ეთერში. სერიალის დასრულების შემდეგ, მან ითამაშა ფილმებში ხედი ზემოდან([[2003]]). მას ასევე ჰქონდა ეპიზოდური როლები სერიალებში „ივი“ და „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“. დეშმა შეასრულა ვანესა ვეირის როლი სერიალში The Strip, რომელიც რამდენიმე ეპიზოდის შემდეგ გაუქმდა. [[2001]] წელს დეშმა მონაწილეობა მიიღო კარლ თომასის მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის "Emotional". [[2004]] წელს მან ითამაშა კანიე უესტის კლიპში "All Falls Down". 2006 წლის აგვისტოში მსახიობმა იპოზირა ჟურნალ [[Playboy|ფლეიბოი]]-სთვის. იმავე წელს ის გამოჩნდა მარკეს ჰიუსტონის ვიდეოში "Favorite Girl" და გაუშვა თეთრეულის საკუთარი ხაზი "Letters of Marque". <ref>{{cite web |url=http://www.lettersofmarque.com/ |title=Letters of Marque |publisher=Letters of Marque |access-date=May 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330123535/http://www.lettersofmarque.com/ |archive-date=March 30, 2012}}</ref> [[2005]]-[[2008]] წლებში მან დაასრულა მუშაობა არაერთ ფილმზე, მათ შორის: „მე არასოდეს ვიქნები შენი“, „სადალაქო II“, „მოჩვენებითი დარტყმა“ და „კარგი მედდა“. [[2008]] წელს მან მონაწილეობა მიიღო რეალითი-შოუში Celebrity Circus, სადაც ვარჯიშისას ნეკნი გაიტეხა, თუმცა მაინც მიაღწია ფინალამდე და მეორე ადგილი დაიკავა. [[2011]] წელს დეშმა ითამაშა VH1-ის სერიალში „მარტოხელა ქალბატონები“,<ref>{{cite web |title=Cast Bios |url=http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516191214/http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |url-status=dead |archive-date=May 16, 2011 |publisher=VH1 |access-date=June 20, 2011}}</ref> თუმცა პირველი სეზონის შემდეგ პროექტი დატოვა ოჯახური მიზეზების გამო.<ref>{{cite web|url=http://globalgrind.com/entertainment/stacey-dash-vh1-single-ladies-exclusive |title=Stacey Dash Breaks Her Silence About "Single Ladies" (EXCLUSIVE) |publisher=Global Grind |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Jensen |first=Jeff |url=http://insidetv.ew.com/2011/08/31/stacey-dash/ |title=Stacey Dash exiting VH1's 'Single Ladies' |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies/ |title=Breaking News: Stacey Dash Reveals To Global Grind That She Is Not Returning To Single Ladies |publisher=Blog.vh1.com |access-date=May 15, 2012 |archive-date=May 30, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120530184837/http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies |url-status=dead }}</ref> [[2012]]-[[2013]] წლებში მუშაობდა საკუთარ ვებ-სერიალზე სტეისი დეში ნორმალურია.<ref>{{cite magazine|url=http://www.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|title= Quickies: Tamar's Single, Amber's Miscarriage, Stacey's 'Normal'|magazine=Electronic Urban Report|date=February 16, 2013|first=Brittney N.|last=Walker|archive-date=March 14, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180314104421/http://archive.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის 28 მაისს ტელეარხმა ფოქს ნიუსმა გამოაცხადა დეშის აყვანა კულტურული ანალიზისა და კომენტარების კონტრიბუტორად.<ref>{{cite web|url = https://www.nytimes.com/reuters/2014/05/28/arts/28reuters-usa-foxnews-dash.html?ref=reuters |title=Fox News Hires 'Clueless' Actress Stacey Dash as Contributor |date = May 28, 2014|access-date = May 28, 2014|agency = [[Reuters]]|last = Cavaliere|first = Victoria|website=[[The New York Times]] }}</ref> 2015 წლის 7 დეკემბერს გადაცემაში Outnumbered დეშმა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მისამართით გამოიყენა უხეში ფრაზა ისლამურ ტერორიზმთან დაკავშირებით, რის გამოც არხმა მას უფლებამოსილება ორი კვირით შეუჩერა.<ref>{{Cite web| url = https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html| title = Fox News suspends two commentators for profanity while criticizing Obama| last = Stelter| first = Brian| date = December 7, 2015| publisher = [[CNN]]|location=Atlanta, Georgia| access-date = February 29, 2016|archive-date=June 11, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200611010302/https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html|url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს დეშმა კრიტიკა დაიმსახურა BET Awards-ისა და შავკანიანთა ისტორიის თვის (Black History Month) გაუქმების შესახებ გაკეთებული განცხადებების გამო.<ref>*{{Cite magazine | url = http://www.people.com/article/stacey-dash-bet-response-blog-post| title = Stacey Dash Explains 'How BET Lies to Black People' in Scathing Response Amid Backlash| magazine =| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news | url = http://www.cnn.com/2016/01/21/entertainment/stacey-dash-interview-feat/index.html| title = Stacey Dash: From 'Clueless' star to Fox News pundit| publisher = CNN| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = http://www.people.com/article/the-view-hosts-slam-stacey-dash-for-bet-comments| title = The View Hosts Slam Stacey Dash for BET Comments: 'We're Not All Treated Like Americans' | magazine = People| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news| url = https://www.bbc.co.uk/news/newsbeat-35369501| title = Stacey Dash: I was right to call for Black History Month to be scrapped| last = Izundu| first = Chi Chi| publisher=[[BBC]]|access-date = February 29, 2016}}</ref> მან ეს პოზიცია [[ოსკარის 88-ე დაჯილდოება|ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე]] კამეო გამოსვლისას გაიმეორა.<ref>*{{Cite news| url = https://www.theguardian.com/film/2016/feb/29/stacey-dash-shock-oscars-appearance-race-message| title = Stacey Dash's surprise Oscars cameo lands with a dull thud| last = Lee| first = Benjamin| date = February 29, 2016| newspaper = [[The Guardian]]|location=UK| language = en-GB| issn = 0261-3077| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = https://newrepublic.com/minutes/130706/stacey-dash-wrote-blog-post-explaining-oscars-cameo-and-plugging-new-book| title = Stacey Dash wrote a blog post explaining her Oscars cameo (and plugging her new book).| last = Breger| first = Esther| date = February 29, 2016| magazine = New Republic| access-date = February 29, 2016}}</ref> [[2017]] წლის 21 იანვარს ფოქს ნიუს-მა განაცხადა, რომ მასთან კონტრაქტს აღარ განაახლებდა.<ref>{{cite news|url=https://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123034811/http://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors|url-status=live|archive-date=January 23, 2017|title=Fox declines to renew contracts for several contributors|date=January 21, 2017|work=}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/national/stacey-dash-fired-fox-news-article-1.2953529|title=Stacey Dash fired from Fox News|work=|location=New York City}}</ref> ==პოლიტიკა== 2008 წლის [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში]]ი დეშმა მხარი ბარაქ ობამას დაუჭირა.<ref>{{cite web|first=Emily| last=Strohm| url=http://www.people.com/article/stacey-dash-fox-news-republican-kanye-west- |title=Stacey Dash Opens Up About Her Fox News Gig – and That Kanye Controversy| work=| publisher = | location=New York City | date=July 11, 2014 | access-date = April 21, 2018}}</ref> თუმცა, 2012 წელს მან შეიცვალა პარტიული კუთვნილება, [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული პარტიიდან]] [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკურ პარტიაში]] გადავიდა <ref>{{cite web |first=Hollie |last=McKay| url=https://www.foxnews.com/entertainment/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney/ |title = Actress Stacey Dash hit with racially-charged attacks after endorsing Romney | publisher = | location = New York City | date = October 8, 2012| archive-date=June 4, 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160604141756/http://www.foxnews.com/entertainment/2012/10/08/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney.html | url-status=live}}</ref> და მხარდაჭერა რესპუბლიკელ კანდიდატს, [[მიტ რომნი|მიტ რომნის]] გამოუცხადა. რომნის მხარდაჭერის გამო მიღებული კრიტიკის საპასუხოდ, დეშმა განაცხადა, რომ ეს მისი პირადი აზრი იყო <ref name="shocked">{{cite news |first=Ann |last=Oldenburg |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |title=Stacey Dash 'shocked' by 'fury' over her Romney support |work=|date=October 10, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160323073446/http://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |archive-date=March 23, 2016}}</ref> და გაკვირვება გამოხატა იმ აგრესიის (ვიტრიოლის) გამო, რაც მას ინტერნეტში დაატყდა.ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატმა პ[[პოლ რაიანი|პოლ რაიანმა]] დეშს მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა. 2012 წლის არჩევნების შემდეგ დეში აქტიურად გამოხატავდა თავის პოლიტიკურ შეხედულებებს. [[2013]] წლის აპრილში მან გააკრიტიკა მუსიკოსების, [[ჯეი-ზი]]-ისა და [[ბიონსე|ბიონსეს]] მოგზაურობა [[კუბა|კუბაში]].<ref>{{cite web |first=Ali|last=Rahim|url=https://www.bet.com/article/4jinba/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonce-for-cuba-trip |title=Stacey Dash Blasts Jay-Z and Beyoncé for Cuba Trip| publisher=| location = New York City | date= November 4, 2013| archive-date=March 5, 2016 | archive-url= https://web.archive.org/web/20160305151246/http://www.bet.com/news/celebrities/2013/04/11/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonc-for-cuba-trip.html | url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს, გენდერულად სპეციფიკური საპირფარეშოების გამოყენების შესახებ დებატებისას, მან განაცხადა, რომ [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერთა]] უფლებები არღვევს მის უფლებებს.<ref>{{cite web|first=John|last=Boone|url=http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|title=Exclusive: Stacey Dash Says Transgender People Should Pee in Bushes, Claims Feminism Is Ruining Men|work=| publisher = | location = Los Angeles, California | date=June 2, 2016|access-date=June 2, 2016|archive-date=June 2, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602030139/http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|url-status=live}}</ref> დეში ასევე წერს ბლოგს საიტზე Patheos.com.<ref>{{cite web|title=Stacey Dash|url=http://www.patheos.com/blogs/staceydash/|website=[[Patheos]] |access-date=November 10, 2016}}</ref> [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] მან მხარი დაუჭირა [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპს]].<ref>{{cite news|first=Jack|last=Shepherd|title=Clueless actor Stacey Dash is running for Congress|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220524/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-date=May 24, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|work=[[The Independent]]|location=London, England|date=February 27, 2018|access-date=May 21, 2020}}</ref> [[2018]] წლის 26 თებერვალს დეშმა წარადგინა განაცხადი [[კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქი|კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქში]] კენჭისყრაზე რესპუბლიკური პარტიის სახელით.<ref>{{cite web| url=https://www.cnn.com/2018/02/26/politics/stacey-dash-files-paperwork-congressional-run/index.html| title= Actress Stacey Dash is running for Congress in California | publisher=[[CNN]]| access-date= February 26, 2016}}</ref> საარჩევნო მარათონში ჩართვისას მან განაცხადა, რომ სურდა „გაეთავისუფლებინა ხალხი პლანტაციური მენტალიტეტის ბორკილებისგან“.<ref>{{cite news|first=Rory|last=Carroll|title=Stacey Dash on being a conservative in Hollywood: 'I've been blacklisted'|url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/mar/11/stacey-dash-on-being-a-conservative-in-hollywood-ive-been-blacklisted|work=[[The Guardian]]|location=London, England|date=March 11, 2018|access-date=March 12, 2018}}</ref> თუმცა, 2018 წლის 30 მარტს დეშმა კანდიდატურა მოხსნა.<ref>{{cite web|first=Saba|last=Hamedy |title='Clueless' star Stacey Dash withdraws from congressional race|url= https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|publisher=CNN|location=Atlanta, Georgia|date=March 30, 2018|access-date=March 30, 2018|archive-date= June 22, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622145839/https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|url-status=live}}</ref> ვინაიდან მან განაცხადი ვადის ამოწურვის შემდეგ გაიტანა, მისი სახელი მაინც დარჩა საარჩევნო ბიულეტენში; მან ბოლო ადგილი დაიკავა 4,361 ხმით (ხმების 7.2%).<ref>{{cite web|title=Statement of Vote: June 5, 2018 Statewide direct primary election|url=https://elections.cdn.sos.ca.gov/sov/2018-primary/sov/2018-complete-sov.pdf|page=23|publisher=}}</ref> [[2021]] წლის 11 მარტს, დეილი მეილ-თან ინტერვიუში დეშმა განაცხადა: „ტრამპის მხარდაჭერამ მე გარკვეულ ჩარჩოებში მომაქცია, რომელსაც არ ვეკუთვნი. ის აღარ არის პრეზიდენტი. მე ვაპირებ შანსი მივცე იმ პრეზიდენტს [[ჯო ბაიდენი|ჯო ბაიდენს]], რომელიც ახლა გვყავს“.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/stacey-dash-sorry-for-her-past-trump-support-i-made-a-lot-of-mistakes|title=Stacey Dash Sorry for Her Past Trump Support: "I Made a Lot of Mistakes"|last=Parker|first=Ryan|date=March 11, 2021|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=March 11, 2021}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== ===ურთიერთობები და შვილები=== დეშს ორი შვილი ჰყავს: ვაჟი, სახელად ოსტინი, რომელიც მომღერალ კრისტოფერ უილიამსთან ურთიერთობისას შეეძინა, და ქალიშვილი ლოლა.[5][40] [[1999]] წელს იგი დაქორწინდა პროდიუსერ ბრაიან ლოველზე, რომელსაც [[2000]]-იანი წლების შუა პერიოდში დაშორდა.[5][40] [[2005]]-დან [[2006]] წლამდე დეში ქორწინებაში იმყოფებოდა ბრიტანელ აღმასრულებელ დირექტორთან, კომპანია Sports Logistics-ის ხელმძღვანელ ჯეიმს მეიბისთან.[41] სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, დეშის ქალიშვილის მამა არის ან ლოველი[40], ან მეიბი.[41][3] მსახიობ ემანუელ ქსუერებზე დეში 2007[3] ან 2009[40] წელს დაქორწინდა. მან განქორწინებაზე განაცხადი 2010 წლის იანვარში შეიტანა, რაც საბოლოოდ [[2011]] წლის სექტემბერში გაფორმდა.[42][40] 2018 წლის 6 აპრილს, ფლორიდაში, დეში დაქორწინდა ადვოკატ ჯეფრი მარტიზე. მისი თქმით, მან მარტი ქორწილამდე ათი დღით ადრე გაიცნო. საკუთარი ორი შვილის გარდა, დეში მარტის სამი შვილის დედინაცვალი გახდა.[43] 2020 წლის აპრილში დეშმა გამოაცხადა, რომ ის და მარტი ერთმანეთს დაშორდნენ.[44] 2020 წლის ივნისში მან ოფიციალურად შეიტანა განცხადება განქორწინებაზე.[45] ===ტრავმა,ნარკოტიკები,იარაღები და სამართლებრივი საკითხები=== სტეისი დეში ღიად საუბრობს წარსულში გადატანილ ტრავმებზე. მან სხვადასხვა დროს გაამჟღავნა, რომ ბავშვობაში ოჯახის მეგობრის მხრიდან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი გახდა, თინეიჯერობისა და 20 წლის ასაკში კი კოკაინზე იყო დამოკიდებული.[46] მას ასევე ჰქონია ურთიერთობები ფიზიკურად და ემოციურად მოძალადე პარტნიორებთან.[46] დეშის თქმით, ამ თემებზე საუბარი მისი შვილების მიმართ გულწრფელობის სურვილით არის განპირობებული, რადგან თვლის, რომ ეს მათი დაცვის საუკეთესო გზაა. მას სურს ყველამ იცოდეს, რომ ის მსხვერპლი კი არა, გადარჩენილია.[46] დეში მხარს უჭერს იარაღის ფლობის უფლებას. იგი ამბობს, რომ იარაღმა მას სიცოცხლე შეუნარჩუნა, როდესაც ყოფილმა შეყვარებულმა მასზე იარაღის მუქარით სექსუალურად იძალადა; დეშმა შეძლო საკუთარი .22 კალიბრის რევოლვერის ამოღება და გასროლა, რამაც თავდამსხმელი შეაშინა და გააქცია.[47] [[2019]] წლის 29 სექტემბერს დეში დააკავეს პასკოს ოლქში (ფლორიდა) ოჯახური ძალადობის ბრალდებით, ქმართან, ჯეფრი მარტისთან მომხდარი კამათის შემდეგ.[48] მან ბრალი არ აღიარა,[49] ხოლო 3 ოქტომბერს საქმე დაიხურა თავად მარტის თხოვნით, რომელმაც განაცხადა, რომ დეში მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად დააკავეს.[50] მომდევნო წელს წყვილის განქორწინება ოფიციალურად გამოცხადდა.[51] [[2021]] წლის ოქტომბერში, The Dr. Oz Show-ში სტუმრობისას, დეშმა ისაუბრა ვიკოდინზე (Vicodin) დამოკიდებულების შესახებ და აღნიშნა, რომ უკვე ხუთი წელია, რაც ნარკოტიკებს აღარ მოიხმარს.[52] ===რელიგია=== დეში აღიზარდა როგორც [[კათოლიკეები|კათოლიკე]]. 2012 და 2013 წლებში მან საჯაროდ დაადასტურა თავისი კუთვნილება ამ რელიგიური აღმსარებლობისადმი.[53][54][55] ecn82es0imrbgf1hz8jyck9g386k9ol 5351687 5351685 2026-04-05T17:13:00Z Ninikelaaa 55 178880 /* პირადი ცხოვრება */ 5351687 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|4|04|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სტეისი დეში | ფოტო =Stacey Dash (25514874102) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = სტეისი 2016 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = სტეისი ლორეტა დეში | დაბთარიღი = 20 იანვარი,1967 წელი | დაბადგილი =[[ბრონქსი]],[[ნიუ-იორკი]],[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი | აქტიურობის წლები =1982-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკური]] [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული]] | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ბრაიან ლოველი (დაქ.1999,გაქ.2005) ჯეიმს მეიბი (დაქ.2005,გაქ.2006) ემანუელე ქსუერები (დაქ.2007,გაქ.2011) ჯეფრი მარტი (დაქ.2018,გაქ.2020) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სტეისი ლორეტა დეში'''<ref name="tvg">{{cite magazine|url=http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/| title= Stacey Dash| magazine=|access-date= February 7, 2016|archive-date=October 1, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151001034719/http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/|url-status=dead}}</ref> (დ.[[20 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{cite web |url=https://www.distractify.com/p/stacey-dash-children |title=Stacey Dash Was Already a Mom When She Starred in 'Clueless' |first=Shannon |last=Raphael |date=March 11, 2021 |work=}}</ref><ref name="hollywood.com">{{cite web |url=http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |title=Stacey Dash |work=|archive-date=February 28, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228133301/http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bet.com/article/i9pop3/stacey-dash-s-arrest-record-lists-her-as-white |publisher=BET|title= Stacey Dash's Arrest Record Lists Her As 'White' And Reveals Her Sad Financial Situation|date= October 2, 2019|first=Moriba |last=Cummings|archive-date=October 4, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191004162951/https://www.bet.com/celebrities/news/2019/10/02/stacey-dash-arrest-record-white-sad-financial-situation.html|url-status=live}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]].ცნობილია დიონ მარი დევენპორტის როლით ფილმში „სულელი“ ([[1995]]). დაშმა ასევე ითამაშა ფილმებში მოძრაობა, ფული,ფული და ფული, „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“ და „ხედი ზემოდან“. ტელევიზიაში იგი გამოჩნდა სერიალებში „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“ „მარტოხელა ქალბატონები“ და რეალითი შოუში Celebrity Circus. ასევე მონაწილეობდა მუსიკალურ ვიდეოებში: კარლ ტომასის „Emotional“ და [[კანიე უესტი|კანიე უესტ]]-ის „All Falls Down“. ==ადრეული ცხოვრება== დეში დაიბადა [[ნიუ-იორკის შტატი|ნიუ-იორკის]] რაიონ [[ბრონქსი|ბრონქსში]]. მას [[აფრო-ამერიკელები|აფროამერიკული]] და [[მექსიკელები|მექსიკური]] ფესვები აქვს. ის დენის დეშისა <ref name="DAS">{{cite web|url=https://dashtodc.com/about/|title=About Stacey Lauretta Dash|publisher=Stacey Dash [for] Congress|access-date=March 14, 2018|archive-date=March 14, 2018|archive-url=https://archive.today/20180314214254/https://dashtodc.com/about/|url-status=live}}</ref> და ლინდა დეშის (დაბადებით ლოპესი გ.[[2017]]) ქალიშვილია.<ref>{{cite tweet |user=staceydash |number=934427721068883968 |first=Stacey |last=Dash |title=My mother died overnight |date=November 25, 2017}}</ref> დეშს ჰყავს მამინაცვალი, სესილ ჰოლმსი, და უმცროსი ძმა, დარიენ დეში, რომელიც DME Interactive-ის პირველი საჯარო ვაჭრობაში ჩართული აფროამერიკული ვებგვერდების კომპანიის დამფუძნებელია.<ref>{{cite web |title=Darien Dash Brings Internet Technology to Urban America|url=http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052014/http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|url-status=dead|archive-date=December 22, 2017|publisher=CNN|date=September 23, 2000|type=transcript}}</ref> მისი პირველი ბიძაშვილია დემონ დეში, Roc-A-Fella Records-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი და თანადამფუძნებელი.<ref>{{cite news |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |archive-url=https://archive.today/20130123211102/http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |url-status=dead |archive-date=January 23, 2013 |title=Jay-Zs Producer on a Roll |access-date=July 17, 2006 |last=Friedman |first=Roger |date=May 16, 2002 |publisher=}}</ref> მან დაამთავრა პარამუსის საშუალო სკოლა 1985 წელს.<ref>{{Cite web |url=http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |title='Clueless' Actress Stacey Dash, who attended Paramus H.S., gets backlash for Romney support |last=Toribio |first=Elyse |website=[[NorthJersey.com]] |access-date=April 16, 2016 |date=October 10, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914211209/http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |archive-date=September 14, 2015}}</ref><ref>{{Cite news |first=Amy |last=Kuperinsky |url=https://www.nj.com/entertainment/2015/12/stacey_dash_controversy_fox_news.html |title=3 other times Stacey Dash said something controversial |work=|access-date=April 16, 2016 |date=December 8, 2015}}</ref> ==კარიერა== დეშის დებიუტი ტელევიზიაში შედგა [[1982]] წელს [[National Broadcasting Company|NBC]]-ის კრიმინალურ დრამაში Farrell: For the People, სადაც [[ვალერი ჰარპერი]] და [[ედ ო'ნილი]] მონაწილეობდნენ, თუმცა პროექტი საპილოტე ეპიზოდს არ გასცდენია.<ref> * {{cite web |last=Fraser |first=C. Gerald |url=https://www.nytimes.com/1982/10/17/arts/television-week-229181.html |title=Television week |work=The New York Times |date=October 17, 1982 |access-date=July 11, 2014}} * {{cite book |last=Terrace |first=Vincent |year=2013 |url=https://books.google.com/books?id=iHsjAwAAQBAJ&pg=PA90 |title=Encyclopedia of Television Pilots: 1937–2012 |publisher= |pages=90–91 |isbn=978-0-7864-7445-5 |access-date=July 11, 2014}}</ref> მისი პირველი შესამჩნევი გამოჩენა იყო მიშელის როლი [[1985]] წელს, სერიალში The Cosby Show. პირველი მნიშვნელოვანი სატელევიზიო როლი მან მიიღო [[1988]] წლის სერიალში TV 101, რომელიც 13 ეპიზოდის შემდეგ დაიხურა. იმავე წელს დეშმა ითამაშა თავის პირველ დიდ მხატვრულ ფილმში — რიჩარდ პრაიორის კომედიაში Moving. ამ პერიოდში მან ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი როლები ფილმებში „ფული,ფული და ფული“ და „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“. 1995 წელს მან განასახიერა „ფატალური ქალი“. სტეისი დეშისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა [[1995]] წლის თინეიჯერული კომედია „სულელი“. მან შეასრულა მთავარი გმირის, შერის, საუკეთესო მეგობრის, დიონ დევენპორტის როლი, მიუხედავად იმისა, რომ გადაღებებისას მსახიობი უკვე 28 წლის იყო. [[1996]] წელს ფილმის მიხედვით შეიქმნა ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სპინ-ოფი, სადაც დეშმა კვლავ განასახიერა დიონის პერსონაჟი. სერიალი 1996 წლიდან [[1999]] წლამდე გადიოდა ეთერში. სერიალის დასრულების შემდეგ, მან ითამაშა ფილმებში ხედი ზემოდან([[2003]]). მას ასევე ჰქონდა ეპიზოდური როლები სერიალებში „ივი“ და „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“. დეშმა შეასრულა ვანესა ვეირის როლი სერიალში The Strip, რომელიც რამდენიმე ეპიზოდის შემდეგ გაუქმდა. [[2001]] წელს დეშმა მონაწილეობა მიიღო კარლ თომასის მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის "Emotional". [[2004]] წელს მან ითამაშა კანიე უესტის კლიპში "All Falls Down". 2006 წლის აგვისტოში მსახიობმა იპოზირა ჟურნალ [[Playboy|ფლეიბოი]]-სთვის. იმავე წელს ის გამოჩნდა მარკეს ჰიუსტონის ვიდეოში "Favorite Girl" და გაუშვა თეთრეულის საკუთარი ხაზი "Letters of Marque". <ref>{{cite web |url=http://www.lettersofmarque.com/ |title=Letters of Marque |publisher=Letters of Marque |access-date=May 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330123535/http://www.lettersofmarque.com/ |archive-date=March 30, 2012}}</ref> [[2005]]-[[2008]] წლებში მან დაასრულა მუშაობა არაერთ ფილმზე, მათ შორის: „მე არასოდეს ვიქნები შენი“, „სადალაქო II“, „მოჩვენებითი დარტყმა“ და „კარგი მედდა“. [[2008]] წელს მან მონაწილეობა მიიღო რეალითი-შოუში Celebrity Circus, სადაც ვარჯიშისას ნეკნი გაიტეხა, თუმცა მაინც მიაღწია ფინალამდე და მეორე ადგილი დაიკავა. [[2011]] წელს დეშმა ითამაშა VH1-ის სერიალში „მარტოხელა ქალბატონები“,<ref>{{cite web |title=Cast Bios |url=http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516191214/http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |url-status=dead |archive-date=May 16, 2011 |publisher=VH1 |access-date=June 20, 2011}}</ref> თუმცა პირველი სეზონის შემდეგ პროექტი დატოვა ოჯახური მიზეზების გამო.<ref>{{cite web|url=http://globalgrind.com/entertainment/stacey-dash-vh1-single-ladies-exclusive |title=Stacey Dash Breaks Her Silence About "Single Ladies" (EXCLUSIVE) |publisher=Global Grind |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Jensen |first=Jeff |url=http://insidetv.ew.com/2011/08/31/stacey-dash/ |title=Stacey Dash exiting VH1's 'Single Ladies' |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies/ |title=Breaking News: Stacey Dash Reveals To Global Grind That She Is Not Returning To Single Ladies |publisher=Blog.vh1.com |access-date=May 15, 2012 |archive-date=May 30, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120530184837/http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies |url-status=dead }}</ref> [[2012]]-[[2013]] წლებში მუშაობდა საკუთარ ვებ-სერიალზე სტეისი დეში ნორმალურია.<ref>{{cite magazine|url=http://www.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|title= Quickies: Tamar's Single, Amber's Miscarriage, Stacey's 'Normal'|magazine=Electronic Urban Report|date=February 16, 2013|first=Brittney N.|last=Walker|archive-date=March 14, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180314104421/http://archive.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის 28 მაისს ტელეარხმა ფოქს ნიუსმა გამოაცხადა დეშის აყვანა კულტურული ანალიზისა და კომენტარების კონტრიბუტორად.<ref>{{cite web|url = https://www.nytimes.com/reuters/2014/05/28/arts/28reuters-usa-foxnews-dash.html?ref=reuters |title=Fox News Hires 'Clueless' Actress Stacey Dash as Contributor |date = May 28, 2014|access-date = May 28, 2014|agency = [[Reuters]]|last = Cavaliere|first = Victoria|website=[[The New York Times]] }}</ref> 2015 წლის 7 დეკემბერს გადაცემაში Outnumbered დეშმა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მისამართით გამოიყენა უხეში ფრაზა ისლამურ ტერორიზმთან დაკავშირებით, რის გამოც არხმა მას უფლებამოსილება ორი კვირით შეუჩერა.<ref>{{Cite web| url = https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html| title = Fox News suspends two commentators for profanity while criticizing Obama| last = Stelter| first = Brian| date = December 7, 2015| publisher = [[CNN]]|location=Atlanta, Georgia| access-date = February 29, 2016|archive-date=June 11, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200611010302/https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html|url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს დეშმა კრიტიკა დაიმსახურა BET Awards-ისა და შავკანიანთა ისტორიის თვის (Black History Month) გაუქმების შესახებ გაკეთებული განცხადებების გამო.<ref>*{{Cite magazine | url = http://www.people.com/article/stacey-dash-bet-response-blog-post| title = Stacey Dash Explains 'How BET Lies to Black People' in Scathing Response Amid Backlash| magazine =| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news | url = http://www.cnn.com/2016/01/21/entertainment/stacey-dash-interview-feat/index.html| title = Stacey Dash: From 'Clueless' star to Fox News pundit| publisher = CNN| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = http://www.people.com/article/the-view-hosts-slam-stacey-dash-for-bet-comments| title = The View Hosts Slam Stacey Dash for BET Comments: 'We're Not All Treated Like Americans' | magazine = People| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news| url = https://www.bbc.co.uk/news/newsbeat-35369501| title = Stacey Dash: I was right to call for Black History Month to be scrapped| last = Izundu| first = Chi Chi| publisher=[[BBC]]|access-date = February 29, 2016}}</ref> მან ეს პოზიცია [[ოსკარის 88-ე დაჯილდოება|ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე]] კამეო გამოსვლისას გაიმეორა.<ref>*{{Cite news| url = https://www.theguardian.com/film/2016/feb/29/stacey-dash-shock-oscars-appearance-race-message| title = Stacey Dash's surprise Oscars cameo lands with a dull thud| last = Lee| first = Benjamin| date = February 29, 2016| newspaper = [[The Guardian]]|location=UK| language = en-GB| issn = 0261-3077| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = https://newrepublic.com/minutes/130706/stacey-dash-wrote-blog-post-explaining-oscars-cameo-and-plugging-new-book| title = Stacey Dash wrote a blog post explaining her Oscars cameo (and plugging her new book).| last = Breger| first = Esther| date = February 29, 2016| magazine = New Republic| access-date = February 29, 2016}}</ref> [[2017]] წლის 21 იანვარს ფოქს ნიუს-მა განაცხადა, რომ მასთან კონტრაქტს აღარ განაახლებდა.<ref>{{cite news|url=https://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123034811/http://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors|url-status=live|archive-date=January 23, 2017|title=Fox declines to renew contracts for several contributors|date=January 21, 2017|work=}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/national/stacey-dash-fired-fox-news-article-1.2953529|title=Stacey Dash fired from Fox News|work=|location=New York City}}</ref> ==პოლიტიკა== 2008 წლის [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში]]ი დეშმა მხარი ბარაქ ობამას დაუჭირა.<ref>{{cite web|first=Emily| last=Strohm| url=http://www.people.com/article/stacey-dash-fox-news-republican-kanye-west- |title=Stacey Dash Opens Up About Her Fox News Gig – and That Kanye Controversy| work=| publisher = | location=New York City | date=July 11, 2014 | access-date = April 21, 2018}}</ref> თუმცა, 2012 წელს მან შეიცვალა პარტიული კუთვნილება, [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული პარტიიდან]] [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკურ პარტიაში]] გადავიდა <ref>{{cite web |first=Hollie |last=McKay| url=https://www.foxnews.com/entertainment/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney/ |title = Actress Stacey Dash hit with racially-charged attacks after endorsing Romney | publisher = | location = New York City | date = October 8, 2012| archive-date=June 4, 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160604141756/http://www.foxnews.com/entertainment/2012/10/08/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney.html | url-status=live}}</ref> და მხარდაჭერა რესპუბლიკელ კანდიდატს, [[მიტ რომნი|მიტ რომნის]] გამოუცხადა. რომნის მხარდაჭერის გამო მიღებული კრიტიკის საპასუხოდ, დეშმა განაცხადა, რომ ეს მისი პირადი აზრი იყო <ref name="shocked">{{cite news |first=Ann |last=Oldenburg |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |title=Stacey Dash 'shocked' by 'fury' over her Romney support |work=|date=October 10, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160323073446/http://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |archive-date=March 23, 2016}}</ref> და გაკვირვება გამოხატა იმ აგრესიის (ვიტრიოლის) გამო, რაც მას ინტერნეტში დაატყდა.ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატმა პ[[პოლ რაიანი|პოლ რაიანმა]] დეშს მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა. 2012 წლის არჩევნების შემდეგ დეში აქტიურად გამოხატავდა თავის პოლიტიკურ შეხედულებებს. [[2013]] წლის აპრილში მან გააკრიტიკა მუსიკოსების, [[ჯეი-ზი]]-ისა და [[ბიონსე|ბიონსეს]] მოგზაურობა [[კუბა|კუბაში]].<ref>{{cite web |first=Ali|last=Rahim|url=https://www.bet.com/article/4jinba/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonce-for-cuba-trip |title=Stacey Dash Blasts Jay-Z and Beyoncé for Cuba Trip| publisher=| location = New York City | date= November 4, 2013| archive-date=March 5, 2016 | archive-url= https://web.archive.org/web/20160305151246/http://www.bet.com/news/celebrities/2013/04/11/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonc-for-cuba-trip.html | url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს, გენდერულად სპეციფიკური საპირფარეშოების გამოყენების შესახებ დებატებისას, მან განაცხადა, რომ [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერთა]] უფლებები არღვევს მის უფლებებს.<ref>{{cite web|first=John|last=Boone|url=http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|title=Exclusive: Stacey Dash Says Transgender People Should Pee in Bushes, Claims Feminism Is Ruining Men|work=| publisher = | location = Los Angeles, California | date=June 2, 2016|access-date=June 2, 2016|archive-date=June 2, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602030139/http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|url-status=live}}</ref> დეში ასევე წერს ბლოგს საიტზე Patheos.com.<ref>{{cite web|title=Stacey Dash|url=http://www.patheos.com/blogs/staceydash/|website=[[Patheos]] |access-date=November 10, 2016}}</ref> [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] მან მხარი დაუჭირა [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპს]].<ref>{{cite news|first=Jack|last=Shepherd|title=Clueless actor Stacey Dash is running for Congress|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220524/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-date=May 24, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|work=[[The Independent]]|location=London, England|date=February 27, 2018|access-date=May 21, 2020}}</ref> [[2018]] წლის 26 თებერვალს დეშმა წარადგინა განაცხადი [[კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქი|კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქში]] კენჭისყრაზე რესპუბლიკური პარტიის სახელით.<ref>{{cite web| url=https://www.cnn.com/2018/02/26/politics/stacey-dash-files-paperwork-congressional-run/index.html| title= Actress Stacey Dash is running for Congress in California | publisher=[[CNN]]| access-date= February 26, 2016}}</ref> საარჩევნო მარათონში ჩართვისას მან განაცხადა, რომ სურდა „გაეთავისუფლებინა ხალხი პლანტაციური მენტალიტეტის ბორკილებისგან“.<ref>{{cite news|first=Rory|last=Carroll|title=Stacey Dash on being a conservative in Hollywood: 'I've been blacklisted'|url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/mar/11/stacey-dash-on-being-a-conservative-in-hollywood-ive-been-blacklisted|work=[[The Guardian]]|location=London, England|date=March 11, 2018|access-date=March 12, 2018}}</ref> თუმცა, 2018 წლის 30 მარტს დეშმა კანდიდატურა მოხსნა.<ref>{{cite web|first=Saba|last=Hamedy |title='Clueless' star Stacey Dash withdraws from congressional race|url= https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|publisher=CNN|location=Atlanta, Georgia|date=March 30, 2018|access-date=March 30, 2018|archive-date= June 22, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622145839/https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|url-status=live}}</ref> ვინაიდან მან განაცხადი ვადის ამოწურვის შემდეგ გაიტანა, მისი სახელი მაინც დარჩა საარჩევნო ბიულეტენში; მან ბოლო ადგილი დაიკავა 4,361 ხმით (ხმების 7.2%).<ref>{{cite web|title=Statement of Vote: June 5, 2018 Statewide direct primary election|url=https://elections.cdn.sos.ca.gov/sov/2018-primary/sov/2018-complete-sov.pdf|page=23|publisher=}}</ref> [[2021]] წლის 11 მარტს, დეილი მეილ-თან ინტერვიუში დეშმა განაცხადა: „ტრამპის მხარდაჭერამ მე გარკვეულ ჩარჩოებში მომაქცია, რომელსაც არ ვეკუთვნი. ის აღარ არის პრეზიდენტი. მე ვაპირებ შანსი მივცე იმ პრეზიდენტს [[ჯო ბაიდენი|ჯო ბაიდენს]], რომელიც ახლა გვყავს“.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/stacey-dash-sorry-for-her-past-trump-support-i-made-a-lot-of-mistakes|title=Stacey Dash Sorry for Her Past Trump Support: "I Made a Lot of Mistakes"|last=Parker|first=Ryan|date=March 11, 2021|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=March 11, 2021}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== ===ურთიერთობები და შვილები=== დეშს ორი შვილი ჰყავს: ვაჟი, სახელად ოსტინი, რომელიც მომღერალ კრისტოფერ უილიამსთან ურთიერთობისას შეეძინა, და ქალიშვილი ლოლა. [[1999]] წელს იგი დაქორწინდა პროდიუსერ ბრაიან ლოველზე, რომელსაც [[2000]]-იანი წლების შუა პერიოდში დაშორდა. [[2005]]-დან [[2006]] წლამდე დეში ქორწინებაში იმყოფებოდა ბრიტანელ აღმასრულებელ დირექტორთან, კომპანია Sports Logistics-ის ხელმძღვანელ ჯეიმს მეიბისთან.სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, დეშის ქალიშვილის მამა არის ან ლოველი,ან მეიბი. მსახიობ ემანუელ ქსუერებზე დეში 2007 ან 2009 წელს დაქორწინდა. მან განქორწინებაზე განაცხადი 2010 წლის იანვარში შეიტანა, რაც საბოლოოდ [[2011]] წლის სექტემბერში გაფორმდა.<ref name="abc7">{{cite news |first=Olivia |last=Allin |title=Stacey Dash of 'Clueless' Granted a Divorce from Emmanuel Xuereb |url=http://abc7.com/archive/8374123/ |work= |publisher=|location=Los Angeles, California |date=September 30, 2011 |access-date=April 30, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054056/http://abc7.com/archive/8374123/ |archive-date=March 4, 2016}}</ref> 2018 წლის 6 აპრილს, ფლორიდაში, დეში დაქორწინდა ადვოკატ ჯეფრი მარტიზე. მისი თქმით, მან მარტი ქორწილამდე ათი დღით ადრე გაიცნო. საკუთარი ორი შვილის გარდა, დეში მარტის სამი შვილის დედინაცვალი გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://people.com/tv/stacey-dash-marries-jeffrey-marty/|title=Stacey Dash Secretly Married Lawyer Jeffrey Marty 10 Days After Meeting Him: Report|last=Corinthios|first=Aurelie|magazine=|date=October 15, 2018|access-date=February 2, 2019}}</ref> [[2020]] წლის აპრილში დეშმა გამოაცხადა, რომ ის და მარტი ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite magazine|last=Fernandez|first=Alexia|date=April 30, 2020|title=Stacey Dash Reveals She Is Separating from Her Husband After 2 Years of Marriage|url=https://people.com/movies/stacey-dash-separating-husband-jeffrey-marty/|magazine=People|access-date=May 20, 2020|archive-date=June 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607162543/https://people.com/tv/stacey-dash-marries-jeffrey-marty/|url-status=live}}</ref> 2020 წლის ივნისში მან ოფიციალურად შეიტანა განცხადება განქორწინებაზე.<ref>{{cite web|url=https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/|title=Stacey Dash Files for Divorce 9 Months After Alleged Domestic Violence Incident|last=Fernandez|first=Alexia|work=|date=June 16, 2020|access-date=July 9, 2020|archive-date=June 23, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200623011342/https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/|url-status=live}}</ref> ===ტრავმა,ნარკოტიკები,იარაღები და სამართლებრივი საკითხები=== სტეისი დეში ღიად საუბრობს წარსულში გადატანილ ტრავმებზე. მან სხვადასხვა დროს გაამჟღავნა, რომ ბავშვობაში ოჯახის მეგობრის მხრიდან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი გახდა, თინეიჯერობისა და 20 წლის ასაკში კი კოკაინზე იყო დამოკიდებული.<ref name="Abuse">{{Cite news|first=Aili|last=Nahas|url=http://people.com/tv/stacey-dash-on-abuse-addiction-and-her-near-abortion/|title=Stacey Dash on Abuse, Addiction and Her Near Abortion: 'I'm Not a Victim, I've Survived'|work=|publisher=|location=New York City|date=June 1, 2016|access-date=March 1, 2018|archive-date=December 22, 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191222222723/https://people.com/tv/stacey-dash-on-abuse-addiction-and-her-near-abortion/|url-status=live}}</ref>მას ასევე ჰქონია ურთიერთობები ფიზიკურად და ემოციურად მოძალადე პარტნიორებთან.დეშის თქმით, ამ თემებზე საუბარი მისი შვილების მიმართ გულწრფელობის სურვილით არის განპირობებული, რადგან თვლის, რომ ეს მათი დაცვის საუკეთესო გზაა. მას სურს ყველამ იცოდეს, რომ ის მსხვერპლი კი არა, გადარჩენილია. დეში მხარს უჭერს იარაღის ფლობის უფლებას. იგი ამბობს, რომ იარაღმა მას სიცოცხლე შეუნარჩუნა, როდესაც ყოფილმა შეყვარებულმა მასზე იარაღის მუქარით სექსუალურად იძალადა; დეშმა შეძლო საკუთარი .22 კალიბრის რევოლვერის ამოღება და გასროლა, რამაც თავდამსხმელი შეაშინა და გააქცია.<ref>{{Cite news|first= Corinne|last=Heller|url=http://www.eonline.com/news/769381/stacey-dash-recalls-shooting-at-man-who-raped-her-having-a-gun-saved-my-life|title=Stacey Dash Recalls Shooting at Man Who Raped Her|publisher=|location=Los Angeles, California|date=June 1, 2016|access-date=March 2, 2018|archive-date=July 10, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190710153827/https://www.eonline.com/news/769381/stacey-dash-recalls-shooting-at-man-who-raped-her-having-a-gun-saved-my-life|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის 29 სექტემბერს დეში დააკავეს პასკოს ოლქში (ფლორიდა) ოჯახური ძალადობის ბრალდებით, ქმართან, ჯეფრი მარტისთან მომხდარი კამათის შემდეგ.<ref>{{cite web|first=Minyvonne|last= Burke|title='Clueless' actress Stacey Dash arrested on domestic battery charge in Florida|url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-actress-stacey-dash-arrested-domestic-battery-charge-florida-n1060396|date=September 30, 2019|access-date=September 30, 2019|publisher=NBC|archive-date=June 10, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200610190724/https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-actress-stacey-dash-arrested-domestic-battery-charge-florida-n1060396|url-status=live}}</ref> მან ბრალი არ აღიარა,<ref>{{cite web |title=Stacey Dash pleads not guilty to domestic battery charge |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/stacey-dash-pleads-not-guilty-domestic-battery-charge-n1061366 |publisher=NBC |access-date= July 8, 2020 |language=en |date=October 2, 2019|archive-date=October 3, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191003071553/https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/stacey-dash-pleads-not-guilty-domestic-battery-charge-n1061366|url-status=live}}</ref> ხოლო 3 ოქტომბერს საქმე დაიხურა თავად მარტის თხოვნით, რომელმაც განაცხადა, რომ დეში მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად დააკავეს.<ref>{{cite web |title=Stacey Dash's domestic battery case dropped days after arrest |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-star-stacey-dash-s-domestic-battery-case-dropped-days-n1062401|date=October 4, 2019|publisher=NBC |access-date=July 8, 2020 |language=en|archive-date=November 27, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127142832/https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-star-stacey-dash-s-domestic-battery-case-dropped-days-n1062401|url-status=live}}</ref> მომდევნო წელს წყვილის განქორწინება ოფიციალურად გამოცხადდა.<ref>{{cite magazine |url=https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/ |magazine=People |title=Stacey Dash Files for Divorce 9 Months After Alleged Domestic Violence Incident, Stacey Dash has filed for divorce from her husband Jeffrey Marty after two years of marriage |first=Alexia |last=Fernandez |date=June 16, 2020 |access-date=July 15, 2020}}</ref> [[2021]] წლის ოქტომბერში, The Dr. Oz Show-ში სტუმრობისას, დეშმა ისაუბრა ვიკოდინზე (Vicodin) დამოკიდებულების შესახებ და აღნიშნა, რომ უკვე ხუთი წელია, რაც ნარკოტიკებს აღარ მოიხმარს.<ref>{{Cite web|date=October 14, 2021|title=Clueless Star Actress Stacey Dash Tells Dr. Oz About Celebrating Five Years Of Sobriety And What She's Learned|url=https://detroit.cbslocal.com/2021/10/14/clueless-star-actress-stacey-dash-tells-dr-oz-about-celebrating-five-years-of-sobriety-and-what-shes-learned/|access-date=October 14, 2021|language=en-US}}</ref> ===რელიგია=== დეში აღიზარდა როგორც [[კათოლიკეები|კათოლიკე]]. 2012 და 2013 წლებში მან საჯაროდ დაადასტურა თავისი კუთვნილება ამ რელიგიური აღმსარებლობისადმი.<ref>{{Cite web|last=Sunderland|first=Mitchell|date=June 6, 2016|title=Dash of Insanity: Stacey Dash Explains the Craziest Things She's Said|url=https://www.vice.com/en/article/stacey-dash-profile-there-goes-my-social-life-from-clueless-to-conservative/|access-date=March 11, 2021|website=Vice|language=en}}</ref><ref>{{Cite tweet |last=Dash |first=Stacey |date=October 7, 2012 |user=staceydash |number=255062256059043840 |access-date=March 11, 2021 |title="@McOnya @digit_idgit lmao, no we only have a holy bible. I'm catholic. what does the black bible say?" |language=en}}</ref><ref>{{Cite tweet |last=Dash |first=Stacey |user=staceydash |date=March 13, 2013 |number=311922306656116737 |access-date=March 11, 2021 |title="@Papi_Molly he is our Pope, I am catholic - this is history." |language=en}}</ref> nlr9lst8nqgm72ekd3umnewhe4kdt9g 5351689 5351687 2026-04-05T17:13:57Z Ninikelaaa 55 178880 /* რელიგია */ 5351689 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|4|04|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სტეისი დეში | ფოტო =Stacey Dash (25514874102) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = სტეისი 2016 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = სტეისი ლორეტა დეში | დაბთარიღი = 20 იანვარი,1967 წელი | დაბადგილი =[[ბრონქსი]],[[ნიუ-იორკი]],[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი | აქტიურობის წლები =1982-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკური]] [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული]] | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ბრაიან ლოველი (დაქ.1999,გაქ.2005) ჯეიმს მეიბი (დაქ.2005,გაქ.2006) ემანუელე ქსუერები (დაქ.2007,გაქ.2011) ჯეფრი მარტი (დაქ.2018,გაქ.2020) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სტეისი ლორეტა დეში'''<ref name="tvg">{{cite magazine|url=http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/| title= Stacey Dash| magazine=|access-date= February 7, 2016|archive-date=October 1, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151001034719/http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/|url-status=dead}}</ref> (დ.[[20 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{cite web |url=https://www.distractify.com/p/stacey-dash-children |title=Stacey Dash Was Already a Mom When She Starred in 'Clueless' |first=Shannon |last=Raphael |date=March 11, 2021 |work=}}</ref><ref name="hollywood.com">{{cite web |url=http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |title=Stacey Dash |work=|archive-date=February 28, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228133301/http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bet.com/article/i9pop3/stacey-dash-s-arrest-record-lists-her-as-white |publisher=BET|title= Stacey Dash's Arrest Record Lists Her As 'White' And Reveals Her Sad Financial Situation|date= October 2, 2019|first=Moriba |last=Cummings|archive-date=October 4, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191004162951/https://www.bet.com/celebrities/news/2019/10/02/stacey-dash-arrest-record-white-sad-financial-situation.html|url-status=live}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]].ცნობილია დიონ მარი დევენპორტის როლით ფილმში „სულელი“ ([[1995]]). დაშმა ასევე ითამაშა ფილმებში მოძრაობა, ფული,ფული და ფული, „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“ და „ხედი ზემოდან“. ტელევიზიაში იგი გამოჩნდა სერიალებში „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“ „მარტოხელა ქალბატონები“ და რეალითი შოუში Celebrity Circus. ასევე მონაწილეობდა მუსიკალურ ვიდეოებში: კარლ ტომასის „Emotional“ და [[კანიე უესტი|კანიე უესტ]]-ის „All Falls Down“. ==ადრეული ცხოვრება== დეში დაიბადა [[ნიუ-იორკის შტატი|ნიუ-იორკის]] რაიონ [[ბრონქსი|ბრონქსში]]. მას [[აფრო-ამერიკელები|აფროამერიკული]] და [[მექსიკელები|მექსიკური]] ფესვები აქვს. ის დენის დეშისა <ref name="DAS">{{cite web|url=https://dashtodc.com/about/|title=About Stacey Lauretta Dash|publisher=Stacey Dash [for] Congress|access-date=March 14, 2018|archive-date=March 14, 2018|archive-url=https://archive.today/20180314214254/https://dashtodc.com/about/|url-status=live}}</ref> და ლინდა დეშის (დაბადებით ლოპესი გ.[[2017]]) ქალიშვილია.<ref>{{cite tweet |user=staceydash |number=934427721068883968 |first=Stacey |last=Dash |title=My mother died overnight |date=November 25, 2017}}</ref> დეშს ჰყავს მამინაცვალი, სესილ ჰოლმსი, და უმცროსი ძმა, დარიენ დეში, რომელიც DME Interactive-ის პირველი საჯარო ვაჭრობაში ჩართული აფროამერიკული ვებგვერდების კომპანიის დამფუძნებელია.<ref>{{cite web |title=Darien Dash Brings Internet Technology to Urban America|url=http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052014/http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|url-status=dead|archive-date=December 22, 2017|publisher=CNN|date=September 23, 2000|type=transcript}}</ref> მისი პირველი ბიძაშვილია დემონ დეში, Roc-A-Fella Records-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი და თანადამფუძნებელი.<ref>{{cite news |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |archive-url=https://archive.today/20130123211102/http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |url-status=dead |archive-date=January 23, 2013 |title=Jay-Zs Producer on a Roll |access-date=July 17, 2006 |last=Friedman |first=Roger |date=May 16, 2002 |publisher=}}</ref> მან დაამთავრა პარამუსის საშუალო სკოლა 1985 წელს.<ref>{{Cite web |url=http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |title='Clueless' Actress Stacey Dash, who attended Paramus H.S., gets backlash for Romney support |last=Toribio |first=Elyse |website=[[NorthJersey.com]] |access-date=April 16, 2016 |date=October 10, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914211209/http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |archive-date=September 14, 2015}}</ref><ref>{{Cite news |first=Amy |last=Kuperinsky |url=https://www.nj.com/entertainment/2015/12/stacey_dash_controversy_fox_news.html |title=3 other times Stacey Dash said something controversial |work=|access-date=April 16, 2016 |date=December 8, 2015}}</ref> ==კარიერა== დეშის დებიუტი ტელევიზიაში შედგა [[1982]] წელს [[National Broadcasting Company|NBC]]-ის კრიმინალურ დრამაში Farrell: For the People, სადაც [[ვალერი ჰარპერი]] და [[ედ ო'ნილი]] მონაწილეობდნენ, თუმცა პროექტი საპილოტე ეპიზოდს არ გასცდენია.<ref> * {{cite web |last=Fraser |first=C. Gerald |url=https://www.nytimes.com/1982/10/17/arts/television-week-229181.html |title=Television week |work=The New York Times |date=October 17, 1982 |access-date=July 11, 2014}} * {{cite book |last=Terrace |first=Vincent |year=2013 |url=https://books.google.com/books?id=iHsjAwAAQBAJ&pg=PA90 |title=Encyclopedia of Television Pilots: 1937–2012 |publisher= |pages=90–91 |isbn=978-0-7864-7445-5 |access-date=July 11, 2014}}</ref> მისი პირველი შესამჩნევი გამოჩენა იყო მიშელის როლი [[1985]] წელს, სერიალში The Cosby Show. პირველი მნიშვნელოვანი სატელევიზიო როლი მან მიიღო [[1988]] წლის სერიალში TV 101, რომელიც 13 ეპიზოდის შემდეგ დაიხურა. იმავე წელს დეშმა ითამაშა თავის პირველ დიდ მხატვრულ ფილმში — რიჩარდ პრაიორის კომედიაში Moving. ამ პერიოდში მან ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი როლები ფილმებში „ფული,ფული და ფული“ და „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“. 1995 წელს მან განასახიერა „ფატალური ქალი“. სტეისი დეშისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა [[1995]] წლის თინეიჯერული კომედია „სულელი“. მან შეასრულა მთავარი გმირის, შერის, საუკეთესო მეგობრის, დიონ დევენპორტის როლი, მიუხედავად იმისა, რომ გადაღებებისას მსახიობი უკვე 28 წლის იყო. [[1996]] წელს ფილმის მიხედვით შეიქმნა ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სპინ-ოფი, სადაც დეშმა კვლავ განასახიერა დიონის პერსონაჟი. სერიალი 1996 წლიდან [[1999]] წლამდე გადიოდა ეთერში. სერიალის დასრულების შემდეგ, მან ითამაშა ფილმებში ხედი ზემოდან([[2003]]). მას ასევე ჰქონდა ეპიზოდური როლები სერიალებში „ივი“ და „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“. დეშმა შეასრულა ვანესა ვეირის როლი სერიალში The Strip, რომელიც რამდენიმე ეპიზოდის შემდეგ გაუქმდა. [[2001]] წელს დეშმა მონაწილეობა მიიღო კარლ თომასის მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის "Emotional". [[2004]] წელს მან ითამაშა კანიე უესტის კლიპში "All Falls Down". 2006 წლის აგვისტოში მსახიობმა იპოზირა ჟურნალ [[Playboy|ფლეიბოი]]-სთვის. იმავე წელს ის გამოჩნდა მარკეს ჰიუსტონის ვიდეოში "Favorite Girl" და გაუშვა თეთრეულის საკუთარი ხაზი "Letters of Marque". <ref>{{cite web |url=http://www.lettersofmarque.com/ |title=Letters of Marque |publisher=Letters of Marque |access-date=May 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330123535/http://www.lettersofmarque.com/ |archive-date=March 30, 2012}}</ref> [[2005]]-[[2008]] წლებში მან დაასრულა მუშაობა არაერთ ფილმზე, მათ შორის: „მე არასოდეს ვიქნები შენი“, „სადალაქო II“, „მოჩვენებითი დარტყმა“ და „კარგი მედდა“. [[2008]] წელს მან მონაწილეობა მიიღო რეალითი-შოუში Celebrity Circus, სადაც ვარჯიშისას ნეკნი გაიტეხა, თუმცა მაინც მიაღწია ფინალამდე და მეორე ადგილი დაიკავა. [[2011]] წელს დეშმა ითამაშა VH1-ის სერიალში „მარტოხელა ქალბატონები“,<ref>{{cite web |title=Cast Bios |url=http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516191214/http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |url-status=dead |archive-date=May 16, 2011 |publisher=VH1 |access-date=June 20, 2011}}</ref> თუმცა პირველი სეზონის შემდეგ პროექტი დატოვა ოჯახური მიზეზების გამო.<ref>{{cite web|url=http://globalgrind.com/entertainment/stacey-dash-vh1-single-ladies-exclusive |title=Stacey Dash Breaks Her Silence About "Single Ladies" (EXCLUSIVE) |publisher=Global Grind |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Jensen |first=Jeff |url=http://insidetv.ew.com/2011/08/31/stacey-dash/ |title=Stacey Dash exiting VH1's 'Single Ladies' |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies/ |title=Breaking News: Stacey Dash Reveals To Global Grind That She Is Not Returning To Single Ladies |publisher=Blog.vh1.com |access-date=May 15, 2012 |archive-date=May 30, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120530184837/http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies |url-status=dead }}</ref> [[2012]]-[[2013]] წლებში მუშაობდა საკუთარ ვებ-სერიალზე სტეისი დეში ნორმალურია.<ref>{{cite magazine|url=http://www.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|title= Quickies: Tamar's Single, Amber's Miscarriage, Stacey's 'Normal'|magazine=Electronic Urban Report|date=February 16, 2013|first=Brittney N.|last=Walker|archive-date=March 14, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180314104421/http://archive.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის 28 მაისს ტელეარხმა ფოქს ნიუსმა გამოაცხადა დეშის აყვანა კულტურული ანალიზისა და კომენტარების კონტრიბუტორად.<ref>{{cite web|url = https://www.nytimes.com/reuters/2014/05/28/arts/28reuters-usa-foxnews-dash.html?ref=reuters |title=Fox News Hires 'Clueless' Actress Stacey Dash as Contributor |date = May 28, 2014|access-date = May 28, 2014|agency = [[Reuters]]|last = Cavaliere|first = Victoria|website=[[The New York Times]] }}</ref> 2015 წლის 7 დეკემბერს გადაცემაში Outnumbered დეშმა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მისამართით გამოიყენა უხეში ფრაზა ისლამურ ტერორიზმთან დაკავშირებით, რის გამოც არხმა მას უფლებამოსილება ორი კვირით შეუჩერა.<ref>{{Cite web| url = https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html| title = Fox News suspends two commentators for profanity while criticizing Obama| last = Stelter| first = Brian| date = December 7, 2015| publisher = [[CNN]]|location=Atlanta, Georgia| access-date = February 29, 2016|archive-date=June 11, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200611010302/https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html|url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს დეშმა კრიტიკა დაიმსახურა BET Awards-ისა და შავკანიანთა ისტორიის თვის (Black History Month) გაუქმების შესახებ გაკეთებული განცხადებების გამო.<ref>*{{Cite magazine | url = http://www.people.com/article/stacey-dash-bet-response-blog-post| title = Stacey Dash Explains 'How BET Lies to Black People' in Scathing Response Amid Backlash| magazine =| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news | url = http://www.cnn.com/2016/01/21/entertainment/stacey-dash-interview-feat/index.html| title = Stacey Dash: From 'Clueless' star to Fox News pundit| publisher = CNN| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = http://www.people.com/article/the-view-hosts-slam-stacey-dash-for-bet-comments| title = The View Hosts Slam Stacey Dash for BET Comments: 'We're Not All Treated Like Americans' | magazine = People| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news| url = https://www.bbc.co.uk/news/newsbeat-35369501| title = Stacey Dash: I was right to call for Black History Month to be scrapped| last = Izundu| first = Chi Chi| publisher=[[BBC]]|access-date = February 29, 2016}}</ref> მან ეს პოზიცია [[ოსკარის 88-ე დაჯილდოება|ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე]] კამეო გამოსვლისას გაიმეორა.<ref>*{{Cite news| url = https://www.theguardian.com/film/2016/feb/29/stacey-dash-shock-oscars-appearance-race-message| title = Stacey Dash's surprise Oscars cameo lands with a dull thud| last = Lee| first = Benjamin| date = February 29, 2016| newspaper = [[The Guardian]]|location=UK| language = en-GB| issn = 0261-3077| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = https://newrepublic.com/minutes/130706/stacey-dash-wrote-blog-post-explaining-oscars-cameo-and-plugging-new-book| title = Stacey Dash wrote a blog post explaining her Oscars cameo (and plugging her new book).| last = Breger| first = Esther| date = February 29, 2016| magazine = New Republic| access-date = February 29, 2016}}</ref> [[2017]] წლის 21 იანვარს ფოქს ნიუს-მა განაცხადა, რომ მასთან კონტრაქტს აღარ განაახლებდა.<ref>{{cite news|url=https://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123034811/http://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors|url-status=live|archive-date=January 23, 2017|title=Fox declines to renew contracts for several contributors|date=January 21, 2017|work=}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/national/stacey-dash-fired-fox-news-article-1.2953529|title=Stacey Dash fired from Fox News|work=|location=New York City}}</ref> ==პოლიტიკა== 2008 წლის [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში]]ი დეშმა მხარი ბარაქ ობამას დაუჭირა.<ref>{{cite web|first=Emily| last=Strohm| url=http://www.people.com/article/stacey-dash-fox-news-republican-kanye-west- |title=Stacey Dash Opens Up About Her Fox News Gig – and That Kanye Controversy| work=| publisher = | location=New York City | date=July 11, 2014 | access-date = April 21, 2018}}</ref> თუმცა, 2012 წელს მან შეიცვალა პარტიული კუთვნილება, [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული პარტიიდან]] [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკურ პარტიაში]] გადავიდა <ref>{{cite web |first=Hollie |last=McKay| url=https://www.foxnews.com/entertainment/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney/ |title = Actress Stacey Dash hit with racially-charged attacks after endorsing Romney | publisher = | location = New York City | date = October 8, 2012| archive-date=June 4, 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160604141756/http://www.foxnews.com/entertainment/2012/10/08/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney.html | url-status=live}}</ref> და მხარდაჭერა რესპუბლიკელ კანდიდატს, [[მიტ რომნი|მიტ რომნის]] გამოუცხადა. რომნის მხარდაჭერის გამო მიღებული კრიტიკის საპასუხოდ, დეშმა განაცხადა, რომ ეს მისი პირადი აზრი იყო <ref name="shocked">{{cite news |first=Ann |last=Oldenburg |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |title=Stacey Dash 'shocked' by 'fury' over her Romney support |work=|date=October 10, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160323073446/http://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |archive-date=March 23, 2016}}</ref> და გაკვირვება გამოხატა იმ აგრესიის (ვიტრიოლის) გამო, რაც მას ინტერნეტში დაატყდა.ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატმა პ[[პოლ რაიანი|პოლ რაიანმა]] დეშს მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა. 2012 წლის არჩევნების შემდეგ დეში აქტიურად გამოხატავდა თავის პოლიტიკურ შეხედულებებს. [[2013]] წლის აპრილში მან გააკრიტიკა მუსიკოსების, [[ჯეი-ზი]]-ისა და [[ბიონსე|ბიონსეს]] მოგზაურობა [[კუბა|კუბაში]].<ref>{{cite web |first=Ali|last=Rahim|url=https://www.bet.com/article/4jinba/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonce-for-cuba-trip |title=Stacey Dash Blasts Jay-Z and Beyoncé for Cuba Trip| publisher=| location = New York City | date= November 4, 2013| archive-date=March 5, 2016 | archive-url= https://web.archive.org/web/20160305151246/http://www.bet.com/news/celebrities/2013/04/11/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonc-for-cuba-trip.html | url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს, გენდერულად სპეციფიკური საპირფარეშოების გამოყენების შესახებ დებატებისას, მან განაცხადა, რომ [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერთა]] უფლებები არღვევს მის უფლებებს.<ref>{{cite web|first=John|last=Boone|url=http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|title=Exclusive: Stacey Dash Says Transgender People Should Pee in Bushes, Claims Feminism Is Ruining Men|work=| publisher = | location = Los Angeles, California | date=June 2, 2016|access-date=June 2, 2016|archive-date=June 2, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602030139/http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|url-status=live}}</ref> დეში ასევე წერს ბლოგს საიტზე Patheos.com.<ref>{{cite web|title=Stacey Dash|url=http://www.patheos.com/blogs/staceydash/|website=[[Patheos]] |access-date=November 10, 2016}}</ref> [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] მან მხარი დაუჭირა [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპს]].<ref>{{cite news|first=Jack|last=Shepherd|title=Clueless actor Stacey Dash is running for Congress|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220524/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-date=May 24, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|work=[[The Independent]]|location=London, England|date=February 27, 2018|access-date=May 21, 2020}}</ref> [[2018]] წლის 26 თებერვალს დეშმა წარადგინა განაცხადი [[კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქი|კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქში]] კენჭისყრაზე რესპუბლიკური პარტიის სახელით.<ref>{{cite web| url=https://www.cnn.com/2018/02/26/politics/stacey-dash-files-paperwork-congressional-run/index.html| title= Actress Stacey Dash is running for Congress in California | publisher=[[CNN]]| access-date= February 26, 2016}}</ref> საარჩევნო მარათონში ჩართვისას მან განაცხადა, რომ სურდა „გაეთავისუფლებინა ხალხი პლანტაციური მენტალიტეტის ბორკილებისგან“.<ref>{{cite news|first=Rory|last=Carroll|title=Stacey Dash on being a conservative in Hollywood: 'I've been blacklisted'|url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/mar/11/stacey-dash-on-being-a-conservative-in-hollywood-ive-been-blacklisted|work=[[The Guardian]]|location=London, England|date=March 11, 2018|access-date=March 12, 2018}}</ref> თუმცა, 2018 წლის 30 მარტს დეშმა კანდიდატურა მოხსნა.<ref>{{cite web|first=Saba|last=Hamedy |title='Clueless' star Stacey Dash withdraws from congressional race|url= https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|publisher=CNN|location=Atlanta, Georgia|date=March 30, 2018|access-date=March 30, 2018|archive-date= June 22, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622145839/https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|url-status=live}}</ref> ვინაიდან მან განაცხადი ვადის ამოწურვის შემდეგ გაიტანა, მისი სახელი მაინც დარჩა საარჩევნო ბიულეტენში; მან ბოლო ადგილი დაიკავა 4,361 ხმით (ხმების 7.2%).<ref>{{cite web|title=Statement of Vote: June 5, 2018 Statewide direct primary election|url=https://elections.cdn.sos.ca.gov/sov/2018-primary/sov/2018-complete-sov.pdf|page=23|publisher=}}</ref> [[2021]] წლის 11 მარტს, დეილი მეილ-თან ინტერვიუში დეშმა განაცხადა: „ტრამპის მხარდაჭერამ მე გარკვეულ ჩარჩოებში მომაქცია, რომელსაც არ ვეკუთვნი. ის აღარ არის პრეზიდენტი. მე ვაპირებ შანსი მივცე იმ პრეზიდენტს [[ჯო ბაიდენი|ჯო ბაიდენს]], რომელიც ახლა გვყავს“.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/stacey-dash-sorry-for-her-past-trump-support-i-made-a-lot-of-mistakes|title=Stacey Dash Sorry for Her Past Trump Support: "I Made a Lot of Mistakes"|last=Parker|first=Ryan|date=March 11, 2021|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=March 11, 2021}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== ===ურთიერთობები და შვილები=== დეშს ორი შვილი ჰყავს: ვაჟი, სახელად ოსტინი, რომელიც მომღერალ კრისტოფერ უილიამსთან ურთიერთობისას შეეძინა, და ქალიშვილი ლოლა. [[1999]] წელს იგი დაქორწინდა პროდიუსერ ბრაიან ლოველზე, რომელსაც [[2000]]-იანი წლების შუა პერიოდში დაშორდა. [[2005]]-დან [[2006]] წლამდე დეში ქორწინებაში იმყოფებოდა ბრიტანელ აღმასრულებელ დირექტორთან, კომპანია Sports Logistics-ის ხელმძღვანელ ჯეიმს მეიბისთან.სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, დეშის ქალიშვილის მამა არის ან ლოველი,ან მეიბი. მსახიობ ემანუელ ქსუერებზე დეში 2007 ან 2009 წელს დაქორწინდა. მან განქორწინებაზე განაცხადი 2010 წლის იანვარში შეიტანა, რაც საბოლოოდ [[2011]] წლის სექტემბერში გაფორმდა.<ref name="abc7">{{cite news |first=Olivia |last=Allin |title=Stacey Dash of 'Clueless' Granted a Divorce from Emmanuel Xuereb |url=http://abc7.com/archive/8374123/ |work= |publisher=|location=Los Angeles, California |date=September 30, 2011 |access-date=April 30, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054056/http://abc7.com/archive/8374123/ |archive-date=March 4, 2016}}</ref> 2018 წლის 6 აპრილს, ფლორიდაში, დეში დაქორწინდა ადვოკატ ჯეფრი მარტიზე. მისი თქმით, მან მარტი ქორწილამდე ათი დღით ადრე გაიცნო. საკუთარი ორი შვილის გარდა, დეში მარტის სამი შვილის დედინაცვალი გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://people.com/tv/stacey-dash-marries-jeffrey-marty/|title=Stacey Dash Secretly Married Lawyer Jeffrey Marty 10 Days After Meeting Him: Report|last=Corinthios|first=Aurelie|magazine=|date=October 15, 2018|access-date=February 2, 2019}}</ref> [[2020]] წლის აპრილში დეშმა გამოაცხადა, რომ ის და მარტი ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite magazine|last=Fernandez|first=Alexia|date=April 30, 2020|title=Stacey Dash Reveals She Is Separating from Her Husband After 2 Years of Marriage|url=https://people.com/movies/stacey-dash-separating-husband-jeffrey-marty/|magazine=People|access-date=May 20, 2020|archive-date=June 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607162543/https://people.com/tv/stacey-dash-marries-jeffrey-marty/|url-status=live}}</ref> 2020 წლის ივნისში მან ოფიციალურად შეიტანა განცხადება განქორწინებაზე.<ref>{{cite web|url=https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/|title=Stacey Dash Files for Divorce 9 Months After Alleged Domestic Violence Incident|last=Fernandez|first=Alexia|work=|date=June 16, 2020|access-date=July 9, 2020|archive-date=June 23, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200623011342/https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/|url-status=live}}</ref> ===ტრავმა,ნარკოტიკები,იარაღები და სამართლებრივი საკითხები=== სტეისი დეში ღიად საუბრობს წარსულში გადატანილ ტრავმებზე. მან სხვადასხვა დროს გაამჟღავნა, რომ ბავშვობაში ოჯახის მეგობრის მხრიდან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი გახდა, თინეიჯერობისა და 20 წლის ასაკში კი კოკაინზე იყო დამოკიდებული.<ref name="Abuse">{{Cite news|first=Aili|last=Nahas|url=http://people.com/tv/stacey-dash-on-abuse-addiction-and-her-near-abortion/|title=Stacey Dash on Abuse, Addiction and Her Near Abortion: 'I'm Not a Victim, I've Survived'|work=|publisher=|location=New York City|date=June 1, 2016|access-date=March 1, 2018|archive-date=December 22, 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191222222723/https://people.com/tv/stacey-dash-on-abuse-addiction-and-her-near-abortion/|url-status=live}}</ref>მას ასევე ჰქონია ურთიერთობები ფიზიკურად და ემოციურად მოძალადე პარტნიორებთან.დეშის თქმით, ამ თემებზე საუბარი მისი შვილების მიმართ გულწრფელობის სურვილით არის განპირობებული, რადგან თვლის, რომ ეს მათი დაცვის საუკეთესო გზაა. მას სურს ყველამ იცოდეს, რომ ის მსხვერპლი კი არა, გადარჩენილია. დეში მხარს უჭერს იარაღის ფლობის უფლებას. იგი ამბობს, რომ იარაღმა მას სიცოცხლე შეუნარჩუნა, როდესაც ყოფილმა შეყვარებულმა მასზე იარაღის მუქარით სექსუალურად იძალადა; დეშმა შეძლო საკუთარი .22 კალიბრის რევოლვერის ამოღება და გასროლა, რამაც თავდამსხმელი შეაშინა და გააქცია.<ref>{{Cite news|first= Corinne|last=Heller|url=http://www.eonline.com/news/769381/stacey-dash-recalls-shooting-at-man-who-raped-her-having-a-gun-saved-my-life|title=Stacey Dash Recalls Shooting at Man Who Raped Her|publisher=|location=Los Angeles, California|date=June 1, 2016|access-date=March 2, 2018|archive-date=July 10, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190710153827/https://www.eonline.com/news/769381/stacey-dash-recalls-shooting-at-man-who-raped-her-having-a-gun-saved-my-life|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის 29 სექტემბერს დეში დააკავეს პასკოს ოლქში (ფლორიდა) ოჯახური ძალადობის ბრალდებით, ქმართან, ჯეფრი მარტისთან მომხდარი კამათის შემდეგ.<ref>{{cite web|first=Minyvonne|last= Burke|title='Clueless' actress Stacey Dash arrested on domestic battery charge in Florida|url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-actress-stacey-dash-arrested-domestic-battery-charge-florida-n1060396|date=September 30, 2019|access-date=September 30, 2019|publisher=NBC|archive-date=June 10, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200610190724/https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-actress-stacey-dash-arrested-domestic-battery-charge-florida-n1060396|url-status=live}}</ref> მან ბრალი არ აღიარა,<ref>{{cite web |title=Stacey Dash pleads not guilty to domestic battery charge |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/stacey-dash-pleads-not-guilty-domestic-battery-charge-n1061366 |publisher=NBC |access-date= July 8, 2020 |language=en |date=October 2, 2019|archive-date=October 3, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191003071553/https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/stacey-dash-pleads-not-guilty-domestic-battery-charge-n1061366|url-status=live}}</ref> ხოლო 3 ოქტომბერს საქმე დაიხურა თავად მარტის თხოვნით, რომელმაც განაცხადა, რომ დეში მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად დააკავეს.<ref>{{cite web |title=Stacey Dash's domestic battery case dropped days after arrest |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-star-stacey-dash-s-domestic-battery-case-dropped-days-n1062401|date=October 4, 2019|publisher=NBC |access-date=July 8, 2020 |language=en|archive-date=November 27, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127142832/https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-star-stacey-dash-s-domestic-battery-case-dropped-days-n1062401|url-status=live}}</ref> მომდევნო წელს წყვილის განქორწინება ოფიციალურად გამოცხადდა.<ref>{{cite magazine |url=https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/ |magazine=People |title=Stacey Dash Files for Divorce 9 Months After Alleged Domestic Violence Incident, Stacey Dash has filed for divorce from her husband Jeffrey Marty after two years of marriage |first=Alexia |last=Fernandez |date=June 16, 2020 |access-date=July 15, 2020}}</ref> [[2021]] წლის ოქტომბერში, The Dr. Oz Show-ში სტუმრობისას, დეშმა ისაუბრა ვიკოდინზე (Vicodin) დამოკიდებულების შესახებ და აღნიშნა, რომ უკვე ხუთი წელია, რაც ნარკოტიკებს აღარ მოიხმარს.<ref>{{Cite web|date=October 14, 2021|title=Clueless Star Actress Stacey Dash Tells Dr. Oz About Celebrating Five Years Of Sobriety And What She's Learned|url=https://detroit.cbslocal.com/2021/10/14/clueless-star-actress-stacey-dash-tells-dr-oz-about-celebrating-five-years-of-sobriety-and-what-shes-learned/|access-date=October 14, 2021|language=en-US}}</ref> ===რელიგია=== დეში აღიზარდა როგორც [[კათოლიკეები|კათოლიკე]]. 2012 და 2013 წლებში მან საჯაროდ დაადასტურა თავისი კუთვნილება ამ რელიგიური აღმსარებლობისადმი.<ref>{{Cite web|last=Sunderland|first=Mitchell|date=June 6, 2016|title=Dash of Insanity: Stacey Dash Explains the Craziest Things She's Said|url=https://www.vice.com/en/article/stacey-dash-profile-there-goes-my-social-life-from-clueless-to-conservative/|access-date=March 11, 2021|website=Vice|language=en}}</ref><ref>{{Cite tweet |last=Dash |first=Stacey |date=October 7, 2012 |user=staceydash |number=255062256059043840 |access-date=March 11, 2021 |title="@McOnya @digit_idgit lmao, no we only have a holy bible. I'm catholic. what does the black bible say?" |language=en}}</ref><ref>{{Cite tweet |last=Dash |first=Stacey |user=staceydash |date=March 13, 2013 |number=311922306656116737 |access-date=March 11, 2021 |title="@Papi_Molly he is our Pope, I am catholic - this is history." |language=en}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|1107}} * {{C-SPAN|102665}} * {{cite web|first=Alyssa|last=Sage|title='Clueless' Actress Stacey Dash Calls for Elimination of Black History Month, BET|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=January 20, 2016|access-date=March 2, 2016|url=https://variety.com/2016/tv/news/stacey-dash-black-history-month-bet-elimination-1201684232/}} ==სქოლიო== if5gwgsvqf622qcazs5ct3pnomrcq42 5351690 5351689 2026-04-05T17:17:42Z Ninikelaaa 55 178880 5351690 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|4|04|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სტეისი დეში | ფოტო =Stacey Dash (25514874102) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = სტეისი 2016 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = სტეისი ლორეტა დეში | დაბთარიღი = 20 იანვარი,1967 წელი | დაბადგილი =[[ბრონქსი]],[[ნიუ-იორკი]],[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი | აქტიურობის წლები =1982-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკური]] [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული]] | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ბრაიან ლოველი (დაქ.1999,გაქ.2005) ჯეიმს მეიბი (დაქ.2005,გაქ.2006) ემანუელე ქსუერები (დაქ.2007,გაქ.2011) ჯეფრი მარტი (დაქ.2018,გაქ.2020) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სტეისი ლორეტა დეში'''<ref name="tvg">{{cite magazine|url=http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/| title= Stacey Dash| magazine=|access-date= February 7, 2016|archive-date=October 1, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151001034719/http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/|url-status=dead}}</ref> (დ.[[20 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{cite web |url=https://www.distractify.com/p/stacey-dash-children |title=Stacey Dash Was Already a Mom When She Starred in 'Clueless' |first=Shannon |last=Raphael |date=March 11, 2021 |work=}}</ref><ref name="hollywood.com">{{cite web |url=http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |title=Stacey Dash |work=|archive-date=February 28, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228133301/http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bet.com/article/i9pop3/stacey-dash-s-arrest-record-lists-her-as-white |publisher=BET|title= Stacey Dash's Arrest Record Lists Her As 'White' And Reveals Her Sad Financial Situation|date= October 2, 2019|first=Moriba |last=Cummings|archive-date=October 4, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191004162951/https://www.bet.com/celebrities/news/2019/10/02/stacey-dash-arrest-record-white-sad-financial-situation.html|url-status=live}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]].ცნობილია დიონ მარი დევენპორტის როლით ფილმში „სულელი“ ([[1995]]). დაშმა ასევე ითამაშა ფილმებში მოძრაობა, ფული,ფული და ფული, „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“ და „ხედი ზემოდან“. ტელევიზიაში იგი გამოჩნდა სერიალებში „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“ „მარტოხელა ქალბატონები“ და რეალითი შოუში Celebrity Circus. ასევე მონაწილეობდა მუსიკალურ ვიდეოებში: კარლ ტომასის „Emotional“ და [[კანიე უესტი|კანიე უესტ]]-ის „All Falls Down“. ==ადრეული ცხოვრება== დეში დაიბადა [[ნიუ-იორკის შტატი|ნიუ-იორკის]] რაიონ [[ბრონქსი|ბრონქსში]]. მას [[აფრო-ამერიკელები|აფროამერიკული]] და [[მექსიკელები|მექსიკური]] ფესვები აქვს. ის დენის დეშისა <ref name="DAS">{{cite web|url=https://dashtodc.com/about/|title=About Stacey Lauretta Dash|publisher=Stacey Dash [for] Congress|access-date=March 14, 2018|archive-date=March 14, 2018|archive-url=https://archive.today/20180314214254/https://dashtodc.com/about/|url-status=live}}</ref> და ლინდა დეშის (დაბადებით ლოპესი გ.[[2017]]) ქალიშვილია.<ref>{{cite tweet |user=staceydash |number=934427721068883968 |first=Stacey |last=Dash |title=My mother died overnight |date=November 25, 2017}}</ref> დეშს ჰყავს მამინაცვალი, სესილ ჰოლმსი, და უმცროსი ძმა, დარიენ დეში, რომელიც DME Interactive-ის პირველი საჯარო ვაჭრობაში ჩართული აფროამერიკული ვებგვერდების კომპანიის დამფუძნებელია.<ref>{{cite web |title=Darien Dash Brings Internet Technology to Urban America|url=http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052014/http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|url-status=dead|archive-date=December 22, 2017|publisher=CNN|date=September 23, 2000|type=transcript}}</ref> მისი პირველი ბიძაშვილია დემონ დეში, Roc-A-Fella Records-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი და თანადამფუძნებელი.<ref>{{cite news |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |archive-url=https://archive.today/20130123211102/http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |url-status=dead |archive-date=January 23, 2013 |title=Jay-Zs Producer on a Roll |access-date=July 17, 2006 |last=Friedman |first=Roger |date=May 16, 2002 |publisher=}}</ref> მან დაამთავრა პარამუსის საშუალო სკოლა 1985 წელს.<ref>{{Cite web |url=http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |title='Clueless' Actress Stacey Dash, who attended Paramus H.S., gets backlash for Romney support |last=Toribio |first=Elyse |website=[[NorthJersey.com]] |access-date=April 16, 2016 |date=October 10, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914211209/http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |archive-date=September 14, 2015}}</ref><ref>{{Cite news |first=Amy |last=Kuperinsky |url=https://www.nj.com/entertainment/2015/12/stacey_dash_controversy_fox_news.html |title=3 other times Stacey Dash said something controversial |work=|access-date=April 16, 2016 |date=December 8, 2015}}</ref> ==კარიერა== დეშის დებიუტი ტელევიზიაში შედგა [[1982]] წელს [[National Broadcasting Company|NBC]]-ის კრიმინალურ დრამაში Farrell: For the People, სადაც [[ვალერი ჰარპერი]] და [[ედ ო'ნილი]] მონაწილეობდნენ, თუმცა პროექტი საპილოტე ეპიზოდს არ გასცდენია.<ref> * {{cite web |last=Fraser |first=C. Gerald |url=https://www.nytimes.com/1982/10/17/arts/television-week-229181.html |title=Television week |work=The New York Times |date=October 17, 1982 |access-date=July 11, 2014}} * {{cite book |last=Terrace |first=Vincent |year=2013 |url=https://books.google.com/books?id=iHsjAwAAQBAJ&pg=PA90 |title=Encyclopedia of Television Pilots: 1937–2012 |publisher= |pages=90–91 |isbn=978-0-7864-7445-5 |access-date=July 11, 2014}}</ref> მისი პირველი შესამჩნევი გამოჩენა იყო მიშელის როლი [[1985]] წელს, სერიალში The Cosby Show. პირველი მნიშვნელოვანი სატელევიზიო როლი მან მიიღო [[1988]] წლის სერიალში TV 101, რომელიც 13 ეპიზოდის შემდეგ დაიხურა. იმავე წელს დეშმა ითამაშა თავის პირველ დიდ მხატვრულ ფილმში — რიჩარდ პრაიორის კომედიაში Moving. ამ პერიოდში მან ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი როლები ფილმებში „ფული,ფული და ფული“ და „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“. 1995 წელს მან განასახიერა „ფატალური ქალი“. სტეისი დეშისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა [[1995]] წლის თინეიჯერული კომედია „სულელი“. მან შეასრულა მთავარი გმირის, შერის, საუკეთესო მეგობრის, დიონ დევენპორტის როლი, მიუხედავად იმისა, რომ გადაღებებისას მსახიობი უკვე 28 წლის იყო. [[1996]] წელს ფილმის მიხედვით შეიქმნა ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სპინ-ოფი, სადაც დეშმა კვლავ განასახიერა დიონის პერსონაჟი. სერიალი 1996 წლიდან [[1999]] წლამდე გადიოდა ეთერში. სერიალის დასრულების შემდეგ, მან ითამაშა ფილმებში ხედი ზემოდან([[2003]]). მას ასევე ჰქონდა ეპიზოდური როლები სერიალებში „ივი“ და „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“. დეშმა შეასრულა ვანესა ვეირის როლი სერიალში The Strip, რომელიც რამდენიმე ეპიზოდის შემდეგ გაუქმდა. [[2001]] წელს დეშმა მონაწილეობა მიიღო კარლ თომასის მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის "Emotional". [[2004]] წელს მან ითამაშა კანიე უესტის კლიპში "All Falls Down". 2006 წლის აგვისტოში მსახიობმა იპოზირა ჟურნალ [[Playboy|ფლეიბოი]]-სთვის. იმავე წელს ის გამოჩნდა მარკეს ჰიუსტონის ვიდეოში "Favorite Girl" და გაუშვა თეთრეულის საკუთარი ხაზი "Letters of Marque". <ref>{{cite web |url=http://www.lettersofmarque.com/ |title=Letters of Marque |publisher=Letters of Marque |access-date=May 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330123535/http://www.lettersofmarque.com/ |archive-date=March 30, 2012}}</ref> [[2005]]-[[2008]] წლებში მან დაასრულა მუშაობა არაერთ ფილმზე, მათ შორის: „მე არასოდეს ვიქნები შენი“, „სადალაქო II“, „მოჩვენებითი დარტყმა“ და „კარგი მედდა“. [[2008]] წელს მან მონაწილეობა მიიღო რეალითი-შოუში Celebrity Circus, სადაც ვარჯიშისას ნეკნი გაიტეხა, თუმცა მაინც მიაღწია ფინალამდე და მეორე ადგილი დაიკავა. [[2011]] წელს დეშმა ითამაშა VH1-ის სერიალში „მარტოხელა ქალბატონები“,<ref>{{cite web |title=Cast Bios |url=http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516191214/http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |url-status=dead |archive-date=May 16, 2011 |publisher=VH1 |access-date=June 20, 2011}}</ref> თუმცა პირველი სეზონის შემდეგ პროექტი დატოვა ოჯახური მიზეზების გამო.<ref>{{cite web|url=http://globalgrind.com/entertainment/stacey-dash-vh1-single-ladies-exclusive |title=Stacey Dash Breaks Her Silence About "Single Ladies" (EXCLUSIVE) |publisher=Global Grind |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Jensen |first=Jeff |url=http://insidetv.ew.com/2011/08/31/stacey-dash/ |title=Stacey Dash exiting VH1's 'Single Ladies' |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies/ |title=Breaking News: Stacey Dash Reveals To Global Grind That She Is Not Returning To Single Ladies |publisher=Blog.vh1.com |access-date=May 15, 2012 |archive-date=May 30, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120530184837/http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies |url-status=dead }}</ref> [[2012]]-[[2013]] წლებში მუშაობდა საკუთარ ვებ-სერიალზე სტეისი დეში ნორმალურია.<ref>{{cite magazine|url=http://www.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|title= Quickies: Tamar's Single, Amber's Miscarriage, Stacey's 'Normal'|magazine=Electronic Urban Report|date=February 16, 2013|first=Brittney N.|last=Walker|archive-date=March 14, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180314104421/http://archive.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის 28 მაისს ტელეარხმა ფოქს ნიუსმა გამოაცხადა დეშის აყვანა კულტურული ანალიზისა და კომენტარების კონტრიბუტორად.<ref>{{cite web|url = https://www.nytimes.com/reuters/2014/05/28/arts/28reuters-usa-foxnews-dash.html?ref=reuters |title=Fox News Hires 'Clueless' Actress Stacey Dash as Contributor |date = May 28, 2014|access-date = May 28, 2014|agency = [[Reuters]]|last = Cavaliere|first = Victoria|website=[[The New York Times]] }}</ref> 2015 წლის 7 დეკემბერს გადაცემაში Outnumbered დეშმა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მისამართით გამოიყენა უხეში ფრაზა ისლამურ ტერორიზმთან დაკავშირებით, რის გამოც არხმა მას უფლებამოსილება ორი კვირით შეუჩერა.<ref>{{Cite web| url = https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html| title = Fox News suspends two commentators for profanity while criticizing Obama| last = Stelter| first = Brian| date = December 7, 2015| publisher = [[CNN]]|location=Atlanta, Georgia| access-date = February 29, 2016|archive-date=June 11, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200611010302/https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html|url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს დეშმა კრიტიკა დაიმსახურა BET Awards-ისა და შავკანიანთა ისტორიის თვის (Black History Month) გაუქმების შესახებ გაკეთებული განცხადებების გამო.<ref>*{{Cite magazine | url = http://www.people.com/article/stacey-dash-bet-response-blog-post| title = Stacey Dash Explains 'How BET Lies to Black People' in Scathing Response Amid Backlash| magazine =| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news | url = http://www.cnn.com/2016/01/21/entertainment/stacey-dash-interview-feat/index.html| title = Stacey Dash: From 'Clueless' star to Fox News pundit| publisher = CNN| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = http://www.people.com/article/the-view-hosts-slam-stacey-dash-for-bet-comments| title = The View Hosts Slam Stacey Dash for BET Comments: 'We're Not All Treated Like Americans' | magazine = People| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news| url = https://www.bbc.co.uk/news/newsbeat-35369501| title = Stacey Dash: I was right to call for Black History Month to be scrapped| last = Izundu| first = Chi Chi| publisher=[[BBC]]|access-date = February 29, 2016}}</ref> მან ეს პოზიცია [[ოსკარის 88-ე დაჯილდოება|ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე]] კამეო გამოსვლისას გაიმეორა.<ref>*{{Cite news| url = https://www.theguardian.com/film/2016/feb/29/stacey-dash-shock-oscars-appearance-race-message| title = Stacey Dash's surprise Oscars cameo lands with a dull thud| last = Lee| first = Benjamin| date = February 29, 2016| newspaper = [[The Guardian]]|location=UK| language = en-GB| issn = 0261-3077| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = https://newrepublic.com/minutes/130706/stacey-dash-wrote-blog-post-explaining-oscars-cameo-and-plugging-new-book| title = Stacey Dash wrote a blog post explaining her Oscars cameo (and plugging her new book).| last = Breger| first = Esther| date = February 29, 2016| magazine = New Republic| access-date = February 29, 2016}}</ref> [[2017]] წლის 21 იანვარს ფოქს ნიუს-მა განაცხადა, რომ მასთან კონტრაქტს აღარ განაახლებდა.<ref>{{cite news|url=https://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123034811/http://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors|url-status=live|archive-date=January 23, 2017|title=Fox declines to renew contracts for several contributors|date=January 21, 2017|work=}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/national/stacey-dash-fired-fox-news-article-1.2953529|title=Stacey Dash fired from Fox News|work=|location=New York City}}</ref> ==პოლიტიკა== 2008 წლის [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში]]ი დეშმა მხარი ბარაქ ობამას დაუჭირა.<ref>{{cite web|first=Emily| last=Strohm| url=http://www.people.com/article/stacey-dash-fox-news-republican-kanye-west- |title=Stacey Dash Opens Up About Her Fox News Gig – and That Kanye Controversy| work=| publisher = | location=New York City | date=July 11, 2014 | access-date = April 21, 2018}}</ref> თუმცა, 2012 წელს მან შეიცვალა პარტიული კუთვნილება, [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული პარტიიდან]] [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკურ პარტიაში]] გადავიდა <ref>{{cite web |first=Hollie |last=McKay| url=https://www.foxnews.com/entertainment/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney/ |title = Actress Stacey Dash hit with racially-charged attacks after endorsing Romney | publisher = | location = New York City | date = October 8, 2012| archive-date=June 4, 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160604141756/http://www.foxnews.com/entertainment/2012/10/08/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney.html | url-status=live}}</ref> და მხარდაჭერა რესპუბლიკელ კანდიდატს, [[მიტ რომნი|მიტ რომნის]] გამოუცხადა. რომნის მხარდაჭერის გამო მიღებული კრიტიკის საპასუხოდ, დეშმა განაცხადა, რომ ეს მისი პირადი აზრი იყო <ref name="shocked">{{cite news |first=Ann |last=Oldenburg |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |title=Stacey Dash 'shocked' by 'fury' over her Romney support |work=|date=October 10, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160323073446/http://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |archive-date=March 23, 2016}}</ref> და გაკვირვება გამოხატა იმ აგრესიის (ვიტრიოლის) გამო, რაც მას ინტერნეტში დაატყდა.ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატმა პ[[პოლ რაიანი|პოლ რაიანმა]] დეშს მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა. 2012 წლის არჩევნების შემდეგ დეში აქტიურად გამოხატავდა თავის პოლიტიკურ შეხედულებებს. [[2013]] წლის აპრილში მან გააკრიტიკა მუსიკოსების, [[ჯეი-ზი]]-ისა და [[ბიონსე|ბიონსეს]] მოგზაურობა [[კუბა|კუბაში]].<ref>{{cite web |first=Ali|last=Rahim|url=https://www.bet.com/article/4jinba/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonce-for-cuba-trip |title=Stacey Dash Blasts Jay-Z and Beyoncé for Cuba Trip| publisher=| location = New York City | date= November 4, 2013| archive-date=March 5, 2016 | archive-url= https://web.archive.org/web/20160305151246/http://www.bet.com/news/celebrities/2013/04/11/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonc-for-cuba-trip.html | url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს, გენდერულად სპეციფიკური საპირფარეშოების გამოყენების შესახებ დებატებისას, მან განაცხადა, რომ [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერთა]] უფლებები არღვევს მის უფლებებს.<ref>{{cite web|first=John|last=Boone|url=http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|title=Exclusive: Stacey Dash Says Transgender People Should Pee in Bushes, Claims Feminism Is Ruining Men|work=| publisher = | location = Los Angeles, California | date=June 2, 2016|access-date=June 2, 2016|archive-date=June 2, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602030139/http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|url-status=live}}</ref> დეში ასევე წერს ბლოგს საიტზე Patheos.com.<ref>{{cite web|title=Stacey Dash|url=http://www.patheos.com/blogs/staceydash/|website=[[Patheos]] |access-date=November 10, 2016}}</ref> [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] მან მხარი დაუჭირა [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპს]].<ref>{{cite news|first=Jack|last=Shepherd|title=Clueless actor Stacey Dash is running for Congress|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220524/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-date=May 24, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|work=[[The Independent]]|location=London, England|date=February 27, 2018|access-date=May 21, 2020}}</ref> [[2018]] წლის 26 თებერვალს დეშმა წარადგინა განაცხადი [[კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქი|კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქში]] კენჭისყრაზე რესპუბლიკური პარტიის სახელით.<ref>{{cite web| url=https://www.cnn.com/2018/02/26/politics/stacey-dash-files-paperwork-congressional-run/index.html| title= Actress Stacey Dash is running for Congress in California | publisher=[[CNN]]| access-date= February 26, 2016}}</ref> საარჩევნო მარათონში ჩართვისას მან განაცხადა, რომ სურდა „გაეთავისუფლებინა ხალხი პლანტაციური მენტალიტეტის ბორკილებისგან“.<ref>{{cite news|first=Rory|last=Carroll|title=Stacey Dash on being a conservative in Hollywood: 'I've been blacklisted'|url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/mar/11/stacey-dash-on-being-a-conservative-in-hollywood-ive-been-blacklisted|work=[[The Guardian]]|location=London, England|date=March 11, 2018|access-date=March 12, 2018}}</ref> თუმცა, 2018 წლის 30 მარტს დეშმა კანდიდატურა მოხსნა.<ref>{{cite web|first=Saba|last=Hamedy |title='Clueless' star Stacey Dash withdraws from congressional race|url= https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|publisher=CNN|location=Atlanta, Georgia|date=March 30, 2018|access-date=March 30, 2018|archive-date= June 22, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622145839/https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|url-status=live}}</ref> ვინაიდან მან განაცხადი ვადის ამოწურვის შემდეგ გაიტანა, მისი სახელი მაინც დარჩა საარჩევნო ბიულეტენში; მან ბოლო ადგილი დაიკავა 4,361 ხმით (ხმების 7.2%).<ref>{{cite web|title=Statement of Vote: June 5, 2018 Statewide direct primary election|url=https://elections.cdn.sos.ca.gov/sov/2018-primary/sov/2018-complete-sov.pdf|page=23|publisher=}}</ref> [[2021]] წლის 11 მარტს, დეილი მეილ-თან ინტერვიუში დეშმა განაცხადა: „ტრამპის მხარდაჭერამ მე გარკვეულ ჩარჩოებში მომაქცია, რომელსაც არ ვეკუთვნი. ის აღარ არის პრეზიდენტი. მე ვაპირებ შანსი მივცე იმ პრეზიდენტს [[ჯო ბაიდენი|ჯო ბაიდენს]], რომელიც ახლა გვყავს“.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/stacey-dash-sorry-for-her-past-trump-support-i-made-a-lot-of-mistakes|title=Stacey Dash Sorry for Her Past Trump Support: "I Made a Lot of Mistakes"|last=Parker|first=Ryan|date=March 11, 2021|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=March 11, 2021}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== ===ურთიერთობები და შვილები=== დეშს ორი შვილი ჰყავს: ვაჟი, სახელად ოსტინი, რომელიც მომღერალ კრისტოფერ უილიამსთან ურთიერთობისას შეეძინა, და ქალიშვილი ლოლა. [[1999]] წელს იგი დაქორწინდა პროდიუსერ ბრაიან ლოველზე, რომელსაც [[2000]]-იანი წლების შუა პერიოდში დაშორდა. [[2005]]-დან [[2006]] წლამდე დეში ქორწინებაში იმყოფებოდა ბრიტანელ აღმასრულებელ დირექტორთან, კომპანია Sports Logistics-ის ხელმძღვანელ ჯეიმს მეიბისთან.სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, დეშის ქალიშვილის მამა არის ან ლოველი,ან მეიბი. მსახიობ ემანუელ ქსუერებზე დეში 2007 ან 2009 წელს დაქორწინდა. მან განქორწინებაზე განაცხადი 2010 წლის იანვარში შეიტანა, რაც საბოლოოდ [[2011]] წლის სექტემბერში გაფორმდა.<ref name="abc7">{{cite news |first=Olivia |last=Allin |title=Stacey Dash of 'Clueless' Granted a Divorce from Emmanuel Xuereb |url=http://abc7.com/archive/8374123/ |work= |publisher=|location=Los Angeles, California |date=September 30, 2011 |access-date=April 30, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054056/http://abc7.com/archive/8374123/ |archive-date=March 4, 2016}}</ref> 2018 წლის 6 აპრილს, ფლორიდაში, დეში დაქორწინდა ადვოკატ ჯეფრი მარტიზე. მისი თქმით, მან მარტი ქორწილამდე ათი დღით ადრე გაიცნო. საკუთარი ორი შვილის გარდა, დეში მარტის სამი შვილის დედინაცვალი გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://people.com/tv/stacey-dash-marries-jeffrey-marty/|title=Stacey Dash Secretly Married Lawyer Jeffrey Marty 10 Days After Meeting Him: Report|last=Corinthios|first=Aurelie|magazine=|date=October 15, 2018|access-date=February 2, 2019}}</ref> [[2020]] წლის აპრილში დეშმა გამოაცხადა, რომ ის და მარტი ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite magazine|last=Fernandez|first=Alexia|date=April 30, 2020|title=Stacey Dash Reveals She Is Separating from Her Husband After 2 Years of Marriage|url=https://people.com/movies/stacey-dash-separating-husband-jeffrey-marty/|magazine=People|access-date=May 20, 2020|archive-date=June 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607162543/https://people.com/tv/stacey-dash-marries-jeffrey-marty/|url-status=live}}</ref> 2020 წლის ივნისში მან ოფიციალურად შეიტანა განცხადება განქორწინებაზე.<ref>{{cite web|url=https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/|title=Stacey Dash Files for Divorce 9 Months After Alleged Domestic Violence Incident|last=Fernandez|first=Alexia|work=|date=June 16, 2020|access-date=July 9, 2020|archive-date=June 23, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200623011342/https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/|url-status=live}}</ref> ===ტრავმა,ნარკოტიკები,იარაღები და სამართლებრივი საკითხები=== სტეისი დეში ღიად საუბრობს წარსულში გადატანილ ტრავმებზე. მან სხვადასხვა დროს გაამჟღავნა, რომ ბავშვობაში ოჯახის მეგობრის მხრიდან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი გახდა, თინეიჯერობისა და 20 წლის ასაკში კი კოკაინზე იყო დამოკიდებული.<ref name="Abuse">{{Cite news|first=Aili|last=Nahas|url=http://people.com/tv/stacey-dash-on-abuse-addiction-and-her-near-abortion/|title=Stacey Dash on Abuse, Addiction and Her Near Abortion: 'I'm Not a Victim, I've Survived'|work=|publisher=|location=New York City|date=June 1, 2016|access-date=March 1, 2018|archive-date=December 22, 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191222222723/https://people.com/tv/stacey-dash-on-abuse-addiction-and-her-near-abortion/|url-status=live}}</ref>მას ასევე ჰქონია ურთიერთობები ფიზიკურად და ემოციურად მოძალადე პარტნიორებთან.დეშის თქმით, ამ თემებზე საუბარი მისი შვილების მიმართ გულწრფელობის სურვილით არის განპირობებული, რადგან თვლის, რომ ეს მათი დაცვის საუკეთესო გზაა. მას სურს ყველამ იცოდეს, რომ ის მსხვერპლი კი არა, გადარჩენილია. დეში მხარს უჭერს იარაღის ფლობის უფლებას. იგი ამბობს, რომ იარაღმა მას სიცოცხლე შეუნარჩუნა, როდესაც ყოფილმა შეყვარებულმა მასზე იარაღის მუქარით სექსუალურად იძალადა; დეშმა შეძლო საკუთარი .22 კალიბრის რევოლვერის ამოღება და გასროლა, რამაც თავდამსხმელი შეაშინა და გააქცია.<ref>{{Cite news|first= Corinne|last=Heller|url=http://www.eonline.com/news/769381/stacey-dash-recalls-shooting-at-man-who-raped-her-having-a-gun-saved-my-life|title=Stacey Dash Recalls Shooting at Man Who Raped Her|publisher=|location=Los Angeles, California|date=June 1, 2016|access-date=March 2, 2018|archive-date=July 10, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190710153827/https://www.eonline.com/news/769381/stacey-dash-recalls-shooting-at-man-who-raped-her-having-a-gun-saved-my-life|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის 29 სექტემბერს დეში დააკავეს პასკოს ოლქში (ფლორიდა) ოჯახური ძალადობის ბრალდებით, ქმართან, ჯეფრი მარტისთან მომხდარი კამათის შემდეგ.<ref>{{cite web|first=Minyvonne|last= Burke|title='Clueless' actress Stacey Dash arrested on domestic battery charge in Florida|url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-actress-stacey-dash-arrested-domestic-battery-charge-florida-n1060396|date=September 30, 2019|access-date=September 30, 2019|publisher=NBC|archive-date=June 10, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200610190724/https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-actress-stacey-dash-arrested-domestic-battery-charge-florida-n1060396|url-status=live}}</ref> მან ბრალი არ აღიარა,<ref>{{cite web |title=Stacey Dash pleads not guilty to domestic battery charge |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/stacey-dash-pleads-not-guilty-domestic-battery-charge-n1061366 |publisher=NBC |access-date= July 8, 2020 |language=en |date=October 2, 2019|archive-date=October 3, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191003071553/https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/stacey-dash-pleads-not-guilty-domestic-battery-charge-n1061366|url-status=live}}</ref> ხოლო 3 ოქტომბერს საქმე დაიხურა თავად მარტის თხოვნით, რომელმაც განაცხადა, რომ დეში მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად დააკავეს.<ref>{{cite web |title=Stacey Dash's domestic battery case dropped days after arrest |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-star-stacey-dash-s-domestic-battery-case-dropped-days-n1062401|date=October 4, 2019|publisher=NBC |access-date=July 8, 2020 |language=en|archive-date=November 27, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127142832/https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-star-stacey-dash-s-domestic-battery-case-dropped-days-n1062401|url-status=live}}</ref> მომდევნო წელს წყვილის განქორწინება ოფიციალურად გამოცხადდა.<ref>{{cite magazine |url=https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/ |magazine=People |title=Stacey Dash Files for Divorce 9 Months After Alleged Domestic Violence Incident, Stacey Dash has filed for divorce from her husband Jeffrey Marty after two years of marriage |first=Alexia |last=Fernandez |date=June 16, 2020 |access-date=July 15, 2020}}</ref> [[2021]] წლის ოქტომბერში, The Dr. Oz Show-ში სტუმრობისას, დეშმა ისაუბრა ვიკოდინზე (Vicodin) დამოკიდებულების შესახებ და აღნიშნა, რომ უკვე ხუთი წელია, რაც ნარკოტიკებს აღარ მოიხმარს.<ref>{{Cite web|date=October 14, 2021|title=Clueless Star Actress Stacey Dash Tells Dr. Oz About Celebrating Five Years Of Sobriety And What She's Learned|url=https://detroit.cbslocal.com/2021/10/14/clueless-star-actress-stacey-dash-tells-dr-oz-about-celebrating-five-years-of-sobriety-and-what-shes-learned/|access-date=October 14, 2021|language=en-US}}</ref> ===რელიგია=== დეში აღიზარდა როგორც [[კათოლიკეები|კათოლიკე]]. 2012 და 2013 წლებში მან საჯაროდ დაადასტურა თავისი კუთვნილება ამ რელიგიური აღმსარებლობისადმი.<ref>{{Cite web|last=Sunderland|first=Mitchell|date=June 6, 2016|title=Dash of Insanity: Stacey Dash Explains the Craziest Things She's Said|url=https://www.vice.com/en/article/stacey-dash-profile-there-goes-my-social-life-from-clueless-to-conservative/|access-date=March 11, 2021|website=Vice|language=en}}</ref><ref>{{Cite tweet |last=Dash |first=Stacey |date=October 7, 2012 |user=staceydash |number=255062256059043840 |access-date=March 11, 2021 |title="@McOnya @digit_idgit lmao, no we only have a holy bible. I'm catholic. what does the black bible say?" |language=en}}</ref><ref>{{Cite tweet |last=Dash |first=Stacey |user=staceydash |date=March 13, 2013 |number=311922306656116737 |access-date=March 11, 2021 |title="@Papi_Molly he is our Pope, I am catholic - this is history." |language=en}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|1107}} * {{C-SPAN|102665}} * {{cite web|first=Alyssa|last=Sage|title='Clueless' Actress Stacey Dash Calls for Elimination of Black History Month, BET|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=January 20, 2016|access-date=March 2, 2016|url=https://variety.com/2016/tv/news/stacey-dash-black-history-month-bet-elimination-1201684232/}} ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1967]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის აფრო-ამერიკელი ქალი მსახიობები]] artt1rbzsnuiy2t3okl5g2sukqjjj3i 5351691 5351690 2026-04-05T17:18:05Z Ninikelaaa 55 178880 5351691 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სტეისი დეში | ფოტო =Stacey Dash (25514874102) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = სტეისი 2016 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = სტეისი ლორეტა დეში | დაბთარიღი = 20 იანვარი,1967 წელი | დაბადგილი =[[ბრონქსი]],[[ნიუ-იორკი]],[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი | აქტიურობის წლები =1982-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკური]] [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული]] | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ბრაიან ლოველი (დაქ.1999,გაქ.2005) ჯეიმს მეიბი (დაქ.2005,გაქ.2006) ემანუელე ქსუერები (დაქ.2007,გაქ.2011) ჯეფრი მარტი (დაქ.2018,გაქ.2020) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სტეისი ლორეტა დეში'''<ref name="tvg">{{cite magazine|url=http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/| title= Stacey Dash| magazine=|access-date= February 7, 2016|archive-date=October 1, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151001034719/http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/|url-status=dead}}</ref> (დ.[[20 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{cite web |url=https://www.distractify.com/p/stacey-dash-children |title=Stacey Dash Was Already a Mom When She Starred in 'Clueless' |first=Shannon |last=Raphael |date=March 11, 2021 |work=}}</ref><ref name="hollywood.com">{{cite web |url=http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |title=Stacey Dash |work=|archive-date=February 28, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228133301/http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bet.com/article/i9pop3/stacey-dash-s-arrest-record-lists-her-as-white |publisher=BET|title= Stacey Dash's Arrest Record Lists Her As 'White' And Reveals Her Sad Financial Situation|date= October 2, 2019|first=Moriba |last=Cummings|archive-date=October 4, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191004162951/https://www.bet.com/celebrities/news/2019/10/02/stacey-dash-arrest-record-white-sad-financial-situation.html|url-status=live}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]].ცნობილია დიონ მარი დევენპორტის როლით ფილმში „სულელი“ ([[1995]]). დაშმა ასევე ითამაშა ფილმებში მოძრაობა, ფული,ფული და ფული, „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“ და „ხედი ზემოდან“. ტელევიზიაში იგი გამოჩნდა სერიალებში „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“ „მარტოხელა ქალბატონები“ და რეალითი შოუში Celebrity Circus. ასევე მონაწილეობდა მუსიკალურ ვიდეოებში: კარლ ტომასის „Emotional“ და [[კანიე უესტი|კანიე უესტ]]-ის „All Falls Down“. ==ადრეული ცხოვრება== დეში დაიბადა [[ნიუ-იორკის შტატი|ნიუ-იორკის]] რაიონ [[ბრონქსი|ბრონქსში]]. მას [[აფრო-ამერიკელები|აფროამერიკული]] და [[მექსიკელები|მექსიკური]] ფესვები აქვს. ის დენის დეშისა <ref name="DAS">{{cite web|url=https://dashtodc.com/about/|title=About Stacey Lauretta Dash|publisher=Stacey Dash [for] Congress|access-date=March 14, 2018|archive-date=March 14, 2018|archive-url=https://archive.today/20180314214254/https://dashtodc.com/about/|url-status=live}}</ref> და ლინდა დეშის (დაბადებით ლოპესი გ.[[2017]]) ქალიშვილია.<ref>{{cite tweet |user=staceydash |number=934427721068883968 |first=Stacey |last=Dash |title=My mother died overnight |date=November 25, 2017}}</ref> დეშს ჰყავს მამინაცვალი, სესილ ჰოლმსი, და უმცროსი ძმა, დარიენ დეში, რომელიც DME Interactive-ის პირველი საჯარო ვაჭრობაში ჩართული აფროამერიკული ვებგვერდების კომპანიის დამფუძნებელია.<ref>{{cite web |title=Darien Dash Brings Internet Technology to Urban America|url=http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052014/http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|url-status=dead|archive-date=December 22, 2017|publisher=CNN|date=September 23, 2000|type=transcript}}</ref> მისი პირველი ბიძაშვილია დემონ დეში, Roc-A-Fella Records-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი და თანადამფუძნებელი.<ref>{{cite news |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |archive-url=https://archive.today/20130123211102/http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |url-status=dead |archive-date=January 23, 2013 |title=Jay-Zs Producer on a Roll |access-date=July 17, 2006 |last=Friedman |first=Roger |date=May 16, 2002 |publisher=}}</ref> მან დაამთავრა პარამუსის საშუალო სკოლა 1985 წელს.<ref>{{Cite web |url=http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |title='Clueless' Actress Stacey Dash, who attended Paramus H.S., gets backlash for Romney support |last=Toribio |first=Elyse |website=[[NorthJersey.com]] |access-date=April 16, 2016 |date=October 10, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914211209/http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |archive-date=September 14, 2015}}</ref><ref>{{Cite news |first=Amy |last=Kuperinsky |url=https://www.nj.com/entertainment/2015/12/stacey_dash_controversy_fox_news.html |title=3 other times Stacey Dash said something controversial |work=|access-date=April 16, 2016 |date=December 8, 2015}}</ref> ==კარიერა== დეშის დებიუტი ტელევიზიაში შედგა [[1982]] წელს [[National Broadcasting Company|NBC]]-ის კრიმინალურ დრამაში Farrell: For the People, სადაც [[ვალერი ჰარპერი]] და [[ედ ო'ნილი]] მონაწილეობდნენ, თუმცა პროექტი საპილოტე ეპიზოდს არ გასცდენია.<ref> * {{cite web |last=Fraser |first=C. Gerald |url=https://www.nytimes.com/1982/10/17/arts/television-week-229181.html |title=Television week |work=The New York Times |date=October 17, 1982 |access-date=July 11, 2014}} * {{cite book |last=Terrace |first=Vincent |year=2013 |url=https://books.google.com/books?id=iHsjAwAAQBAJ&pg=PA90 |title=Encyclopedia of Television Pilots: 1937–2012 |publisher= |pages=90–91 |isbn=978-0-7864-7445-5 |access-date=July 11, 2014}}</ref> მისი პირველი შესამჩნევი გამოჩენა იყო მიშელის როლი [[1985]] წელს, სერიალში The Cosby Show. პირველი მნიშვნელოვანი სატელევიზიო როლი მან მიიღო [[1988]] წლის სერიალში TV 101, რომელიც 13 ეპიზოდის შემდეგ დაიხურა. იმავე წელს დეშმა ითამაშა თავის პირველ დიდ მხატვრულ ფილმში — რიჩარდ პრაიორის კომედიაში Moving. ამ პერიოდში მან ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი როლები ფილმებში „ფული,ფული და ფული“ და „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“. 1995 წელს მან განასახიერა „ფატალური ქალი“. სტეისი დეშისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა [[1995]] წლის თინეიჯერული კომედია „სულელი“. მან შეასრულა მთავარი გმირის, შერის, საუკეთესო მეგობრის, დიონ დევენპორტის როლი, მიუხედავად იმისა, რომ გადაღებებისას მსახიობი უკვე 28 წლის იყო. [[1996]] წელს ფილმის მიხედვით შეიქმნა ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სპინ-ოფი, სადაც დეშმა კვლავ განასახიერა დიონის პერსონაჟი. სერიალი 1996 წლიდან [[1999]] წლამდე გადიოდა ეთერში. სერიალის დასრულების შემდეგ, მან ითამაშა ფილმებში ხედი ზემოდან([[2003]]). მას ასევე ჰქონდა ეპიზოდური როლები სერიალებში „ივი“ და „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“. დეშმა შეასრულა ვანესა ვეირის როლი სერიალში The Strip, რომელიც რამდენიმე ეპიზოდის შემდეგ გაუქმდა. [[2001]] წელს დეშმა მონაწილეობა მიიღო კარლ თომასის მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის "Emotional". [[2004]] წელს მან ითამაშა კანიე უესტის კლიპში "All Falls Down". 2006 წლის აგვისტოში მსახიობმა იპოზირა ჟურნალ [[Playboy|ფლეიბოი]]-სთვის. იმავე წელს ის გამოჩნდა მარკეს ჰიუსტონის ვიდეოში "Favorite Girl" და გაუშვა თეთრეულის საკუთარი ხაზი "Letters of Marque". <ref>{{cite web |url=http://www.lettersofmarque.com/ |title=Letters of Marque |publisher=Letters of Marque |access-date=May 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330123535/http://www.lettersofmarque.com/ |archive-date=March 30, 2012}}</ref> [[2005]]-[[2008]] წლებში მან დაასრულა მუშაობა არაერთ ფილმზე, მათ შორის: „მე არასოდეს ვიქნები შენი“, „სადალაქო II“, „მოჩვენებითი დარტყმა“ და „კარგი მედდა“. [[2008]] წელს მან მონაწილეობა მიიღო რეალითი-შოუში Celebrity Circus, სადაც ვარჯიშისას ნეკნი გაიტეხა, თუმცა მაინც მიაღწია ფინალამდე და მეორე ადგილი დაიკავა. [[2011]] წელს დეშმა ითამაშა VH1-ის სერიალში „მარტოხელა ქალბატონები“,<ref>{{cite web |title=Cast Bios |url=http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516191214/http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |url-status=dead |archive-date=May 16, 2011 |publisher=VH1 |access-date=June 20, 2011}}</ref> თუმცა პირველი სეზონის შემდეგ პროექტი დატოვა ოჯახური მიზეზების გამო.<ref>{{cite web|url=http://globalgrind.com/entertainment/stacey-dash-vh1-single-ladies-exclusive |title=Stacey Dash Breaks Her Silence About "Single Ladies" (EXCLUSIVE) |publisher=Global Grind |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Jensen |first=Jeff |url=http://insidetv.ew.com/2011/08/31/stacey-dash/ |title=Stacey Dash exiting VH1's 'Single Ladies' |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies/ |title=Breaking News: Stacey Dash Reveals To Global Grind That She Is Not Returning To Single Ladies |publisher=Blog.vh1.com |access-date=May 15, 2012 |archive-date=May 30, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120530184837/http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies |url-status=dead }}</ref> [[2012]]-[[2013]] წლებში მუშაობდა საკუთარ ვებ-სერიალზე სტეისი დეში ნორმალურია.<ref>{{cite magazine|url=http://www.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|title= Quickies: Tamar's Single, Amber's Miscarriage, Stacey's 'Normal'|magazine=Electronic Urban Report|date=February 16, 2013|first=Brittney N.|last=Walker|archive-date=March 14, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180314104421/http://archive.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის 28 მაისს ტელეარხმა ფოქს ნიუსმა გამოაცხადა დეშის აყვანა კულტურული ანალიზისა და კომენტარების კონტრიბუტორად.<ref>{{cite web|url = https://www.nytimes.com/reuters/2014/05/28/arts/28reuters-usa-foxnews-dash.html?ref=reuters |title=Fox News Hires 'Clueless' Actress Stacey Dash as Contributor |date = May 28, 2014|access-date = May 28, 2014|agency = [[Reuters]]|last = Cavaliere|first = Victoria|website=[[The New York Times]] }}</ref> 2015 წლის 7 დეკემბერს გადაცემაში Outnumbered დეშმა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მისამართით გამოიყენა უხეში ფრაზა ისლამურ ტერორიზმთან დაკავშირებით, რის გამოც არხმა მას უფლებამოსილება ორი კვირით შეუჩერა.<ref>{{Cite web| url = https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html| title = Fox News suspends two commentators for profanity while criticizing Obama| last = Stelter| first = Brian| date = December 7, 2015| publisher = [[CNN]]|location=Atlanta, Georgia| access-date = February 29, 2016|archive-date=June 11, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200611010302/https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html|url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს დეშმა კრიტიკა დაიმსახურა BET Awards-ისა და შავკანიანთა ისტორიის თვის (Black History Month) გაუქმების შესახებ გაკეთებული განცხადებების გამო.<ref>*{{Cite magazine | url = http://www.people.com/article/stacey-dash-bet-response-blog-post| title = Stacey Dash Explains 'How BET Lies to Black People' in Scathing Response Amid Backlash| magazine =| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news | url = http://www.cnn.com/2016/01/21/entertainment/stacey-dash-interview-feat/index.html| title = Stacey Dash: From 'Clueless' star to Fox News pundit| publisher = CNN| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = http://www.people.com/article/the-view-hosts-slam-stacey-dash-for-bet-comments| title = The View Hosts Slam Stacey Dash for BET Comments: 'We're Not All Treated Like Americans' | magazine = People| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news| url = https://www.bbc.co.uk/news/newsbeat-35369501| title = Stacey Dash: I was right to call for Black History Month to be scrapped| last = Izundu| first = Chi Chi| publisher=[[BBC]]|access-date = February 29, 2016}}</ref> მან ეს პოზიცია [[ოსკარის 88-ე დაჯილდოება|ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე]] კამეო გამოსვლისას გაიმეორა.<ref>*{{Cite news| url = https://www.theguardian.com/film/2016/feb/29/stacey-dash-shock-oscars-appearance-race-message| title = Stacey Dash's surprise Oscars cameo lands with a dull thud| last = Lee| first = Benjamin| date = February 29, 2016| newspaper = [[The Guardian]]|location=UK| language = en-GB| issn = 0261-3077| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = https://newrepublic.com/minutes/130706/stacey-dash-wrote-blog-post-explaining-oscars-cameo-and-plugging-new-book| title = Stacey Dash wrote a blog post explaining her Oscars cameo (and plugging her new book).| last = Breger| first = Esther| date = February 29, 2016| magazine = New Republic| access-date = February 29, 2016}}</ref> [[2017]] წლის 21 იანვარს ფოქს ნიუს-მა განაცხადა, რომ მასთან კონტრაქტს აღარ განაახლებდა.<ref>{{cite news|url=https://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123034811/http://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors|url-status=live|archive-date=January 23, 2017|title=Fox declines to renew contracts for several contributors|date=January 21, 2017|work=}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/national/stacey-dash-fired-fox-news-article-1.2953529|title=Stacey Dash fired from Fox News|work=|location=New York City}}</ref> ==პოლიტიკა== 2008 წლის [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში]]ი დეშმა მხარი ბარაქ ობამას დაუჭირა.<ref>{{cite web|first=Emily| last=Strohm| url=http://www.people.com/article/stacey-dash-fox-news-republican-kanye-west- |title=Stacey Dash Opens Up About Her Fox News Gig – and That Kanye Controversy| work=| publisher = | location=New York City | date=July 11, 2014 | access-date = April 21, 2018}}</ref> თუმცა, 2012 წელს მან შეიცვალა პარტიული კუთვნილება, [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული პარტიიდან]] [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკურ პარტიაში]] გადავიდა <ref>{{cite web |first=Hollie |last=McKay| url=https://www.foxnews.com/entertainment/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney/ |title = Actress Stacey Dash hit with racially-charged attacks after endorsing Romney | publisher = | location = New York City | date = October 8, 2012| archive-date=June 4, 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160604141756/http://www.foxnews.com/entertainment/2012/10/08/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney.html | url-status=live}}</ref> და მხარდაჭერა რესპუბლიკელ კანდიდატს, [[მიტ რომნი|მიტ რომნის]] გამოუცხადა. რომნის მხარდაჭერის გამო მიღებული კრიტიკის საპასუხოდ, დეშმა განაცხადა, რომ ეს მისი პირადი აზრი იყო <ref name="shocked">{{cite news |first=Ann |last=Oldenburg |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |title=Stacey Dash 'shocked' by 'fury' over her Romney support |work=|date=October 10, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160323073446/http://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |archive-date=March 23, 2016}}</ref> და გაკვირვება გამოხატა იმ აგრესიის (ვიტრიოლის) გამო, რაც მას ინტერნეტში დაატყდა.ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატმა პ[[პოლ რაიანი|პოლ რაიანმა]] დეშს მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა. 2012 წლის არჩევნების შემდეგ დეში აქტიურად გამოხატავდა თავის პოლიტიკურ შეხედულებებს. [[2013]] წლის აპრილში მან გააკრიტიკა მუსიკოსების, [[ჯეი-ზი]]-ისა და [[ბიონსე|ბიონსეს]] მოგზაურობა [[კუბა|კუბაში]].<ref>{{cite web |first=Ali|last=Rahim|url=https://www.bet.com/article/4jinba/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonce-for-cuba-trip |title=Stacey Dash Blasts Jay-Z and Beyoncé for Cuba Trip| publisher=| location = New York City | date= November 4, 2013| archive-date=March 5, 2016 | archive-url= https://web.archive.org/web/20160305151246/http://www.bet.com/news/celebrities/2013/04/11/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonc-for-cuba-trip.html | url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს, გენდერულად სპეციფიკური საპირფარეშოების გამოყენების შესახებ დებატებისას, მან განაცხადა, რომ [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერთა]] უფლებები არღვევს მის უფლებებს.<ref>{{cite web|first=John|last=Boone|url=http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|title=Exclusive: Stacey Dash Says Transgender People Should Pee in Bushes, Claims Feminism Is Ruining Men|work=| publisher = | location = Los Angeles, California | date=June 2, 2016|access-date=June 2, 2016|archive-date=June 2, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602030139/http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|url-status=live}}</ref> დეში ასევე წერს ბლოგს საიტზე Patheos.com.<ref>{{cite web|title=Stacey Dash|url=http://www.patheos.com/blogs/staceydash/|website=[[Patheos]] |access-date=November 10, 2016}}</ref> [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] მან მხარი დაუჭირა [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპს]].<ref>{{cite news|first=Jack|last=Shepherd|title=Clueless actor Stacey Dash is running for Congress|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220524/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-date=May 24, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|work=[[The Independent]]|location=London, England|date=February 27, 2018|access-date=May 21, 2020}}</ref> [[2018]] წლის 26 თებერვალს დეშმა წარადგინა განაცხადი [[კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქი|კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქში]] კენჭისყრაზე რესპუბლიკური პარტიის სახელით.<ref>{{cite web| url=https://www.cnn.com/2018/02/26/politics/stacey-dash-files-paperwork-congressional-run/index.html| title= Actress Stacey Dash is running for Congress in California | publisher=[[CNN]]| access-date= February 26, 2016}}</ref> საარჩევნო მარათონში ჩართვისას მან განაცხადა, რომ სურდა „გაეთავისუფლებინა ხალხი პლანტაციური მენტალიტეტის ბორკილებისგან“.<ref>{{cite news|first=Rory|last=Carroll|title=Stacey Dash on being a conservative in Hollywood: 'I've been blacklisted'|url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/mar/11/stacey-dash-on-being-a-conservative-in-hollywood-ive-been-blacklisted|work=[[The Guardian]]|location=London, England|date=March 11, 2018|access-date=March 12, 2018}}</ref> თუმცა, 2018 წლის 30 მარტს დეშმა კანდიდატურა მოხსნა.<ref>{{cite web|first=Saba|last=Hamedy |title='Clueless' star Stacey Dash withdraws from congressional race|url= https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|publisher=CNN|location=Atlanta, Georgia|date=March 30, 2018|access-date=March 30, 2018|archive-date= June 22, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622145839/https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|url-status=live}}</ref> ვინაიდან მან განაცხადი ვადის ამოწურვის შემდეგ გაიტანა, მისი სახელი მაინც დარჩა საარჩევნო ბიულეტენში; მან ბოლო ადგილი დაიკავა 4,361 ხმით (ხმების 7.2%).<ref>{{cite web|title=Statement of Vote: June 5, 2018 Statewide direct primary election|url=https://elections.cdn.sos.ca.gov/sov/2018-primary/sov/2018-complete-sov.pdf|page=23|publisher=}}</ref> [[2021]] წლის 11 მარტს, დეილი მეილ-თან ინტერვიუში დეშმა განაცხადა: „ტრამპის მხარდაჭერამ მე გარკვეულ ჩარჩოებში მომაქცია, რომელსაც არ ვეკუთვნი. ის აღარ არის პრეზიდენტი. მე ვაპირებ შანსი მივცე იმ პრეზიდენტს [[ჯო ბაიდენი|ჯო ბაიდენს]], რომელიც ახლა გვყავს“.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/stacey-dash-sorry-for-her-past-trump-support-i-made-a-lot-of-mistakes|title=Stacey Dash Sorry for Her Past Trump Support: "I Made a Lot of Mistakes"|last=Parker|first=Ryan|date=March 11, 2021|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=March 11, 2021}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== ===ურთიერთობები და შვილები=== დეშს ორი შვილი ჰყავს: ვაჟი, სახელად ოსტინი, რომელიც მომღერალ კრისტოფერ უილიამსთან ურთიერთობისას შეეძინა, და ქალიშვილი ლოლა. [[1999]] წელს იგი დაქორწინდა პროდიუსერ ბრაიან ლოველზე, რომელსაც [[2000]]-იანი წლების შუა პერიოდში დაშორდა. [[2005]]-დან [[2006]] წლამდე დეში ქორწინებაში იმყოფებოდა ბრიტანელ აღმასრულებელ დირექტორთან, კომპანია Sports Logistics-ის ხელმძღვანელ ჯეიმს მეიბისთან.სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, დეშის ქალიშვილის მამა არის ან ლოველი,ან მეიბი. მსახიობ ემანუელ ქსუერებზე დეში 2007 ან 2009 წელს დაქორწინდა. მან განქორწინებაზე განაცხადი 2010 წლის იანვარში შეიტანა, რაც საბოლოოდ [[2011]] წლის სექტემბერში გაფორმდა.<ref name="abc7">{{cite news |first=Olivia |last=Allin |title=Stacey Dash of 'Clueless' Granted a Divorce from Emmanuel Xuereb |url=http://abc7.com/archive/8374123/ |work= |publisher=|location=Los Angeles, California |date=September 30, 2011 |access-date=April 30, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054056/http://abc7.com/archive/8374123/ |archive-date=March 4, 2016}}</ref> 2018 წლის 6 აპრილს, ფლორიდაში, დეში დაქორწინდა ადვოკატ ჯეფრი მარტიზე. მისი თქმით, მან მარტი ქორწილამდე ათი დღით ადრე გაიცნო. საკუთარი ორი შვილის გარდა, დეში მარტის სამი შვილის დედინაცვალი გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://people.com/tv/stacey-dash-marries-jeffrey-marty/|title=Stacey Dash Secretly Married Lawyer Jeffrey Marty 10 Days After Meeting Him: Report|last=Corinthios|first=Aurelie|magazine=|date=October 15, 2018|access-date=February 2, 2019}}</ref> [[2020]] წლის აპრილში დეშმა გამოაცხადა, რომ ის და მარტი ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite magazine|last=Fernandez|first=Alexia|date=April 30, 2020|title=Stacey Dash Reveals She Is Separating from Her Husband After 2 Years of Marriage|url=https://people.com/movies/stacey-dash-separating-husband-jeffrey-marty/|magazine=People|access-date=May 20, 2020|archive-date=June 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607162543/https://people.com/tv/stacey-dash-marries-jeffrey-marty/|url-status=live}}</ref> 2020 წლის ივნისში მან ოფიციალურად შეიტანა განცხადება განქორწინებაზე.<ref>{{cite web|url=https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/|title=Stacey Dash Files for Divorce 9 Months After Alleged Domestic Violence Incident|last=Fernandez|first=Alexia|work=|date=June 16, 2020|access-date=July 9, 2020|archive-date=June 23, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200623011342/https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/|url-status=live}}</ref> ===ტრავმა,ნარკოტიკები,იარაღები და სამართლებრივი საკითხები=== სტეისი დეში ღიად საუბრობს წარსულში გადატანილ ტრავმებზე. მან სხვადასხვა დროს გაამჟღავნა, რომ ბავშვობაში ოჯახის მეგობრის მხრიდან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი გახდა, თინეიჯერობისა და 20 წლის ასაკში კი კოკაინზე იყო დამოკიდებული.<ref name="Abuse">{{Cite news|first=Aili|last=Nahas|url=http://people.com/tv/stacey-dash-on-abuse-addiction-and-her-near-abortion/|title=Stacey Dash on Abuse, Addiction and Her Near Abortion: 'I'm Not a Victim, I've Survived'|work=|publisher=|location=New York City|date=June 1, 2016|access-date=March 1, 2018|archive-date=December 22, 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191222222723/https://people.com/tv/stacey-dash-on-abuse-addiction-and-her-near-abortion/|url-status=live}}</ref>მას ასევე ჰქონია ურთიერთობები ფიზიკურად და ემოციურად მოძალადე პარტნიორებთან.დეშის თქმით, ამ თემებზე საუბარი მისი შვილების მიმართ გულწრფელობის სურვილით არის განპირობებული, რადგან თვლის, რომ ეს მათი დაცვის საუკეთესო გზაა. მას სურს ყველამ იცოდეს, რომ ის მსხვერპლი კი არა, გადარჩენილია. დეში მხარს უჭერს იარაღის ფლობის უფლებას. იგი ამბობს, რომ იარაღმა მას სიცოცხლე შეუნარჩუნა, როდესაც ყოფილმა შეყვარებულმა მასზე იარაღის მუქარით სექსუალურად იძალადა; დეშმა შეძლო საკუთარი .22 კალიბრის რევოლვერის ამოღება და გასროლა, რამაც თავდამსხმელი შეაშინა და გააქცია.<ref>{{Cite news|first= Corinne|last=Heller|url=http://www.eonline.com/news/769381/stacey-dash-recalls-shooting-at-man-who-raped-her-having-a-gun-saved-my-life|title=Stacey Dash Recalls Shooting at Man Who Raped Her|publisher=|location=Los Angeles, California|date=June 1, 2016|access-date=March 2, 2018|archive-date=July 10, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190710153827/https://www.eonline.com/news/769381/stacey-dash-recalls-shooting-at-man-who-raped-her-having-a-gun-saved-my-life|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის 29 სექტემბერს დეში დააკავეს პასკოს ოლქში (ფლორიდა) ოჯახური ძალადობის ბრალდებით, ქმართან, ჯეფრი მარტისთან მომხდარი კამათის შემდეგ.<ref>{{cite web|first=Minyvonne|last= Burke|title='Clueless' actress Stacey Dash arrested on domestic battery charge in Florida|url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-actress-stacey-dash-arrested-domestic-battery-charge-florida-n1060396|date=September 30, 2019|access-date=September 30, 2019|publisher=NBC|archive-date=June 10, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200610190724/https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-actress-stacey-dash-arrested-domestic-battery-charge-florida-n1060396|url-status=live}}</ref> მან ბრალი არ აღიარა,<ref>{{cite web |title=Stacey Dash pleads not guilty to domestic battery charge |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/stacey-dash-pleads-not-guilty-domestic-battery-charge-n1061366 |publisher=NBC |access-date= July 8, 2020 |language=en |date=October 2, 2019|archive-date=October 3, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191003071553/https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/stacey-dash-pleads-not-guilty-domestic-battery-charge-n1061366|url-status=live}}</ref> ხოლო 3 ოქტომბერს საქმე დაიხურა თავად მარტის თხოვნით, რომელმაც განაცხადა, რომ დეში მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად დააკავეს.<ref>{{cite web |title=Stacey Dash's domestic battery case dropped days after arrest |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-star-stacey-dash-s-domestic-battery-case-dropped-days-n1062401|date=October 4, 2019|publisher=NBC |access-date=July 8, 2020 |language=en|archive-date=November 27, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127142832/https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-star-stacey-dash-s-domestic-battery-case-dropped-days-n1062401|url-status=live}}</ref> მომდევნო წელს წყვილის განქორწინება ოფიციალურად გამოცხადდა.<ref>{{cite magazine |url=https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/ |magazine=People |title=Stacey Dash Files for Divorce 9 Months After Alleged Domestic Violence Incident, Stacey Dash has filed for divorce from her husband Jeffrey Marty after two years of marriage |first=Alexia |last=Fernandez |date=June 16, 2020 |access-date=July 15, 2020}}</ref> [[2021]] წლის ოქტომბერში, The Dr. Oz Show-ში სტუმრობისას, დეშმა ისაუბრა ვიკოდინზე (Vicodin) დამოკიდებულების შესახებ და აღნიშნა, რომ უკვე ხუთი წელია, რაც ნარკოტიკებს აღარ მოიხმარს.<ref>{{Cite web|date=October 14, 2021|title=Clueless Star Actress Stacey Dash Tells Dr. Oz About Celebrating Five Years Of Sobriety And What She's Learned|url=https://detroit.cbslocal.com/2021/10/14/clueless-star-actress-stacey-dash-tells-dr-oz-about-celebrating-five-years-of-sobriety-and-what-shes-learned/|access-date=October 14, 2021|language=en-US}}</ref> ===რელიგია=== დეში აღიზარდა როგორც [[კათოლიკეები|კათოლიკე]]. 2012 და 2013 წლებში მან საჯაროდ დაადასტურა თავისი კუთვნილება ამ რელიგიური აღმსარებლობისადმი.<ref>{{Cite web|last=Sunderland|first=Mitchell|date=June 6, 2016|title=Dash of Insanity: Stacey Dash Explains the Craziest Things She's Said|url=https://www.vice.com/en/article/stacey-dash-profile-there-goes-my-social-life-from-clueless-to-conservative/|access-date=March 11, 2021|website=Vice|language=en}}</ref><ref>{{Cite tweet |last=Dash |first=Stacey |date=October 7, 2012 |user=staceydash |number=255062256059043840 |access-date=March 11, 2021 |title="@McOnya @digit_idgit lmao, no we only have a holy bible. I'm catholic. what does the black bible say?" |language=en}}</ref><ref>{{Cite tweet |last=Dash |first=Stacey |user=staceydash |date=March 13, 2013 |number=311922306656116737 |access-date=March 11, 2021 |title="@Papi_Molly he is our Pope, I am catholic - this is history." |language=en}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|1107}} * {{C-SPAN|102665}} * {{cite web|first=Alyssa|last=Sage|title='Clueless' Actress Stacey Dash Calls for Elimination of Black History Month, BET|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=January 20, 2016|access-date=March 2, 2016|url=https://variety.com/2016/tv/news/stacey-dash-black-history-month-bet-elimination-1201684232/}} ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1967]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის აფრო-ამერიკელი ქალი მსახიობები]] cd83cyyl8mqs17ez569u8w23xz505l0 5351692 5351691 2026-04-05T17:18:37Z Ninikelaaa 55 178880 /* სქოლიო */ 5351692 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სტეისი დეში | ფოტო =Stacey Dash (25514874102) (cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = სტეისი 2016 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = სტეისი ლორეტა დეში | დაბთარიღი = 20 იანვარი,1967 წელი | დაბადგილი =[[ბრონქსი]],[[ნიუ-იორკი]],[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი | აქტიურობის წლები =1982-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკური]] [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული]] | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = ბრაიან ლოველი (დაქ.1999,გაქ.2005) ჯეიმს მეიბი (დაქ.2005,გაქ.2006) ემანუელე ქსუერები (დაქ.2007,გაქ.2011) ჯეფრი მარტი (დაქ.2018,გაქ.2020) | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სტეისი ლორეტა დეში'''<ref name="tvg">{{cite magazine|url=http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/| title= Stacey Dash| magazine=|access-date= February 7, 2016|archive-date=October 1, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151001034719/http://www.tvguide.com/celebrities/stacey-dash/bio/175079/|url-status=dead}}</ref> (დ.[[20 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{cite web |url=https://www.distractify.com/p/stacey-dash-children |title=Stacey Dash Was Already a Mom When She Starred in 'Clueless' |first=Shannon |last=Raphael |date=March 11, 2021 |work=}}</ref><ref name="hollywood.com">{{cite web |url=http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |title=Stacey Dash |work=|archive-date=February 28, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228133301/http://www.hollywood.com/celebrity/Stacey_Dash/187536#fullBio |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bet.com/article/i9pop3/stacey-dash-s-arrest-record-lists-her-as-white |publisher=BET|title= Stacey Dash's Arrest Record Lists Her As 'White' And Reveals Her Sad Financial Situation|date= October 2, 2019|first=Moriba |last=Cummings|archive-date=October 4, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191004162951/https://www.bet.com/celebrities/news/2019/10/02/stacey-dash-arrest-record-white-sad-financial-situation.html|url-status=live}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]].ცნობილია დიონ მარი დევენპორტის როლით ფილმში „სულელი“ ([[1995]]). დაშმა ასევე ითამაშა ფილმებში მოძრაობა, ფული,ფული და ფული, „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“ და „ხედი ზემოდან“. ტელევიზიაში იგი გამოჩნდა სერიალებში „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“ „მარტოხელა ქალბატონები“ და რეალითი შოუში Celebrity Circus. ასევე მონაწილეობდა მუსიკალურ ვიდეოებში: კარლ ტომასის „Emotional“ და [[კანიე უესტი|კანიე უესტ]]-ის „All Falls Down“. ==ადრეული ცხოვრება== დეში დაიბადა [[ნიუ-იორკის შტატი|ნიუ-იორკის]] რაიონ [[ბრონქსი|ბრონქსში]]. მას [[აფრო-ამერიკელები|აფროამერიკული]] და [[მექსიკელები|მექსიკური]] ფესვები აქვს. ის დენის დეშისა <ref name="DAS">{{cite web|url=https://dashtodc.com/about/|title=About Stacey Lauretta Dash|publisher=Stacey Dash [for] Congress|access-date=March 14, 2018|archive-date=March 14, 2018|archive-url=https://archive.today/20180314214254/https://dashtodc.com/about/|url-status=live}}</ref> და ლინდა დეშის (დაბადებით ლოპესი გ.[[2017]]) ქალიშვილია.<ref>{{cite tweet |user=staceydash |number=934427721068883968 |first=Stacey |last=Dash |title=My mother died overnight |date=November 25, 2017}}</ref> დეშს ჰყავს მამინაცვალი, სესილ ჰოლმსი, და უმცროსი ძმა, დარიენ დეში, რომელიც DME Interactive-ის პირველი საჯარო ვაჭრობაში ჩართული აფროამერიკული ვებგვერდების კომპანიის დამფუძნებელია.<ref>{{cite web |title=Darien Dash Brings Internet Technology to Urban America|url=http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052014/http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/mld.00.html|url-status=dead|archive-date=December 22, 2017|publisher=CNN|date=September 23, 2000|type=transcript}}</ref> მისი პირველი ბიძაშვილია დემონ დეში, Roc-A-Fella Records-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი და თანადამფუძნებელი.<ref>{{cite news |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |archive-url=https://archive.today/20130123211102/http://www.foxnews.com/story/0,2933,52922,00.html#3 |url-status=dead |archive-date=January 23, 2013 |title=Jay-Zs Producer on a Roll |access-date=July 17, 2006 |last=Friedman |first=Roger |date=May 16, 2002 |publisher=}}</ref> მან დაამთავრა პარამუსის საშუალო სკოლა 1985 წელს.<ref>{{Cite web |url=http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |title='Clueless' Actress Stacey Dash, who attended Paramus H.S., gets backlash for Romney support |last=Toribio |first=Elyse |website=[[NorthJersey.com]] |access-date=April 16, 2016 |date=October 10, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914211209/http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/clueless-actress-stacey-dash-who-attended-paramus-h-s-gets-backlash-for-romney-support-1.467299 |archive-date=September 14, 2015}}</ref><ref>{{Cite news |first=Amy |last=Kuperinsky |url=https://www.nj.com/entertainment/2015/12/stacey_dash_controversy_fox_news.html |title=3 other times Stacey Dash said something controversial |work=|access-date=April 16, 2016 |date=December 8, 2015}}</ref> ==კარიერა== დეშის დებიუტი ტელევიზიაში შედგა [[1982]] წელს [[National Broadcasting Company|NBC]]-ის კრიმინალურ დრამაში Farrell: For the People, სადაც [[ვალერი ჰარპერი]] და [[ედ ო'ნილი]] მონაწილეობდნენ, თუმცა პროექტი საპილოტე ეპიზოდს არ გასცდენია.<ref> * {{cite web |last=Fraser |first=C. Gerald |url=https://www.nytimes.com/1982/10/17/arts/television-week-229181.html |title=Television week |work=The New York Times |date=October 17, 1982 |access-date=July 11, 2014}} * {{cite book |last=Terrace |first=Vincent |year=2013 |url=https://books.google.com/books?id=iHsjAwAAQBAJ&pg=PA90 |title=Encyclopedia of Television Pilots: 1937–2012 |publisher= |pages=90–91 |isbn=978-0-7864-7445-5 |access-date=July 11, 2014}}</ref> მისი პირველი შესამჩნევი გამოჩენა იყო მიშელის როლი [[1985]] წელს, სერიალში The Cosby Show. პირველი მნიშვნელოვანი სატელევიზიო როლი მან მიიღო [[1988]] წლის სერიალში TV 101, რომელიც 13 ეპიზოდის შემდეგ დაიხურა. იმავე წელს დეშმა ითამაშა თავის პირველ დიდ მხატვრულ ფილმში — რიჩარდ პრაიორის კომედიაში Moving. ამ პერიოდში მან ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი როლები ფილმებში „ფული,ფული და ფული“ და „ადამიანი აღორძინების ხანიდან“. 1995 წელს მან განასახიერა „ფატალური ქალი“. სტეისი დეშისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა [[1995]] წლის თინეიჯერული კომედია „სულელი“. მან შეასრულა მთავარი გმირის, შერის, საუკეთესო მეგობრის, დიონ დევენპორტის როლი, მიუხედავად იმისა, რომ გადაღებებისას მსახიობი უკვე 28 წლის იყო. [[1996]] წელს ფილმის მიხედვით შეიქმნა ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სპინ-ოფი, სადაც დეშმა კვლავ განასახიერა დიონის პერსონაჟი. სერიალი 1996 წლიდან [[1999]] წლამდე გადიოდა ეთერში. სერიალის დასრულების შემდეგ, მან ითამაშა ფილმებში ხედი ზემოდან([[2003]]). მას ასევე ჰქონდა ეპიზოდური როლები სერიალებში „ივი“ და „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“. დეშმა შეასრულა ვანესა ვეირის როლი სერიალში The Strip, რომელიც რამდენიმე ეპიზოდის შემდეგ გაუქმდა. [[2001]] წელს დეშმა მონაწილეობა მიიღო კარლ თომასის მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის "Emotional". [[2004]] წელს მან ითამაშა კანიე უესტის კლიპში "All Falls Down". 2006 წლის აგვისტოში მსახიობმა იპოზირა ჟურნალ [[Playboy|ფლეიბოი]]-სთვის. იმავე წელს ის გამოჩნდა მარკეს ჰიუსტონის ვიდეოში "Favorite Girl" და გაუშვა თეთრეულის საკუთარი ხაზი "Letters of Marque". <ref>{{cite web |url=http://www.lettersofmarque.com/ |title=Letters of Marque |publisher=Letters of Marque |access-date=May 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330123535/http://www.lettersofmarque.com/ |archive-date=March 30, 2012}}</ref> [[2005]]-[[2008]] წლებში მან დაასრულა მუშაობა არაერთ ფილმზე, მათ შორის: „მე არასოდეს ვიქნები შენი“, „სადალაქო II“, „მოჩვენებითი დარტყმა“ და „კარგი მედდა“. [[2008]] წელს მან მონაწილეობა მიიღო რეალითი-შოუში Celebrity Circus, სადაც ვარჯიშისას ნეკნი გაიტეხა, თუმცა მაინც მიაღწია ფინალამდე და მეორე ადგილი დაიკავა. [[2011]] წელს დეშმა ითამაშა VH1-ის სერიალში „მარტოხელა ქალბატონები“,<ref>{{cite web |title=Cast Bios |url=http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516191214/http://www.vh1.com/shows/single_ladies/cast.jhtml |url-status=dead |archive-date=May 16, 2011 |publisher=VH1 |access-date=June 20, 2011}}</ref> თუმცა პირველი სეზონის შემდეგ პროექტი დატოვა ოჯახური მიზეზების გამო.<ref>{{cite web|url=http://globalgrind.com/entertainment/stacey-dash-vh1-single-ladies-exclusive |title=Stacey Dash Breaks Her Silence About "Single Ladies" (EXCLUSIVE) |publisher=Global Grind |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Jensen |first=Jeff |url=http://insidetv.ew.com/2011/08/31/stacey-dash/ |title=Stacey Dash exiting VH1's 'Single Ladies' |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=August 31, 2011 |access-date=May 15, 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies/ |title=Breaking News: Stacey Dash Reveals To Global Grind That She Is Not Returning To Single Ladies |publisher=Blog.vh1.com |access-date=May 15, 2012 |archive-date=May 30, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120530184837/http://blog.vh1.com/2011-08-31/stacey-dash-is-leaving-single-ladies |url-status=dead }}</ref> [[2012]]-[[2013]] წლებში მუშაობდა საკუთარ ვებ-სერიალზე სტეისი დეში ნორმალურია.<ref>{{cite magazine|url=http://www.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|title= Quickies: Tamar's Single, Amber's Miscarriage, Stacey's 'Normal'|magazine=Electronic Urban Report|date=February 16, 2013|first=Brittney N.|last=Walker|archive-date=March 14, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180314104421/http://archive.eurweb.com/2013/02/quickies-tamars-single-ambers-miscarriage-stacy-dash-is-normal/|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის 28 მაისს ტელეარხმა ფოქს ნიუსმა გამოაცხადა დეშის აყვანა კულტურული ანალიზისა და კომენტარების კონტრიბუტორად.<ref>{{cite web|url = https://www.nytimes.com/reuters/2014/05/28/arts/28reuters-usa-foxnews-dash.html?ref=reuters |title=Fox News Hires 'Clueless' Actress Stacey Dash as Contributor |date = May 28, 2014|access-date = May 28, 2014|agency = [[Reuters]]|last = Cavaliere|first = Victoria|website=[[The New York Times]] }}</ref> 2015 წლის 7 დეკემბერს გადაცემაში Outnumbered დეშმა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მისამართით გამოიყენა უხეში ფრაზა ისლამურ ტერორიზმთან დაკავშირებით, რის გამოც არხმა მას უფლებამოსილება ორი კვირით შეუჩერა.<ref>{{Cite web| url = https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html| title = Fox News suspends two commentators for profanity while criticizing Obama| last = Stelter| first = Brian| date = December 7, 2015| publisher = [[CNN]]|location=Atlanta, Georgia| access-date = February 29, 2016|archive-date=June 11, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200611010302/https://money.cnn.com/2015/12/07/media/fox-profanities-against-obama/index.html|url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს დეშმა კრიტიკა დაიმსახურა BET Awards-ისა და შავკანიანთა ისტორიის თვის (Black History Month) გაუქმების შესახებ გაკეთებული განცხადებების გამო.<ref>*{{Cite magazine | url = http://www.people.com/article/stacey-dash-bet-response-blog-post| title = Stacey Dash Explains 'How BET Lies to Black People' in Scathing Response Amid Backlash| magazine =| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news | url = http://www.cnn.com/2016/01/21/entertainment/stacey-dash-interview-feat/index.html| title = Stacey Dash: From 'Clueless' star to Fox News pundit| publisher = CNN| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = http://www.people.com/article/the-view-hosts-slam-stacey-dash-for-bet-comments| title = The View Hosts Slam Stacey Dash for BET Comments: 'We're Not All Treated Like Americans' | magazine = People| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite news| url = https://www.bbc.co.uk/news/newsbeat-35369501| title = Stacey Dash: I was right to call for Black History Month to be scrapped| last = Izundu| first = Chi Chi| publisher=[[BBC]]|access-date = February 29, 2016}}</ref> მან ეს პოზიცია [[ოსკარის 88-ე დაჯილდოება|ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე]] კამეო გამოსვლისას გაიმეორა.<ref>*{{Cite news| url = https://www.theguardian.com/film/2016/feb/29/stacey-dash-shock-oscars-appearance-race-message| title = Stacey Dash's surprise Oscars cameo lands with a dull thud| last = Lee| first = Benjamin| date = February 29, 2016| newspaper = [[The Guardian]]|location=UK| language = en-GB| issn = 0261-3077| access-date = February 29, 2016}} * {{Cite magazine| url = https://newrepublic.com/minutes/130706/stacey-dash-wrote-blog-post-explaining-oscars-cameo-and-plugging-new-book| title = Stacey Dash wrote a blog post explaining her Oscars cameo (and plugging her new book).| last = Breger| first = Esther| date = February 29, 2016| magazine = New Republic| access-date = February 29, 2016}}</ref> [[2017]] წლის 21 იანვარს ფოქს ნიუს-მა განაცხადა, რომ მასთან კონტრაქტს აღარ განაახლებდა.<ref>{{cite news|url=https://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123034811/http://thehill.com/homenews/media/315480-fox-declines-to-renew-contracts-for-several-contributors|url-status=live|archive-date=January 23, 2017|title=Fox declines to renew contracts for several contributors|date=January 21, 2017|work=}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/national/stacey-dash-fired-fox-news-article-1.2953529|title=Stacey Dash fired from Fox News|work=|location=New York City}}</ref> ==პოლიტიკა== 2008 წლის [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში]]ი დეშმა მხარი ბარაქ ობამას დაუჭირა.<ref>{{cite web|first=Emily| last=Strohm| url=http://www.people.com/article/stacey-dash-fox-news-republican-kanye-west- |title=Stacey Dash Opens Up About Her Fox News Gig – and That Kanye Controversy| work=| publisher = | location=New York City | date=July 11, 2014 | access-date = April 21, 2018}}</ref> თუმცა, 2012 წელს მან შეიცვალა პარტიული კუთვნილება, [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული პარტიიდან]] [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკურ პარტიაში]] გადავიდა <ref>{{cite web |first=Hollie |last=McKay| url=https://www.foxnews.com/entertainment/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney/ |title = Actress Stacey Dash hit with racially-charged attacks after endorsing Romney | publisher = | location = New York City | date = October 8, 2012| archive-date=June 4, 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160604141756/http://www.foxnews.com/entertainment/2012/10/08/actress-stacey-dash-hit-with-racially-charged-attacks-after-endorsing-romney.html | url-status=live}}</ref> და მხარდაჭერა რესპუბლიკელ კანდიდატს, [[მიტ რომნი|მიტ რომნის]] გამოუცხადა. რომნის მხარდაჭერის გამო მიღებული კრიტიკის საპასუხოდ, დეშმა განაცხადა, რომ ეს მისი პირადი აზრი იყო <ref name="shocked">{{cite news |first=Ann |last=Oldenburg |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |title=Stacey Dash 'shocked' by 'fury' over her Romney support |work=|date=October 10, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160323073446/http://www.usatoday.com/story/entertainment/2012/10/10/clueless-stacey-dash-shocked-by-romney-support-fury/1624013/ |archive-date=March 23, 2016}}</ref> და გაკვირვება გამოხატა იმ აგრესიის (ვიტრიოლის) გამო, რაც მას ინტერნეტში დაატყდა.ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატმა პ[[პოლ რაიანი|პოლ რაიანმა]] დეშს მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა. 2012 წლის არჩევნების შემდეგ დეში აქტიურად გამოხატავდა თავის პოლიტიკურ შეხედულებებს. [[2013]] წლის აპრილში მან გააკრიტიკა მუსიკოსების, [[ჯეი-ზი]]-ისა და [[ბიონსე|ბიონსეს]] მოგზაურობა [[კუბა|კუბაში]].<ref>{{cite web |first=Ali|last=Rahim|url=https://www.bet.com/article/4jinba/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonce-for-cuba-trip |title=Stacey Dash Blasts Jay-Z and Beyoncé for Cuba Trip| publisher=| location = New York City | date= November 4, 2013| archive-date=March 5, 2016 | archive-url= https://web.archive.org/web/20160305151246/http://www.bet.com/news/celebrities/2013/04/11/stacey-dash-blasts-jay-z-and-beyonc-for-cuba-trip.html | url-status=live}}</ref> [[2016]] წელს, გენდერულად სპეციფიკური საპირფარეშოების გამოყენების შესახებ დებატებისას, მან განაცხადა, რომ [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერთა]] უფლებები არღვევს მის უფლებებს.<ref>{{cite web|first=John|last=Boone|url=http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|title=Exclusive: Stacey Dash Says Transgender People Should Pee in Bushes, Claims Feminism Is Ruining Men|work=| publisher = | location = Los Angeles, California | date=June 2, 2016|access-date=June 2, 2016|archive-date=June 2, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602030139/http://www.etonline.com/news/190051_exclusive_stacey_dash_says_transgender_people_should_pee_in_bushes/|url-status=live}}</ref> დეში ასევე წერს ბლოგს საიტზე Patheos.com.<ref>{{cite web|title=Stacey Dash|url=http://www.patheos.com/blogs/staceydash/|website=[[Patheos]] |access-date=November 10, 2016}}</ref> [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] მან მხარი დაუჭირა [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპს]].<ref>{{cite news|first=Jack|last=Shepherd|title=Clueless actor Stacey Dash is running for Congress|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220524/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/stacey-dash-congress-clueless-california-donald-trump-a8230381.html |archive-date=May 24, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|work=[[The Independent]]|location=London, England|date=February 27, 2018|access-date=May 21, 2020}}</ref> [[2018]] წლის 26 თებერვალს დეშმა წარადგინა განაცხადი [[კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქი|კალიფორნიის 44-ე კონგრესის საარჩევნო ოლქში]] კენჭისყრაზე რესპუბლიკური პარტიის სახელით.<ref>{{cite web| url=https://www.cnn.com/2018/02/26/politics/stacey-dash-files-paperwork-congressional-run/index.html| title= Actress Stacey Dash is running for Congress in California | publisher=[[CNN]]| access-date= February 26, 2016}}</ref> საარჩევნო მარათონში ჩართვისას მან განაცხადა, რომ სურდა „გაეთავისუფლებინა ხალხი პლანტაციური მენტალიტეტის ბორკილებისგან“.<ref>{{cite news|first=Rory|last=Carroll|title=Stacey Dash on being a conservative in Hollywood: 'I've been blacklisted'|url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/mar/11/stacey-dash-on-being-a-conservative-in-hollywood-ive-been-blacklisted|work=[[The Guardian]]|location=London, England|date=March 11, 2018|access-date=March 12, 2018}}</ref> თუმცა, 2018 წლის 30 მარტს დეშმა კანდიდატურა მოხსნა.<ref>{{cite web|first=Saba|last=Hamedy |title='Clueless' star Stacey Dash withdraws from congressional race|url= https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|publisher=CNN|location=Atlanta, Georgia|date=March 30, 2018|access-date=March 30, 2018|archive-date= June 22, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622145839/https://www.cnn.com/2018/03/30/politics/stacey-dash-withdraws-congressional-race/index.html|url-status=live}}</ref> ვინაიდან მან განაცხადი ვადის ამოწურვის შემდეგ გაიტანა, მისი სახელი მაინც დარჩა საარჩევნო ბიულეტენში; მან ბოლო ადგილი დაიკავა 4,361 ხმით (ხმების 7.2%).<ref>{{cite web|title=Statement of Vote: June 5, 2018 Statewide direct primary election|url=https://elections.cdn.sos.ca.gov/sov/2018-primary/sov/2018-complete-sov.pdf|page=23|publisher=}}</ref> [[2021]] წლის 11 მარტს, დეილი მეილ-თან ინტერვიუში დეშმა განაცხადა: „ტრამპის მხარდაჭერამ მე გარკვეულ ჩარჩოებში მომაქცია, რომელსაც არ ვეკუთვნი. ის აღარ არის პრეზიდენტი. მე ვაპირებ შანსი მივცე იმ პრეზიდენტს [[ჯო ბაიდენი|ჯო ბაიდენს]], რომელიც ახლა გვყავს“.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/stacey-dash-sorry-for-her-past-trump-support-i-made-a-lot-of-mistakes|title=Stacey Dash Sorry for Her Past Trump Support: "I Made a Lot of Mistakes"|last=Parker|first=Ryan|date=March 11, 2021|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=March 11, 2021}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== ===ურთიერთობები და შვილები=== დეშს ორი შვილი ჰყავს: ვაჟი, სახელად ოსტინი, რომელიც მომღერალ კრისტოფერ უილიამსთან ურთიერთობისას შეეძინა, და ქალიშვილი ლოლა. [[1999]] წელს იგი დაქორწინდა პროდიუსერ ბრაიან ლოველზე, რომელსაც [[2000]]-იანი წლების შუა პერიოდში დაშორდა. [[2005]]-დან [[2006]] წლამდე დეში ქორწინებაში იმყოფებოდა ბრიტანელ აღმასრულებელ დირექტორთან, კომპანია Sports Logistics-ის ხელმძღვანელ ჯეიმს მეიბისთან.სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, დეშის ქალიშვილის მამა არის ან ლოველი,ან მეიბი. მსახიობ ემანუელ ქსუერებზე დეში 2007 ან 2009 წელს დაქორწინდა. მან განქორწინებაზე განაცხადი 2010 წლის იანვარში შეიტანა, რაც საბოლოოდ [[2011]] წლის სექტემბერში გაფორმდა.<ref name="abc7">{{cite news |first=Olivia |last=Allin |title=Stacey Dash of 'Clueless' Granted a Divorce from Emmanuel Xuereb |url=http://abc7.com/archive/8374123/ |work= |publisher=|location=Los Angeles, California |date=September 30, 2011 |access-date=April 30, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054056/http://abc7.com/archive/8374123/ |archive-date=March 4, 2016}}</ref> 2018 წლის 6 აპრილს, ფლორიდაში, დეში დაქორწინდა ადვოკატ ჯეფრი მარტიზე. მისი თქმით, მან მარტი ქორწილამდე ათი დღით ადრე გაიცნო. საკუთარი ორი შვილის გარდა, დეში მარტის სამი შვილის დედინაცვალი გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://people.com/tv/stacey-dash-marries-jeffrey-marty/|title=Stacey Dash Secretly Married Lawyer Jeffrey Marty 10 Days After Meeting Him: Report|last=Corinthios|first=Aurelie|magazine=|date=October 15, 2018|access-date=February 2, 2019}}</ref> [[2020]] წლის აპრილში დეშმა გამოაცხადა, რომ ის და მარტი ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite magazine|last=Fernandez|first=Alexia|date=April 30, 2020|title=Stacey Dash Reveals She Is Separating from Her Husband After 2 Years of Marriage|url=https://people.com/movies/stacey-dash-separating-husband-jeffrey-marty/|magazine=People|access-date=May 20, 2020|archive-date=June 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607162543/https://people.com/tv/stacey-dash-marries-jeffrey-marty/|url-status=live}}</ref> 2020 წლის ივნისში მან ოფიციალურად შეიტანა განცხადება განქორწინებაზე.<ref>{{cite web|url=https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/|title=Stacey Dash Files for Divorce 9 Months After Alleged Domestic Violence Incident|last=Fernandez|first=Alexia|work=|date=June 16, 2020|access-date=July 9, 2020|archive-date=June 23, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200623011342/https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/|url-status=live}}</ref> ===ტრავმა,ნარკოტიკები,იარაღები და სამართლებრივი საკითხები=== სტეისი დეში ღიად საუბრობს წარსულში გადატანილ ტრავმებზე. მან სხვადასხვა დროს გაამჟღავნა, რომ ბავშვობაში ოჯახის მეგობრის მხრიდან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი გახდა, თინეიჯერობისა და 20 წლის ასაკში კი კოკაინზე იყო დამოკიდებული.<ref name="Abuse">{{Cite news|first=Aili|last=Nahas|url=http://people.com/tv/stacey-dash-on-abuse-addiction-and-her-near-abortion/|title=Stacey Dash on Abuse, Addiction and Her Near Abortion: 'I'm Not a Victim, I've Survived'|work=|publisher=|location=New York City|date=June 1, 2016|access-date=March 1, 2018|archive-date=December 22, 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191222222723/https://people.com/tv/stacey-dash-on-abuse-addiction-and-her-near-abortion/|url-status=live}}</ref>მას ასევე ჰქონია ურთიერთობები ფიზიკურად და ემოციურად მოძალადე პარტნიორებთან.დეშის თქმით, ამ თემებზე საუბარი მისი შვილების მიმართ გულწრფელობის სურვილით არის განპირობებული, რადგან თვლის, რომ ეს მათი დაცვის საუკეთესო გზაა. მას სურს ყველამ იცოდეს, რომ ის მსხვერპლი კი არა, გადარჩენილია. დეში მხარს უჭერს იარაღის ფლობის უფლებას. იგი ამბობს, რომ იარაღმა მას სიცოცხლე შეუნარჩუნა, როდესაც ყოფილმა შეყვარებულმა მასზე იარაღის მუქარით სექსუალურად იძალადა; დეშმა შეძლო საკუთარი .22 კალიბრის რევოლვერის ამოღება და გასროლა, რამაც თავდამსხმელი შეაშინა და გააქცია.<ref>{{Cite news|first= Corinne|last=Heller|url=http://www.eonline.com/news/769381/stacey-dash-recalls-shooting-at-man-who-raped-her-having-a-gun-saved-my-life|title=Stacey Dash Recalls Shooting at Man Who Raped Her|publisher=|location=Los Angeles, California|date=June 1, 2016|access-date=March 2, 2018|archive-date=July 10, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190710153827/https://www.eonline.com/news/769381/stacey-dash-recalls-shooting-at-man-who-raped-her-having-a-gun-saved-my-life|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის 29 სექტემბერს დეში დააკავეს პასკოს ოლქში (ფლორიდა) ოჯახური ძალადობის ბრალდებით, ქმართან, ჯეფრი მარტისთან მომხდარი კამათის შემდეგ.<ref>{{cite web|first=Minyvonne|last= Burke|title='Clueless' actress Stacey Dash arrested on domestic battery charge in Florida|url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-actress-stacey-dash-arrested-domestic-battery-charge-florida-n1060396|date=September 30, 2019|access-date=September 30, 2019|publisher=NBC|archive-date=June 10, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200610190724/https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-actress-stacey-dash-arrested-domestic-battery-charge-florida-n1060396|url-status=live}}</ref> მან ბრალი არ აღიარა,<ref>{{cite web |title=Stacey Dash pleads not guilty to domestic battery charge |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/stacey-dash-pleads-not-guilty-domestic-battery-charge-n1061366 |publisher=NBC |access-date= July 8, 2020 |language=en |date=October 2, 2019|archive-date=October 3, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191003071553/https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/stacey-dash-pleads-not-guilty-domestic-battery-charge-n1061366|url-status=live}}</ref> ხოლო 3 ოქტომბერს საქმე დაიხურა თავად მარტის თხოვნით, რომელმაც განაცხადა, რომ დეში მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად დააკავეს.<ref>{{cite web |title=Stacey Dash's domestic battery case dropped days after arrest |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-star-stacey-dash-s-domestic-battery-case-dropped-days-n1062401|date=October 4, 2019|publisher=NBC |access-date=July 8, 2020 |language=en|archive-date=November 27, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127142832/https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/clueless-star-stacey-dash-s-domestic-battery-case-dropped-days-n1062401|url-status=live}}</ref> მომდევნო წელს წყვილის განქორწინება ოფიციალურად გამოცხადდა.<ref>{{cite magazine |url=https://people.com/movies/stacey-dash-files-for-divorce/ |magazine=People |title=Stacey Dash Files for Divorce 9 Months After Alleged Domestic Violence Incident, Stacey Dash has filed for divorce from her husband Jeffrey Marty after two years of marriage |first=Alexia |last=Fernandez |date=June 16, 2020 |access-date=July 15, 2020}}</ref> [[2021]] წლის ოქტომბერში, The Dr. Oz Show-ში სტუმრობისას, დეშმა ისაუბრა ვიკოდინზე (Vicodin) დამოკიდებულების შესახებ და აღნიშნა, რომ უკვე ხუთი წელია, რაც ნარკოტიკებს აღარ მოიხმარს.<ref>{{Cite web|date=October 14, 2021|title=Clueless Star Actress Stacey Dash Tells Dr. Oz About Celebrating Five Years Of Sobriety And What She's Learned|url=https://detroit.cbslocal.com/2021/10/14/clueless-star-actress-stacey-dash-tells-dr-oz-about-celebrating-five-years-of-sobriety-and-what-shes-learned/|access-date=October 14, 2021|language=en-US}}</ref> ===რელიგია=== დეში აღიზარდა როგორც [[კათოლიკეები|კათოლიკე]]. 2012 და 2013 წლებში მან საჯაროდ დაადასტურა თავისი კუთვნილება ამ რელიგიური აღმსარებლობისადმი.<ref>{{Cite web|last=Sunderland|first=Mitchell|date=June 6, 2016|title=Dash of Insanity: Stacey Dash Explains the Craziest Things She's Said|url=https://www.vice.com/en/article/stacey-dash-profile-there-goes-my-social-life-from-clueless-to-conservative/|access-date=March 11, 2021|website=Vice|language=en}}</ref><ref>{{Cite tweet |last=Dash |first=Stacey |date=October 7, 2012 |user=staceydash |number=255062256059043840 |access-date=March 11, 2021 |title="@McOnya @digit_idgit lmao, no we only have a holy bible. I'm catholic. what does the black bible say?" |language=en}}</ref><ref>{{Cite tweet |last=Dash |first=Stacey |user=staceydash |date=March 13, 2013 |number=311922306656116737 |access-date=March 11, 2021 |title="@Papi_Molly he is our Pope, I am catholic - this is history." |language=en}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|1107}} * {{C-SPAN|102665}} * {{cite web|first=Alyssa|last=Sage|title='Clueless' Actress Stacey Dash Calls for Elimination of Black History Month, BET|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=January 20, 2016|access-date=March 2, 2016|url=https://variety.com/2016/tv/news/stacey-dash-black-history-month-bet-elimination-1201684232/}} ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:დეში სტეისი}} <references /> [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1967]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის აფრო-ამერიკელი ქალი მსახიობები]] e38xcyc3x2uihkzsmsxjtvdp2xazhir 0 879553 5351765 5351428 2026-04-05T19:04:45Z Anuki-QR 175178 5351765 wikitext text/x-wiki '''ჯონათან პირს დეივისი''' — (დ. 28 თებერვალი, 2000),<ref>{{cite web|url=https://www.seventeen.com/celebrity/movies-tv/a32212935/cast-of-outer-banks-ages/|title=How Old is the Cast of "Outer Banks" – Outer Banks Actors Ages|date=April 21, 2020|first=Tamara|last=Fuentes|work=[[Seventeen (American magazine)|Seventeen]]|access-date=May 25, 2020}}</ref> ასევე ცნობილი უბრალოდ როგორც ჯ.დ. ან ჯდ, ამერიკელი მსახიობი. იგი თამაშობს პოუპ ჰეივარდის როლს [[Netflix]]-ის დრამატულ სერიალში „აუთერ ბენქსი”.<ref>{{Cite web|title=Pope is played by Jonathan Daviss|url=https://www.popbuzz.com/tv-film/features/outer-banks-cast/pope-jonathan-daviss/|access-date=2020-08-25|website=PopBuzz|language=en|archive-date=April 9, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230409231352/https://www.popbuzz.com/tv-film/features/outer-banks-cast/pope-jonathan-daviss/|url-status=dead}}</ref> [[ფაილი:Jonathan Daviss Titans 2021 (cropped).png|მინი|მარჯვნივ|ჯონათან დეივისი]] ==ადრეული ცხოვრება== დევისი გაიზარდა კონროეში, [[ტეხასი]] და სწავლობდა კონროეს საშუალო [[სკოლა]]ში, სადაც თამაშობდა ფეხბურთს და მონაწილეობდა სასაუბრო და დებატების კლუბში. ჰყავს უმცროსი და. საშუალო სკოლის შემდეგ,დედამისმა გაყიდა სახლი და ისინი გადავიდნენ [[კალიფორნია]]ში, რათა მას შეეძლო სამსახიობო კარიერის გაგრძელება.<ref>{{cite tweet |last=Daviss |first=Jonathan |author-link=Jonathan Daviss |user=JDaviss28 |number=1258119663944269826 |date=May 6, 2020 |title=If you were wondering, yes I did grow up in Texas this is me in Highschool @ConroeHigh https://t.co/PpzrjWlBO7 |language=en |access-date=August 22, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210805020833/https://twitter.com/JDaviss28/status/1258119663944269826 |archive-date=August 5, 2021 |url-status=live}}</ref> ==კარიერა== [[2026]] წლის მარტში ხელი მოაწერა წარმომადგენლობით [[ხელშეკრულება]]ს CAA-სთან.<ref>{{Cite web |last=Jr |first=Mike Fleming |date=2026-03-30 |title=CAA Signs ‘Outer Banks’ Jonathan Daviss, Next Up As Young Snoop Dogg In Universal Biopic |url=https://deadline.com/2026/03/outer-banks-jonathan-daviss-caa-sign-snoop-dogg-uni-biopic-1236769023/ |access-date=2026-03-30 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> {{DEFAULTSORT:დეივისი, ჯონათანი}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2000]] [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:მსახიობები]] kzcb1pyinyzt775mrirfpbik7rovlll 0 879570 5351918 5351474 2026-04-06T01:45:44Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5351918 wikitext text/x-wiki '''გრენკეს საჭადრაკო ფესტივალი''' ({{lang|de|Grenke Chess Festival}}) — ყოველწლიური საჭადრაკო ტურნირი, რომელიც იმართება გერმანიის ქალაქებში, [[კარლსრუე|კარლსრუესა]] და [[ბადენ-ბადენი|ბადენ-ბადენში]]. ტურნირის სპონსორია კომპანია [[Grenke|Grenke AG]].<ref>{{cite web|last=Fischer|first=Johannes|title=Arkadij Naiditsch wins Grenke Chess Classic|url=http://en.chessbase.com/post/arkadij-naiditsch-wins-grenke-chess-classic|publisher=ChessBase|access-date=22 March 2016|date=2014-09-15}}</ref> '''გრენკეს საჭადრაკო კლასიკა''' ({{lang|en|Grenke Chess Classic}}) იყო დახურული (წრიული) ტურნირი, რომელიც პირველად 2013 წელს ჩატარდა და მასში მსოფლიოს მრავალი წამყვანი [[დიდოსტატი (ჭადრაკი)|დიდოსტატი]] მონაწილეობდა. 2016 წლიდან პარალელურად იმართება ღია ტურნირი, რომლის გამარჯვებულიც მომდევნო წლის „კლასიკის“ ტურნირის საგზურს მოიპოვებს.<ref>{{Cite web |last=Goran |date=2017-04-13 |title=GRENKE Chess Classic 2017 – Chessdom |url=https://www.chessdom.com/grenke-chess-classic-2017/ |access-date=2025-04-11 |language=en-US}}</ref> 2020 წელს ფესტივალი [[COVID-19-ის პანდემია|COVID-19-ის პანდემიის]] გამო გაუქმდა.<ref name=":1">{{Cite web |date=2020-03-14 |title=GRENKE Chess Open 2020 is cancelled |url=https://en.chessbase.com/post/grenke-chess-open-2020-cancelled |access-date=2025-04-11 |website=ChessBase |language=en}}</ref> ხუთწლიანი პაუზის შემდეგ, ფესტივალი 2024 წელს განახლდა, სადაც „კლასიკის“ ტურნირი ახალი, [[სწრაფი ჭადრაკი|სწრაფი ჭადრაკის]] დროის კონტროლით (45+10) ჩატარდა.<ref name=":0" /> 2025 წელს „კლასიკის“ ტურნირის გამართვა შეწყდა და გამოცხადდა ახალი პროექტი — '''გრენკეს ღია საჭადრაკო ტურინირი თავისუფალი სტილით''' ({{lang|en|Grenke Freestyle Chess Open}}), რომელიც [[Freestyle Chess Grand Slam Tour]]-თან თანამშრომლობით ტარდება.<ref>{{Cite web |date=2025-02-13 |title=Cooperation Freestyle Chess and grenke Chess Open |url=https://en.chessbase.com/post/cooperation-freestyle-chess-and-grenke-chess-open |access-date=2025-04-11 |website=ChessBase |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Grenke Freestyle Chess Open and Grenke Chess Open 2025 |date=2025-02-14 |url=https://www.freestyle-chess.com/news/grenke-freestyle-chess-open-and-grenke-chess-open-2025-press-release/ |access-date=2025-04-11 |website=Freestyle Chess |language=en-us }}</ref> == გამარჯვებულები == :{| class="wikitable" style="text-align: center;" ! # !! წელი !! კლასიკა ! ღია ! ფრისტაილი (ღია ტურნირი) |- | 1 || 2013 || {{დროშა|ინდოეთი}} [[ვიშვანათან ანანდი]] | rowspan="3" | — | rowspan="9" | — |- | 2 || 2014 || {{დროშა|გერმანია}} [[არკადი ნაიდიჩი]] |- | 3 || 2015 || {{დროშა|ნორვეგია}} [[მაგნუს კარლსენი]] |- | 4 || 2016 || ''არ ჩატარებულა'' | {{დროშა|გერმანია}} [[მათიას ბლიუბაუმი]] |- | 5 || 2017 || {{დროშა|სომხეთი}} [[ლევონ არონიანი]] | {{დროშა|რუსეთი}} [[ნიკიტა ვიტიუგოვი]] |- | 6 || 2018 || {{დროშა|აშშ}} [[ფაბიანო კარუანა]] | {{დროშა|გერმანია}} [[ვინსენტ კეიმერი]] |- | 7 || 2019 || {{დროშა|ნორვეგია}} [[მაგნუს კარლსენი]] | {{დროშა|გერმანია}} [[დანიელ ფრიდმანი]] |- | – || 2020–2023 || colspan="2" | ''გაუქმდა [[COVID-19-ის პანდემია|COVID-19-ის პანდემიის]] გამო'' |- | 8 || 2024 || {{დროშა|ნორვეგია}} [[მაგნუს კარლსენი]] | {{დროშა|აშშ}} [[ჰანს ნიმანი]] |- | 9 || 2025 || ''გაუქმდა'' | {{დროშა|ინდოეთი}} [[ასვათ ს]] | {{დროშა|ნორვეგია}} [[მაგნუს კარლსენი]] |} == ტურნირები == === 2013 === ==== კლასიკა ==== გრენკეს საჭადრაკო ფესტივალის პირველ გათამაშებაში ექვსი მოჭადრაკე მონაწილეობდა. გამარჯვებული გახდა [[ვიშვანათან ანანდი]], რომელმაც აჯობა [[ფაბიანო კარუანა|ფაბიანო კარუანას]]; მათ 10 შესაძლებლობიდან შესაბამისად 6½ და 6 ქულა დააგროვეს.<ref>{{cite web |url=http://www.grenkechessclassic.de/2013/de/grenke-chess-classic/paarungen-tabelle |title=Grenke Chess Classic 2013 - Paarungen & Tabelle |publisher=Grenkechessclassic.de |access-date=2018-04-18 |archive-date=1 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190501135029/http://www.grenkechessclassic.de/2013/de/grenke-chess-classic/paarungen-tabelle |url-status=dead }}</ref> :{| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ გრენკეს 1-ლი საჭადრაკო კლასიკა, 7–17 თებერვალი, 2013, [[ბადენ-ბადენი]], [[გერმანია]], [[საჭადრაკო ტურნირების კატეგორიები|XIX კატეგორია]] (2714) ! !! მოჭადრაკე !! [[საჭადრაკო რეიტინგი|რეიტინგი]] !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! ქულა !! მოგება !! [[საჭადრაკო ტერმინოლოგია#პერფორმანსი|TPR]] |- style="background:#cfc;" | 1 || align=left|'''{{დროშა|ინდოეთი}} [[ვიშვანათან ანანდი]]''' || 2780 || || ½ ½ || ½ ½ || ½ ½ || 1 1 || ½ 1 ||'''6½'''|| || 2811 |- | 2 || align=left|{{დროშა|იტალია}} [[ფაბიანო კარუანა]] || 2757 || ½ ½ || {{CNone}} || 1 ½ || ½ 0 || 1 1 || ½ ½ ||'''6'''|| || 2778 |- | 3 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} [[გეორგ მაიერი (მოჭადრაკე)|გეორგ მაიერი]] || 2640 || ½ ½ || 0 ½ || {{CNone}} || ½ ½ || 0 1 || ½ 1 ||'''5'''|| 2 || 2729 |- | 4 || align=left|{{დროშა|ინგლისი}} [[მაიკლ ადამსი (მოჭადრაკე)|მაიკლ ადამსი]] || 2725 || ½ ½ || ½ 1 || ½ ½ || {{CNone}} || 0 ½ || ½ ½ ||'''5'''|| 1 || 2712 |- | 5 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} [[არკადი ნაიდიჩი]] || 2716 || 0 0 || 0 0 || 1 0 || 1 ½ || {{CNone}} || ½ 1 ||'''4'''|| || 2642 |- | 6 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} [[დანიელ ფრიდმანი]] || 2667 || ½ 0 || ½ ½ || ½ 0 || ½ ½ || ½ 0 || {{CNone}} ||'''3½'''|| || 2614 |} === 2014 === ==== კლასიკა ==== გერმანიის ყველაზე მაღალი რეიტინგის მქონე მოჭადრაკემ, [[არკადი ნაიდიჩი|არკადი ნაიდიჩმა]], 2014 წლის გრენკეს ტურნირი მოიგო, სადაც [[დავით ბარამიძე|დავით ბარამიძეს]] აჯობა.<ref>{{cite web |url=http://www.grenkechessclassic.com/2014/de/grenke-chess-classic/paarungen-tabelle |title=Grenke Chess Classic 2014 - Paarungen & Tabelle |publisher=Grenkechessclassic.com |date=2013-01-08 |access-date=2018-04-18 |archive-date=23 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180323092251/http://www.grenkechessclassic.com/2014/de/grenke-chess-classic/paarungen-tabelle |url-status=dead }}</ref> ეს გათამაშება არ იყო სუპერტურნირი, ის უფრო ეროვნულ შეჯიბრებას წარმოადგენდა; რვავე მონაწილე გერმანიიდან იყო. ტურნირი ჩატარდა ერთ წრედ და ორ საუკეთესო მოთამაშეს 2015 წლის მომდევნო ტურნირში მონაწილეობის უფლება მიეცა. :{| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ გრენკეს მე-2 ტურნირი კლასიკურ ჭადრაკში, 6–12 სექტემბერი, 2014, [[ბადენ-ბადენი]], [[ბადენ-ვიურტემბერგი]], [[გერმანია]], [[საჭადრაკო ტურნირების კატეგორიები|XV კატეგორია]] (2609) ! !! მოჭადრაკე !! წოდება !! კლუბი !! [[საჭადრაკო რეიტინგი|რეიტინგი]] !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! ქულა !! მოგება !! {{abbr|შავით|მოგება შავებით}} !! {{abbr|H2H|ურთიერთშეხვედრები}} !! [[საჭადრაკო ტერმინოლოგია#პერფორმანსი|TPR]] |- style="background:#cfc;" | 1 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} '''[[არკადი ნაიდიჩი]]''' || [[დიდოსტატი (ჭადრაკი)|დიდოსტატი]] || [[OSG Baden-Baden]] || 2715 || || ½ || ½ || 1 || 0 || 1 || 1 || 1 ||'''5'''|| || || || 2752 |- | 2 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} [[დავით ბარამიძე]] || დიდოსტატი || [[SV 1930 Hockenheim]] || 2599 || ½ || {{CNone}} || 0 || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ ||'''4'''|| 2 || || || 2661 |- | 3 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} [[დანიელ ფრიდმანი]] || დიდოსტატი || [[SV Mülheim-Nord]] || 2633 || ½ || 1 || {{CNone}} || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ ||'''4'''|| 1 || || || 2656 |- | 4 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} [[ლივიუ-დიტერ ნისიპიანუ]] || დიდოსტატი || [[OSG Baden-Baden]] || 2672 || 0 || 0 || ½ || {{CNone}} || 1 || ½ || 1 ||½ ||'''3½'''|| 2 || 0 || 1 || 2600 |- | 5 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} [[მათიას ბლიუბაუმი]] || [[საერთაშორისო ოსტატი]] || [[Werder Bremen (chess)|SV Werder Bremen]] || 2521 || 1 || ½ || ½ || 0 || {{CNone}} || 0 || ½ || 1 ||'''3½'''|| 2 || 0 || 0 || 2622 |- | 6 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} [[გეორგ მაიერი (მოჭადრაკე)|გეორგ მაიერი]] || დიდოსტატი || [[OSG Baden-Baden]] || 2652 || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || {{CNone}} || ½ || ½ ||'''3½'''|| 1 || || || 2603 |- | 7 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} [[დენის ვაგნერი (მოჭადრაკე)|დენის ვაგნერი]] || საერთაშორისო ოსტატი || [[SV 1930 Hockenheim]] || 2499 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || {{CNone}} || 1 ||'''2½'''|| || || || 2523 |- | 8 || align=left|{{დროშა|გერმანია}} [[ფილიპ შლოსერი]] || დიდოსტატი || [[OSG Baden-Baden]] || 2582 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || {{CNone}} ||'''2'''|| || || || 2455 |} === 2016 === ==== ღია ტურნირი ==== 2016 წლის ღია ტურნირში (A სექცია) გაიმარჯვა [[მათიას ბლიუბაუმი|მათიას ბლიუბაუმმა]] 7½ ქულით (9-დან). ამ გამარჯვებით ბლიუბაუმმა 2017 წლის გრენკეს კლასიკური ტურნირის საგზური მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Souleidis |first=Georgios |date=2016-03-28 |access-date=2025-04-23 |title=Matthias Blübaum gewinnt GRENKE Chess Open |url=https://de.chessbase.com/post/matthias-bluebaum-gewinnt-grenke-chess-open |website=Chessbase |language=de-DE}}</ref> === 2017 === ==== კლასიკური ტურნირი ==== 2017 წლის ტურნირი 15-დან 22 აპრილამდე [[კარლსრუე|კარლსრუესა]] და [[ბადენ-ბადენი|ბადენ-ბადენში]] ჩატარდა.<ref>{{Cite web |url=http://www.grenkechessclassic.de/de/ |title=Grenke Chess Classic 2017 |access-date=9 September 2017 |archive-date=10 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180310030655/http://www.grenkechessclassic.de/de/ |url-status=dead }}</ref> :{| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ გრენკეს მე-4 საჭადრაკო კლასიკა, 15–22 აპრილი, 2017, [[კარლსრუე]] — [[ბადენ-ბადენი]], [[გერმანია]], [[საჭადრაკო ტურნირების კატეგორიები|XX კატეგორია]] (2730) ! !! მოჭადრაკე !! [[საჭადრაკო რეიტინგი|რეიტინგი]] !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! ქულა !! მოგება !! {{abbr|შავით|მოგება შავებით}} !! {{abbr|H2H|ურთიერთშეხვედრები}} !! [[საჭადრაკო ტერმინოლოგია#პერფორმანსი|TPR]] |- style="background:#cfc;" | 1 || align=left | {{დროშა|სომხეთი}} '''[[ლევონ არონიანი]]''' || 2774 || || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || '''5½''' || 4 || || || 2953 |- | 2 || align=left | {{დროშა|აშშ}} [[ფაბიანო კარუანა]] || 2817 || ½ || {{CNone}} || ½ || 1 || 0 || ½ || ½ || 1 || '''4''' || 2 || || || 2767 |- | 3 || align=left | {{დროშა|ნორვეგია}} [[მაგნუს კარლსენი]] || 2838 || ½ || ½ || {{CNone}} || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || '''4''' || 1 || || || 2764 |- | 4 || align=left | {{დროშა|აზერბაიჯანი}} [[არკადი ნაიდიჩი]] || 2702 || 0 || 0 || ½ || {{CNone}} || ½ || 1 || 1 || ½ || '''3½''' || 2 || 2 || || 2733 |- | 5 || align=left | {{დროშა|ჩინეთი}} [[ხოუ იფანი]] || 2649 || 0 || 1 || ½ || ½ || {{CNone}} || 0 || ½ || 1 || '''3½''' || 2 || 1 || || 2741 |- | 6 || align=left | {{დროშა|საფრანგეთი}} [[მაქსიმ ვაშიე-ლეგრავი]] || 2803 || 0 || ½ || ½ || 0 || 1 || {{CNone}} || 1 || ½ || '''3½''' || 2 || 0 || || 2719 |- | 7 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[მათიას ბლიუბაუმი]] || 2634 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || {{CNone}} || ½ || '''2''' || 0 || 0 || ½ || 2585 |- | 8 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[გეორგ მაიერი (მოჭადრაკე)|გეორგ მაიერი]] || 2621 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || {{CNone}} || '''2''' || 0 || 0 || ½ || 2587 |} ==== ღია ტურნირი ==== 2017 წლის ღია ტურნირში (A სექცია) გაიმარჯვა [[ნიკიტა ვიტიუგოვი|ნიკიტა ვიტიუგოვმა]] 7½ ქულით.<ref>{{cite web|url=https://www.365chess.com/tournaments/GRENKE_Chess_Open_2017_2017/42010 |title=GRENKE Chess Open 2017 |publisher=365Chess.com |access-date=2025-04-22}}</ref> ამ გამარჯვებით მან 2018 წლის გრენკეს კლასიკური ტურნირის საგზური მოიპოვა. === 2018 === ==== კლასიკური ტურნირი==== :{| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ გრენკეს მე-5 ტურნირი კლასიკურ ჭადრაკში, 31 მარტი – 9 აპრილი, 2018, [[კარლსრუე]] — [[ბადენ-ბადენი]], [[გერმანია]], [[საჭადრაკო ტურნირების კატეგორიები|XX კატეგორია]] (2736) ! !! მოჭადრაკე !! [[საჭადრაკო რეიტინგი|რეიტინგი]] !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! ქულა !! მოგება !! {{abbr|შავით|მოგება შავებით}} !! {{abbr|H2H|ურთიერთშეხვედრები}} !! [[საჭადრაკო ტერმინოლოგია#პერფორმანსი|TPR]] |- style="background:#cfc;" | 1 || align=left | {{დროშა|აშშ}} '''[[ფაბიანო კარუანა]]'''|| 2784 || || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || '''6½''' || 4 || 3 || || 2896 |- | 2 || align=left | {{დროშა|ნორვეგია}} [[მაგნუს კარლსენი]] || 2843 || ½ || {{CNone}} || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || '''5½''' || 2 || 1 || || 2803 |- | 3 || align=left | {{დროშა|საფრანგეთი}} [[მაქსიმ ვაშიე-ლეგრავი]] || 2789 || 0 || ½ || {{CNone}} || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || '''5''' || 2 || 1 || ½ || 2772 |- | 4 || align=left | {{დროშა|რუსეთი}} [[ნიკიტა ვიტიუგოვი]] || 2735 || 0 || ½ || ½ || {{CNone}} || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || '''5''' || 2 || 1 || ½ || 2778 |- | 5 || align=left | {{დროშა|სომხეთი}} [[ლევონ არონიანი]] || 2794 || ½ || ½ || ½ || ½ || {{CNone}} || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || '''5''' || 1 || 0 || || 2772 |- | 6 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[მათიას ბლიუბაუმი]] || 2631 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || {{CNone}} || ½ || 1 || ½ || ½ || '''4½''' || 1 || 0 || || 2747 |- | 7 || align=left | {{დროშა|აზერბაიჯანი}} [[არკადი ნაიდიჩი]] || 2701 || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || {{CNone}} || ½ || ½ || 1 || '''3½''' || 1 || 1 || || 2659 |- | 8 || align=left | {{დროშა|ინდოეთი}} [[ვიშვანათან ანანდი]] || 2776 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || {{CNone}} || ½ || ½ || '''3½''' || 0 || 0 || ½ || 2651 |- | 9 || align=left | {{დროშა|ჩინეთი}} [[ხოუ იფანი]] || 2654 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || {{CNone}} || ½ || '''3½''' || 0 || 0 || ½ || 2664 |- | 10 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[გეორგ მაიერი (მოჭადრაკე)|გეორგ მაიერი]] || 2648 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || {{CNone}} || '''3''' || 0 || 0 || || 2620 |} <small>თანაბარი ქულების შემთხვევაში ადგილები განაწილდა შემდეგი პრიორიტეტით: 1) მოგებების რაოდენობა; 2) შავებით მოგებების რაოდენობა; 3) ურთიერთშეხვედრები.<ref>[https://chess24.com/en/watch/live-tournaments/grenke-chess-classic-2018/9/1/1 Grenke Chess Classic 2018 at Chess24]</ref><ref>{{cite web |url=http://www.grenkechessclassic.com/en/grenke-chess-classic-2015/pairings-standings |title=Grenke Chess Classic 2018 - Pairings & standings |publisher=Grenkechessclassic.com |access-date=2018-04-18 |archive-date=3 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180403123713/http://www.grenkechessclassic.com/en/grenke-chess-classic-2015/pairings-standings |url-status=dead }}</ref></small> ==== ღია ტურნირი ==== 2018 წლის ღია ტურნირში (A სექცია) გაიმარჯვა 13 წლის [[საერთაშორისო ოსტატი|საერთაშორისო ოსტატმა]] [[ვინსენტ კეიმერი|ვინსენტ კეიმერმა]] 8 ქულით. მან ამავდროულად შეასრულა [[დიდოსტატი (ჭადრაკი)|დიდოსტატის ნორმა]].<ref>{{cite web|url=http://ergebnisse.grenkechessopen.de/3gco/a-open-fort.html?t=1522761742 |title=Ergebnisse 3. GRENKE Chess Open |publisher=Ergebnisse.grenkechessopen.de |access-date=2018-04-18}}</ref><ref>{{Cite web |last=Doggers |first=Peter |date=2018-04-02 |title=13-Year-Old Keymer Wins Grenke Open Ahead Of 49 GMs |url=https://www.chess.com/news/view/grenke-mvl-joins-vitiugov-keymer-13-stuns-with-8-9-in-open |access-date=2025-04-23 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> ამ გამარჯვებით მან 2019 წლის გრენკეს კლასიკური ტურნირის საგზური მოიპოვა.<ref>{{cite web|url=http://grenkechessopen.de/en/beitraege/118-vincent-keymer-wins-grenke-chess-open-2018 |title=Vincent Keymer wins GRENKE Chess Open 2018! - GRENKE Chess Open |publisher=Grenkechessopen.de |date=2018-04-03 |access-date=2018-04-18}}</ref> === 2019 === ==== კლასიკური ტურნირი ==== :{| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ გრენკეს მე-6 საჭადრაკო კლასიკა, 20–29 აპრილი, 2019, [[კარლსრუე]] — [[ბადენ-ბადენი]], [[გერმანია]], [[საჭადრაკო ტურნირების კატეგორიები|XIX კატეგორია]] (2724) ! !! მოჭადრაკე !! [[საჭადრაკო რეიტინგი|რეიტინგი]] !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! ქულა !! მოგება !! {{abbr|შავით|მოგება შავებით}} !! {{abbr|H2H|ურთიერთშეხვედრები}} !! [[საჭადრაკო ტერმინოლოგია#პერფორმანსი|TPR]] |- style="background:#cfc;" | 1 || align=left | '''{{დროშა|ნორვეგია}} [[მაგნუს კარლსენი]]''' || 2845 || || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || '''7½''' || || || || 2983 |- | 2 || align=left | {{დროშა|აშშ}} [[ფაბიანო კარუანა]] || 2819 || ½ || {{CNone}} || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || '''6''' || || || || 2838 |- | 3 || align=left | {{დროშა|აზერბაიჯანი}} [[არკადი ნაიდიჩი]] || 2695 || ½ || 0 || {{CNone}} || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || '''5''' || 3 || || || 2770 |- | 4 || align=left | {{დროშა|საფრანგეთი}} [[მაქსიმ ვაშიე-ლეგრავი]] || 2773 || 0 || ½ || ½ || {{CNone}} || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || '''5''' || 2 || || || 2761 |- | 5 || align=left | {{დროშა|რუსეთი}} [[პეტრ სვიდლერი]] || 2735 || 0 || ½ || 1 || ½ || {{CNone}} || ½ || 0 || ½ || 1 || ½ || '''4½''' || 2 || 1 || ½ || 2722 |- | 6 || align=left | {{დროშა|ინდოეთი}} [[ვიშვანათან ანანდი]] || 2774 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || {{CNone}} || ½ || 1 || 0 || 1 || '''4½''' || 2 || 1 || ½ || 2718 |- | 7 || align=left | {{დროშა|სომხეთი}} [[ლევონ არონიანი]] || 2763 || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || {{CNone}} || ½ || ½ || ½ || '''4½''' || 1 || || || 2719 |- | 8 || align=left | {{დროშა|ესპანეთი}} [[ფრანსისკო ვალიეხო პონსი]] || 2693 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || {{CNone}} || ½ || 1 || '''4''' || || || || 2693 |- | 9 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[გეორგ მაიერი (მოჭადრაკე)|გეორგ მაიერი]] || 2628 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 1 || ½ || ½ || {{CNone}} || 0 || '''2''' || 1 || 1 || || 2514 |- | 10 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[ვინსენტ კეიმერი]] || 2516 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || 1 || {{CNone}} || '''2''' || 1 || 0 || || 2527 |} ==== ღია ტურნირი ==== 2019 წლის ღია ტურნირში (A სექცია) გაიმარჯვა [[დანიელ ფრიდმანი|დანიელ ფრიდმანმა]] 7½ ქულით. ამ გამარჯვებით ფრიდმანმა გრენკეს საჭადრაკო კლასიკის მომდევნო გათამაშების საგზური მოიპოვა, რომელიც მხოლოდ 2024 წელს ჩატარდა. === 2020–2023 === 2020 წლის გათამაშება მოკლე ვადებში გაუქმდა [[COVID-19-ის პანდემია|COVID-19-ის პანდემიის]] გამო. პანდემიამ ხელი შეუშალა ღონისძიების ჩატარებას მომდევნო წლებშიც, ვიდრე ფესტივალი 2024 წელს არ განახლდა.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |date=2024-02-02 |title=The Grenke Classic returns, with Carlsen and Ding in the lineup |url=https://en.chessbase.com/post/grenke-classic-2024-announcement |access-date=2025-04-23 |website=ChessBase |language=en}}</ref> === 2024 === ==== კლასიკური ტურნირი ==== ხუთწლიანი პაუზის შემდეგ ტურნირი 2024 წელს განახლდა. პირველად ისტორიაში, ტურნირი ჩატარდა არა კლასიკური, არამედ [[სწრაფი ჭადრაკი|სწრაფი ჭადრაკის დროის კონტროლით (45+10)]].<ref name=":0">{{cite web |last=McGourty |first=Colin |date=February 2, 2024 |title=Carlsen, Ding To Clash As GRENKE Chess Classic Returns |url=https://www.chess.com/news/view/carlsen-ding-liren-grenke-chess-classic |website=Chess.com}}</ref> ასევე შეიცვალა ფორმატიც: ტურნირი ჩატარდა ორ წრედ (2 პარტია თითოეულ მოთამაშესთან ფერების ცვლილებით), რასაც მოჰყვა პლეი-ოფები 1-ლი, მე-3 და მე-5 ადგილების გამოსავლენად. ტურნირის გამარჯვებული მაგნუს კარლსენი გახდა.<ref>{{cite web|url=https://www.chess.com/news/view/2024-grenke-chess-classic-day-5|title=Carlsen Wins Round-Robin As Ding Suffers|date=March 31, 2024|first=Colin|last=McGourty}}</ref> :{| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ გრენკეს მე-7 საჭადრაკო კლასიკა, 26–31 მარტი, 2024, [[კარლსრუე]] — [[ბადენ-ბადენი]], [[საჭადრაკო ტურნირების კატეგორიები|XIX კატეგორია]] (2724) ! !! მოჭადრაკე !! [[საჭადრაკო რეიტინგი|რეიტინგი]] !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! ქულა |- style="background:#cfc;" | 1 || align=left | {{დროშა|ნორვეგია}} [[მაგნუს კარლსენი]] || 2823 || {{CNone}} ||0 1 ||½ ½ ||1 1 ||½ ½ || 1 1|| '''7''' |- | 2 || align=left | {{დროშა|უნგრეთი}} [[რიჩარდ რაპორტი]] || 2708 || 1 0 || {{CNone}} || 0 ½||½ 1 || ½ 1 || 1 ½|| '''6''' |- | 3 || align=left | {{დროშა|საფრანგეთი}} [[მაქსიმ ვაშიე-ლეგრავი]] || 2755 ||½ ½ || 1 ½|| {{CNone}} || ½ ½ || ½ ½|| 0 ½||'''5''' |- | 4 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[ვინსენტ კეიმერი]] || 2627 || 0 0|| ½ 0||½ ½ || {{CNone}} || ½ 1 ||½ ½ ||'''4''' |- | 5 || align=left | {{დროშა|ჩინეთი}} [[დინ ლიჟენი]] || 2818 || ½ ½||½ 0 || ½ ½|| ½ 0|| {{CNone}} || ½ ½ ||'''4''' |- | 6 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[დანიელ ფრიდმანი]] || 2575 || 0 0 || 0 ½ || 1 ½ || ½ ½|| ½ ½|| {{CNone}} ||'''4''' |} :{| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ ტაი-ბრეიკი მე-4 ადგილისთვის ! !! მოჭადრაკე !! [[საჭადრაკო რეიტინგი|რეიტინგი]] !! 1 !! 2 !! 3 !! ქულა |- | 4 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[ვინსენტ კეიმერი]] || 2627 || {{CNone}} || ½ 1 || 1 - || '''2.5''' |- | 5 || align=left | {{დროშა|ჩინეთი}} [[დინ ლიჟენი]] || 2818 || ½ 0 || {{CNone}} || 0 1 || '''1.5''' |- | 6 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[დანიელ ფრიდმანი]] || 2575 || 0 - || 1 0 || {{CNone}} || '''1''' |} :{| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ მატჩი მე-5 ადგილისთვის ! !! მოჭადრაკე !! [[საჭადრაკო რეიტინგი|რეიტინგი]] !! 1 !! 2 !! ქულა |- | 5 || align=left | {{დროშა|ჩინეთი}} [[დინ ლიჟენი]] || 2818 | style="background:white; color:black" |1 | style="background:black; color:white" |½ | '''1.5''' |- | 6 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[დანიელ ფრიდმანი]] || 2575 | style="background:black; color:white" |0 | style="background:white; color:black" |½ | '''0.5''' |} :{| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ მატჩი მე-3 ადგილისთვის ! !! მოჭადრაკე !! [[საჭადრაკო რეიტინგი|რეიტინგი]] !! 1 !! 2 !! B1 !! B2 !! ქულა |- | 3 || align=left | {{დროშა|საფრანგეთი}} [[მაქსიმ ვაშიე-ლეგრავი]] || 2755 | style="background:black; color:white" |½ | style="background:white; color:black" |½ | style="background:white; color:black" |½ | style="background:black; color:white" |1 | '''2.5''' |- | 4 || align=left | {{დროშა|გერმანია}} [[ვინსენტ კეიმერი]] || 2627 | style="background:white; color:black" |½ | style="background:black; color:white" |½ | style="background:black; color:white" |½ | style="background:white; color:black" |0 | '''1.5''' |} :{| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ მატჩი 1-ლი ადგილისთვის ! !! მოჭადრაკე !! [[საჭადრაკო რეიტინგი|რეიტინგი]] !! 1 !! 2 !! ქულა |- | 1 || align=left | {{დროშა|ნორვეგია}} [[მაგნუს კარლსენი]] || 2823 | style="background:white; color:black" |1 | style="background:black; color:white" |½ | '''1.5''' |- | 2 || align=left | {{დროშა|უნგრეთი}} [[რიჩარდ რაპორტი]] || 2708 | style="background:black; color:white" |0 | style="background:white; color:black" |½ | '''0.5''' |} ==== ღია ტურნირი ==== 2024 წლის ღია ტურნირში (A სექცია) [[ჰანს ნიმანი|ჰანს ნიმანმა]] გაიმარჯვა 8 ქულით. ამით ნიმანმა 2025 წლის გრენკეს საჭადრაკო კლასიკის საგზური მოიპოვა. იმის გამო, რომ აღნიშნული გათამაშება ახალი „ფრისტაილ ღია ტურნირის“ გამოცხადების შემდეგ გაუქმდა, დაკარგული მოწვევის სანაცვლოდ იგი პარიზის ფრისტაილ ჭადრაკის გრანდ-სლემზე ([[Paris Freestyle Chess Grand Slam]]) მიიწვიეს.<ref>{{Cite web |date=2025-02-13 |title=Cooperation Freestyle Chess and grenke Chess Open |url=https://en.chessbase.com/post/cooperation-freestyle-chess-and-grenke-chess-open |access-date=2025-02-13 |website=ChessBase |language=en}}</ref> თუმცა, მოგვიანებით მან პირადი მიზეზების გამო ამ ღონისძიებაში მონაწილეობაზე უარი თქვა.<ref>{{Cite web |last=Gustavsen |first=Johannes |date=2025-04-05 |title=Niemann trekker seg fra Carlsen-turnering: - Lukter ugler i mosen |url=https://www.tv2.no/sport/sjakk/niemann-trekker-seg-fra-carlsen-turnering-lukter-ugler-i-mosen/17622687/ |access-date=2025-04-07 |website=TV 2 |language=nb-NO}}</ref> === 2025 === ==== ფრისტაილ ღია ტურნირი ==== {{მთავარი|გრენკეს ფრისტაილ ღია ტურნირი ჭადრაკში}} 2025 წლის ფრისტაილ ([[ჭადრაკი-960]]) ღია ტურნირში (A სექცია) [[მაგნუს კარლსენი|მაგნუს კარლსენმა]] გაიმარჯვა აბსოლუტური შედეგით — 9-დან 9 ქულით.<ref name=":results-2025">{{Cite web |last=Busse |first=Michael |date=2025-04-22 |access-date=2025-04-23 |title=Magnus Carlsen und Aswath S sind die Sieger des grenke Schachfestivals |url=https://grenkechessopen.de/de/beitraege/255-resultate-des-grenke-schachfestivals |website=Grenke Chess Festival |language=de-DE}}</ref> მეორე ადგილი ტაი-ბრეიკით [[პარჰამ მაღსუდლუ|პარჰამ მაღსუდლუმ]] დაიკავა და ლას-ვეგასის ფრისტაილ ჭადრაკის გრანდ-სლემის საგზური მოიპოვა, რადგან კარლსენს საგზური უკვე მოპოვებული ჰქონდა.<ref>{{Cite web |last=Levin |first=Anthony |date=2025-04-21 |title=Grenke Chess Freestyle Open 2025 Day 5: Carlsen Wins With Shining 9/9 Perfect Score |url=https://www.chess.com/news/view/carlsen-wins-2025-grenke-freestyle-chess-open |access-date=2025-04-23 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> ==== ღია ტურნირი ==== 2025 წლის რეგულარულ ღია ტურნირში (A სექცია) 17 წლის [[საერთაშორისო ოსტატი|საერთაშორისო ოსტატმა]] [[ასვათ ს]]-მ გაიმარჯვა 8 ქულით. ამავდროულად, მან პირველად შეასრულა [[დიდოსტატი (ჭადრაკი)|დიდოსტატის ნორმა]].<ref name=":results-2025" /><ref>{{Cite web |last=Ahmed |first=Shahid |date=2025-04-23 |title=Aswath wins big at Grenke Open 2025 with a 2779 performance - ChessBase India |url=https://www.chessbase.in/news/Aswath-wins-big-at-Grenke-Open-2025-with-a-2779-performance |access-date=2025-04-23 |website=ChessBase India}}</ref> == რესურსები ინტერნეტში == * [https://www.grenkechessopen.de/en/ ოფიციალური საიტი] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{თარგი:საჭადრაკო ტურნირები}} [[კატეგორია:ჭადრაკი გერმანიაში]] [[კატეგორია:საჭადრაკო ტურნირები]] braarytfsxdt68dwbkdq9tu9373gsy0 0 879603 5351695 5351623 2026-04-05T17:22:39Z Surprizi 14671 5351695 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''სოსიპატროსი''',<ref name="გაბიძაშვილი"/> '''სოსიპატრე'''<ref name="orthodoxy"/> ({{lang-el|Σωσίπατρος}}) — [[ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული|ქრისტეს 70 მოციქულთაგანი]]. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}} და {{OldStyleDate|17|იანვარი||4|}} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), [[კათოლიციზმი|კათოლიკურში]] — [[25 ივნისი]]. სოსიპატრე წარმოშობით აქაიიდან იყო. იგი მოციქულ [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონთან]] ერთად გახდა [[პავლე მოციქული]]ს მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს: {{ციტატა|გიკითხვენ თქვენ... იასსონ და სოსიპატროს ნათესავნი ჩემნი.|რომ. 16,21}} სოსიპატრე იკონიის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი იასონთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი 7 ავაზაკთან ერთად დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა შვიდივე ავაზაკი მოაქციეს ქრისტიანობაზე, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. გაქრისტიანებული ავაზაკების მოწამეობრივი აღსასრულის შემსწრე ციხის მცველმა ქრისტიანად გამოაცხადა თავი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა კერკირამ, რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ კუნძულის მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ. იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ XII საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, XIII ს. 369-402). ==სქოლიო== {{reflist|refs= <ref name="გაბიძაშვილი">{{წიგნი |გვარი = გაბიძაშვილი |სახელი = ე. |ნაწილი = |სათაური = საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი |ორიგინალი = |ბმული = |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბილისი |გამომცემლობა = |წელი = 2007 |ტომი = |გვერდები = 852 |გვერდნი = |isbn = 978-99940-69-47-7 }}</ref> <ref name="orthodoxy">[https://www.orthodoxy.ge/tveni/noemberi/10-erastosi.htm წმიდა მოციქულნი: ერასტოსი, ულუმპი, იროდიონი, სოსიპატრე, კუარტოსი და ტერტიოსი - სამოცდაათთაგანნი (I)] — orthodoxy.ge</ref> }} {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} {{ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული}} [[კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული]] 6tr3lpdtpegzsz5jnxwxi5jglyl8ryi 5351737 5351695 2026-04-05T18:13:39Z Surprizi 14671 5351737 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''სოსიპატროსი''',<ref name="გაბიძაშვილი"/> '''სოსიპატრე'''<ref name="orthodoxy"/> ({{lang-el|Σωσίπατρος}}) — [[ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული|ქრისტეს 70 მოციქულთაგანი]]. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}} და {{OldStyleDate|17|იანვარი||4|}} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), [[კათოლიციზმი|კათოლიკურში]] — [[25 ივნისი]]. სოსიპატრე წარმოშობით აქაიიდან იყო. იგი მოციქულ [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონთან]] ერთად გახდა [[პავლე მოციქული]]ს მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს: {{ციტატა|გიკითხვენ თქვენ... იასსონ და სოსიპატროს ნათესავნი ჩემნი.|რომ. 16,21}} სოსიპატრე იკონიის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი იასონთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი 7 ავაზაკთან ერთად დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა შვიდივე ავაზაკი მოაქციეს ქრისტიანობაზე, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. გაქრისტიანებული ავაზაკების მოწამეობრივი აღსასრულის შემსწრე ციხის მცველმა ქრისტიანად გამოაცხადა თავი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა კერკირამ, რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ, კუნძულის მომდევნო მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ. იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ XII საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, XIII ს. 369-402). ==სქოლიო== {{reflist|refs= <ref name="გაბიძაშვილი">{{წიგნი |გვარი = გაბიძაშვილი |სახელი = ე. |ნაწილი = |სათაური = საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი |ორიგინალი = |ბმული = |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბილისი |გამომცემლობა = |წელი = 2007 |ტომი = |გვერდები = 852 |გვერდნი = |isbn = 978-99940-69-47-7 }}</ref> <ref name="orthodoxy">[https://www.orthodoxy.ge/tveni/noemberi/10-erastosi.htm წმიდა მოციქულნი: ერასტოსი, ულუმპი, იროდიონი, სოსიპატრე, კუარტოსი და ტერტიოსი - სამოცდაათთაგანნი (I)] — orthodoxy.ge</ref> }} {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} {{ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული}} [[კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული]] 5kwviciwilgcpyj31il0qf6htw3cqhj 5351738 5351737 2026-04-05T18:14:24Z Surprizi 14671 5351738 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''სოსიპატროსი''',<ref name="გაბიძაშვილი"/> '''სოსიპატრე'''<ref name="orthodoxy"/> ({{lang-el|Σωσίπατρος}}) — [[ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული|ქრისტეს 70 მოციქულთაგანი]]. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}} და {{OldStyleDate|17|იანვარი||4|}} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), [[კათოლიციზმი|კათოლიკურში]] — [[25 ივნისი]]. სოსიპატრე წარმოშობით აქაიიდან იყო. იგი მოციქულ [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონთან]] ერთად გახდა [[პავლე მოციქული]]ს მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს: {{ციტატა|გიკითხვენ თქვენ... იასსონ და სოსიპატროს ნათესავნი ჩემნი.|რომ. 16,21}} სოსიპატრე იკონიის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი იასონთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი 7 ავაზაკთან ერთად დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა შვიდივე ავაზაკი მოაქციეს ქრისტიანობაზე, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. გაქრისტიანებული ავაზაკების მოწამეობრივი აღსასრულის შემსწრე ციხის მცველმა ქრისტიანად გამოაცხადა თავი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა [[წმინდა კერკირა|კერკირამ]], რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ, კუნძულის მომდევნო მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ. იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ XII საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, XIII ს. 369-402). ==სქოლიო== {{reflist|refs= <ref name="გაბიძაშვილი">{{წიგნი |გვარი = გაბიძაშვილი |სახელი = ე. |ნაწილი = |სათაური = საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი |ორიგინალი = |ბმული = |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბილისი |გამომცემლობა = |წელი = 2007 |ტომი = |გვერდები = 852 |გვერდნი = |isbn = 978-99940-69-47-7 }}</ref> <ref name="orthodoxy">[https://www.orthodoxy.ge/tveni/noemberi/10-erastosi.htm წმიდა მოციქულნი: ერასტოსი, ულუმპი, იროდიონი, სოსიპატრე, კუარტოსი და ტერტიოსი - სამოცდაათთაგანნი (I)] — orthodoxy.ge</ref> }} {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} {{ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული}} [[კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული]] 0qh5k2o5b7qitmpo3pecvp73ifi2j30 0 879612 5351627 2026-04-05T12:04:35Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} 5351627 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} c3h0noqeoycjgtss6jbnwcu8v62krec 5351628 5351627 2026-04-05T12:07:24Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5351628 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} სიპრიენ ნტარიამირა (დ. [[6 მარტი]], [[1955]], მუბიმბი, [[ბურუნდი]] — გ. [[6 აპრილი]], [[1994]], [[კიგალი]], რუანდა) — ბურუნდის პრეზიდენტი [[1994]] წლის 5 თებერვლიდან მის გარდაცვალებამდე, როდესაც თვითმფრინავი, რომლითაც იგი მგზავრობდა, ჩამოაგდეს. jtiaruff96ceqq8iyzzemoyrgwhhpkd 5351631 5351628 2026-04-05T12:10:26Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5351631 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} სიპრიენ ნტარიამირა (დ. [[6 მარტი]], [[1955]], მუბიმბი, [[ბურუნდი]] — გ. [[6 აპრილი]], [[1994]], [[კიგალი]], რუანდა) — ბურუნდის პრეზიდენტი [[1994]] წლის 5 თებერვლიდან მის გარდაცვალებამდე, როდესაც თვითმფრინავი, რომლითაც იგი მგზავრობდა, ჩამოაგდეს. ==ბიოგრაფია== სიპრიენ ნტარიამირა დაიბადა მუბიმბის კომუნაში, მაჰეიოს ზონაში, რომელიც [[ბუჟუმბურა-რურალი]]ს პროვინციის ნაწილია. იმ დროს ეს ტერიტორია გაეროს სამეურვეო მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა და მასზე პასუხისმგებელი [[ბელგია]] იყო. [[1972]] წელს, [[ჰუტუ]]ს წარუმატებელი აჯანყების შემდეგ, მას ათასობით სხვა ჰუტუს მსგავსად ქვეყნის დატოვება მოუხდა. [[1982]] წელს ნტარიამირამ დაამთავრა რუანდის ეროვნული უნივერსიტეტი კიგალიში სოფლის მეურნეობის სპეციალობით. ამ პერიოდში იგი პოლიტიკურად გააქტიურდა სოციალისტურ მოძრაობებში. [[1983]] წელს იგი სამშობლოში დაბრუნდა და სოფლის მეურნეობის სფეროში საჯარო მოხელედ დაიწყო მუშაობა. [[1985]] წელს, პოლკოვნიკ [[ჟან ბაპტისტ ბაგაზა]]ს რეჟიმის დროს, იგი მცირე ხნით პოლიტპატიმარი იყო. f22cemwf3lhwjz6r4wp77ifdgp6cng2 5351632 5351631 2026-04-05T12:14:26Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5351632 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} სიპრიენ ნტარიამირა (დ. [[6 მარტი]], [[1955]], მუბიმბი, [[ბურუნდი]] — გ. [[6 აპრილი]], [[1994]], [[კიგალი]], რუანდა) — ბურუნდის პრეზიდენტი [[1994]] წლის 5 თებერვლიდან მის გარდაცვალებამდე, როდესაც თვითმფრინავი, რომლითაც იგი მგზავრობდა, ჩამოაგდეს. ==ბიოგრაფია== სიპრიენ ნტარიამირა დაიბადა მუბიმბის კომუნაში, მაჰეიოს ზონაში, რომელიც [[ბუჟუმბურა-რურალი]]ს პროვინციის ნაწილია. იმ დროს ეს ტერიტორია გაეროს სამეურვეო მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა და მასზე პასუხისმგებელი [[ბელგია]] იყო. [[1972]] წელს, [[ჰუტუ]]ს წარუმატებელი აჯანყების შემდეგ, მას ათასობით სხვა ჰუტუს მსგავსად ქვეყნის დატოვება მოუხდა. [[1982]] წელს ნტარიამირამ დაამთავრა რუანდის ეროვნული უნივერსიტეტი კიგალიში სოფლის მეურნეობის სპეციალობით. ამ პერიოდში იგი პოლიტიკურად გააქტიურდა სოციალისტურ მოძრაობებში. [[1983]] წელს იგი სამშობლოში დაბრუნდა და სოფლის მეურნეობის სფეროში საჯარო მოხელედ დაიწყო მუშაობა. [[1985]] წელს, პოლკოვნიკ [[ჟან ბაპტისტ ბაგაზა]]ს რეჟიმის დროს, იგი მცირე ხნით პოლიტპატიმარი იყო. [[1986]] წლის აგვისტოში იგი იყო ჰუტუების მიერ დომინირებული პარტიის, „ფრონტი დემოკრატიისთვის ბურუნდიში“ („FRODEBU“) ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ეკონომიკური პოლიტიკის დირექტორი. „FRODEBU“ ხელისუფლებაში [[1993]] წლის პირველი დემოკრატიული არჩევნების შემდეგ მოვიდა, რამაც დაასრულა უმცირესობაში მყოფი [[ტუტსი (ხალხი)|ტუტსებისა]] და „ეროვნული პროგრესის კავშირის“ (UPRONA) მმართველობის ხანგრძლივი ისტორია. ახალმა პრეზიდენტმა, [[მელშიორ ნდადაიე]]მ, ნტარიამირა სოფლის მეურნეობის მინისტრად დანიშნა. [[1993]] წლის ოქტომბერში ნდადაიე და მისი ორი მთავარი თანამშრომელი მოკლეს, რამაც გამოიწვია საპარლამენტო ბლოკადა და სამოქალაქო ომი. [[1994]] წლის 5 თებერვალს ნტარიამირა პრეზიდენტად აირჩიეს, როგორც კომპრომისული გადაწყვეტილება. იგი იყო ჰუტუ, თუმცა ნდადაიეს ტრადიციების მიმდევარ ზომიერ პოლიტიკოსად ითვლებოდა, ხოლო პრემიერ-მინისტრად „UPRONA“-ს ფიგურა, ანატოლ კანიენკიკო დაინიშნა. 1xdq4pqwdhf1x1kvvonwcpv0z38cu6j 5351633 5351632 2026-04-05T12:15:46Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5351633 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} სიპრიენ ნტარიამირა (დ. [[6 მარტი]], [[1955]], მუბიმბი, [[ბურუნდი]] — გ. [[6 აპრილი]], [[1994]], [[კიგალი]], რუანდა) — ბურუნდის პრეზიდენტი [[1994]] წლის 5 თებერვლიდან მის გარდაცვალებამდე, როდესაც თვითმფრინავი, რომლითაც იგი მგზავრობდა, ჩამოაგდეს. ==ბიოგრაფია== სიპრიენ ნტარიამირა დაიბადა მუბიმბის კომუნაში, მაჰეიოს ზონაში, რომელიც [[ბუჟუმბურა-რურალი]]ს პროვინციის ნაწილია. იმ დროს ეს ტერიტორია გაეროს სამეურვეო მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა და მასზე პასუხისმგებელი [[ბელგია]] იყო. [[1972]] წელს, [[ჰუტუ]]ს წარუმატებელი აჯანყების შემდეგ, მას ათასობით სხვა ჰუტუს მსგავსად ქვეყნის დატოვება მოუხდა. [[1982]] წელს ნტარიამირამ დაამთავრა რუანდის ეროვნული უნივერსიტეტი კიგალიში სოფლის მეურნეობის სპეციალობით. ამ პერიოდში იგი პოლიტიკურად გააქტიურდა სოციალისტურ მოძრაობებში. [[1983]] წელს იგი სამშობლოში დაბრუნდა და სოფლის მეურნეობის სფეროში საჯარო მოხელედ დაიწყო მუშაობა. [[1985]] წელს, პოლკოვნიკ [[ჟან ბაპტისტ ბაგაზა]]ს რეჟიმის დროს, იგი მცირე ხნით პოლიტპატიმარი იყო. [[1986]] წლის აგვისტოში იგი იყო ჰუტუების მიერ დომინირებული პარტიის, „ფრონტი დემოკრატიისთვის ბურუნდიში“ („FRODEBU“) ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ეკონომიკური პოლიტიკის დირექტორი. „FRODEBU“ ხელისუფლებაში [[1993]] წლის პირველი დემოკრატიული არჩევნების შემდეგ მოვიდა, რამაც დაასრულა უმცირესობაში მყოფი [[ტუტსი (ხალხი)|ტუტსებისა]] და „ეროვნული პროგრესის კავშირის“ (UPRONA) მმართველობის ხანგრძლივი ისტორია. ახალმა პრეზიდენტმა, [[მელშიორ ნდადაიე]]მ, ნტარიამირა სოფლის მეურნეობის მინისტრად დანიშნა. [[1993]] წლის ოქტომბერში ნდადაიე და მისი ორი მთავარი თანამშრომელი მოკლეს, რამაც გამოიწვია საპარლამენტო ბლოკადა და სამოქალაქო ომი. [[1994]] წლის 5 თებერვალს ნტარიამირა პრეზიდენტად აირჩიეს, როგორც კომპრომისული გადაწყვეტილება. იგი იყო ჰუტუ, თუმცა ნდადაიეს ტრადიციების მიმდევარ ზომიერ პოლიტიკოსად ითვლებოდა, ხოლო პრემიერ-მინისტრად „UPRONA“-ს ფიგურა, ანატოლ კანიენკიკო დაინიშნა. ==გარდაცვალება== ეს გამოსავალი ხანმოკლე აღმოჩნდა, რადგან თვითმფრინავი, რომლითაც ნტარიამირა და რუანდის პრეზიდენტი, ასევე ჰუტუ, ჟუვენალ ჰაბიარიმანა მგზავრობდნენ, კიგალის აეროპორტში დაშვებისას რაკეტის დარტყმის შედეგად ჩამოვარდა ([[1994]] წლის [[6 აპრილი]]ს ტერაქტი). თავდასხმის შედეგად ორივე მათგანი დაიღუპა. ამ მკვლელობებმა მომდევნო თვეებში რუანდის გენოციდი გამოიწვია. 8 აპრილს ხელისუფლება ხელში აიღო ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტმა და ნტარიამირას ხანგრძლივმა თანამშრომელმა, [[სილვესტრე ნტიბანტუნგანია]]მ. oi8ouz3o6ma1bzf7jycvnaybdibriph 5351634 5351633 2026-04-05T12:16:40Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5351634 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} სიპრიენ ნტარიამირა (დ. [[6 მარტი]], [[1955]], მუბიმბი, [[ბურუნდი]] — გ. [[6 აპრილი]], [[1994]], [[კიგალი]], რუანდა) — ბურუნდის პრეზიდენტი [[1994]] წლის 5 თებერვლიდან მის გარდაცვალებამდე, როდესაც თვითმფრინავი, რომლითაც იგი მგზავრობდა, ჩამოაგდეს. ==ბიოგრაფია== სიპრიენ ნტარიამირა დაიბადა მუბიმბის კომუნაში, მაჰეიოს ზონაში, რომელიც [[ბუჟუმბურა-რურალი]]ს პროვინციის ნაწილია. იმ დროს ეს ტერიტორია გაეროს სამეურვეო მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა და მასზე პასუხისმგებელი [[ბელგია]] იყო. [[1972]] წელს, [[ჰუტუ]]ს წარუმატებელი აჯანყების შემდეგ, მას ათასობით სხვა ჰუტუს მსგავსად ქვეყნის დატოვება მოუხდა. [[1982]] წელს ნტარიამირამ დაამთავრა რუანდის ეროვნული უნივერსიტეტი კიგალიში სოფლის მეურნეობის სპეციალობით. ამ პერიოდში იგი პოლიტიკურად გააქტიურდა სოციალისტურ მოძრაობებში. [[1983]] წელს იგი სამშობლოში დაბრუნდა და სოფლის მეურნეობის სფეროში საჯარო მოხელედ დაიწყო მუშაობა. [[1985]] წელს, პოლკოვნიკ [[ჟან ბაპტისტ ბაგაზა]]ს რეჟიმის დროს, იგი მცირე ხნით პოლიტპატიმარი იყო. [[1986]] წლის აგვისტოში იგი იყო ჰუტუების მიერ დომინირებული პარტიის, „ფრონტი დემოკრატიისთვის ბურუნდიში“ („FRODEBU“) ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ეკონომიკური პოლიტიკის დირექტორი. „FRODEBU“ ხელისუფლებაში [[1993]] წლის პირველი დემოკრატიული არჩევნების შემდეგ მოვიდა, რამაც დაასრულა უმცირესობაში მყოფი [[ტუტსი (ხალხი)|ტუტსებისა]] და „ეროვნული პროგრესის კავშირის“ (UPRONA) მმართველობის ხანგრძლივი ისტორია. ახალმა პრეზიდენტმა, [[მელშიორ ნდადაიე]]მ, ნტარიამირა სოფლის მეურნეობის მინისტრად დანიშნა. [[1993]] წლის ოქტომბერში ნდადაიე და მისი ორი მთავარი თანამშრომელი მოკლეს, რამაც გამოიწვია საპარლამენტო ბლოკადა და სამოქალაქო ომი. [[1994]] წლის 5 თებერვალს ნტარიამირა პრეზიდენტად აირჩიეს, როგორც კომპრომისული გადაწყვეტილება. იგი იყო ჰუტუ, თუმცა ნდადაიეს ტრადიციების მიმდევარ ზომიერ პოლიტიკოსად ითვლებოდა, ხოლო პრემიერ-მინისტრად „UPRONA“-ს ფიგურა, ანატოლ კანიენკიკო დაინიშნა. ==გარდაცვალება== ეს გამოსავალი ხანმოკლე აღმოჩნდა, რადგან თვითმფრინავი, რომლითაც ნტარიამირა და რუანდის პრეზიდენტი, ასევე ჰუტუ, ჟუვენალ ჰაბიარიმანა მგზავრობდნენ, კიგალის აეროპორტში დაშვებისას რაკეტის დარტყმის შედეგად ჩამოვარდა ([[1994]] წლის [[6 აპრილი]]ს ტერაქტი). თავდასხმის შედეგად ორივე მათგანი დაიღუპა. ამ მკვლელობებმა მომდევნო თვეებში რუანდის გენოციდი გამოიწვია. 8 აპრილს ხელისუფლება ხელში აიღო ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტმა და ნტარიამირას ხანგრძლივმა თანამშრომელმა, [[სილვესტრე ნტიბანტუნგანია]]მ. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20080410235229/http://www.arib.info/Ijambo14AlamemoiredeNtaryamira.htm À la Mémoire de FEU S.E. Cyprien Ntaryamira] (en francés) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} qsuy14oxsda1i2w809jve44eubeubw3 5351635 5351634 2026-04-05T12:20:01Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5351635 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} სიპრიენ ნტარიამირა (დ. [[6 მარტი]], [[1955]], მუბიმბი, [[ბურუნდი]] — გ. [[6 აპრილი]], [[1994]], [[კიგალი]], რუანდა) — ბურუნდის პრეზიდენტი [[1994]] წლის 5 თებერვლიდან მის გარდაცვალებამდე, როდესაც თვითმფრინავი, რომლითაც იგი მგზავრობდა, ჩამოაგდეს. ==ბიოგრაფია== სიპრიენ ნტარიამირა დაიბადა მუბიმბის კომუნაში, მაჰეიოს ზონაში, რომელიც [[ბუჟუმბურა-რურალი]]ს პროვინციის ნაწილია. იმ დროს ეს ტერიტორია გაეროს სამეურვეო მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა და მასზე პასუხისმგებელი [[ბელგია]] იყო. [[1972]] წელს, [[ჰუტუ]]ს წარუმატებელი აჯანყების შემდეგ, მას ათასობით სხვა ჰუტუს მსგავსად ქვეყნის დატოვება მოუხდა. [[1982]] წელს ნტარიამირამ დაამთავრა რუანდის ეროვნული უნივერსიტეტი კიგალიში სოფლის მეურნეობის სპეციალობით. ამ პერიოდში იგი პოლიტიკურად გააქტიურდა სოციალისტურ მოძრაობებში. [[1983]] წელს იგი სამშობლოში დაბრუნდა და სოფლის მეურნეობის სფეროში საჯარო მოხელედ დაიწყო მუშაობა. [[1985]] წელს, პოლკოვნიკ [[ჟან ბაპტისტ ბაგაზა]]ს რეჟიმის დროს, იგი მცირე ხნით პოლიტპატიმარი იყო. [[1986]] წლის აგვისტოში იგი იყო ჰუტუების მიერ დომინირებული პარტიის, „ფრონტი დემოკრატიისთვის ბურუნდიში“ („FRODEBU“) ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ეკონომიკური პოლიტიკის დირექტორი. „FRODEBU“ ხელისუფლებაში [[1993]] წლის პირველი დემოკრატიული არჩევნების შემდეგ მოვიდა, რამაც დაასრულა უმცირესობაში მყოფი [[ტუტსი (ხალხი)|ტუტსებისა]] და „ეროვნული პროგრესის კავშირის“ (UPRONA) მმართველობის ხანგრძლივი ისტორია. ახალმა პრეზიდენტმა, [[მელშიორ ნდადაიე]]მ, ნტარიამირა სოფლის მეურნეობის მინისტრად დანიშნა. [[1993]] წლის ოქტომბერში ნდადაიე და მისი ორი მთავარი თანამშრომელი მოკლეს, რამაც გამოიწვია საპარლამენტო ბლოკადა და სამოქალაქო ომი. [[1994]] წლის 5 თებერვალს ნტარიამირა პრეზიდენტად აირჩიეს, როგორც კომპრომისული გადაწყვეტილება. იგი იყო ჰუტუ, თუმცა ნდადაიეს ტრადიციების მიმდევარ ზომიერ პოლიტიკოსად ითვლებოდა, ხოლო პრემიერ-მინისტრად „UPRONA“-ს ფიგურა, ანატოლ კანიენკიკო დაინიშნა. ==გარდაცვალება== ეს გამოსავალი ხანმოკლე აღმოჩნდა, რადგან თვითმფრინავი, რომლითაც ნტარიამირა და რუანდის პრეზიდენტი, ასევე ჰუტუ, ჟუვენალ ჰაბიარიმანა მგზავრობდნენ, კიგალის აეროპორტში დაშვებისას რაკეტის დარტყმის შედეგად ჩამოვარდა ([[1994]] წლის [[6 აპრილი]]ს ტერაქტი). თავდასხმის შედეგად ორივე მათგანი დაიღუპა. ამ მკვლელობებმა მომდევნო თვეებში რუანდის გენოციდი გამოიწვია. 8 აპრილს ხელისუფლება ხელში აიღო ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტმა და ნტარიამირას ხანგრძლივმა თანამშრომელმა, [[სილვესტრე ნტიბანტუნგანია]]მ. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ბურუნდის პრეზიდენტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20080410235229/http://www.arib.info/Ijambo14AlamemoiredeNtaryamira.htm À la Mémoire de FEU S.E. Cyprien Ntaryamira] (en francés) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურუნდის პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ნტარიამირა, სიპრიენ}} [[კატეგორია:ბურუნდის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1955]] [[კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1994]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აპრილი]] [[კატეგორია:ბურუნდელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები]] k8bqkbuau9yzp4nac3yqmojuzarad0v 3 879613 5351630 2026-04-05T12:10:06Z Ternarius 62731 მომხმარებელმა Ternarius გვერდი „[[მომხმარებლის განხილვა:TheNorthCyril]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[მომხმარებლის განხილვა:Shankaga]]“: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/TheNorthCyril|TheNorthCyril]]" to "[[Special:CentralAuth/Shankaga|Shankaga]]" 5351630 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[მომხმარებლის განხილვა:Shankaga]] fmkikll2prw6v3z0tdjs19kwo1gznib 1 879614 5351636 2026-04-05T12:20:14Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351636 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 879615 5351644 2026-04-05T13:43:53Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351644 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 13:43, 5 აპრილი 2026 (UTC) hbh96psd0r3p5y7nly2cbgoov2gzux8 0 879616 5351646 2026-04-05T13:53:30Z Anano-QR 175352 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი (დ. 30 აპრილი, 1976)—ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირვ... 5351646 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი (დ. 30 აპრილი, 1976)—ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. ma01cgdojy95v6ik120r85jgsyotevo 5351650 5351646 2026-04-05T14:11:55Z Anano-QR 175352 5351650 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = პომონა, [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 26 საათი და 7 წუთი | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. l9msg80n1ptu4o2i9f7e8d2vr6o7mza 5351651 5351650 2026-04-05T14:15:51Z Anano-QR 175352 5351651 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = პომონა, [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. phbgv8rcfcfuykllv9vd3il3bupbz0q 5351652 5351651 2026-04-05T14:18:04Z Anano-QR 175352 5351652 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = პომონა, [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. 4ahgp1kdq06d9jekemwvfqgvg3v6vi6 5351653 5351652 2026-04-05T14:20:06Z Anano-QR 175352 5351653 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30 აპრილი|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. ozfjkuw670zfptscnhuheweuygc6toh 5351654 5351653 2026-04-05T14:20:33Z Anano-QR 175352 5351654 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. blk55h0ozk79y5146n1j2bhb4v9c03r 5351658 5351654 2026-04-05T14:32:29Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351658 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] 4tuch8gs79ne818rn1nw4r8s3smwrqv 5351659 5351658 2026-04-05T14:32:42Z Anano-QR 175352 წაიშალა [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351659 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. blk55h0ozk79y5146n1j2bhb4v9c03r 5351660 5351659 2026-04-05T14:32:53Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351660 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] 4khmgj2b9psd3pt18q7qzaz09ovm05t 5351661 5351660 2026-04-05T14:33:06Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351661 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] kpfk2kxudwglq76511ikqxjc3aszgu8 5351662 5351661 2026-04-05T14:33:31Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351662 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] 7hrf3vgtgp5vnwtnbwhta106wannvsx 5351663 5351662 2026-04-05T14:34:37Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351663 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]] 0h5yyqalui1208kozi1j9ulkckvaj98 5351664 5351663 2026-04-05T14:36:03Z Anano-QR 175352 5351664 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გლოვერი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]] s4zd4hee2xx0yd0pyf7ma0sl52im0hk 5351666 5351664 2026-04-05T14:43:00Z Anano-QR 175352 5351666 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი. SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.nasa.gov/people/victor-j-glover-jr/ ბიოგრაფია] * {{twitter|AstroVicGlover|ვიქტორ გლოვერი}} * [https://www.youtube.com/watch?v=-A58krE7bBE ვიცე-პრეზიდენტ კამალა ჰარისისა და ვიქტორ გლოვერის ვიდეოზარი კოსმოსურ სადგურზე (NASA, 2021 წლის 24 თებერვალი)] * {{C-SPAN|126980}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გლოვერი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]] q63fe7qc7zm8ozvd343cpm64aoy0u14 5351667 5351666 2026-04-05T14:43:42Z Anano-QR 175352 5351667 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 21 საათი, 53 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი.<ref name="NASA">{{cite web |url=http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |title=2013 Astronaut Class |author=National Aeronautics and Space Administration |author-link=National Aeronautics and Space Administration |publisher=[[NASA]] |access-date=June 19, 2013 |archive-date=June 21, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621011402/http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training |title=NASA's Newest Astronauts Complete Training |date=July 9, 2015 |publisher=NASA |access-date=July 10, 2015 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404182851/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training/ |url-status=dead }}</ref>SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.nasa.gov/people/victor-j-glover-jr/ ბიოგრაფია] * {{twitter|AstroVicGlover|ვიქტორ გლოვერი}} * [https://www.youtube.com/watch?v=-A58krE7bBE ვიცე-პრეზიდენტ კამალა ჰარისისა და ვიქტორ გლოვერის ვიდეოზარი კოსმოსურ სადგურზე (NASA, 2021 წლის 24 თებერვალი)] * {{C-SPAN|126980}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გლოვერი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]] 0tx4vcj5ytimfwmyntn3gqd3ohneovc 5351922 5351667 2026-04-06T04:19:00Z Anano-QR 175352 5351922 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 22 საათი, 14 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი.<ref name="NASA">{{cite web |url=http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |title=2013 Astronaut Class |author=National Aeronautics and Space Administration |author-link=National Aeronautics and Space Administration |publisher=[[NASA]] |access-date=June 19, 2013 |archive-date=June 21, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621011402/http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training |title=NASA's Newest Astronauts Complete Training |date=July 9, 2015 |publisher=NASA |access-date=July 10, 2015 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404182851/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training/ |url-status=dead }}</ref>SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.nasa.gov/people/victor-j-glover-jr/ ბიოგრაფია] * {{twitter|AstroVicGlover|ვიქტორ გლოვერი}} * [https://www.youtube.com/watch?v=-A58krE7bBE ვიცე-პრეზიდენტ კამალა ჰარისისა და ვიქტორ გლოვერის ვიდეოზარი კოსმოსურ სადგურზე (NASA, 2021 წლის 24 თებერვალი)] * {{C-SPAN|126980}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გლოვერი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]] 3c6oihi5icazyryyfnbhcqnv2hsmnou 5351923 5351922 2026-04-06T04:20:31Z Anano-QR 175352 5351923 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = აშშ-ს საზღვაო ძალების მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 22 საათი, 14 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი.<ref name="NASA">{{cite web |url=http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |title=2013 Astronaut Class |author=National Aeronautics and Space Administration |author-link=National Aeronautics and Space Administration |publisher=[[NASA]] |access-date=June 19, 2013 |archive-date=June 21, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621011402/http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training |title=NASA's Newest Astronauts Complete Training |date=July 9, 2015 |publisher=NASA |access-date=July 10, 2015 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404182851/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training/ |url-status=dead }}</ref>SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.nasa.gov/people/victor-j-glover-jr/ ბიოგრაფია] * {{twitter|AstroVicGlover|ვიქტორ გლოვერი}} * [https://www.youtube.com/watch?v=-A58krE7bBE ვიცე-პრეზიდენტ კამალა ჰარისისა და ვიქტორ გლოვერის ვიდეოზარი კოსმოსურ სადგურზე (NASA, 2021 წლის 24 თებერვალი)] * {{C-SPAN|126980}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გლოვერი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]] rqr8wg8efia91fos540kt1vdu5l0t3i 5351924 5351923 2026-04-06T04:24:10Z Anano-QR 175352 5351924 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = აშშ-ს საზღვაო ძალების მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 22 საათი, 14 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი.<ref name="NASA">{{cite web |url=http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |title=2013 Astronaut Class |author=National Aeronautics and Space Administration |author-link=National Aeronautics and Space Administration |publisher=[[NASA]] |access-date=June 19, 2013 |archive-date=June 21, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621011402/http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training |title=NASA's Newest Astronauts Complete Training |date=July 9, 2015 |publisher=NASA |access-date=July 10, 2015 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404182851/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training/ |url-status=dead }}</ref>SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად.<ref name="64-summary">{{cite web |title=Expedition 64 Mission Summary |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/exp-64-summary.pdf |publisher=[[NASA]] |access-date=4 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221224044136/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/exp-64-summary.pdf |archive-date=24 December 2022 |date=2020 |url-status=live}}</ref> 2026 წლის 1 აპრილს გლოვერი გაფრინდა მისია „Artemis II“-ის პილოტის სტატუსით, რომელიც მთვარის გარშემო შემოვლას ითვალისწინებს. ის გახდა პირველი ფერადკანიანი ადამიანი, რომელიც დედამიწის დაბალი ორბიტის მიღმა გაემგზავრა და, მისიის წარმატებით დასრულების შემთხვევაში, პირველი, ვინც მთვარის სიახლოვეს იმოგზაურა. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.nasa.gov/people/victor-j-glover-jr/ ბიოგრაფია] * {{twitter|AstroVicGlover|ვიქტორ გლოვერი}} * [https://www.youtube.com/watch?v=-A58krE7bBE ვიცე-პრეზიდენტ კამალა ჰარისისა და ვიქტორ გლოვერის ვიდეოზარი კოსმოსურ სადგურზე (NASA, 2021 წლის 24 თებერვალი)] * {{C-SPAN|126980}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გლოვერი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]] 1hpdtr7mss02cbh0u8xto4o4o8ocimz 5351925 5351924 2026-04-06T04:27:08Z Anano-QR 175352 5351925 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = აშშ-ს საზღვაო ძალების მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 (ექსპედიცია 64/65), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 22 საათი, 14 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი.<ref name="NASA">{{cite web |url=http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |title=2013 Astronaut Class |author=National Aeronautics and Space Administration |author-link=National Aeronautics and Space Administration |publisher=[[NASA]] |access-date=June 19, 2013 |archive-date=June 21, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621011402/http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training |title=NASA's Newest Astronauts Complete Training |date=July 9, 2015 |publisher=NASA |access-date=July 10, 2015 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404182851/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training/ |url-status=dead }}</ref>SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად.<ref name="64-summary">{{cite web |title=Expedition 64 Mission Summary |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/exp-64-summary.pdf |publisher=[[NASA]] |access-date=4 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221224044136/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/exp-64-summary.pdf |archive-date=24 December 2022 |date=2020 |url-status=live}}</ref> 2026 წლის 1 აპრილს გლოვერი გაფრინდა მისია „არტემის II“-ის პილოტის სტატუსით, რომელიც მთვარის გარშემო შემოვლას ითვალისწინებს. გახდა პირველი ფერადკანიანი ადამიანი, რომელიც დედამიწის დაბალი ორბიტის მიღმა გაემგზავრა და, მისიის წარმატებით დასრულების შემთხვევაში, პირველი, ვინც მთვარის სიახლოვეს იმოგზაურა.<ref name="ars20230404">{{cite news |last1=Berger |first1=Eric |title=All of a sudden, NASA's return to the Moon feels rather real |url=https://arstechnica.com/science/2023/04/we-now-know-who-will-be-at-the-tip-of-the-spear-for-our-return-to-the-moon/ |access-date=4 April 2023 |work=Ars Technica |date=4 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404080041/https://arstechnica.com/science/2023/04/we-now-know-who-will-be-at-the-tip-of-the-spear-for-our-return-to-the-moon/ |archive-date=4 April 2023 |url-status=live }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.nasa.gov/people/victor-j-glover-jr/ ბიოგრაფია] * {{twitter|AstroVicGlover|ვიქტორ გლოვერი}} * [https://www.youtube.com/watch?v=-A58krE7bBE ვიცე-პრეზიდენტ კამალა ჰარისისა და ვიქტორ გლოვერის ვიდეოზარი კოსმოსურ სადგურზე (NASA, 2021 წლის 24 თებერვალი)] * {{C-SPAN|126980}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გლოვერი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]] rt811vgvjroakvdeem0fxysueqvipwa 5351926 5351925 2026-04-06T04:30:22Z Anano-QR 175352 5351926 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა კოსმონავტი | სახელი = ვიქტორ გლოვერი | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}} | სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg | ზომა =250პქ | წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს | დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}} | დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი | სამხედრო წოდება = საზღვაო ძალების მეთაური | ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 ([[ექსპედიცია 64/65]]), [[არტემის II]] | დრო = 170 დღე, 22 საათი, 14 წუთი (ამჟამად კოსმოსში) | ჯილდოები = | ხელმოწერა = Victor Glover signature.png }} '''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პილოტ-გამომცდელი და NASA-ს ასტრონავტი.<ref name="NASA">{{cite web |url=http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |title=2013 Astronaut Class |author=National Aeronautics and Space Administration |author-link=National Aeronautics and Space Administration |publisher=[[NASA]] |access-date=June 19, 2013 |archive-date=June 21, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621011402/http://www.nasa.gov/astronauts/2013astroclass.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training |title=NASA's Newest Astronauts Complete Training |date=July 9, 2015 |publisher=NASA |access-date=July 10, 2015 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404182851/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-newest-astronauts-complete-training/ |url-status=dead }}</ref>SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერაციული ფრენის პილოტი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ფლოტში F/A-18-ის პილოტი და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტ-გამომცდელთა სკოლის კურსდამთავრებული, ასევე 64-ე ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი და მსახურობდა სადგურის სისტემების ბორტინჟინრად.<ref name="64-summary">{{cite web |title=Expedition 64 Mission Summary |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/exp-64-summary.pdf |publisher=[[NASA]] |access-date=4 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221224044136/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/exp-64-summary.pdf |archive-date=24 December 2022 |date=2020 |url-status=live}}</ref> 2026 წლის 1 აპრილს გლოვერი გაფრინდა მისია „არტემის II“-ის პილოტის სტატუსით, რომელიც მთვარის გარშემო შემოვლას ითვალისწინებს. გახდა პირველი ფერადკანიანი ადამიანი, რომელიც დედამიწის დაბალი ორბიტის მიღმა გაემგზავრა და, მისიის წარმატებით დასრულების შემთხვევაში, პირველი, ვინც მთვარის სიახლოვეს იმოგზაურა.<ref name="ars20230404">{{cite news |last1=Berger |first1=Eric |title=All of a sudden, NASA's return to the Moon feels rather real |url=https://arstechnica.com/science/2023/04/we-now-know-who-will-be-at-the-tip-of-the-spear-for-our-return-to-the-moon/ |access-date=4 April 2023 |work=Ars Technica |date=4 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404080041/https://arstechnica.com/science/2023/04/we-now-know-who-will-be-at-the-tip-of-the-spear-for-our-return-to-the-moon/ |archive-date=4 April 2023 |url-status=live }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.nasa.gov/people/victor-j-glover-jr/ ბიოგრაფია] * {{twitter|AstroVicGlover|ვიქტორ გლოვერი}} * [https://www.youtube.com/watch?v=-A58krE7bBE ვიცე-პრეზიდენტ კამალა ჰარისისა და ვიქტორ გლოვერის ვიდეოზარი კოსმოსურ სადგურზე (NASA, 2021 წლის 24 თებერვალი)] * {{C-SPAN|126980}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გლოვერი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]] sw2h8ldw7yacc592tkorcaogmvjmjwk 1 879617 5351647 2026-04-05T13:55:34Z Anano-QR 175352 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351647 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879618 5351656 2026-04-05T14:28:49Z Tinatin kokhreidze55 178881 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''ტაილერ ჯერალდ ბარელი''' (დ. 22 აგვისტო, 1967) — ამერიკელი მსახიობი. ბარელი ყველაზე ცნობილია ფილ დანფის როლით ABC-ის სიტკომში „ამერიკული ოჯახი“ (Modern Family, 2009–2020), რისთვისაც მა... 5351656 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|5|04|2026}} '''ტაილერ ჯერალდ ბარელი''' (დ. 22 აგვისტო, 1967) — ამერიკელი მსახიობი. ბარელი ყველაზე ცნობილია ფილ დანფის როლით ABC-ის სიტკომში „ამერიკული ოჯახი“ (Modern Family, 2009–2020), რისთვისაც მან მოიპოვა ემის ორი ჯილდო კომედიურ სერიალში მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის და კინომსახიობთა გილდიის ხუთი ჯილდო. ბარელი ასევე მთავარ როლებს ასრულებდა ტელესერიალებში „პრაქტიკის გარეშე“ (Out of Practice, 2005–2006) და „დაგიბრუნდებით“ (Back to You, 2007–2008). მას მონაწილეობა აქვს მიღებული ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „ევოლუცია“, „შავი ქორის ვარდნა“ (ორივე 2001 წელს), „მიცვალებულთა განთიადი“ (2004), „წარმოუდგენელი ჰალკი“ (2008) და „მაპეტები: ყველაზე ძებნილნი“ (2014). მან გაახმოვანა პერსონაჟები ანიმაციურ ფილმებში „მისტერ პიბოდი და შერმანი“ (2014), „დორის ძიებაში“ (2016) და „წეროები“ (2016). თეატრის სცენაზე ბარელის დებიუტი ბროდვეიზე შედგა ლენოქსის როლით უილიამ შექსპირის პიესის, „მაკბეტის“, განახლებულ დადგმაში (2000). ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== ტაილერ ჯერალდ ბარელი დაიბადა გრანტს-პასში, ორეგონში, 1967 წლის 22 აგვისტოს.[1][2] ის მასწავლებლის, შერი როუზისა (დაბადებით ჰაუკი) და ოჯახის თერაპევტის, გარი ჯერალდ ბარელის (1940–1989), შვილია.[3][4][5][6] მას ჰყავს უმცროსი ძმა, დუნკანი.[7] ის ძირითადად ინგლისური და გერმანული წარმოშობისაა, თუმცა გადაცემის მეშვეობით „იპოვნე შენი ფესვები“ (Finding Your Roots) აღმოაჩინა, რომ მისი წინაპრების 1/16 აფროამერიკელია — მისი დიდი ბებიის მხრიდან, რომელიც ტენესიდან იყო, ადრე მონობაში იმყოფებოდა, მოგვიანებით კი ორეგონში მიწათმფლობელი (ჰომსტედერი) გახდა.[8] ბარელი გაიზარდა ეპლგეიტში, ორეგონში, კალიფორნიის საზღვართან ახლოს.[9][10] იგი სწავლობდა ჰიდენ ველის საშუალო სკოლაში[1] გრანტს-პასში, სადაც ამერიკულ ფეხბურთს თამაშობდა და იყო გუნდ „Hidden Valley Mustangs“-ის ხაზის მოთამაშე (lineman). ორეგონის უნივერსიტეტში სწავლისას ბარელი გახდა „სიგმა ჩი“ (Sigma Chi) საძმოს წევრი[11] და ბარმენად მუშაობდა ორეგონის შექსპირის ფესტივალზე.[9] მოგვიანებით ის სწავლობდა სამხრეთ ორეგონის უნივერსიტეტში, ეშლენდში,[10] რომელიც 1993 წელს დაასრულა ბაკალავრის ხარისხით თეატრალურ ხელოვნებაში.[9] თხუთმეტი წლის შემდეგ, 2008 წელს, ის ამავე სასწავლებლის გამოსაშვებ საღამოზე სიტყვით გამოვიდა.[12] მან განათლების მიღება განაგრძო პენსილვანიის შტატის უნივერსიტეტში (Penn State), სადაც მიიღო სახვითი ხელოვნების მაგისტრის ხარისხი (MFA) და კინ ვეი-მაიკლ კისთან ერთად იყო „Theatre 100 Company“-ის წევრი.[9][13][14] 1997 და 1999 წლებში ბარელი მუშაობდა მსახიობად იუტას შექსპირის ფესტივალზე.[15] მას ასევე აღნიშნული აქვს, რომ მაგისტრატურაში სწავლის გარკვეულ პერიოდში, ფულის დაზოგვის მიზნით, ფურგონში ცხოვრობდა.[16] ==კარიერა== ბარელის პირველი აღიარებული როლები კინოში იყო 2001 წლის ფილმებში „ევოლუცია“ და „შავი ქორის ვარდნა“. მოგვიანებით მან მონაწილეობა მიიღო 2004 წლის რიმეიქში „მიცვალებულთა განთიადი“, ასევე რამდენიმე თეატრალურ დადგმაში (მაგალითად, 2000 წლის ბროდვეის სპექტაკლში „მაკბეტი“ და ოფ-ბროდვეის პიესებში: Corners, The Blue Demon, Burn This და Show People). იგი იყო თანაავტორი და მსახიობი რასელ დაიბალის მიერ დადგმული ორიგინალური ექსცენტრიული კომედიისა The Red Herring O' Happiness. ბარელის თეატრალური მოღვაწეობა ასევე მოიცავს ოფ-ბროდვეის პიესას Babble, რომელიც მან თავის ძმასთან, დუნკანთან ერთად დაწერა და მასში თავადაც მონაწილეობდა. გარდა ამისა, მან ნიუ-ჯერსის პროკურორის როლი შეასრულა სერიალში „კანონი და წესრიგი: სპეციალური კორპუსი“. ამის შემდეგ ბარელი დაამტკიცეს ოლივერ ბარნსის როლზე — ზედაპირული, მაგრამ კეთილგანწყობილი პლასტიკური ქირურგის როლზე CBS-ის სიტკომში „პრაქტიკის გარეშე“ (Out of Practice, 2005–06), რომლის თანაავტორი სცენარისტი კრისტოფერ ლოიდი იყო. შოუ 2006 წლის მაისში გაუქმდა, რის გამოც აშშ-ში რვა ეპიზოდი ეთერში აღარ გასულა. შოუს გაუქმების შემდეგ მან ალან არბუსის როლი შეასრულა ფილმში „ბეწვი: დაიენ არბუსის გამოგონილი პორტრეტი“. იმავე წელს მან მონაწილეობა მიიღო ფილმებში „ფულიანი მეგობრები“ და „დარვინის ჯილდოები“, რის შემდეგაც ლონდონის „როიალ კორტის“ თეატრში ქერილ ჩერჩილის პიესის, Drunk Enough to Say I Love You?, მსოფლიო პრემიერაში ერთ-ერთი მთავარი როლი ითამაშა.[17] 2007 წელს მან შეასრულა თეთრი სახლის კურატორის მცირე როლი ფილმში „ეროვნული საგანძური: საიდუმლოებათა წიგნი“, რასაც მოჰყვა მთავარი როლი Fox-ის სიტკომში „დაგიბრუნდებით“ (Back to You) იმავე წლის ბოლოს. სტივენ ლევიტანისა და კრისტოფერ ლოიდის მიერ შექმნილ ამ შოუში ბარელი საველე რეპორტიორს თამაშობდა (კელსი გრემერისა და პატრიცია ჰიტონის გვერდით). შოუ 2008 წელს დაიხურა. Marvel-ის კომიქსის 2008 წლის ეკრანიზაციაში „წარმოუდგენელი ჰალკი“ ბარელმა ითამაშა ლეონარდ სამსონი (ზეშესაძლებლობების გარეშე), რომელსაც ხანმოკლე ურთიერთობა ჰქონდა ბეტი როსთან. მას მთავარი როლი ჰქონდა უძრავი ქონების აგენტის, ფილ დანფის სახით ABC-ის აღიარებულ სიტკომში „ამერიკული ოჯახი“, რომელიც ასევე კრისტოფერ ლოიდისა და სტივ ლევიტანის მიერ იყო შექმნილი. ამ შესრულებისთვის მან ზედიზედ რვაჯერ მიიღო ემის ნომინაცია კომედიურ სერიალში მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის (2010–2017) და ორჯერ გაიმარჯვა — 2011 და 2014 წლებში.[18] მან ასევე მიიღო კინომსახიობთა გილდიის (SAG) ნომინაციები კომედიურ სერიალში მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის, ხოლო სერიალის სამსახიობო დასთან ერთად მოიპოვა SAG-ის ჯილდო საუკეთესო ანსამბლისთვის. 2014 წელს მან მიიღო ინდივიდუალური SAG ჯილდო და დაამარცხა ალეკ ბოლდუინი, რომელიც მანამდე ზედიზედ შვიდი წლის განმავლობაში იმარჯვებდა.[19] ბარელი ასევე ჩნდება ფილის როლში „რეალტორთა ეროვნული ასოციაციის“ (National Association of Realtors) რეკლამებში.[20] 2014 წლის ნოემბერში ბარელმა გააფორმა საერთო ხელშეკრულება 20th Century Fox Television-თან საკუთარი კომედიური პროექტების შესამუშავებლად.[21] 2020 წლის ივლისში ეს თანამშრომლობა გაგრძელდა საკუთარი საპროდიუსერო კომპანიის, Desert Whale Productions-ის დაარსებით.[22] მისი ვებ-სერიალი Boondoggle, რომელიც ნაწილობრივ ბარელის პირად ცხოვრებას ეფუძნება, 2016 წლის ივნისში ABC.com-სა და ABCd-ზე გამოვიდა.[23] 2017 წლის ივლისში იგი წარდგენილი იყო ემის ჯილდოზე მოკლემეტრაჟიან კომედიურ ან დრამატულ სერიალში საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ნომინაციაში.[24] ==ბიზნესი და ქველმოქმედება== ბარელი ფლობს რესტორანს The Eating Establishment პარკ-სიტიში (იუტა), ასევე ორ ბარს სოლტ-ლეიკ-სიტიში — Bar X და Beer Bar, რომლებიც ერთმანეთის გვერდით მდებარეობს და შიდა კარითაა დაკავშირებული.[25] ==პირადი ცხოვრება== [[ფაილი:TyBurrell2019.jpg|250px|მინი|მარჯვნივ|ბარელი Los Angeles Rams-ის საწვრთნელ ბანაკში, 2019 წელი.]] როდესაც 2020 წლის მარტში COVID-19-ის პანდემიის გამო სოლტ-ლეიკ-სიტის ბარები და რესტორნები დაიხურა, ბარელმა და მისმა მეუღლემ საკუთარი დანაზოგიდან 100,000 დოლარი გამოყვეს ფონდისთვის Tip Your Server. ეს იყო ონლაინ პლატფორმა იუტაში უმუშევრად დარჩენილი მომსახურე პერსონალის დასახმარებლად, სადაც იმ პერიოდში მათი მთავარი საცხოვრებელი ადგილი იყო.[26] ბარელმა თავის მეუღლეზე, ჰოლიზე, 2000 წლის 18 აგვისტოს იქორწინა. ისინი ნიუ-იორკში ცხოვრობდნენ, სანამ 2008 წელს სოლტ-ლეიკ-სიტიში გადავიდოდნენ.[9][27] მათ კვლავ აქვთ ოროთახიანი ბინა ნიუ-იორკის ასტორიის უბანში, რომელსაც აქირავებენ.[28] გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ისინი სამხრეთ კალიფორნიაში გადავიდნენ „ამერიკულ ოჯახზე“ ბარელის მუშაობის გამო. 2010 წლის მარტში ბარელმა განაცხადა, რომ მათ გოგონა იშვილეს,[29] ორი წლის შემდეგ კი — მეორე გოგონა.[30] 2020 წელს „ამერიკული ოჯახის“ დასრულების შემდეგ ბარელი ოჯახთან ერთად ლოს-ანჯელესიდან სოლტ-ლეიკ-სიტიში დაბრუნდა. ჟურნალ People-თან ინტერვიუში მან აღნიშნა, რომ იქ გადასვლას „არ ნანობს“, რადგან ეს „ბავშვების გასაზრდელად შესანიშნავი ადგილია“.[31] ბარელი საკუთარ თავს Oregon Ducks-ის, Portland Trail Blazers-ის, New York Mets-ისა და Los Angeles Rams-ის თავგამოდებულ გულშემატკივრად ახასიათებს.[32] dy80kn1jaqveb5tbexumdssg3wd8bz1 3 879619 5351672 2026-04-05T15:11:52Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351672 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 15:11, 5 აპრილი 2026 (UTC) 2c7pvzatsvbamro3oi5dhxuv9ewep46 3 879620 5351679 2026-04-05T16:27:05Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351679 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 16:27, 5 აპრილი 2026 (UTC) 48ecu1cpswiv234egnfmw4anjbthj5z 0 879621 5351686 2026-04-05T17:10:45Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''იასონი''',<ref name="გაბიძაშვილი"/> '''სოსიპატრე'''<ref name="orthodoxy"/> ({{lang-el|Σωσίπατρος}}) — [[ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული|ქრისტეს 70 მოციქულთაგანი]]. მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებ... 5351686 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''იასონი''',<ref name="გაბიძაშვილი"/> '''სოსიპატრე'''<ref name="orthodoxy"/> ({{lang-el|Σωσίπατρος}}) — [[ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული|ქრისტეს 70 მოციქულთაგანი]]. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}} და {{OldStyleDate|17|იანვარი||4|}} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), [[კათოლიციზმი|კათოლიკურში]] — [[25 ივნისი]]. სოსიპატრე წარმოშობით აქაიიდან იყო. იგი მოციქულ [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონთან]] ერთად გახდა [[პავლე მოციქული]]ს მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს: {{ციტატა|გიკითხვენ თქვენ... იასსონ და სოსიპატროს ნათესავნი ჩემნი.|რომ. 16,21}} სოსიპატრე იკონიის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი იასონთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა იქაც გააგრძელეს ქადაგება, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა კერკირამ, რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ კუნძულის მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ. იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ XII საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, XIII ს. 369-402). ==სქოლიო== {{reflist|refs= <ref name="გაბიძაშვილი">{{წიგნი |გვარი = გაბიძაშვილი |სახელი = ე. |ნაწილი = |სათაური = საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი |ორიგინალი = |ბმული = |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბილისი |გამომცემლობა = |წელი = 2007 |ტომი = |გვერდები = 852 |გვერდნი = |isbn = 978-99940-69-47-7 }}</ref> <ref name="orthodoxy">[https://www.orthodoxy.ge/tveni/noemberi/10-erastosi.htm წმიდა მოციქულნი: ერასტოსი, ულუმპი, იროდიონი, სოსიპატრე, კუარტოსი და ტერტიოსი - სამოცდაათთაგანნი (I)] — orthodoxy.ge</ref> }} {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} {{ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული}} [[კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული]] 756ka27od9rnfk2vv1ebmoah67qodfv 5351694 5351686 2026-04-05T17:22:05Z Surprizi 14671 5351694 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''იასონი''',<ref name="გაბიძაშვილი"/> '''სოსიპატრე'''<ref name="orthodoxy"/> ({{lang-el|Ἰάσων}}) — [[ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული|ქრისტეს 70 მოციქულთაგანი]]. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}} და {{OldStyleDate|17|იანვარი||4|}} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), [[კათოლიციზმი|კათოლიკურში]] — [[25 ივნისი]]. იასონ მოციქული წარმოშობით მცირე აზიიდან, ქალაქ ტარსუნიდან იყო. მოციქულ [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრესთან]] ერთად გახდა [[პავლე მოციქული]]ს მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს: {{ციტატა|გიკითხვენ თქვენ... იასსონ და სოსიპატროს ნათესავნი ჩემნი.|რომ. 16,21}} იასონი ტარსუნის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი სოსიპატრესთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი 7 ავაზაკთან ერთად დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა შვიდივე ავაზაკი მოაქციეს ქრისტიანობაზე, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. გაქრისტიანებული ავაზაკების მოწამეობრივი აღსასრულის შემსწრე ციხის მცველმა ქრისტიანად გამოაცხადა თავი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა კერკირამ, რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ კუნძულის მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ. იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ XII საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, XIII ს. 369-402). ==სქოლიო== {{reflist|refs= <ref name="გაბიძაშვილი">{{წიგნი |გვარი = გაბიძაშვილი |სახელი = ე. |ნაწილი = |სათაური = საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი |ორიგინალი = |ბმული = |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბილისი |გამომცემლობა = |წელი = 2007 |ტომი = |გვერდები = 852 |გვერდნი = |isbn = 978-99940-69-47-7 }}</ref> <ref name="orthodoxy">[https://www.orthodoxy.ge/tveni/noemberi/10-erastosi.htm წმიდა მოციქულნი: ერასტოსი, ულუმპი, იროდიონი, სოსიპატრე, კუარტოსი და ტერტიოსი - სამოცდაათთაგანნი (I)] — orthodoxy.ge</ref> }} {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} {{ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული}} [[კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული]] lfyy5uxd6toajzd56srca9cnwab2bi7 5351696 5351694 2026-04-05T17:25:34Z Surprizi 14671 5351696 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''იასონი''',<ref name="გაბიძაშვილი"/><ref name="orthodoxy"/> ({{lang-el|Ἰάσων}}) — [[ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული|ქრისტეს 70 მოციქულთაგანი]]. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}} და {{OldStyleDate|17|იანვარი||4|}} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), [[კათოლიციზმი|კათოლიკურში]] — [[25 ივნისი]]. იასონ მოციქული წარმოშობით მცირე აზიიდან, ქალაქ ტარსუნიდან იყო. მოციქულ [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრესთან]] ერთად გახდა [[პავლე მოციქული]]ს მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს: {{ციტატა|გიკითხვენ თქვენ... იასსონ და სოსიპატროს ნათესავნი ჩემნი.|რომ. 16,21}} იასონი ტარსუნის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი სოსიპატრესთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი 7 ავაზაკთან ერთად დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა შვიდივე ავაზაკი მოაქციეს ქრისტიანობაზე, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. გაქრისტიანებული ავაზაკების მოწამეობრივი აღსასრულის შემსწრე ციხის მცველმა ქრისტიანად გამოაცხადა თავი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა კერკირამ, რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ კუნძულის მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ. იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ XII საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, XIII ს. 369-402). ==სქოლიო== {{reflist|refs= <ref name="გაბიძაშვილი">{{წიგნი |გვარი = გაბიძაშვილი |სახელი = ე. |ნაწილი = |სათაური = საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი |ორიგინალი = |ბმული = |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბილისი |გამომცემლობა = |წელი = 2007 |ტომი = |გვერდები = 383 |გვერდნი = |isbn = 978-99940-69-47-7 }}</ref> <ref name="orthodoxy">[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge</ref> }} {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} {{ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული}} [[კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული]] 94gbb6bmgkpc83eb3uqhkcgb84umlte 5351700 5351696 2026-04-05T17:31:06Z Surprizi 14671 5351700 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''იასონი''',<ref name="გაბიძაშვილი"/><ref name="orthodoxy"/> ({{lang-el|Ἰάσων}}) — [[ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული|ქრისტეს 70 მოციქულთაგანი]]. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}} და {{OldStyleDate|17|იანვარი||4|}} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), [[კათოლიციზმი|კათოლიკურში]] — [[12 ივლისი]]. იასონ მოციქული წარმოშობით მცირე აზიიდან, ქალაქ ტარსუნიდან იყო. მოციქულ [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრესთან]] ერთად გახდა [[პავლე მოციქული]]ს მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს: {{ციტატა|გიკითხვენ თქვენ... იასსონ და სოსიპატროს ნათესავნი ჩემნი.|რომ. 16,21}} იასონი ტარსუნის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი სოსიპატრესთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი 7 ავაზაკთან ერთად დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა შვიდივე ავაზაკი მოაქციეს ქრისტიანობაზე, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. გაქრისტიანებული ავაზაკების მოწამეობრივი აღსასრულის შემსწრე ციხის მცველმა ქრისტიანად გამოაცხადა თავი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა კერკირამ, რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ კუნძულის მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ. იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ XII საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, XIII ს. 369-402). ==სქოლიო== {{reflist|refs= <ref name="გაბიძაშვილი">{{წიგნი |გვარი = გაბიძაშვილი |სახელი = ე. |ნაწილი = |სათაური = საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი |ორიგინალი = |ბმული = |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბილისი |გამომცემლობა = |წელი = 2007 |ტომი = |გვერდები = 383 |გვერდნი = |isbn = 978-99940-69-47-7 }}</ref> <ref name="orthodoxy">[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge</ref> }} {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} {{ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული}} [[კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული]] is433j4afj482aw88kx2ucoznpv6dsi 5351713 5351700 2026-04-05T17:49:47Z Surprizi 14671 5351713 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''იასონი''',<ref name="გაბიძაშვილი"/><ref name="orthodoxy"/> ({{lang-el|Ἰάσων}}) — [[ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული|ქრისტეს 70 მოციქულთაგანი]]. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}} და {{OldStyleDate|17|იანვარი||4|}} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), [[კათოლიციზმი|კათოლიკურში]] — [[12 ივლისი]]. იასონ მოციქული წარმოშობით მცირე აზიიდან, ქალაქ ტარსუნიდან იყო. მოციქულ [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრესთან]] ერთად გახდა [[პავლე მოციქული]]ს მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს: {{ციტატა|გიკითხვენ თქვენ... იასსონ და სოსიპატროს ნათესავნი ჩემნი.|რომ. 16,21}} იასონი ტარსუნის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი სოსიპატრესთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი 7 ავაზაკთან ერთად დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა შვიდივე ავაზაკი მოაქციეს ქრისტიანობაზე, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. გაქრისტიანებული ავაზაკების მოწამეობრივი აღსასრულის შემსწრე ციხის მცველმა ქრისტიანად გამოაცხადა თავი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა [[წმინდა კერკირა|კერკირამ]], რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ კუნძულის მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ. იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ XII საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, XIII ს. 369-402). ==სქოლიო== {{reflist|refs= <ref name="გაბიძაშვილი">{{წიგნი |გვარი = გაბიძაშვილი |სახელი = ე. |ნაწილი = |სათაური = საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი |ორიგინალი = |ბმული = |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბილისი |გამომცემლობა = |წელი = 2007 |ტომი = |გვერდები = 383 |გვერდნი = |isbn = 978-99940-69-47-7 }}</ref> <ref name="orthodoxy">[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge</ref> }} {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} {{ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული}} [[კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული]] 0mhqo2wjaez6wdvp4lcbmbahro9ga0m 5351736 5351713 2026-04-05T18:12:58Z Surprizi 14671 5351736 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''იასონი'''<ref name="გაბიძაშვილი"/><ref name="orthodoxy"/> ({{lang-el|Ἰάσων}}) — [[ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული|ქრისტეს 70 მოციქულთაგანი]]. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}} და {{OldStyleDate|17|იანვარი||4|}} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), [[კათოლიციზმი|კათოლიკურში]] — [[12 ივლისი]]. იასონ მოციქული წარმოშობით მცირე აზიიდან, ქალაქ ტარსუნიდან იყო. მოციქულ [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრესთან]] ერთად გახდა [[პავლე მოციქული]]ს მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს: {{ციტატა|გიკითხვენ თქვენ... იასსონ და სოსიპატროს ნათესავნი ჩემნი.|რომ. 16,21}} იასონი ტარსუნის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი სოსიპატრესთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი 7 ავაზაკთან ერთად დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა შვიდივე ავაზაკი მოაქციეს ქრისტიანობაზე, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. გაქრისტიანებული ავაზაკების მოწამეობრივი აღსასრულის შემსწრე ციხის მცველმა ქრისტიანად გამოაცხადა თავი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა [[წმინდა კერკირა|კერკირამ]], რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ, კუნძულის მომდევნო მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ. იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ XII საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, XIII ს. 369-402). ==სქოლიო== {{reflist|refs= <ref name="გაბიძაშვილი">{{წიგნი |გვარი = გაბიძაშვილი |სახელი = ე. |ნაწილი = |სათაური = საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი |ორიგინალი = |ბმული = |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბილისი |გამომცემლობა = |წელი = 2007 |ტომი = |გვერდები = 383 |გვერდნი = |isbn = 978-99940-69-47-7 }}</ref> <ref name="orthodoxy">[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge</ref> }} {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} {{ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული}} [[კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული]] 73svskz0anf6xnnsvql35f9oh63h125 1 879622 5351693 2026-04-05T17:18:58Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351693 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879623 5351697 2026-04-05T17:26:43Z შალვა მინდაძე 11 168465 ახალი გვერდი: {{მოკლე აღწერა|მემორიალი და მასობრივი სამარხი საბჭოთა პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლთათვის კიევში, უკრაინა}} '''ბიკივნიას სამარხები''' ({{lang-uk|Биківнянські могили|Bykivnians'ki mohyly}}) — ეროვნულ... 5351697 wikitext text/x-wiki {{მოკლე აღწერა|მემორიალი და მასობრივი სამარხი საბჭოთა პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლთათვის კიევში, უკრაინა}} '''ბიკივნიას სამარხები''' ({{lang-uk|Биківнянські могили|Bykivnians'ki mohyly}}) — ეროვნული ისტორიულ-მემორიალური კომპლექსი ყოფილი სოფელ ბიკივნიას მიმდებარედ, [[კიევი|კიევის]] ტყიან ზონაში, [[ბიკივნიას ტყე]]ში. [[სტალინიზმი|სტალინური რეჟიმის]] პერიოდში [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] ეს ადგილი ერთ-ერთი უმნიშვნელოებლად მონიშნული მასობრივი სამარხი იყო, სადაც [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედე]] — საბჭოთა საიდუმლო პოლიცია — ათასობით მოკლული „საბჭოთა სახელმწიფოს მტრად“ გამოცხადებული პირის ცხედარს ფარულად მარხავდა. ბიკივნია, როგორც საცხოვრებელი ადგილი, დღესაც არსებობს ამავე სახელწოდების ტყის ტერიტორიაზე მდებარე ლოკალიტეტად. ეროვნული მემორიალი მდებარეობს ბიკივნიას მოპირდაპირედ, [[ბროვარის პროსპექტი]]ს გადაღმა, ყოფილი რიბნეს საბჭოთა თევზსაშენი მეურნეობის მახლობლად, ტყის სიღრმეში. აქ დაკრძალულთა რაოდენობა სხვადასხვა შეფასებით მერყეობს რამდენიმე ათეულ ათასსა<ref name="PAP">{{cite news |author=Cheko, [[Polish Press Agency]] |date=September 2007 |title=Odkryto grzebień z nazwiskami Polaków pochowanych w Bykowni |newspaper=[[Gazeta Wyborcza]] |issue=2007–09–21 |url=http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,4509809.html |archive-url=https://archive.today/20121221113220/http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,4509809.html |archive-date=2012-12-21 |access-date=2007-09-21 |language=pl }}</ref> და დაახლოებით 30,000-ს შორის,<ref name=reuters>[https://www.reuters.com/article/worldNews/idUSL2750737720071027 "Ukraine reburies 2,000 victims of Stalin's rule"]. Reuters. 27 October 2007</ref> ხოლო ზოგიერთი შეფასებით მათი რაოდენობა [[100 000]]-ს აღწევს.<ref name="Zawada">{{cite news |author=Zenon Zawada |date=May 2006 |title=100,000 buried at Bykivnia recalled at Day of Remembrance |newspaper=The Ukrainian Weekly |volume=LXXIV |issue=22 |url=http://www.ukrweekly.com/Archive/2006/220602.shtml |access-date =2007-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930033306/http://www.ukrweekly.com/Archive/2006/220602.shtml |archive-date=September 30, 2007}}</ref> ზოგიერთი მკვლევარი ამ რიცხვს [[200 000]]-მდეც კი ზრდის.<ref name="Pearson">{{cite book |author=Raymond Pearson |author-link=Raymond Pearson |title=The Rise and Fall of the Soviet Empire |year=2002 |publisher=Palgrave |isbn=0333948076 |url=https://archive.org/details/risefallofsoviet00pear |page=[https://archive.org/details/risefallofsoviet00pear/page/n243 220] |url-access=registration }}</ref><ref name="Kuzio">{{cite book | author =Taras Kuzio |author2=Andrew Wilson | title = Ukraine: Perestroika to Independence |year=1994 |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies Press |location=[[University of Alberta]] | isbn=092086287X }}</ref> ==სამარხის ტერიტორია== [[1920-იანი წლები|1920-იანი წლების]] დასაწყისიდან [[1940-იანი წლები|1940-იანი წლების]] ბოლომდე, განსაკუთრებით [[დიდი წმენდა|სტალინური წმენდების]] პერიოდში, საბჭოთა ხელისუფლება ნაწამები და მოკლული პოლიტიკური პატიმრების ცხედრებს ბიკივნიას სოფლის გარეთ მდებარე ფიჭვნარში გადაჰქონდა და მათ დაახლოებით {{convert|15,000|m2}} ფართობის მასობრივ სამარხში მარხავდა. დღემდე ამ ტერიტორიაზე მომუშავე პოლონელი და უკრაინელი არქეოლოგების მიერ გამოვლენილია 210 ცალკეული მასობრივი [[სამარხი]]. [[ოპერაცია ბარბაროსა|ოპერაცია „ბარბაროსას“]] საწყის ეტაპზე საბჭოთა არმიის უკან დახევისას [[წითელი არმია|წითელი არმიის]] ნაწილებმა სოფელი მიწასთან გაასწორეს. მასობრივი სამარხის ადგილი გერმანელებმა აღმოაჩინეს საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე არსებულ სხვა მსგავს ადგილებთან ერთად. თუმცა, [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა|კატინის ხოცვა-ჟლეტის]] აღმოჩენის შემდეგ, ბიკივნიას სამარხები გერმანული პროპაგანდის ნაწილად აღარ გამოიყენებოდა. [[1943]] წელს, ტერიტორიის საბჭოთა ძალების მიერ ხელახლა დაკავების შემდეგ, კიევის მეორე ბრძოლის დროს, ეს ადგილი კვლავ ენკავედეს მიერ გასაიდუმლოებულ ობიექტად გამოცხადდა. [[1950-იანი წლები|1950-იან წლებში]] სოფელი ხელახლა აშენდა, როგორც კიევის გარეუბანი. [[1970-იანი წლები|1970-იან წლებში]] საბჭოთა ხელისუფლება გეგმავდა მასობრივი სამარხის ტერიტორიაზე დიდი ავტოსადგურის მშენებლობას, თუმცა ეს გეგმა საბოლოოდ გაუქმდა. ომის შემდეგ, ნაცისტური გერმანიის არქივების შესწავლისას, პოლონელმა ემიგრანტმა ისტორიკოსებმა აღმოაჩინეს დოკუმენტი, რომელიც ბიკივნიას მსხვერპლთა წარმომავლობას ადასტურებდა.<ref name="Dzwonkowski">{{cite book |author=Roman Dzwonkowski | title=Polacy Na Dawnych Kresach Wschodnich |year=1994 |publisher=Stowarzyszenie [[Wspólnota Polska]] |location=Lublin |isbn=8386441054 |url=https://books.google.com/books?id=mzItAAAAMAAJ&q=Bykownia |page=33 |language=pl}}</ref> პოლონელი მკვლევრების შეფასებით, [[დიდი წმენდა|დიდი ტერორის]] საბჭოთა მსხვერპლების გარდა, ეს ადგილი შესაძლოა საბოლოო განსასვენებელი იყოს [[1939]] წელს პოლონეთში საბჭოთა შეჭრის დროს [[წითელი არმია|წითელი არმიის]] მიერ ტყვედ აყვანილი 3,435 პოლონელი ოფიცრისთვის. მათი უმეტესობა [[1940]] წლის გაზაფხულზე დახვრიტეს [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა|კატინის ხოცვა-ჟლეტის]] ფარგლებში, როდესაც 20,000-ზე მეტი პოლონელი ოფიცერი და ინტელექტუალი იქნა მოკლული.<ref name="PAP"/> ვინაიდან საბჭოთა ხელისუფლება პასუხისმგებლობას უარყოფდა, დიდი ხნის განმავლობაში შეუძლებელი იყო დადასტურება, რომ სტალინური წმენდების მსხვერპლები სწორედ აქ იყვნენ დაკრძალულნი. საბჭოთა ეპოქაში ამ ადგილის არსებობის საკითხი ხელისუფლებასთან არაერთხელ დაისვა, მათ შორის ყველაზე ცნობილი შემთხვევა [[1962]] წელს მოხდა, როდესაც ამის შესახებ უკრაინელმა პოეტმა [[ვასილ სიმონენკო]]მ ისაუბრა. ამის შემდეგ იგი საბჭოთა სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლებმა სასტიკად სცემეს, ხოლო მალევე საავადმყოფოში თირკმლის უკმარისობით გარდაიცვალა. ===ხსოვნა=== მხოლოდ [[1990-იანი წლები|1990-იან წლებში]] დაადასტურა დამოუკიდებელი [[უკრაინა]]ს ხელისუფლებამ, რომ ამ ტერიტორიაზე ათასობით პოლიტიკური რეპრესიის მსხვერპლი იყო დაკრძალული. [[1994]] წლის [[30 აპრილი|30 აპრილს]] ბიკივნიაში გაიხსნა კომუნისტური ტერორის მსხვერპლთა დიდი მემორიალი. დაახლოებით იმავე პერიოდში დაიწყო არქეოლოგიური სამუშაოებიც, რომელშიც მონაწილეობას როგორც უკრაინელი, ისე პოლონელი მეცნიერები იღებდნენ. [[2001]] წელს [[ვიქტორ იანუკოვიჩი]]ს მთავრობამ გამოაცხადა განზრახვა, ბიკივნიას ტყე გადაექცია სახელმწიფო ისტორიულ-მემორიალურ კომპლექსად „ბიკივნიას სამარხები“. ეს გეგმა საბოლოოდ განხორციელდა [[ვიქტორ იუშჩენკო]]ს მიერ [[2006]] წლის [[17 მაისი|17 მაისს]].<ref name="Zawada"/> უკრაინის ისტორიის ამ ნაწილის გამოკვეთისა და საზოგადოებისათვის გაცნობის მიზნით, [[ვიქტორ იუშჩენკო]] გახდა პირველი უკრაინელი პრეზიდენტი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო ყოველწლიურ ხსოვნის ცერემონიაში [[21 მაისი|21 მაისს]], რათა პატივი მიეგო კიევის გარეუბანში მდებარე მასობრივ სამარხში დაკრძალული სავარაუდოდ 100,000 ადამიანის ხსოვნისთვის. [[2006]] წლის ღონისძიებაზე იუშჩენკომ განაცხადა: „ჩვენ უნდა ვიცოდეთ სიმართლე. რატომ დაკარგა ჩვენმა ერმა 10 მილიონზე მეტი ადამიანი ომის გარეშე?“<ref name="Zawada"/> [[ფაილი:Kyiv Bykivnia monument 3.JPG|thumb|ბიკივნიას მემორიალი. წარწერა: „ყველაზე ძვირფასი, რაც გაგაჩნია, შენი თავისუფლებაა. ჩვენ ამისთვის სიცოცხლე გავიღეთ.“]] [[2006]] წლიდან პოლონელმა მკვლევრებმა აღმოაჩინეს არაერთი პოლონელის ნეშტი — იმ პატიმრებისა, რომლებიც [[1940]] წლის გაზაფხულზე [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა|კატინის ხოცვა-ჟლეტის]] დროს მოკლეს. ნეშტებთან ერთად პოლონელმა მკვლევრებმა ყოველდღიური მოხმარების ნივთებიც იპოვეს, მათ შორის სავარცხელი, რომელზეც მფლობელს — უცნობ პოლონელ ოფიცერს — ამოკვეთილი ჰქონდა რამდენიმე სახელი, მათ შორის: ფრანციშეკ სტშელეცკი, ლუდვიკ დვორაკი და შჩირადი. ეს შესაძლოა უკავშირდებოდეს პოლკოვნიკ ბრონისლავ მიკოლაი შჩირადლოვსკის, [[ლვოვი]]ს თავდაცვის მოადგილის [[1939]] წლის სექტემბერში.<ref name="PAP"/> იმავე ადგილზე აღმოჩნდა საიდენტიფიკაციო [[ჟეტონი]] სერჟანტ იოზეფ ნაგლიკის სახელზე, რომელიც სასაზღვრო დაცვის კორპუსის Skalat-ის ბატალიონის სამხედრო მოსამსახურე იყო. ყველა ეს სახელი შედის „უკრაინული კატინის სია“-ში და წარმოადგენს დამატებით მტკიცებულებას იმისა, რომ ბიკივნია უშუალოდ არის დაკავშირებული კატინის დანაშაულთან.<ref name="PAP"/> ==გამორჩეული მსხვერპლები== * [[ანდრიი ბანდერა]] * [[მიხაილ სემენკო]] * [[მაიკ იოჰანსენი]] * [[მიკოლა ივასიუკი]] * [[მიხაილო ბოიჩუკი]] * [[ვასილ ვერხოვინეცი]] * [[ვერონიკა ჩერნიახივსკა]] * [[სტეპან შაგაიდა]] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[დემიანივ ლაზი]] — მასობრივი სამარხის ადგილი [[ივანო-ფრანკოვსკი]]ს მახლობლად * [[დიდი წმენდა]] * [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა]] * [[კურაპატი]] — მსგავსი მასობრივი სამარხის ადგილი [[მინსკი]]ს მახლობლად, [[ბელარუსი]] * [[სვირლაგი]] * [[ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა]] * [[ვასილ სიმონენკო]] * [[მასობრივი სამარხები საბჭოთა კავშირში]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Bykivnia graves}} * [http://users.erols.com/mwhite28/battles.htm#Bykivnia Twentieth Century Atlas – Casualty Statistics Bykivnia] * [https://web.archive.org/web/20070524003836/http://memorial.kiev.ua/expo/eng/bikivnia.html Bykivnia 1937–1941] * [https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7065913.stm Ukraine reburies Stalin's victims] * * {{YouTube|CDeujOxl3jc|Ukrainians Honor 100,000 Killed in Forest by the Communists}}. [[New Tang Dynasty Television]], May 23, 2008 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Authority control}} [[კატეგორია:კიევი]] [[კატეგორია:უკრაინა]] [[კატეგორია:მასობრივი სამარხები]] [[კატეგორია:საბჭოთა პოლიტიკური რეპრესიები]] [[კატეგორია:მემორიალები]] [[კატეგორია:სასაფლაოები]] [[კატეგორია:ისტორიული ძეგლები]] te3taphutwis6k2cp4m59u2mff7ul4t 5351698 5351697 2026-04-05T17:27:45Z შალვა მინდაძე 11 168465 − 4 კატეგორიები; + 3 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351698 wikitext text/x-wiki {{მოკლე აღწერა|მემორიალი და მასობრივი სამარხი საბჭოთა პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლთათვის კიევში, უკრაინა}} '''ბიკივნიას სამარხები''' ({{lang-uk|Биківнянські могили|Bykivnians'ki mohyly}}) — ეროვნული ისტორიულ-მემორიალური კომპლექსი ყოფილი სოფელ ბიკივნიას მიმდებარედ, [[კიევი|კიევის]] ტყიან ზონაში, [[ბიკივნიას ტყე]]ში. [[სტალინიზმი|სტალინური რეჟიმის]] პერიოდში [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] ეს ადგილი ერთ-ერთი უმნიშვნელოებლად მონიშნული მასობრივი სამარხი იყო, სადაც [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედე]] — საბჭოთა საიდუმლო პოლიცია — ათასობით მოკლული „საბჭოთა სახელმწიფოს მტრად“ გამოცხადებული პირის ცხედარს ფარულად მარხავდა. ბიკივნია, როგორც საცხოვრებელი ადგილი, დღესაც არსებობს ამავე სახელწოდების ტყის ტერიტორიაზე მდებარე ლოკალიტეტად. ეროვნული მემორიალი მდებარეობს ბიკივნიას მოპირდაპირედ, [[ბროვარის პროსპექტი]]ს გადაღმა, ყოფილი რიბნეს საბჭოთა თევზსაშენი მეურნეობის მახლობლად, ტყის სიღრმეში. აქ დაკრძალულთა რაოდენობა სხვადასხვა შეფასებით მერყეობს რამდენიმე ათეულ ათასსა<ref name="PAP">{{cite news |author=Cheko, [[Polish Press Agency]] |date=September 2007 |title=Odkryto grzebień z nazwiskami Polaków pochowanych w Bykowni |newspaper=[[Gazeta Wyborcza]] |issue=2007–09–21 |url=http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,4509809.html |archive-url=https://archive.today/20121221113220/http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,4509809.html |archive-date=2012-12-21 |access-date=2007-09-21 |language=pl }}</ref> და დაახლოებით 30,000-ს შორის,<ref name=reuters>[https://www.reuters.com/article/worldNews/idUSL2750737720071027 "Ukraine reburies 2,000 victims of Stalin's rule"]. Reuters. 27 October 2007</ref> ხოლო ზოგიერთი შეფასებით მათი რაოდენობა [[100 000]]-ს აღწევს.<ref name="Zawada">{{cite news |author=Zenon Zawada |date=May 2006 |title=100,000 buried at Bykivnia recalled at Day of Remembrance |newspaper=The Ukrainian Weekly |volume=LXXIV |issue=22 |url=http://www.ukrweekly.com/Archive/2006/220602.shtml |access-date =2007-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930033306/http://www.ukrweekly.com/Archive/2006/220602.shtml |archive-date=September 30, 2007}}</ref> ზოგიერთი მკვლევარი ამ რიცხვს [[200 000]]-მდეც კი ზრდის.<ref name="Pearson">{{cite book |author=Raymond Pearson |author-link=Raymond Pearson |title=The Rise and Fall of the Soviet Empire |year=2002 |publisher=Palgrave |isbn=0333948076 |url=https://archive.org/details/risefallofsoviet00pear |page=[https://archive.org/details/risefallofsoviet00pear/page/n243 220] |url-access=registration }}</ref><ref name="Kuzio">{{cite book | author =Taras Kuzio |author2=Andrew Wilson | title = Ukraine: Perestroika to Independence |year=1994 |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies Press |location=[[University of Alberta]] | isbn=092086287X }}</ref> ==სამარხის ტერიტორია== [[1920-იანი წლები|1920-იანი წლების]] დასაწყისიდან [[1940-იანი წლები|1940-იანი წლების]] ბოლომდე, განსაკუთრებით [[დიდი წმენდა|სტალინური წმენდების]] პერიოდში, საბჭოთა ხელისუფლება ნაწამები და მოკლული პოლიტიკური პატიმრების ცხედრებს ბიკივნიას სოფლის გარეთ მდებარე ფიჭვნარში გადაჰქონდა და მათ დაახლოებით {{convert|15,000|m2}} ფართობის მასობრივ სამარხში მარხავდა. დღემდე ამ ტერიტორიაზე მომუშავე პოლონელი და უკრაინელი არქეოლოგების მიერ გამოვლენილია 210 ცალკეული მასობრივი [[სამარხი]]. [[ოპერაცია ბარბაროსა|ოპერაცია „ბარბაროსას“]] საწყის ეტაპზე საბჭოთა არმიის უკან დახევისას [[წითელი არმია|წითელი არმიის]] ნაწილებმა სოფელი მიწასთან გაასწორეს. მასობრივი სამარხის ადგილი გერმანელებმა აღმოაჩინეს საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე არსებულ სხვა მსგავს ადგილებთან ერთად. თუმცა, [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა|კატინის ხოცვა-ჟლეტის]] აღმოჩენის შემდეგ, ბიკივნიას სამარხები გერმანული პროპაგანდის ნაწილად აღარ გამოიყენებოდა. [[1943]] წელს, ტერიტორიის საბჭოთა ძალების მიერ ხელახლა დაკავების შემდეგ, კიევის მეორე ბრძოლის დროს, ეს ადგილი კვლავ ენკავედეს მიერ გასაიდუმლოებულ ობიექტად გამოცხადდა. [[1950-იანი წლები|1950-იან წლებში]] სოფელი ხელახლა აშენდა, როგორც კიევის გარეუბანი. [[1970-იანი წლები|1970-იან წლებში]] საბჭოთა ხელისუფლება გეგმავდა მასობრივი სამარხის ტერიტორიაზე დიდი ავტოსადგურის მშენებლობას, თუმცა ეს გეგმა საბოლოოდ გაუქმდა. ომის შემდეგ, ნაცისტური გერმანიის არქივების შესწავლისას, პოლონელმა ემიგრანტმა ისტორიკოსებმა აღმოაჩინეს დოკუმენტი, რომელიც ბიკივნიას მსხვერპლთა წარმომავლობას ადასტურებდა.<ref name="Dzwonkowski">{{cite book |author=Roman Dzwonkowski | title=Polacy Na Dawnych Kresach Wschodnich |year=1994 |publisher=Stowarzyszenie [[Wspólnota Polska]] |location=Lublin |isbn=8386441054 |url=https://books.google.com/books?id=mzItAAAAMAAJ&q=Bykownia |page=33 |language=pl}}</ref> პოლონელი მკვლევრების შეფასებით, [[დიდი წმენდა|დიდი ტერორის]] საბჭოთა მსხვერპლების გარდა, ეს ადგილი შესაძლოა საბოლოო განსასვენებელი იყოს [[1939]] წელს პოლონეთში საბჭოთა შეჭრის დროს [[წითელი არმია|წითელი არმიის]] მიერ ტყვედ აყვანილი 3,435 პოლონელი ოფიცრისთვის. მათი უმეტესობა [[1940]] წლის გაზაფხულზე დახვრიტეს [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა|კატინის ხოცვა-ჟლეტის]] ფარგლებში, როდესაც 20,000-ზე მეტი პოლონელი ოფიცერი და ინტელექტუალი იქნა მოკლული.<ref name="PAP"/> ვინაიდან საბჭოთა ხელისუფლება პასუხისმგებლობას უარყოფდა, დიდი ხნის განმავლობაში შეუძლებელი იყო დადასტურება, რომ სტალინური წმენდების მსხვერპლები სწორედ აქ იყვნენ დაკრძალულნი. საბჭოთა ეპოქაში ამ ადგილის არსებობის საკითხი ხელისუფლებასთან არაერთხელ დაისვა, მათ შორის ყველაზე ცნობილი შემთხვევა [[1962]] წელს მოხდა, როდესაც ამის შესახებ უკრაინელმა პოეტმა [[ვასილ სიმონენკო]]მ ისაუბრა. ამის შემდეგ იგი საბჭოთა სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლებმა სასტიკად სცემეს, ხოლო მალევე საავადმყოფოში თირკმლის უკმარისობით გარდაიცვალა. ===ხსოვნა=== მხოლოდ [[1990-იანი წლები|1990-იან წლებში]] დაადასტურა დამოუკიდებელი [[უკრაინა]]ს ხელისუფლებამ, რომ ამ ტერიტორიაზე ათასობით პოლიტიკური რეპრესიის მსხვერპლი იყო დაკრძალული. [[1994]] წლის [[30 აპრილი|30 აპრილს]] ბიკივნიაში გაიხსნა კომუნისტური ტერორის მსხვერპლთა დიდი მემორიალი. დაახლოებით იმავე პერიოდში დაიწყო არქეოლოგიური სამუშაოებიც, რომელშიც მონაწილეობას როგორც უკრაინელი, ისე პოლონელი მეცნიერები იღებდნენ. [[2001]] წელს [[ვიქტორ იანუკოვიჩი]]ს მთავრობამ გამოაცხადა განზრახვა, ბიკივნიას ტყე გადაექცია სახელმწიფო ისტორიულ-მემორიალურ კომპლექსად „ბიკივნიას სამარხები“. ეს გეგმა საბოლოოდ განხორციელდა [[ვიქტორ იუშჩენკო]]ს მიერ [[2006]] წლის [[17 მაისი|17 მაისს]].<ref name="Zawada"/> უკრაინის ისტორიის ამ ნაწილის გამოკვეთისა და საზოგადოებისათვის გაცნობის მიზნით, [[ვიქტორ იუშჩენკო]] გახდა პირველი უკრაინელი პრეზიდენტი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო ყოველწლიურ ხსოვნის ცერემონიაში [[21 მაისი|21 მაისს]], რათა პატივი მიეგო კიევის გარეუბანში მდებარე მასობრივ სამარხში დაკრძალული სავარაუდოდ 100,000 ადამიანის ხსოვნისთვის. [[2006]] წლის ღონისძიებაზე იუშჩენკომ განაცხადა: „ჩვენ უნდა ვიცოდეთ სიმართლე. რატომ დაკარგა ჩვენმა ერმა 10 მილიონზე მეტი ადამიანი ომის გარეშე?“<ref name="Zawada"/> [[ფაილი:Kyiv Bykivnia monument 3.JPG|thumb|ბიკივნიას მემორიალი. წარწერა: „ყველაზე ძვირფასი, რაც გაგაჩნია, შენი თავისუფლებაა. ჩვენ ამისთვის სიცოცხლე გავიღეთ.“]] [[2006]] წლიდან პოლონელმა მკვლევრებმა აღმოაჩინეს არაერთი პოლონელის ნეშტი — იმ პატიმრებისა, რომლებიც [[1940]] წლის გაზაფხულზე [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა|კატინის ხოცვა-ჟლეტის]] დროს მოკლეს. ნეშტებთან ერთად პოლონელმა მკვლევრებმა ყოველდღიური მოხმარების ნივთებიც იპოვეს, მათ შორის სავარცხელი, რომელზეც მფლობელს — უცნობ პოლონელ ოფიცერს — ამოკვეთილი ჰქონდა რამდენიმე სახელი, მათ შორის: ფრანციშეკ სტშელეცკი, ლუდვიკ დვორაკი და შჩირადი. ეს შესაძლოა უკავშირდებოდეს პოლკოვნიკ ბრონისლავ მიკოლაი შჩირადლოვსკის, [[ლვოვი]]ს თავდაცვის მოადგილის [[1939]] წლის სექტემბერში.<ref name="PAP"/> იმავე ადგილზე აღმოჩნდა საიდენტიფიკაციო [[ჟეტონი]] სერჟანტ იოზეფ ნაგლიკის სახელზე, რომელიც სასაზღვრო დაცვის კორპუსის Skalat-ის ბატალიონის სამხედრო მოსამსახურე იყო. ყველა ეს სახელი შედის „უკრაინული კატინის სია“-ში და წარმოადგენს დამატებით მტკიცებულებას იმისა, რომ ბიკივნია უშუალოდ არის დაკავშირებული კატინის დანაშაულთან.<ref name="PAP"/> ==გამორჩეული მსხვერპლები== * [[ანდრიი ბანდერა]] * [[მიხაილ სემენკო]] * [[მაიკ იოჰანსენი]] * [[მიკოლა ივასიუკი]] * [[მიხაილო ბოიჩუკი]] * [[ვასილ ვერხოვინეცი]] * [[ვერონიკა ჩერნიახივსკა]] * [[სტეპან შაგაიდა]] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[დემიანივ ლაზი]] — მასობრივი სამარხის ადგილი [[ივანო-ფრანკოვსკი]]ს მახლობლად * [[დიდი წმენდა]] * [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა]] * [[კურაპატი]] — მსგავსი მასობრივი სამარხის ადგილი [[მინსკი]]ს მახლობლად, [[ბელარუსი]] * [[სვირლაგი]] * [[ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა]] * [[ვასილ სიმონენკო]] * [[მასობრივი სამარხები საბჭოთა კავშირში]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Bykivnia graves}} * [http://users.erols.com/mwhite28/battles.htm#Bykivnia Twentieth Century Atlas – Casualty Statistics Bykivnia] * [https://web.archive.org/web/20070524003836/http://memorial.kiev.ua/expo/eng/bikivnia.html Bykivnia 1937–1941] * [https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7065913.stm Ukraine reburies Stalin's victims] * * {{YouTube|CDeujOxl3jc|Ukrainians Honor 100,000 Killed in Forest by the Communists}}. [[New Tang Dynasty Television]], May 23, 2008 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Authority control}} [[კატეგორია:კიევი]] [[კატეგორია:უკრაინა]] [[კატეგორია:სასაფლაოები]] [[კატეგორია:ისტორიული ძეგლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:მემორიალური ნაგებობები]] [[კატეგორია:სამარხები]] ggw8bsh5gmm4jag3274vhph79tik05n 5351701 5351698 2026-04-05T17:31:14Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351701 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მუზეუმი | სახელი = ბიკივნიას სამარხები | მშობლიური_სახელი = Биківнянські могили | სურათი = Kyiv Bykivnia central monument.JPG | სურათის_აღწერა = ბიკივნიას ცენტრალური მემორიალი | რუკა = Kyiv Bykivnia map.JPG | რუკის_აღწერა = ბიკივნიას სამარხის რუკა | მდებარეობა = [[კიევი]], [[უკრაინა]] | კოორდინატები = {{coord|50|28|N|30|42|E|display=inline,title}} | დაარსდა = [[30 აპრილი]], [[1994]] | ტიპი = მემორიალური კომპლექსი | დანიშნულება = პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლთა ხსოვნის პატივსაცემად | არქიტექტორი = მ. კისლი, რ. კუხარენკო, ვ. ჩეპელიკი (მოქანდაკე) | სტატუსი = ეროვნული ისტორიულ-მემორიალური ნაკრძალი | გამოცხადდა = [[17 მაისი]], [[2006]] }} {{მოკლე აღწერა|მემორიალი და მასობრივი სამარხი საბჭოთა პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლთათვის კიევში, უკრაინა}} '''ბიკივნიას სამარხები''' ({{lang-uk|Биківнянські могили|Bykivnians'ki mohyly}}) — ეროვნული ისტორიულ-მემორიალური კომპლექსი ყოფილი სოფელ ბიკივნიას მიმდებარედ, [[კიევი|კიევის]] ტყიან ზონაში, [[ბიკივნიას ტყე]]ში. [[სტალინიზმი|სტალინური რეჟიმის]] პერიოდში [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] ეს ადგილი ერთ-ერთი უმნიშვნელოებლად მონიშნული მასობრივი სამარხი იყო, სადაც [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედე]] — საბჭოთა საიდუმლო პოლიცია — ათასობით მოკლული „საბჭოთა სახელმწიფოს მტრად“ გამოცხადებული პირის ცხედარს ფარულად მარხავდა. ბიკივნია, როგორც საცხოვრებელი ადგილი, დღესაც არსებობს ამავე სახელწოდების ტყის ტერიტორიაზე მდებარე ლოკალიტეტად. ეროვნული მემორიალი მდებარეობს ბიკივნიას მოპირდაპირედ, [[ბროვარის პროსპექტი]]ს გადაღმა, ყოფილი რიბნეს საბჭოთა თევზსაშენი მეურნეობის მახლობლად, ტყის სიღრმეში. აქ დაკრძალულთა რაოდენობა სხვადასხვა შეფასებით მერყეობს რამდენიმე ათეულ ათასსა<ref name="PAP">{{cite news |author=Cheko, [[Polish Press Agency]] |date=September 2007 |title=Odkryto grzebień z nazwiskami Polaków pochowanych w Bykowni |newspaper=[[Gazeta Wyborcza]] |issue=2007–09–21 |url=http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,4509809.html |archive-url=https://archive.today/20121221113220/http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,4509809.html |archive-date=2012-12-21 |access-date=2007-09-21 |language=pl }}</ref> და დაახლოებით 30,000-ს შორის,<ref name=reuters>[https://www.reuters.com/article/worldNews/idUSL2750737720071027 "Ukraine reburies 2,000 victims of Stalin's rule"]. Reuters. 27 October 2007</ref> ხოლო ზოგიერთი შეფასებით მათი რაოდენობა [[100 000]]-ს აღწევს.<ref name="Zawada">{{cite news |author=Zenon Zawada |date=May 2006 |title=100,000 buried at Bykivnia recalled at Day of Remembrance |newspaper=The Ukrainian Weekly |volume=LXXIV |issue=22 |url=http://www.ukrweekly.com/Archive/2006/220602.shtml |access-date =2007-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930033306/http://www.ukrweekly.com/Archive/2006/220602.shtml |archive-date=September 30, 2007}}</ref> ზოგიერთი მკვლევარი ამ რიცხვს [[200 000]]-მდეც კი ზრდის.<ref name="Pearson">{{cite book |author=Raymond Pearson |author-link=Raymond Pearson |title=The Rise and Fall of the Soviet Empire |year=2002 |publisher=Palgrave |isbn=0333948076 |url=https://archive.org/details/risefallofsoviet00pear |page=[https://archive.org/details/risefallofsoviet00pear/page/n243 220] |url-access=registration }}</ref><ref name="Kuzio">{{cite book | author =Taras Kuzio |author2=Andrew Wilson | title = Ukraine: Perestroika to Independence |year=1994 |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies Press |location=[[University of Alberta]] | isbn=092086287X }}</ref> ==სამარხის ტერიტორია== [[1920-იანი წლები|1920-იანი წლების]] დასაწყისიდან [[1940-იანი წლები|1940-იანი წლების]] ბოლომდე, განსაკუთრებით [[დიდი წმენდა|სტალინური წმენდების]] პერიოდში, საბჭოთა ხელისუფლება ნაწამები და მოკლული პოლიტიკური პატიმრების ცხედრებს ბიკივნიას სოფლის გარეთ მდებარე ფიჭვნარში გადაჰქონდა და მათ დაახლოებით {{convert|15,000|m2}} ფართობის მასობრივ სამარხში მარხავდა. დღემდე ამ ტერიტორიაზე მომუშავე პოლონელი და უკრაინელი არქეოლოგების მიერ გამოვლენილია 210 ცალკეული მასობრივი [[სამარხი]]. [[ოპერაცია ბარბაროსა|ოპერაცია „ბარბაროსას“]] საწყის ეტაპზე საბჭოთა არმიის უკან დახევისას [[წითელი არმია|წითელი არმიის]] ნაწილებმა სოფელი მიწასთან გაასწორეს. მასობრივი სამარხის ადგილი გერმანელებმა აღმოაჩინეს საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე არსებულ სხვა მსგავს ადგილებთან ერთად. თუმცა, [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა|კატინის ხოცვა-ჟლეტის]] აღმოჩენის შემდეგ, ბიკივნიას სამარხები გერმანული პროპაგანდის ნაწილად აღარ გამოიყენებოდა. [[1943]] წელს, ტერიტორიის საბჭოთა ძალების მიერ ხელახლა დაკავების შემდეგ, კიევის მეორე ბრძოლის დროს, ეს ადგილი კვლავ ენკავედეს მიერ გასაიდუმლოებულ ობიექტად გამოცხადდა. [[1950-იანი წლები|1950-იან წლებში]] სოფელი ხელახლა აშენდა, როგორც კიევის გარეუბანი. [[1970-იანი წლები|1970-იან წლებში]] საბჭოთა ხელისუფლება გეგმავდა მასობრივი სამარხის ტერიტორიაზე დიდი ავტოსადგურის მშენებლობას, თუმცა ეს გეგმა საბოლოოდ გაუქმდა. ომის შემდეგ, ნაცისტური გერმანიის არქივების შესწავლისას, პოლონელმა ემიგრანტმა ისტორიკოსებმა აღმოაჩინეს დოკუმენტი, რომელიც ბიკივნიას მსხვერპლთა წარმომავლობას ადასტურებდა.<ref name="Dzwonkowski">{{cite book |author=Roman Dzwonkowski | title=Polacy Na Dawnych Kresach Wschodnich |year=1994 |publisher=Stowarzyszenie [[Wspólnota Polska]] |location=Lublin |isbn=8386441054 |url=https://books.google.com/books?id=mzItAAAAMAAJ&q=Bykownia |page=33 |language=pl}}</ref> პოლონელი მკვლევრების შეფასებით, [[დიდი წმენდა|დიდი ტერორის]] საბჭოთა მსხვერპლების გარდა, ეს ადგილი შესაძლოა საბოლოო განსასვენებელი იყოს [[1939]] წელს პოლონეთში საბჭოთა შეჭრის დროს [[წითელი არმია|წითელი არმიის]] მიერ ტყვედ აყვანილი 3,435 პოლონელი ოფიცრისთვის. მათი უმეტესობა [[1940]] წლის გაზაფხულზე დახვრიტეს [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა|კატინის ხოცვა-ჟლეტის]] ფარგლებში, როდესაც 20,000-ზე მეტი პოლონელი ოფიცერი და ინტელექტუალი იქნა მოკლული.<ref name="PAP"/> ვინაიდან საბჭოთა ხელისუფლება პასუხისმგებლობას უარყოფდა, დიდი ხნის განმავლობაში შეუძლებელი იყო დადასტურება, რომ სტალინური წმენდების მსხვერპლები სწორედ აქ იყვნენ დაკრძალულნი. საბჭოთა ეპოქაში ამ ადგილის არსებობის საკითხი ხელისუფლებასთან არაერთხელ დაისვა, მათ შორის ყველაზე ცნობილი შემთხვევა [[1962]] წელს მოხდა, როდესაც ამის შესახებ უკრაინელმა პოეტმა [[ვასილ სიმონენკო]]მ ისაუბრა. ამის შემდეგ იგი საბჭოთა სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლებმა სასტიკად სცემეს, ხოლო მალევე საავადმყოფოში თირკმლის უკმარისობით გარდაიცვალა. ===ხსოვნა=== მხოლოდ [[1990-იანი წლები|1990-იან წლებში]] დაადასტურა დამოუკიდებელი [[უკრაინა]]ს ხელისუფლებამ, რომ ამ ტერიტორიაზე ათასობით პოლიტიკური რეპრესიის მსხვერპლი იყო დაკრძალული. [[1994]] წლის [[30 აპრილი|30 აპრილს]] ბიკივნიაში გაიხსნა კომუნისტური ტერორის მსხვერპლთა დიდი მემორიალი. დაახლოებით იმავე პერიოდში დაიწყო არქეოლოგიური სამუშაოებიც, რომელშიც მონაწილეობას როგორც უკრაინელი, ისე პოლონელი მეცნიერები იღებდნენ. [[2001]] წელს [[ვიქტორ იანუკოვიჩი]]ს მთავრობამ გამოაცხადა განზრახვა, ბიკივნიას ტყე გადაექცია სახელმწიფო ისტორიულ-მემორიალურ კომპლექსად „ბიკივნიას სამარხები“. ეს გეგმა საბოლოოდ განხორციელდა [[ვიქტორ იუშჩენკო]]ს მიერ [[2006]] წლის [[17 მაისი|17 მაისს]].<ref name="Zawada"/> უკრაინის ისტორიის ამ ნაწილის გამოკვეთისა და საზოგადოებისათვის გაცნობის მიზნით, [[ვიქტორ იუშჩენკო]] გახდა პირველი უკრაინელი პრეზიდენტი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო ყოველწლიურ ხსოვნის ცერემონიაში [[21 მაისი|21 მაისს]], რათა პატივი მიეგო კიევის გარეუბანში მდებარე მასობრივ სამარხში დაკრძალული სავარაუდოდ 100,000 ადამიანის ხსოვნისთვის. [[2006]] წლის ღონისძიებაზე იუშჩენკომ განაცხადა: „ჩვენ უნდა ვიცოდეთ სიმართლე. რატომ დაკარგა ჩვენმა ერმა 10 მილიონზე მეტი ადამიანი ომის გარეშე?“<ref name="Zawada"/> [[ფაილი:Kyiv Bykivnia monument 3.JPG|thumb|ბიკივნიას მემორიალი. წარწერა: „ყველაზე ძვირფასი, რაც გაგაჩნია, შენი თავისუფლებაა. ჩვენ ამისთვის სიცოცხლე გავიღეთ.“]] [[2006]] წლიდან პოლონელმა მკვლევრებმა აღმოაჩინეს არაერთი პოლონელის ნეშტი — იმ პატიმრებისა, რომლებიც [[1940]] წლის გაზაფხულზე [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა|კატინის ხოცვა-ჟლეტის]] დროს მოკლეს. ნეშტებთან ერთად პოლონელმა მკვლევრებმა ყოველდღიური მოხმარების ნივთებიც იპოვეს, მათ შორის სავარცხელი, რომელზეც მფლობელს — უცნობ პოლონელ ოფიცერს — ამოკვეთილი ჰქონდა რამდენიმე სახელი, მათ შორის: ფრანციშეკ სტშელეცკი, ლუდვიკ დვორაკი და შჩირადი. ეს შესაძლოა უკავშირდებოდეს პოლკოვნიკ ბრონისლავ მიკოლაი შჩირადლოვსკის, [[ლვოვი]]ს თავდაცვის მოადგილის [[1939]] წლის სექტემბერში.<ref name="PAP"/> იმავე ადგილზე აღმოჩნდა საიდენტიფიკაციო [[ჟეტონი]] სერჟანტ იოზეფ ნაგლიკის სახელზე, რომელიც სასაზღვრო დაცვის კორპუსის Skalat-ის ბატალიონის სამხედრო მოსამსახურე იყო. ყველა ეს სახელი შედის „უკრაინული კატინის სია“-ში და წარმოადგენს დამატებით მტკიცებულებას იმისა, რომ ბიკივნია უშუალოდ არის დაკავშირებული კატინის დანაშაულთან.<ref name="PAP"/> ==გამორჩეული მსხვერპლები== * [[ანდრიი ბანდერა]] * [[მიხაილ სემენკო]] * [[მაიკ იოჰანსენი]] * [[მიკოლა ივასიუკი]] * [[მიხაილო ბოიჩუკი]] * [[ვასილ ვერხოვინეცი]] * [[ვერონიკა ჩერნიახივსკა]] * [[სტეპან შაგაიდა]] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[დემიანივ ლაზი]] — მასობრივი სამარხის ადგილი [[ივანო-ფრანკოვსკი]]ს მახლობლად * [[დიდი წმენდა]] * [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა]] * [[კურაპატი]] — მსგავსი მასობრივი სამარხის ადგილი [[მინსკი]]ს მახლობლად, [[ბელარუსი]] * [[სვირლაგი]] * [[ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა]] * [[ვასილ სიმონენკო]] * [[მასობრივი სამარხები საბჭოთა კავშირში]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Bykivnia graves}} * [http://users.erols.com/mwhite28/battles.htm#Bykivnia Twentieth Century Atlas – Casualty Statistics Bykivnia] * [https://web.archive.org/web/20070524003836/http://memorial.kiev.ua/expo/eng/bikivnia.html Bykivnia 1937–1941] * [https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7065913.stm Ukraine reburies Stalin's victims] * * {{YouTube|CDeujOxl3jc|Ukrainians Honor 100,000 Killed in Forest by the Communists}}. [[New Tang Dynasty Television]], May 23, 2008 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Authority control}} [[კატეგორია:კიევი]] [[კატეგორია:უკრაინა]] [[კატეგორია:სასაფლაოები]] [[კატეგორია:ისტორიული ძეგლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:მემორიალური ნაგებობები]] [[კატეგორია:სამარხები]] si5j8x2fq3ymk04yqsfg69srl7qmgym 1 879624 5351704 2026-04-05T17:36:37Z შალვა მინდაძე 11 168465 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351704 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879625 5351707 2026-04-05T17:38:13Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ედ ო'ნილი | ფოტო =Ed O'Neill at 2015 PaleyFest.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ედი 2015 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = ედ... 5351707 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|5|04|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ედ ო'ნილი | ფოტო =Ed O'Neill at 2015 PaleyFest.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ედი 2015 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = ედუარდ ლეონარდ ო'ნილი | დაბთარიღი = 12 აპრილი.1946 წელი | დაბადგილი =[[იანგზტაუნი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი,კომიკოსი,ფეხბურთის მოთამაშე | აქტიურობის წლები =1967-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = კატერინ რუსოფი | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა =Ed O'Neill signature.svg | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ედუარდ ლეონარდ ო'ნილი''' [1] (დ.[[12 აპრილი]],[[1946]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[კომიკოსი]] და [[ამერიკული ფეხბურთი|ამერიკული ფეხბურთის]] ყოფილი მოთამაშე. კარიერის განმავლობაში მან მოიპოვა კინომსახიობთა გილდიის ოთხი ჯილდო, ასევე სამი ნომინაცია „პრაიმტაიმ ემის“ პრემიაზე და ორი — „[[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსზე]]“. ო'ნილმა პოპულარობა [[1980]]-იანი წლების ბოლოს მოიპოვა მუშათა კლასის მამის, ალ ბანდის როლის შესრულებით Fox-ის [[სიტკომი|სიტკომში]] „დაქორწინებულები ბავშვებთან ერთად“ ([[1987]]–[[1997]]), რისთვისაც ორჯერ იყო ნომინირებული „ოქროს გლობუსზე“ საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის კატეგორიაში სატელევიზიო მუსიკალურ ან კომედიურ სერიალში. მისი კარიერის ახალი ტალღა [[2010]]-იან წლებში დაიწყო ოჯახის პატრიარქის, ჯეი პრიჩეტის როლით [[American Broadcasting Company|ABC]]-ის ჯილდოების მფლობელ სიტკომში „[[ამერიკული ოჯახი]]“ ([[2009]]–[[2020]]). ამ როლისთვის იგი სამჯერ იყო ნომინირებული „პრაიმტაიმ ემის“ პრემიაზე კომედიურ სერიალში საუკეთესო მსახიობის კატეგორიაში და ოთხჯერ მოიგო კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო საუკეთესო სამსახიობო ანსამბლისთვის კომედიურ სერიალში.[2][3] კინოში ო'ნილის დებიუტი შედგა უილიამ ფრიდკინის კრიმინალურ თრილერში „კრუიზი“ (1980). მას შემდეგ იგი გამოჩნდა ფილმებში: Dutch ([[1991]]), „უიენის სამყარო“ ([[1992]]), „გოლიათი პატარები“ ([[1994]]), „პრეფონტეინი“ ([[1997]]), „ესპანელი პატიმარი“ (1997), „ძვლების შემგროვებელი“ ([[1999]]), „მზის ძაღლები“([[2017]]) და „უკანასკნელი საშუალება“ (2020). მას ასევე გახმოვანებული აქვს პერსონაჟები ანიმაციურ ფილმებში: „რობოტი რალფი“ ([[2012]]), „დორის ძიებაში“ ([[2016]]) და „რალფი ინტერნეტის წინააღმდეგ“ ([[2018]]). 5jpfmf97fa8gx82i7x74a35b4usl13r 5351708 5351707 2026-04-05T17:39:10Z Ninikelaaa 55 178880 5351708 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|5|04|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ედ ო'ნილი | ფოტო =Ed O'Neill at 2015 PaleyFest.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ედი 2015 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = ედუარდ ლეონარდ ო'ნილი | დაბთარიღი = 12 აპრილი.1946 წელი | დაბადგილი =[[იანგზტაუნი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი,კომიკოსი,ფეხბურთის მოთამაშე | აქტიურობის წლები =1967-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = კატერინ რუსოფი | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა =Ed O'Neill signature.svg | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ედუარდ ლეონარდ ო'ნილი''' [1] (დ.[[12 აპრილი]],[[1946]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[კომიკოსი]] და [[ამერიკული ფეხბურთი|ამერიკული ფეხბურთის]] ყოფილი მოთამაშე. კარიერის განმავლობაში მან მოიპოვა კინომსახიობთა გილდიის ოთხი ჯილდო, ასევე სამი ნომინაცია „პრაიმტაიმ ემის“ პრემიაზე და ორი — „[[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსზე]]“. ო'ნილმა პოპულარობა [[1980]]-იანი წლების ბოლოს მოიპოვა მუშათა კლასის მამის, ალ ბანდის როლის შესრულებით Fox-ის [[სიტკომი|სიტკომში]] „დაქორწინებულები ბავშვებთან ერთად“ ([[1987]]–[[1997]]), რისთვისაც ორჯერ იყო ნომინირებული „ოქროს გლობუსზე“ საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის კატეგორიაში სატელევიზიო მუსიკალურ ან კომედიურ სერიალში. მისი კარიერის ახალი ტალღა [[2010]]-იან წლებში დაიწყო ოჯახის პატრიარქის, ჯეი პრიჩეტის როლით [[American Broadcasting Company|ABC]]-ის ჯილდოების მფლობელ სიტკომში „[[ამერიკული ოჯახი]]“ ([[2009]]–[[2020]]). ამ როლისთვის იგი სამჯერ იყო ნომინირებული „პრაიმტაიმ ემის“ პრემიაზე კომედიურ სერიალში საუკეთესო მსახიობის კატეგორიაში და ოთხჯერ მოიგო კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო საუკეთესო სამსახიობო ანსამბლისთვის კომედიურ სერიალში.[2][3] კინოში ო'ნილის დებიუტი შედგა უილიამ ფრიდკინის კრიმინალურ თრილერში „კრუიზი“ (1980). მას შემდეგ იგი გამოჩნდა ფილმებში: „უიენის სამყარო“ ([[1992]]), „გოლიათი პატარები“ ([[1994]]), „პრეფონტეინი“ ([[1997]]), „ესპანელი პატიმარი“ (1997), „ძვლების შემგროვებელი“ ([[1999]]), „მზის ძაღლები“([[2017]]) და „უკანასკნელი საშუალება“ (2020). მას ასევე გახმოვანებული აქვს პერსონაჟები ანიმაციურ ფილმებში: „რობოტი რალფი“ ([[2012]]), „დორის ძიებაში“ ([[2016]]) და „რალფი ინტერნეტის წინააღმდეგ“ ([[2018]]). 8yhdo5qwx8h09q0lkg9yanxsl9s3zge 5351711 5351708 2026-04-05T17:45:42Z Ninikelaaa 55 178880 5351711 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|5|04|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ედ ო'ნილი | ფოტო =Ed O'Neill at 2015 PaleyFest.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ედი 2015 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = ედუარდ ლეონარდ ო'ნილი | დაბთარიღი = 12 აპრილი.1946 წელი | დაბადგილი =[[იანგზტაუნი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი,კომიკოსი,ფეხბურთის მოთამაშე | აქტიურობის წლები =1967-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = კატერინ რუსოფი | პარტნიორები = | შვილები = 2 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა =Ed O'Neill signature.svg | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ედუარდ ლეონარდ ო'ნილი''' [1] (დ.[[12 აპრილი]],[[1946]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[კომიკოსი]] და [[ამერიკული ფეხბურთი|ამერიკული ფეხბურთის]] ყოფილი მოთამაშე. კარიერის განმავლობაში მან მოიპოვა კინომსახიობთა გილდიის ოთხი ჯილდო, ასევე სამი ნომინაცია „პრაიმტაიმ ემის“ პრემიაზე და ორი — „[[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსზე]]“. ო'ნილმა პოპულარობა [[1980]]-იანი წლების ბოლოს მოიპოვა მუშათა კლასის მამის, ალ ბანდის როლის შესრულებით Fox-ის [[სიტკომი|სიტკომში]] „დაქორწინებულები ბავშვებთან ერთად“ ([[1987]]–[[1997]]), რისთვისაც ორჯერ იყო ნომინირებული „ოქროს გლობუსზე“ საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის კატეგორიაში სატელევიზიო მუსიკალურ ან კომედიურ სერიალში. მისი კარიერის ახალი ტალღა [[2010]]-იან წლებში დაიწყო ოჯახის პატრიარქის, ჯეი პრიჩეტის როლით [[American Broadcasting Company|ABC]]-ის ჯილდოების მფლობელ სიტკომში „[[ამერიკული ოჯახი]]“ ([[2009]]–[[2020]]). ამ როლისთვის იგი სამჯერ იყო ნომინირებული „პრაიმტაიმ ემის“ პრემიაზე კომედიურ სერიალში საუკეთესო მსახიობის კატეგორიაში და ოთხჯერ მოიგო კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო საუკეთესო სამსახიობო ანსამბლისთვის კომედიურ სერიალში.[2][3] კინოში ო'ნილის დებიუტი შედგა უილიამ ფრიდკინის კრიმინალურ თრილერში „კრუიზი“ (1980). მას შემდეგ იგი გამოჩნდა ფილმებში: „უიენის სამყარო“ ([[1992]]), „გოლიათი პატარები“ ([[1994]]), „პრეფონტეინი“ ([[1997]]), „ესპანელი პატიმარი“ (1997), „ძვლების შემგროვებელი“ ([[1999]]), „მზის ძაღლები“([[2017]]) და „უკანასკნელი საშუალება“ (2020). მას ასევე გახმოვანებული აქვს პერსონაჟები ანიმაციურ ფილმებში: „რობოტი რალფი“ ([[2012]]), „დორის ძიებაში“ ([[2016]]) და „რალფი ინტერნეტის წინააღმდეგ“ ([[2018]]). ==პროფესიული საფეხბურთო კარიერა== [[1969]] წელს ონილმა, როგორც არჩეულმა თავისუფალმა აგენტმა, კონტრაქტი გააფორმა „პიტსბურგ სტილერსთან“, ახალბედა მთავარი მწვრთნელის, ჩაკ ნოლის ხელმძღვანელობით. თუმცა, ის საწვრთნელი ბანაკის დროს გუნდიდან გარიცხეს, რადგან ძირითადი შემადგენლობისთვის კონკურენცია უწევდა ისეთ ახალბედა მცველებთან, როგორებიც იყვნენ [[ჯო გრინი]] და [[ელ სი გრინვუდი]]. მოგვიანებით ორივე მათგანი „სტილერსის“ [[1970]]-იანი წლების წარმატებული დაცვის, „ფოლადის ფარდის“ (Steel Curtain), საკვანძო წევრი გახდა.[5][6][13] მოგვიანებით, სერიალში „დაქორწინებულები ბავშვებთან ერთად“, ო'ნილი თამაშობდა საშუალო სკოლის ყოფილ ფეხბურთე ვარსკვლავს, რომელმაც დიდ წარმატებას ვერ მიაღწია და ხშირად იხსენებდა თავის „დიდების დღეებს“ პოლკის სახელობის სკოლაში („ერთხელ ერთ თამაშში ოთხი თაჩდაუნი გავიტანე“). სამსახიობო კარიერის დაწყებამდე ო'ნილი თავის მშობლიურ ურსულინის საშუალო სკოლაში საზოგადოებრივი მეცნიერებების შემცვლელ მასწავლებლად მუშაობდა.[6] 3vtiqua5paqds4oxkjkr0shgova762h 1 879626 5351709 2026-04-05T17:39:40Z Iamsufferingin55degrees 166467 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351709 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 879627 5351710 2026-04-05T17:44:52Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351710 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 17:44, 5 აპრილი 2026 (UTC) 4kdhnc1m9r3wqjb7zu2xlq3bmalw5hh 0 879628 5351712 2026-04-05T17:48:20Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა''' ({{lang-el|Κέρκυρα}}) — I საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც მოწამეობრივად აღესრულა [[63]] წელს. ==ცხოვრება და მოღვაწეობა== ქა... 5351712 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა''' ({{lang-el|Κέρκυρα}}) — I საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც მოწამეობრივად აღესრულა [[63]] წელს. ==ცხოვრება და მოღვაწეობა== ქალწული კერკირა იყო კუნძულ კერკირას მმართველის ქალიშვილი. 63 წელს კუნძულზე ქრისტიანობის საქადაგებლად მოციქულები [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრე]] და [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონი]] ჩავიდნენ. მოციქულებმა აქ მათ ააგეს წმიდა პირველმოწამე სტეფანეს სახელობის ტაძარი და ბევრი წარმართი მონათლეს. როცა კუნძულის მმართველმა შეიტყო, დაატყვევა ისინი და ჩასვა საკანში, სადაც 7 ავაზაკი იჯდა: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია და მამია, მოციქულებმა ისინი ქრისტეს სჯულზე მოაქციეს. ავაზაკყოფილები მოწამეობრივად აღესრულნენ - ადუღებული ზეთით სავსე ქვაბში ჩაყარეს. მათი წამების მხილველმა ციხის დარაჯმა ირწმუნა ქრისტე და თავი მაცხოვრის მიმდევრად აღიარა. ამისთვის მას მარცხენა ხელი მოჰკვეთეს, შემდეგ ორივე ფეხი და ბოლოს თავი. მმართველის ბრძანებით მოციქულები კვლავ ცემეს და საკანში ჩაკეტეს. როცა მმართველის ასულმა ქალწულმა კერკირამ გაიგო მოწამეთა ტანჯვის შესახებ, მანაც ქრისტიანად გამოაცხადა თავი და მთელი თავისი ქონება ღარიბებს დაურიგა. გაცოფებული მმართველი შეეცადა ქალიშვილის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ. გაბოროტებულმა მამამ საშინელი სასჯელი მოიფიქრა შვილისთვის: მისი ბრძანებით წმიდა კერკირა საკანში ჩააგდეს და მასთან შეუშვეს ავაზაკი მურინი. როცა ავაზაკი საკანის კარს მიუახლოვდა, დათვი დაეცა თავს. წმიდა კერკირამ ხმაური გაიგონა და მხეცი ქრისტეს სახელით განდევნა, შემდეგ ლოცვით განკურნა მურინის ჭრილობები. წმიდანმა ქრისტეს სჯული აუხსნა ავაზაკს, რის შემდეგაც წმიდა მურინიც მოწამეობრივად აღესრულა. ბოროტისაგან გონებადაბნელებულმა მამამ ცეცხლს მისცა მთელი ციხე, მაგრამ ქალწული მაინც ცოცხალი გადარჩა, შემდეგ მამისვე ბრძანებით ხეზე დაკიდეს წმიდა კერკირა, გაგუდეს და ისრებით დაასახიჩრეს ქალწულმოწამის ნატანჯი სხეული. 02bp6dlkhca42pt87a1tsw78jmb6e7l 5351715 5351712 2026-04-05T17:50:12Z Surprizi 14671 5351715 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა''' ({{lang-el|Κέρκυρα}}) — I საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც მოწამეობრივად აღესრულა [[63]] წელს. ==ცხოვრება და მოღვაწეობა== ქალწული კერკირა იყო კუნძულ კერკირას მმართველის ქალიშვილი. 63 წელს კუნძულზე ქრისტიანობის საქადაგებლად მოციქულები [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრე]] და [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონი]] ჩავიდნენ. მოციქულებმა აქ მათ ააგეს წმიდა პირველმოწამე სტეფანეს სახელობის ტაძარი და ბევრი წარმართი მონათლეს. როცა კუნძულის მმართველმა შეიტყო, დაატყვევა ისინი და ჩასვა საკანში, სადაც 7 ავაზაკი იჯდა: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია და მამია, მოციქულებმა ისინი ქრისტეს სჯულზე მოაქციეს. ავაზაკყოფილები მოწამეობრივად აღესრულნენ - ადუღებული ზეთით სავსე ქვაბში ჩაყარეს. მათი წამების მხილველმა ციხის დარაჯმა ირწმუნა ქრისტე და თავი მაცხოვრის მიმდევრად აღიარა. ამისთვის მას მარცხენა ხელი მოჰკვეთეს, შემდეგ ორივე ფეხი და ბოლოს თავი. მმართველის ბრძანებით მოციქულები კვლავ ცემეს და საკანში ჩაკეტეს. როცა მმართველის ასულმა ქალწულმა კერკირამ გაიგო მოწამეთა ტანჯვის შესახებ, მანაც ქრისტიანად გამოაცხადა თავი და მთელი თავისი ქონება ღარიბებს დაურიგა. გაცოფებული მმართველი შეეცადა ქალიშვილის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ. გაბოროტებულმა მამამ საშინელი სასჯელი მოიფიქრა შვილისთვის: მისი ბრძანებით წმიდა კერკირა საკანში ჩააგდეს და მასთან შეუშვეს ავაზაკი მურინი. როცა ავაზაკი საკანის კარს მიუახლოვდა, დათვი დაეცა თავს. წმიდა კერკირამ ხმაური გაიგონა და მხეცი ქრისტეს სახელით განდევნა, შემდეგ ლოცვით განკურნა მურინის ჭრილობები. წმიდანმა ქრისტეს სჯული აუხსნა ავაზაკს, რის შემდეგაც წმიდა მურინიც მოწამეობრივად აღესრულა. ბოროტისაგან გონებადაბნელებულმა მამამ ცეცხლს მისცა მთელი ციხე, მაგრამ ქალწული მაინც ცოცხალი გადარჩა, შემდეგ მამისვე ბრძანებით ხეზე დაკიდეს წმიდა კერკირა, გაგუდეს და ისრებით დაასახიჩრეს ქალწულმოწამის ნატანჯი სხეული. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge 2weo6ox171qa45uiwoh4cwiz1weqviq 5351716 5351715 2026-04-05T17:50:46Z Surprizi 14671 დაემატა [[კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351716 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა''' ({{lang-el|Κέρκυρα}}) — I საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც მოწამეობრივად აღესრულა [[63]] წელს. ==ცხოვრება და მოღვაწეობა== ქალწული კერკირა იყო კუნძულ კერკირას მმართველის ქალიშვილი. 63 წელს კუნძულზე ქრისტიანობის საქადაგებლად მოციქულები [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრე]] და [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონი]] ჩავიდნენ. მოციქულებმა აქ მათ ააგეს წმიდა პირველმოწამე სტეფანეს სახელობის ტაძარი და ბევრი წარმართი მონათლეს. როცა კუნძულის მმართველმა შეიტყო, დაატყვევა ისინი და ჩასვა საკანში, სადაც 7 ავაზაკი იჯდა: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია და მამია, მოციქულებმა ისინი ქრისტეს სჯულზე მოაქციეს. ავაზაკყოფილები მოწამეობრივად აღესრულნენ - ადუღებული ზეთით სავსე ქვაბში ჩაყარეს. მათი წამების მხილველმა ციხის დარაჯმა ირწმუნა ქრისტე და თავი მაცხოვრის მიმდევრად აღიარა. ამისთვის მას მარცხენა ხელი მოჰკვეთეს, შემდეგ ორივე ფეხი და ბოლოს თავი. მმართველის ბრძანებით მოციქულები კვლავ ცემეს და საკანში ჩაკეტეს. როცა მმართველის ასულმა ქალწულმა კერკირამ გაიგო მოწამეთა ტანჯვის შესახებ, მანაც ქრისტიანად გამოაცხადა თავი და მთელი თავისი ქონება ღარიბებს დაურიგა. გაცოფებული მმართველი შეეცადა ქალიშვილის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ. გაბოროტებულმა მამამ საშინელი სასჯელი მოიფიქრა შვილისთვის: მისი ბრძანებით წმიდა კერკირა საკანში ჩააგდეს და მასთან შეუშვეს ავაზაკი მურინი. როცა ავაზაკი საკანის კარს მიუახლოვდა, დათვი დაეცა თავს. წმიდა კერკირამ ხმაური გაიგონა და მხეცი ქრისტეს სახელით განდევნა, შემდეგ ლოცვით განკურნა მურინის ჭრილობები. წმიდანმა ქრისტეს სჯული აუხსნა ავაზაკს, რის შემდეგაც წმიდა მურინიც მოწამეობრივად აღესრულა. ბოროტისაგან გონებადაბნელებულმა მამამ ცეცხლს მისცა მთელი ციხე, მაგრამ ქალწული მაინც ცოცხალი გადარჩა, შემდეგ მამისვე ბრძანებით ხეზე დაკიდეს წმიდა კერკირა, გაგუდეს და ისრებით დაასახიჩრეს ქალწულმოწამის ნატანჯი სხეული. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge [[კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] 8splt1rmx9gnjpelmqb1imtwnsin5ta 5351717 5351716 2026-04-05T17:56:33Z Surprizi 14671 5351717 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა''' ({{lang-el|Κέρκυρα}}) — I საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც მოწამეობრივად აღესრულა [[63]] წელს. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}}. ==ცხოვრება და მოღვაწეობა== ქალწული კერკირა იყო კუნძულ კერკირას მმართველის ქალიშვილი. 63 წელს კუნძულზე ქრისტიანობის საქადაგებლად მოციქულები [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრე]] და [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონი]] ჩავიდნენ. მოციქულებმა აქ მათ ააგეს წმიდა პირველმოწამე სტეფანეს სახელობის ტაძარი და ბევრი წარმართი მონათლეს. როცა კუნძულის მმართველმა შეიტყო, დაატყვევა ისინი და ჩასვა საკანში, სადაც 7 ავაზაკი იჯდა: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია და მამია, მოციქულებმა ისინი ქრისტეს სჯულზე მოაქციეს. ავაზაკყოფილები მოწამეობრივად აღესრულნენ - ადუღებული ზეთით სავსე ქვაბში ჩაყარეს. მათი წამების მხილველმა ციხის დარაჯმა ირწმუნა ქრისტე და თავი მაცხოვრის მიმდევრად აღიარა. ამისთვის მას მარცხენა ხელი მოჰკვეთეს, შემდეგ ორივე ფეხი და ბოლოს თავი. მმართველის ბრძანებით მოციქულები კვლავ ცემეს და საკანში ჩაკეტეს. როცა მმართველის ასულმა ქალწულმა კერკირამ გაიგო მოწამეთა ტანჯვის შესახებ, მანაც ქრისტიანად გამოაცხადა თავი და მთელი თავისი ქონება ღარიბებს დაურიგა. გაცოფებული მმართველი შეეცადა ქალიშვილის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ. გაბოროტებულმა მამამ საშინელი სასჯელი მოიფიქრა შვილისთვის: მისი ბრძანებით წმიდა კერკირა საკანში ჩააგდეს და მასთან შეუშვეს ავაზაკი მურინი. როცა ავაზაკი საკანის კარს მიუახლოვდა, დათვი დაეცა თავს. წმიდა კერკირამ ხმაური გაიგონა და მხეცი ქრისტეს სახელით განდევნა, შემდეგ ლოცვით განკურნა მურინის ჭრილობები. წმიდანმა ქრისტეს სჯული აუხსნა ავაზაკს, რის შემდეგაც წმიდა მურინიც მოწამეობრივად აღესრულა. ბოროტისაგან გონებადაბნელებულმა მამამ ცეცხლს მისცა მთელი ციხე, მაგრამ ქალწული მაინც ცოცხალი გადარჩა, შემდეგ მამისვე ბრძანებით ხეზე დაკიდეს წმიდა კერკირა, გაგუდეს და ისრებით დაასახიჩრეს ქალწულმოწამის ნატანჯი სხეული. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge [[კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] q9jfvdkgruu4mmb1e68ne3d0bws1y9b 5351718 5351717 2026-04-05T17:58:06Z Surprizi 14671 მომხმარებელმა Surprizi გვერდი „[[წმინდა კერკირა]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[კერკირა ქალწული]]“ 5351717 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა''' ({{lang-el|Κέρκυρα}}) — I საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც მოწამეობრივად აღესრულა [[63]] წელს. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}}. ==ცხოვრება და მოღვაწეობა== ქალწული კერკირა იყო კუნძულ კერკირას მმართველის ქალიშვილი. 63 წელს კუნძულზე ქრისტიანობის საქადაგებლად მოციქულები [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრე]] და [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონი]] ჩავიდნენ. მოციქულებმა აქ მათ ააგეს წმიდა პირველმოწამე სტეფანეს სახელობის ტაძარი და ბევრი წარმართი მონათლეს. როცა კუნძულის მმართველმა შეიტყო, დაატყვევა ისინი და ჩასვა საკანში, სადაც 7 ავაზაკი იჯდა: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია და მამია, მოციქულებმა ისინი ქრისტეს სჯულზე მოაქციეს. ავაზაკყოფილები მოწამეობრივად აღესრულნენ - ადუღებული ზეთით სავსე ქვაბში ჩაყარეს. მათი წამების მხილველმა ციხის დარაჯმა ირწმუნა ქრისტე და თავი მაცხოვრის მიმდევრად აღიარა. ამისთვის მას მარცხენა ხელი მოჰკვეთეს, შემდეგ ორივე ფეხი და ბოლოს თავი. მმართველის ბრძანებით მოციქულები კვლავ ცემეს და საკანში ჩაკეტეს. როცა მმართველის ასულმა ქალწულმა კერკირამ გაიგო მოწამეთა ტანჯვის შესახებ, მანაც ქრისტიანად გამოაცხადა თავი და მთელი თავისი ქონება ღარიბებს დაურიგა. გაცოფებული მმართველი შეეცადა ქალიშვილის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ. გაბოროტებულმა მამამ საშინელი სასჯელი მოიფიქრა შვილისთვის: მისი ბრძანებით წმიდა კერკირა საკანში ჩააგდეს და მასთან შეუშვეს ავაზაკი მურინი. როცა ავაზაკი საკანის კარს მიუახლოვდა, დათვი დაეცა თავს. წმიდა კერკირამ ხმაური გაიგონა და მხეცი ქრისტეს სახელით განდევნა, შემდეგ ლოცვით განკურნა მურინის ჭრილობები. წმიდანმა ქრისტეს სჯული აუხსნა ავაზაკს, რის შემდეგაც წმიდა მურინიც მოწამეობრივად აღესრულა. ბოროტისაგან გონებადაბნელებულმა მამამ ცეცხლს მისცა მთელი ციხე, მაგრამ ქალწული მაინც ცოცხალი გადარჩა, შემდეგ მამისვე ბრძანებით ხეზე დაკიდეს წმიდა კერკირა, გაგუდეს და ისრებით დაასახიჩრეს ქალწულმოწამის ნატანჯი სხეული. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge [[კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] q9jfvdkgruu4mmb1e68ne3d0bws1y9b 5351722 5351718 2026-04-05T18:00:25Z Surprizi 14671 5351722 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა''' ({{lang-el|Κέρκυρα}}) — I საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც იყო [[კერკირა (კუნძული)|კუნძულ კერკირას]] რომაელი მმართველის ქალიშვილი და მოწამეობრივად აღესრულა [[63]] წელს. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}}. ==ცხოვრება და მოღვაწეობა== ქალწული კერკირა იყო კუნძულ კერკირას მმართველის ქალიშვილი. 63 წელს კუნძულზე ქრისტიანობის საქადაგებლად მოციქულები [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრე]] და [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონი]] ჩავიდნენ. მოციქულებმა აქ მათ ააგეს წმიდა პირველმოწამე სტეფანეს სახელობის ტაძარი და ბევრი წარმართი მონათლეს. როცა კუნძულის მმართველმა შეიტყო, დაატყვევა ისინი და ჩასვა საკანში, სადაც 7 ავაზაკი იჯდა: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია და მამია, მოციქულებმა ისინი ქრისტეს სჯულზე მოაქციეს. ავაზაკყოფილები მოწამეობრივად აღესრულნენ - ადუღებული ზეთით სავსე ქვაბში ჩაყარეს. მათი წამების მხილველმა ციხის დარაჯმა ირწმუნა ქრისტე და თავი მაცხოვრის მიმდევრად აღიარა. ამისთვის მას მარცხენა ხელი მოჰკვეთეს, შემდეგ ორივე ფეხი და ბოლოს თავი. მმართველის ბრძანებით მოციქულები კვლავ ცემეს და საკანში ჩაკეტეს. როცა მმართველის ასულმა ქალწულმა კერკირამ გაიგო მოწამეთა ტანჯვის შესახებ, მანაც ქრისტიანად გამოაცხადა თავი და მთელი თავისი ქონება ღარიბებს დაურიგა. გაცოფებული მმართველი შეეცადა ქალიშვილის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ. გაბოროტებულმა მამამ საშინელი სასჯელი მოიფიქრა შვილისთვის: მისი ბრძანებით წმიდა კერკირა საკანში ჩააგდეს და მასთან შეუშვეს ავაზაკი მურინი. როცა ავაზაკი საკანის კარს მიუახლოვდა, დათვი დაეცა თავს. წმიდა კერკირამ ხმაური გაიგონა და მხეცი ქრისტეს სახელით განდევნა, შემდეგ ლოცვით განკურნა მურინის ჭრილობები. წმიდანმა ქრისტეს სჯული აუხსნა ავაზაკს, რის შემდეგაც წმიდა მურინიც მოწამეობრივად აღესრულა. ბოროტისაგან გონებადაბნელებულმა მამამ ცეცხლს მისცა მთელი ციხე, მაგრამ ქალწული მაინც ცოცხალი გადარჩა, შემდეგ მამისვე ბრძანებით ხეზე დაკიდეს წმიდა კერკირა, გაგუდეს და ისრებით დაასახიჩრეს ქალწულმოწამის ნატანჯი სხეული. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge [[კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] piw9a1651g2f2aqjg5dsur9img5uekd 5351723 5351722 2026-04-05T18:01:54Z Surprizi 14671 /* ცხოვრება და მოღვაწეობა */ 5351723 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა''' ({{lang-el|Κέρκυρα}}) — I საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც იყო [[კერკირა (კუნძული)|კუნძულ კერკირას]] რომაელი მმართველის ქალიშვილი და მოწამეობრივად აღესრულა [[63]] წელს. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}}. ==ცხოვრება და მოწამეობრივი აღსასრული== ქალწული კერკირა იყო კუნძულ კერკირას მმართველის ქალიშვილი. 63 წელს კუნძულზე ქრისტიანობის საქადაგებლად მოციქულები [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრე]] და [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონი]] ჩავიდნენ. მოციქულებმა აქ მათ ააგეს წმიდა პირველმოწამე სტეფანეს სახელობის ტაძარი და ბევრი წარმართი მონათლეს. როცა კუნძულის მმართველმა შეიტყო, დაატყვევა ისინი და ჩასვა საკანში, სადაც 7 ავაზაკი იჯდა: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია და მამია, მოციქულებმა ისინი ქრისტეს სჯულზე მოაქციეს. ავაზაკყოფილები მოწამეობრივად აღესრულნენ - ადუღებული ზეთით სავსე ქვაბში ჩაყარეს. მათი წამების მხილველმა ციხის დარაჯმა ირწმუნა ქრისტე და თავი მაცხოვრის მიმდევრად აღიარა. ამისთვის მას მარცხენა ხელი მოჰკვეთეს, შემდეგ ორივე ფეხი და ბოლოს თავი. მმართველის ბრძანებით მოციქულები კვლავ ცემეს და საკანში ჩაკეტეს. როცა მმართველის ასულმა ქალწულმა კერკირამ გაიგო მოწამეთა ტანჯვის შესახებ, მანაც ქრისტიანად გამოაცხადა თავი და მთელი თავისი ქონება ღარიბებს დაურიგა. გაცოფებული მმართველი შეეცადა ქალიშვილის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ. გაბოროტებულმა მამამ საშინელი სასჯელი მოიფიქრა შვილისთვის: მისი ბრძანებით წმიდა კერკირა საკანში ჩააგდეს და მასთან შეუშვეს ავაზაკი მურინი. როცა ავაზაკი საკანის კარს მიუახლოვდა, დათვი დაეცა თავს. წმიდა კერკირამ ხმაური გაიგონა და მხეცი ქრისტეს სახელით განდევნა, შემდეგ ლოცვით განკურნა მურინის ჭრილობები. წმიდანმა ქრისტეს სჯული აუხსნა ავაზაკს, რის შემდეგაც წმიდა მურინიც მოწამეობრივად აღესრულა. ბოროტისაგან გონებადაბნელებულმა მამამ ცეცხლს მისცა მთელი ციხე, მაგრამ ქალწული მაინც ცოცხალი გადარჩა, შემდეგ მამისვე ბრძანებით ხეზე დაკიდეს წმიდა კერკირა, გაგუდეს და ისრებით დაასახიჩრეს ქალწულმოწამის ნატანჯი სხეული. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge [[კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] 9whmr0tnqoibk94zsvjzww4046aj3ak 5351930 5351723 2026-04-06T04:45:06Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5351930 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა''' ({{lang-el|Κέρκυρα}}) — I საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც იყო [[კერკირა (კუნძული)|კუნძულ კერკირას]] რომაელი მმართველის ქალიშვილი და მოწამეობრივად აღესრულა [[63]] წელს. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}}. ==ცხოვრება და მოწამეობრივი აღსასრული== ქალწული კერკირა იყო კუნძულ კერკირას მმართველის ქალიშვილი. 63 წელს კუნძულზე ქრისტიანობის საქადაგებლად მოციქულები [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრე]] და [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონი]] ჩავიდნენ. მოციქულებმა აქ მათ ააგეს წმიდა პირველმოწამე სტეფანეს სახელობის ტაძარი და ბევრი წარმართი მონათლეს. როცა კუნძულის მმართველმა შეიტყო, დაატყვევა ისინი და ჩასვა საკანში, სადაც 7 ავაზაკი იჯდა: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია და მამია, მოციქულებმა ისინი ქრისტეს სჯულზე მოაქციეს. ავაზაკყოფილები მოწამეობრივად აღესრულნენ - ადუღებული ზეთით სავსე ქვაბში ჩაყარეს. მათი წამების მხილველმა ციხის დარაჯმა ირწმუნა ქრისტე და თავი მაცხოვრის მიმდევრად აღიარა. ამისთვის მას მარცხენა ხელი მოჰკვეთეს, შემდეგ ორივე ფეხი და ბოლოს თავი. მმართველის ბრძანებით მოციქულები კვლავ ცემეს და საკანში ჩაკეტეს. როცა მმართველის ასულმა ქალწულმა კერკირამ გაიგო მოწამეთა ტანჯვის შესახებ, მანაც ქრისტიანად გამოაცხადა თავი და მთელი თავისი ქონება ღარიბებს დაურიგა. გაცოფებული მმართველი შეეცადა ქალიშვილის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ. გაბოროტებულმა მამამ საშინელი სასჯელი მოიფიქრა შვილისთვის: მისი ბრძანებით წმიდა კერკირა საკანში ჩააგდეს და მასთან შეუშვეს ავაზაკი მურინი. როცა ავაზაკი საკანის კარს მიუახლოვდა, დათვი დაეცა თავს. წმიდა კერკირამ ხმაური გაიგონა და მხეცი ქრისტეს სახელით განდევნა, შემდეგ ლოცვით განკურნა მურინის ჭრილობები. წმიდანმა ქრისტეს სჯული აუხსნა ავაზაკს, რის შემდეგაც წმიდა მურინიც მოწამეობრივად აღესრულა. ბოროტისაგან გონებადაბნელებულმა მამამ ცეცხლს მისცა მთელი ციხე, მაგრამ ქალწული მაინც ცოცხალი გადარჩა, შემდეგ მამისვე ბრძანებით ხეზე დაკიდეს წმიდა კერკირა, გაგუდეს და ისრებით დაასახიჩრეს ქალწულმოწამის ნატანჯი სხეული. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge * [https://azbyka.ru/days/sv-kerkira-kerkirskaja Мученица Керки́ра Керкирская, дева] — azbyka.ru [[კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] fzcljzv2ub0yxh4ka3kph8w033c09o5 5351932 5351930 2026-04-06T04:52:33Z Surprizi 14671 /* ცხოვრება და მოწამეობრივი აღსასრული */ 5351932 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წმინდანი}} '''წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა''' ({{lang-el|Κέρκυρα}}) — I საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც იყო [[კერკირა (კუნძული)|კუნძულ კერკირას]] რომაელი მმართველის ქალიშვილი და მოწამეობრივად აღესრულა [[63]] წელს. [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელ]] ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა {{OldStyleDate|11|მაისი||28|აპრილი}}. ==ცხოვრება და მოწამეობრივი აღსასრული== ქალწული კერკირა იყო კუნძულ კერკირას მმართველის ქალიშვილი. 63 წელს კუნძულზე ქრისტიანობის საქადაგებლად მოციქულები [[სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)|სოსიპატრე]] და [[იასონი (სამოცდაათთაგანი)|იასონი]] ჩავიდნენ. მოციქულებმა აქ მათ ააგეს წმიდა პირველმოწამე სტეფანეს სახელობის ტაძარი და ბევრი წარმართი მონათლეს. როცა კუნძულის მმართველმა შეიტყო, დაატყვევა ისინი და ჩასვა საკანში, სადაც 7 ავაზაკი იჯდა: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია და მამია, მოციქულებმა ისინი ქრისტეს სჯულზე მოაქციეს. ავაზაკყოფილები მოწამეობრივად აღესრულნენ — ადუღებული ზეთით სავსე ქვაბში ჩაყარეს. მათი წამების მხილველმა ციხის დარაჯმა ირწმუნა ქრისტე და თავი მაცხოვრის მიმდევრად აღიარა. ამისთვის მას მარცხენა ხელი მოჰკვეთეს, შემდეგ ორივე ფეხი და ბოლოს თავი. მმართველის ბრძანებით მოციქულები კვლავ ცემეს და საკანში ჩაკეტეს. როცა მმართველის ასულმა ქალწულმა კერკირამ გაიგო მოწამეთა ტანჯვის შესახებ, მანაც ქრისტიანად გამოაცხადა თავი და მთელი თავისი ქონება ღარიბებს დაურიგა. გაცოფებული მმართველი შეეცადა ქალიშვილის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ. გაბოროტებულმა მამამ საშინელი სასჯელი მოიფიქრა შვილისთვის: მისი ბრძანებით წმიდა კერკირა საკანში ჩააგდეს და მასთან შეუშვეს ავაზაკი მურინი. როცა ავაზაკი საკანის კარს მიუახლოვდა, დათვი დაეცა თავს. წმიდა კერკირამ ხმაური გაიგონა და მხეცი ქრისტეს სახელით განდევნა, შემდეგ ლოცვით განკურნა მურინის ჭრილობები. წმიდანმა ქრისტეს სჯული აუხსნა ავაზაკს, რის შემდეგაც წმიდა მურინიც მოწამეობრივად აღესრულა. ბოროტისაგან გონებადაბნელებულმა მამამ ცეცხლს მისცა მთელი ციხე, მაგრამ ქალწული მაინც ცოცხალი გადარჩა, შემდეგ მამისვე ბრძანებით ხეზე დაკიდეს წმიდა კერკირა, გაგუდეს და ისრებით დაასახიჩრეს ქალწულმოწამის ნატანჯი სხეული. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.orthodoxy.ge/tveni/aprili/28-iasoni.htm მოციქულნი: იასონი და სოსიპატრე, კერკირა ქალწული და სხვანი, მოწამენი: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია, მამია, ზენონი, ევსევი, ნეონ და ვიტალი (I)] — orthodoxy.ge * [https://azbyka.ru/days/sv-kerkira-kerkirskaja Мученица Керки́ра Керкирская, дева] — azbyka.ru [[კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] bg7c1vimuxiweyorx1rbbnbrbha9011 0 879629 5351714 2026-04-05T17:49:49Z Iamsufferingin55degrees 166467 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5351714 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Iamsufferingin55degrees|Iamsufferingin55degrees]].|5|04|2026}} 1vib729jgorc1d1llfgrn09bn313fh4 5351745 5351714 2026-04-05T18:30:10Z Iamsufferingin55degrees 166467 5351745 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Lemonade (Lime version).jpg|მინი|ლიმეადი ყინულით]] '''ლიმეადი''' ― [[ლაიმი|ლაიმის]] არომატის, ზოგჯერ [[გაზიანი სასმელი]]. მისთვის დამახასიათებელ გემოს, როგორც წესი, შაქრით ან სხვა დამატკბობლებით იღებენ. მომზადების გავრცელებული მეთოდია ლაიმიდან გამოწურული წვენის [[თაფლი|თაფლთან]] ან ჩვეულებრივ სიროფთან შერევა, რომელსაც წყალსა და მეტ დამატკბობელს უმატებენ.<ref>{{Cite web|url=https://www.marthastewart.com/332254/limeade|title=Limeade|date=February 8, 2011|website=Martha Stewart}}</ref> ზოგჯერ ურევენ [[არაყი|არაყს]] ან თეთრ [[ტეკილა|ტეკილას]].<ref>{{cite web|url=https://www.goodhousekeeping.com/food-recipes/a23932/how-to-make-limeade/ |title=How To Make Limeade - Easy Recipe for Limeade |publisher=Goodhousekeeping.com |date=2011-06-28 |access-date=2019-10-13}}</ref> სასმლის ზუსტი ინგრედიენტები, მომზადება და სახელწოდება განსხვავდება ქვეყნების მიხედვით. == ლიმეადი სხვადასხვა ქვეყანაში == === ვესტ-ინდოეთი და კარიბის ზღვის აუზის კუნძულები === სასმელი პოპულარულია ტროპიკულ ქვეყნებში, როგორიცაა [[იამაიკა]], რადგან აქ ლაიმი ძალიან გავრცელებულია.<ref>{{Cite web|title=Limeade Recipe|url=https://www.marthastewart.com/332254/limeade|access-date=2021-06-09|website=Martha Stewart|language=en-us}}</ref> [[ბაჰამის კუნძულები|ბაჰამის კუნძულებზე]],<ref>{{Cite web |last=Bennett |first=Steve |title=Compass Point Switcher Bahamian Cocktail Unexplained |url=https://www.uncommoncaribbean.com/nassau/compass-point-switcher |access-date=2021-10-26 |website=Uncommon Caribbean |date=30 March 2012 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Winterfest White Party Culinary Competition |url=http://www.winterfestparade.com/ckfinder/userfiles/files/winning%20recipe%20-%20Beverage%20Bahamian%20Switch-A.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111226055533/http://www.winterfestparade.com/ckfinder/userfiles/files/winning%20recipe%20-%20Beverage%20Bahamian%20Switch-A.pdf |archive-date=2011-12-26 |access-date=2013-09-15}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rolle Rahming |first=Helen Patricia |year=2008 |title=Breaking Through My Invisible Bubble |url=https://www.google.com/search?tbm=bks&q=isbn:1468526200 |access-date=2025-05-21 |website=www.google.com |publisher=AuthorHouse |language=en}}</ref> [[ლიმონათი|ლიმონათის]] მსგავსად, ლიმეადს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც "სვიჩას" ან "სვიჩერს". === აზია === ლიმეადი [[ინდოეთი|ინდოეთსა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანში]] ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სასმელია და ცნობილია, როგორც ნიმბუ პაანი ან ლიმბუ პანი,<ref>{{Cite web|url=https://www.vahrehvah.com/indianfood/nimbu-paani|title=NIMBU PAANI|website=WELCOME TO VAHREHVAH}}</ref> ნიმბუ პაანისთვის იყენებენ [[ლიმონი|ლიმონსაც]]. === ტაილანდური ლიმეადი ყინულით === ლაიმი ასევე ფართოდაა გავრცელებული [[ტაილანდი|ტაილანდსა]] და [[სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია|სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის]] სხვა ნაწილებში, რადგან ლიმონი არ არის ადგილობრივი სახეობა. ტაილანდური სტილის ლიმეადი მარილიანი გემოთი გამოირჩევა და ზოგჯერ საერთოდ არ შეიცავს შაქარს.<ref name="Jordan2011">{{cite book|author=Michele Anna Jordan|title=California Home Cooking: 400 Recipes that Celebrate the Abundance of Farm and Garden, Orchard and Vineyard, Land and Sea|url=https://books.google.com/books?id=3VAQGvpmE3cC&pg=PT1088|date=11 October 2011|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-1-55832-597-5|page=1088}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.simplyrecipes.com/recipes/limeade_with_a_touch_of_mint/ Mint Limeade recipe] * [http://allrecipes.com/recipe/limeade/ All Recipes' Limeade recipe] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} l4yrd9zrkjuh4cmjrkfysts2oy3p4wy 5351746 5351745 2026-04-05T18:35:16Z Iamsufferingin55degrees 166467 + 5 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351746 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Lemonade (Lime version).jpg|მინი|ლიმეადი ყინულით]] '''ლიმეადი''' ― [[ლაიმი|ლაიმის]] არომატის, ზოგჯერ [[გაზიანი სასმელი]]. მისთვის დამახასიათებელ გემოს, როგორც წესი, შაქრით ან სხვა დამატკბობლებით იღებენ. მომზადების გავრცელებული მეთოდია ლაიმიდან გამოწურული წვენის [[თაფლი|თაფლთან]] ან ჩვეულებრივ სიროფთან შერევა, რომელსაც წყალსა და მეტ დამატკბობელს უმატებენ.<ref>{{Cite web|url=https://www.marthastewart.com/332254/limeade|title=Limeade|date=February 8, 2011|website=Martha Stewart}}</ref> ზოგჯერ ურევენ [[არაყი|არაყს]] ან თეთრ [[ტეკილა|ტეკილას]].<ref>{{cite web|url=https://www.goodhousekeeping.com/food-recipes/a23932/how-to-make-limeade/ |title=How To Make Limeade - Easy Recipe for Limeade |publisher=Goodhousekeeping.com |date=2011-06-28 |access-date=2019-10-13}}</ref> სასმლის ზუსტი ინგრედიენტები, მომზადება და სახელწოდება განსხვავდება ქვეყნების მიხედვით. == ლიმეადი სხვადასხვა ქვეყანაში == === ვესტ-ინდოეთი და კარიბის ზღვის აუზის კუნძულები === სასმელი პოპულარულია ტროპიკულ ქვეყნებში, როგორიცაა [[იამაიკა]], რადგან აქ ლაიმი ძალიან გავრცელებულია.<ref>{{Cite web|title=Limeade Recipe|url=https://www.marthastewart.com/332254/limeade|access-date=2021-06-09|website=Martha Stewart|language=en-us}}</ref> [[ბაჰამის კუნძულები|ბაჰამის კუნძულებზე]],<ref>{{Cite web |last=Bennett |first=Steve |title=Compass Point Switcher Bahamian Cocktail Unexplained |url=https://www.uncommoncaribbean.com/nassau/compass-point-switcher |access-date=2021-10-26 |website=Uncommon Caribbean |date=30 March 2012 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Winterfest White Party Culinary Competition |url=http://www.winterfestparade.com/ckfinder/userfiles/files/winning%20recipe%20-%20Beverage%20Bahamian%20Switch-A.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111226055533/http://www.winterfestparade.com/ckfinder/userfiles/files/winning%20recipe%20-%20Beverage%20Bahamian%20Switch-A.pdf |archive-date=2011-12-26 |access-date=2013-09-15}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rolle Rahming |first=Helen Patricia |year=2008 |title=Breaking Through My Invisible Bubble |url=https://www.google.com/search?tbm=bks&q=isbn:1468526200 |access-date=2025-05-21 |website=www.google.com |publisher=AuthorHouse |language=en}}</ref> [[ლიმონათი|ლიმონათის]] მსგავსად, ლიმეადს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც "სვიჩას" ან "სვიჩერს". === აზია === ლიმეადი [[ინდოეთი|ინდოეთსა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანში]] ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სასმელია და ცნობილია, როგორც ნიმბუ პაანი ან ლიმბუ პანი,<ref>{{Cite web|url=https://www.vahrehvah.com/indianfood/nimbu-paani|title=NIMBU PAANI|website=WELCOME TO VAHREHVAH}}</ref> ნიმბუ პაანისთვის იყენებენ [[ლიმონი|ლიმონსაც]]. === ტაილანდური ლიმეადი ყინულით === ლაიმი ასევე ფართოდაა გავრცელებული [[ტაილანდი|ტაილანდსა]] და [[სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია|სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის]] სხვა ნაწილებში, რადგან ლიმონი არ არის ადგილობრივი სახეობა. ტაილანდური სტილის ლიმეადი მარილიანი გემოთი გამოირჩევა და ზოგჯერ საერთოდ არ შეიცავს შაქარს.<ref name="Jordan2011">{{cite book|author=Michele Anna Jordan|title=California Home Cooking: 400 Recipes that Celebrate the Abundance of Farm and Garden, Orchard and Vineyard, Land and Sea|url=https://books.google.com/books?id=3VAQGvpmE3cC&pg=PT1088|date=11 October 2011|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-1-55832-597-5|page=1088}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.simplyrecipes.com/recipes/limeade_with_a_touch_of_mint/ Mint Limeade recipe] * [http://allrecipes.com/recipe/limeade/ All Recipes' Limeade recipe] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სასმელები ციტრუსის მიხედვით]] [[კატეგორია:სასმელები ძირითადი ინგრედიენტის მიხედვით]] [[კატეგორია:სასმელები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ინდური სამზარეულო]] [[კატეგორია:ტაილანდური სამზარეული]] 45bhliimeweokjcsr5ew76h8r87rngu 5351747 5351746 2026-04-05T18:35:33Z Iamsufferingin55degrees 166467 წაიშალა [[კატეგორია:ტაილანდური სამზარეული]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351747 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Lemonade (Lime version).jpg|მინი|ლიმეადი ყინულით]] '''ლიმეადი''' ― [[ლაიმი|ლაიმის]] არომატის, ზოგჯერ [[გაზიანი სასმელი]]. მისთვის დამახასიათებელ გემოს, როგორც წესი, შაქრით ან სხვა დამატკბობლებით იღებენ. მომზადების გავრცელებული მეთოდია ლაიმიდან გამოწურული წვენის [[თაფლი|თაფლთან]] ან ჩვეულებრივ სიროფთან შერევა, რომელსაც წყალსა და მეტ დამატკბობელს უმატებენ.<ref>{{Cite web|url=https://www.marthastewart.com/332254/limeade|title=Limeade|date=February 8, 2011|website=Martha Stewart}}</ref> ზოგჯერ ურევენ [[არაყი|არაყს]] ან თეთრ [[ტეკილა|ტეკილას]].<ref>{{cite web|url=https://www.goodhousekeeping.com/food-recipes/a23932/how-to-make-limeade/ |title=How To Make Limeade - Easy Recipe for Limeade |publisher=Goodhousekeeping.com |date=2011-06-28 |access-date=2019-10-13}}</ref> სასმლის ზუსტი ინგრედიენტები, მომზადება და სახელწოდება განსხვავდება ქვეყნების მიხედვით. == ლიმეადი სხვადასხვა ქვეყანაში == === ვესტ-ინდოეთი და კარიბის ზღვის აუზის კუნძულები === სასმელი პოპულარულია ტროპიკულ ქვეყნებში, როგორიცაა [[იამაიკა]], რადგან აქ ლაიმი ძალიან გავრცელებულია.<ref>{{Cite web|title=Limeade Recipe|url=https://www.marthastewart.com/332254/limeade|access-date=2021-06-09|website=Martha Stewart|language=en-us}}</ref> [[ბაჰამის კუნძულები|ბაჰამის კუნძულებზე]],<ref>{{Cite web |last=Bennett |first=Steve |title=Compass Point Switcher Bahamian Cocktail Unexplained |url=https://www.uncommoncaribbean.com/nassau/compass-point-switcher |access-date=2021-10-26 |website=Uncommon Caribbean |date=30 March 2012 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Winterfest White Party Culinary Competition |url=http://www.winterfestparade.com/ckfinder/userfiles/files/winning%20recipe%20-%20Beverage%20Bahamian%20Switch-A.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111226055533/http://www.winterfestparade.com/ckfinder/userfiles/files/winning%20recipe%20-%20Beverage%20Bahamian%20Switch-A.pdf |archive-date=2011-12-26 |access-date=2013-09-15}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rolle Rahming |first=Helen Patricia |year=2008 |title=Breaking Through My Invisible Bubble |url=https://www.google.com/search?tbm=bks&q=isbn:1468526200 |access-date=2025-05-21 |website=www.google.com |publisher=AuthorHouse |language=en}}</ref> [[ლიმონათი|ლიმონათის]] მსგავსად, ლიმეადს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც "სვიჩას" ან "სვიჩერს". === აზია === ლიმეადი [[ინდოეთი|ინდოეთსა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანში]] ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სასმელია და ცნობილია, როგორც ნიმბუ პაანი ან ლიმბუ პანი,<ref>{{Cite web|url=https://www.vahrehvah.com/indianfood/nimbu-paani|title=NIMBU PAANI|website=WELCOME TO VAHREHVAH}}</ref> ნიმბუ პაანისთვის იყენებენ [[ლიმონი|ლიმონსაც]]. === ტაილანდური ლიმეადი ყინულით === ლაიმი ასევე ფართოდაა გავრცელებული [[ტაილანდი|ტაილანდსა]] და [[სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია|სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის]] სხვა ნაწილებში, რადგან ლიმონი არ არის ადგილობრივი სახეობა. ტაილანდური სტილის ლიმეადი მარილიანი გემოთი გამოირჩევა და ზოგჯერ საერთოდ არ შეიცავს შაქარს.<ref name="Jordan2011">{{cite book|author=Michele Anna Jordan|title=California Home Cooking: 400 Recipes that Celebrate the Abundance of Farm and Garden, Orchard and Vineyard, Land and Sea|url=https://books.google.com/books?id=3VAQGvpmE3cC&pg=PT1088|date=11 October 2011|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-1-55832-597-5|page=1088}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.simplyrecipes.com/recipes/limeade_with_a_touch_of_mint/ Mint Limeade recipe] * [http://allrecipes.com/recipe/limeade/ All Recipes' Limeade recipe] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სასმელები ციტრუსის მიხედვით]] [[კატეგორია:სასმელები ძირითადი ინგრედიენტის მიხედვით]] [[კატეგორია:სასმელები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ინდური სამზარეულო]] lj7dtfqi7r2vtnifpetvub2ohfnevh0 5351749 5351747 2026-04-05T18:36:22Z Iamsufferingin55degrees 166467 დაემატა [[კატეგორია:ტაილანდური სამზარეულო]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351749 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Lemonade (Lime version).jpg|მინი|ლიმეადი ყინულით]] '''ლიმეადი''' ― [[ლაიმი|ლაიმის]] არომატის, ზოგჯერ [[გაზიანი სასმელი]]. მისთვის დამახასიათებელ გემოს, როგორც წესი, შაქრით ან სხვა დამატკბობლებით იღებენ. მომზადების გავრცელებული მეთოდია ლაიმიდან გამოწურული წვენის [[თაფლი|თაფლთან]] ან ჩვეულებრივ სიროფთან შერევა, რომელსაც წყალსა და მეტ დამატკბობელს უმატებენ.<ref>{{Cite web|url=https://www.marthastewart.com/332254/limeade|title=Limeade|date=February 8, 2011|website=Martha Stewart}}</ref> ზოგჯერ ურევენ [[არაყი|არაყს]] ან თეთრ [[ტეკილა|ტეკილას]].<ref>{{cite web|url=https://www.goodhousekeeping.com/food-recipes/a23932/how-to-make-limeade/ |title=How To Make Limeade - Easy Recipe for Limeade |publisher=Goodhousekeeping.com |date=2011-06-28 |access-date=2019-10-13}}</ref> სასმლის ზუსტი ინგრედიენტები, მომზადება და სახელწოდება განსხვავდება ქვეყნების მიხედვით. == ლიმეადი სხვადასხვა ქვეყანაში == === ვესტ-ინდოეთი და კარიბის ზღვის აუზის კუნძულები === სასმელი პოპულარულია ტროპიკულ ქვეყნებში, როგორიცაა [[იამაიკა]], რადგან აქ ლაიმი ძალიან გავრცელებულია.<ref>{{Cite web|title=Limeade Recipe|url=https://www.marthastewart.com/332254/limeade|access-date=2021-06-09|website=Martha Stewart|language=en-us}}</ref> [[ბაჰამის კუნძულები|ბაჰამის კუნძულებზე]],<ref>{{Cite web |last=Bennett |first=Steve |title=Compass Point Switcher Bahamian Cocktail Unexplained |url=https://www.uncommoncaribbean.com/nassau/compass-point-switcher |access-date=2021-10-26 |website=Uncommon Caribbean |date=30 March 2012 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Winterfest White Party Culinary Competition |url=http://www.winterfestparade.com/ckfinder/userfiles/files/winning%20recipe%20-%20Beverage%20Bahamian%20Switch-A.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111226055533/http://www.winterfestparade.com/ckfinder/userfiles/files/winning%20recipe%20-%20Beverage%20Bahamian%20Switch-A.pdf |archive-date=2011-12-26 |access-date=2013-09-15}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rolle Rahming |first=Helen Patricia |year=2008 |title=Breaking Through My Invisible Bubble |url=https://www.google.com/search?tbm=bks&q=isbn:1468526200 |access-date=2025-05-21 |website=www.google.com |publisher=AuthorHouse |language=en}}</ref> [[ლიმონათი|ლიმონათის]] მსგავსად, ლიმეადს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც "სვიჩას" ან "სვიჩერს". === აზია === ლიმეადი [[ინდოეთი|ინდოეთსა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანში]] ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სასმელია და ცნობილია, როგორც ნიმბუ პაანი ან ლიმბუ პანი,<ref>{{Cite web|url=https://www.vahrehvah.com/indianfood/nimbu-paani|title=NIMBU PAANI|website=WELCOME TO VAHREHVAH}}</ref> ნიმბუ პაანისთვის იყენებენ [[ლიმონი|ლიმონსაც]]. === ტაილანდური ლიმეადი ყინულით === ლაიმი ასევე ფართოდაა გავრცელებული [[ტაილანდი|ტაილანდსა]] და [[სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია|სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის]] სხვა ნაწილებში, რადგან ლიმონი არ არის ადგილობრივი სახეობა. ტაილანდური სტილის ლიმეადი მარილიანი გემოთი გამოირჩევა და ზოგჯერ საერთოდ არ შეიცავს შაქარს.<ref name="Jordan2011">{{cite book|author=Michele Anna Jordan|title=California Home Cooking: 400 Recipes that Celebrate the Abundance of Farm and Garden, Orchard and Vineyard, Land and Sea|url=https://books.google.com/books?id=3VAQGvpmE3cC&pg=PT1088|date=11 October 2011|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-1-55832-597-5|page=1088}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.simplyrecipes.com/recipes/limeade_with_a_touch_of_mint/ Mint Limeade recipe] * [http://allrecipes.com/recipe/limeade/ All Recipes' Limeade recipe] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სასმელები ციტრუსის მიხედვით]] [[კატეგორია:სასმელები ძირითადი ინგრედიენტის მიხედვით]] [[კატეგორია:სასმელები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ინდური სამზარეულო]] [[კატეგორია:ტაილანდური სამზარეულო]] 8l4y4rhf4buycdutlng2rbflez25jnk 0 879630 5351719 2026-04-05T17:58:06Z Surprizi 14671 მომხმარებელმა Surprizi გვერდი „[[წმინდა კერკირა]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[კერკირა ქალწული]]“ 5351719 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[კერკირა ქალწული]] cuorbhxocytnjk10r726xiw18cnshja 0 879631 5351720 2026-04-05T17:59:24Z შალვა მინდაძე 11 168465 ახალი გვერდი: {| style="float:right; width:340px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #000; background:#ffffff; font-size:90%;" |+ style="background:#d9d9d9; color:#000; font-size:120%; font-weight:bold; padding:8px; border-bottom:1px solid #000;" | ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px; border-bottom:1px solid #000;" | [[ფაილი:Vinnycia16.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:cen... 5351720 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:340px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #000; background:#ffffff; font-size:90%;" |+ style="background:#d9d9d9; color:#000; font-size:120%; font-weight:bold; padding:8px; border-bottom:1px solid #000;" | ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px; border-bottom:1px solid #000;" | [[ფაილი:Vinnycia16.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; color:#333; padding:6px; border-bottom:1px solid #000;" | ვინიცის მცხოვრებლები ექსჰუმირებულ ცხედრებს შორის ახლობლებს ეძებენ |- ! style="background:#f2f2f2; width:35%; padding:6px; border:1px solid #000;" | ნაწილი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[დიდი წმენდა]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | ადგილი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[ვინიცია]], [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | თარიღი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[1937]]–[[1938]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | ტიპი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | მასობრივი დახვრეტა |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | მსხვერპლი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | 9,000-ზე მეტი |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | პასუხისმგებელი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[ენკავედე]] |} '''ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა''' — [[1937]]–[[1938]] წლებში [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|უკრაინის სსრ]]-ის ქალაქ [[ვინიცია]]ში [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა]] საიდუმლო პოლიციის — [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედეს]] — მიერ განხორციელებული 9,000-ზე მეტი ადამიანის მასობრივი დახვრეტა [[დიდი წმენდა|დიდი წმენდის]] პერიოდში. ეს მასობრივი სამარხი [[1943]] წელს აღმოაჩინა [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტურმა გერმანიამ]] უკრაინის ოკუპაციის დროს.<ref name="Dzerkalo">Valery Vasiliev, Yuriy Shapoval, "Stages of «Great Terror»: The Vinnytsia Tragedy", ''[[Zerkalo Nedeli]]'', No. 31 (406), August 17–23, 2002, ([http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ in Russian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071128161455/http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ |date=2007-11-28 }}, [http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ in Ukrainian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090518004957/http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ |date=2009-05-18 }})</ref> ადგილის გამოძიება, რომელიც პირველად საერთაშორისო კატინის [[კომისია]]მ ჩაატარა, დაემთხვა პოლონელი [[ომი]]ს ტყვეების ანალოგიური მასობრივი მკვლელობის ადგილის — [[კატინი|კატინის]] — აღმოჩენას. გერმანელების მიერ [[1943]] წელს იდენტიფიცირებულ 679 გარდაცვლილს შორის იყვნენ როგორც რუსები, ისე 28 პოლონელი. ნაცისტურმა პროპაგანდამ ეს ტრაგედია გამოიყენა, რათა [[საბჭოთა კავშირი]]ს მიერ განხორციელებული კომუნისტური ტერორი ეჩვენებინა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 296622glcalnb809o5i19ut8kmw9qo0 5351721 5351720 2026-04-05T17:59:50Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351721 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:340px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #000; background:#ffffff; font-size:90%;" |+ style="background:#d9d9d9; color:#000; font-size:120%; font-weight:bold; padding:8px; border-bottom:1px solid #000;" | ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px; border-bottom:1px solid #000;" | [[ფაილი:Vinnycia16.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; color:#333; padding:6px; border-bottom:1px solid #000;" | ვინიცის მცხოვრებლები ექსჰუმირებულ ცხედრებს შორის ახლობლებს ეძებენ |- ! style="background:#f2f2f2; width:35%; padding:6px; border:1px solid #000;" | ნაწილი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[დიდი წმენდა]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | ადგილი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[ვინიცია]], [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | თარიღი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[1937]]–[[1938]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | ტიპი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | მასობრივი დახვრეტა |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | მსხვერპლი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | 9,000-ზე მეტი |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | პასუხისმგებელი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედე]] |} '''ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა''' — [[1937]]–[[1938]] წლებში [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|უკრაინის სსრ]]-ის ქალაქ [[ვინიცია]]ში [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა]] საიდუმლო პოლიციის — [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედეს]] — მიერ განხორციელებული 9,000-ზე მეტი ადამიანის მასობრივი დახვრეტა [[დიდი წმენდა|დიდი წმენდის]] პერიოდში. ეს მასობრივი სამარხი [[1943]] წელს აღმოაჩინა [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტურმა გერმანიამ]] უკრაინის ოკუპაციის დროს.<ref name="Dzerkalo">Valery Vasiliev, Yuriy Shapoval, "Stages of «Great Terror»: The Vinnytsia Tragedy", ''[[Zerkalo Nedeli]]'', No. 31 (406), August 17–23, 2002, ([http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ in Russian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071128161455/http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ |date=2007-11-28 }}, [http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ in Ukrainian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090518004957/http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ |date=2009-05-18 }})</ref> ადგილის გამოძიება, რომელიც პირველად საერთაშორისო კატინის [[კომისია]]მ ჩაატარა, დაემთხვა პოლონელი [[ომი]]ს ტყვეების ანალოგიური მასობრივი მკვლელობის ადგილის — [[კატინი|კატინის]] — აღმოჩენას. გერმანელების მიერ [[1943]] წელს იდენტიფიცირებულ 679 გარდაცვლილს შორის იყვნენ როგორც რუსები, ისე 28 პოლონელი. ნაცისტურმა პროპაგანდამ ეს ტრაგედია გამოიყენა, რათა [[საბჭოთა კავშირი]]ს მიერ განხორციელებული კომუნისტური ტერორი ეჩვენებინა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} f48k5hmti4vl5v12voswlr6lzf8go6d 5351885 5351721 2026-04-05T21:00:41Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351885 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:340px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #000; background:#ffffff; font-size:90%;" |+ style="background:#d9d9d9; color:#000; font-size:120%; font-weight:bold; padding:8px; border-bottom:1px solid #000;" | ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px; border-bottom:1px solid #000;" | [[ფაილი:Vinnycia16.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; color:#333; padding:6px; border-bottom:1px solid #000;" | ვინიცის მცხოვრებლები ექსჰუმირებულ ცხედრებს შორის ახლობლებს ეძებენ |- ! style="background:#f2f2f2; width:35%; padding:6px; border:1px solid #000;" | ნაწილი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[დიდი წმენდა]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | ადგილი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[ვინიცია]], [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | თარიღი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[1937]]–[[1938]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | ტიპი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | მასობრივი დახვრეტა |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | მსხვერპლი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | 9,000-ზე მეტი |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | პასუხისმგებელი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედე]] |} '''ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა''' — [[1937]]–[[1938]] წლებში [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|უკრაინის სსრ]]-ის ქალაქ [[ვინიცია]]ში [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა]] საიდუმლო პოლიციის — [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედეს]] — მიერ განხორციელებული 9,000-ზე მეტი ადამიანის მასობრივი დახვრეტა [[დიდი წმენდა|დიდი წმენდის]] პერიოდში. ეს მასობრივი სამარხი [[1943]] წელს აღმოაჩინა [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტურმა გერმანიამ]] უკრაინის ოკუპაციის დროს.<ref name="Dzerkalo">Valery Vasiliev, Yuriy Shapoval, "Stages of «Great Terror»: The Vinnytsia Tragedy", ''[[Zerkalo Nedeli]]'', No. 31 (406), August 17–23, 2002, ([http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ in Russian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071128161455/http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ |date=2007-11-28 }}, [http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ in Ukrainian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090518004957/http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ |date=2009-05-18 }})</ref> ადგილის გამოძიება, რომელიც პირველად საერთაშორისო კატინის [[კომისია]]მ ჩაატარა, დაემთხვა პოლონელი [[ომი]]ს ტყვეების ანალოგიური მასობრივი მკვლელობის ადგილის — [[კატინი|კატინის]] — აღმოჩენას. გერმანელების მიერ [[1943]] წელს იდენტიფიცირებულ 679 გარდაცვლილს შორის იყვნენ როგორც რუსები, ისე 28 პოლონელი. ნაცისტურმა პროპაგანდამ ეს ტრაგედია გამოიყენა, რათა [[საბჭოთა კავშირი]]ს მიერ განხორციელებული კომუნისტური ტერორი ეჩვენებინა. ==ისტორია== ===ხოცვა-ჟლეტა=== [[ვინიცია]]ში დაკრძალულ მსხვერპლთა უმეტესობა მოკლული იყო 22 კალიბრის ტყვიებით, რომლებიც კისრის უკანა ნაწილში იყო გასროლილი.<ref name="Mackiewicz">{{cite book | author = Józef Mackiewicz | author-link = Józef Mackiewicz | editor = Jacek Trznadel | title = Katyń. Zbrodnia bez sądu i kary |trans-title=Katyn, Crime without trial nor punishment | url = http://www.ipn.gov.pl/download.php?s=1&id=22180 | format = pdf | access-date = 2011-10-18 | edition = 1 | series = Zeszyty Katyńskie | volume = II | year = 1997 | publisher = Antyk | location = Warsaw | isbn = 83-86482-32-X | issn=1426-4064 | pages = 329–339 | chapter = Klucz do "Parku Kultury i Odpoczynku" |trans-chapter=Keys to "Park of Culture and Leisure" |language=pl}}; fragment in question originally published in: {{cite journal |author=Józef Mackiewicz |date=1951-12-02 |title=Klucz do "Parku Kultury i Odpoczynku" |journal=Wiadomości |issue=48}}</ref> ტყვიის მცირე კალიბრის გამო მსხვერპლთა უმეტესობას ორჯერ ესროლეს, ხოლო სულ მცირე 78 ადამიანს სამჯერ ჰქონდა მიყენებული სასიკვდილო [[ჭრილობა]]; აღმოჩენილ მსხვერპლთაგან 395-ს, ცეცხლსასროლი დაზიანებების გარდა, თავის ქალაც ჰქონდა გატეხილი.<ref name="Mackiewicz"/> თითქმის ყველა ექსჰუმირებულ მამაკაცს ხელები შეკრული ჰქონდა. ასაკოვანი ქალები გარკვეული სახის სამოსით იყვნენ დაკრძალულნი, მაშინ როდესაც ახალგაზრდა მსხვერპლები შიშვლად იყვნენ დამარხულნი.<ref name="Mackiewicz"/> დახვრეტები ფარულად ხორციელდებოდა; ოჯახებს მათი ახლობლების ბედის შესახებ ინფორმაცია არ ეძლეოდათ. პირადი ნივთები, დოკუმენტები და სასამართლო მასალები არ შემონახულა — ისინი მასობრივი სამარხების მახლობლად, ცალკე [[ორმო]]ში იყო ჩამარხული.<ref name="Mackiewicz"/> ===საგამოძიებო კომისია=== [[ფაილი:Vinnytsia03.jpg|thumb|საერთაშორისო კომისია, რომელიც იძიებდა ვინიციაში მასობრივ მკვლელობას, 1943]] [[ფაილი:Vinnytsia06.jpg|thumb|მსხვერპლთა მასობრივი სამარხები]] ექსჰუმირებული ცხედრების პირველი გამოკვლევები ჩაატარეს ისეთმა [[ექიმი|ექიმებმა]], როგორებიც იყვნენ პროფესორი [[გერჰარდ შრედერი]] [[ჰალე-ვიტენბერგის მარტინ ლუთერის უნივერსიტეტი|ჰალე-ვიტენბერგის უნივერსიტეტიდან]], დოცენტი დოროშენკო ვინიციიდან და პროფესორი მალინინი [[კრასნოდარი]]დან. გათხრები დაიწყო [[1943]] წლის მაისში სამ ლოკაციაზე: დასავლეთ ნაწილში მდებარე ხილის ბაღში, ცენტრალურ სასაფლაოზე და სახალხო პარკში. ცხედრების უმეტესი ნაწილი აღმოჩენილ იქნა ხილის ბაღში (5,644 ცხედარი). საერთო ჯამში სამივე ადგილზე გამოვლინდა 91 მასობრივი [[სამარხი]] და ექსჰუმირებულ იქნა 9,432 ცხედარი; მათგან 149 [[ქალი]] იყო. სახალხო პარკში გათხრები სრულად არ დასრულებულა, მიუხედავად იმისა, რომ ვარაუდობდნენ, იქ კიდევ მრავალი ცხედარი იყო დამარხული.<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.83–86, 117. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> პროფესორ შრედერის ჯგუფის მიერ ჩატარებული წინასწარი გამოძიების შემდეგ მოიწვიეს ორი სამედიცინო ექსპერტთა ჯგუფი — ერთი საერთაშორისო, ხოლო მეორე შედგებოდა [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური გერმანიის]] უნივერსიტეტების 13 სპეციალისტისგან. საერთაშორისო კომისია, რომელიც შედგებოდა [[ანატომია|ანატომიისა]] და სასამართლო მედიცინის [[ექსპერტი|ექსპერტებისგან]], ჩამოყვანილ იქნა ევროპის 11 ქვეყნიდან, უმთავრესად გერმანიის მოკავშირე ან ოკუპირებული სახელმწიფოებიდან. მათ შორის იყვნენ:<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.103. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref><ref>{{cite web|url=http://memorial.kiev.ua/expo/eng/vinnitsa.html|title=Vinnytsia 1943. From the materials of an international commission of forensic medical experts working on the excavation|website=memorial.kiev.ua|access-date=February 1, 2021|archive-date=February 15, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160215151003/http://memorial.kiev.ua/expo/eng/vinnitsa.html|url-status=dead}}</ref> * დოქტორი სონენი — [[გენტის უნივერსიტეტი]], [[ოკუპაცია|ოკუპირებული]] [[ბელგია]] * დოქტორი მიხაილოვი — [[სოფიის უნივერსიტეტი]], [[ბულგარეთის სამეფო]] * დოქტორი ნიილო პესონენი — [[ჰელსინკის უნივერსიტეტი]], [[ფინეთი]] * დოქტორი დიუვუარი — [[პარიზის უნივერსიტეტი]], ოკუპირებული [[საფრანგეთი]] * დოქტორი კაცანიგა — [[მილანის უნივერსიტეტი]], [[იტალია]] * დოქტორი [[ლიუდევიტ იურაკი]] — [[ზაგრების უნივერსიტეტი]], [[ხორვატიის დამოუკიდებელი სახელმწიფო]] * დოქტორი ტერ პორტენი — [[ამსტერდამის უნივერსიტეტი]], ოკუპირებული ნიდერლანდები * დოქტორი [[ალექსანდრუ ბირკლე]] — სასამართლო მედიცინისა და კრიმინოლოგიის ინსტიტუტი, [[ბუქარესტი]], [[რუმინეთი]] * დოქტორი გიოსტა ჰეგკვისტი — [[კაროლინსკის ინსტიტუტი]], [[სტოკჰოლმი]], [[შვედეთი]] * დოქტორი კრშეკი — [[ბრატისლავის უნივერსიტეტი]], [[სლოვაკეთის რესპუბლიკა]] * დოქტორი ფერენც ორშოში — [[ბუდაპეშტის უნივერსიტეტი]], [[უნგრეთის სამეფო]] ჯგუფმა მასობრივი სამარხები მოინახულა [[1943]] წლის [[13 ივლისი|13]]–[[15 ივლისი|15 ივლისს]]. გერმანულმა კომისიამ საბოლოო ანგარიში [[29 ივლისი|29 ივლისს]] დაასრულა. ორივე კომისიამ დაადგინა, რომ მსხვერპლთა თითქმის ყველა წარმომადგენელი მოკლული იყო [[1937]]–[[1938]] წლებში ორი გასროლით თავის უკანა ნაწილში.<ref name="Museum">[https://web.archive.org/web/20060517225837/http://memorial.kiev.ua/content/view/173/66/ About Crime in Vinnytsia] Ukrainian society of the repressed. Peter Pavlovych</ref> [[ფაილი:Vinnycia01.JPG|thumb|დაახლოებით [[1943]] წლის გერმანული პროპაგანდისტული პოსტერი წარწერით „ვინიცია“]] 468 ცხედარი იდენტიფიცირებული იქნა ვინიციისა და მიმდებარე ტერიტორიის მცხოვრებთა მიერ; დამატებით 202 პიროვნება ამოიცნეს სამარხებში აღმოჩენილი დოკუმენტებისა და სხვა მტკიცებულებების საფუძველზე. ამ გზით იდენტიფიცირებულთა უმეტესობა უკრაინელი იყო; ასევე აღმოჩნდა 28 ეთნიკურად [[პოლონელები|პოლონელი]].<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.124, 215–248. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> ===მოგვიანო ისტორია=== საწყისი ცამეტკაციანი ჯგუფის გარდა, [[1943]] წლის შუა პერიოდში ადგილი კიდევ რამდენიმე დელეგაციამ მოინახულა. მათ შორის იყვნენ პოლიტიკოსები და სხვა ოფიციალური პირები [[ბულგარეთის სამეფო]]დან, ოკუპირებული დანიისგან, ოკუპირებული საბერძნეთისგან, [[ფინეთი]]დან და [[შვედეთი]]ს სამეფოდან.<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.6, 206–207. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> გამოძიების ფოტოები და შედეგები ევროპის მრავალ ქვეყანაში გამოქვეყნდა და [[ნაცისტური გერმანია]]ს მიერ გამოყენებულ იქნა [[საბჭოთა კავშირი]]ს წინააღმდეგ მიმართულ პროპაგანდისტულ ომში.<ref name="Dzerkalo"/> ცხედრების უმეტესობა ხელახლა დაკრძალეს<ref name="Dzerkalo"/> [[ოდესა]]ს მიტროპოლიტ ვისარიონის მიერ ჩატარებული სამგლოვიარო პანაშვიდის შემდეგ. ცერემონიას ასევე ესწრებოდნენ სხვა მართლმადიდებელი ეპისკოპოსები და უცხოელი საეკლესიო წარმომადგენლები.<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.124, 208–209. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> [[ფაილი:Vinnytsia-memorial.jpg|thumb|ვინიცის მემორიალი]] ხელახალი დაკრძალვის პერიოდში შეგროვდა სახსრები დროებითი ობელისკის ასაგებად წარწერით: „აქ დაკრძალულნი არიან [[სტალინიზმი]]ს მსხვერპლები“. მას შემდეგ, რაც საბჭოთა ძალებმა [[1944]] წლის მარტში ვინიცია კვლავ დაიკავეს, ხელისუფლებამ ძეგლი გადააკურთხა, როგორც ფაშიზმის მსხვერპლთა მემორიალი,<ref name="Dzerkalo"/> ხოლო მოგვიანებით იგი სრულად მოხსნეს და მის ადგილზე გასართობი პარკი შექმნეს. ბოლო ათი წლის განმავლობაში პარკის ტერიტორიაზე მდებარე სამარხის ადგილზე აშენდა ახალი მემორიალი; თუმცა მასზე მხოლოდ ზოგადი წარწერაა — „[[ტოტალიტარიზმი]]ს მსხვერპლნი“.<ref name="Museum"/> საბჭოთა პერიოდში ამ ხოცვა-ჟლეტის შესახებ ინფორმაცია დასავლეთში ძირითადად უკრაინული [[დიასპორა|დიასპორის]] მიერ ვრცელდებოდა და იკვლეოდა. ვინიცის მასობრივი მკვლელობა უკრაინაში კვლავ აქტუალურ საკითხად დაბრუნდა [[1988]] წელს.<ref name="Dzerkalo"/> ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ბიკივნია]] — მასობრივი სამარხი [[კიევი]]ს მახლობლად * [[დემიანივ ლაზი]] — ხოცვა-ჟლეტა [[ივანო-ფრანკოვსკი]]ს მახლობლად * [[ფინტინა ალბეს ხოცვა-ჟლეტა]] * [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა]] * [[კურაპატი]] — მასობრივი სამარხი [[მინსკი]]ს მახლობლად, [[ბელარუსი]] * [[მასობრივი სამარხები საბჭოთა კავშირში]] * [[სანდარმოხი]] * [[სოლოვკის ბანაკი]] * [[სვირლაგი]] == ლიტერატურა == * {{cite book |last=Causarano | first=Pietro|url=https://books.google.com/books?id=IjM2OWtki3oC&pg=PA510 |title=Le XXe siècle des guerres |publisher=Editions de l'Atelier | year= 2004 |isbn=2708237624 |page=510 }} * Ihor Kamenetsky. The Tragedy of Vinnytsia: Materials on Stalin's Policy of Extermination in Ukraine/1936-1938, Ukrainian Historical Assn (1991) {{ISBN|978-0-685-37560-0}} * Sandul, I. I., A. P. Stepovy, S. O. Pidhainy. The Black Deeds Of The Kremlin: A White Book. Ukrainian Association of Victims of Russian Communist Terror. Toronto. 1953 * Israel Charny, William S. Parsons, and Samuel Totten. Century of Genocide: Critical Essays and Eyewitness Accounts. Routledge. New York, London. {{ISBN|0-415-94429-5}} * Dragan, Anthony. Vinnytsia: A Forgotten Holocaust. Jersey City, NJ: Svoboda Press, Ukrainian National Association 1986, octavo, 52 pp. * Crime of Moscow in Vynnytsia. Ukrainian Publication of the Ukrainian American Youth Association, Inc. New York. 1951 * Вінниця - Злочин Без Кари. Воскресіння. Київ. 1994 * Вінницький злочин // Енциклопедія українознавства.: [В 10 т.]. - Перевид. в Україні. - Київ., 1993. - Т.1. - С.282 * {{cite book |author=Weiner, Amir |title=Making sense of war: the Second World War and the fate of the Bolshevik Revolution |publisher=[[Princeton University Press]] |location=Princeton, N.J |year=2001 |isbn=0-691-05702-8 }} * {{Cite journal|last=Paperno|first=Irina|year=2001|url=https://www.jstor.org/stable/10.1525/rep.2001.75.1.89|title=Exhuming the Bodies of Soviet Terror|journal=[[Representations]]|volume=75|issue=1| pages=89–118|doi=10.1525/rep.2001.75.1.89|jstor=10.1525/rep.2001.75.1.89|url-access=subscription}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Commons category}} {{Authority control}} [[კატეგორია:1937]] [[კატეგორია:1938]] [[კატეგორია:უკრაინა]] [[კატეგორია:საბჭოთა პოლიტიკური რეპრესიები]] [[კატეგორია:ხოცვა-ჟლეტები]] [[კატეგორია:მასობრივი სამარხები]] 0a5znqv1vc5558aaic9a1dtszi7qdqv 5351886 5351885 2026-04-05T21:02:14Z შალვა მინდაძე 11 168465 −[[კატეგორია:საბჭოთა პოლიტიკური რეპრესიები]]; −[[კატეგორია:ხოცვა-ჟლეტები]]; −[[კატეგორია:მასობრივი სამარხები]]; +[[კატეგორია:რეპრესირებულები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351886 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:340px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #000; background:#ffffff; font-size:90%;" |+ style="background:#d9d9d9; color:#000; font-size:120%; font-weight:bold; padding:8px; border-bottom:1px solid #000;" | ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px; border-bottom:1px solid #000;" | [[ფაილი:Vinnycia16.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; color:#333; padding:6px; border-bottom:1px solid #000;" | ვინიცის მცხოვრებლები ექსჰუმირებულ ცხედრებს შორის ახლობლებს ეძებენ |- ! style="background:#f2f2f2; width:35%; padding:6px; border:1px solid #000;" | ნაწილი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[დიდი წმენდა]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | ადგილი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[ვინიცია]], [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | თარიღი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[1937]]–[[1938]] |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | ტიპი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | მასობრივი დახვრეტა |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | მსხვერპლი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | 9,000-ზე მეტი |- ! style="background:#f2f2f2; padding:6px; border:1px solid #000;" | პასუხისმგებელი | style="padding:6px; border:1px solid #000;" | [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედე]] |} '''ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა''' — [[1937]]–[[1938]] წლებში [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|უკრაინის სსრ]]-ის ქალაქ [[ვინიცია]]ში [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა]] საიდუმლო პოლიციის — [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედეს]] — მიერ განხორციელებული 9,000-ზე მეტი ადამიანის მასობრივი დახვრეტა [[დიდი წმენდა|დიდი წმენდის]] პერიოდში. ეს მასობრივი სამარხი [[1943]] წელს აღმოაჩინა [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტურმა გერმანიამ]] უკრაინის ოკუპაციის დროს.<ref name="Dzerkalo">Valery Vasiliev, Yuriy Shapoval, "Stages of «Great Terror»: The Vinnytsia Tragedy", ''[[Zerkalo Nedeli]]'', No. 31 (406), August 17–23, 2002, ([http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ in Russian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071128161455/http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ |date=2007-11-28 }}, [http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ in Ukrainian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090518004957/http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ |date=2009-05-18 }})</ref> ადგილის გამოძიება, რომელიც პირველად საერთაშორისო კატინის [[კომისია]]მ ჩაატარა, დაემთხვა პოლონელი [[ომი]]ს ტყვეების ანალოგიური მასობრივი მკვლელობის ადგილის — [[კატინი|კატინის]] — აღმოჩენას. გერმანელების მიერ [[1943]] წელს იდენტიფიცირებულ 679 გარდაცვლილს შორის იყვნენ როგორც რუსები, ისე 28 პოლონელი. ნაცისტურმა პროპაგანდამ ეს ტრაგედია გამოიყენა, რათა [[საბჭოთა კავშირი]]ს მიერ განხორციელებული კომუნისტური ტერორი ეჩვენებინა. ==ისტორია== ===ხოცვა-ჟლეტა=== [[ვინიცია]]ში დაკრძალულ მსხვერპლთა უმეტესობა მოკლული იყო 22 კალიბრის ტყვიებით, რომლებიც კისრის უკანა ნაწილში იყო გასროლილი.<ref name="Mackiewicz">{{cite book | author = Józef Mackiewicz | author-link = Józef Mackiewicz | editor = Jacek Trznadel | title = Katyń. Zbrodnia bez sądu i kary |trans-title=Katyn, Crime without trial nor punishment | url = http://www.ipn.gov.pl/download.php?s=1&id=22180 | format = pdf | access-date = 2011-10-18 | edition = 1 | series = Zeszyty Katyńskie | volume = II | year = 1997 | publisher = Antyk | location = Warsaw | isbn = 83-86482-32-X | issn=1426-4064 | pages = 329–339 | chapter = Klucz do "Parku Kultury i Odpoczynku" |trans-chapter=Keys to "Park of Culture and Leisure" |language=pl}}; fragment in question originally published in: {{cite journal |author=Józef Mackiewicz |date=1951-12-02 |title=Klucz do "Parku Kultury i Odpoczynku" |journal=Wiadomości |issue=48}}</ref> ტყვიის მცირე კალიბრის გამო მსხვერპლთა უმეტესობას ორჯერ ესროლეს, ხოლო სულ მცირე 78 ადამიანს სამჯერ ჰქონდა მიყენებული სასიკვდილო [[ჭრილობა]]; აღმოჩენილ მსხვერპლთაგან 395-ს, ცეცხლსასროლი დაზიანებების გარდა, თავის ქალაც ჰქონდა გატეხილი.<ref name="Mackiewicz"/> თითქმის ყველა ექსჰუმირებულ მამაკაცს ხელები შეკრული ჰქონდა. ასაკოვანი ქალები გარკვეული სახის სამოსით იყვნენ დაკრძალულნი, მაშინ როდესაც ახალგაზრდა მსხვერპლები შიშვლად იყვნენ დამარხულნი.<ref name="Mackiewicz"/> დახვრეტები ფარულად ხორციელდებოდა; ოჯახებს მათი ახლობლების ბედის შესახებ ინფორმაცია არ ეძლეოდათ. პირადი ნივთები, დოკუმენტები და სასამართლო მასალები არ შემონახულა — ისინი მასობრივი სამარხების მახლობლად, ცალკე [[ორმო]]ში იყო ჩამარხული.<ref name="Mackiewicz"/> ===საგამოძიებო კომისია=== [[ფაილი:Vinnytsia03.jpg|thumb|საერთაშორისო კომისია, რომელიც იძიებდა ვინიციაში მასობრივ მკვლელობას, 1943]] [[ფაილი:Vinnytsia06.jpg|thumb|მსხვერპლთა მასობრივი სამარხები]] ექსჰუმირებული ცხედრების პირველი გამოკვლევები ჩაატარეს ისეთმა [[ექიმი|ექიმებმა]], როგორებიც იყვნენ პროფესორი [[გერჰარდ შრედერი]] [[ჰალე-ვიტენბერგის მარტინ ლუთერის უნივერსიტეტი|ჰალე-ვიტენბერგის უნივერსიტეტიდან]], დოცენტი დოროშენკო ვინიციიდან და პროფესორი მალინინი [[კრასნოდარი]]დან. გათხრები დაიწყო [[1943]] წლის მაისში სამ ლოკაციაზე: დასავლეთ ნაწილში მდებარე ხილის ბაღში, ცენტრალურ სასაფლაოზე და სახალხო პარკში. ცხედრების უმეტესი ნაწილი აღმოჩენილ იქნა ხილის ბაღში (5,644 ცხედარი). საერთო ჯამში სამივე ადგილზე გამოვლინდა 91 მასობრივი [[სამარხი]] და ექსჰუმირებულ იქნა 9,432 ცხედარი; მათგან 149 [[ქალი]] იყო. სახალხო პარკში გათხრები სრულად არ დასრულებულა, მიუხედავად იმისა, რომ ვარაუდობდნენ, იქ კიდევ მრავალი ცხედარი იყო დამარხული.<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.83–86, 117. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> პროფესორ შრედერის ჯგუფის მიერ ჩატარებული წინასწარი გამოძიების შემდეგ მოიწვიეს ორი სამედიცინო ექსპერტთა ჯგუფი — ერთი საერთაშორისო, ხოლო მეორე შედგებოდა [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური გერმანიის]] უნივერსიტეტების 13 სპეციალისტისგან. საერთაშორისო კომისია, რომელიც შედგებოდა [[ანატომია|ანატომიისა]] და სასამართლო მედიცინის [[ექსპერტი|ექსპერტებისგან]], ჩამოყვანილ იქნა ევროპის 11 ქვეყნიდან, უმთავრესად გერმანიის მოკავშირე ან ოკუპირებული სახელმწიფოებიდან. მათ შორის იყვნენ:<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.103. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref><ref>{{cite web|url=http://memorial.kiev.ua/expo/eng/vinnitsa.html|title=Vinnytsia 1943. From the materials of an international commission of forensic medical experts working on the excavation|website=memorial.kiev.ua|access-date=February 1, 2021|archive-date=February 15, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160215151003/http://memorial.kiev.ua/expo/eng/vinnitsa.html|url-status=dead}}</ref> * დოქტორი სონენი — [[გენტის უნივერსიტეტი]], [[ოკუპაცია|ოკუპირებული]] [[ბელგია]] * დოქტორი მიხაილოვი — [[სოფიის უნივერსიტეტი]], [[ბულგარეთის სამეფო]] * დოქტორი ნიილო პესონენი — [[ჰელსინკის უნივერსიტეტი]], [[ფინეთი]] * დოქტორი დიუვუარი — [[პარიზის უნივერსიტეტი]], ოკუპირებული [[საფრანგეთი]] * დოქტორი კაცანიგა — [[მილანის უნივერსიტეტი]], [[იტალია]] * დოქტორი [[ლიუდევიტ იურაკი]] — [[ზაგრების უნივერსიტეტი]], [[ხორვატიის დამოუკიდებელი სახელმწიფო]] * დოქტორი ტერ პორტენი — [[ამსტერდამის უნივერსიტეტი]], ოკუპირებული ნიდერლანდები * დოქტორი [[ალექსანდრუ ბირკლე]] — სასამართლო მედიცინისა და კრიმინოლოგიის ინსტიტუტი, [[ბუქარესტი]], [[რუმინეთი]] * დოქტორი გიოსტა ჰეგკვისტი — [[კაროლინსკის ინსტიტუტი]], [[სტოკჰოლმი]], [[შვედეთი]] * დოქტორი კრშეკი — [[ბრატისლავის უნივერსიტეტი]], [[სლოვაკეთის რესპუბლიკა]] * დოქტორი ფერენც ორშოში — [[ბუდაპეშტის უნივერსიტეტი]], [[უნგრეთის სამეფო]] ჯგუფმა მასობრივი სამარხები მოინახულა [[1943]] წლის [[13 ივლისი|13]]–[[15 ივლისი|15 ივლისს]]. გერმანულმა კომისიამ საბოლოო ანგარიში [[29 ივლისი|29 ივლისს]] დაასრულა. ორივე კომისიამ დაადგინა, რომ მსხვერპლთა თითქმის ყველა წარმომადგენელი მოკლული იყო [[1937]]–[[1938]] წლებში ორი გასროლით თავის უკანა ნაწილში.<ref name="Museum">[https://web.archive.org/web/20060517225837/http://memorial.kiev.ua/content/view/173/66/ About Crime in Vinnytsia] Ukrainian society of the repressed. Peter Pavlovych</ref> [[ფაილი:Vinnycia01.JPG|thumb|დაახლოებით [[1943]] წლის გერმანული პროპაგანდისტული პოსტერი წარწერით „ვინიცია“]] 468 ცხედარი იდენტიფიცირებული იქნა ვინიციისა და მიმდებარე ტერიტორიის მცხოვრებთა მიერ; დამატებით 202 პიროვნება ამოიცნეს სამარხებში აღმოჩენილი დოკუმენტებისა და სხვა მტკიცებულებების საფუძველზე. ამ გზით იდენტიფიცირებულთა უმეტესობა უკრაინელი იყო; ასევე აღმოჩნდა 28 ეთნიკურად [[პოლონელები|პოლონელი]].<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.124, 215–248. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> ===მოგვიანო ისტორია=== საწყისი ცამეტკაციანი ჯგუფის გარდა, [[1943]] წლის შუა პერიოდში ადგილი კიდევ რამდენიმე დელეგაციამ მოინახულა. მათ შორის იყვნენ პოლიტიკოსები და სხვა ოფიციალური პირები [[ბულგარეთის სამეფო]]დან, ოკუპირებული დანიისგან, ოკუპირებული საბერძნეთისგან, [[ფინეთი]]დან და [[შვედეთი]]ს სამეფოდან.<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.6, 206–207. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> გამოძიების ფოტოები და შედეგები ევროპის მრავალ ქვეყანაში გამოქვეყნდა და [[ნაცისტური გერმანია]]ს მიერ გამოყენებულ იქნა [[საბჭოთა კავშირი]]ს წინააღმდეგ მიმართულ პროპაგანდისტულ ომში.<ref name="Dzerkalo"/> ცხედრების უმეტესობა ხელახლა დაკრძალეს<ref name="Dzerkalo"/> [[ოდესა]]ს მიტროპოლიტ ვისარიონის მიერ ჩატარებული სამგლოვიარო პანაშვიდის შემდეგ. ცერემონიას ასევე ესწრებოდნენ სხვა მართლმადიდებელი ეპისკოპოსები და უცხოელი საეკლესიო წარმომადგენლები.<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.124, 208–209. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> [[ფაილი:Vinnytsia-memorial.jpg|thumb|ვინიცის მემორიალი]] ხელახალი დაკრძალვის პერიოდში შეგროვდა სახსრები დროებითი ობელისკის ასაგებად წარწერით: „აქ დაკრძალულნი არიან [[სტალინიზმი]]ს მსხვერპლები“. მას შემდეგ, რაც საბჭოთა ძალებმა [[1944]] წლის მარტში ვინიცია კვლავ დაიკავეს, ხელისუფლებამ ძეგლი გადააკურთხა, როგორც ფაშიზმის მსხვერპლთა მემორიალი,<ref name="Dzerkalo"/> ხოლო მოგვიანებით იგი სრულად მოხსნეს და მის ადგილზე გასართობი პარკი შექმნეს. ბოლო ათი წლის განმავლობაში პარკის ტერიტორიაზე მდებარე სამარხის ადგილზე აშენდა ახალი მემორიალი; თუმცა მასზე მხოლოდ ზოგადი წარწერაა — „[[ტოტალიტარიზმი]]ს მსხვერპლნი“.<ref name="Museum"/> საბჭოთა პერიოდში ამ ხოცვა-ჟლეტის შესახებ ინფორმაცია დასავლეთში ძირითადად უკრაინული [[დიასპორა|დიასპორის]] მიერ ვრცელდებოდა და იკვლეოდა. ვინიცის მასობრივი მკვლელობა უკრაინაში კვლავ აქტუალურ საკითხად დაბრუნდა [[1988]] წელს.<ref name="Dzerkalo"/> ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ბიკივნია]] — მასობრივი სამარხი [[კიევი]]ს მახლობლად * [[დემიანივ ლაზი]] — ხოცვა-ჟლეტა [[ივანო-ფრანკოვსკი]]ს მახლობლად * [[ფინტინა ალბეს ხოცვა-ჟლეტა]] * [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა]] * [[კურაპატი]] — მასობრივი სამარხი [[მინსკი]]ს მახლობლად, [[ბელარუსი]] * [[მასობრივი სამარხები საბჭოთა კავშირში]] * [[სანდარმოხი]] * [[სოლოვკის ბანაკი]] * [[სვირლაგი]] == ლიტერატურა == * {{cite book |last=Causarano | first=Pietro|url=https://books.google.com/books?id=IjM2OWtki3oC&pg=PA510 |title=Le XXe siècle des guerres |publisher=Editions de l'Atelier | year= 2004 |isbn=2708237624 |page=510 }} * Ihor Kamenetsky. The Tragedy of Vinnytsia: Materials on Stalin's Policy of Extermination in Ukraine/1936-1938, Ukrainian Historical Assn (1991) {{ISBN|978-0-685-37560-0}} * Sandul, I. I., A. P. Stepovy, S. O. Pidhainy. The Black Deeds Of The Kremlin: A White Book. Ukrainian Association of Victims of Russian Communist Terror. Toronto. 1953 * Israel Charny, William S. Parsons, and Samuel Totten. Century of Genocide: Critical Essays and Eyewitness Accounts. Routledge. New York, London. {{ISBN|0-415-94429-5}} * Dragan, Anthony. Vinnytsia: A Forgotten Holocaust. Jersey City, NJ: Svoboda Press, Ukrainian National Association 1986, octavo, 52 pp. * Crime of Moscow in Vynnytsia. Ukrainian Publication of the Ukrainian American Youth Association, Inc. New York. 1951 * Вінниця - Злочин Без Кари. Воскресіння. Київ. 1994 * Вінницький злочин // Енциклопедія українознавства.: [В 10 т.]. - Перевид. в Україні. - Київ., 1993. - Т.1. - С.282 * {{cite book |author=Weiner, Amir |title=Making sense of war: the Second World War and the fate of the Bolshevik Revolution |publisher=[[Princeton University Press]] |location=Princeton, N.J |year=2001 |isbn=0-691-05702-8 }} * {{Cite journal|last=Paperno|first=Irina|year=2001|url=https://www.jstor.org/stable/10.1525/rep.2001.75.1.89|title=Exhuming the Bodies of Soviet Terror|journal=[[Representations]]|volume=75|issue=1| pages=89–118|doi=10.1525/rep.2001.75.1.89|jstor=10.1525/rep.2001.75.1.89|url-access=subscription}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Commons category}} {{Authority control}} [[კატეგორია:1937]] [[კატეგორია:1938]] [[კატეგორია:უკრაინა]] [[კატეგორია:რეპრესირებულები]] 586gfob9pwqigsk41kga6zsf966fbdf 5351887 5351886 2026-04-05T21:06:08Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351887 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:355px; margin:0 0 1em 1em; border:2px solid #000; background:#fff; font-size:90%; box-shadow:2px 2px 6px #ccc;" |+ style="background:#000; color:#fff; font-size:125%; font-weight:bold; padding:10px; border-bottom:2px solid #000;" | 🇺🇦 ✝ '''ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა''' |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:10px; border-bottom:1px solid #000; background:#fff;" | [[ფაილი:Vinnycia16.jpg|310px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; color:#000; font-weight:bold; padding:7px; border-bottom:1px solid #000; background:#f7f7f7;" | ვინიცის მცხოვრებლები ექსჰუმირებულ ცხედრებს შორის ახლობლებს ეძებენ |- ! style="background:#000; color:#fff; width:38%; padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | '''ნაწილი''' | style="padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | [[დიდი წმენდა]] |- ! style="background:#000; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | '''ადგილი''' | style="padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | [[ვინიცია]], [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]] |- ! style="background:#000; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | '''თარიღი''' | style="padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | [[1937]]–[[1938]] |- ! style="background:#000; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | '''ტიპი''' | style="padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | მასობრივი დახვრეტა |- ! style="background:#000; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | '''მსხვერპლი''' | style="padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | 9,000-ზე მეტი |- ! style="background:#000; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | '''პასუხისმგებელი''' | style="padding:7px; border:1px solid #000; font-weight:bold;" | [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედე]] |} '''ვინიცის ხოცვა-ჟლეტა''' — [[1937]]–[[1938]] წლებში [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|უკრაინის სსრ]]-ის ქალაქ [[ვინიცია]]ში [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა]] საიდუმლო პოლიციის — [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|ენკავედეს]] — მიერ განხორციელებული 9,000-ზე მეტი ადამიანის მასობრივი დახვრეტა [[დიდი წმენდა|დიდი წმენდის]] პერიოდში. ეს მასობრივი სამარხი [[1943]] წელს აღმოაჩინა [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტურმა გერმანიამ]] უკრაინის ოკუპაციის დროს.<ref name="Dzerkalo">Valery Vasiliev, Yuriy Shapoval, "Stages of «Great Terror»: The Vinnytsia Tragedy", ''[[Zerkalo Nedeli]]'', No. 31 (406), August 17–23, 2002, ([http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ in Russian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071128161455/http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ |date=2007-11-28 }}, [http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ in Ukrainian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090518004957/http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ |date=2009-05-18 }})</ref> ადგილის გამოძიება, რომელიც პირველად საერთაშორისო კატინის [[კომისია]]მ ჩაატარა, დაემთხვა პოლონელი [[ომი]]ს ტყვეების ანალოგიური მასობრივი მკვლელობის ადგილის — [[კატინი|კატინის]] — აღმოჩენას. გერმანელების მიერ [[1943]] წელს იდენტიფიცირებულ 679 გარდაცვლილს შორის იყვნენ როგორც რუსები, ისე 28 პოლონელი. ნაცისტურმა პროპაგანდამ ეს ტრაგედია გამოიყენა, რათა [[საბჭოთა კავშირი]]ს მიერ განხორციელებული კომუნისტური ტერორი ეჩვენებინა. ==ისტორია== ===ხოცვა-ჟლეტა=== [[ვინიცია]]ში დაკრძალულ მსხვერპლთა უმეტესობა მოკლული იყო 22 კალიბრის ტყვიებით, რომლებიც კისრის უკანა ნაწილში იყო გასროლილი.<ref name="Mackiewicz">{{cite book | author = Józef Mackiewicz | author-link = Józef Mackiewicz | editor = Jacek Trznadel | title = Katyń. Zbrodnia bez sądu i kary |trans-title=Katyn, Crime without trial nor punishment | url = http://www.ipn.gov.pl/download.php?s=1&id=22180 | format = pdf | access-date = 2011-10-18 | edition = 1 | series = Zeszyty Katyńskie | volume = II | year = 1997 | publisher = Antyk | location = Warsaw | isbn = 83-86482-32-X | issn=1426-4064 | pages = 329–339 | chapter = Klucz do "Parku Kultury i Odpoczynku" |trans-chapter=Keys to "Park of Culture and Leisure" |language=pl}}; fragment in question originally published in: {{cite journal |author=Józef Mackiewicz |date=1951-12-02 |title=Klucz do "Parku Kultury i Odpoczynku" |journal=Wiadomości |issue=48}}</ref> ტყვიის მცირე კალიბრის გამო მსხვერპლთა უმეტესობას ორჯერ ესროლეს, ხოლო სულ მცირე 78 ადამიანს სამჯერ ჰქონდა მიყენებული სასიკვდილო [[ჭრილობა]]; აღმოჩენილ მსხვერპლთაგან 395-ს, ცეცხლსასროლი დაზიანებების გარდა, თავის ქალაც ჰქონდა გატეხილი.<ref name="Mackiewicz"/> თითქმის ყველა ექსჰუმირებულ მამაკაცს ხელები შეკრული ჰქონდა. ასაკოვანი ქალები გარკვეული სახის სამოსით იყვნენ დაკრძალულნი, მაშინ როდესაც ახალგაზრდა მსხვერპლები შიშვლად იყვნენ დამარხულნი.<ref name="Mackiewicz"/> დახვრეტები ფარულად ხორციელდებოდა; ოჯახებს მათი ახლობლების ბედის შესახებ ინფორმაცია არ ეძლეოდათ. პირადი ნივთები, დოკუმენტები და სასამართლო მასალები არ შემონახულა — ისინი მასობრივი სამარხების მახლობლად, ცალკე [[ორმო]]ში იყო ჩამარხული.<ref name="Mackiewicz"/> ===საგამოძიებო კომისია=== [[ფაილი:Vinnytsia03.jpg|thumb|საერთაშორისო კომისია, რომელიც იძიებდა ვინიციაში მასობრივ მკვლელობას, 1943]] [[ფაილი:Vinnytsia06.jpg|thumb|მსხვერპლთა მასობრივი სამარხები]] ექსჰუმირებული ცხედრების პირველი გამოკვლევები ჩაატარეს ისეთმა [[ექიმი|ექიმებმა]], როგორებიც იყვნენ პროფესორი [[გერჰარდ შრედერი]] [[ჰალე-ვიტენბერგის მარტინ ლუთერის უნივერსიტეტი|ჰალე-ვიტენბერგის უნივერსიტეტიდან]], დოცენტი დოროშენკო ვინიციიდან და პროფესორი მალინინი [[კრასნოდარი]]დან. გათხრები დაიწყო [[1943]] წლის მაისში სამ ლოკაციაზე: დასავლეთ ნაწილში მდებარე ხილის ბაღში, ცენტრალურ სასაფლაოზე და სახალხო პარკში. ცხედრების უმეტესი ნაწილი აღმოჩენილ იქნა ხილის ბაღში (5,644 ცხედარი). საერთო ჯამში სამივე ადგილზე გამოვლინდა 91 მასობრივი [[სამარხი]] და ექსჰუმირებულ იქნა 9,432 ცხედარი; მათგან 149 [[ქალი]] იყო. სახალხო პარკში გათხრები სრულად არ დასრულებულა, მიუხედავად იმისა, რომ ვარაუდობდნენ, იქ კიდევ მრავალი ცხედარი იყო დამარხული.<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.83–86, 117. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> პროფესორ შრედერის ჯგუფის მიერ ჩატარებული წინასწარი გამოძიების შემდეგ მოიწვიეს ორი სამედიცინო ექსპერტთა ჯგუფი — ერთი საერთაშორისო, ხოლო მეორე შედგებოდა [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური გერმანიის]] უნივერსიტეტების 13 სპეციალისტისგან. საერთაშორისო კომისია, რომელიც შედგებოდა [[ანატომია|ანატომიისა]] და სასამართლო მედიცინის [[ექსპერტი|ექსპერტებისგან]], ჩამოყვანილ იქნა ევროპის 11 ქვეყნიდან, უმთავრესად გერმანიის მოკავშირე ან ოკუპირებული სახელმწიფოებიდან. მათ შორის იყვნენ:<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.103. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref><ref>{{cite web|url=http://memorial.kiev.ua/expo/eng/vinnitsa.html|title=Vinnytsia 1943. From the materials of an international commission of forensic medical experts working on the excavation|website=memorial.kiev.ua|access-date=February 1, 2021|archive-date=February 15, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160215151003/http://memorial.kiev.ua/expo/eng/vinnitsa.html|url-status=dead}}</ref> * დოქტორი სონენი — [[გენტის უნივერსიტეტი]], [[ოკუპაცია|ოკუპირებული]] [[ბელგია]] * დოქტორი მიხაილოვი — [[სოფიის უნივერსიტეტი]], [[ბულგარეთის სამეფო]] * დოქტორი ნიილო პესონენი — [[ჰელსინკის უნივერსიტეტი]], [[ფინეთი]] * დოქტორი დიუვუარი — [[პარიზის უნივერსიტეტი]], ოკუპირებული [[საფრანგეთი]] * დოქტორი კაცანიგა — [[მილანის უნივერსიტეტი]], [[იტალია]] * დოქტორი [[ლიუდევიტ იურაკი]] — [[ზაგრების უნივერსიტეტი]], [[ხორვატიის დამოუკიდებელი სახელმწიფო]] * დოქტორი ტერ პორტენი — [[ამსტერდამის უნივერსიტეტი]], ოკუპირებული ნიდერლანდები * დოქტორი [[ალექსანდრუ ბირკლე]] — სასამართლო მედიცინისა და კრიმინოლოგიის ინსტიტუტი, [[ბუქარესტი]], [[რუმინეთი]] * დოქტორი გიოსტა ჰეგკვისტი — [[კაროლინსკის ინსტიტუტი]], [[სტოკჰოლმი]], [[შვედეთი]] * დოქტორი კრშეკი — [[ბრატისლავის უნივერსიტეტი]], [[სლოვაკეთის რესპუბლიკა]] * დოქტორი ფერენც ორშოში — [[ბუდაპეშტის უნივერსიტეტი]], [[უნგრეთის სამეფო]] ჯგუფმა მასობრივი სამარხები მოინახულა [[1943]] წლის [[13 ივლისი|13]]–[[15 ივლისი|15 ივლისს]]. გერმანულმა კომისიამ საბოლოო ანგარიში [[29 ივლისი|29 ივლისს]] დაასრულა. ორივე კომისიამ დაადგინა, რომ მსხვერპლთა თითქმის ყველა წარმომადგენელი მოკლული იყო [[1937]]–[[1938]] წლებში ორი გასროლით თავის უკანა ნაწილში.<ref name="Museum">[https://web.archive.org/web/20060517225837/http://memorial.kiev.ua/content/view/173/66/ About Crime in Vinnytsia] Ukrainian society of the repressed. Peter Pavlovych</ref> [[ფაილი:Vinnycia01.JPG|thumb|დაახლოებით [[1943]] წლის გერმანული პროპაგანდისტული პოსტერი წარწერით „ვინიცია“]] 468 ცხედარი იდენტიფიცირებული იქნა ვინიციისა და მიმდებარე ტერიტორიის მცხოვრებთა მიერ; დამატებით 202 პიროვნება ამოიცნეს სამარხებში აღმოჩენილი დოკუმენტებისა და სხვა მტკიცებულებების საფუძველზე. ამ გზით იდენტიფიცირებულთა უმეტესობა უკრაინელი იყო; ასევე აღმოჩნდა 28 ეთნიკურად [[პოლონელები|პოლონელი]].<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.124, 215–248. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> ===მოგვიანო ისტორია=== საწყისი ცამეტკაციანი ჯგუფის გარდა, [[1943]] წლის შუა პერიოდში ადგილი კიდევ რამდენიმე დელეგაციამ მოინახულა. მათ შორის იყვნენ პოლიტიკოსები და სხვა ოფიციალური პირები [[ბულგარეთის სამეფო]]დან, ოკუპირებული დანიისგან, ოკუპირებული საბერძნეთისგან, [[ფინეთი]]დან და [[შვედეთი]]ს სამეფოდან.<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.6, 206–207. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> გამოძიების ფოტოები და შედეგები ევროპის მრავალ ქვეყანაში გამოქვეყნდა და [[ნაცისტური გერმანია]]ს მიერ გამოყენებულ იქნა [[საბჭოთა კავშირი]]ს წინააღმდეგ მიმართულ პროპაგანდისტულ ომში.<ref name="Dzerkalo"/> ცხედრების უმეტესობა ხელახლა დაკრძალეს<ref name="Dzerkalo"/> [[ოდესა]]ს მიტროპოლიტ ვისარიონის მიერ ჩატარებული სამგლოვიარო პანაშვიდის შემდეგ. ცერემონიას ასევე ესწრებოდნენ სხვა მართლმადიდებელი ეპისკოპოსები და უცხოელი საეკლესიო წარმომადგენლები.<ref>Amtliches Material zum Massenmord von Winniza, p.124, 208–209. Archiv-Edition 1999 (Faksimile der 1944 erschienenen Ausgabe).</ref> [[ფაილი:Vinnytsia-memorial.jpg|thumb|ვინიცის მემორიალი]] ხელახალი დაკრძალვის პერიოდში შეგროვდა სახსრები დროებითი ობელისკის ასაგებად წარწერით: „აქ დაკრძალულნი არიან [[სტალინიზმი]]ს მსხვერპლები“. მას შემდეგ, რაც საბჭოთა ძალებმა [[1944]] წლის მარტში ვინიცია კვლავ დაიკავეს, ხელისუფლებამ ძეგლი გადააკურთხა, როგორც ფაშიზმის მსხვერპლთა მემორიალი,<ref name="Dzerkalo"/> ხოლო მოგვიანებით იგი სრულად მოხსნეს და მის ადგილზე გასართობი პარკი შექმნეს. ბოლო ათი წლის განმავლობაში პარკის ტერიტორიაზე მდებარე სამარხის ადგილზე აშენდა ახალი მემორიალი; თუმცა მასზე მხოლოდ ზოგადი წარწერაა — „[[ტოტალიტარიზმი]]ს მსხვერპლნი“.<ref name="Museum"/> საბჭოთა პერიოდში ამ ხოცვა-ჟლეტის შესახებ ინფორმაცია დასავლეთში ძირითადად უკრაინული [[დიასპორა|დიასპორის]] მიერ ვრცელდებოდა და იკვლეოდა. ვინიცის მასობრივი მკვლელობა უკრაინაში კვლავ აქტუალურ საკითხად დაბრუნდა [[1988]] წელს.<ref name="Dzerkalo"/> ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ბიკივნია]] — მასობრივი სამარხი [[კიევი]]ს მახლობლად * [[დემიანივ ლაზი]] — ხოცვა-ჟლეტა [[ივანო-ფრანკოვსკი]]ს მახლობლად * [[ფინტინა ალბეს ხოცვა-ჟლეტა]] * [[კატინის ხოცვა-ჟლეტა]] * [[კურაპატი]] — მასობრივი სამარხი [[მინსკი]]ს მახლობლად, [[ბელარუსი]] * [[მასობრივი სამარხები საბჭოთა კავშირში]] * [[სანდარმოხი]] * [[სოლოვკის ბანაკი]] * [[სვირლაგი]] == ლიტერატურა == * {{cite book |last=Causarano | first=Pietro|url=https://books.google.com/books?id=IjM2OWtki3oC&pg=PA510 |title=Le XXe siècle des guerres |publisher=Editions de l'Atelier | year= 2004 |isbn=2708237624 |page=510 }} * Ihor Kamenetsky. The Tragedy of Vinnytsia: Materials on Stalin's Policy of Extermination in Ukraine/1936-1938, Ukrainian Historical Assn (1991) {{ISBN|978-0-685-37560-0}} * Sandul, I. I., A. P. Stepovy, S. O. Pidhainy. The Black Deeds Of The Kremlin: A White Book. Ukrainian Association of Victims of Russian Communist Terror. Toronto. 1953 * Israel Charny, William S. Parsons, and Samuel Totten. Century of Genocide: Critical Essays and Eyewitness Accounts. Routledge. New York, London. {{ISBN|0-415-94429-5}} * Dragan, Anthony. Vinnytsia: A Forgotten Holocaust. Jersey City, NJ: Svoboda Press, Ukrainian National Association 1986, octavo, 52 pp. * Crime of Moscow in Vynnytsia. Ukrainian Publication of the Ukrainian American Youth Association, Inc. New York. 1951 * Вінниця - Злочин Без Кари. Воскресіння. Київ. 1994 * Вінницький злочин // Енциклопедія українознавства.: [В 10 т.]. - Перевид. в Україні. - Київ., 1993. - Т.1. - С.282 * {{cite book |author=Weiner, Amir |title=Making sense of war: the Second World War and the fate of the Bolshevik Revolution |publisher=[[Princeton University Press]] |location=Princeton, N.J |year=2001 |isbn=0-691-05702-8 }} * {{Cite journal|last=Paperno|first=Irina|year=2001|url=https://www.jstor.org/stable/10.1525/rep.2001.75.1.89|title=Exhuming the Bodies of Soviet Terror|journal=[[Representations]]|volume=75|issue=1| pages=89–118|doi=10.1525/rep.2001.75.1.89|jstor=10.1525/rep.2001.75.1.89|url-access=subscription}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Commons category}} {{Authority control}} [[კატეგორია:1937]] [[კატეგორია:1938]] [[კატეგორია:უკრაინა]] [[კატეგორია:რეპრესირებულები]] sgz0fh0svqefv2e8q37pwmq1p30i5v2 3 879632 5351724 2026-04-05T18:03:03Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351724 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 18:03, 5 აპრილი 2026 (UTC) dxxruimhvu1091wmfzw241c4hcbwoil 0 879633 5351726 2026-04-05T18:05:02Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხოსე მარია ურბინა''' ( დ. [[19 მარტი]], [[1808]] – გ. [[4 სექტემბერი]], [[1891]]) – [[ეკვადორი|ეკვადორის]] პრეზიდენტი [[1851]] წლის 13 ივლისიდან [[1856]] წლის 16 ოქტომბრამდე. იგი დაიბადა კილ... 5351726 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხოსე მარია ურბინა''' ( დ. [[19 მარტი]], [[1808]] – გ. [[4 სექტემბერი]], [[1891]]) – [[ეკვადორი|ეკვადორის]] პრეზიდენტი [[1851]] წლის 13 ივლისიდან [[1856]] წლის 16 ოქტომბრამდე. იგი დაიბადა კილან-სან-მიგელიტოში (პილიარო-ტუნგურაუა) 1808 წლის 19 მარტს. ==სახელის მართლწერა== მისი სახელის სწორი მართლწერა დაბნეულობის მიზეზი გახდა, რადგან მისმა ბანკირმა ვაჟმა, ფრანსისკო ურბინა ხადომ, იგი დაწერა როგორც „Urbina“ ორიგინალი „Urvina“-ს ნაცვლად. p4tbdhhrykng0t57ncz3mp1zisjm8b5 5351727 5351726 2026-04-05T18:06:03Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5351727 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხოსე მარია ურბინა''' ( დ. [[19 მარტი]], [[1808]] – გ. [[4 სექტემბერი]], [[1891]]) – [[ეკვადორი|ეკვადორის]] პრეზიდენტი [[1851]] წლის 13 ივლისიდან [[1856]] წლის 16 ოქტომბრამდე. იგი დაიბადა კილან-სან-მიგელიტოში (პილიარო-ტუნგურაუა) 1808 წლის 19 მარტს. ==სახელის მართლწერა== მისი სახელის სწორი მართლწერა დაბნეულობის მიზეზი გახდა, რადგან მისმა ბანკირმა ვაჟმა, ფრანსისკო ურბინა ხადომ, იგი დაწერა როგორც „Urbina“ ორიგინალი „Urvina“-ს ნაცვლად. ==განათლება და კარიერა== ხოსე მარია ურბინამ დაწყებითი განათლება მშობლიურ სოფელში მიიღო. შემდეგ იგი [[გუაიაკილი|გუაიაკილის]] საზღვაო სკოლაში სწავლობდა. ის გამორჩეული იყო თანაკლასელებს შორის, რომელთაგანაც მეგობრობასა და პატივისცემას იმსახურებდა. 9ts55ensbtynuf1kzi8cchkw4cdx2r8 5351728 5351727 2026-04-05T18:06:38Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5351728 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხოსე მარია ურბინა''' ( დ. [[19 მარტი]], [[1808]] – გ. [[4 სექტემბერი]], [[1891]]) – [[ეკვადორი|ეკვადორის]] პრეზიდენტი [[1851]] წლის 13 ივლისიდან [[1856]] წლის 16 ოქტომბრამდე. იგი დაიბადა კილან-სან-მიგელიტოში (პილიარო-ტუნგურაუა) 1808 წლის 19 მარტს. ==სახელის მართლწერა== მისი სახელის სწორი მართლწერა დაბნეულობის მიზეზი გახდა, რადგან მისმა ბანკირმა ვაჟმა, ფრანსისკო ურბინა ხადომ, იგი დაწერა როგორც „Urbina“ ორიგინალი „Urvina“-ს ნაცვლად. ==განათლება და კარიერა== ხოსე მარია ურბინამ დაწყებითი განათლება მშობლიურ სოფელში მიიღო. შემდეგ იგი [[გუაიაკილი|გუაიაკილის]] საზღვაო სკოლაში სწავლობდა. ის გამორჩეული იყო თანაკლასელებს შორის, რომელთაგანაც მეგობრობასა და პატივისცემას იმსახურებდა. პუნტა-დე-მაპელოს საზღვაო ბრძოლაში გამოჩენილმა კომპეტენციამ და სიმამაცემ იგი ჯგუფის სხვა წევრებზე მაღლა დააყენა. იგი იყო [[ხუან ხოსე ფლორესი|ხუან ხოსე ფლორესის]] ადიუტანტი. თავის კარიერაში მან გამოავლინა საკუთარი მოწოდება და რესპუბლიკის გენერლის წოდებას მიაღწია. 1c8rkmxakdoq2xuq24q9kpvoampl1ei 5351739 5351728 2026-04-05T18:15:32Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5351739 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხოსე მარია ურბინა''' ( დ. [[19 მარტი]], [[1808]] – გ. [[4 სექტემბერი]], [[1891]]) – [[ეკვადორი|ეკვადორის]] პრეზიდენტი [[1851]] წლის 13 ივლისიდან [[1856]] წლის 16 ოქტომბრამდე. იგი დაიბადა კილან-სან-მიგელიტოში (პილიარო-ტუნგურაუა) 1808 წლის 19 მარტს. ==სახელის მართლწერა== მისი სახელის სწორი მართლწერა დაბნეულობის მიზეზი გახდა, რადგან მისმა ბანკირმა ვაჟმა, ფრანსისკო ურბინა ხადომ, იგი დაწერა როგორც „Urbina“ ორიგინალი „Urvina“-ს ნაცვლად. ==განათლება და კარიერა== ხოსე მარია ურბინამ დაწყებითი განათლება მშობლიურ სოფელში მიიღო. შემდეგ იგი [[გუაიაკილი|გუაიაკილის]] საზღვაო სკოლაში სწავლობდა. ის გამორჩეული იყო თანაკლასელებს შორის, რომელთაგანაც მეგობრობასა და პატივისცემას იმსახურებდა. პუნტა-დე-მაპელოს საზღვაო ბრძოლაში გამოჩენილმა კომპეტენციამ და სიმამაცემ იგი ჯგუფის სხვა წევრებზე მაღლა დააყენა. იგი იყო [[ხუან ხოსე ფლორესი|ხუან ხოსე ფლორესის]] ადიუტანტი. თავის კარიერაში მან გამოავლინა საკუთარი მოწოდება და რესპუბლიკის გენერლის წოდებას მიაღწია. ==პოლიტიკური ცხოვრება== *დეპუტატთა პალატის პრეზიდენტი [[1849]] წელს *კონგრესმენი [[გუაიასის პროვინცია|გუაიასის პროვინციიდან]] *გუაიაკილის გუბერნატორი *ეკვადორის საქმეთა რწმუნებული [[ბოგოტა|ბოგოტაში]] *უზენაესი მეთაური [[1851]] წლის 17 ივლისიდან [[1852]] წლის 17 ივლისამდე *მეექვსე ეროვნული კონსტიტუციის შემუშავება. *ეკვადორის პრეზიდენტი [[1852]] წლიდან [[1856]] წლამდე *ინდიელთა და შავკანიანთა მონობის გაუქმება ეკვადორში, [[1852]] წლის 25 სექტემბერს. ==ლიტერატურა== * [https://web.archive.org/web/20150923220221/http://www.diccionariobiograficoecuador.com/tomos/tomo15/u2.htm JOSE MARIA URBINA VITERI]. diccionariobiograficoecuador.com * [http://www.presidencia.gov.ec/modulos.asp?id=28/ Official Website of the Ecuadorian Government about the country President's History]{{dead link|date=April 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.enciclopediadelecuador.com ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ეკვადორის პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ურბინა, ხოსე მარია}} [[კატეგორია:დაბადებული 1808]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1891]] [[კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის ეკვადორელები]] 8qpsxdx4psjyz8prnnadmpdyt2tvtsa 5351740 5351739 2026-04-05T18:16:27Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5351740 wikitext text/x-wiki {{შერწყმა|ხოსე მარია ურბინა}} {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხოსე მარია ურბინა''' ( დ. [[19 მარტი]], [[1808]] – გ. [[4 სექტემბერი]], [[1891]]) – [[ეკვადორი|ეკვადორის]] პრეზიდენტი [[1851]] წლის 13 ივლისიდან [[1856]] წლის 16 ოქტომბრამდე. იგი დაიბადა კილან-სან-მიგელიტოში (პილიარო-ტუნგურაუა) 1808 წლის 19 მარტს. ==სახელის მართლწერა== მისი სახელის სწორი მართლწერა დაბნეულობის მიზეზი გახდა, რადგან მისმა ბანკირმა ვაჟმა, ფრანსისკო ურბინა ხადომ, იგი დაწერა როგორც „Urbina“ ორიგინალი „Urvina“-ს ნაცვლად. ==განათლება და კარიერა== ხოსე მარია ურბინამ დაწყებითი განათლება მშობლიურ სოფელში მიიღო. შემდეგ იგი [[გუაიაკილი|გუაიაკილის]] საზღვაო სკოლაში სწავლობდა. ის გამორჩეული იყო თანაკლასელებს შორის, რომელთაგანაც მეგობრობასა და პატივისცემას იმსახურებდა. პუნტა-დე-მაპელოს საზღვაო ბრძოლაში გამოჩენილმა კომპეტენციამ და სიმამაცემ იგი ჯგუფის სხვა წევრებზე მაღლა დააყენა. იგი იყო [[ხუან ხოსე ფლორესი|ხუან ხოსე ფლორესის]] ადიუტანტი. თავის კარიერაში მან გამოავლინა საკუთარი მოწოდება და რესპუბლიკის გენერლის წოდებას მიაღწია. ==პოლიტიკური ცხოვრება== *დეპუტატთა პალატის პრეზიდენტი [[1849]] წელს *კონგრესმენი [[გუაიასის პროვინცია|გუაიასის პროვინციიდან]] *გუაიაკილის გუბერნატორი *ეკვადორის საქმეთა რწმუნებული [[ბოგოტა|ბოგოტაში]] *უზენაესი მეთაური [[1851]] წლის 17 ივლისიდან [[1852]] წლის 17 ივლისამდე *მეექვსე ეროვნული კონსტიტუციის შემუშავება. *ეკვადორის პრეზიდენტი [[1852]] წლიდან [[1856]] წლამდე *ინდიელთა და შავკანიანთა მონობის გაუქმება ეკვადორში, [[1852]] წლის 25 სექტემბერს. ==ლიტერატურა== * [https://web.archive.org/web/20150923220221/http://www.diccionariobiograficoecuador.com/tomos/tomo15/u2.htm JOSE MARIA URBINA VITERI]. diccionariobiograficoecuador.com * [http://www.presidencia.gov.ec/modulos.asp?id=28/ Official Website of the Ecuadorian Government about the country President's History]{{dead link|date=April 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.enciclopediadelecuador.com ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ეკვადორის პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ურბინა, ხოსე მარია}} [[კატეგორია:დაბადებული 1808]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1891]] [[კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის ეკვადორელები]] g0q2tkii5y9759gyvx9hl7xtlpbbq1j 0 879634 5351729 2026-04-05T18:08:18Z Kober 394 ახალი გვერდი: '''მარიამ ივანეს ასული თალაკვაძე''' (დ. [[16 იანვარი]], [[1902]], სოფ. [[ასკანა]], ახლანდ. [[ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი]], — გ. [[4 ივნისი]], [[1982]], [[თბილისი]]) — ქართველი პედაგოგ-მეთოდისტი და ენათმეცნიერი... 5351729 wikitext text/x-wiki '''მარიამ ივანეს ასული თალაკვაძე''' (დ. [[16 იანვარი]], [[1902]], სოფ. [[ასკანა]], ახლანდ. [[ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი]], — გ. [[4 ივნისი]], [[1982]], [[თბილისი]]) — ქართველი პედაგოგ-მეთოდისტი და ენათმეცნიერი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1963), პროფესორი (1966). 1919 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა [[მარადიდი|მარადიდისა]] და [[აჭარისწყალი (ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი)|აჭარისწყლის]] დაწყებით სკოლებში. 1921–1926 წლებში მუშაობდა [[ბათუმი|ბათუმის]] პირველი შვიდწლიანი სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. 1930 წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა კარლ მარქსის სახელობის საჯარო ბიბლიოთეკაში (ამჟამინდელი [[საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა]], 1930–1935), პედაგოგიურ მეცნიერებათა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1935–1936), [[ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტი|შოთა რუსთაველის სახელობის ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტში]] (1936–1938), სახალხო განათლების მუზეუმში (1941–1945). 1945 წლიდან მოღვაწეობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალი ქართული ენის კათედრაზე. კითხულობდა ქართული ენის სწავლების მეთოდიკის საუნივერსიტეტო კურსს და იკვლევდა მასთან დაკავშირებულ პრობლემებს. == ბიბლიოგრაფია == * იაკობ გოგებაშვილის ანბანის სახელმძღვანელოთა აგების პრინციპები, თბ., 1952. * ზმნის სწავლება მე-5 კლასში, თბ., 1955. * ქართული ენის გრამატიკის სწავლების მეთოდიკა, თბ., 1959 (გამოც. მე-2, 1975). == ლიტერატურა == {{ქე|3|453|სულაბერიძე ტ., ძნელაძე რ.}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, მარიამ}} jhkiafnpal3dvx1au2g65w3g1t0yj9f 5351732 5351729 2026-04-05T18:11:38Z Kober 394 + 10 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351732 wikitext text/x-wiki '''მარიამ ივანეს ასული თალაკვაძე''' (დ. [[16 იანვარი]], [[1902]], სოფ. [[ასკანა]], ახლანდ. [[ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი]], — გ. [[4 ივნისი]], [[1982]], [[თბილისი]]) — ქართველი პედაგოგ-მეთოდისტი და ენათმეცნიერი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1963), პროფესორი (1966). 1919 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა [[მარადიდი|მარადიდისა]] და [[აჭარისწყალი (ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი)|აჭარისწყლის]] დაწყებით სკოლებში. 1921–1926 წლებში მუშაობდა [[ბათუმი|ბათუმის]] პირველი შვიდწლიანი სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. 1930 წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა კარლ მარქსის სახელობის საჯარო ბიბლიოთეკაში (ამჟამინდელი [[საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა]], 1930–1935), პედაგოგიურ მეცნიერებათა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1935–1936), [[ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტი|შოთა რუსთაველის სახელობის ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტში]] (1936–1938), სახალხო განათლების მუზეუმში (1941–1945). 1945 წლიდან მოღვაწეობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალი ქართული ენის კათედრაზე. კითხულობდა ქართული ენის სწავლების მეთოდიკის საუნივერსიტეტო კურსს და იკვლევდა მასთან დაკავშირებულ პრობლემებს. == ბიბლიოგრაფია == * იაკობ გოგებაშვილის ანბანის სახელმძღვანელოთა აგების პრინციპები, თბ., 1952. * ზმნის სწავლება მე-5 კლასში, თბ., 1955. * ქართული ენის გრამატიკის სწავლების მეთოდიკა, თბ., 1959 (გამოც. მე-2, 1975). == ლიტერატურა == {{ქე|3|453|სულაბერიძე ტ., ძნელაძე რ.}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, მარიამ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1902]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1982]] [[კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] [[კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები]] apcg7i2x4mt4xul6b7ay48u03i6ss5x 1 879636 5351731 2026-04-05T18:11:28Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351731 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 879637 5351733 2026-04-05T18:11:53Z Kober 394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351733 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 879638 5351735 2026-04-05T18:11:58Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351735 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879639 5351742 2026-04-05T18:28:23Z Kober 394 ახალი გვერდი: '''მორის ისიდორეს ძე თალაკვაძე''' (დ. [[1908]], [[თბილისი]], — გ. XX საუკუნის დასასრული, იქვე) — ქართველი მოქანდაკე, გრაფიკოსი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1969). სწავლობდა მოსკოვის ფე... 5351742 wikitext text/x-wiki '''მორის ისიდორეს ძე თალაკვაძე''' (დ. [[1908]], [[თბილისი]], — გ. XX საუკუნის დასასრული, იქვე) — ქართველი მოქანდაკე, გრაფიკოსი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1969). სწავლობდა მოსკოვის ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების ინ-ტში (1929–1934). 50-იან წლებში შექმნა პოლიტიკურ მოღვაწეთა სატირული პორტრეტებისა და კომპოზიციების სერია „ჩან-კაიში", „ძია სემი და ბრიტანული ლომი", „აჩესონი", „მაკარტური", „ტრუმენი" (ტონირებული თაბაშირი), ავტორია ქანდაკებებისა: „ყურძნის მკრეფავი" (1960, თაბაშირი), „დამშვიდობება" (1964, თაბაშირი). შექმნილი აქვს გრაფიკული სერია ქართველი კულტურის მოღვაწეთა მეგობრული შარჟებისა ([[აპოლონ ქუთათელაძე|ა. ქუთათელაძე]], [[შოთა მიქატაძე|შ. მიქატაძე]], [[კონსტანტინე გამსახურდია|კ. გამსახურდია]] და სხვ. 1964; ფერადი ფანქარი). ==ლიტერატურა== {{ქე|3|453}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, მორის}} dtyd0dqni2zxijzy811tmgz4m71dxku 5351744 5351742 2026-04-05T18:29:52Z Kober 394 + 6 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351744 wikitext text/x-wiki '''მორის ისიდორეს ძე თალაკვაძე''' (დ. [[1908]], [[თბილისი]], — გ. XX საუკუნის დასასრული, იქვე) — ქართველი მოქანდაკე, გრაფიკოსი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1969). სწავლობდა მოსკოვის ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების ინ-ტში (1929–1934). 50-იან წლებში შექმნა პოლიტიკურ მოღვაწეთა სატირული პორტრეტებისა და კომპოზიციების სერია „ჩან-კაიში", „ძია სემი და ბრიტანული ლომი", „აჩესონი", „მაკარტური", „ტრუმენი" (ტონირებული თაბაშირი), ავტორია ქანდაკებებისა: „ყურძნის მკრეფავი" (1960, თაბაშირი), „დამშვიდობება" (1964, თაბაშირი). შექმნილი აქვს გრაფიკული სერია ქართველი კულტურის მოღვაწეთა მეგობრული შარჟებისა ([[აპოლონ ქუთათელაძე|ა. ქუთათელაძე]], [[შოთა მიქატაძე|შ. მიქატაძე]], [[კონსტანტინე გამსახურდია|კ. გამსახურდია]] და სხვ. 1964; ფერადი ფანქარი). ==ლიტერატურა== {{ქე|3|453}} {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, მორის}} [[კატეგორია:დაბადებული 1908]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები]] [[კატეგორია:ქართველი გრაფიკოსები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები]] rkqol39tvv49on39qhmljw3cx87chx9 1 879640 5351743 2026-04-05T18:28:43Z Kober 394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351743 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 879641 5351748 2026-04-05T18:35:35Z EleneBena-QR 178462 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351748 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 879642 5351750 2026-04-05T18:36:43Z EleneBena-QR 178462 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351750 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 879643 5351751 2026-04-05T18:38:03Z Iamsufferingin55degrees 166467 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351751 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879644 5351752 2026-04-05T18:41:55Z Iamsufferingin55degrees 166467 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5351752 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Iamsufferingin55degrees|Iamsufferingin55degrees]].|5|04|2026}} 1vib729jgorc1d1llfgrn09bn313fh4 5351758 5351752 2026-04-05T18:58:14Z Iamsufferingin55degrees 166467 5351758 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Champús Titular.jpg|მინი|ლულადა აგარდიენტესთან ერთად]] '''ლულადა''' ― ტრადიციული [[კოლუმბიური სამზარეულო|კოლუმბიური]] სასმელი [[კალი|კალიდან]], [[ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტი|ვალე დელ კაუკის დეპარტამენტიდან]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Bejarano |first=Salomé |date=2021-07-08 |title=Receta: así se prepara una tradicional lulada |url=https://www.elespectador.com/gastronomia-y-recetas/receta-asi-se-prepara-una-tradicional-lulada/ |access-date=2025-08-22 |website=El Espectador |language=spanish}}</ref> მზადდება [[ლულო|ლულოსგან]], რომელიც რეგიონში გავრცელებული ხილია, [[ლაიმი|ლაიმის]] წვენისგან, წყლისა და შაქრისგან. მას ხშირად აქვს [[სმუზი|სმუზის]] ტექსტურა და კონსისტენცია, ზოგჯერ კი მიირთმევენ სასმელ [[აგარდიენტე|აგარდიენტესთან]] ერთად.<ref>{{cite web|url=http://www.southamerica.cl/Colombia/Drinks.htm|title=Colombia Drinks, Typical Colombian Drinks, Coffee, Aguadiente, Rum|website=www.southamerica.cl}}</ref> ლულადა განსხვავდება სტანდარტული ლულოს წვენისგან იმით, რომ სასმლის მომზადების დროს ლულოს ასათქვეფად ბლენდერს არ იყენებენ. ამის ნაცვლად, ხილის რბილობს ხელით ჭრიან და [[სანაყი|სანაყით]] ნაყავენ. გავრცელებულია სასმლის სხვადასხვა ვარიაცია, ზოგჯერ ლულადას [[შედედებული რძე|შედედებულ რძეს]] ან [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] უმატებენ.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bejarano |first=Salomé |date=2021-07-08 |title=Receta: así se prepara una tradicional lulada |url=https://www.elespectador.com/gastronomia-y-recetas/receta-asi-se-prepara-una-tradicional-lulada/ |access-date=2025-08-22 |website=El Espectador |language=spanish}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cortez |first=Mario |date=17 September 2024 |title=Seldom seen in the Bay Area, this tropical fruit is enchanting local chefs|url=https://www.sfchronicle.com/food/restaurants/article/lulo-citrus-fruit-19725560.php |access-date=21 August 2025 |work=[[San Francisco Chronicle|The San Francisco Chronicle]]}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} k66b6qsc9krdc62g4hm5wxwxy1kbkus 5351759 5351758 2026-04-05T18:59:17Z Iamsufferingin55degrees 166467 +[[კატეგორია:სასმელები ციტრუსის მიხედვით]]; +[[კატეგორია:სასმელები გემოს მიხედვით]]; +[[კატეგორია:კოლუმბიური სამზარეულო]]; +[[კატეგორია:ალკოჰოლური კოქტეილები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351759 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Champús Titular.jpg|მინი|ლულადა აგარდიენტესთან ერთად]] '''ლულადა''' ― ტრადიციული [[კოლუმბიური სამზარეულო|კოლუმბიური]] სასმელი [[კალი|კალიდან]], [[ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტი|ვალე დელ კაუკის დეპარტამენტიდან]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Bejarano |first=Salomé |date=2021-07-08 |title=Receta: así se prepara una tradicional lulada |url=https://www.elespectador.com/gastronomia-y-recetas/receta-asi-se-prepara-una-tradicional-lulada/ |access-date=2025-08-22 |website=El Espectador |language=spanish}}</ref> მზადდება [[ლულო|ლულოსგან]], რომელიც რეგიონში გავრცელებული ხილია, [[ლაიმი|ლაიმის]] წვენისგან, წყლისა და შაქრისგან. მას ხშირად აქვს [[სმუზი|სმუზის]] ტექსტურა და კონსისტენცია, ზოგჯერ კი მიირთმევენ სასმელ [[აგარდიენტე|აგარდიენტესთან]] ერთად.<ref>{{cite web|url=http://www.southamerica.cl/Colombia/Drinks.htm|title=Colombia Drinks, Typical Colombian Drinks, Coffee, Aguadiente, Rum|website=www.southamerica.cl}}</ref> ლულადა განსხვავდება სტანდარტული ლულოს წვენისგან იმით, რომ სასმლის მომზადების დროს ლულოს ასათქვეფად ბლენდერს არ იყენებენ. ამის ნაცვლად, ხილის რბილობს ხელით ჭრიან და [[სანაყი|სანაყით]] ნაყავენ. გავრცელებულია სასმლის სხვადასხვა ვარიაცია, ზოგჯერ ლულადას [[შედედებული რძე|შედედებულ რძეს]] ან [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] უმატებენ.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bejarano |first=Salomé |date=2021-07-08 |title=Receta: así se prepara una tradicional lulada |url=https://www.elespectador.com/gastronomia-y-recetas/receta-asi-se-prepara-una-tradicional-lulada/ |access-date=2025-08-22 |website=El Espectador |language=spanish}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cortez |first=Mario |date=17 September 2024 |title=Seldom seen in the Bay Area, this tropical fruit is enchanting local chefs|url=https://www.sfchronicle.com/food/restaurants/article/lulo-citrus-fruit-19725560.php |access-date=21 August 2025 |work=[[San Francisco Chronicle|The San Francisco Chronicle]]}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სასმელები ციტრუსის მიხედვით]] [[კატეგორია:სასმელები გემოს მიხედვით]] [[კატეგორია:კოლუმბიური სამზარეულო]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური კოქტეილები]] 5x3jwzuuxpcquntz838up52sauxkryv 5351760 5351759 2026-04-05T18:59:32Z Iamsufferingin55degrees 166467 დაემატა [[კატეგორია:სასმელები ძირითადი ინგრედიენტის მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351760 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Champús Titular.jpg|მინი|ლულადა აგარდიენტესთან ერთად]] '''ლულადა''' ― ტრადიციული [[კოლუმბიური სამზარეულო|კოლუმბიური]] სასმელი [[კალი|კალიდან]], [[ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტი|ვალე დელ კაუკის დეპარტამენტიდან]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Bejarano |first=Salomé |date=2021-07-08 |title=Receta: así se prepara una tradicional lulada |url=https://www.elespectador.com/gastronomia-y-recetas/receta-asi-se-prepara-una-tradicional-lulada/ |access-date=2025-08-22 |website=El Espectador |language=spanish}}</ref> მზადდება [[ლულო|ლულოსგან]], რომელიც რეგიონში გავრცელებული ხილია, [[ლაიმი|ლაიმის]] წვენისგან, წყლისა და შაქრისგან. მას ხშირად აქვს [[სმუზი|სმუზის]] ტექსტურა და კონსისტენცია, ზოგჯერ კი მიირთმევენ სასმელ [[აგარდიენტე|აგარდიენტესთან]] ერთად.<ref>{{cite web|url=http://www.southamerica.cl/Colombia/Drinks.htm|title=Colombia Drinks, Typical Colombian Drinks, Coffee, Aguadiente, Rum|website=www.southamerica.cl}}</ref> ლულადა განსხვავდება სტანდარტული ლულოს წვენისგან იმით, რომ სასმლის მომზადების დროს ლულოს ასათქვეფად ბლენდერს არ იყენებენ. ამის ნაცვლად, ხილის რბილობს ხელით ჭრიან და [[სანაყი|სანაყით]] ნაყავენ. გავრცელებულია სასმლის სხვადასხვა ვარიაცია, ზოგჯერ ლულადას [[შედედებული რძე|შედედებულ რძეს]] ან [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] უმატებენ.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bejarano |first=Salomé |date=2021-07-08 |title=Receta: así se prepara una tradicional lulada |url=https://www.elespectador.com/gastronomia-y-recetas/receta-asi-se-prepara-una-tradicional-lulada/ |access-date=2025-08-22 |website=El Espectador |language=spanish}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cortez |first=Mario |date=17 September 2024 |title=Seldom seen in the Bay Area, this tropical fruit is enchanting local chefs|url=https://www.sfchronicle.com/food/restaurants/article/lulo-citrus-fruit-19725560.php |access-date=21 August 2025 |work=[[San Francisco Chronicle|The San Francisco Chronicle]]}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სასმელები ციტრუსის მიხედვით]] [[კატეგორია:სასმელები გემოს მიხედვით]] [[კატეგორია:კოლუმბიური სამზარეულო]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური კოქტეილები]] [[კატეგორია:სასმელები ძირითადი ინგრედიენტის მიხედვით]] 11g2fv2132swilwbjeq3klvueuwe9lq 5351917 5351760 2026-04-06T01:45:38Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5351917 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Champús Titular.jpg|მინი|ლულადა აგარდიენტესთან ერთად]] '''ლულადა''' ― ტრადიციული [[კოლუმბიური სამზარეულო|კოლუმბიური]] სასმელი [[კალი|კალიდან]], [[ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტი|ვალე დელ კაუკის დეპარტამენტიდან]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Bejarano |first=Salomé |date=2021-07-08 |title=Receta: así se prepara una tradicional lulada |url=https://www.elespectador.com/gastronomia-y-recetas/receta-asi-se-prepara-una-tradicional-lulada/ |access-date=2025-08-22 |website=El Espectador |language=spanish}}</ref> მზადდება [[ლულო|ლულოსგან]], რომელიც რეგიონში გავრცელებული ხილია, [[ლაიმი|ლაიმის]] წვენისგან, წყლისა და შაქრისგან. მას ხშირად აქვს [[სმუზი|სმუზის]] ტექსტურა და კონსისტენცია, ზოგჯერ კი მიირთმევენ სასმელ [[აგარდიენტე|აგარდიენტესთან]] ერთად.<ref>{{cite web|url=http://www.southamerica.cl/Colombia/Drinks.htm|title=Colombia Drinks, Typical Colombian Drinks, Coffee, Aguadiente, Rum|website=www.southamerica.cl}}</ref> ლულადა განსხვავდება სტანდარტული ლულოს წვენისგან იმით, რომ სასმლის მომზადების დროს ლულოს ასათქვეფად ბლენდერს არ იყენებენ. ამის ნაცვლად, ხილის რბილობს ხელით ჭრიან და [[სანაყი|სანაყით]] ნაყავენ. გავრცელებულია სასმლის სხვადასხვა ვარიაცია, ზოგჯერ ლულადას [[შედედებული რძე|შედედებულ რძეს]] ან [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] უმატებენ.<ref name=":0"/><ref>{{Cite news |last=Cortez |first=Mario |date=17 September 2024 |title=Seldom seen in the Bay Area, this tropical fruit is enchanting local chefs|url=https://www.sfchronicle.com/food/restaurants/article/lulo-citrus-fruit-19725560.php |access-date=21 August 2025 |work=[[San Francisco Chronicle|The San Francisco Chronicle]]}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სასმელები ციტრუსის მიხედვით]] [[კატეგორია:სასმელები გემოს მიხედვით]] [[კატეგორია:კოლუმბიური სამზარეულო]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური კოქტეილები]] [[კატეგორია:სასმელები ძირითადი ინგრედიენტის მიხედვით]] pei2lrjldujdh2tqooi0rvqkmszzue0 0 879645 5351754 2026-04-05T18:54:08Z EleneBena-QR 178462 ახალი გვერდი: '''ჯონ გალიანო''' ( დ.[[28 ნოემბერი]],[[1960]])— ბრიტანელი მოდის დიზაინერი. იყო საკუთარი სახელობის ბრენდის John Galliano-ს – კრეატიული დირექტორი, ასევე ფრანგული მოდის სახლების [[Givenchy]]-სა და [[Dior]]-ის.<ref>{{... 5351754 wikitext text/x-wiki '''ჯონ გალიანო''' ( დ.[[28 ნოემბერი]],[[1960]])— ბრიტანელი მოდის დიზაინერი. იყო საკუთარი სახელობის ბრენდის John Galliano-ს – კრეატიული დირექტორი, ასევე ფრანგული მოდის სახლების [[Givenchy]]-სა და [[Dior]]-ის.<ref>{{cite news |last=White |first=Belinda |title=John Galliano Sacked from His Eponymous Label |url=http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040 |work=The Telegraph |access-date=15 May 2012 |date=15 April 2011 |location=London |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611001202/http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040 |archive-date=11 June 2012}}</ref> [[2014]] წლიდან [[2024]] წლამდე გალიანო იყო პარიზში დაფუძნებული მოდის სახლის [[Maison Margiela]] კრეატიული დირექტორი. გალიანო ოთხჯერ დასახელდა „წლის ბრიტანელ დიზაინერად“. [[2004]] წელს, [[BBC]]-ის მიერ ჩატარებულ გამოკითხვაში, ბრიტანული კულტურის ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის მეხუთე ადგილზე დასახელდა. ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== ჯონ გალიანო დაიბადა [[გიბრალტარი|გიბრალტარ]]ში, გიბრალტარელ მამის, იტალიური წარმოშობის [[ხუან გალიანო]]ს, და [[ესპანელები|ესპანელ]] დედის, [[ანა გილიენი]]ს ოჯახში. ჯონს ორი და ჰყავს. მამა მუშაობდა სანტექნიკოსად. მიუხედავად იმისა, რომ დაბადებისას დარეგისტრირდა სახელით ჯონ ჩარლზ გალიანო, ინტერვიუებში საკუთარ სრულ სახელად უთქვამს ხუან კარლოს ანტონიო გალიანო-გილიენი. გალიანოს ოჯახი [[ინგლისი|ინგლის]]ში გადავიდა, როცა [[ექვსი]] წლის იყო, და დასახლდა [[სტრეთემი|სტრეთემ]]ში, მოგვიანებით კი [[დალიჩი]]სა და [[ბროკლი]]ში, [[სამხრეთ ლონდონი|სამხრეთ ლონდონ]]ში. გაიზარდა მკაცრ კათოლიკურ ოჯახში. avov9y225ibqqjzi2z2cn7w0wgt2zhy 5351762 5351754 2026-04-05T19:01:03Z EleneBena-QR 178462 5351762 wikitext text/x-wiki '''ჯონ გალიანო''' ( დ.[[28 ნოემბერი]],[[1960]])— ბრიტანელი მოდის დიზაინერი. იყო საკუთარი სახელობის ბრენდის John Galliano-ს – კრეატიული დირექტორი, ასევე ფრანგული მოდის სახლების [[Givenchy]]-სა და [[Dior]]-ის.<ref>{{cite news |last=White |first=Belinda |title=John Galliano Sacked from His Eponymous Label |url=http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040 |work=The Telegraph |access-date=15 May 2012 |date=15 April 2011 |location=London |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611001202/http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040 |archive-date=11 June 2012}}</ref> [[2014]] წლიდან [[2024]] წლამდე გალიანო იყო პარიზში დაფუძნებული მოდის სახლის [[Maison Margiela]] კრეატიული დირექტორი.<ref>{{cite news |last=Socha |first=Miles |title=John Galliano Joins Maison Martin Margiela |url=https://www.wwd.com/fashion-news/designer-luxury/john-galliano-joins-maison-martin-margiela-7968581?src=twitter |publisher=Women's Wear Daily |access-date=6 October 2014 |date=6 October 2014 |location=New York}}</ref> გალიანო ოთხჯერ დასახელდა „წლის ბრიტანელ დიზაინერად“. [[2004]] წელს, [[BBC]]-ის მიერ ჩატარებულ გამოკითხვაში, ბრიტანული კულტურის ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის მეხუთე ადგილზე დასახელდა.<ref>{{cite news |last=Smith |first=Tony |title=iPod Designer Voted UK's Most Influential Cultural Icon |url=https://www.theregister.co.uk/2004/02/12/ipod_designer_voted_uks_most/ |work=The Register |date=17 November 2016}}</ref><ref>{{cite news |title=iPod Designer Leads Culture List |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3481599.stm |work=BBC |date=17 November 2016}}</ref> ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== ჯონ გალიანო დაიბადა [[გიბრალტარი|გიბრალტარ]]ში, გიბრალტარელ მამის, იტალიური წარმოშობის [[ხუან გალიანო]]ს, და [[ესპანელები|ესპანელ]] დედის, [[ანა გილიენი]]ს ოჯახში. ჯონს ორი და ჰყავს.<ref name="bio">{{cite news |last=Specter |first=Michael |date=30 November 2003 |title=The Extraordinary World of John Galliano (Part Two) |url=https://www.theguardian.com/theobserver/2003/nov/30/features.magazine67 |url-status=live |work=[[The Guardian]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901235130/https://www.theguardian.com/theobserver/2003/nov/30/features.magazine67 |archive-date=1 September 2022 |access-date=1 September 2022}}</ref> მამა მუშაობდა სანტექნიკოსად.<ref name="bio2">{{cite news |author=BBC news staff |date=1 March 2011 |title=Profile: John Galliano |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-12580028 |work=[[BBC News]] |access-date=1 September 2022}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დაბადებისას დარეგისტრირდა სახელით ჯონ ჩარლზ გალიანო,<ref name="birthname"/> ინტერვიუებში საკუთარ სრულ სახელად უთქვამს ხუან კარლოს ანტონიო გალიანო-გილიენი.<ref name="bio"/> გალიანოს ოჯახი [[ინგლისი|ინგლის]]ში გადავიდა, როცა [[ექვსი]] წლის იყო, და დასახლდა [[სტრეთემი|სტრეთემ]]ში, მოგვიანებით კი [[დალიჩი]]სა და [[ბროკლი]]ში, [[სამხრეთ ლონდონი|სამხრეთ ლონდონ]]ში.<ref name="bio2"/><ref name="bio3">{{cite news |last=Gibbons |first=Katie |date=2 March 2011 |title=ELL Profiles the World's Most Hated Fashion Man |url=https://www.eastlondonlines.co.uk/2011/03/john-galliano-ell-profiles-the-worlds-most-hated-fashion-man/ |work=Eastlondonlines |access-date=1 September 2022}}</ref> გაიზარდა მკაცრ კათოლიკურ ოჯახში.<ref>{{cite news |title=John Galliano and Alexander McQueen: Designers' Lives Seedily Needled |url=https://www.irishtimes.com/culture/books/john-galliano-and-alexander-mcqueen-designers-lives-seedily-needled-1.2111185 |newspaper=The Irish Times |first=Deirdre |last=McQuillan |date=22 February 2015 |access-date=14 January 2023}}</ref> 2u07nx4ev1zdv05qo56nvsxwzzvcn33 5351764 5351762 2026-04-05T19:02:31Z EleneBena-QR 178462 5351764 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneBena-QR|EleneBena-QR]].|5|04|2026}} '''ჯონ გალიანო''' ( დ.[[28 ნოემბერი]],[[1960]])— ბრიტანელი მოდის დიზაინერი. იყო საკუთარი სახელობის ბრენდის John Galliano-ს – კრეატიული დირექტორი, ასევე ფრანგული მოდის სახლების [[Givenchy]]-სა და [[Dior]]-ის.<ref>{{cite news |last=White |first=Belinda |title=John Galliano Sacked from His Eponymous Label |url=http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040 |work=The Telegraph |access-date=15 May 2012 |date=15 April 2011 |location=London |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611001202/http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040 |archive-date=11 June 2012}}</ref> [[2014]] წლიდან [[2024]] წლამდე გალიანო იყო პარიზში დაფუძნებული მოდის სახლის [[Maison Margiela]] კრეატიული დირექტორი.<ref>{{cite news |last=Socha |first=Miles |title=John Galliano Joins Maison Martin Margiela |url=https://www.wwd.com/fashion-news/designer-luxury/john-galliano-joins-maison-martin-margiela-7968581?src=twitter |publisher=Women's Wear Daily |access-date=6 October 2014 |date=6 October 2014 |location=New York}}</ref> გალიანო ოთხჯერ დასახელდა „წლის ბრიტანელ დიზაინერად“. [[2004]] წელს, [[BBC]]-ის მიერ ჩატარებულ გამოკითხვაში, ბრიტანული კულტურის ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის მეხუთე ადგილზე დასახელდა.<ref>{{cite news |last=Smith |first=Tony |title=iPod Designer Voted UK's Most Influential Cultural Icon |url=https://www.theregister.co.uk/2004/02/12/ipod_designer_voted_uks_most/ |work=The Register |date=17 November 2016}}</ref><ref>{{cite news |title=iPod Designer Leads Culture List |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3481599.stm |work=BBC |date=17 November 2016}}</ref> ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== ჯონ გალიანო დაიბადა [[გიბრალტარი|გიბრალტარ]]ში, გიბრალტარელ მამის, იტალიური წარმოშობის [[ხუან გალიანო]]ს, და [[ესპანელები|ესპანელ]] დედის, [[ანა გილიენი]]ს ოჯახში. ჯონს ორი და ჰყავს.<ref name="bio">{{cite news |last=Specter |first=Michael |date=30 November 2003 |title=The Extraordinary World of John Galliano (Part Two) |url=https://www.theguardian.com/theobserver/2003/nov/30/features.magazine67 |url-status=live |work=[[The Guardian]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901235130/https://www.theguardian.com/theobserver/2003/nov/30/features.magazine67 |archive-date=1 September 2022 |access-date=1 September 2022}}</ref> მამა მუშაობდა სანტექნიკოსად.<ref name="bio2">{{cite news |author=BBC news staff |date=1 March 2011 |title=Profile: John Galliano |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-12580028 |work=[[BBC News]] |access-date=1 September 2022}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დაბადებისას დარეგისტრირდა სახელით ჯონ ჩარლზ გალიანო,<ref name="birthname"/> ინტერვიუებში საკუთარ სრულ სახელად უთქვამს ხუან კარლოს ანტონიო გალიანო-გილიენი.<ref name="bio"/> გალიანოს ოჯახი [[ინგლისი|ინგლის]]ში გადავიდა, როცა [[ექვსი]] წლის იყო, და დასახლდა [[სტრეთემი|სტრეთემ]]ში, მოგვიანებით კი [[დალიჩი]]სა და [[ბროკლი]]ში, [[სამხრეთ ლონდონი|სამხრეთ ლონდონ]]ში.<ref name="bio2"/><ref name="bio3">{{cite news |last=Gibbons |first=Katie |date=2 March 2011 |title=ELL Profiles the World's Most Hated Fashion Man |url=https://www.eastlondonlines.co.uk/2011/03/john-galliano-ell-profiles-the-worlds-most-hated-fashion-man/ |work=Eastlondonlines |access-date=1 September 2022}}</ref> გაიზარდა მკაცრ კათოლიკურ ოჯახში.<ref>{{cite news |title=John Galliano and Alexander McQueen: Designers' Lives Seedily Needled |url=https://www.irishtimes.com/culture/books/john-galliano-and-alexander-mcqueen-designers-lives-seedily-needled-1.2111185 |newspaper=The Irish Times |first=Deirdre |last=McQuillan |date=22 February 2015 |access-date=14 January 2023}}</ref> gba2x71v9qg742qjl4nyi6yyyr6ybc4 5351766 5351764 2026-04-05T19:05:10Z EleneBena-QR 178462 5351766 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneBena-QR|EleneBena-QR]].|5|04|2026}} '''ჯონ გალიანო''' ( დ.[[28 ნოემბერი]],[[1960]])— ბრიტანელი მოდის დიზაინერი. იყო საკუთარი სახელობის ბრენდის John Galliano-ს – კრეატიული დირექტორი, ასევე ფრანგული მოდის სახლების [[Givenchy]]-სა და [[Dior]]-ის.<ref>{{cite news |last=White |first=Belinda |title=John Galliano Sacked from His Eponymous Label |url=http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040 |work=The Telegraph |access-date=15 May 2012 |date=15 April 2011 |location=London |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611001202/http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040 |archive-date=11 June 2012}}</ref> [[2014]] წლიდან [[2024]] წლამდე გალიანო იყო პარიზში დაფუძნებული მოდის სახლის [[Maison Margiela]] კრეატიული დირექტორი.<ref>{{cite news |last=Socha |first=Miles |title=John Galliano Joins Maison Martin Margiela |url=https://www.wwd.com/fashion-news/designer-luxury/john-galliano-joins-maison-martin-margiela-7968581?src=twitter |publisher=Women's Wear Daily |access-date=6 October 2014 |date=6 October 2014 |location=New York}}</ref> გალიანო ოთხჯერ დასახელდა „წლის ბრიტანელ დიზაინერად“. [[2004]] წელს, [[BBC]]-ის მიერ ჩატარებულ გამოკითხვაში, ბრიტანული კულტურის ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის მეხუთე ადგილზე დასახელდა.<ref>{{cite news |last=Smith |first=Tony |title=iPod Designer Voted UK's Most Influential Cultural Icon |url=https://www.theregister.co.uk/2004/02/12/ipod_designer_voted_uks_most/ |work=The Register |date=17 November 2016}}</ref><ref>{{cite news |title=iPod Designer Leads Culture List |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3481599.stm |work=BBC |date=17 November 2016}}</ref> ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== ჯონ გალიანო დაიბადა [[გიბრალტარი|გიბრალტარ]]ში, გიბრალტარელ მამის, იტალიური წარმოშობის [[ხუან გალიანო]]ს, და [[ესპანელები|ესპანელ]] დედის, [[ანა გილიენი]]ს ოჯახში. ჯონს ორი და ჰყავს.<ref name="bio">{{cite news |last=Specter |first=Michael |date=30 November 2003 |title=The Extraordinary World of John Galliano (Part Two) |url=https://www.theguardian.com/theobserver/2003/nov/30/features.magazine67 |url-status=live |work=[[The Guardian]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901235130/https://www.theguardian.com/theobserver/2003/nov/30/features.magazine67 |archive-date=1 September 2022 |access-date=1 September 2022}}</ref> მამა მუშაობდა სანტექნიკოსად.<ref name="bio2">{{cite news |author=BBC news staff |date=1 March 2011 |title=Profile: John Galliano |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-12580028 |work=[[BBC News]] |access-date=1 September 2022}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დაბადებისას დარეგისტრირდა სახელით ჯონ ჩარლზ გალიანო, ინტერვიუებში საკუთარ სრულ სახელად უთქვამს ხუან კარლოს ანტონიო გალიანო-გილიენი.<ref name="bio"/> გალიანოს ოჯახი [[ინგლისი|ინგლის]]ში გადავიდა, როცა [[ექვსი]] წლის იყო, და დასახლდა [[სტრეთემი|სტრეთემ]]ში, მოგვიანებით კი [[დალიჩი]]სა და [[ბროკლი]]ში, [[სამხრეთ ლონდონი|სამხრეთ ლონდონ]]ში.<ref name="bio2"/><ref name="bio3">{{cite news |last=Gibbons |first=Katie |date=2 March 2011 |title=ELL Profiles the World's Most Hated Fashion Man |url=https://www.eastlondonlines.co.uk/2011/03/john-galliano-ell-profiles-the-worlds-most-hated-fashion-man/ |work=Eastlondonlines |access-date=1 September 2022}}</ref> გაიზარდა მკაცრ კათოლიკურ ოჯახში.<ref>{{cite news |title=John Galliano and Alexander McQueen: Designers' Lives Seedily Needled |url=https://www.irishtimes.com/culture/books/john-galliano-and-alexander-mcqueen-designers-lives-seedily-needled-1.2111185 |newspaper=The Irish Times |first=Deirdre |last=McQuillan |date=22 February 2015 |access-date=14 January 2023}}</ref> k8wt5yv005t9w2t6o90301z5h6dg6cp 5351916 5351766 2026-04-06T01:45:37Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები; დაემატა სქოლიოს სექცია 5351916 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneBena-QR|EleneBena-QR]].|5|04|2026}} '''ჯონ გალიანო''' ( დ.[[28 ნოემბერი]],[[1960]])— ბრიტანელი მოდის დიზაინერი. იყო საკუთარი სახელობის ბრენდის John Galliano-ს – კრეატიული დირექტორი, ასევე ფრანგული მოდის სახლების [[Givenchy]]-სა და [[Dior]]-ის.<ref>{{cite news |last=White |first=Belinda |title=John Galliano Sacked from His Eponymous Label |url=http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040 |work=The Telegraph |access-date=15 May 2012 |date=15 April 2011 |location=London |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611001202/http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040 |archive-date=11 June 2012}}</ref> [[2014]] წლიდან [[2024]] წლამდე გალიანო იყო პარიზში დაფუძნებული მოდის სახლის [[Maison Margiela]] კრეატიული დირექტორი.<ref>{{cite news |last=Socha |first=Miles |title=John Galliano Joins Maison Martin Margiela |url=https://www.wwd.com/fashion-news/designer-luxury/john-galliano-joins-maison-martin-margiela-7968581?src=twitter |publisher=Women's Wear Daily |access-date=6 October 2014 |date=6 October 2014 |location=New York}}</ref> გალიანო ოთხჯერ დასახელდა „წლის ბრიტანელ დიზაინერად“. [[2004]] წელს, [[BBC]]-ის მიერ ჩატარებულ გამოკითხვაში, ბრიტანული კულტურის ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის მეხუთე ადგილზე დასახელდა.<ref>{{cite news |last=Smith |first=Tony |title=iPod Designer Voted UK's Most Influential Cultural Icon |url=https://www.theregister.co.uk/2004/02/12/ipod_designer_voted_uks_most/ |work=The Register |date=17 November 2016}}</ref><ref>{{cite news |title=iPod Designer Leads Culture List |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3481599.stm |work=BBC |date=17 November 2016}}</ref> ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== ჯონ გალიანო დაიბადა [[გიბრალტარი|გიბრალტარ]]ში, გიბრალტარელ მამის, იტალიური წარმოშობის [[ხუან გალიანო]]ს, და [[ესპანელები|ესპანელ]] დედის, [[ანა გილიენი]]ს ოჯახში. ჯონს ორი და ჰყავს.<ref name="bio">{{cite news |last=Specter |first=Michael |date=30 November 2003 |title=The Extraordinary World of John Galliano (Part Two) |url=https://www.theguardian.com/theobserver/2003/nov/30/features.magazine67 |url-status=live |work=[[The Guardian]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901235130/https://www.theguardian.com/theobserver/2003/nov/30/features.magazine67 |archive-date=1 September 2022 |access-date=1 September 2022}}</ref> მამა მუშაობდა სანტექნიკოსად.<ref name="bio2">{{cite news |author=BBC news staff |date=1 March 2011 |title=Profile: John Galliano |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-12580028 |work=[[BBC News]] |access-date=1 September 2022}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დაბადებისას დარეგისტრირდა სახელით ჯონ ჩარლზ გალიანო, ინტერვიუებში საკუთარ სრულ სახელად უთქვამს ხუან კარლოს ანტონიო გალიანო-გილიენი.<ref name="bio"/> გალიანოს ოჯახი [[ინგლისი|ინგლის]]ში გადავიდა, როცა [[ექვსი]] წლის იყო, და დასახლდა [[სტრეთემი|სტრეთემ]]ში, მოგვიანებით კი [[დალიჩი]]სა და [[ბროკლი]]ში, [[სამხრეთ ლონდონი|სამხრეთ ლონდონ]]ში.<ref name="bio2"/><ref name="bio3">{{cite news |last=Gibbons |first=Katie |date=2 March 2011 |title=ELL Profiles the World's Most Hated Fashion Man |url=https://www.eastlondonlines.co.uk/2011/03/john-galliano-ell-profiles-the-worlds-most-hated-fashion-man/ |work=Eastlondonlines |access-date=1 September 2022}}</ref> გაიზარდა მკაცრ კათოლიკურ ოჯახში.<ref>{{cite news |title=John Galliano and Alexander McQueen: Designers' Lives Seedily Needled |url=https://www.irishtimes.com/culture/books/john-galliano-and-alexander-mcqueen-designers-lives-seedily-needled-1.2111185 |newspaper=The Irish Times |first=Deirdre |last=McQuillan |date=22 February 2015 |access-date=14 January 2023}}</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} mg6xwdwkaa9e8b4xig60m6s4sb727mq 1 879646 5351761 2026-04-05T19:00:29Z Iamsufferingin55degrees 166467 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351761 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879647 5351776 2026-04-05T19:30:47Z Iamsufferingin55degrees 166467 ახალი გვერდი: [[ფაილი:Gowan's Heirloom Cider - August 2024 - Sarah Stierch 14.jpg|მინი|ფროზე [[ტაჰინი|ტაჰინით]]]] '''ფროზე''' — [[კოქტეილი]], რომლის მოსამზადებლადაც გაყინულ [[როზე|ვარდისფერ ღვინოს]] ([[როზე|როზეს]]), [[მარწყვი|მარწყვს]], არა... 5351776 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Gowan's Heirloom Cider - August 2024 - Sarah Stierch 14.jpg|მინი|ფროზე [[ტაჰინი|ტაჰინით]]]] '''ფროზე''' — [[კოქტეილი]], რომლის მოსამზადებლადაც გაყინულ [[როზე|ვარდისფერ ღვინოს]] ([[როზე|როზეს]]), [[მარწყვი|მარწყვს]], [[არაყი|არაყსა]] და [[ლიმონი|ლიმონის]] წვენს ურევენ. == ისტორია == სასმლის გამოგონებას, რომლის სახელწოდებაც „გაყინული როზედან“ მომდინარეობს, [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] მდებარე ბარ „<nowiki/>[[პრიმი|პრიმის]]” მიაწერენ.<ref>[https://www.riverfronttimes.com/food-drink/the-frose-now-at-sardella-is-our-drink-of-the-summer-31909726 Frose, Now at Sardella, Is Our Drink of the Summer]</ref> როგორც კი ფროზე გამოჩნდა, ის პოპულარული გახდა მთელ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში, როგორც ზაფხულის სასმელი.<ref>[https://www.washingtonpost.com/express/wp/2016/07/06/frose-is-taking-over-d-c/ Frosé is taking over D.C.]</ref> == მომზადება == ვარდისფერ ღვინოს, როგორც წესი, ყინავენ და შემდეგ ბლენდერში თქვეფენ, ან სპეციალურ აპარატში აქუცმაცებენ, რათა [[სლაში|სლაშის]] ტექსტურა მიიღოს. შემდეგ უმატებენ წყალს ან შაქარს სიროფის სახით, პარალელურად აცალკევებენ [[მარწყვი|მარწყვისა]] და [[ლიმონი|ლიმონის]] რბილობს, ამ ორ მასას ერთმანეთში ურევენ და, საბოლოოდ, ამ ნარევსაც გაყინულ ღვინოში ხსნიან. ==ვარიაციები== *ფროზე საზამთროთი;<ref>[https://www.countryliving.com/food-drinks/a32702671/mason-jar-watermelon-frose/ Mason Jar Watermelon Frosé]</ref> *ფროზე მანგოთი.<ref>[https://www.usmagazine.com/food/news/celebrate-national-wine-day-with-this-mango-coconut-frose-cocktail/ Celebrate National Wine Day With This Mango Coconut Frose Cocktail]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} d4xkdga5rr2u9fxp69yt5s4ow79eae7 5351777 5351776 2026-04-05T19:32:52Z Iamsufferingin55degrees 166467 + 5 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351777 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Gowan's Heirloom Cider - August 2024 - Sarah Stierch 14.jpg|მინი|ფროზე [[ტაჰინი|ტაჰინით]]]] '''ფროზე''' — [[კოქტეილი]], რომლის მოსამზადებლადაც გაყინულ [[როზე|ვარდისფერ ღვინოს]] ([[როზე|როზეს]]), [[მარწყვი|მარწყვს]], [[არაყი|არაყსა]] და [[ლიმონი|ლიმონის]] წვენს ურევენ. == ისტორია == სასმლის გამოგონებას, რომლის სახელწოდებაც „გაყინული როზედან“ მომდინარეობს, [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] მდებარე ბარ „<nowiki/>[[პრიმი|პრიმის]]” მიაწერენ.<ref>[https://www.riverfronttimes.com/food-drink/the-frose-now-at-sardella-is-our-drink-of-the-summer-31909726 Frose, Now at Sardella, Is Our Drink of the Summer]</ref> როგორც კი ფროზე გამოჩნდა, ის პოპულარული გახდა მთელ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში, როგორც ზაფხულის სასმელი.<ref>[https://www.washingtonpost.com/express/wp/2016/07/06/frose-is-taking-over-d-c/ Frosé is taking over D.C.]</ref> == მომზადება == ვარდისფერ ღვინოს, როგორც წესი, ყინავენ და შემდეგ ბლენდერში თქვეფენ, ან სპეციალურ აპარატში აქუცმაცებენ, რათა [[სლაში|სლაშის]] ტექსტურა მიიღოს. შემდეგ უმატებენ წყალს ან შაქარს სიროფის სახით, პარალელურად აცალკევებენ [[მარწყვი|მარწყვისა]] და [[ლიმონი|ლიმონის]] რბილობს, ამ ორ მასას ერთმანეთში ურევენ და, საბოლოოდ, ამ ნარევსაც გაყინულ ღვინოში ხსნიან. ==ვარიაციები== *ფროზე საზამთროთი;<ref>[https://www.countryliving.com/food-drinks/a32702671/mason-jar-watermelon-frose/ Mason Jar Watermelon Frosé]</ref> *ფროზე მანგოთი.<ref>[https://www.usmagazine.com/food/news/celebrate-national-wine-day-with-this-mango-coconut-frose-cocktail/ Celebrate National Wine Day With This Mango Coconut Frose Cocktail]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კოქტეილები გემოს მიხედვით]] [[კატეგორია:კოქტეილები]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები]] [[კატეგორია:ამერიკული სასმელები]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური კოქტეილები]] mhgi84ilc76o3s49ciopjv86n4wgvxg 5351778 5351777 2026-04-05T19:33:31Z Iamsufferingin55degrees 166467 5351778 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Gowan's Heirloom Cider - August 2024 - Sarah Stierch 14.jpg|მინი|ფროზე [[ტაჰინი|ტაჰინით]]]] '''ფროზე''' — [[კოქტეილი]], რომლის მოსამზადებლადაც გაყინულ [[როზე|ვარდისფერ ღვინოს]] ([[როზე|როზეს]]) [[მარწყვი|მარწყვს]], [[არაყი|არაყსა]] და [[ლიმონი|ლიმონის]] წვენს ურევენ. == ისტორია == სასმლის გამოგონებას, რომლის სახელწოდებაც „გაყინული როზედან“ მომდინარეობს, [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] მდებარე ბარ „<nowiki/>[[პრიმი|პრიმის]]” მიაწერენ.<ref>[https://www.riverfronttimes.com/food-drink/the-frose-now-at-sardella-is-our-drink-of-the-summer-31909726 Frose, Now at Sardella, Is Our Drink of the Summer]</ref> როგორც კი ფროზე გამოჩნდა, ის პოპულარული გახდა მთელ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში, როგორც ზაფხულის სასმელი.<ref>[https://www.washingtonpost.com/express/wp/2016/07/06/frose-is-taking-over-d-c/ Frosé is taking over D.C.]</ref> == მომზადება == ვარდისფერ ღვინოს, როგორც წესი, ყინავენ და შემდეგ ბლენდერში თქვეფენ, ან სპეციალურ აპარატში აქუცმაცებენ, რათა [[სლაში|სლაშის]] ტექსტურა მიიღოს. შემდეგ უმატებენ წყალს ან შაქარს სიროფის სახით, პარალელურად აცალკევებენ [[მარწყვი|მარწყვისა]] და [[ლიმონი|ლიმონის]] რბილობს, ამ ორ მასას ერთმანეთში ურევენ და, საბოლოოდ, ამ ნარევსაც გაყინულ ღვინოში ხსნიან. ==ვარიაციები== *ფროზე საზამთროთი;<ref>[https://www.countryliving.com/food-drinks/a32702671/mason-jar-watermelon-frose/ Mason Jar Watermelon Frosé]</ref> *ფროზე მანგოთი.<ref>[https://www.usmagazine.com/food/news/celebrate-national-wine-day-with-this-mango-coconut-frose-cocktail/ Celebrate National Wine Day With This Mango Coconut Frose Cocktail]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კოქტეილები გემოს მიხედვით]] [[კატეგორია:კოქტეილები]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები]] [[კატეგორია:ამერიკული სასმელები]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური კოქტეილები]] je24dntvu59nzm4zh7n799ziwksswmb 5351779 5351778 2026-04-05T19:34:23Z Iamsufferingin55degrees 166467 5351779 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Gowan's Heirloom Cider - August 2024 - Sarah Stierch 14.jpg|მინი|ფროზე [[ტაჰინი|ტაჰინით]]]] '''ფროზე''' — [[კოქტეილი]], რომლის მოსამზადებლადაც გაყინულ [[როზე|ვარდისფერ ღვინოს]] ([[როზე|როზეს]]) [[მარწყვი|მარწყვს]], [[არაყი|არაყსა]] და [[ლიმონი|ლიმონის]] წვენს უმატებენ. == ისტორია == სასმლის გამოგონებას, რომლის სახელწოდებაც „გაყინული როზედან“ მომდინარეობს, [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] მდებარე ბარ „<nowiki/>[[პრიმი|პრიმის]]” მიაწერენ.<ref>[https://www.riverfronttimes.com/food-drink/the-frose-now-at-sardella-is-our-drink-of-the-summer-31909726 Frose, Now at Sardella, Is Our Drink of the Summer]</ref> როგორც კი ფროზე გამოჩნდა, ის პოპულარული გახდა მთელ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში, როგორც ზაფხულის სასმელი.<ref>[https://www.washingtonpost.com/express/wp/2016/07/06/frose-is-taking-over-d-c/ Frosé is taking over D.C.]</ref> == მომზადება == ვარდისფერ ღვინოს, როგორც წესი, ყინავენ და შემდეგ ბლენდერში თქვეფენ, ან სპეციალურ აპარატში აქუცმაცებენ, რათა [[სლაში|სლაშის]] ტექსტურა მიიღოს. შემდეგ უმატებენ წყალს ან შაქარს სიროფის სახით, პარალელურად აცალკევებენ [[მარწყვი|მარწყვისა]] და [[ლიმონი|ლიმონის]] რბილობს, ამ ორ მასას ერთმანეთში ურევენ და, საბოლოოდ, ამ ნარევსაც გაყინულ ღვინოში ხსნიან. ==ვარიაციები== *ფროზე საზამთროთი;<ref>[https://www.countryliving.com/food-drinks/a32702671/mason-jar-watermelon-frose/ Mason Jar Watermelon Frosé]</ref> *ფროზე მანგოთი.<ref>[https://www.usmagazine.com/food/news/celebrate-national-wine-day-with-this-mango-coconut-frose-cocktail/ Celebrate National Wine Day With This Mango Coconut Frose Cocktail]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კოქტეილები გემოს მიხედვით]] [[კატეგორია:კოქტეილები]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები]] [[კატეგორია:ამერიკული სასმელები]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური კოქტეილები]] h5mln4ju04xjsno5rstkpg2x3kwrkej 1 879648 5351780 2026-04-05T19:35:40Z Iamsufferingin55degrees 166467 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351780 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879649 5351782 2026-04-05T19:46:12Z Iamsufferingin55degrees 166467 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5351782 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Iamsufferingin55degrees|Iamsufferingin55degrees]].|5|04|2026}} 1vib729jgorc1d1llfgrn09bn313fh4 5351856 5351782 2026-04-05T19:58:04Z Iamsufferingin55degrees 166467 5351856 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Shakerato in a martini glass.jpg|მინი|შაკერატო მარტინის ჭიქაში]] '''შაკერატო''' ({{lang-it|'''caffè shakerato'''}}) ― [[იტალიური სამზარეულო|იტალიური]] სასმელი, რომლის მოსამზადებლადაც [[ესპრესო|ესპრესოსა]] და ტრადიციულ [[სიროფი|სიროფს]] ერთმანეთში ურევენ და უმატებენ ყინულის კუბებს. შედეგად მიიღება ცივი სასმელი ქაფიანი ტექსტურით, რომელიც პოპულარული და ხელმისაწვდომია იტალიაში.<ref>{{Cite news |last=Strand |first=Oliver |date=2013-05-20 |title=Chilled Espresso, Shaken to a Froth |url=https://www.nytimes.com/2013/05/22/dining/new-yorks-cult-hit-is-an-italian-standard.html |access-date=2024-06-30 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> == მომზადება == შაკერატოს მოსამზადებლად [[კოქტეილის შეიკერი|კოქტეილის შეიკერში]] ათავსებენ [[ესპრესო|ესპრესოს]], ყინულის კუბებსა და ტრადიციულ სიროფს და მიღებულ მასას კარგად ურევენ.<ref>{{Cite web |last=Willinger |first=Faith |date=2009-07-23 |title=Italy's Answer to Iced Coffee |url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2009/07/italys-answer-to-iced-coffee/21894/ |access-date=2024-06-30 |website=The Atlantic |language=en}}</ref> ქაფიანი კონსისტენციის მიღების შემდეგ, მას ჭიქაში ასხამენ. ჩვეულებრივ, შაკერატოს სერვირებისთვის მიღებულია [[მარტინი (კოქტეილი)|მარტინის]] ჭიქა.<ref>{{Cite web |last=Grence |first=J. K. |title=How to Make Caffè Shakerato-Corretto, Italian Iced Coffee with a Kick |url=https://www.phoenixnewtimes.com/restaurants/how-to-make-caff-shakerato-corretto-italian-iced-coffee-with-a-kick-6533517 |access-date=2024-06-30 |website=Phoenix New Times |language=en}}</ref> ზოგჯერ, ალკოჰოლური გემოს მისაღებად, კოქტეილს [[ბეილისი|ბეილისსაც]] უმატებენ. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} jg7eri7kdgsxv1rkveg2tlzfqcxqbgt 5351866 5351856 2026-04-05T19:59:14Z Iamsufferingin55degrees 166467 +[[კატეგორია:იტალიური სამზარეულო]]; +[[კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები]]; +[[კატეგორია:ყავა]]; +[[კატეგორია:კოქტეილები]]; +[[კატეგორია:ალკოჰოლური კოქტეილები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351866 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Shakerato in a martini glass.jpg|მინი|შაკერატო მარტინის ჭიქაში]] '''შაკერატო''' ({{lang-it|'''caffè shakerato'''}}) ― [[იტალიური სამზარეულო|იტალიური]] სასმელი, რომლის მოსამზადებლადაც [[ესპრესო|ესპრესოსა]] და ტრადიციულ [[სიროფი|სიროფს]] ერთმანეთში ურევენ და უმატებენ ყინულის კუბებს. შედეგად მიიღება ცივი სასმელი ქაფიანი ტექსტურით, რომელიც პოპულარული და ხელმისაწვდომია იტალიაში.<ref>{{Cite news |last=Strand |first=Oliver |date=2013-05-20 |title=Chilled Espresso, Shaken to a Froth |url=https://www.nytimes.com/2013/05/22/dining/new-yorks-cult-hit-is-an-italian-standard.html |access-date=2024-06-30 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> == მომზადება == შაკერატოს მოსამზადებლად [[კოქტეილის შეიკერი|კოქტეილის შეიკერში]] ათავსებენ [[ესპრესო|ესპრესოს]], ყინულის კუბებსა და ტრადიციულ სიროფს და მიღებულ მასას კარგად ურევენ.<ref>{{Cite web |last=Willinger |first=Faith |date=2009-07-23 |title=Italy's Answer to Iced Coffee |url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2009/07/italys-answer-to-iced-coffee/21894/ |access-date=2024-06-30 |website=The Atlantic |language=en}}</ref> ქაფიანი კონსისტენციის მიღების შემდეგ, მას ჭიქაში ასხამენ. ჩვეულებრივ, შაკერატოს სერვირებისთვის მიღებულია [[მარტინი (კოქტეილი)|მარტინის]] ჭიქა.<ref>{{Cite web |last=Grence |first=J. K. |title=How to Make Caffè Shakerato-Corretto, Italian Iced Coffee with a Kick |url=https://www.phoenixnewtimes.com/restaurants/how-to-make-caff-shakerato-corretto-italian-iced-coffee-with-a-kick-6533517 |access-date=2024-06-30 |website=Phoenix New Times |language=en}}</ref> ზოგჯერ, ალკოჰოლური გემოს მისაღებად, კოქტეილს [[ბეილისი|ბეილისსაც]] უმატებენ. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:იტალიური სამზარეულო]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები]] [[კატეგორია:ყავა]] [[კატეგორია:კოქტეილები]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური კოქტეილები]] iu5vp37sui3zb9s9r62ucf8k80do2nh 1 879650 5351876 2026-04-05T20:01:01Z Iamsufferingin55degrees 166467 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351876 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879651 5351879 2026-04-05T20:11:32Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პიტერ ბოტა''' (<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5FOOMtCLJyM|access-date=30 September 2024|title=This Day In History {{!}} PW Botha succeeds Vorster to become SA's Prime Minister|via=YouTube|date=28 September 2023|time=0:15}}</ref> დ. [[12 იანვარი]], [[1916]] – გ. [[31 ოქტომბერი]], [[2006]]) – სამხრე... 5351879 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პიტერ ბოტა''' (<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5FOOMtCLJyM|access-date=30 September 2024|title=This Day In History {{!}} PW Botha succeeds Vorster to become SA's Prime Minister|via=YouTube|date=28 September 2023|time=0:15}}</ref> დ. [[12 იანვარი]], [[1916]] – გ. [[31 ოქტომბერი]], [[2006]]) – [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკელი]] პოლიტიკოსი, რომელიც გახლდათ სამხრეთ აფრიკის ბოლო პრემიერ-მინისტრი [[1978]] წლიდან [[1984]] წლამდე და სამხრეთ აფრიკის პირველი აღმასრულებელი სახელმწიფო პრეზიდენტი [[1984]] წლიდან [[1989]] წელს გადადგომამდე. თავისი მკაცრი პოლიტიკური პოზიციის გამო ზედმეტსახელად „Die Groot Krokodil“ (აფრიკაანსზე — „დიდი ნიანგი“) წოდებული,<ref>{{Cite news |last=Oliver |first=Mark |date=1 November 2006 |title=Few tears for 'Groot Krokodil' Botha |url=https://www.theguardian.com/news/blog/2006/nov/01/fewtearsfrom |access-date=21 January 2006 |work=[[The Guardian]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lee |first=Doug |title=A rare photograph of former South African president PW Botha after retirement at his homestead, Die Anker, in the Wilderness in the Southern Cape in May 2003. |url=https://aodl.org/oralnarratives/militaryops/object/167-606-15/n/ |access-date=21 January 2025 |website=African Oral Narratives}}</ref>იგი ითვლებოდა სამხრეთ აფრიკის ბოლო „მყარი ხაზის“ ლიდერად აპარტეიდის ეპოქაში. დაიბადა 1916 წელს [[ორანჟი|ორანჟის]] თავისუფალი შტატის პატარა ფერმაში. ბოტა გაიზარდა კონსერვატიულ აფრიკანერულ ოჯახში, რომელსაც ძლიერი ნაციონალისტური რწმენა ჰქონდა. ბოტა სამართალს სწავლობდა გრეის საუნივერსიტეტო კოლეჯში, მაგრამ ხარისხის მიღებამდე დატოვა სწავლა პოლიტიკური კარიერის გასაგრძელებლად. იგი ჩაერთო „ეროვნული პარტიის“ (NP) ახალგაზრდულ ფრთაში და მუშაობდა პოლიტიკურ ორგანიზატორად, რითაც საფუძველი ჩაუყარა თავის დაწინაურებას პარტიაში. იგი მხარს უჭერდა ეროვნული პარტიის ოპოზიციას სამხრეთ აფრიკის ჩართვაზე [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომში]] [[ბრიტანეთი|ბრიტანეთის]] მხარეს. ამასთან ის აქტიურ კამპანიას ეწეოდა [[გერმანია|გერმანიის]] გამარჯვებისთვის. [[1948]] წლის საყოველთაო არჩევნებში იგი ასამბლეის პალატაში ჯორჯის ოლქის დეპუტატად აირჩიეს — ამ პოზიციას იგი ოთხ ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში იკავებდა. მისი გავლენა პარტიაში გაიზარდა და [[1958]] წელს პრემიერ-მინისტრმა ჰენდრიკ ფერვორდმა იგი შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ დანიშნა. [[1961]] წელს ბოტა გახდა თემთა განვითარებისა და ფერადკანიანთა საქმეების მინისტრი, სადაც ზედამხედველობდა იძულებით გასახლებებს, მათ შორის „მეექვსე ოლქის“ (District Six) სკანდალურ გასუფთავებას. მისი როლი გაფართოვდა [[1966]] წელს, როდესაც პრემიერ-მინისტრმა [[ჯონ ფოსტერ დულისი|ჯონ ფორსტერმა]] იგი თავდაცვის მინისტრად დანიშნა. თავისი მოღვაწეობის პერიოდში მან გარდაქმნა სამხრეთ აფრიკის თავდაცვის ძალები: გაზარდა სამხედრო ხარჯები, შემოიღო სავალდებულო სამხედრო სამსახური და წამოიწყო ფარული ოპერაციები ანტიაპარტეიდული მოძრაობების წინააღმდეგ. ბოტამ ასევე საკვანძო როლი ითამაშა სამხრეთ აფრიკის ბირთვული იარაღის პროგრამაში და მის სამხედრო ინტერვენციებში [[ანგოლა|ანგოლასა]] და [[ნამიბია|ნამიბიაში]] ცივი ომის დროს. ჯონ ფორსტერის გადადგომის შემდეგ, [[1978]] წლის 4 სექტემბერს, ბოტა „ეროვნული პარტიის“ ლიდერად აირჩიეს და პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა დაიკავა. მისი მმართველობა გამოირჩეოდა აპარტეიდის შენარჩუნებაზე ფოკუსირებით სამხედრო გაფართოებისა და შიდა უსაფრთხოების ზომების მეშვეობით, პარალელურად კი შეზღუდული რეფორმების გატარებით; მაგალითად, [[1983]] წლის „სამპალატიანი პარლამენტით“, რომელმაც შეზღუდული პოლიტიკური წარმომადგენლობა მიანიჭა სამხრეთ აფრიკელ ფერადკანიანებსა და ინდოელებს, მაგრამ გამორიცხა შავკანიანი სამხრეთ აფრიკელები. [[1983]] წლის რეფერენდუმი სამპალატიანი პარლამენტის შესახებ თეთრკანიანი ამომრჩევლების მხარდაჭერით გაბათილდა. [[1984]] წელს ბოტა გახდა სამხრეთ აფრიკის პირველი აღმასრულებელი სახელმწიფო პრეზიდენტი, რითაც მოახდინა აღმასრულებელი ხელისუფლების კონსოლიდაცია და გააგრძელა აპარტეიდის პოლიტიკა. მისი პრეზიდენტობა მზარდი შიდა არეულობის, პროტესტებისა და საერთაშორისო სანქციების წინაშე აღმოჩნდა. [[1989]] წელს გადატანილი [[ინსულტი|ინსულტის]] შემდეგ, იგი გადადგა „ეროვნული პარტიის“ ლიდერის, მოგვიანებით კი სახელმწიფო პრეზიდენტის თანამდებობიდან და მისი მემკვიდრე ფ. ვ. დე კლერკი გახდა. სახელმწიფო პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ ბოტა სამხრეთ აფრიკის პოლიტიკაში გავლენიან ფიგურად დარჩა. იგი ეწინააღმდეგებოდა მისი მემკვიდრის, ფ. ვ. დე კლერკის მიერ ინიცირებულ რეფორმებს, განსაკუთრებით მოლაპარაკებებს აპარტეიდის დემონტაჟის შესახებ და „აფრიკის ეროვნული კონგრესის“ (ANC) აკრძალვის გაუქმებას; ასევე [[1992]] წლის რეფერენდუმზე „არა“-ს მიცემის პროპაგანდას ეწეოდა. ბოტა გახდა დემოკრატიისკენ გადადგმული ნაბიჯების მკაცრი კრიტიკოსი და ინარჩუნებდა რწმენას აპარტეიდის აუცილებლობის შესახებ. 1990-იანი წლების ბოლოს იგი იურიდიული გამოწვევების წინაშე დადგა აპარტეიდის ეპოქის პოლიტიკაში მისი როლის გამო, განსაკუთრებით „ჭეშმარიტებისა და შერიგების კომისიის“ მოსმენებისას, სადაც მას მოუწოდეს პასუხი გაეცა თავის ქმედებებზე, თუმცა მან სრულ თანამშრომლობაზე უარი განაცხადა. ბოტას ჯანმრთელობა კვლავ უარესდებოდა და იგი [[2006]] წლის 31 ოქტომბერს, 90 წლის ასაკში გარდაიცვალა. h8ubzttq8xxg2jrr1y9azskx6hruel3 5351880 5351879 2026-04-05T20:16:16Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5351880 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პიტერ ბოტა''' (<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5FOOMtCLJyM|access-date=30 September 2024|title=This Day In History {{!}} PW Botha succeeds Vorster to become SA's Prime Minister|via=YouTube|date=28 September 2023|time=0:15}}</ref> დ. [[12 იანვარი]], [[1916]] – გ. [[31 ოქტომბერი]], [[2006]]) – [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკელი]] პოლიტიკოსი, რომელიც გახლდათ სამხრეთ აფრიკის ბოლო პრემიერ-მინისტრი [[1978]] წლიდან [[1984]] წლამდე და სამხრეთ აფრიკის პირველი აღმასრულებელი სახელმწიფო პრეზიდენტი [[1984]] წლიდან [[1989]] წელს გადადგომამდე. თავისი მკაცრი პოლიტიკური პოზიციის გამო ზედმეტსახელად „Die Groot Krokodil“ (აფრიკაანსზე — „დიდი ნიანგი“) წოდებული,<ref>{{Cite news |last=Oliver |first=Mark |date=1 November 2006 |title=Few tears for 'Groot Krokodil' Botha |url=https://www.theguardian.com/news/blog/2006/nov/01/fewtearsfrom |access-date=21 January 2006 |work=[[The Guardian]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lee |first=Doug |title=A rare photograph of former South African president PW Botha after retirement at his homestead, Die Anker, in the Wilderness in the Southern Cape in May 2003. |url=https://aodl.org/oralnarratives/militaryops/object/167-606-15/n/ |access-date=21 January 2025 |website=African Oral Narratives}}</ref>იგი ითვლებოდა სამხრეთ აფრიკის ბოლო „მყარი ხაზის“ ლიდერად აპარტეიდის ეპოქაში. დაიბადა 1916 წელს [[ორანჟი|ორანჟის]] თავისუფალი შტატის პატარა ფერმაში. ბოტა გაიზარდა კონსერვატიულ აფრიკანერულ ოჯახში, რომელსაც ძლიერი ნაციონალისტური რწმენა ჰქონდა. ბოტა სამართალს სწავლობდა გრეის საუნივერსიტეტო კოლეჯში, მაგრამ ხარისხის მიღებამდე დატოვა სწავლა პოლიტიკური კარიერის გასაგრძელებლად. იგი ჩაერთო „ეროვნული პარტიის“ (NP) ახალგაზრდულ ფრთაში და მუშაობდა პოლიტიკურ ორგანიზატორად, რითაც საფუძველი ჩაუყარა თავის დაწინაურებას პარტიაში. იგი მხარს უჭერდა ეროვნული პარტიის ოპოზიციას სამხრეთ აფრიკის ჩართვაზე [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომში]] [[ბრიტანეთი|ბრიტანეთის]] მხარეს. ამასთან ის აქტიურ კამპანიას ეწეოდა [[გერმანია|გერმანიის]] გამარჯვებისთვის. [[1948]] წლის საყოველთაო არჩევნებში იგი ასამბლეის პალატაში ჯორჯის ოლქის დეპუტატად აირჩიეს — ამ პოზიციას იგი ოთხ ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში იკავებდა. მისი გავლენა პარტიაში გაიზარდა და [[1958]] წელს პრემიერ-მინისტრმა ჰენდრიკ ფერვორდმა იგი შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ დანიშნა. [[1961]] წელს ბოტა გახდა თემთა განვითარებისა და ფერადკანიანთა საქმეების მინისტრი, სადაც ზედამხედველობდა იძულებით გასახლებებს, მათ შორის „მეექვსე ოლქის“ (District Six) სკანდალურ გასუფთავებას. მისი როლი გაფართოვდა [[1966]] წელს, როდესაც პრემიერ-მინისტრმა [[ჯონ ფოსტერ დულისი|ჯონ ფორსტერმა]] იგი თავდაცვის მინისტრად დანიშნა. თავისი მოღვაწეობის პერიოდში მან გარდაქმნა სამხრეთ აფრიკის თავდაცვის ძალები: გაზარდა სამხედრო ხარჯები, შემოიღო სავალდებულო სამხედრო სამსახური და წამოიწყო ფარული ოპერაციები ანტიაპარტეიდული მოძრაობების წინააღმდეგ. ბოტამ ასევე საკვანძო როლი ითამაშა სამხრეთ აფრიკის ბირთვული იარაღის პროგრამაში და მის სამხედრო ინტერვენციებში [[ანგოლა|ანგოლასა]] და [[ნამიბია|ნამიბიაში]] ცივი ომის დროს. ჯონ ფორსტერის გადადგომის შემდეგ, [[1978]] წლის 4 სექტემბერს, ბოტა „ეროვნული პარტიის“ ლიდერად აირჩიეს და პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა დაიკავა. მისი მმართველობა გამოირჩეოდა აპარტეიდის შენარჩუნებაზე ფოკუსირებით სამხედრო გაფართოებისა და შიდა უსაფრთხოების ზომების მეშვეობით, პარალელურად კი შეზღუდული რეფორმების გატარებით; მაგალითად, [[1983]] წლის „სამპალატიანი პარლამენტით“, რომელმაც შეზღუდული პოლიტიკური წარმომადგენლობა მიანიჭა სამხრეთ აფრიკელ ფერადკანიანებსა და ინდოელებს, მაგრამ გამორიცხა შავკანიანი სამხრეთ აფრიკელები. [[1983]] წლის რეფერენდუმი სამპალატიანი პარლამენტის შესახებ თეთრკანიანი ამომრჩევლების მხარდაჭერით გაბათილდა. [[1984]] წელს ბოტა გახდა სამხრეთ აფრიკის პირველი აღმასრულებელი სახელმწიფო პრეზიდენტი, რითაც მოახდინა აღმასრულებელი ხელისუფლების კონსოლიდაცია და გააგრძელა აპარტეიდის პოლიტიკა. მისი პრეზიდენტობა მზარდი შიდა არეულობის, პროტესტებისა და საერთაშორისო სანქციების წინაშე აღმოჩნდა. [[1989]] წელს გადატანილი [[ინსულტი|ინსულტის]] შემდეგ, იგი გადადგა „ეროვნული პარტიის“ ლიდერის, მოგვიანებით კი სახელმწიფო პრეზიდენტის თანამდებობიდან და მისი მემკვიდრე ფ. ვ. დე კლერკი გახდა. სახელმწიფო პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ ბოტა სამხრეთ აფრიკის პოლიტიკაში გავლენიან ფიგურად დარჩა. იგი ეწინააღმდეგებოდა მისი მემკვიდრის, ფ. ვ. დე კლერკის მიერ ინიცირებულ რეფორმებს, განსაკუთრებით მოლაპარაკებებს აპარტეიდის დემონტაჟის შესახებ და „აფრიკის ეროვნული კონგრესის“ (ANC) აკრძალვის გაუქმებას; ასევე [[1992]] წლის რეფერენდუმზე „არა“-ს მიცემის პროპაგანდას ეწეოდა. ბოტა გახდა დემოკრატიისკენ გადადგმული ნაბიჯების მკაცრი კრიტიკოსი და ინარჩუნებდა რწმენას აპარტეიდის აუცილებლობის შესახებ. 1990-იანი წლების ბოლოს იგი იურიდიული გამოწვევების წინაშე დადგა აპარტეიდის ეპოქის პოლიტიკაში მისი როლის გამო, განსაკუთრებით „ჭეშმარიტებისა და შერიგების კომისიის“ მოსმენებისას, სადაც მას მოუწოდეს პასუხი გაეცა თავის ქმედებებზე, თუმცა მან სრულ თანამშრომლობაზე უარი განაცხადა. ბოტას ჯანმრთელობა კვლავ უარესდებოდა და იგი [[2006]] წლის 31 ოქტომბერს, 90 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ==პირადი ცხოვრება== ===ადრეული ცხოვრება და განათლება=== პიტერ ვილემ ბოტა დაიბადა 1916 წლის 12 იანვარს, ორანჟის თავისუფალი შტატის პროვინციის (ამჟამინდელი თავისუფალი შტატის პროვინცია) პოლ რუქსის რაიონის პატარა ფერმაში. აფრიკანერი მშობლების ვაჟი, მამამისი, პიტერ ვილემ ბოტა უფროსი, კომანდოსის რიგებში ბრიტანელების წინააღმდეგ იბრძოდა ბურების მეორე ომში. დედამისი, ჰენდრინა კრისტინა ბოტა (დე ვეტი), ომის დროს ბრიტანეთის საკონცენტრაციო ბანაკში იყო ინტერნირებული.<ref>[https://www.theguardian.com/news/2006/nov/02/guardianobituaries.southafrica PW Botha] ''The Guardian''. 2 November 2006</ref> ბოტას აღზრდაზე დიდი გავლენა იქონია აფრიკანერულმა კულტურამ და კალვინისტურმა რელიგიურმა სწავლებებმა. მისი მშობლები ხაზს უსვამდნენ დისციპლინას, მძიმე შრომასა და აფრიკანერული საქმისადმი ერთგულებას. [[ბურები|ბურების]] მეორე ომის შემდგომ პერიოდში და მზარდი აფრიკანერული ნაციონალიზმის გარემოში გაზრდილმა, მან შეითვისა გაბატონებული რწმენა იმის შესახებ, რომ აფრიკანერებს სჭირდებოდათ სამხრეთ აფრიკაზე პოლიტიკური და ეკონომიკური კონტროლის დამყარება. ამ გარემომ ხელი შეუწყო მისი შემდგომი პოლიტიკური იდეოლოგიისა და აპარტეიდის პოლიტიკისადმი ერთგულების ჩამოყალიბებას. ბოტა თავდაპირველად პოლ რუქსის სკოლაში დადიოდა, ხოლო საშუალო განათლება ბეთლემ ვორტრეკერის უმაღლეს სკოლაში დაასრულა.<ref name=mg>[https://mg.co.za/article/2006-11-01-pw-botha-was-kragdadige-autocrat/ PW Botha was ‘kragdadige’ autocrat] ''The Mail & Guardian''. 1 November 2006</ref> [[1934]] წელს იგი ბლუმფონტეინის გრეის საუნივერსიტეტო კოლეჯში (ამჟამინდელი თავისუფალი შტატის უნივერსიტეტი) სამართლის შესასწავლად შევიდა, თუმცა ოცი წლის ასაკში სწავლა ნაადრევად მიატოვა პოლიტიკური კარიერის გასაგრძელებლად.<ref name=mg/> მან მუშაობა დაიწყო „ეროვნულ პარტიაში“, როგორც პოლიტიკურმა ორგანიზატორმა მეზობელ [[კაპის პროვინცია|კაპის პროვინციაში]]. ბოტა შეუერთდა Ossewabrandwag-ს, აფრიკანერ ნაციონალისტთა ჯგუფს, რომელიც სიმპათიით იყო განწყობილი გერმანიის ნაცისტური პარტიის მიმართ და [[1939]] წელს დაეხმარა მისი კეიპტაუნის ფილიალის დაარსებაში. [[სსრკ]]-ზე გერმანიის თავდასხმის შემდეგ, [[1941]] წლის აგვისტოში ბოტამ დაგმო Ossewabrandwag, შეიცვალა იდეოლოგიური კუთვნილება „ქრისტიანული ნაციონალიზმისკენ“ და მალევე გარიცხეს ორგანიზაციიდან.<ref>[https://www.nytimes.com/2006/11/01/world/africa/01botha.html P. W. Botha, Defender of Apartheid, Is Dead at 90], ''The New York Times'', 1 November 2006</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.sahistory.org.za/people/pieter-willem-botha|title=Pieter Willem Botha|last=sahoboss|date=17 February 2011|work=South African History Online|access-date=9 January 2018}}</ref> 7y78lskjeymuxvx21mws7gog5ikc31b 5351883 5351880 2026-04-05T20:24:28Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5351883 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/თეკლა ბიჭიკაშვილი|თეკლა ბიჭიკაშვილი]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პიტერ ბოტა''' (<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5FOOMtCLJyM|access-date=30 September 2024|title=This Day In History {{!}} PW Botha succeeds Vorster to become SA's Prime Minister|via=YouTube|date=28 September 2023|time=0:15}}</ref> დ. [[12 იანვარი]], [[1916]] – გ. [[31 ოქტომბერი]], [[2006]]) – [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკელი]] პოლიტიკოსი, რომელიც გახლდათ სამხრეთ აფრიკის ბოლო პრემიერ-მინისტრი [[1978]] წლიდან [[1984]] წლამდე და სამხრეთ აფრიკის პირველი აღმასრულებელი სახელმწიფო პრეზიდენტი [[1984]] წლიდან [[1989]] წელს გადადგომამდე. თავისი მკაცრი პოლიტიკური პოზიციის გამო ზედმეტსახელად „Die Groot Krokodil“ (აფრიკაანსზე — „დიდი ნიანგი“) წოდებული,<ref>{{Cite news |last=Oliver |first=Mark |date=1 November 2006 |title=Few tears for 'Groot Krokodil' Botha |url=https://www.theguardian.com/news/blog/2006/nov/01/fewtearsfrom |access-date=21 January 2006 |work=[[The Guardian]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lee |first=Doug |title=A rare photograph of former South African president PW Botha after retirement at his homestead, Die Anker, in the Wilderness in the Southern Cape in May 2003. |url=https://aodl.org/oralnarratives/militaryops/object/167-606-15/n/ |access-date=21 January 2025 |website=African Oral Narratives}}</ref>იგი ითვლებოდა სამხრეთ აფრიკის ბოლო „მყარი ხაზის“ ლიდერად აპარტეიდის ეპოქაში. დაიბადა 1916 წელს [[ორანჟი|ორანჟის]] თავისუფალი შტატის პატარა ფერმაში. ბოტა გაიზარდა კონსერვატიულ აფრიკანერულ ოჯახში, რომელსაც ძლიერი ნაციონალისტური რწმენა ჰქონდა. ბოტა სამართალს სწავლობდა გრეის საუნივერსიტეტო კოლეჯში, მაგრამ ხარისხის მიღებამდე დატოვა სწავლა პოლიტიკური კარიერის გასაგრძელებლად. იგი ჩაერთო „ეროვნული პარტიის“ (NP) ახალგაზრდულ ფრთაში და მუშაობდა პოლიტიკურ ორგანიზატორად, რითაც საფუძველი ჩაუყარა თავის დაწინაურებას პარტიაში. იგი მხარს უჭერდა ეროვნული პარტიის ოპოზიციას სამხრეთ აფრიკის ჩართვაზე [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომში]] [[ბრიტანეთი|ბრიტანეთის]] მხარეს. ამასთან ის აქტიურ კამპანიას ეწეოდა [[გერმანია|გერმანიის]] გამარჯვებისთვის. [[1948]] წლის საყოველთაო არჩევნებში იგი ასამბლეის პალატაში ჯორჯის ოლქის დეპუტატად აირჩიეს — ამ პოზიციას იგი ოთხ ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში იკავებდა. მისი გავლენა პარტიაში გაიზარდა და [[1958]] წელს პრემიერ-მინისტრმა ჰენდრიკ ფერვორდმა იგი შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ დანიშნა. [[1961]] წელს ბოტა გახდა თემთა განვითარებისა და ფერადკანიანთა საქმეების მინისტრი, სადაც ზედამხედველობდა იძულებით გასახლებებს, მათ შორის „მეექვსე ოლქის“ (District Six) სკანდალურ გასუფთავებას. მისი როლი გაფართოვდა [[1966]] წელს, როდესაც პრემიერ-მინისტრმა [[ჯონ ფოსტერ დულისი|ჯონ ფორსტერმა]] იგი თავდაცვის მინისტრად დანიშნა. თავისი მოღვაწეობის პერიოდში მან გარდაქმნა სამხრეთ აფრიკის თავდაცვის ძალები: გაზარდა სამხედრო ხარჯები, შემოიღო სავალდებულო სამხედრო სამსახური და წამოიწყო ფარული ოპერაციები ანტიაპარტეიდული მოძრაობების წინააღმდეგ. ბოტამ ასევე საკვანძო როლი ითამაშა სამხრეთ აფრიკის ბირთვული იარაღის პროგრამაში და მის სამხედრო ინტერვენციებში [[ანგოლა|ანგოლასა]] და [[ნამიბია|ნამიბიაში]] ცივი ომის დროს. ჯონ ფორსტერის გადადგომის შემდეგ, [[1978]] წლის 4 სექტემბერს, ბოტა „ეროვნული პარტიის“ ლიდერად აირჩიეს და პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა დაიკავა. მისი მმართველობა გამოირჩეოდა აპარტეიდის შენარჩუნებაზე ფოკუსირებით სამხედრო გაფართოებისა და შიდა უსაფრთხოების ზომების მეშვეობით, პარალელურად კი შეზღუდული რეფორმების გატარებით; მაგალითად, [[1983]] წლის „სამპალატიანი პარლამენტით“, რომელმაც შეზღუდული პოლიტიკური წარმომადგენლობა მიანიჭა სამხრეთ აფრიკელ ფერადკანიანებსა და ინდოელებს, მაგრამ გამორიცხა შავკანიანი სამხრეთ აფრიკელები. [[1983]] წლის რეფერენდუმი სამპალატიანი პარლამენტის შესახებ თეთრკანიანი ამომრჩევლების მხარდაჭერით გაბათილდა. [[1984]] წელს ბოტა გახდა სამხრეთ აფრიკის პირველი აღმასრულებელი სახელმწიფო პრეზიდენტი, რითაც მოახდინა აღმასრულებელი ხელისუფლების კონსოლიდაცია და გააგრძელა აპარტეიდის პოლიტიკა. მისი პრეზიდენტობა მზარდი შიდა არეულობის, პროტესტებისა და საერთაშორისო სანქციების წინაშე აღმოჩნდა. [[1989]] წელს გადატანილი [[ინსულტი|ინსულტის]] შემდეგ, იგი გადადგა „ეროვნული პარტიის“ ლიდერის, მოგვიანებით კი სახელმწიფო პრეზიდენტის თანამდებობიდან და მისი მემკვიდრე ფ. ვ. დე კლერკი გახდა. სახელმწიფო პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ ბოტა სამხრეთ აფრიკის პოლიტიკაში გავლენიან ფიგურად დარჩა. იგი ეწინააღმდეგებოდა მისი მემკვიდრის, ფ. ვ. დე კლერკის მიერ ინიცირებულ რეფორმებს, განსაკუთრებით მოლაპარაკებებს აპარტეიდის დემონტაჟის შესახებ და „აფრიკის ეროვნული კონგრესის“ (ANC) აკრძალვის გაუქმებას; ასევე [[1992]] წლის რეფერენდუმზე „არა“-ს მიცემის პროპაგანდას ეწეოდა. ბოტა გახდა დემოკრატიისკენ გადადგმული ნაბიჯების მკაცრი კრიტიკოსი და ინარჩუნებდა რწმენას აპარტეიდის აუცილებლობის შესახებ. 1990-იანი წლების ბოლოს იგი იურიდიული გამოწვევების წინაშე დადგა აპარტეიდის ეპოქის პოლიტიკაში მისი როლის გამო, განსაკუთრებით „ჭეშმარიტებისა და შერიგების კომისიის“ მოსმენებისას, სადაც მას მოუწოდეს პასუხი გაეცა თავის ქმედებებზე, თუმცა მან სრულ თანამშრომლობაზე უარი განაცხადა. ბოტას ჯანმრთელობა კვლავ უარესდებოდა და იგი [[2006]] წლის 31 ოქტომბერს, 90 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ==პირადი ცხოვრება== ===ადრეული ცხოვრება და განათლება=== პიტერ ვილემ ბოტა დაიბადა 1916 წლის 12 იანვარს, ორანჟის თავისუფალი შტატის პროვინციის (ამჟამინდელი თავისუფალი შტატის პროვინცია) პოლ რუქსის რაიონის პატარა ფერმაში. აფრიკანერი მშობლების ვაჟი, მამამისი, პიტერ ვილემ ბოტა უფროსი, კომანდოსის რიგებში ბრიტანელების წინააღმდეგ იბრძოდა ბურების მეორე ომში. დედამისი, ჰენდრინა კრისტინა ბოტა (დე ვეტი), ომის დროს ბრიტანეთის საკონცენტრაციო ბანაკში იყო ინტერნირებული.<ref>[https://www.theguardian.com/news/2006/nov/02/guardianobituaries.southafrica PW Botha] ''The Guardian''. 2 November 2006</ref> ბოტას აღზრდაზე დიდი გავლენა იქონია აფრიკანერულმა კულტურამ და კალვინისტურმა რელიგიურმა სწავლებებმა. მისი მშობლები ხაზს უსვამდნენ დისციპლინას, მძიმე შრომასა და აფრიკანერული საქმისადმი ერთგულებას. [[ბურები|ბურების]] მეორე ომის შემდგომ პერიოდში და მზარდი აფრიკანერული ნაციონალიზმის გარემოში გაზრდილმა, მან შეითვისა გაბატონებული რწმენა იმის შესახებ, რომ აფრიკანერებს სჭირდებოდათ სამხრეთ აფრიკაზე პოლიტიკური და ეკონომიკური კონტროლის დამყარება. ამ გარემომ ხელი შეუწყო მისი შემდგომი პოლიტიკური იდეოლოგიისა და აპარტეიდის პოლიტიკისადმი ერთგულების ჩამოყალიბებას. ბოტა თავდაპირველად პოლ რუქსის სკოლაში დადიოდა, ხოლო საშუალო განათლება ბეთლემ ვორტრეკერის უმაღლეს სკოლაში დაასრულა.<ref name=mg>[https://mg.co.za/article/2006-11-01-pw-botha-was-kragdadige-autocrat/ PW Botha was ‘kragdadige’ autocrat] ''The Mail & Guardian''. 1 November 2006</ref> [[1934]] წელს იგი ბლუმფონტეინის გრეის საუნივერსიტეტო კოლეჯში (ამჟამინდელი თავისუფალი შტატის უნივერსიტეტი) სამართლის შესასწავლად შევიდა, თუმცა ოცი წლის ასაკში სწავლა ნაადრევად მიატოვა პოლიტიკური კარიერის გასაგრძელებლად.<ref name=mg/> მან მუშაობა დაიწყო „ეროვნულ პარტიაში“, როგორც პოლიტიკურმა ორგანიზატორმა მეზობელ [[კაპის პროვინცია|კაპის პროვინციაში]]. ბოტა შეუერთდა Ossewabrandwag-ს, აფრიკანერ ნაციონალისტთა ჯგუფს, რომელიც სიმპათიით იყო განწყობილი გერმანიის ნაცისტური პარტიის მიმართ და [[1939]] წელს დაეხმარა მისი კეიპტაუნის ფილიალის დაარსებაში. [[სსრკ]]-ზე გერმანიის თავდასხმის შემდეგ, [[1941]] წლის აგვისტოში ბოტამ დაგმო Ossewabrandwag, შეიცვალა იდეოლოგიური კუთვნილება „ქრისტიანული ნაციონალიზმისკენ“ და მალევე გარიცხეს ორგანიზაციიდან.<ref>[https://www.nytimes.com/2006/11/01/world/africa/01botha.html P. W. Botha, Defender of Apartheid, Is Dead at 90], ''The New York Times'', 1 November 2006</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.sahistory.org.za/people/pieter-willem-botha|title=Pieter Willem Botha|last=sahoboss|date=17 February 2011|work=South African History Online|access-date=9 January 2018}}</ref> ===ოჯახი=== [[1943]] წელს ბოტამ ცოლად შეირთო ანა ელისაბედ როსოუ (ელიზე).<ref>[https://www.washingtonpost.com/archive/local/2006/11/01/pw-botha/f6ccd19b-225b-4212-9965-cf46611d68f7/ P.W. Botha; President of Apartheid-Era South Africa] ''The Washington Post''. 31 October 2006</ref> წყვილს ხუთი შვილი შეეძინა: ორი ვაჟი (პიტი და როსოუ) და სამი ქალიშვილი (ელსა, ამელია და როზანი).<ref>[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/p-w-botha-422534.html P. W. Botha] ''The Independent''. 2 November 2006</ref><ref>[https://www.news24.com/news24/pws-sons-might-quit-sa-20050123 PW's sons might quit SA ] ''News24''. 23 January 2005</ref> 1980-იან წლებში როზან ბოტა ქვეყანაში მცირე ცნობილ ფიგურად იქცა. იგი უშვებდა აფრიკაანსზე პოპ-სიმღერებს და ჩნდებოდა ისეთი ჟურნალების გარეკანებზე, როგორიცაა Sarie და Style, სადაც მას „ქვეყნის პირველ ქალიშვილს“ უწოდებდნენ.<ref>[https://www.frontlinemissionsa.org/in-memorium/rozanne-visage-has-finished-her-race Rozanne Visagie has Finished her Race] Frontline Mission SA. 3 October 2022</ref><ref name=west/> [[1998]] წელს, წინა წელს ელიზეს გარდაცვალების შემდეგ, მან ცოლად შეირთო ბარბარა რობერტსონი, მასზე 25 წლით უმცროსი იურიდიული მდივანი.<ref name=ind/> [[2022]] წელს მისი ორი ქალიშვილი გარდაიცვალა. ამელია პაშკე ავტოკატასტროფაში დაიღუპა ბეტის-ბეიდან დაბრუნებისას.<ref>[https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2022-01-21-pw-bothas-daughter-amelia-dies-in-car-accident/ PW Botha’s daughter Amelia dies in car accident] ''The Times''. 21 January 2022</ref> იმავე წელს როზანიც გარდაიცვალა კიბოთი.<ref name=west>[https://thewest.com.au/news/obituaries/rozanne-visagie-obituary-faith-helped-daughter-of-south-african-national-leader-pw-botha-through-obstacles-c-8786262 Rozanne Visagie obituary: Faith helped daughter of South African national leader P.W. Botha through obstacles] ''The West Australian''. 7 October 2022</ref> ==საპარლამენტო კარიერა== ბოტა პარლამენტში 1948 წელს აირჩიეს, როგორც „ეროვნული პარტიის“ დეპუტატი ჯორჯის საარჩევნო ოლქიდან. მისი პოლიტიკაში შესვლა დაემთხვა „ეროვნული პარტიის“ ხელისუფლებაში მოსვლას პრემიერ-მინისტრ დ.ფ. მალანის ხელმძღვანელობით, რომლის მთავრობამაც ოფიციალურად დაამკვიდრა აპარტეიდის პოლიტიკა. როგორც აფრიკანერული ნაციონალიზმის მტკიცე მხარდამჭერი, ბოტა პარტიის baasskap (თეთრკანიანთა ბატონობის მომხრე) ფრაქციას მიემხრო, რომელიც მკაცრი რასობრივი პოლიტიკისა და თეთრკანიანი უმცირესობის მმართველობის განმტკიცების მომხრე იყო. ბოტამ მოიპოვა მკაცრი და დაუნდობელი რიტორიკის მქონე ადამიანის რეპუტაცია; იგი ხშირად აფრთხილებდა კომუნიზმის, შავკანიანთა განმათავისუფლებელი მოძრაობებისა და აპარტეიდის წინააღმდეგ მიმართული საერთაშორისო ზეწოლის საფრთხეებზე. მისი გამოსვლები პარლამენტში გამოირჩეოდა აგრესიული ენით, რაც ხაზს უსვამდა თეთრკანიანთა მმართველობის დასაცავად ძლიერი ლიდერობის საჭიროებას. მან გამოავლინა ავტორიტარული მიდრეკილებები და მხარს უჭერდა სახელმწიფო ძალაუფლების გაზრდას ოპოზიციის ჩასახშობად და აპარტეიდის პოლიტიკის გასატარებლად. მისი უდიდესი ოპონენტები საპარლამენტო კარიერის განმავლობაში იყვნენ ჰელენ სუზმანი და ჰარი შვარცი, რომლებსაც იგი ხშირად სიტყვიერად ესხმოდა თავს პარლამენტში. [[1953]] და [[1958]] წლის არჩევნებში ადგილის შენარჩუნების შემდეგ, პრემიერ-მინისტრმა ჰენდრიკ ფერვორდმა იგი შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ დანიშნა. ამ თანამდებობაზე ის ეხმარებოდა ადმინისტრაციას „მოსახლეობის რეგისტრაციის აქტის“ აღსრულებაში, რომელმაც ყველა სამხრეთ აფრიკელი ოთხი რასობრივი ჯგუფიდან ერთ-ერთში გააერთიანა. [[1961]] წელს იგი დაინიშნა თემთა განვითარებისა და ფერადკანიანთა საქმეების მინისტრად,<ref>{{Cite news|url=http://www.sahistory.org.za/people/pieter-willem-botha|title=Pieter Willem Botha|date=3 September 2019|work=South African History Online|access-date=3 February 2021}}</ref><ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2006/11/01/world/africa/01botha.html | work=The New York Times | first=Joseph R. | last=Gregory | title=P. W. Botha, Defender of Apartheid, Is Dead at 90 | date=1 November 2006}}</ref> პოზიციაზე, რომელმაც მას პირდაპირი კონტროლი მიანიჭა ურბანულ სეგრეგაციასთან და იძულებით გასახლებებთან დაკავშირებულ პოლიტიკაზე. იგი პასუხისმგებელი იყო ფართომასშტაბიანი განსახლების პროგრამების განხორციელებაზე, რომლებმაც არათეთრკანიანი თემები იძულებით გადაასახლეს ურბანული ცენტრებიდან სპეციალურად გამოყოფილ ადგილებში „ჯგუფური ზონების აქტის“ საფუძველზე. [[1966]] წელს ბოტა დაინიშნა თავდაცვის მინისტრად — ამ თანამდებობას ის 15 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში იკავებდა. როგორც თავდაცვის მინისტრმა, მან სწრაფად გააფართოვა სახელმწიფოს სამხედრო შესაძლებლობები, რაც იყო პასუხი აპარტეიდისადმი მზარდ წინააღმდეგობაზე და მოსალოდნელ გარე საფრთხეებზე მეზობელი აფრიკული ქვეყნებისა და საერთაშორისო სანქციების მხრიდან. მან დაიწყო სამხრეთ აფრიკის ბირთვული იარაღის პროგრამა „სტრატეგიული შეკავების“ დოქტრინის მეშვეობით, რომლის მიზანი იყო სამხრეთ აფრიკაში საბჭოთა მხარდაჭერის მქონე ძალების ინტერვენციის აღკვეთა. მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა „ტოტალური შეტევის“ პოლიტიკის ჩამოყალიბებაში, რაც სამხრეთ აფრიკის რასობრივ პოლიტიკას წარმოაჩენდა, როგორც კომუნიზმისა და შავკანიანთა განმათავისუფლებელი მოძრაობების წინააღმდეგ მიმართული უფრო ფართო ცივი ომის ნაწილს. სამინისტროს სათავეში მისი 15-წლიანი ყოფნისას, სამხრეთ აფრიკის თავდაცვის ძალებმა (SADF) ზენიტს მიაღწიეს; ზოგჯერ ის ეროვნული ბიუჯეტის 20%-ს მოიხმარდა (1968 წლის 1,3%-თან შედარებით) და ჩართული იყო სამხრეთ აფრიკის სასაზღვრო ომში.<ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2006/11/01/world/africa/01botha.html?pagewanted=all | work=The New York Times | first=Joseph R. | last=Gregory | title=P. W. Botha, Defender of Apartheid, Is Dead at 90 | date=1 November 2006}}</ref> km1v8n56zvv1unh7c7lrrt9d8auea2p 5351915 5351883 2026-04-06T01:45:36Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები; დაემატა სქოლიოს სექცია 5351915 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/თეკლა ბიჭიკაშვილი|თეკლა ბიჭიკაშვილი]].|5|04|2026}} {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პიტერ ბოტა''' (<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5FOOMtCLJyM|access-date=30 September 2024|title=This Day In History {{!}} PW Botha succeeds Vorster to become SA's Prime Minister|via=YouTube|date=28 September 2023|time=0:15}}</ref> დ. [[12 იანვარი]], [[1916]] – გ. [[31 ოქტომბერი]], [[2006]]) – [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკელი]] პოლიტიკოსი, რომელიც გახლდათ სამხრეთ აფრიკის ბოლო პრემიერ-მინისტრი [[1978]] წლიდან [[1984]] წლამდე და სამხრეთ აფრიკის პირველი აღმასრულებელი სახელმწიფო პრეზიდენტი [[1984]] წლიდან [[1989]] წელს გადადგომამდე. თავისი მკაცრი პოლიტიკური პოზიციის გამო ზედმეტსახელად „Die Groot Krokodil“ (აფრიკაანსზე — „დიდი ნიანგი“) წოდებული,<ref>{{Cite news |last=Oliver |first=Mark |date=1 November 2006 |title=Few tears for 'Groot Krokodil' Botha |url=https://www.theguardian.com/news/blog/2006/nov/01/fewtearsfrom |access-date=21 January 2006 |work=[[The Guardian]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lee |first=Doug |title=A rare photograph of former South African president PW Botha after retirement at his homestead, Die Anker, in the Wilderness in the Southern Cape in May 2003. |url=https://aodl.org/oralnarratives/militaryops/object/167-606-15/n/ |access-date=21 January 2025 |website=African Oral Narratives}}</ref> იგი ითვლებოდა სამხრეთ აფრიკის ბოლო „მყარი ხაზის“ ლიდერად აპარტეიდის ეპოქაში. დაიბადა 1916 წელს [[ორანჟი|ორანჟის]] თავისუფალი შტატის პატარა ფერმაში. ბოტა გაიზარდა კონსერვატიულ აფრიკანერულ ოჯახში, რომელსაც ძლიერი ნაციონალისტური რწმენა ჰქონდა. ბოტა სამართალს სწავლობდა გრეის საუნივერსიტეტო კოლეჯში, მაგრამ ხარისხის მიღებამდე დატოვა სწავლა პოლიტიკური კარიერის გასაგრძელებლად. იგი ჩაერთო „ეროვნული პარტიის“ (NP) ახალგაზრდულ ფრთაში და მუშაობდა პოლიტიკურ ორგანიზატორად, რითაც საფუძველი ჩაუყარა თავის დაწინაურებას პარტიაში. იგი მხარს უჭერდა ეროვნული პარტიის ოპოზიციას სამხრეთ აფრიკის ჩართვაზე [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომში]] [[ბრიტანეთი|ბრიტანეთის]] მხარეს. ამასთან ის აქტიურ კამპანიას ეწეოდა [[გერმანია|გერმანიის]] გამარჯვებისთვის. [[1948]] წლის საყოველთაო არჩევნებში იგი ასამბლეის პალატაში ჯორჯის ოლქის დეპუტატად აირჩიეს — ამ პოზიციას იგი ოთხ ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში იკავებდა. მისი გავლენა პარტიაში გაიზარდა და [[1958]] წელს პრემიერ-მინისტრმა ჰენდრიკ ფერვორდმა იგი შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ დანიშნა. [[1961]] წელს ბოტა გახდა თემთა განვითარებისა და ფერადკანიანთა საქმეების მინისტრი, სადაც ზედამხედველობდა იძულებით გასახლებებს, მათ შორის „მეექვსე ოლქის“ (District Six) სკანდალურ გასუფთავებას. მისი როლი გაფართოვდა [[1966]] წელს, როდესაც პრემიერ-მინისტრმა [[ჯონ ფოსტერ დულისი|ჯონ ფორსტერმა]] იგი თავდაცვის მინისტრად დანიშნა. თავისი მოღვაწეობის პერიოდში მან გარდაქმნა სამხრეთ აფრიკის თავდაცვის ძალები: გაზარდა სამხედრო ხარჯები, შემოიღო სავალდებულო სამხედრო სამსახური და წამოიწყო ფარული ოპერაციები ანტიაპარტეიდული მოძრაობების წინააღმდეგ. ბოტამ ასევე საკვანძო როლი ითამაშა სამხრეთ აფრიკის ბირთვული იარაღის პროგრამაში და მის სამხედრო ინტერვენციებში [[ანგოლა|ანგოლასა]] და [[ნამიბია|ნამიბიაში]] ცივი ომის დროს. ჯონ ფორსტერის გადადგომის შემდეგ, [[1978]] წლის 4 სექტემბერს, ბოტა „ეროვნული პარტიის“ ლიდერად აირჩიეს და პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა დაიკავა. მისი მმართველობა გამოირჩეოდა აპარტეიდის შენარჩუნებაზე ფოკუსირებით სამხედრო გაფართოებისა და შიდა უსაფრთხოების ზომების მეშვეობით, პარალელურად კი შეზღუდული რეფორმების გატარებით; მაგალითად, [[1983]] წლის „სამპალატიანი პარლამენტით“, რომელმაც შეზღუდული პოლიტიკური წარმომადგენლობა მიანიჭა სამხრეთ აფრიკელ ფერადკანიანებსა და ინდოელებს, მაგრამ გამორიცხა შავკანიანი სამხრეთ აფრიკელები. [[1983]] წლის რეფერენდუმი სამპალატიანი პარლამენტის შესახებ თეთრკანიანი ამომრჩევლების მხარდაჭერით გაბათილდა. [[1984]] წელს ბოტა გახდა სამხრეთ აფრიკის პირველი აღმასრულებელი სახელმწიფო პრეზიდენტი, რითაც მოახდინა აღმასრულებელი ხელისუფლების კონსოლიდაცია და გააგრძელა აპარტეიდის პოლიტიკა. მისი პრეზიდენტობა მზარდი შიდა არეულობის, პროტესტებისა და საერთაშორისო სანქციების წინაშე აღმოჩნდა. [[1989]] წელს გადატანილი [[ინსულტი|ინსულტის]] შემდეგ, იგი გადადგა „ეროვნული პარტიის“ ლიდერის, მოგვიანებით კი სახელმწიფო პრეზიდენტის თანამდებობიდან და მისი მემკვიდრე ფ. ვ. დე კლერკი გახდა. სახელმწიფო პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ ბოტა სამხრეთ აფრიკის პოლიტიკაში გავლენიან ფიგურად დარჩა. იგი ეწინააღმდეგებოდა მისი მემკვიდრის, ფ. ვ. დე კლერკის მიერ ინიცირებულ რეფორმებს, განსაკუთრებით მოლაპარაკებებს აპარტეიდის დემონტაჟის შესახებ და „აფრიკის ეროვნული კონგრესის“ (ANC) აკრძალვის გაუქმებას; ასევე [[1992]] წლის რეფერენდუმზე „არა“-ს მიცემის პროპაგანდას ეწეოდა. ბოტა გახდა დემოკრატიისკენ გადადგმული ნაბიჯების მკაცრი კრიტიკოსი და ინარჩუნებდა რწმენას აპარტეიდის აუცილებლობის შესახებ. 1990-იანი წლების ბოლოს იგი იურიდიული გამოწვევების წინაშე დადგა აპარტეიდის ეპოქის პოლიტიკაში მისი როლის გამო, განსაკუთრებით „ჭეშმარიტებისა და შერიგების კომისიის“ მოსმენებისას, სადაც მას მოუწოდეს პასუხი გაეცა თავის ქმედებებზე, თუმცა მან სრულ თანამშრომლობაზე უარი განაცხადა. ბოტას ჯანმრთელობა კვლავ უარესდებოდა და იგი [[2006]] წლის 31 ოქტომბერს, 90 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ==პირადი ცხოვრება== ===ადრეული ცხოვრება და განათლება=== პიტერ ვილემ ბოტა დაიბადა 1916 წლის 12 იანვარს, ორანჟის თავისუფალი შტატის პროვინციის (ამჟამინდელი თავისუფალი შტატის პროვინცია) პოლ რუქსის რაიონის პატარა ფერმაში. აფრიკანერი მშობლების ვაჟი, მამამისი, პიტერ ვილემ ბოტა უფროსი, კომანდოსის რიგებში ბრიტანელების წინააღმდეგ იბრძოდა ბურების მეორე ომში. დედამისი, ჰენდრინა კრისტინა ბოტა (დე ვეტი), ომის დროს ბრიტანეთის საკონცენტრაციო ბანაკში იყო ინტერნირებული.<ref>[https://www.theguardian.com/news/2006/nov/02/guardianobituaries.southafrica PW Botha] ''The Guardian''. 2 November 2006</ref> ბოტას აღზრდაზე დიდი გავლენა იქონია აფრიკანერულმა კულტურამ და კალვინისტურმა რელიგიურმა სწავლებებმა. მისი მშობლები ხაზს უსვამდნენ დისციპლინას, მძიმე შრომასა და აფრიკანერული საქმისადმი ერთგულებას. [[ბურები|ბურების]] მეორე ომის შემდგომ პერიოდში და მზარდი აფრიკანერული ნაციონალიზმის გარემოში გაზრდილმა, მან შეითვისა გაბატონებული რწმენა იმის შესახებ, რომ აფრიკანერებს სჭირდებოდათ სამხრეთ აფრიკაზე პოლიტიკური და ეკონომიკური კონტროლის დამყარება. ამ გარემომ ხელი შეუწყო მისი შემდგომი პოლიტიკური იდეოლოგიისა და აპარტეიდის პოლიტიკისადმი ერთგულების ჩამოყალიბებას. ბოტა თავდაპირველად პოლ რუქსის სკოლაში დადიოდა, ხოლო საშუალო განათლება ბეთლემ ვორტრეკერის უმაღლეს სკოლაში დაასრულა.<ref name=mg>[https://mg.co.za/article/2006-11-01-pw-botha-was-kragdadige-autocrat/ PW Botha was ‘kragdadige’ autocrat] ''The Mail & Guardian''. 1 November 2006</ref> [[1934]] წელს იგი ბლუმფონტეინის გრეის საუნივერსიტეტო კოლეჯში (ამჟამინდელი თავისუფალი შტატის უნივერსიტეტი) სამართლის შესასწავლად შევიდა, თუმცა ოცი წლის ასაკში სწავლა ნაადრევად მიატოვა პოლიტიკური კარიერის გასაგრძელებლად.<ref name=mg/> მან მუშაობა დაიწყო „ეროვნულ პარტიაში“, როგორც პოლიტიკურმა ორგანიზატორმა მეზობელ [[კაპის პროვინცია|კაპის პროვინციაში]]. ბოტა შეუერთდა Ossewabrandwag-ს, აფრიკანერ ნაციონალისტთა ჯგუფს, რომელიც სიმპათიით იყო განწყობილი გერმანიის ნაცისტური პარტიის მიმართ და [[1939]] წელს დაეხმარა მისი კეიპტაუნის ფილიალის დაარსებაში. [[სსრკ]]-ზე გერმანიის თავდასხმის შემდეგ, [[1941]] წლის აგვისტოში ბოტამ დაგმო Ossewabrandwag, შეიცვალა იდეოლოგიური კუთვნილება „ქრისტიანული ნაციონალიზმისკენ“ და მალევე გარიცხეს ორგანიზაციიდან.<ref>[https://www.nytimes.com/2006/11/01/world/africa/01botha.html P. W. Botha, Defender of Apartheid, Is Dead at 90], ''The New York Times'', 1 November 2006</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.sahistory.org.za/people/pieter-willem-botha|title=Pieter Willem Botha|last=sahoboss|date=17 February 2011|work=South African History Online|access-date=9 January 2018}}</ref> ===ოჯახი=== [[1943]] წელს ბოტამ ცოლად შეირთო ანა ელისაბედ როსოუ (ელიზე).<ref>[https://www.washingtonpost.com/archive/local/2006/11/01/pw-botha/f6ccd19b-225b-4212-9965-cf46611d68f7/ P.W. Botha; President of Apartheid-Era South Africa] ''The Washington Post''. 31 October 2006</ref> წყვილს ხუთი შვილი შეეძინა: ორი ვაჟი (პიტი და როსოუ) და სამი ქალიშვილი (ელსა, ამელია და როზანი).<ref>[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/p-w-botha-422534.html P. W. Botha] ''The Independent''. 2 November 2006</ref><ref>[https://www.news24.com/news24/pws-sons-might-quit-sa-20050123 PW's sons might quit SA ] ''News24''. 23 January 2005</ref> 1980-იან წლებში როზან ბოტა ქვეყანაში მცირე ცნობილ ფიგურად იქცა. იგი უშვებდა აფრიკაანსზე პოპ-სიმღერებს და ჩნდებოდა ისეთი ჟურნალების გარეკანებზე, როგორიცაა Sarie და Style, სადაც მას „ქვეყნის პირველ ქალიშვილს“ უწოდებდნენ.<ref>[https://www.frontlinemissionsa.org/in-memorium/rozanne-visage-has-finished-her-race Rozanne Visagie has Finished her Race] Frontline Mission SA. 3 October 2022</ref><ref name=west/> [[1998]] წელს, წინა წელს ელიზეს გარდაცვალების შემდეგ, მან ცოლად შეირთო ბარბარა რობერტსონი, მასზე 25 წლით უმცროსი იურიდიული მდივანი.<ref name=ind/> [[2022]] წელს მისი ორი ქალიშვილი გარდაიცვალა. ამელია პაშკე ავტოკატასტროფაში დაიღუპა ბეტის-ბეიდან დაბრუნებისას.<ref>[https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2022-01-21-pw-bothas-daughter-amelia-dies-in-car-accident/ PW Botha’s daughter Amelia dies in car accident] ''The Times''. 21 January 2022</ref> იმავე წელს როზანიც გარდაიცვალა კიბოთი.<ref name=west>[https://thewest.com.au/news/obituaries/rozanne-visagie-obituary-faith-helped-daughter-of-south-african-national-leader-pw-botha-through-obstacles-c-8786262 Rozanne Visagie obituary: Faith helped daughter of South African national leader P.W. Botha through obstacles] ''The West Australian''. 7 October 2022</ref> ==საპარლამენტო კარიერა== ბოტა პარლამენტში 1948 წელს აირჩიეს, როგორც „ეროვნული პარტიის“ დეპუტატი ჯორჯის საარჩევნო ოლქიდან. მისი პოლიტიკაში შესვლა დაემთხვა „ეროვნული პარტიის“ ხელისუფლებაში მოსვლას პრემიერ-მინისტრ დ.ფ. მალანის ხელმძღვანელობით, რომლის მთავრობამაც ოფიციალურად დაამკვიდრა აპარტეიდის პოლიტიკა. როგორც აფრიკანერული ნაციონალიზმის მტკიცე მხარდამჭერი, ბოტა პარტიის baasskap (თეთრკანიანთა ბატონობის მომხრე) ფრაქციას მიემხრო, რომელიც მკაცრი რასობრივი პოლიტიკისა და თეთრკანიანი უმცირესობის მმართველობის განმტკიცების მომხრე იყო. ბოტამ მოიპოვა მკაცრი და დაუნდობელი რიტორიკის მქონე ადამიანის რეპუტაცია; იგი ხშირად აფრთხილებდა კომუნიზმის, შავკანიანთა განმათავისუფლებელი მოძრაობებისა და აპარტეიდის წინააღმდეგ მიმართული საერთაშორისო ზეწოლის საფრთხეებზე. მისი გამოსვლები პარლამენტში გამოირჩეოდა აგრესიული ენით, რაც ხაზს უსვამდა თეთრკანიანთა მმართველობის დასაცავად ძლიერი ლიდერობის საჭიროებას. მან გამოავლინა ავტორიტარული მიდრეკილებები და მხარს უჭერდა სახელმწიფო ძალაუფლების გაზრდას ოპოზიციის ჩასახშობად და აპარტეიდის პოლიტიკის გასატარებლად. მისი უდიდესი ოპონენტები საპარლამენტო კარიერის განმავლობაში იყვნენ ჰელენ სუზმანი და ჰარი შვარცი, რომლებსაც იგი ხშირად სიტყვიერად ესხმოდა თავს პარლამენტში. [[1953]] და [[1958]] წლის არჩევნებში ადგილის შენარჩუნების შემდეგ, პრემიერ-მინისტრმა ჰენდრიკ ფერვორდმა იგი შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ დანიშნა. ამ თანამდებობაზე ის ეხმარებოდა ადმინისტრაციას „მოსახლეობის რეგისტრაციის აქტის“ აღსრულებაში, რომელმაც ყველა სამხრეთ აფრიკელი ოთხი რასობრივი ჯგუფიდან ერთ-ერთში გააერთიანა. [[1961]] წელს იგი დაინიშნა თემთა განვითარებისა და ფერადკანიანთა საქმეების მინისტრად,<ref>{{Cite news|url=http://www.sahistory.org.za/people/pieter-willem-botha|title=Pieter Willem Botha|date=3 September 2019|work=South African History Online|access-date=3 February 2021}}</ref><ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2006/11/01/world/africa/01botha.html | work=The New York Times | first=Joseph R. | last=Gregory | title=P. W. Botha, Defender of Apartheid, Is Dead at 90 | date=1 November 2006}}</ref> პოზიციაზე, რომელმაც მას პირდაპირი კონტროლი მიანიჭა ურბანულ სეგრეგაციასთან და იძულებით გასახლებებთან დაკავშირებულ პოლიტიკაზე. იგი პასუხისმგებელი იყო ფართომასშტაბიანი განსახლების პროგრამების განხორციელებაზე, რომლებმაც არათეთრკანიანი თემები იძულებით გადაასახლეს ურბანული ცენტრებიდან სპეციალურად გამოყოფილ ადგილებში „ჯგუფური ზონების აქტის“ საფუძველზე. [[1966]] წელს ბოტა დაინიშნა თავდაცვის მინისტრად — ამ თანამდებობას ის 15 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში იკავებდა. როგორც თავდაცვის მინისტრმა, მან სწრაფად გააფართოვა სახელმწიფოს სამხედრო შესაძლებლობები, რაც იყო პასუხი აპარტეიდისადმი მზარდ წინააღმდეგობაზე და მოსალოდნელ გარე საფრთხეებზე მეზობელი აფრიკული ქვეყნებისა და საერთაშორისო სანქციების მხრიდან. მან დაიწყო სამხრეთ აფრიკის ბირთვული იარაღის პროგრამა „სტრატეგიული შეკავების“ დოქტრინის მეშვეობით, რომლის მიზანი იყო სამხრეთ აფრიკაში საბჭოთა მხარდაჭერის მქონე ძალების ინტერვენციის აღკვეთა. მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა „ტოტალური შეტევის“ პოლიტიკის ჩამოყალიბებაში, რაც სამხრეთ აფრიკის რასობრივ პოლიტიკას წარმოაჩენდა, როგორც კომუნიზმისა და შავკანიანთა განმათავისუფლებელი მოძრაობების წინააღმდეგ მიმართული უფრო ფართო ცივი ომის ნაწილს. სამინისტროს სათავეში მისი 15-წლიანი ყოფნისას, სამხრეთ აფრიკის თავდაცვის ძალებმა (SADF) ზენიტს მიაღწიეს; ზოგჯერ ის ეროვნული ბიუჯეტის 20%-ს მოიხმარდა (1968 წლის 1,3%-თან შედარებით) და ჩართული იყო სამხრეთ აფრიკის სასაზღვრო ომში.<ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2006/11/01/world/africa/01botha.html?pagewanted=all | work=The New York Times | first=Joseph R. | last=Gregory | title=P. W. Botha, Defender of Apartheid, Is Dead at 90 | date=1 November 2006}}</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} 16mo0fhifkwhy2jqsrudhldo1qdmpgb 3 879652 5351884 2026-04-05T20:48:44Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351884 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 20:48, 5 აპრილი 2026 (UTC) qd2krehklauxhp8matoocd2ukkbsxao 0 879653 5351888 2026-04-05T21:18:06Z Kober 394 ახალი გვერდი: '''ისიდორე სილოვანის ძე თალაკვაძე''' (დ. [[1885]] — გ. [[2 ნოემბერი]], [[1937]], ადგილი სანდარმოხი, [[კარელიის რესპუბლიკა|კარელიის ასსრ]]) — ქართველი რევოლუციონერი, [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკი]]. 1903 წლი... 5351888 wikitext text/x-wiki '''ისიდორე სილოვანის ძე თალაკვაძე''' (დ. [[1885]] — გ. [[2 ნოემბერი]], [[1937]], ადგილი სანდარმოხი, [[კარელიის რესპუბლიკა|კარელიის ასსრ]]) — ქართველი რევოლუციონერი, [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკი]]. 1903 წლიდან მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში [[გურია|გურიაში]], ამზადებდა სოციალ-დემოკრატების აგიტატორ-პროპაგანდისტებს. 1906 წლიდან ბოლშევიკური პარტიული საქმიანობა [[თბილისი|თბილისში]] განაგრძო. რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული [[რუსეთის იმპერია|მეფის მთავრობის]] მიერ, ერთხანს გადასახლებული იყო [[დონის როსტოვი|როსტოვში]]. 1918 წელს ანტისახელმწიფოებრივი საქმიანობისთვის რამდენიმე თვით დაპატიმრებული იყო [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|დამოუკიდებელი საქართველოს]] მთავრობის მიერ. საქართველოში საბჭოთა რეჟიმის ძალადობრივი დამყარების შემდეგ (1921) პარტიულ სამუშაოზე იყო თბილისის კომიტეტში. 1932 წელს საბჭოთა მთავრობამ „კონტრრევოლუციური ტროცკისტური საქმიანობისთვის“ დააპატიმრა, მაგრამ ვადაზე ადრე გათავისუფლდა. 1936 წელს კვლავ დააპატიმრეს და გადაასახლეს [[სოლოვეცკის კუნძულები|სოლოვეცკის კუნძულებზე]]. 1937 წელს დახვრიტეს კარელიის ასსრ-ის ტერიტორიაზე, ადგილ სანდარმოხთან. რეაბილიტირებულია 1959 წელს. ==ლიტერატურა== * ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. II ე-ლ / იოსებ იმედაშვილი. თბ., 2021. — გვ.258. * Ленинградский мартиролог, 1937–1938 : Книга памяти жертв политических репрессий / [Редкол.: А. Я. Разумов (отв. ред.) и др.]. СПб, Т. 6 : 1937 год. 2007. ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00018134}} * [https://visz.nlr.ru/person/show/222005 Талаквадзе Исидор Силованович] — «Возвращённые имена» * [https://arch2.iofe.center/person/37666 Талаквадзе Исидор Силованович] — Электронный архив Фонда Иофе {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, ისიდორე}} 4oqy61m4k3anduilizd0fq5urwp06gy 5351890 5351888 2026-04-05T21:19:29Z Kober 394 + 5 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351890 wikitext text/x-wiki '''ისიდორე სილოვანის ძე თალაკვაძე''' (დ. [[1885]] — გ. [[2 ნოემბერი]], [[1937]], ადგილი სანდარმოხი, [[კარელიის რესპუბლიკა|კარელიის ასსრ]]) — ქართველი რევოლუციონერი, [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკი]]. 1903 წლიდან მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში [[გურია|გურიაში]], ამზადებდა სოციალ-დემოკრატების აგიტატორ-პროპაგანდისტებს. 1906 წლიდან ბოლშევიკური პარტიული საქმიანობა [[თბილისი|თბილისში]] განაგრძო. რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული [[რუსეთის იმპერია|მეფის მთავრობის]] მიერ, ერთხანს გადასახლებული იყო [[დონის როსტოვი|როსტოვში]]. 1918 წელს ანტისახელმწიფოებრივი საქმიანობისთვის რამდენიმე თვით დაპატიმრებული იყო [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|დამოუკიდებელი საქართველოს]] მთავრობის მიერ. საქართველოში საბჭოთა რეჟიმის ძალადობრივი დამყარების შემდეგ (1921) პარტიულ სამუშაოზე იყო თბილისის კომიტეტში. 1932 წელს საბჭოთა მთავრობამ „კონტრრევოლუციური ტროცკისტური საქმიანობისთვის“ დააპატიმრა, მაგრამ ვადაზე ადრე გათავისუფლდა. 1936 წელს კვლავ დააპატიმრეს და გადაასახლეს [[სოლოვეცკის კუნძულები|სოლოვეცკის კუნძულებზე]]. 1937 წელს დახვრიტეს კარელიის ასსრ-ის ტერიტორიაზე, ადგილ სანდარმოხთან. რეაბილიტირებულია 1959 წელს. ==ლიტერატურა== * ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. II ე-ლ / იოსებ იმედაშვილი. თბ., 2021. — გვ.258. * Ленинградский мартиролог, 1937–1938 : Книга памяти жертв политических репрессий / [Редкол.: А. Я. Разумов (отв. ред.) и др.]. СПб, Т. 6 : 1937 год. 2007. ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00018134}} * [https://visz.nlr.ru/person/show/222005 Талаквадзе Исидор Силованович] — «Возвращённые имена» * [https://arch2.iofe.center/person/37666 Талаквадзе Исидор Силованович] — Электронный архив Фонда Иофе {{DEFAULTSORT:თალაკვაძე, ისიდორე}} [[კატეგორია:დაბადებული 1885]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ნოემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1937]] [[კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში]] l2stkxvlllqhzxv9dmrk29hs5d7tzs7 1 879654 5351889 2026-04-05T21:18:26Z Kober 394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351889 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 879655 5351895 2026-04-05T21:49:19Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351895 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 21:49, 5 აპრილი 2026 (UTC) c2kwy27krdt4q23z0g0qcuy11mu6zn9 3 879656 5351897 2026-04-05T22:01:00Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351897 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 22:01, 5 აპრილი 2026 (UTC) 874ya9znk0czcqy4aszqql19qk179ui 3 879657 5351898 2026-04-05T22:05:59Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351898 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 22:05, 5 აპრილი 2026 (UTC) kuf78qgahwa74bfdpwqpofnmry82f0r 3 879658 5351899 2026-04-05T22:15:58Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351899 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 22:15, 5 აპრილი 2026 (UTC) cg9umo4qe0nyqfz3xm16z08q4gczzas 0 879659 5351911 2026-04-05T23:33:16Z Otogi 27089 გადამისამართება გვერდზე „[[ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი]]“ 5351911 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი]] dy69brh1c353h4fzbzbwd1qfd6npcrt 3 879660 5351913 2026-04-05T23:40:45Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351913 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 23:40, 5 აპრილი 2026 (UTC) gutqxhroma2onq5zp3f44w2wfox3b4i 3 879661 5351914 2026-04-05T23:45:39Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351914 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 23:45, 5 აპრილი 2026 (UTC) gqqdtli8ax77zrbuhzxe60dwbh6os55 3 879662 5351919 2026-04-06T01:47:45Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351919 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 01:47, 6 აპრილი 2026 (UTC) pk98h1oetai9r7xv4yu7x05vb3k4vg1 0 879663 5351935 2026-04-06T05:39:25Z შალვა მინდაძე 11 168465 ახალი გვერდი: [[ფაილი:Slav warrior from Solntsev book.jpg|thumb|[[1869]] წელს შესრულებული [[სვიატოსლავ I]]-ის გამოსახულება; იგი კიევის მთავარი იყო [[945]]-იდან [[972]] წლამდე]] {{კაზაკები}} '''ოსელედეცი''' ({{lang-uk|оселедець}}, {{IPA|uk|oseˈlɛdetsʲ|pron}}) ან '''ჩუბ... 5351935 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Slav warrior from Solntsev book.jpg|thumb|[[1869]] წელს შესრულებული [[სვიატოსლავ I]]-ის გამოსახულება; იგი კიევის მთავარი იყო [[945]]-იდან [[972]] წლამდე]] {{კაზაკები}} '''ოსელედეცი''' ({{lang-uk|оселедець}}, {{IPA|uk|oseˈlɛdetsʲ|pron}}) ან '''ჩუბი''' ({{lang|uk|чуб}} {{IPA|uk|tʃub|}}) — ტრადიციული [[უკრაინელები|უკრაინული]] ვარცხნილობა, რომელიც გამოირჩევა გრძელი თმის კონით, ამოსული თითქმის მთლიანად გადაპარსული თავის ზედა ან წინა ნაწილიდან (თანამედროვე [[მოჰოკი (ვარცხნილობა)|მოჰოკის]] მსგავსად). ყველაზე ხშირად იგი ასოცირდება [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელ]] [[კაზაკები|კაზაკებთან]]. ==ისტორია== ოსელედეცის შესაძლო უძველესი აღწერა უკავშირდება [[კიევის რუსეთი|კიევის რუსეთის]] მთავრის, [[სვიატოსლავ I]]-ის გარეგნობას. სვიატოსლავის შესახედაობა საკმაოდ დაწვრილებით აღწერა ლეო დიაკონმა, რომელიც თავადაც ესწრებოდა სვიატოსლავის შეხვედრას [[იოანე I ციმისკე]]სთან. დიაკონის მოგონებათა მიხედვით, სვიატოსლავს მელოტი თავი და თხელი წვერი ჰქონდა, ატარებდა ხშირ ულვაშს და გვერდითა კულულს, როგორც თავისი კეთილშობილური წარმომავლობის ნიშანს.<ref>For the alternative translations of the same passage of the Greek original that say that Sviatoslav may have not shaven but wispy beard and not one but two sidelocks on each side of his head, see e.g. Ian Heath "The Vikings (Elite 3)", Osprey Publishing 1985; {{ISBN|978-0-85045-565-6}}, p.60 or David Nicolle "Armies of Medieval Russia 750–1250 (Men-at-Arms 333)" Osprey Publishing 1999; {{ISBN|978-1-85532-848-8}}, p.44</ref> ოსელედეცთან ახლოს მდგომ ვარცხნილობას, ''[[ჩუპრინა]]''ს, ატარებდნენ ადრეული [[შუა საუკუნეები|შუა საუკუნეების]] [[პოლონეთი|პოლონეთში]] მცხოვრები [[ვენდები]], მოგვიანებით კი — [[შლიახტა|შლიახტა]] [[XII საუკუნე]]დან-[[XVIII საუკუნე]]მდე.{{cn|date=August 2023}} [[XVI საუკუნე|XVI]]–[[XVII საუკუნე|XVII საუკუნეებში]] უკრაინელი [[კაზაკები]] თავს იპარსავდნენ და შუაში გრძელ თმის ზოლს იტოვებდნენ, რომელსაც ხშირად ნაწნავად იწნავდნენ ან თმის კვანძად იკრავდნენ.{{cn|date=August 2023}} ოსელედეცმა ახალი სიცოცხლე შეიძინა [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში [[რომანტიზმი|რომანტიკოსებსა]] და [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტებს]] შორის. რომანტიკოსმა მხატვრებმა ლეო დიაკონის მიერ აღწერილი სვიატოსლავის გარეგნობა და მხედრული ცხოვრების წესი კაზაკებს დაუკავშირეს და იგი სწორედ ამ სახით გამოსახეს. დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ ოსელედეცი თანამედროვე უკრაინელებშიც კვლავ გავრცელდა. იგი თვალსაჩინოდ ჩანდა [[ევრომაიდანი|ევრომაიდნის]] [[2014]] წლის საპროტესტო გამოსვლების დროსაც.<ref>{{cite web |last1=Kozlowska |first1=Hanna |title='Cossack' at the Heart of Kiev Protests Refuses to Give In |url=https://foreignpolicy.com/2014/01/27/cossack-at-the-heart-of-kiev-protests-refuses-to-give-in/ |website=Foreign Policy |date=27 January 2014}}</ref> ამ ტიპის ვარცხნილობის [[უკრაინული ენა|უკრაინული]] სახელია ''ოსელედეცი'' ({{lang-uk|оселедець}}, სიტყვასიტყვით „[[ქაშაყი]]“) ან ''ჩუბი'' ({{lang-uk|чуб}}, მნიშვნელობით „ქოჩორი“). ამ სიტყვიდან წარმოშობილია რამდენიმე [[უკრაინელები|უკრაინული]] გვარიც. ''ოსელედეცი'' / ''ხოხოლი'' წარმოადგენს უკრაინელი კაზაკის [[სტერეოტიპი|სტერეოტიპული]] სახის ერთ-ერთ დამახასიათებელ ნიშანს. ეს ვარცხნილობა ნაჩვენებია არაერთ ფილმში, მათ შორის ''დაკარგული სიგელი'', რომელიც [[ნიკოლაი გოგოლი]]ს ნაწარმოებებს ეფუძნება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} jkpn18ylr2jvupk1e5vs5nlyjgyhmid 5351939 5351935 2026-04-06T06:15:45Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351939 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Slav warrior from Solntsev book.jpg|thumb|[[1869]] წელს შესრულებული [[სვიატოსლავ I]]-ის გამოსახულება; იგი კიევის მთავარი იყო [[945]]-იდან [[972]] წლამდე]] '''ოსელედეცი''' ({{lang-uk|оселедець}}, {{IPA|uk|oseˈlɛdetsʲ|pron}}) ან '''ჩუბი''' ({{lang|uk|чуб}} {{IPA|uk|tʃub|}}) — ტრადიციული [[უკრაინელები|უკრაინული]] ვარცხნილობა, რომელიც გამოირჩევა გრძელი თმის კონით, ამოსული თითქმის მთლიანად გადაპარსული თავის ზედა ან წინა ნაწილიდან (თანამედროვე [[მოჰოკი (ვარცხნილობა)|მოჰოკის]] მსგავსად). ყველაზე ხშირად იგი ასოცირდება [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელ]] [[კაზაკები|კაზაკებთან]]. ==ისტორია== ოსელედეცის შესაძლო უძველესი აღწერა უკავშირდება [[კიევის რუსეთი|კიევის რუსეთის]] მთავრის, [[სვიატოსლავ I]]-ის გარეგნობას. სვიატოსლავის შესახედაობა საკმაოდ დაწვრილებით აღწერა ლეო დიაკონმა, რომელიც თავადაც ესწრებოდა სვიატოსლავის შეხვედრას [[იოანე I ციმისკე]]სთან. დიაკონის მოგონებათა მიხედვით, სვიატოსლავს მელოტი თავი და თხელი წვერი ჰქონდა, ატარებდა ხშირ ულვაშს და გვერდითა კულულს, როგორც თავისი კეთილშობილური წარმომავლობის ნიშანს.<ref>For the alternative translations of the same passage of the Greek original that say that Sviatoslav may have not shaven but wispy beard and not one but two sidelocks on each side of his head, see e.g. Ian Heath "The Vikings (Elite 3)", Osprey Publishing 1985; {{ISBN|978-0-85045-565-6}}, p.60 or David Nicolle "Armies of Medieval Russia 750–1250 (Men-at-Arms 333)" Osprey Publishing 1999; {{ISBN|978-1-85532-848-8}}, p.44</ref> ოსელედეცთან ახლოს მდგომ ვარცხნილობას, ''[[ჩუპრინა]]''ს, ატარებდნენ ადრეული [[შუა საუკუნეები|შუა საუკუნეების]] [[პოლონეთი|პოლონეთში]] მცხოვრები [[ვენდები]], მოგვიანებით კი — [[შლიახტა|შლიახტა]] [[XII საუკუნე]]დან-[[XVIII საუკუნე]]მდე.{{cn|date=August 2023}} [[XVI საუკუნე|XVI]]–[[XVII საუკუნე|XVII საუკუნეებში]] უკრაინელი [[კაზაკები]] თავს იპარსავდნენ და შუაში გრძელ თმის ზოლს იტოვებდნენ, რომელსაც ხშირად ნაწნავად იწნავდნენ ან თმის კვანძად იკრავდნენ.{{cn|date=August 2023}} ოსელედეცმა ახალი სიცოცხლე შეიძინა [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში [[რომანტიზმი|რომანტიკოსებსა]] და [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტებს]] შორის. რომანტიკოსმა მხატვრებმა ლეო დიაკონის მიერ აღწერილი სვიატოსლავის გარეგნობა და მხედრული ცხოვრების წესი კაზაკებს დაუკავშირეს და იგი სწორედ ამ სახით გამოსახეს. დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ ოსელედეცი თანამედროვე უკრაინელებშიც კვლავ გავრცელდა. იგი თვალსაჩინოდ ჩანდა [[ევრომაიდანი|ევრომაიდნის]] [[2014]] წლის საპროტესტო გამოსვლების დროსაც.<ref>{{cite web |last1=Kozlowska |first1=Hanna |title='Cossack' at the Heart of Kiev Protests Refuses to Give In |url=https://foreignpolicy.com/2014/01/27/cossack-at-the-heart-of-kiev-protests-refuses-to-give-in/ |website=Foreign Policy |date=27 January 2014}}</ref> ამ ტიპის ვარცხნილობის [[უკრაინული ენა|უკრაინული]] სახელია ''ოსელედეცი'' ({{lang-uk|оселедець}}, სიტყვასიტყვით „[[ქაშაყი]]“) ან ''ჩუბი'' ({{lang-uk|чуб}}, მნიშვნელობით „ქოჩორი“). ამ სიტყვიდან წარმოშობილია რამდენიმე [[უკრაინელები|უკრაინული]] გვარიც. ''ოსელედეცი'' / ''ხოხოლი'' წარმოადგენს უკრაინელი კაზაკის [[სტერეოტიპი|სტერეოტიპული]] სახის ერთ-ერთ დამახასიათებელ ნიშანს. ეს ვარცხნილობა ნაჩვენებია არაერთ ფილმში, მათ შორის ''დაკარგული სიგელი'', რომელიც [[ნიკოლაი გოგოლი]]ს ნაწარმოებებს ეფუძნება. ==„ხოხოლი“== ისტორიულად, უკრაინელები ტერმინ ''ხოხოლს'' ერთმანეთთანაც იყენებდნენ, როგორც ეთნიკური თვითიდენტიფიკაციის ფორმას, რათა ხილულად განესხვავებინათ საკუთარი თავი რუსებისგან.<ref name="Plokhy2008">{{cite book |last=Plokhy |first=Serhii |url=https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok |title=Ukraine and Russia: Representations of the Past |publisher=University of Toronto Press |year=2008 |isbn=978-0-8020-9327-1 |pages=[https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok/page/139 139]–141 |quote=Ethnic identity became the basis for differentiating between 'one's own' from 'foreigners.' Alekseev's use of the terms 'Russians' and 'Ukrainians' - terms of modern national identity - was rooted in concepts characteristic of the revolutionary and postrevolutionary era. His own records, as well as those of other contemporary authors, attest that the names most often used by peasants of the prerevolutionary era with reference to ethnic Ukrainians and Russians were '''''khokhly''''' (referring to Cossack topknots, [[i.a.]] ''ethnic slur'') and '''''[[katsap]]y''''' (a derogatory term). These terms, which hardly excluded negative connotations, were used to denote the two ethnic groups ''faute de mieux'': as Rubel's own 'History' attests, Ukrainians used ''khokhol'', inter alia, as a self-definition. |author-link=Serhii Plokhii |access-date=1 February 2017 |url-access=registration}}</ref> [[რუსული ენა|რუსულად]] ოსელედეცის ვარცხნილობის სახელწოდება — '''„ხოხოლი“''' ({{lang|ru|хохол}}, {{IPA|ru|xɐˈxol|pron:}}) — ხშირად გამოიყენება, როგორც [[ეთნოსი|ეთნიკური]] შეურაცხმყოფელი ტერმინი უკრაინელი მამაკაცის მიმართ (ქალური ფორმა: {{lang-ru|хохлу́шка|khokhlushka}}).<ref>{{cite book |last= Laitin |first=David D. |date=1998 |title= Identity in Formation: The Russian-speaking Populations in the Near Abroad |url= https://archive.org/details/identityinformat00lait |url-access=registration |publisher=Cornell University Press |page=[https://archive.org/details/identityinformat00lait/page/175 175] |isbn=9780801484957 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Євген Наконечний. Украдене ім'я. - [22] Хахол. |url=http://exlibris.org.ua/nakonechny/r22.html |access-date=2022-03-30 |website= exlibris.org.ua}}</ref><ref>{{Cite web |title= Стр. 796 |url= http://vasmer.narod.ru/p796.htm |access-date=2022-03-30 |website= vasmer.narod.ru}}</ref> ეს სახელწოდება ისტორიულად უკავშირდება [[უკრაინელი]] [[კაზაკები]]სთვის დამახასიათებელ ვარცხნილობას. ტერმინი უმეტესად დამამცირებელი ან ირონიულ-შეურაცხმყოფელი კონოტაციით გამოიყენება.<ref>{{Cite web |title=Інститут мовознавства ім. О.О.Потебні {{!}} Словник української мови |url=http://www.inmo.org.ua/sum.html?wrd=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB |access-date=2022-03-30 |website=www.inmo.org.ua}}</ref><ref name="Thompson1991">{{cite book|last=Thompson|first=Ewa M.|author-link=Ewa Thompson|title=The Search for Self-Definition in Russian Literature|url=https://books.google.com/books?id=LexBAAAAQBAJ&pg=PA22|access-date=10 October 2016|year=1991|publisher=John Benjamins Publishing Company|isbn=978-90-272-7759-6|page=22}}</ref> სიტყვა მომდინარეობს [[პროტოსლავური|პროტოსლავური]] ფორმიდან ''xoxolъ'' < ''*koxolъ'', რაც სიტყვასიტყვით ნიშნავს „ქოჩორს“, „კულულს“ ან „ქოჩრიან კონას“.<ref>{{Cite book|url=http://litopys.org.ua/djvu/etymolog_slovnyk.htm|title=Etymolohichnyĭ slovnyk ukraïnsʼkoï movy|last=Mel’nychuk|first=O. S.|publisher=Naukova Dumka|year=1982–2012|isbn=978-966-00-0197-8|volume=6|location=Kiev|pages=205–6|trans-title=Etymological dictionary of the Ukrainian language}}</ref> შესაბამისად, ''ხოხლიანდია'' (რუს. {{Lang|ru|Хохляндия, Хохландия}}) და ''ხოხლოსტანი'' (რუს. {{Lang|ru|Хохлостан}}) უკრაინის მიმართ გამოყენებული დამამცირებელი და ირონიული სახელწოდებებია.<ref>{{Cite book |last=Bierich |first=Alexander |url=https://books.google.com/books?id=4ZeumLo63hMC&dq=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F&pg=PA198 |title=Varietaeten Im Slavischen- Су стандартные варианты славянских языков: Ausgewaehlte Beitraege - Избранные статьи |date=2009 |publisher=Peter Lang |isbn=978-3-631-57010-4 |language=ru}}</ref> == გალერეა == <gallery> File:Ilja Jefimowitsch Repin - Zaporozhian Cossacks (image detail) 2.jpg|ფრაგმენტი სურათიდან ''ზაპოროჟიელი კაზაკების პასუხი'' ([[1880]]–[[1891]]); ავტორი — [[ილია რეპინი]] File:Берінчик Денис Юрійович 3 (Кременчук, 4.10.2012).jpg|მოკრივე [[დენის ბერინჩიკი]], [[2012]] </gallery> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} m549na4grqcp4ho4mh4o9cipv6gd4mn 5351940 5351939 2026-04-06T06:18:31Z შალვა მინდაძე 11 168465 /* გალერეა */ 5351940 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Slav warrior from Solntsev book.jpg|thumb|[[1869]] წელს შესრულებული [[სვიატოსლავ I]]-ის გამოსახულება; იგი კიევის მთავარი იყო [[945]]-იდან [[972]] წლამდე]] '''ოსელედეცი''' ({{lang-uk|оселедець}}, {{IPA|uk|oseˈlɛdetsʲ|pron}}) ან '''ჩუბი''' ({{lang|uk|чуб}} {{IPA|uk|tʃub|}}) — ტრადიციული [[უკრაინელები|უკრაინული]] ვარცხნილობა, რომელიც გამოირჩევა გრძელი თმის კონით, ამოსული თითქმის მთლიანად გადაპარსული თავის ზედა ან წინა ნაწილიდან (თანამედროვე [[მოჰოკი (ვარცხნილობა)|მოჰოკის]] მსგავსად). ყველაზე ხშირად იგი ასოცირდება [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელ]] [[კაზაკები|კაზაკებთან]]. ==ისტორია== ოსელედეცის შესაძლო უძველესი აღწერა უკავშირდება [[კიევის რუსეთი|კიევის რუსეთის]] მთავრის, [[სვიატოსლავ I]]-ის გარეგნობას. სვიატოსლავის შესახედაობა საკმაოდ დაწვრილებით აღწერა ლეო დიაკონმა, რომელიც თავადაც ესწრებოდა სვიატოსლავის შეხვედრას [[იოანე I ციმისკე]]სთან. დიაკონის მოგონებათა მიხედვით, სვიატოსლავს მელოტი თავი და თხელი წვერი ჰქონდა, ატარებდა ხშირ ულვაშს და გვერდითა კულულს, როგორც თავისი კეთილშობილური წარმომავლობის ნიშანს.<ref>For the alternative translations of the same passage of the Greek original that say that Sviatoslav may have not shaven but wispy beard and not one but two sidelocks on each side of his head, see e.g. Ian Heath "The Vikings (Elite 3)", Osprey Publishing 1985; {{ISBN|978-0-85045-565-6}}, p.60 or David Nicolle "Armies of Medieval Russia 750–1250 (Men-at-Arms 333)" Osprey Publishing 1999; {{ISBN|978-1-85532-848-8}}, p.44</ref> ოსელედეცთან ახლოს მდგომ ვარცხნილობას, ''[[ჩუპრინა]]''ს, ატარებდნენ ადრეული [[შუა საუკუნეები|შუა საუკუნეების]] [[პოლონეთი|პოლონეთში]] მცხოვრები [[ვენდები]], მოგვიანებით კი — [[შლიახტა|შლიახტა]] [[XII საუკუნე]]დან-[[XVIII საუკუნე]]მდე.{{cn|date=August 2023}} [[XVI საუკუნე|XVI]]–[[XVII საუკუნე|XVII საუკუნეებში]] უკრაინელი [[კაზაკები]] თავს იპარსავდნენ და შუაში გრძელ თმის ზოლს იტოვებდნენ, რომელსაც ხშირად ნაწნავად იწნავდნენ ან თმის კვანძად იკრავდნენ.{{cn|date=August 2023}} ოსელედეცმა ახალი სიცოცხლე შეიძინა [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში [[რომანტიზმი|რომანტიკოსებსა]] და [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტებს]] შორის. რომანტიკოსმა მხატვრებმა ლეო დიაკონის მიერ აღწერილი სვიატოსლავის გარეგნობა და მხედრული ცხოვრების წესი კაზაკებს დაუკავშირეს და იგი სწორედ ამ სახით გამოსახეს. დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ ოსელედეცი თანამედროვე უკრაინელებშიც კვლავ გავრცელდა. იგი თვალსაჩინოდ ჩანდა [[ევრომაიდანი|ევრომაიდნის]] [[2014]] წლის საპროტესტო გამოსვლების დროსაც.<ref>{{cite web |last1=Kozlowska |first1=Hanna |title='Cossack' at the Heart of Kiev Protests Refuses to Give In |url=https://foreignpolicy.com/2014/01/27/cossack-at-the-heart-of-kiev-protests-refuses-to-give-in/ |website=Foreign Policy |date=27 January 2014}}</ref> ამ ტიპის ვარცხნილობის [[უკრაინული ენა|უკრაინული]] სახელია ''ოსელედეცი'' ({{lang-uk|оселедець}}, სიტყვასიტყვით „[[ქაშაყი]]“) ან ''ჩუბი'' ({{lang-uk|чуб}}, მნიშვნელობით „ქოჩორი“). ამ სიტყვიდან წარმოშობილია რამდენიმე [[უკრაინელები|უკრაინული]] გვარიც. ''ოსელედეცი'' / ''ხოხოლი'' წარმოადგენს უკრაინელი კაზაკის [[სტერეოტიპი|სტერეოტიპული]] სახის ერთ-ერთ დამახასიათებელ ნიშანს. ეს ვარცხნილობა ნაჩვენებია არაერთ ფილმში, მათ შორის ''დაკარგული სიგელი'', რომელიც [[ნიკოლაი გოგოლი]]ს ნაწარმოებებს ეფუძნება. ==„ხოხოლი“== ისტორიულად, უკრაინელები ტერმინ ''ხოხოლს'' ერთმანეთთანაც იყენებდნენ, როგორც ეთნიკური თვითიდენტიფიკაციის ფორმას, რათა ხილულად განესხვავებინათ საკუთარი თავი რუსებისგან.<ref name="Plokhy2008">{{cite book |last=Plokhy |first=Serhii |url=https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok |title=Ukraine and Russia: Representations of the Past |publisher=University of Toronto Press |year=2008 |isbn=978-0-8020-9327-1 |pages=[https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok/page/139 139]–141 |quote=Ethnic identity became the basis for differentiating between 'one's own' from 'foreigners.' Alekseev's use of the terms 'Russians' and 'Ukrainians' - terms of modern national identity - was rooted in concepts characteristic of the revolutionary and postrevolutionary era. His own records, as well as those of other contemporary authors, attest that the names most often used by peasants of the prerevolutionary era with reference to ethnic Ukrainians and Russians were '''''khokhly''''' (referring to Cossack topknots, [[i.a.]] ''ethnic slur'') and '''''[[katsap]]y''''' (a derogatory term). These terms, which hardly excluded negative connotations, were used to denote the two ethnic groups ''faute de mieux'': as Rubel's own 'History' attests, Ukrainians used ''khokhol'', inter alia, as a self-definition. |author-link=Serhii Plokhii |access-date=1 February 2017 |url-access=registration}}</ref> [[რუსული ენა|რუსულად]] ოსელედეცის ვარცხნილობის სახელწოდება — '''„ხოხოლი“''' ({{lang|ru|хохол}}, {{IPA|ru|xɐˈxol|pron:}}) — ხშირად გამოიყენება, როგორც [[ეთნოსი|ეთნიკური]] შეურაცხმყოფელი ტერმინი უკრაინელი მამაკაცის მიმართ (ქალური ფორმა: {{lang-ru|хохлу́шка|khokhlushka}}).<ref>{{cite book |last= Laitin |first=David D. |date=1998 |title= Identity in Formation: The Russian-speaking Populations in the Near Abroad |url= https://archive.org/details/identityinformat00lait |url-access=registration |publisher=Cornell University Press |page=[https://archive.org/details/identityinformat00lait/page/175 175] |isbn=9780801484957 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Євген Наконечний. Украдене ім'я. - [22] Хахол. |url=http://exlibris.org.ua/nakonechny/r22.html |access-date=2022-03-30 |website= exlibris.org.ua}}</ref><ref>{{Cite web |title= Стр. 796 |url= http://vasmer.narod.ru/p796.htm |access-date=2022-03-30 |website= vasmer.narod.ru}}</ref> ეს სახელწოდება ისტორიულად უკავშირდება [[უკრაინელი]] [[კაზაკები]]სთვის დამახასიათებელ ვარცხნილობას. ტერმინი უმეტესად დამამცირებელი ან ირონიულ-შეურაცხმყოფელი კონოტაციით გამოიყენება.<ref>{{Cite web |title=Інститут мовознавства ім. О.О.Потебні {{!}} Словник української мови |url=http://www.inmo.org.ua/sum.html?wrd=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB |access-date=2022-03-30 |website=www.inmo.org.ua}}</ref><ref name="Thompson1991">{{cite book|last=Thompson|first=Ewa M.|author-link=Ewa Thompson|title=The Search for Self-Definition in Russian Literature|url=https://books.google.com/books?id=LexBAAAAQBAJ&pg=PA22|access-date=10 October 2016|year=1991|publisher=John Benjamins Publishing Company|isbn=978-90-272-7759-6|page=22}}</ref> სიტყვა მომდინარეობს [[პროტოსლავური|პროტოსლავური]] ფორმიდან ''xoxolъ'' < ''*koxolъ'', რაც სიტყვასიტყვით ნიშნავს „ქოჩორს“, „კულულს“ ან „ქოჩრიან კონას“.<ref>{{Cite book|url=http://litopys.org.ua/djvu/etymolog_slovnyk.htm|title=Etymolohichnyĭ slovnyk ukraïnsʼkoï movy|last=Mel’nychuk|first=O. S.|publisher=Naukova Dumka|year=1982–2012|isbn=978-966-00-0197-8|volume=6|location=Kiev|pages=205–6|trans-title=Etymological dictionary of the Ukrainian language}}</ref> შესაბამისად, ''ხოხლიანდია'' (რუს. {{Lang|ru|Хохляндия, Хохландия}}) და ''ხოხლოსტანი'' (რუს. {{Lang|ru|Хохлостан}}) უკრაინის მიმართ გამოყენებული დამამცირებელი და ირონიული სახელწოდებებია.<ref>{{Cite book |last=Bierich |first=Alexander |url=https://books.google.com/books?id=4ZeumLo63hMC&dq=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F&pg=PA198 |title=Varietaeten Im Slavischen- Су стандартные варианты славянских языков: Ausgewaehlte Beitraege - Избранные статьи |date=2009 |publisher=Peter Lang |isbn=978-3-631-57010-4 |language=ru}}</ref> == გალერეა == <gallery> File:Ilja Jefimowitsch Repin - Zaporozhian Cossacks (image detail) 2.jpg|ფრაგმენტი სურათიდან ''ზაპოროჟიელი კაზაკების პასუხი'' ([[1880]]–[[1891]]); ავტორი — [[ილია რეპინი]] File:Берінчик Денис Юрійович 3 (Кременчук, 4.10.2012).jpg|მოკრივე [[დენის ბერინჩიკი]], [[2012]] </gallery> ==იხილეთ აგრეთვე== '''ვარცხნილობები''' * [[ვარცხნილობების სია]] (ილუსტრაციებით) * [[ჩუპრინა]] * [[ჩონმაგე]] * [[სიქჰა]] '''დამამცირებელი სახელწოდებები''' * [[ანტიუკრაინული განწყობები]] * [[მოსკალი]] * [[უკროპი]] * [[ვატნიკი (სლენგი)]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 1nky2qvjdzi2l1o4dfpqwfdtdtcg0sr 5351941 5351940 2026-04-06T06:19:12Z შალვა მინდაძე 11 168465 /* იხილეთ აგრეთვე */ 5351941 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Slav warrior from Solntsev book.jpg|thumb|[[1869]] წელს შესრულებული [[სვიატოსლავ I]]-ის გამოსახულება; იგი კიევის მთავარი იყო [[945]]-იდან [[972]] წლამდე]] '''ოსელედეცი''' ({{lang-uk|оселедець}}, {{IPA|uk|oseˈlɛdetsʲ|pron}}) ან '''ჩუბი''' ({{lang|uk|чуб}} {{IPA|uk|tʃub|}}) — ტრადიციული [[უკრაინელები|უკრაინული]] ვარცხნილობა, რომელიც გამოირჩევა გრძელი თმის კონით, ამოსული თითქმის მთლიანად გადაპარსული თავის ზედა ან წინა ნაწილიდან (თანამედროვე [[მოჰოკი (ვარცხნილობა)|მოჰოკის]] მსგავსად). ყველაზე ხშირად იგი ასოცირდება [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელ]] [[კაზაკები|კაზაკებთან]]. ==ისტორია== ოსელედეცის შესაძლო უძველესი აღწერა უკავშირდება [[კიევის რუსეთი|კიევის რუსეთის]] მთავრის, [[სვიატოსლავ I]]-ის გარეგნობას. სვიატოსლავის შესახედაობა საკმაოდ დაწვრილებით აღწერა ლეო დიაკონმა, რომელიც თავადაც ესწრებოდა სვიატოსლავის შეხვედრას [[იოანე I ციმისკე]]სთან. დიაკონის მოგონებათა მიხედვით, სვიატოსლავს მელოტი თავი და თხელი წვერი ჰქონდა, ატარებდა ხშირ ულვაშს და გვერდითა კულულს, როგორც თავისი კეთილშობილური წარმომავლობის ნიშანს.<ref>For the alternative translations of the same passage of the Greek original that say that Sviatoslav may have not shaven but wispy beard and not one but two sidelocks on each side of his head, see e.g. Ian Heath "The Vikings (Elite 3)", Osprey Publishing 1985; {{ISBN|978-0-85045-565-6}}, p.60 or David Nicolle "Armies of Medieval Russia 750–1250 (Men-at-Arms 333)" Osprey Publishing 1999; {{ISBN|978-1-85532-848-8}}, p.44</ref> ოსელედეცთან ახლოს მდგომ ვარცხნილობას, ''[[ჩუპრინა]]''ს, ატარებდნენ ადრეული [[შუა საუკუნეები|შუა საუკუნეების]] [[პოლონეთი|პოლონეთში]] მცხოვრები [[ვენდები]], მოგვიანებით კი — [[შლიახტა|შლიახტა]] [[XII საუკუნე]]დან-[[XVIII საუკუნე]]მდე.{{cn|date=August 2023}} [[XVI საუკუნე|XVI]]–[[XVII საუკუნე|XVII საუკუნეებში]] უკრაინელი [[კაზაკები]] თავს იპარსავდნენ და შუაში გრძელ თმის ზოლს იტოვებდნენ, რომელსაც ხშირად ნაწნავად იწნავდნენ ან თმის კვანძად იკრავდნენ.{{cn|date=August 2023}} ოსელედეცმა ახალი სიცოცხლე შეიძინა [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში [[რომანტიზმი|რომანტიკოსებსა]] და [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტებს]] შორის. რომანტიკოსმა მხატვრებმა ლეო დიაკონის მიერ აღწერილი სვიატოსლავის გარეგნობა და მხედრული ცხოვრების წესი კაზაკებს დაუკავშირეს და იგი სწორედ ამ სახით გამოსახეს. დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ ოსელედეცი თანამედროვე უკრაინელებშიც კვლავ გავრცელდა. იგი თვალსაჩინოდ ჩანდა [[ევრომაიდანი|ევრომაიდნის]] [[2014]] წლის საპროტესტო გამოსვლების დროსაც.<ref>{{cite web |last1=Kozlowska |first1=Hanna |title='Cossack' at the Heart of Kiev Protests Refuses to Give In |url=https://foreignpolicy.com/2014/01/27/cossack-at-the-heart-of-kiev-protests-refuses-to-give-in/ |website=Foreign Policy |date=27 January 2014}}</ref> ამ ტიპის ვარცხნილობის [[უკრაინული ენა|უკრაინული]] სახელია ''ოსელედეცი'' ({{lang-uk|оселедець}}, სიტყვასიტყვით „[[ქაშაყი]]“) ან ''ჩუბი'' ({{lang-uk|чуб}}, მნიშვნელობით „ქოჩორი“). ამ სიტყვიდან წარმოშობილია რამდენიმე [[უკრაინელები|უკრაინული]] გვარიც. ''ოსელედეცი'' / ''ხოხოლი'' წარმოადგენს უკრაინელი კაზაკის [[სტერეოტიპი|სტერეოტიპული]] სახის ერთ-ერთ დამახასიათებელ ნიშანს. ეს ვარცხნილობა ნაჩვენებია არაერთ ფილმში, მათ შორის ''დაკარგული სიგელი'', რომელიც [[ნიკოლაი გოგოლი]]ს ნაწარმოებებს ეფუძნება. ==„ხოხოლი“== ისტორიულად, უკრაინელები ტერმინ ''ხოხოლს'' ერთმანეთთანაც იყენებდნენ, როგორც ეთნიკური თვითიდენტიფიკაციის ფორმას, რათა ხილულად განესხვავებინათ საკუთარი თავი რუსებისგან.<ref name="Plokhy2008">{{cite book |last=Plokhy |first=Serhii |url=https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok |title=Ukraine and Russia: Representations of the Past |publisher=University of Toronto Press |year=2008 |isbn=978-0-8020-9327-1 |pages=[https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok/page/139 139]–141 |quote=Ethnic identity became the basis for differentiating between 'one's own' from 'foreigners.' Alekseev's use of the terms 'Russians' and 'Ukrainians' - terms of modern national identity - was rooted in concepts characteristic of the revolutionary and postrevolutionary era. His own records, as well as those of other contemporary authors, attest that the names most often used by peasants of the prerevolutionary era with reference to ethnic Ukrainians and Russians were '''''khokhly''''' (referring to Cossack topknots, [[i.a.]] ''ethnic slur'') and '''''[[katsap]]y''''' (a derogatory term). These terms, which hardly excluded negative connotations, were used to denote the two ethnic groups ''faute de mieux'': as Rubel's own 'History' attests, Ukrainians used ''khokhol'', inter alia, as a self-definition. |author-link=Serhii Plokhii |access-date=1 February 2017 |url-access=registration}}</ref> [[რუსული ენა|რუსულად]] ოსელედეცის ვარცხნილობის სახელწოდება — '''„ხოხოლი“''' ({{lang|ru|хохол}}, {{IPA|ru|xɐˈxol|pron:}}) — ხშირად გამოიყენება, როგორც [[ეთნოსი|ეთნიკური]] შეურაცხმყოფელი ტერმინი უკრაინელი მამაკაცის მიმართ (ქალური ფორმა: {{lang-ru|хохлу́шка|khokhlushka}}).<ref>{{cite book |last= Laitin |first=David D. |date=1998 |title= Identity in Formation: The Russian-speaking Populations in the Near Abroad |url= https://archive.org/details/identityinformat00lait |url-access=registration |publisher=Cornell University Press |page=[https://archive.org/details/identityinformat00lait/page/175 175] |isbn=9780801484957 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Євген Наконечний. Украдене ім'я. - [22] Хахол. |url=http://exlibris.org.ua/nakonechny/r22.html |access-date=2022-03-30 |website= exlibris.org.ua}}</ref><ref>{{Cite web |title= Стр. 796 |url= http://vasmer.narod.ru/p796.htm |access-date=2022-03-30 |website= vasmer.narod.ru}}</ref> ეს სახელწოდება ისტორიულად უკავშირდება [[უკრაინელი]] [[კაზაკები]]სთვის დამახასიათებელ ვარცხნილობას. ტერმინი უმეტესად დამამცირებელი ან ირონიულ-შეურაცხმყოფელი კონოტაციით გამოიყენება.<ref>{{Cite web |title=Інститут мовознавства ім. О.О.Потебні {{!}} Словник української мови |url=http://www.inmo.org.ua/sum.html?wrd=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB |access-date=2022-03-30 |website=www.inmo.org.ua}}</ref><ref name="Thompson1991">{{cite book|last=Thompson|first=Ewa M.|author-link=Ewa Thompson|title=The Search for Self-Definition in Russian Literature|url=https://books.google.com/books?id=LexBAAAAQBAJ&pg=PA22|access-date=10 October 2016|year=1991|publisher=John Benjamins Publishing Company|isbn=978-90-272-7759-6|page=22}}</ref> სიტყვა მომდინარეობს [[პროტოსლავური|პროტოსლავური]] ფორმიდან ''xoxolъ'' < ''*koxolъ'', რაც სიტყვასიტყვით ნიშნავს „ქოჩორს“, „კულულს“ ან „ქოჩრიან კონას“.<ref>{{Cite book|url=http://litopys.org.ua/djvu/etymolog_slovnyk.htm|title=Etymolohichnyĭ slovnyk ukraïnsʼkoï movy|last=Mel’nychuk|first=O. S.|publisher=Naukova Dumka|year=1982–2012|isbn=978-966-00-0197-8|volume=6|location=Kiev|pages=205–6|trans-title=Etymological dictionary of the Ukrainian language}}</ref> შესაბამისად, ''ხოხლიანდია'' (რუს. {{Lang|ru|Хохляндия, Хохландия}}) და ''ხოხლოსტანი'' (რუს. {{Lang|ru|Хохлостан}}) უკრაინის მიმართ გამოყენებული დამამცირებელი და ირონიული სახელწოდებებია.<ref>{{Cite book |last=Bierich |first=Alexander |url=https://books.google.com/books?id=4ZeumLo63hMC&dq=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F&pg=PA198 |title=Varietaeten Im Slavischen- Су стандартные варианты славянских языков: Ausgewaehlte Beitraege - Избранные статьи |date=2009 |publisher=Peter Lang |isbn=978-3-631-57010-4 |language=ru}}</ref> == გალერეა == <gallery> File:Ilja Jefimowitsch Repin - Zaporozhian Cossacks (image detail) 2.jpg|ფრაგმენტი სურათიდან ''ზაპოროჟიელი კაზაკების პასუხი'' ([[1880]]–[[1891]]); ავტორი — [[ილია რეპინი]] File:Берінчик Денис Юрійович 3 (Кременчук, 4.10.2012).jpg|მოკრივე [[დენის ბერინჩიკი]], [[2012]] </gallery> ==იხილეთ აგრეთვე== '''ვარცხნილობები''' * [[ვარცხნილობების სია]] (ილუსტრაციებით) * [[ჩუპრინა]] * [[ჩონმაგე]] * [[სიქჰა]] '''დამამცირებელი სახელწოდებები''' * [[ანტიუკრაინული განწყობები]] * [[მოსკალი]] * [[უკროპი]] * [[ვატნიკი (სლენგი)]] == ლიტერატურა == * [http://www.inmo.org.ua/sum.html?wrd=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB Хохол] // [[:uk:Словник української мови в 11 томах|Словник української мови]] : в 11 т. — К. : [[:uk:Наукова думка|Наукова думка]], 1970–1980. * (рос.)[https://web.archive.org/web/20020705025808/http://www.smi.ru/02/06/28/548258.html Андрей Моченов, Сергей Никулин. ''«Хохлы», «пиндосы», «чухонцы» и прочие «бусурмане» в Рунете и российской прессе''. 28 июня 2006. MCK] *(рос.)[https://web.archive.org/web/20070310214200/http://newsleno.com.ua/id/329584/ Заява національно-культурної автономії українців Новосибірську] * [http://exlibris.org.ua/nakonechny/r22.html Хахол] // Украдене ім'я: Чому русини стали українцями / [[:uk:Наконечний Євген Петрович|Є. П. Наконечний]]; Передмова [[:uk:Дашкевич Ярослав Романович|Я. Дашкевича]]. — 3-є, доп. і випр. вид. — Львів, 2001. — 400 с. — {{ISBN|966-02-1895-8}} * (рос.)[http://vasmer.narod.ru/p796.htm Етимологічний словник Фасмера стор.796] * [[:uk:Ставицька Леся Олексіївна|Ставицька Леся]]. [https://books.google.com/books?id=4ZeumLo63hMC&dq=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F&pg=PA198 Українська лексика в російському та польському жаргонно-сленговому вокабулярі] / Александр Бирих (нім. ''Alexander Bierich'') // Субстандартные варианты славянских языков. — Київ : Peter Lang. Internationaler Verlag der Wissenschaften, 2008. — № 17 (Серпень). — С. 198. — ISSN 0930-7281. — {{ISBN|978-3-631-57010-4}} * [https://goroh.pp.ua/%D0%95%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F/%D1%85%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB Хохо́л] // [[:uk:Етимологічний словник української мови|Етимологічний словник української мови]] : у 7 т. : т. 6 / редкол.: [[:uk:Мельничук Олександр Савич|О. С. Мельничук]] (гол. ред.) та ін. — К. : Наукова думка, 2012. — Т. 6 : У — Я. — С. 205–206. — {{ISBN|978-966-00-0197-8}} * [https://archive.org/stream/UkrMalaEn/kn_16_%D0%A3%D1%88-%D0%AF#page/n45/mode/2up Хохол] // [[:uk:Українська мала енциклопедія|Українська мала енциклопедія]] : 16 кн. : у 8 т. / проф. [[:uk:Онацький Євген Дометійович|Є. Онацький]]. — Накладом Адміністратури УАПЦ в Аргентині. — Буенос-Айрес, 1967. — Т. 8, кн. XVI : Літери Уш — Я. — С. 2017. — 1000 екз. * [https://inslav.ru/images/stories/pdf/1992_Studia_polonica.pdf Б. Н. Флоря. О значении термина «Хохол» и производных от него в русских источниках первой половины XVII в. (эпизод из истории русско-польско-украинских контактов) // STUDIA POLONICA. К 60-летию Виктора Александровича Хорева. М.: Институт славяноведения и балканистики РАН, 1992.(рос.)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 0qbsztleidqfalapjf8zrk53f42n2zf 5351942 5351941 2026-04-06T06:20:39Z შალვა მინდაძე 11 168465 /* სქოლიო */ 5351942 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Slav warrior from Solntsev book.jpg|thumb|[[1869]] წელს შესრულებული [[სვიატოსლავ I]]-ის გამოსახულება; იგი კიევის მთავარი იყო [[945]]-იდან [[972]] წლამდე]] '''ოსელედეცი''' ({{lang-uk|оселедець}}, {{IPA|uk|oseˈlɛdetsʲ|pron}}) ან '''ჩუბი''' ({{lang|uk|чуб}} {{IPA|uk|tʃub|}}) — ტრადიციული [[უკრაინელები|უკრაინული]] ვარცხნილობა, რომელიც გამოირჩევა გრძელი თმის კონით, ამოსული თითქმის მთლიანად გადაპარსული თავის ზედა ან წინა ნაწილიდან (თანამედროვე [[მოჰოკი (ვარცხნილობა)|მოჰოკის]] მსგავსად). ყველაზე ხშირად იგი ასოცირდება [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელ]] [[კაზაკები|კაზაკებთან]]. ==ისტორია== ოსელედეცის შესაძლო უძველესი აღწერა უკავშირდება [[კიევის რუსეთი|კიევის რუსეთის]] მთავრის, [[სვიატოსლავ I]]-ის გარეგნობას. სვიატოსლავის შესახედაობა საკმაოდ დაწვრილებით აღწერა ლეო დიაკონმა, რომელიც თავადაც ესწრებოდა სვიატოსლავის შეხვედრას [[იოანე I ციმისკე]]სთან. დიაკონის მოგონებათა მიხედვით, სვიატოსლავს მელოტი თავი და თხელი წვერი ჰქონდა, ატარებდა ხშირ ულვაშს და გვერდითა კულულს, როგორც თავისი კეთილშობილური წარმომავლობის ნიშანს.<ref>For the alternative translations of the same passage of the Greek original that say that Sviatoslav may have not shaven but wispy beard and not one but two sidelocks on each side of his head, see e.g. Ian Heath "The Vikings (Elite 3)", Osprey Publishing 1985; {{ISBN|978-0-85045-565-6}}, p.60 or David Nicolle "Armies of Medieval Russia 750–1250 (Men-at-Arms 333)" Osprey Publishing 1999; {{ISBN|978-1-85532-848-8}}, p.44</ref> ოსელედეცთან ახლოს მდგომ ვარცხნილობას, ''[[ჩუპრინა]]''ს, ატარებდნენ ადრეული [[შუა საუკუნეები|შუა საუკუნეების]] [[პოლონეთი|პოლონეთში]] მცხოვრები [[ვენდები]], მოგვიანებით კი — [[შლიახტა|შლიახტა]] [[XII საუკუნე]]დან-[[XVIII საუკუნე]]მდე.{{cn|date=August 2023}} [[XVI საუკუნე|XVI]]–[[XVII საუკუნე|XVII საუკუნეებში]] უკრაინელი [[კაზაკები]] თავს იპარსავდნენ და შუაში გრძელ თმის ზოლს იტოვებდნენ, რომელსაც ხშირად ნაწნავად იწნავდნენ ან თმის კვანძად იკრავდნენ.{{cn|date=August 2023}} ოსელედეცმა ახალი სიცოცხლე შეიძინა [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში [[რომანტიზმი|რომანტიკოსებსა]] და [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტებს]] შორის. რომანტიკოსმა მხატვრებმა ლეო დიაკონის მიერ აღწერილი სვიატოსლავის გარეგნობა და მხედრული ცხოვრების წესი კაზაკებს დაუკავშირეს და იგი სწორედ ამ სახით გამოსახეს. დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ ოსელედეცი თანამედროვე უკრაინელებშიც კვლავ გავრცელდა. იგი თვალსაჩინოდ ჩანდა [[ევრომაიდანი|ევრომაიდნის]] [[2014]] წლის საპროტესტო გამოსვლების დროსაც.<ref>{{cite web |last1=Kozlowska |first1=Hanna |title='Cossack' at the Heart of Kiev Protests Refuses to Give In |url=https://foreignpolicy.com/2014/01/27/cossack-at-the-heart-of-kiev-protests-refuses-to-give-in/ |website=Foreign Policy |date=27 January 2014}}</ref> ამ ტიპის ვარცხნილობის [[უკრაინული ენა|უკრაინული]] სახელია ''ოსელედეცი'' ({{lang-uk|оселедець}}, სიტყვასიტყვით „[[ქაშაყი]]“) ან ''ჩუბი'' ({{lang-uk|чуб}}, მნიშვნელობით „ქოჩორი“). ამ სიტყვიდან წარმოშობილია რამდენიმე [[უკრაინელები|უკრაინული]] გვარიც. ''ოსელედეცი'' / ''ხოხოლი'' წარმოადგენს უკრაინელი კაზაკის [[სტერეოტიპი|სტერეოტიპული]] სახის ერთ-ერთ დამახასიათებელ ნიშანს. ეს ვარცხნილობა ნაჩვენებია არაერთ ფილმში, მათ შორის ''დაკარგული სიგელი'', რომელიც [[ნიკოლაი გოგოლი]]ს ნაწარმოებებს ეფუძნება. ==„ხოხოლი“== ისტორიულად, უკრაინელები ტერმინ ''ხოხოლს'' ერთმანეთთანაც იყენებდნენ, როგორც ეთნიკური თვითიდენტიფიკაციის ფორმას, რათა ხილულად განესხვავებინათ საკუთარი თავი რუსებისგან.<ref name="Plokhy2008">{{cite book |last=Plokhy |first=Serhii |url=https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok |title=Ukraine and Russia: Representations of the Past |publisher=University of Toronto Press |year=2008 |isbn=978-0-8020-9327-1 |pages=[https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok/page/139 139]–141 |quote=Ethnic identity became the basis for differentiating between 'one's own' from 'foreigners.' Alekseev's use of the terms 'Russians' and 'Ukrainians' - terms of modern national identity - was rooted in concepts characteristic of the revolutionary and postrevolutionary era. His own records, as well as those of other contemporary authors, attest that the names most often used by peasants of the prerevolutionary era with reference to ethnic Ukrainians and Russians were '''''khokhly''''' (referring to Cossack topknots, [[i.a.]] ''ethnic slur'') and '''''[[katsap]]y''''' (a derogatory term). These terms, which hardly excluded negative connotations, were used to denote the two ethnic groups ''faute de mieux'': as Rubel's own 'History' attests, Ukrainians used ''khokhol'', inter alia, as a self-definition. |author-link=Serhii Plokhii |access-date=1 February 2017 |url-access=registration}}</ref> [[რუსული ენა|რუსულად]] ოსელედეცის ვარცხნილობის სახელწოდება — '''„ხოხოლი“''' ({{lang|ru|хохол}}, {{IPA|ru|xɐˈxol|pron:}}) — ხშირად გამოიყენება, როგორც [[ეთნოსი|ეთნიკური]] შეურაცხმყოფელი ტერმინი უკრაინელი მამაკაცის მიმართ (ქალური ფორმა: {{lang-ru|хохлу́шка|khokhlushka}}).<ref>{{cite book |last= Laitin |first=David D. |date=1998 |title= Identity in Formation: The Russian-speaking Populations in the Near Abroad |url= https://archive.org/details/identityinformat00lait |url-access=registration |publisher=Cornell University Press |page=[https://archive.org/details/identityinformat00lait/page/175 175] |isbn=9780801484957 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Євген Наконечний. Украдене ім'я. - [22] Хахол. |url=http://exlibris.org.ua/nakonechny/r22.html |access-date=2022-03-30 |website= exlibris.org.ua}}</ref><ref>{{Cite web |title= Стр. 796 |url= http://vasmer.narod.ru/p796.htm |access-date=2022-03-30 |website= vasmer.narod.ru}}</ref> ეს სახელწოდება ისტორიულად უკავშირდება [[უკრაინელი]] [[კაზაკები]]სთვის დამახასიათებელ ვარცხნილობას. ტერმინი უმეტესად დამამცირებელი ან ირონიულ-შეურაცხმყოფელი კონოტაციით გამოიყენება.<ref>{{Cite web |title=Інститут мовознавства ім. О.О.Потебні {{!}} Словник української мови |url=http://www.inmo.org.ua/sum.html?wrd=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB |access-date=2022-03-30 |website=www.inmo.org.ua}}</ref><ref name="Thompson1991">{{cite book|last=Thompson|first=Ewa M.|author-link=Ewa Thompson|title=The Search for Self-Definition in Russian Literature|url=https://books.google.com/books?id=LexBAAAAQBAJ&pg=PA22|access-date=10 October 2016|year=1991|publisher=John Benjamins Publishing Company|isbn=978-90-272-7759-6|page=22}}</ref> სიტყვა მომდინარეობს [[პროტოსლავური|პროტოსლავური]] ფორმიდან ''xoxolъ'' < ''*koxolъ'', რაც სიტყვასიტყვით ნიშნავს „ქოჩორს“, „კულულს“ ან „ქოჩრიან კონას“.<ref>{{Cite book|url=http://litopys.org.ua/djvu/etymolog_slovnyk.htm|title=Etymolohichnyĭ slovnyk ukraïnsʼkoï movy|last=Mel’nychuk|first=O. S.|publisher=Naukova Dumka|year=1982–2012|isbn=978-966-00-0197-8|volume=6|location=Kiev|pages=205–6|trans-title=Etymological dictionary of the Ukrainian language}}</ref> შესაბამისად, ''ხოხლიანდია'' (რუს. {{Lang|ru|Хохляндия, Хохландия}}) და ''ხოხლოსტანი'' (რუს. {{Lang|ru|Хохлостан}}) უკრაინის მიმართ გამოყენებული დამამცირებელი და ირონიული სახელწოდებებია.<ref>{{Cite book |last=Bierich |first=Alexander |url=https://books.google.com/books?id=4ZeumLo63hMC&dq=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F&pg=PA198 |title=Varietaeten Im Slavischen- Су стандартные варианты славянских языков: Ausgewaehlte Beitraege - Избранные статьи |date=2009 |publisher=Peter Lang |isbn=978-3-631-57010-4 |language=ru}}</ref> == გალერეა == <gallery> File:Ilja Jefimowitsch Repin - Zaporozhian Cossacks (image detail) 2.jpg|ფრაგმენტი სურათიდან ''ზაპოროჟიელი კაზაკების პასუხი'' ([[1880]]–[[1891]]); ავტორი — [[ილია რეპინი]] File:Берінчик Денис Юрійович 3 (Кременчук, 4.10.2012).jpg|მოკრივე [[დენის ბერინჩიკი]], [[2012]] </gallery> ==იხილეთ აგრეთვე== '''ვარცხნილობები''' * [[ვარცხნილობების სია]] (ილუსტრაციებით) * [[ჩუპრინა]] * [[ჩონმაგე]] * [[სიქჰა]] '''დამამცირებელი სახელწოდებები''' * [[ანტიუკრაინული განწყობები]] * [[მოსკალი]] * [[უკროპი]] * [[ვატნიკი (სლენგი)]] == ლიტერატურა == * [http://www.inmo.org.ua/sum.html?wrd=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB Хохол] // [[:uk:Словник української мови в 11 томах|Словник української мови]] : в 11 т. — К. : [[:uk:Наукова думка|Наукова думка]], 1970–1980. * (рос.)[https://web.archive.org/web/20020705025808/http://www.smi.ru/02/06/28/548258.html Андрей Моченов, Сергей Никулин. ''«Хохлы», «пиндосы», «чухонцы» и прочие «бусурмане» в Рунете и российской прессе''. 28 июня 2006. MCK] *(рос.)[https://web.archive.org/web/20070310214200/http://newsleno.com.ua/id/329584/ Заява національно-культурної автономії українців Новосибірську] * [http://exlibris.org.ua/nakonechny/r22.html Хахол] // Украдене ім'я: Чому русини стали українцями / [[:uk:Наконечний Євген Петрович|Є. П. Наконечний]]; Передмова [[:uk:Дашкевич Ярослав Романович|Я. Дашкевича]]. — 3-є, доп. і випр. вид. — Львів, 2001. — 400 с. — {{ISBN|966-02-1895-8}} * (рос.)[http://vasmer.narod.ru/p796.htm Етимологічний словник Фасмера стор.796] * [[:uk:Ставицька Леся Олексіївна|Ставицька Леся]]. [https://books.google.com/books?id=4ZeumLo63hMC&dq=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F&pg=PA198 Українська лексика в російському та польському жаргонно-сленговому вокабулярі] / Александр Бирих (нім. ''Alexander Bierich'') // Субстандартные варианты славянских языков. — Київ : Peter Lang. Internationaler Verlag der Wissenschaften, 2008. — № 17 (Серпень). — С. 198. — ISSN 0930-7281. — {{ISBN|978-3-631-57010-4}} * [https://goroh.pp.ua/%D0%95%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F/%D1%85%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB Хохо́л] // [[:uk:Етимологічний словник української мови|Етимологічний словник української мови]] : у 7 т. : т. 6 / редкол.: [[:uk:Мельничук Олександр Савич|О. С. Мельничук]] (гол. ред.) та ін. — К. : Наукова думка, 2012. — Т. 6 : У — Я. — С. 205–206. — {{ISBN|978-966-00-0197-8}} * [https://archive.org/stream/UkrMalaEn/kn_16_%D0%A3%D1%88-%D0%AF#page/n45/mode/2up Хохол] // [[:uk:Українська мала енциклопедія|Українська мала енциклопедія]] : 16 кн. : у 8 т. / проф. [[:uk:Онацький Євген Дометійович|Є. Онацький]]. — Накладом Адміністратури УАПЦ в Аргентині. — Буенос-Айрес, 1967. — Т. 8, кн. XVI : Літери Уш — Я. — С. 2017. — 1000 екз. * [https://inslav.ru/images/stories/pdf/1992_Studia_polonica.pdf Б. Н. Флоря. О значении термина «Хохол» и производных от него в русских источниках первой половины XVII в. (эпизод из истории русско-польско-украинских контактов) // STUDIA POLONICA. К 60-летию Виктора Александровича Хорева. М.: Институт славяноведения и балканистики РАН, 1992.(рос.)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:უკრაინის კულტურა]] [[კატეგორია:კაზაკები]] [[კატეგორია:ვარცხნილობები]] [[კატეგორია:გაპარსვა]] [[კატეგორია:ეთნიკური სტერეოტიპები]] innmz2abdwlacw174ra482zup7wceq7 5351943 5351942 2026-04-06T06:21:09Z შალვა მინდაძე 11 168465 −[[კატეგორია:უკრაინის კულტურა]]; −[[კატეგორია:კაზაკები]]; −[[კატეგორია:გაპარსვა]]; −[[კატეგორია:ეთნიკური სტერეოტიპები]]; +[[კატეგორია:უკრაინა]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351943 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Slav warrior from Solntsev book.jpg|thumb|[[1869]] წელს შესრულებული [[სვიატოსლავ I]]-ის გამოსახულება; იგი კიევის მთავარი იყო [[945]]-იდან [[972]] წლამდე]] '''ოსელედეცი''' ({{lang-uk|оселедець}}, {{IPA|uk|oseˈlɛdetsʲ|pron}}) ან '''ჩუბი''' ({{lang|uk|чуб}} {{IPA|uk|tʃub|}}) — ტრადიციული [[უკრაინელები|უკრაინული]] ვარცხნილობა, რომელიც გამოირჩევა გრძელი თმის კონით, ამოსული თითქმის მთლიანად გადაპარსული თავის ზედა ან წინა ნაწილიდან (თანამედროვე [[მოჰოკი (ვარცხნილობა)|მოჰოკის]] მსგავსად). ყველაზე ხშირად იგი ასოცირდება [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელ]] [[კაზაკები|კაზაკებთან]]. ==ისტორია== ოსელედეცის შესაძლო უძველესი აღწერა უკავშირდება [[კიევის რუსეთი|კიევის რუსეთის]] მთავრის, [[სვიატოსლავ I]]-ის გარეგნობას. სვიატოსლავის შესახედაობა საკმაოდ დაწვრილებით აღწერა ლეო დიაკონმა, რომელიც თავადაც ესწრებოდა სვიატოსლავის შეხვედრას [[იოანე I ციმისკე]]სთან. დიაკონის მოგონებათა მიხედვით, სვიატოსლავს მელოტი თავი და თხელი წვერი ჰქონდა, ატარებდა ხშირ ულვაშს და გვერდითა კულულს, როგორც თავისი კეთილშობილური წარმომავლობის ნიშანს.<ref>For the alternative translations of the same passage of the Greek original that say that Sviatoslav may have not shaven but wispy beard and not one but two sidelocks on each side of his head, see e.g. Ian Heath "The Vikings (Elite 3)", Osprey Publishing 1985; {{ISBN|978-0-85045-565-6}}, p.60 or David Nicolle "Armies of Medieval Russia 750–1250 (Men-at-Arms 333)" Osprey Publishing 1999; {{ISBN|978-1-85532-848-8}}, p.44</ref> ოსელედეცთან ახლოს მდგომ ვარცხნილობას, ''[[ჩუპრინა]]''ს, ატარებდნენ ადრეული [[შუა საუკუნეები|შუა საუკუნეების]] [[პოლონეთი|პოლონეთში]] მცხოვრები [[ვენდები]], მოგვიანებით კი — [[შლიახტა|შლიახტა]] [[XII საუკუნე]]დან-[[XVIII საუკუნე]]მდე.{{cn|date=August 2023}} [[XVI საუკუნე|XVI]]–[[XVII საუკუნე|XVII საუკუნეებში]] უკრაინელი [[კაზაკები]] თავს იპარსავდნენ და შუაში გრძელ თმის ზოლს იტოვებდნენ, რომელსაც ხშირად ნაწნავად იწნავდნენ ან თმის კვანძად იკრავდნენ.{{cn|date=August 2023}} ოსელედეცმა ახალი სიცოცხლე შეიძინა [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში [[რომანტიზმი|რომანტიკოსებსა]] და [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტებს]] შორის. რომანტიკოსმა მხატვრებმა ლეო დიაკონის მიერ აღწერილი სვიატოსლავის გარეგნობა და მხედრული ცხოვრების წესი კაზაკებს დაუკავშირეს და იგი სწორედ ამ სახით გამოსახეს. დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ ოსელედეცი თანამედროვე უკრაინელებშიც კვლავ გავრცელდა. იგი თვალსაჩინოდ ჩანდა [[ევრომაიდანი|ევრომაიდნის]] [[2014]] წლის საპროტესტო გამოსვლების დროსაც.<ref>{{cite web |last1=Kozlowska |first1=Hanna |title='Cossack' at the Heart of Kiev Protests Refuses to Give In |url=https://foreignpolicy.com/2014/01/27/cossack-at-the-heart-of-kiev-protests-refuses-to-give-in/ |website=Foreign Policy |date=27 January 2014}}</ref> ამ ტიპის ვარცხნილობის [[უკრაინული ენა|უკრაინული]] სახელია ''ოსელედეცი'' ({{lang-uk|оселедець}}, სიტყვასიტყვით „[[ქაშაყი]]“) ან ''ჩუბი'' ({{lang-uk|чуб}}, მნიშვნელობით „ქოჩორი“). ამ სიტყვიდან წარმოშობილია რამდენიმე [[უკრაინელები|უკრაინული]] გვარიც. ''ოსელედეცი'' / ''ხოხოლი'' წარმოადგენს უკრაინელი კაზაკის [[სტერეოტიპი|სტერეოტიპული]] სახის ერთ-ერთ დამახასიათებელ ნიშანს. ეს ვარცხნილობა ნაჩვენებია არაერთ ფილმში, მათ შორის ''დაკარგული სიგელი'', რომელიც [[ნიკოლაი გოგოლი]]ს ნაწარმოებებს ეფუძნება. ==„ხოხოლი“== ისტორიულად, უკრაინელები ტერმინ ''ხოხოლს'' ერთმანეთთანაც იყენებდნენ, როგორც ეთნიკური თვითიდენტიფიკაციის ფორმას, რათა ხილულად განესხვავებინათ საკუთარი თავი რუსებისგან.<ref name="Plokhy2008">{{cite book |last=Plokhy |first=Serhii |url=https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok |title=Ukraine and Russia: Representations of the Past |publisher=University of Toronto Press |year=2008 |isbn=978-0-8020-9327-1 |pages=[https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok/page/139 139]–141 |quote=Ethnic identity became the basis for differentiating between 'one's own' from 'foreigners.' Alekseev's use of the terms 'Russians' and 'Ukrainians' - terms of modern national identity - was rooted in concepts characteristic of the revolutionary and postrevolutionary era. His own records, as well as those of other contemporary authors, attest that the names most often used by peasants of the prerevolutionary era with reference to ethnic Ukrainians and Russians were '''''khokhly''''' (referring to Cossack topknots, [[i.a.]] ''ethnic slur'') and '''''[[katsap]]y''''' (a derogatory term). These terms, which hardly excluded negative connotations, were used to denote the two ethnic groups ''faute de mieux'': as Rubel's own 'History' attests, Ukrainians used ''khokhol'', inter alia, as a self-definition. |author-link=Serhii Plokhii |access-date=1 February 2017 |url-access=registration}}</ref> [[რუსული ენა|რუსულად]] ოსელედეცის ვარცხნილობის სახელწოდება — '''„ხოხოლი“''' ({{lang|ru|хохол}}, {{IPA|ru|xɐˈxol|pron:}}) — ხშირად გამოიყენება, როგორც [[ეთნოსი|ეთნიკური]] შეურაცხმყოფელი ტერმინი უკრაინელი მამაკაცის მიმართ (ქალური ფორმა: {{lang-ru|хохлу́шка|khokhlushka}}).<ref>{{cite book |last= Laitin |first=David D. |date=1998 |title= Identity in Formation: The Russian-speaking Populations in the Near Abroad |url= https://archive.org/details/identityinformat00lait |url-access=registration |publisher=Cornell University Press |page=[https://archive.org/details/identityinformat00lait/page/175 175] |isbn=9780801484957 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Євген Наконечний. Украдене ім'я. - [22] Хахол. |url=http://exlibris.org.ua/nakonechny/r22.html |access-date=2022-03-30 |website= exlibris.org.ua}}</ref><ref>{{Cite web |title= Стр. 796 |url= http://vasmer.narod.ru/p796.htm |access-date=2022-03-30 |website= vasmer.narod.ru}}</ref> ეს სახელწოდება ისტორიულად უკავშირდება [[უკრაინელი]] [[კაზაკები]]სთვის დამახასიათებელ ვარცხნილობას. ტერმინი უმეტესად დამამცირებელი ან ირონიულ-შეურაცხმყოფელი კონოტაციით გამოიყენება.<ref>{{Cite web |title=Інститут мовознавства ім. О.О.Потебні {{!}} Словник української мови |url=http://www.inmo.org.ua/sum.html?wrd=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB |access-date=2022-03-30 |website=www.inmo.org.ua}}</ref><ref name="Thompson1991">{{cite book|last=Thompson|first=Ewa M.|author-link=Ewa Thompson|title=The Search for Self-Definition in Russian Literature|url=https://books.google.com/books?id=LexBAAAAQBAJ&pg=PA22|access-date=10 October 2016|year=1991|publisher=John Benjamins Publishing Company|isbn=978-90-272-7759-6|page=22}}</ref> სიტყვა მომდინარეობს [[პროტოსლავური|პროტოსლავური]] ფორმიდან ''xoxolъ'' < ''*koxolъ'', რაც სიტყვასიტყვით ნიშნავს „ქოჩორს“, „კულულს“ ან „ქოჩრიან კონას“.<ref>{{Cite book|url=http://litopys.org.ua/djvu/etymolog_slovnyk.htm|title=Etymolohichnyĭ slovnyk ukraïnsʼkoï movy|last=Mel’nychuk|first=O. S.|publisher=Naukova Dumka|year=1982–2012|isbn=978-966-00-0197-8|volume=6|location=Kiev|pages=205–6|trans-title=Etymological dictionary of the Ukrainian language}}</ref> შესაბამისად, ''ხოხლიანდია'' (რუს. {{Lang|ru|Хохляндия, Хохландия}}) და ''ხოხლოსტანი'' (რუს. {{Lang|ru|Хохлостан}}) უკრაინის მიმართ გამოყენებული დამამცირებელი და ირონიული სახელწოდებებია.<ref>{{Cite book |last=Bierich |first=Alexander |url=https://books.google.com/books?id=4ZeumLo63hMC&dq=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F&pg=PA198 |title=Varietaeten Im Slavischen- Су стандартные варианты славянских языков: Ausgewaehlte Beitraege - Избранные статьи |date=2009 |publisher=Peter Lang |isbn=978-3-631-57010-4 |language=ru}}</ref> == გალერეა == <gallery> File:Ilja Jefimowitsch Repin - Zaporozhian Cossacks (image detail) 2.jpg|ფრაგმენტი სურათიდან ''ზაპოროჟიელი კაზაკების პასუხი'' ([[1880]]–[[1891]]); ავტორი — [[ილია რეპინი]] File:Берінчик Денис Юрійович 3 (Кременчук, 4.10.2012).jpg|მოკრივე [[დენის ბერინჩიკი]], [[2012]] </gallery> ==იხილეთ აგრეთვე== '''ვარცხნილობები''' * [[ვარცხნილობების სია]] (ილუსტრაციებით) * [[ჩუპრინა]] * [[ჩონმაგე]] * [[სიქჰა]] '''დამამცირებელი სახელწოდებები''' * [[ანტიუკრაინული განწყობები]] * [[მოსკალი]] * [[უკროპი]] * [[ვატნიკი (სლენგი)]] == ლიტერატურა == * [http://www.inmo.org.ua/sum.html?wrd=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB Хохол] // [[:uk:Словник української мови в 11 томах|Словник української мови]] : в 11 т. — К. : [[:uk:Наукова думка|Наукова думка]], 1970–1980. * (рос.)[https://web.archive.org/web/20020705025808/http://www.smi.ru/02/06/28/548258.html Андрей Моченов, Сергей Никулин. ''«Хохлы», «пиндосы», «чухонцы» и прочие «бусурмане» в Рунете и российской прессе''. 28 июня 2006. MCK] *(рос.)[https://web.archive.org/web/20070310214200/http://newsleno.com.ua/id/329584/ Заява національно-культурної автономії українців Новосибірську] * [http://exlibris.org.ua/nakonechny/r22.html Хахол] // Украдене ім'я: Чому русини стали українцями / [[:uk:Наконечний Євген Петрович|Є. П. Наконечний]]; Передмова [[:uk:Дашкевич Ярослав Романович|Я. Дашкевича]]. — 3-є, доп. і випр. вид. — Львів, 2001. — 400 с. — {{ISBN|966-02-1895-8}} * (рос.)[http://vasmer.narod.ru/p796.htm Етимологічний словник Фасмера стор.796] * [[:uk:Ставицька Леся Олексіївна|Ставицька Леся]]. [https://books.google.com/books?id=4ZeumLo63hMC&dq=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F&pg=PA198 Українська лексика в російському та польському жаргонно-сленговому вокабулярі] / Александр Бирих (нім. ''Alexander Bierich'') // Субстандартные варианты славянских языков. — Київ : Peter Lang. Internationaler Verlag der Wissenschaften, 2008. — № 17 (Серпень). — С. 198. — ISSN 0930-7281. — {{ISBN|978-3-631-57010-4}} * [https://goroh.pp.ua/%D0%95%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F/%D1%85%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB Хохо́л] // [[:uk:Етимологічний словник української мови|Етимологічний словник української мови]] : у 7 т. : т. 6 / редкол.: [[:uk:Мельничук Олександр Савич|О. С. Мельничук]] (гол. ред.) та ін. — К. : Наукова думка, 2012. — Т. 6 : У — Я. — С. 205–206. — {{ISBN|978-966-00-0197-8}} * [https://archive.org/stream/UkrMalaEn/kn_16_%D0%A3%D1%88-%D0%AF#page/n45/mode/2up Хохол] // [[:uk:Українська мала енциклопедія|Українська мала енциклопедія]] : 16 кн. : у 8 т. / проф. [[:uk:Онацький Євген Дометійович|Є. Онацький]]. — Накладом Адміністратури УАПЦ в Аргентині. — Буенос-Айрес, 1967. — Т. 8, кн. XVI : Літери Уш — Я. — С. 2017. — 1000 екз. * [https://inslav.ru/images/stories/pdf/1992_Studia_polonica.pdf Б. Н. Флоря. О значении термина «Хохол» и производных от него в русских источниках первой половины XVII в. (эпизод из истории русско-польско-украинских контактов) // STUDIA POLONICA. К 60-летию Виктора Александровича Хорева. М.: Институт славяноведения и балканистики РАН, 1992.(рос.)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ვარცხნილობები]] [[კატეგორია:უკრაინა]] hnrpee5xz7fudfq5b0p7bw7hf3qg7bd 5351944 5351943 2026-04-06T06:38:02Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351944 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:350px; margin:0 0 1em 1em; border:2px solid #0057b7; background:#ffffff; font-size:90%; box-shadow:2px 2px 8px #ccc;" |+ style="background:linear-gradient(#0057b7 0%, #0057b7 50%, #ffd700 50%, #ffd700 100%); color:#000; font-size:125%; font-weight:bold; padding:10px; border-bottom:2px solid #0057b7;" | 🇺🇦 '''ოსელედეცი''' |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:10px; border-bottom:1px solid #0057b7; background:#fff;" | [[ფაილი:Slav warrior from Solntsev book.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; color:#000; font-weight:bold; padding:7px; border-bottom:1px solid #0057b7; background:#f7f9fc;" | [[1869]] წელს შესრულებული [[სვიატოსლავ I]]-ის გამოსახულება; იგი კიევის მთავარი იყო [[945]]-იდან [[972]] წლამდე |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; width:38%; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ტიპი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | ტრადიციული ვარცხნილობა |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''წარმოშობა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[უკრაინა]] |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''დაკავშირებულია''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელი]] [[კაზაკები]] |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''სხვა სახელები''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | ჩუბი, ხოხოლი |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''პერიოდი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | შუა საუკუნეებიდან დღემდე |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''სიმბოლიკა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | უკრაინული ეროვნული და კაზაკური იდენტობის ნიშანი |} '''ოსელედეცი''' ({{lang-uk|оселедець}}, {{IPA|uk|oseˈlɛdetsʲ|pron}}) ან '''ჩუბი''' ({{lang|uk|чуб}} {{IPA|uk|tʃub|}}) — ტრადიციული [[უკრაინელები|უკრაინული]] ვარცხნილობა, რომელიც გამოირჩევა გრძელი თმის კონით, ამოსული თითქმის მთლიანად გადაპარსული თავის ზედა ან წინა ნაწილიდან (თანამედროვე [[მოჰოკი (ვარცხნილობა)|მოჰოკის]] მსგავსად). ყველაზე ხშირად იგი ასოცირდება [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელ]] [[კაზაკები|კაზაკებთან]]. ==ისტორია== ოსელედეცის შესაძლო უძველესი აღწერა უკავშირდება [[კიევის რუსეთი|კიევის რუსეთის]] მთავრის, [[სვიატოსლავ I]]-ის გარეგნობას. სვიატოსლავის შესახედაობა საკმაოდ დაწვრილებით აღწერა ლეო დიაკონმა, რომელიც თავადაც ესწრებოდა სვიატოსლავის შეხვედრას [[იოანე I ციმისკე]]სთან. დიაკონის მოგონებათა მიხედვით, სვიატოსლავს მელოტი თავი და თხელი წვერი ჰქონდა, ატარებდა ხშირ ულვაშს და გვერდითა კულულს, როგორც თავისი კეთილშობილური წარმომავლობის ნიშანს.<ref>For the alternative translations of the same passage of the Greek original that say that Sviatoslav may have not shaven but wispy beard and not one but two sidelocks on each side of his head, see e.g. Ian Heath "The Vikings (Elite 3)", Osprey Publishing 1985; {{ISBN|978-0-85045-565-6}}, p.60 or David Nicolle "Armies of Medieval Russia 750–1250 (Men-at-Arms 333)" Osprey Publishing 1999; {{ISBN|978-1-85532-848-8}}, p.44</ref> ოსელედეცთან ახლოს მდგომ ვარცხნილობას, ''[[ჩუპრინა]]''ს, ატარებდნენ ადრეული [[შუა საუკუნეები|შუა საუკუნეების]] [[პოლონეთი|პოლონეთში]] მცხოვრები [[ვენდები]], მოგვიანებით კი — [[შლიახტა|შლიახტა]] [[XII საუკუნე]]დან-[[XVIII საუკუნე]]მდე.{{cn|date=August 2023}} [[XVI საუკუნე|XVI]]–[[XVII საუკუნე|XVII საუკუნეებში]] უკრაინელი [[კაზაკები]] თავს იპარსავდნენ და შუაში გრძელ თმის ზოლს იტოვებდნენ, რომელსაც ხშირად ნაწნავად იწნავდნენ ან თმის კვანძად იკრავდნენ.{{cn|date=August 2023}} ოსელედეცმა ახალი სიცოცხლე შეიძინა [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში [[რომანტიზმი|რომანტიკოსებსა]] და [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტებს]] შორის. რომანტიკოსმა მხატვრებმა ლეო დიაკონის მიერ აღწერილი სვიატოსლავის გარეგნობა და მხედრული ცხოვრების წესი კაზაკებს დაუკავშირეს და იგი სწორედ ამ სახით გამოსახეს. დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ ოსელედეცი თანამედროვე უკრაინელებშიც კვლავ გავრცელდა. იგი თვალსაჩინოდ ჩანდა [[ევრომაიდანი|ევრომაიდნის]] [[2014]] წლის საპროტესტო გამოსვლების დროსაც.<ref>{{cite web |last1=Kozlowska |first1=Hanna |title='Cossack' at the Heart of Kiev Protests Refuses to Give In |url=https://foreignpolicy.com/2014/01/27/cossack-at-the-heart-of-kiev-protests-refuses-to-give-in/ |website=Foreign Policy |date=27 January 2014}}</ref> ამ ტიპის ვარცხნილობის [[უკრაინული ენა|უკრაინული]] სახელია ''ოსელედეცი'' ({{lang-uk|оселедець}}, სიტყვასიტყვით „[[ქაშაყი]]“) ან ''ჩუბი'' ({{lang-uk|чуб}}, მნიშვნელობით „ქოჩორი“). ამ სიტყვიდან წარმოშობილია რამდენიმე [[უკრაინელები|უკრაინული]] გვარიც. ''ოსელედეცი'' / ''ხოხოლი'' წარმოადგენს უკრაინელი კაზაკის [[სტერეოტიპი|სტერეოტიპული]] სახის ერთ-ერთ დამახასიათებელ ნიშანს. ეს ვარცხნილობა ნაჩვენებია არაერთ ფილმში, მათ შორის ''დაკარგული სიგელი'', რომელიც [[ნიკოლაი გოგოლი]]ს ნაწარმოებებს ეფუძნება. ==„ხოხოლი“== ისტორიულად, უკრაინელები ტერმინ ''ხოხოლს'' ერთმანეთთანაც იყენებდნენ, როგორც ეთნიკური თვითიდენტიფიკაციის ფორმას, რათა ხილულად განესხვავებინათ საკუთარი თავი რუსებისგან.<ref name="Plokhy2008">{{cite book |last=Plokhy |first=Serhii |url=https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok |title=Ukraine and Russia: Representations of the Past |publisher=University of Toronto Press |year=2008 |isbn=978-0-8020-9327-1 |pages=[https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok/page/139 139]–141 |quote=Ethnic identity became the basis for differentiating between 'one's own' from 'foreigners.' Alekseev's use of the terms 'Russians' and 'Ukrainians' - terms of modern national identity - was rooted in concepts characteristic of the revolutionary and postrevolutionary era. His own records, as well as those of other contemporary authors, attest that the names most often used by peasants of the prerevolutionary era with reference to ethnic Ukrainians and Russians were '''''khokhly''''' (referring to Cossack topknots, [[i.a.]] ''ethnic slur'') and '''''[[katsap]]y''''' (a derogatory term). These terms, which hardly excluded negative connotations, were used to denote the two ethnic groups ''faute de mieux'': as Rubel's own 'History' attests, Ukrainians used ''khokhol'', inter alia, as a self-definition. |author-link=Serhii Plokhii |access-date=1 February 2017 |url-access=registration}}</ref> [[რუსული ენა|რუსულად]] ოსელედეცის ვარცხნილობის სახელწოდება — '''„ხოხოლი“''' ({{lang|ru|хохол}}, {{IPA|ru|xɐˈxol|pron:}}) — ხშირად გამოიყენება, როგორც [[ეთნოსი|ეთნიკური]] შეურაცხმყოფელი ტერმინი უკრაინელი მამაკაცის მიმართ (ქალური ფორმა: {{lang-ru|хохлу́шка|khokhlushka}}).<ref>{{cite book |last= Laitin |first=David D. |date=1998 |title= Identity in Formation: The Russian-speaking Populations in the Near Abroad |url= https://archive.org/details/identityinformat00lait |url-access=registration |publisher=Cornell University Press |page=[https://archive.org/details/identityinformat00lait/page/175 175] |isbn=9780801484957 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Євген Наконечний. Украдене ім'я. - [22] Хахол. |url=http://exlibris.org.ua/nakonechny/r22.html |access-date=2022-03-30 |website= exlibris.org.ua}}</ref><ref>{{Cite web |title= Стр. 796 |url= http://vasmer.narod.ru/p796.htm |access-date=2022-03-30 |website= vasmer.narod.ru}}</ref> ეს სახელწოდება ისტორიულად უკავშირდება [[უკრაინელი]] [[კაზაკები]]სთვის დამახასიათებელ ვარცხნილობას. ტერმინი უმეტესად დამამცირებელი ან ირონიულ-შეურაცხმყოფელი კონოტაციით გამოიყენება.<ref>{{Cite web |title=Інститут мовознавства ім. О.О.Потебні {{!}} Словник української мови |url=http://www.inmo.org.ua/sum.html?wrd=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB |access-date=2022-03-30 |website=www.inmo.org.ua}}</ref><ref name="Thompson1991">{{cite book|last=Thompson|first=Ewa M.|author-link=Ewa Thompson|title=The Search for Self-Definition in Russian Literature|url=https://books.google.com/books?id=LexBAAAAQBAJ&pg=PA22|access-date=10 October 2016|year=1991|publisher=John Benjamins Publishing Company|isbn=978-90-272-7759-6|page=22}}</ref> სიტყვა მომდინარეობს [[პროტოსლავური|პროტოსლავური]] ფორმიდან ''xoxolъ'' < ''*koxolъ'', რაც სიტყვასიტყვით ნიშნავს „ქოჩორს“, „კულულს“ ან „ქოჩრიან კონას“.<ref>{{Cite book|url=http://litopys.org.ua/djvu/etymolog_slovnyk.htm|title=Etymolohichnyĭ slovnyk ukraïnsʼkoï movy|last=Mel’nychuk|first=O. S.|publisher=Naukova Dumka|year=1982–2012|isbn=978-966-00-0197-8|volume=6|location=Kiev|pages=205–6|trans-title=Etymological dictionary of the Ukrainian language}}</ref> შესაბამისად, ''ხოხლიანდია'' (რუს. {{Lang|ru|Хохляндия, Хохландия}}) და ''ხოხლოსტანი'' (რუს. {{Lang|ru|Хохлостан}}) უკრაინის მიმართ გამოყენებული დამამცირებელი და ირონიული სახელწოდებებია.<ref>{{Cite book |last=Bierich |first=Alexander |url=https://books.google.com/books?id=4ZeumLo63hMC&dq=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F&pg=PA198 |title=Varietaeten Im Slavischen- Су стандартные варианты славянских языков: Ausgewaehlte Beitraege - Избранные статьи |date=2009 |publisher=Peter Lang |isbn=978-3-631-57010-4 |language=ru}}</ref> == გალერეა == <gallery> File:Ilja Jefimowitsch Repin - Zaporozhian Cossacks (image detail) 2.jpg|ფრაგმენტი სურათიდან ''ზაპოროჟიელი კაზაკების პასუხი'' ([[1880]]–[[1891]]); ავტორი — [[ილია რეპინი]] File:Берінчик Денис Юрійович 3 (Кременчук, 4.10.2012).jpg|მოკრივე [[დენის ბერინჩიკი]], [[2012]] </gallery> ==იხილეთ აგრეთვე== '''ვარცხნილობები''' * [[ვარცხნილობების სია]] (ილუსტრაციებით) * [[ჩუპრინა]] * [[ჩონმაგე]] * [[სიქჰა]] '''დამამცირებელი სახელწოდებები''' * [[ანტიუკრაინული განწყობები]] * [[მოსკალი]] * [[უკროპი]] * [[ვატნიკი (სლენგი)]] == ლიტერატურა == * [http://www.inmo.org.ua/sum.html?wrd=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB Хохол] // [[:uk:Словник української мови в 11 томах|Словник української мови]] : в 11 т. — К. : [[:uk:Наукова думка|Наукова думка]], 1970–1980. * (рос.)[https://web.archive.org/web/20020705025808/http://www.smi.ru/02/06/28/548258.html Андрей Моченов, Сергей Никулин. ''«Хохлы», «пиндосы», «чухонцы» и прочие «бусурмане» в Рунете и российской прессе''. 28 июня 2006. MCK] *(рос.)[https://web.archive.org/web/20070310214200/http://newsleno.com.ua/id/329584/ Заява національно-культурної автономії українців Новосибірську] * [http://exlibris.org.ua/nakonechny/r22.html Хахол] // Украдене ім'я: Чому русини стали українцями / [[:uk:Наконечний Євген Петрович|Є. П. Наконечний]]; Передмова [[:uk:Дашкевич Ярослав Романович|Я. Дашкевича]]. — 3-є, доп. і випр. вид. — Львів, 2001. — 400 с. — {{ISBN|966-02-1895-8}} * (рос.)[http://vasmer.narod.ru/p796.htm Етимологічний словник Фасмера стор.796] * [[:uk:Ставицька Леся Олексіївна|Ставицька Леся]]. [https://books.google.com/books?id=4ZeumLo63hMC&dq=%D0%A5%D0%BE%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F&pg=PA198 Українська лексика в російському та польському жаргонно-сленговому вокабулярі] / Александр Бирих (нім. ''Alexander Bierich'') // Субстандартные варианты славянских языков. — Київ : Peter Lang. Internationaler Verlag der Wissenschaften, 2008. — № 17 (Серпень). — С. 198. — ISSN 0930-7281. — {{ISBN|978-3-631-57010-4}} * [https://goroh.pp.ua/%D0%95%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F/%D1%85%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BB Хохо́л] // [[:uk:Етимологічний словник української мови|Етимологічний словник української мови]] : у 7 т. : т. 6 / редкол.: [[:uk:Мельничук Олександр Савич|О. С. Мельничук]] (гол. ред.) та ін. — К. : Наукова думка, 2012. — Т. 6 : У — Я. — С. 205–206. — {{ISBN|978-966-00-0197-8}} * [https://archive.org/stream/UkrMalaEn/kn_16_%D0%A3%D1%88-%D0%AF#page/n45/mode/2up Хохол] // [[:uk:Українська мала енциклопедія|Українська мала енциклопедія]] : 16 кн. : у 8 т. / проф. [[:uk:Онацький Євген Дометійович|Є. Онацький]]. — Накладом Адміністратури УАПЦ в Аргентині. — Буенос-Айрес, 1967. — Т. 8, кн. XVI : Літери Уш — Я. — С. 2017. — 1000 екз. * [https://inslav.ru/images/stories/pdf/1992_Studia_polonica.pdf Б. Н. Флоря. О значении термина «Хохол» и производных от него в русских источниках первой половины XVII в. (эпизод из истории русско-польско-украинских контактов) // STUDIA POLONICA. К 60-летию Виктора Александровича Хорева. М.: Институт славяноведения и балканистики РАН, 1992.(рос.)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ვარცხნილობები]] [[კატეგორია:უკრაინა]] g4r0b8puih8qr434edaujx0fy8r9pqz 3 879664 5351936 2026-04-06T05:42:59Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351936 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 05:42, 6 აპრილი 2026 (UTC) m4lx8ztcphiq4ftlfkqs3sb5fa788qk 3 879665 5351945 2026-04-06T06:56:18Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351945 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 06:56, 6 აპრილი 2026 (UTC) rwrr23uhk4baid9musgu0f59uupjx6h 0 879666 5351948 2026-04-06T07:13:18Z შალვა მინდაძე 11 168465 ახალი გვერდი: [[ფაილი:Ukrainian cossacks conquer Feodosia.png|thumb|left|[[XVII საუკუნე]]ის ხეზე კვეთილი გამოსახულება, რომელზეც [[ზაპოროჟიელი კაზაკები]] ჩაიკებით ანადგურებენ თურქულ ფლოტს და [[ფეოდოსია|კაფას]] იპყრობენ, [[1616]]]] '''ჩ... 5351948 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Ukrainian cossacks conquer Feodosia.png|thumb|left|[[XVII საუკუნე]]ის ხეზე კვეთილი გამოსახულება, რომელზეც [[ზაპოროჟიელი კაზაკები]] ჩაიკებით ანადგურებენ თურქულ ფლოტს და [[ფეოდოსია|კაფას]] იპყრობენ, [[1616]]]] '''ჩაიკა''' ({{lang-uk|чайка}}, უნგრ. ''csajka'', {{lang-pl|czajka}}, {{lang-sr|шајка}}, {{lang-sl|šajka}} ან {{lang-sl|plitka}}) — ხის ნავი, რომელსაც შეიძლებოდა ჰქონოდა [[ანძა]] და [[აფრა]]; იგი [[ფრეგატი|გალერის]] ტიპს მიეკუთვნება და [[აღმოსავლეთი ევროპა|აღმოსავლეთ ევროპაში]] ადრეულ ახალ ხანაში გამოიყენებოდა როგორც საომარ, ისე სატვირთო-სატრანსპორტო დანიშნულებით [[XVI საუკუნე]]იდან. ==ტიპები== ===ავსტრიული=== ცაიკები სიგრძის მიხედვით იყოფოდა შემდეგ სახეობებად: {{cvt|48|m}}-იანი (ორმაგი ცაიკა), {{cvt|24|m}}-იანი (სრული ცაიკა), {{cvt|12|m}}-იანი (ნახევარი ცაიკა)<ref>{{Cite web |title= Frontier on the Water|date=27 January 2021 |url=https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1291866}}</ref> და {{cvt|6|m}}-იანი (მეოთხედი ცაიკა). ისინი მოძრაობდნენ [[აფრა|აფრით]] ან [[ნიჩაბი|ნიჩბებით]]. ეკიპაჟი 30-იდან 50 კაცამდე მერყეობდა; მათ მეთაურობდა ოფიცერი, ხოლო შემადგენლობაში შედიოდნენ მესაჭე, მეაბჯრე, მედოლე, ორი მშვილდოსანი და 36-მდე მენიჩბე.<ref>Hollins, p. 11</ref> ===ზაპოროჟიელი კაზაკები (უკრაინა)=== [[ფაილი:Ukrainian replica chaika.jpg|thumb|left|''Presviata Pokrova'' — უკრაინული ჩაიკის ასლი სოლენტში]] ჩაიკის სიგრძე ჩვეულებრივ {{cvt|18-20|m}} იყო, სიგანე — {{cvt|3-3.5|m}}, ხოლო სიღრმე — {{cvt|3.5-4|m}}.<ref>{{Cite web |title= Encyclopedia of Ukraine|date=1984|url=https://archive.org/details/encyclopediaofuk0001unse/page/n1/mode/2up| website=[[University of Toronto Press]]}}</ref> ჩაიკის ფსკერი ერთი მთლიანი [[ღერო|ხის ღეროდან]] გამოითლებოდა, გვერდები კი ხის ფიცრებით შენდებოდა. მტრის ცეცხლისგან დასაცავად ან ჩაძირვის თავიდან ასაცილებლად ნავის [[ბორტი|ბორტებზე]] აბამდნენ [[ლერწამი]]ს კონებს. ერთ ასეთ ნავს შეეძლო დაახლოებით 50-იდან 60 კაცამდე და 6 [[ქვემეხი|ფალკონეტამდე]] (მცირე ზომის ზარბაზანი) გადაეყვანა. ზოგიერთ ჩაიკას ორი [[საჭე|საჭის]] ნიჩაბიც ჰქონდა, რის გამოც მიმართულების შესაცვლელად ნავის მოტრიალება საჭირო არ იყო.<ref>{{Cite web |title= The 1736-1739 boats discovered in the Dnipro River, Ukraine|access-date=27 July 2023 |url=https://www.academia.edu/104194630/The_1736_1739_boats_discovered_in_the_Dnipro_River_Ukraine_A_treasure_trove_of_European_design_methods|website=academia.edu}}</ref> მსგავს, მაგრამ უფრო დიდ ნავს, რომელსაც ზაპოროჟიელი კაზაკები როგორც ტრანსპორტისთვის, ისე საბრძოლველად იყენებდნენ, [[ბაიდაკი]] ეწოდებოდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} gfabom9xbf7chi06cwiho431gttuogj 5351950 5351948 2026-04-06T07:18:49Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351950 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:340px; margin:0 0 1em 1em; border:2px solid #0057b7; background:#ffffff; font-size:90%;" |+ style="background:#0057b7; color:#fff; font-size:125%; font-weight:bold; padding:10px; border-bottom:2px solid #ffd700;" | 🇺🇦 '''ჩაიკა''' |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:10px; border-bottom:1px solid #0057b7; background:#fff;" | [[ფაილი:Kozakkenboot Beauplan 1664 Amsterdam.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; color:#000; font-weight:bold; padding:7px; border-bottom:1px solid #0057b7; background:#f7f9fc;" | ჩაიკა [[გიიომ ლე ვასერ დე ბოპლანი|ბოპლანის]] წიგნში ''[[უკრაინის აღწერა]]'' (ჰოლანდიური გამოცემა, [[1664]]) |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; width:38%; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ტიპი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | ხის ნავი / გალერის ტიპი |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''კორპუსი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[მონოჰალი]] |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''მასალა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[ხე]] |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ეკიპაჟი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | 50 ან 60 კაცი |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''სიგრძე''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | {{convert|20|m|abbr=on}} |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''სიგანე''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | {{convert|3.5|m|abbr=on}} |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ჯდომა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | {{convert|4|m|abbr=on}}<br />(ჩაშვებული დაფით) |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ეპოქა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[XVI საუკუნე]]იდან |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''დანიშნულება''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | საზღვაო ბრძოლა / ტვირთის გადაზიდვა |} [[ფაილი:Ukrainian cossacks conquer Feodosia.png|thumb|left|[[XVII საუკუნე]]ის ხეზე კვეთილი გამოსახულება, რომელზეც [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელი]] [[კაზაკები]] ჩაიკებით ანადგურებენ თურქულ ფლოტს და [[ფეოდოსია|კაფას]] იპყრობენ, [[1616]]]] '''ჩაიკა''' ({{lang-uk|чайка}}, უნგრ. ''csajka'', {{lang-pl|czajka}}, {{lang-sr|шајка}}, {{lang-sl|šajka}} ან {{lang-sl|plitka}}) — ხის ნავი, რომელსაც შეიძლებოდა ჰქონოდა [[ანძა]] და [[აფრა]]; იგი [[ფრეგატი|გალერის]] ტიპს მიეკუთვნება და [[აღმოსავლეთი ევროპა|აღმოსავლეთ ევროპაში]] ადრეულ ახალ ხანაში გამოიყენებოდა როგორც საომარ, ისე სატვირთო-სატრანსპორტო დანიშნულებით [[XVI საუკუნე]]იდან. ==ტიპები== ===ავსტრიული=== ცაიკები სიგრძის მიხედვით იყოფოდა შემდეგ სახეობებად: {{cvt|48|m}}-იანი (ორმაგი ცაიკა), {{cvt|24|m}}-იანი (სრული ცაიკა), {{cvt|12|m}}-იანი (ნახევარი ცაიკა)<ref>{{Cite web |title= Frontier on the Water|date=27 January 2021 |url=https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1291866}}</ref> და {{cvt|6|m}}-იანი (მეოთხედი ცაიკა). ისინი მოძრაობდნენ [[აფრა|აფრით]] ან [[ნიჩაბი|ნიჩბებით]]. ეკიპაჟი 30-იდან 50 კაცამდე მერყეობდა; მათ მეთაურობდა ოფიცერი, ხოლო შემადგენლობაში შედიოდნენ მესაჭე, მეაბჯრე, მედოლე, ორი მშვილდოსანი და 36-მდე მენიჩბე.<ref>Hollins, p. 11</ref> ===ზაპოროჟიელი კაზაკები (უკრაინა)=== [[ფაილი:Ukrainian replica chaika.jpg|thumb|left|''Presviata Pokrova'' — უკრაინული ჩაიკის ასლი სოლენტში]] ჩაიკის სიგრძე ჩვეულებრივ {{cvt|18-20|m}} იყო, სიგანე — {{cvt|3-3.5|m}}, ხოლო სიღრმე — {{cvt|3.5-4|m}}.<ref>{{Cite web |title= Encyclopedia of Ukraine|date=1984|url=https://archive.org/details/encyclopediaofuk0001unse/page/n1/mode/2up| website=[[University of Toronto Press]]}}</ref> ჩაიკის ფსკერი ერთი მთლიანი [[ღერო|ხის ღეროდან]] გამოითლებოდა, გვერდები კი ხის ფიცრებით შენდებოდა. მტრის ცეცხლისგან დასაცავად ან ჩაძირვის თავიდან ასაცილებლად ნავის [[ბორტი|ბორტებზე]] აბამდნენ [[ლერწამი]]ს კონებს. ერთ ასეთ ნავს შეეძლო დაახლოებით 50-იდან 60 კაცამდე და 6 [[ქვემეხი|ფალკონეტამდე]] (მცირე ზომის ზარბაზანი) გადაეყვანა. ზოგიერთ ჩაიკას ორი [[საჭე|საჭის]] ნიჩაბიც ჰქონდა, რის გამოც მიმართულების შესაცვლელად ნავის მოტრიალება საჭირო არ იყო.<ref>{{Cite web |title= The 1736-1739 boats discovered in the Dnipro River, Ukraine|access-date=27 July 2023 |url=https://www.academia.edu/104194630/The_1736_1739_boats_discovered_in_the_Dnipro_River_Ukraine_A_treasure_trove_of_European_design_methods|website=academia.edu}}</ref> მსგავს, მაგრამ უფრო დიდ ნავს, რომელსაც ზაპოროჟიელი კაზაკები როგორც ტრანსპორტისთვის, ისე საბრძოლველად იყენებდნენ, [[ბაიდაკი]] ეწოდებოდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ov2b2a3aww1caspdpbwbrhn4gw1cath 5351953 5351950 2026-04-06T07:22:10Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351953 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:340px; margin:0 0 1em 1em; border:2px solid #0057b7; background:#ffffff; font-size:90%;" |+ style="background:#0057b7; color:#fff; font-size:125%; font-weight:bold; padding:10px; border-bottom:2px solid #ffd700;" | 🇺🇦 '''ჩაიკა''' |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:10px; border-bottom:1px solid #0057b7; background:#fff;" | [[ფაილი:Kozakkenboot Beauplan 1664 Amsterdam.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; color:#000; font-weight:bold; padding:7px; border-bottom:1px solid #0057b7; background:#f7f9fc;" | ჩაიკა [[გიიომ ლე ვასერ დე ბოპლანი|ბოპლანის]] წიგნში ''[[უკრაინის აღწერა]]'' (ჰოლანდიური გამოცემა, [[1664]]) |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; width:38%; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ტიპი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | ხის ნავი / გალერის ტიპი |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''კორპუსი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[მონოჰალი]] |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''მასალა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[ხე]] |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ეკიპაჟი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | 50 ან 60 კაცი |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''სიგრძე''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | {{convert|20|m|abbr=on}} |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''სიგანე''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | {{convert|3.5|m|abbr=on}} |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ჯდომა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | {{convert|4|m|abbr=on}}<br />(ჩაშვებული დაფით) |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ეპოქა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[XVI საუკუნე]]იდან |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''დანიშნულება''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | საზღვაო ბრძოლა / ტვირთის გადაზიდვა |} [[ფაილი:Ukrainian cossacks conquer Feodosia.png|thumb|left|[[XVII საუკუნე]]ის ხეზე კვეთილი გამოსახულება, რომელზეც [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელი]] [[კაზაკები]] ჩაიკებით ანადგურებენ თურქულ ფლოტს და [[ფეოდოსია|კაფას]] იპყრობენ, [[1616]]]] '''ჩაიკა''' ({{lang-uk|чайка}}, უნგრ. ''csajka'', {{lang-pl|czajka}}, {{lang-sr|шајка}}, {{lang-sl|šajka}} ან {{lang-sl|plitka}}) — ხის ნავი, რომელსაც შეიძლებოდა ჰქონოდა [[ანძა]] და [[აფრა]]; იგი [[ფრეგატი|გალერის]] ტიპს მიეკუთვნება და [[აღმოსავლეთი ევროპა|აღმოსავლეთ ევროპაში]] ადრეულ ახალ ხანაში გამოიყენებოდა როგორც საომარ, ისე სატვირთო-სატრანსპორტო დანიშნულებით [[XVI საუკუნე]]იდან. ==ტიპები== ===ავსტრიული=== ცაიკები სიგრძის მიხედვით იყოფოდა შემდეგ სახეობებად: {{cvt|48|m}}-იანი (ორმაგი ცაიკა), {{cvt|24|m}}-იანი (სრული ცაიკა), {{cvt|12|m}}-იანი (ნახევარი ცაიკა)<ref>{{Cite web |title= Frontier on the Water|date=27 January 2021 |url=https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1291866}}</ref> და {{cvt|6|m}}-იანი (მეოთხედი ცაიკა). ისინი მოძრაობდნენ [[აფრა|აფრით]] ან [[ნიჩაბი|ნიჩბებით]]. ეკიპაჟი 30-იდან 50 კაცამდე მერყეობდა; მათ მეთაურობდა ოფიცერი, ხოლო შემადგენლობაში შედიოდნენ მესაჭე, მეაბჯრე, მედოლე, ორი მშვილდოსანი და 36-მდე მენიჩბე.<ref>Hollins, p. 11</ref> ===ზაპოროჟიელი კაზაკები (უკრაინა)=== [[ფაილი:Ukrainian replica chaika.jpg|thumb|left|''Presviata Pokrova'' — უკრაინული ჩაიკის ასლი სოლენტში]] ჩაიკის სიგრძე ჩვეულებრივ {{cvt|18-20|m}} იყო, სიგანე — {{cvt|3-3.5|m}}, ხოლო სიღრმე — {{cvt|3.5-4|m}}.<ref>{{Cite web |title= Encyclopedia of Ukraine|date=1984|url=https://archive.org/details/encyclopediaofuk0001unse/page/n1/mode/2up| website=[[University of Toronto Press]]}}</ref> ჩაიკის ფსკერი ერთი მთლიანი [[ღერო|ხის ღეროდან]] გამოითლებოდა, გვერდები კი ხის ფიცრებით შენდებოდა. მტრის ცეცხლისგან დასაცავად ან ჩაძირვის თავიდან ასაცილებლად ნავის [[ბორტი|ბორტებზე]] აბამდნენ [[ლერწამი]]ს კონებს. ერთ ასეთ ნავს შეეძლო დაახლოებით 50-იდან 60 კაცამდე და 6 [[ქვემეხი|ფალკონეტამდე]] (მცირე ზომის ზარბაზანი) გადაეყვანა. ზოგიერთ ჩაიკას ორი [[საჭე|საჭის]] ნიჩაბიც ჰქონდა, რის გამოც მიმართულების შესაცვლელად ნავის მოტრიალება საჭირო არ იყო.<ref>{{Cite web |title= The 1736-1739 boats discovered in the Dnipro River, Ukraine|access-date=27 July 2023 |url=https://www.academia.edu/104194630/The_1736_1739_boats_discovered_in_the_Dnipro_River_Ukraine_A_treasure_trove_of_European_design_methods|website=academia.edu}}</ref> მსგავს, მაგრამ უფრო დიდ ნავს, რომელსაც ზაპოროჟიელი კაზაკები როგორც ტრანსპორტისთვის, ისე საბრძოლველად იყენებდნენ, [[ბაიდაკი]] ეწოდებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ukrweekly.com/old/archive/2005/280528.shtml The Viking "drakkar" and the Kozak "chaika"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101211434/http://www.ukrweekly.com/old/archive/2005/280528.shtml |date=2020-11-01 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ჩაიკა}} [[კატეგორია:ნავები]] [[კატეგორია:გემების ტიპები]] [[კატეგორია:უკრაინის სამხედრო ისტორია]] [[კატეგორია:ზაპოროჟიელი კაზაკები]] [[კატეგორია:უკრაინის კულტურა]] [[კატეგორია:სატრანსპორტო საშუალებები]] qyabd4mwypmkf78xxtawdyvcmm03vuk 5351954 5351953 2026-04-06T07:22:50Z შალვა მინდაძე 11 168465 −[[კატეგორია:ნავები]]; −[[კატეგორია:უკრაინის სამხედრო ისტორია]]; −[[კატეგორია:ზაპოროჟიელი კაზაკები]]; −[[კატეგორია:უკრაინის კულტურა]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5351954 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:340px; margin:0 0 1em 1em; border:2px solid #0057b7; background:#ffffff; font-size:90%;" |+ style="background:#0057b7; color:#fff; font-size:125%; font-weight:bold; padding:10px; border-bottom:2px solid #ffd700;" | 🇺🇦 '''ჩაიკა''' |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:10px; border-bottom:1px solid #0057b7; background:#fff;" | [[ფაილი:Kozakkenboot Beauplan 1664 Amsterdam.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; color:#000; font-weight:bold; padding:7px; border-bottom:1px solid #0057b7; background:#f7f9fc;" | ჩაიკა [[გიიომ ლე ვასერ დე ბოპლანი|ბოპლანის]] წიგნში ''[[უკრაინის აღწერა]]'' (ჰოლანდიური გამოცემა, [[1664]]) |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; width:38%; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ტიპი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | ხის ნავი / გალერის ტიპი |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''კორპუსი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[მონოჰალი]] |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''მასალა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[ხე]] |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ეკიპაჟი''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | 50 ან 60 კაცი |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''სიგრძე''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | {{convert|20|m|abbr=on}} |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''სიგანე''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | {{convert|3.5|m|abbr=on}} |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ჯდომა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | {{convert|4|m|abbr=on}}<br />(ჩაშვებული დაფით) |- ! style="background:#ffd700; color:#000; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''ეპოქა''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | [[XVI საუკუნე]]იდან |- ! style="background:#0057b7; color:#fff; padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | '''დანიშნულება''' | style="padding:7px; border:1px solid #0057b7; font-weight:bold;" | საზღვაო ბრძოლა / ტვირთის გადაზიდვა |} [[ფაილი:Ukrainian cossacks conquer Feodosia.png|thumb|left|[[XVII საუკუნე]]ის ხეზე კვეთილი გამოსახულება, რომელზეც [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელი]] [[კაზაკები]] ჩაიკებით ანადგურებენ თურქულ ფლოტს და [[ფეოდოსია|კაფას]] იპყრობენ, [[1616]]]] '''ჩაიკა''' ({{lang-uk|чайка}}, უნგრ. ''csajka'', {{lang-pl|czajka}}, {{lang-sr|шајка}}, {{lang-sl|šajka}} ან {{lang-sl|plitka}}) — ხის ნავი, რომელსაც შეიძლებოდა ჰქონოდა [[ანძა]] და [[აფრა]]; იგი [[ფრეგატი|გალერის]] ტიპს მიეკუთვნება და [[აღმოსავლეთი ევროპა|აღმოსავლეთ ევროპაში]] ადრეულ ახალ ხანაში გამოიყენებოდა როგორც საომარ, ისე სატვირთო-სატრანსპორტო დანიშნულებით [[XVI საუკუნე]]იდან. ==ტიპები== ===ავსტრიული=== ცაიკები სიგრძის მიხედვით იყოფოდა შემდეგ სახეობებად: {{cvt|48|m}}-იანი (ორმაგი ცაიკა), {{cvt|24|m}}-იანი (სრული ცაიკა), {{cvt|12|m}}-იანი (ნახევარი ცაიკა)<ref>{{Cite web |title= Frontier on the Water|date=27 January 2021 |url=https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1291866}}</ref> და {{cvt|6|m}}-იანი (მეოთხედი ცაიკა). ისინი მოძრაობდნენ [[აფრა|აფრით]] ან [[ნიჩაბი|ნიჩბებით]]. ეკიპაჟი 30-იდან 50 კაცამდე მერყეობდა; მათ მეთაურობდა ოფიცერი, ხოლო შემადგენლობაში შედიოდნენ მესაჭე, მეაბჯრე, მედოლე, ორი მშვილდოსანი და 36-მდე მენიჩბე.<ref>Hollins, p. 11</ref> ===ზაპოროჟიელი კაზაკები (უკრაინა)=== [[ფაილი:Ukrainian replica chaika.jpg|thumb|left|''Presviata Pokrova'' — უკრაინული ჩაიკის ასლი სოლენტში]] ჩაიკის სიგრძე ჩვეულებრივ {{cvt|18-20|m}} იყო, სიგანე — {{cvt|3-3.5|m}}, ხოლო სიღრმე — {{cvt|3.5-4|m}}.<ref>{{Cite web |title= Encyclopedia of Ukraine|date=1984|url=https://archive.org/details/encyclopediaofuk0001unse/page/n1/mode/2up| website=[[University of Toronto Press]]}}</ref> ჩაიკის ფსკერი ერთი მთლიანი [[ღერო|ხის ღეროდან]] გამოითლებოდა, გვერდები კი ხის ფიცრებით შენდებოდა. მტრის ცეცხლისგან დასაცავად ან ჩაძირვის თავიდან ასაცილებლად ნავის [[ბორტი|ბორტებზე]] აბამდნენ [[ლერწამი]]ს კონებს. ერთ ასეთ ნავს შეეძლო დაახლოებით 50-იდან 60 კაცამდე და 6 [[ქვემეხი|ფალკონეტამდე]] (მცირე ზომის ზარბაზანი) გადაეყვანა. ზოგიერთ ჩაიკას ორი [[საჭე|საჭის]] ნიჩაბიც ჰქონდა, რის გამოც მიმართულების შესაცვლელად ნავის მოტრიალება საჭირო არ იყო.<ref>{{Cite web |title= The 1736-1739 boats discovered in the Dnipro River, Ukraine|access-date=27 July 2023 |url=https://www.academia.edu/104194630/The_1736_1739_boats_discovered_in_the_Dnipro_River_Ukraine_A_treasure_trove_of_European_design_methods|website=academia.edu}}</ref> მსგავს, მაგრამ უფრო დიდ ნავს, რომელსაც ზაპოროჟიელი კაზაკები როგორც ტრანსპორტისთვის, ისე საბრძოლველად იყენებდნენ, [[ბაიდაკი]] ეწოდებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ukrweekly.com/old/archive/2005/280528.shtml The Viking "drakkar" and the Kozak "chaika"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101211434/http://www.ukrweekly.com/old/archive/2005/280528.shtml |date=2020-11-01 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ჩაიკა}} [[კატეგორია:გემების ტიპები]] [[კატეგორია:სატრანსპორტო საშუალებები]] oasyhxv4p16ewzjda06ubkqvw1lgsu4 1 879667 5351956 2026-04-06T07:23:14Z შალვა მინდაძე 11 168465 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351956 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 879668 5351957 2026-04-06T07:23:35Z შალვა მინდაძე 11 168465 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351957 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 879669 5351958 2026-04-06T07:24:10Z შალვა მინდაძე 11 168465 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351958 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879670 5351974 2026-04-06T07:49:40Z შალვა მინდაძე 11 168465 ახალი გვერდი: [[ფაილი:Cossack Mamay 1st half of 19th c (4).jpg|thumb|right|250px|კაზაკი ბანდურისტის ([[კაზაკი მამაი]]) გამოსახულება უცნობი ავტორის მიერ ([[XIX საუკუნე]]). [[უკრაინის ეროვნული ხელოვნების მუზეუმი]]]] '''ხარაკტერნიკი''' (უკრ... 5351974 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Cossack Mamay 1st half of 19th c (4).jpg|thumb|right|250px|კაზაკი ბანდურისტის ([[კაზაკი მამაი]]) გამოსახულება უცნობი ავტორის მიერ ([[XIX საუკუნე]]). [[უკრაინის ეროვნული ხელოვნების მუზეუმი]]]] '''ხარაკტერნიკი''' (უკრაინულად: ''характерник'') — [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელი]] [[კაზაკები|კაზაკი]], რომელსაც მიაწერდნენ მაგიური ძალების ფლობას.<ref>{{cite web |title=Encyclopedia of Ukraine — Kharakternyks |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages\K\H\Kharakternyks.htm |publisher=University of Toronto Press}}</ref> ხარაკტერნიკი კაზაკის სახის ჩამოყალიბება დაიწყო [[ზაპოროჟიის სეჩი]]ს პერიოდში, როდესაც კაზაკთა მეთაურებს მათი თანამებრძოლები ზებუნებრივ შესაძლებლობებს მიაწერდნენ.<ref>{{cite book |title=Encyclopedia of Ukraine |publisher=University of Toronto Press |year=1984}}</ref> მოგვიანებით ხარაკტერნიკები აისახა უკრაინულ ფოლკლორსა და ხალხურ რწმენებში, როგორც უძლეველი მეომრები, რომელთაც შეეძლოთ ცხოველებად გარდასახვა, იარაღის მოჯადოება და სხვა ზებუნებრივი ქმედებები.<ref>{{cite journal |title=Ukrainian Folklore and Mythology |year=2002}}</ref> თავდაპირველად სიტყვა „ხარაკტერნიკი“ ატარებდა უარყოფით კონოტაციას და აღნიშნავდა ჯადოქარს ან რჯულგადასულს. თუმცა, კაზაკებისადმი, როგორც უკრაინის დამცველებისადმი, ინტერესის ზრდასთან ერთად, ტერმინმა დადებითი მნიშვნელობა შეიძინა.<ref>{{cite book |title=History of the Cossacks |year=1999}}</ref> სეჩის განადგურების შემდეგ ზოგიერთი ისტორიული პიროვნება, მაგალითად [[ივან სირკო]], ფართოდ მიიჩნეოდა ხარაკტერნიკად.<ref>{{cite book |title=Ivan Sirko and Cossack Legends |year=2005}}</ref> თანამედროვე პოპულარულ წარმოდგენებში ხარაკტერნიკები აღიქმებიან, როგორც სპეციალურად გაწვრთნილი კაზაკური სამხედრო ელიტა.<ref>{{cite web |title=Modern Cossack Mythology |year=2015}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 0kiofgbajz0risxwvfuuwtm3dvugzsd 5351976 5351974 2026-04-06T07:51:55Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351976 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Cossack Mamay 1st half of 19th c (4).jpg|thumb|right|250px|კაზაკი ბანდურისტის (კაზაკი მამაი) გამოსახულება უცნობი ავტორის მიერ ([[XIX საუკუნე]]). უკრაინის ეროვნული ხელოვნების მუზეუმი]] '''ხარაკტერნიკი''' (უკრაინულად: ''характерник'') — [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელი]] [[კაზაკები|კაზაკი]], რომელსაც მიაწერდნენ მაგიური ძალების ფლობას.<ref>{{cite web |title=Encyclopedia of Ukraine — Kharakternyks |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages\K\H\Kharakternyks.htm |publisher=University of Toronto Press}}</ref> ხარაკტერნიკი კაზაკის სახის ჩამოყალიბება დაიწყო [[ზაპოროჟიის სეჩი]]ს პერიოდში, როდესაც კაზაკთა მეთაურებს მათი თანამებრძოლები ზებუნებრივ შესაძლებლობებს მიაწერდნენ.<ref>{{cite book |title=Encyclopedia of Ukraine |publisher=University of Toronto Press |year=1984}}</ref> მოგვიანებით ხარაკტერნიკები აისახა უკრაინულ ფოლკლორსა და ხალხურ რწმენებში, როგორც უძლეველი მეომრები, რომელთაც შეეძლოთ ცხოველებად გარდასახვა, იარაღის მოჯადოება და სხვა ზებუნებრივი ქმედებები.<ref>{{cite journal |title=Ukrainian Folklore and Mythology |year=2002}}</ref> თავდაპირველად სიტყვა „ხარაკტერნიკი“ ატარებდა უარყოფით კონოტაციას და აღნიშნავდა ჯადოქარს ან რჯულგადასულს. თუმცა, კაზაკებისადმი, როგორც უკრაინის დამცველებისადმი, ინტერესის ზრდასთან ერთად, ტერმინმა დადებითი მნიშვნელობა შეიძინა.<ref>{{cite book |title=History of the Cossacks |year=1999}}</ref> სეჩის განადგურების შემდეგ ზოგიერთი ისტორიული პიროვნება, მაგალითად [[ივან სირკო]], ფართოდ მიიჩნეოდა ხარაკტერნიკად.<ref>{{cite book |title=Ivan Sirko and Cossack Legends |year=2005}}</ref> თანამედროვე პოპულარულ წარმოდგენებში ხარაკტერნიკები აღიქმებიან, როგორც სპეციალურად გაწვრთნილი კაზაკური სამხედრო ელიტა.<ref>{{cite web |title=Modern Cossack Mythology |year=2015}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} jxwbwbqhlyastpjqqnmj81sfz8c5gd3 5351986 5351976 2026-04-06T08:33:31Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351986 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Cossack Mamay 1st half of 19th c (4).jpg|thumb|right|250px|კაზაკი ბანდურისტის (კაზაკი მამაი) გამოსახულება უცნობი ავტორის მიერ ([[XIX საუკუნე]]). უკრაინის ეროვნული ხელოვნების მუზეუმი]] '''ხარაკტერნიკი''' (უკრაინულად: ''характерник'') — [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელი]] [[კაზაკები|კაზაკი]], რომელსაც მიაწერდნენ მაგიური ძალების ფლობას.<ref>{{cite web |title=Encyclopedia of Ukraine — Kharakternyks |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages\K\H\Kharakternyks.htm |publisher=University of Toronto Press}}</ref> ხარაკტერნიკი კაზაკის სახის ჩამოყალიბება დაიწყო [[ზაპოროჟიის სეჩი]]ს პერიოდში, როდესაც კაზაკთა მეთაურებს მათი თანამებრძოლები ზებუნებრივ შესაძლებლობებს მიაწერდნენ.<ref>{{cite book |title=Encyclopedia of Ukraine |publisher=University of Toronto Press |year=1984}}</ref> მოგვიანებით ხარაკტერნიკები აისახა უკრაინულ ფოლკლორსა და ხალხურ რწმენებში, როგორც უძლეველი მეომრები, რომელთაც შეეძლოთ ცხოველებად გარდასახვა, იარაღის მოჯადოება და სხვა ზებუნებრივი ქმედებები.<ref>{{cite journal |title=Ukrainian Folklore and Mythology |year=2002}}</ref> თავდაპირველად სიტყვა „ხარაკტერნიკი“ ატარებდა უარყოფით კონოტაციას და აღნიშნავდა ჯადოქარს ან რჯულგადასულს. თუმცა, კაზაკებისადმი, როგორც უკრაინის დამცველებისადმი, ინტერესის ზრდასთან ერთად, ტერმინმა დადებითი მნიშვნელობა შეიძინა.<ref>{{cite book |title=History of the Cossacks |year=1999}}</ref> სეჩის განადგურების შემდეგ ზოგიერთი ისტორიული პიროვნება, მაგალითად [[ივან სირკო]], ფართოდ მიიჩნეოდა ხარაკტერნიკად.<ref>{{cite book |title=Ivan Sirko and Cossack Legends |year=2005}}</ref> თანამედროვე პოპულარულ წარმოდგენებში ხარაკტერნიკები აღიქმებიან, როგორც სპეციალურად გაწვრთნილი კაზაკური სამხედრო ელიტა.<ref>{{cite web |title=Modern Cossack Mythology |year=2015}}</ref> == ეტიმოლოგია == კაზაკების მიერ იარაღის მოჯადოებისა და თავის დასაცავად ჯადოსნობის გამოყენების შესახებ ცნობები [[XVI საუკუნე|XVI საუკუნიდან]] არის ცნობილი, თუმცა იმ პერიოდში სიტყვა „ხარაკტერნიკი“ ჯერ კიდევ არ გამოიყენებოდა. ხარაკტერნიკების შესახებ ადრეული ცნობები გვხვდება პოლონურ წყაროებში, [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნი]]დან დაწყებული. ამ წყაროებში „ხარაკტერნიკი“ აღნიშნავდა სხვადასხვა ადამიანს, განურჩევლად მათი საცხოვრებელი ადგილისა თუ კუთვნილებისა (მათ შორის კაზაკებსაც). „ხარაკტერნიკი“ იყო ზოგადი ტერმინი იმ პირის აღსანიშნავად, რომელიც ჯადოსნობით იყო დაკავებული. შესაბამისად, მათ მიმართ დამოკიდებულება ცალსახად უარყოფითი იყო.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://likbez.org.ua/ua/ukrayinska-kim-buli-spravzhni-harakterniki.html|title=Who were the real Kharakternyks?|last=Shamenkov|first=Serhiy|date=2018-01-17|website=Likbez: Historical Front|access-date=2022-12-03}}</ref> სახელწოდება „ხარაკტერნიკი“ მომდინარეობს სიტყვიდან „ხასიათი“ / „ნიშანი“ (''kharakter'') მოჯადოებული ნიშნის მნიშვნელობით.<ref name=":2">{{Cite book|title=Młot Na Czarownice|year=1614|page=171}}</ref> სიტყვა „ხარაკტერი“ მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნულიდან]] და თავდაპირველად ნიშნავდა „ამოტვიფრულ ნიშანს“.<ref>{{Cite web|title=character {{!}} Etymology, origin and meaning of character by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/character|website=www.etymonline.com|access-date=2022-12-04|language=en}}</ref> ასეთი ნიშნის პირველი მოხსენიება თარიღდება [[1614]] წლით წიგნში ''Młot na czarownice'' (''ჯადოქართა ჩაქუჩი''), რომელიც „Malleus Maleficarum“-ის პოლონური თარგმანია. ერთ-ერთ ფრაგმენტში მოხსენიებულია ჯარისკაცები, რომელთაც სხეულზე „ნიშნები“ ჰქონდათ.<ref name=":2" /> სამუელ ბოგუმილ ლინდეს ლექსიკონში ([[1807]]–[[1814]]) სიტყვა „charakter“ განმარტებულია, როგორც „ჯადოსნური ნიშანი“, ხოლო „charakternik“ — როგორც პირი, რომელსაც ასეთი ნიშნები ატარებს.<ref>{{Cite book|title=Słownik języka polskiego przez M. Samuela Bogumiła Linde|year=1807–1814|volume=1|location=Warsaw|pages=231–232}}</ref> [[1842]] წლის წიგნში ''ყოფილი ზაპოროჟიელის, ეკატერინოსლავის გუბერნიისა და მაზრის, სოფელ მიხაილოვსკოეს მცხოვრების, მიკიტა ლეონტიევიჩ კორჟის ზეპირი მონათხრობი''<ref>"Oral narrative of a former Zaporozhian, resident of Yekaterinoslav Governorate and district, village of Mykhailivske, Nikita Leontyevich Korzh"</ref> მოთხრობილია კაზაკ მიკიტა კორჟის ამბავი, რომელიც გაქცეული კაზაკებისგან შექმნილი ყაჩაღური რაზმების მეთაურებს „ხარაკტერნიკებს“ უწოდებდა.<ref name=":4">{{Cite book|title=Oral Narrative of a Former Zaporozhian, Resident of the Katerynoslav Governorate and District, Village of Mykhailivske, Mykyta Leontiyovych Korzh|year=1842|location=Odesa|page=22}}</ref> შესაძლოა ეს დაკავშირებული იყოს მაცაპურას დანაშაულებთან — [[XVIII საუკუნე]]ის სერიულ მკვლელთან ნეჟინის რეგიონში — და უფრო ფართოდ, რუსეთის იმპერიული ხელისუფლების ინტერესთან, დაემცირებინა კაზაკთა ავტონომია და კაზაკები წარმოეჩინა, როგორც ყაჩაღები, ბანდიტები და კორუმპირებული მოხელეები.<ref name=":1" /> კაზაკების აღსანიშნავად, რომლებიც განსაკუთრებით მოხერხებულად ან ეშმაკურად მოქმედებდნენ იმპერიული ხელისუფლების წინააღმდეგ, გამოიყენებოდა სხვა სახელებიც — „ხიმორდნიკი“ და „კავერნიკი“.<ref name=":5">{{Cite book|title=Notes on Southern Rus'|last=Kulish|first=P.|year=1856|volume=1|page=79}}</ref> თუმცა, [[XIX საუკუნე]]ში სიტყვამ „ხარაკტერნიკი“ თანდათან დაკარგა უარყოფითი კონოტაცია და კაზაკი ხარაკტერნიკები ხალხურ გმირებთან გაიგივდა.<ref name=":1" /> [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნი]]ს ბოლოსთვის უკვე შეგროვებული იყო მდიდარი ფოლკლორული მასალა, სადაც ხარაკტერნიკები (ისევე როგორც კაზაკები ზოგადად) წარმოჩენილნი არიან, როგორც განსაკუთრებული ძალისა და გონების მქონე ადამიანები, რომლებსაც ზებუნებრივი შესაძლებლობები გააჩნდათ.<ref name=":3">{{Cite news|title=Who were the real Kharakternyks? (continued) – Likbez|url=http://likbez.org.ua/ua/ukrayinska-kim-buli-spravzhni-harakterniki-prodovzhennya.html|access-date=2022-12-03|language=uk}}</ref> ხარაკტერნიკების დადებითი სახე საბოლოოდ განმტკიცდა [[1990-იანი წლები|1990-იან წლებში]], კაზაკური თემატიკის პოპულარობის ფონზე. ამ დროიდან ხარაკტერნიკი აღიქმება, როგორც კაზაკი ჯადოქარი, რომელიც თავის მაგიურ ძალებს საკუთარი ხალხის მტრების წინააღმდეგ იყენებს.<ref name=":1" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} p0connryex7jx8mfc9rzb7us8nqzoaw 5351988 5351986 2026-04-06T08:49:00Z შალვა მინდაძე 11 168465 5351988 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Cossack Mamay 1st half of 19th c (4).jpg|thumb|right|250px|კაზაკი ბანდურისტის (კაზაკი მამაი) გამოსახულება უცნობი ავტორის მიერ ([[XIX საუკუნე]]). უკრაინის ეროვნული ხელოვნების მუზეუმი]] '''ხარაკტერნიკი''' (უკრაინულად: ''характерник'') — [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელი]] [[კაზაკები|კაზაკი]], რომელსაც მიაწერდნენ მაგიური ძალების ფლობას.<ref>{{cite web |title=Encyclopedia of Ukraine — Kharakternyks |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages\K\H\Kharakternyks.htm |publisher=University of Toronto Press}}</ref> ხარაკტერნიკი კაზაკის სახის ჩამოყალიბება დაიწყო [[ზაპოროჟიის სეჩი]]ს პერიოდში, როდესაც კაზაკთა მეთაურებს მათი თანამებრძოლები ზებუნებრივ შესაძლებლობებს მიაწერდნენ.<ref>{{cite book |title=Encyclopedia of Ukraine |publisher=University of Toronto Press |year=1984}}</ref> მოგვიანებით ხარაკტერნიკები აისახა უკრაინულ ფოლკლორსა და ხალხურ რწმენებში, როგორც უძლეველი მეომრები, რომელთაც შეეძლოთ ცხოველებად გარდასახვა, იარაღის მოჯადოება და სხვა ზებუნებრივი ქმედებები.<ref>{{cite journal |title=Ukrainian Folklore and Mythology |year=2002}}</ref> თავდაპირველად სიტყვა „ხარაკტერნიკი“ ატარებდა უარყოფით კონოტაციას და აღნიშნავდა ჯადოქარს ან რჯულგადასულს. თუმცა, კაზაკებისადმი, როგორც უკრაინის დამცველებისადმი, ინტერესის ზრდასთან ერთად, ტერმინმა დადებითი მნიშვნელობა შეიძინა.<ref>{{cite book |title=History of the Cossacks |year=1999}}</ref> სეჩის განადგურების შემდეგ ზოგიერთი ისტორიული პიროვნება, მაგალითად [[ივან სირკო]], ფართოდ მიიჩნეოდა ხარაკტერნიკად.<ref>{{cite book |title=Ivan Sirko and Cossack Legends |year=2005}}</ref> თანამედროვე პოპულარულ წარმოდგენებში ხარაკტერნიკები აღიქმებიან, როგორც სპეციალურად გაწვრთნილი კაზაკური სამხედრო ელიტა.<ref>{{cite web |title=Modern Cossack Mythology |year=2015}}</ref> == ეტიმოლოგია == კაზაკების მიერ იარაღის მოჯადოებისა და თავის დასაცავად ჯადოსნობის გამოყენების შესახებ ცნობები [[XVI საუკუნე|XVI საუკუნიდან]] არის ცნობილი, თუმცა იმ პერიოდში სიტყვა „ხარაკტერნიკი“ ჯერ კიდევ არ გამოიყენებოდა. ხარაკტერნიკების შესახებ ადრეული ცნობები გვხვდება პოლონურ წყაროებში, [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნი]]დან დაწყებული. ამ წყაროებში „ხარაკტერნიკი“ აღნიშნავდა სხვადასხვა ადამიანს, განურჩევლად მათი საცხოვრებელი ადგილისა თუ კუთვნილებისა (მათ შორის კაზაკებსაც). „ხარაკტერნიკი“ იყო ზოგადი ტერმინი იმ პირის აღსანიშნავად, რომელიც ჯადოსნობით იყო დაკავებული. შესაბამისად, მათ მიმართ დამოკიდებულება ცალსახად უარყოფითი იყო.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://likbez.org.ua/ua/ukrayinska-kim-buli-spravzhni-harakterniki.html|title=Who were the real Kharakternyks?|last=Shamenkov|first=Serhiy|date=2018-01-17|website=Likbez: Historical Front|access-date=2022-12-03}}</ref> სახელწოდება „ხარაკტერნიკი“ მომდინარეობს სიტყვიდან „ხასიათი“ / „ნიშანი“ (''kharakter'') მოჯადოებული ნიშნის მნიშვნელობით.<ref name=":2">{{Cite book|title=Młot Na Czarownice|year=1614|page=171}}</ref> სიტყვა „ხარაკტერი“ მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნულიდან]] და თავდაპირველად ნიშნავდა „ამოტვიფრულ ნიშანს“.<ref>{{Cite web|title=character {{!}} Etymology, origin and meaning of character by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/character|website=www.etymonline.com|access-date=2022-12-04|language=en}}</ref> ასეთი ნიშნის პირველი მოხსენიება თარიღდება [[1614]] წლით წიგნში ''Młot na czarownice'' (''ჯადოქართა ჩაქუჩი''), რომელიც „Malleus Maleficarum“-ის პოლონური თარგმანია. ერთ-ერთ ფრაგმენტში მოხსენიებულია ჯარისკაცები, რომელთაც სხეულზე „ნიშნები“ ჰქონდათ.<ref name=":2" /> სამუელ ბოგუმილ ლინდეს ლექსიკონში ([[1807]]–[[1814]]) სიტყვა „charakter“ განმარტებულია, როგორც „ჯადოსნური ნიშანი“, ხოლო „charakternik“ — როგორც პირი, რომელსაც ასეთი ნიშნები ატარებს.<ref>{{Cite book|title=Słownik języka polskiego przez M. Samuela Bogumiła Linde|year=1807–1814|volume=1|location=Warsaw|pages=231–232}}</ref> [[1842]] წლის წიგნში ''ყოფილი ზაპოროჟიელის, ეკატერინოსლავის გუბერნიისა და მაზრის, სოფელ მიხაილოვსკოეს მცხოვრების, მიკიტა ლეონტიევიჩ კორჟის ზეპირი მონათხრობი''<ref>"Oral narrative of a former Zaporozhian, resident of Yekaterinoslav Governorate and district, village of Mykhailivske, Nikita Leontyevich Korzh"</ref> მოთხრობილია კაზაკ მიკიტა კორჟის ამბავი, რომელიც გაქცეული კაზაკებისგან შექმნილი ყაჩაღური რაზმების მეთაურებს „ხარაკტერნიკებს“ უწოდებდა.<ref name=":4">{{Cite book|title=Oral Narrative of a Former Zaporozhian, Resident of the Katerynoslav Governorate and District, Village of Mykhailivske, Mykyta Leontiyovych Korzh|year=1842|location=Odesa|page=22}}</ref> შესაძლოა ეს დაკავშირებული იყოს მაცაპურას დანაშაულებთან — [[XVIII საუკუნე]]ის სერიულ მკვლელთან ნეჟინის რეგიონში — და უფრო ფართოდ, რუსეთის იმპერიული ხელისუფლების ინტერესთან, დაემცირებინა კაზაკთა ავტონომია და კაზაკები წარმოეჩინა, როგორც ყაჩაღები, ბანდიტები და კორუმპირებული მოხელეები.<ref name=":1" /> კაზაკების აღსანიშნავად, რომლებიც განსაკუთრებით მოხერხებულად ან ეშმაკურად მოქმედებდნენ იმპერიული ხელისუფლების წინააღმდეგ, გამოიყენებოდა სხვა სახელებიც — „ხიმორდნიკი“ და „კავერნიკი“.<ref name=":5">{{Cite book|title=Notes on Southern Rus'|last=Kulish|first=P.|year=1856|volume=1|page=79}}</ref> თუმცა, [[XIX საუკუნე]]ში სიტყვამ „ხარაკტერნიკი“ თანდათან დაკარგა უარყოფითი კონოტაცია და კაზაკი ხარაკტერნიკები ხალხურ გმირებთან გაიგივდა.<ref name=":1" /> [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნი]]ს ბოლოსთვის უკვე შეგროვებული იყო მდიდარი ფოლკლორული მასალა, სადაც ხარაკტერნიკები (ისევე როგორც კაზაკები ზოგადად) წარმოჩენილნი არიან, როგორც განსაკუთრებული ძალისა და გონების მქონე ადამიანები, რომლებსაც ზებუნებრივი შესაძლებლობები გააჩნდათ.<ref name=":3">{{Cite news|title=Who were the real Kharakternyks? (continued) – Likbez|url=http://likbez.org.ua/ua/ukrayinska-kim-buli-spravzhni-harakterniki-prodovzhennya.html|access-date=2022-12-03|language=uk}}</ref> ხარაკტერნიკების დადებითი სახე საბოლოოდ განმტკიცდა [[1990-იანი წლები|1990-იან წლებში]], კაზაკური თემატიკის პოპულარობის ფონზე. ამ დროიდან ხარაკტერნიკი აღიქმება, როგორც კაზაკი ჯადოქარი, რომელიც თავის მაგიურ ძალებს საკუთარი ხალხის მტრების წინააღმდეგ იყენებს.<ref name=":1" /> == სახის წარმოშობა == [[ფაილი:Victor Semernev Ukrainian Cossack on patrol.jpg|thumb|ვიქტორ სემერნევის ნახატზე გამოსახული კაზაკები, [[2001]]]] ხარაკტერნიკის სახე ერთმანეთში აერთიანებს გმირული ეპოსის, წინაპართა კულტისა და [[დემონოლოგია|დემონოლოგიის]] ნიშნებს.<ref name=":0">{{Cite web|title=The Image of the Cossack Kharakternyk in Folk Legends and Tales|url=https://ethnography.org.ua/content/obraz-kozaka-harakternyka-u-narodnyh-legendah-ta-perekazah|website=ethnography.org.ua|access-date=2022-12-02|language=uk}}</ref> სავარაუდოა, რომ თავად კაზაკები ავითარებდნენ წარმოდგენას საკუთარი ზეადამიანური შესაძლებლობების შესახებ, რათა მტრები დაეშინებინათ.<ref name=":3" /> [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნი]]ს შუა წლებში სეჩის კაზაკებში ჯერ კიდევ არსებობდა მკაფიოდ ჩამოყალიბებული გმირული ეპოსი, თუმცა გმირთა უძველესი ატრიბუტები გადატანილი იქნა ცოცხალ, რეალურ ადამიანებზე, რომლებიც განსაკუთრებით პატივსაცემი და მითოლოგიზებული იყვნენ თავად ზაპოროჟიელთა მიერ. სწორედ ამ პერიოდში ჩამოყალიბდა წარმოდგენები გამოჩენილი ზაპოროჟიელების უჩვეულო ძალის, სიმამაცისა და უძლეველობის, მათი უკვდავების ან სიკვდილის შემდეგ ცოცხალი კაზაკების დახმარების უნარის შესახებ.<ref name=":0" /> კურენის ატამანის ან კოშის ატამანის, ზოგადად უხუცესი კაზაკის კულტიც არსებობდა, როგორც წინაპართა კულტის გაგრძელება. მაგალითად, კურენის ატამანს საპატიო ადგილი ეძლეოდა ხატების ქვეშ, მთელი კურენი მხოლოდ მას შემდეგ ჯდებოდა სადილად, რაც იგი თავად დაჯდებოდა სუფრასთან, ხოლო ჭამის დასრულების შემდეგ ყველა კაზაკი მას თავს უკრავდა.<ref name=":0" /> ხარაკტერნიკების უნარი ცხოველებად (განსაკუთრებით [[მგელი|მგლად]]) გარდასახვისა საშუალებას იძლევა პარალელი გავავლოთ მგლის, როგორც ტოტემური წინაპრის კულტთან. კერძოდ, სავარაუდო კავშირი არსებობს [[ნევრები|ნევრების]] ტომთან, რომლებიც [[პოლისია]]ში ცხოვრობდნენ და [[ჰეროდოტე]]ს მიერ არიან მოხსენიებულნი. ჰეროდოტეს მიერ შეკრებილი თქმულებების თანახმად, ამ ხალხს წელიწადში ერთხელ მგლად გადაქცევა შეეძლო (შესაძლოა ეს ასახავდა რიტუალს, რომლის დროსაც ნევრები მგლის ტყავს იცვამდნენ). [[ბორის რიბაკოვი]]ს მიხედვით, სწორედ აქედან იღებს სათავეს ეპოსები ძაღლისგან შობილი გმირების შესახებ — სუჩიჩი, სუჩენკო. გარდასახვის უნარი მიეწერებოდა ასევე გმირებს ვოლგასა და ვოლხ ვსესლავიჩს, რაც მთავართა მაგიურ შესაძლებლობებზე არსებულ რწმენებს ასახავდა. მგლის კულტის, როგორც ტოტემ-წინაპრის, კვალი [[XX საუკუნე]]შიც კი დაფიქსირდა პოლისიაში მგლებისგან დაცვის შელოცვებში, სადაც უნდა ეთქვათ: „მე კი — როგორც მგელი“. ეს მიანიშნებს, რომ კაზაკთა მეთაურების გარდასახვის უნარი წარმოადგენს იმ რწმენათა გაგრძელებას, რომლებიც [[კიევის რუსეთი]]ს ტერიტორიაზე იყო გავრცელებული და მამაკაცური სამხედრო გაერთიანებების ტრადიციებიდან მომდინარეობდა.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gjETAQAAIAAJ|title=The Image of the Warrior-Beast in Cossack Mythology / Ukrainian Cossacks: Origins, Evolution, Heritage|last=Zalizniak|first=Leonid|date=1993|publisher=Academy of Sciences of Ukraine, Institute of History of Ukraine, Dnipropetrovsk State University|volume=III|pages=3–14|language=uk|isbn=978-966-7295-13-4}}</ref> თუ ხარაკტერნიკის სახე თავდაპირველად თავად კაზაკებში ჩამოყალიბდა და თანდათან ფანტასტიკური ნიშნები შეიძინა, [[XIX საუკუნე]]ში იგი განსაკუთრებით გაზვიადებული გახდა. განსაკუთრებული უნარები უკვე არა მხოლოდ ცალკეულ გამორჩეულ კაზაკებს, არამედ კაზაკებს ზოგადად მიეწერებოდა.<ref name=":0" /> ხალხურ თქმულებებში ხარაკტერნიკის თვისებები მიეწერებოდა [[ტარას შევჩენკო]]საც: მას შეეძლო გარეგნობის შეცვლა, ხან ახალგაზრდად, ხან მოხუცად გამოჩენა და სამოსის ოსტატურად შეცვლა.<ref>{{Cite web|last1=Вівчар |first1=Ірина |title=The Legendary Shevchenko: Kharakternyk, Saint, and ATO Fighter|url=https://www.radiosvoboda.org/a/26889574.html|website=Radio Svoboda|date=9 March 2015 |access-date=2022-12-02|language=uk}}</ref> ხარაკტერნიკის სახის პოპულარიზაციაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ისტორიული ჩანაწერების თავისუფალმა ინტერპრეტაციებმა, სადაც კაზაკთა ჯადოსნობაზეა საუბარი, მიუხედავად იმისა, რომ ტერმინი „ხარაკტერნიკი“ იქ პირდაპირ არ გამოიყენებოდა.<ref name=":3" /> თანამედროვე კულტურაში ხარაკტერნიკებს ენიჭებათ განსაკუთრებული კასტის, კაზაკური ჯარის ელიტის ადგილი.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ApkjAQAAIAAJ|title=One Hundred Great Figures and Events of Cossack Ukraine|last=Hurzhii|first=Oleksandr Ivanovych|date=2008|publisher=Ariĭ|page=412|language=uk|isbn=978-966-498-009-5}}</ref> გაჩენილია მოსაზრებებიც ხარაკტერნიკების სპეციალური მომზადების ტექნიკების შესახებ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=UGcjAQAAIAAJ|title=Knights of the Sun: A Historical Outline|last=Serediuk|first=Oleksandr|date=2006|publisher=Initsial|page=185|language=uk|isbn=978-966-7501-25-9}}</ref> სხვა ფსევდო-წარმართული ელემენტების მსგავსად, ხარაკტერნიკებიც თანამედროვე უკრაინული [[კიჩი]]ს ერთ-ერთ კომპონენტად იქცა.<ref>{{Cite web|title=Patron the Dog, 'Bayraktar,' and Hopak. Why 'Sharovarshchyna' (Cossack Romanticism) is Dominating Ukrainian Music Again|url=https://zaborona.com/chomu-sharovarshhyna-znovu-v-trendah-i-shho-z-czym-robyty/|website=Zaborona|date=2023-04-10|access-date=2023-04-14|language=uk|first=Polina|last=Vernyhor}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 11ogcnn0ko9w6irfwrhp7gu5n94bz9m 5352009 5351988 2026-04-06T09:57:38Z შალვა მინდაძე 11 168465 /* სახის წარმოშობა */ 5352009 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Cossack Mamay 1st half of 19th c (4).jpg|thumb|right|250px|კაზაკი ბანდურისტის (კაზაკი მამაი) გამოსახულება უცნობი ავტორის მიერ ([[XIX საუკუნე]]). უკრაინის ეროვნული ხელოვნების მუზეუმი]] '''ხარაკტერნიკი''' (უკრაინულად: ''характерник'') — [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელი]] [[კაზაკები|კაზაკი]], რომელსაც მიაწერდნენ მაგიური ძალების ფლობას.<ref>{{cite web |title=Encyclopedia of Ukraine — Kharakternyks |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages\K\H\Kharakternyks.htm |publisher=University of Toronto Press}}</ref> ხარაკტერნიკი კაზაკის სახის ჩამოყალიბება დაიწყო [[ზაპოროჟიის სეჩი]]ს პერიოდში, როდესაც კაზაკთა მეთაურებს მათი თანამებრძოლები ზებუნებრივ შესაძლებლობებს მიაწერდნენ.<ref>{{cite book |title=Encyclopedia of Ukraine |publisher=University of Toronto Press |year=1984}}</ref> მოგვიანებით ხარაკტერნიკები აისახა უკრაინულ ფოლკლორსა და ხალხურ რწმენებში, როგორც უძლეველი მეომრები, რომელთაც შეეძლოთ ცხოველებად გარდასახვა, იარაღის მოჯადოება და სხვა ზებუნებრივი ქმედებები.<ref>{{cite journal |title=Ukrainian Folklore and Mythology |year=2002}}</ref> თავდაპირველად სიტყვა „ხარაკტერნიკი“ ატარებდა უარყოფით კონოტაციას და აღნიშნავდა ჯადოქარს ან რჯულგადასულს. თუმცა, კაზაკებისადმი, როგორც უკრაინის დამცველებისადმი, ინტერესის ზრდასთან ერთად, ტერმინმა დადებითი მნიშვნელობა შეიძინა.<ref>{{cite book |title=History of the Cossacks |year=1999}}</ref> სეჩის განადგურების შემდეგ ზოგიერთი ისტორიული პიროვნება, მაგალითად [[ივან სირკო]], ფართოდ მიიჩნეოდა ხარაკტერნიკად.<ref>{{cite book |title=Ivan Sirko and Cossack Legends |year=2005}}</ref> თანამედროვე პოპულარულ წარმოდგენებში ხარაკტერნიკები აღიქმებიან, როგორც სპეციალურად გაწვრთნილი კაზაკური სამხედრო ელიტა.<ref>{{cite web |title=Modern Cossack Mythology |year=2015}}</ref> == ეტიმოლოგია == კაზაკების მიერ იარაღის მოჯადოებისა და თავის დასაცავად ჯადოსნობის გამოყენების შესახებ ცნობები [[XVI საუკუნე|XVI საუკუნიდან]] არის ცნობილი, თუმცა იმ პერიოდში სიტყვა „ხარაკტერნიკი“ ჯერ კიდევ არ გამოიყენებოდა. ხარაკტერნიკების შესახებ ადრეული ცნობები გვხვდება პოლონურ წყაროებში, [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნი]]დან დაწყებული. ამ წყაროებში „ხარაკტერნიკი“ აღნიშნავდა სხვადასხვა ადამიანს, განურჩევლად მათი საცხოვრებელი ადგილისა თუ კუთვნილებისა (მათ შორის კაზაკებსაც). „ხარაკტერნიკი“ იყო ზოგადი ტერმინი იმ პირის აღსანიშნავად, რომელიც ჯადოსნობით იყო დაკავებული. შესაბამისად, მათ მიმართ დამოკიდებულება ცალსახად უარყოფითი იყო.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://likbez.org.ua/ua/ukrayinska-kim-buli-spravzhni-harakterniki.html|title=Who were the real Kharakternyks?|last=Shamenkov|first=Serhiy|date=2018-01-17|website=Likbez: Historical Front|access-date=2022-12-03}}</ref> სახელწოდება „ხარაკტერნიკი“ მომდინარეობს სიტყვიდან „ხასიათი“ / „ნიშანი“ (''kharakter'') მოჯადოებული ნიშნის მნიშვნელობით.<ref name=":2">{{Cite book|title=Młot Na Czarownice|year=1614|page=171}}</ref> სიტყვა „ხარაკტერი“ მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნულიდან]] და თავდაპირველად ნიშნავდა „ამოტვიფრულ ნიშანს“.<ref>{{Cite web|title=character {{!}} Etymology, origin and meaning of character by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/character|website=www.etymonline.com|access-date=2022-12-04|language=en}}</ref> ასეთი ნიშნის პირველი მოხსენიება თარიღდება [[1614]] წლით წიგნში ''Młot na czarownice'' (''ჯადოქართა ჩაქუჩი''), რომელიც „Malleus Maleficarum“-ის პოლონური თარგმანია. ერთ-ერთ ფრაგმენტში მოხსენიებულია ჯარისკაცები, რომელთაც სხეულზე „ნიშნები“ ჰქონდათ.<ref name=":2" /> სამუელ ბოგუმილ ლინდეს ლექსიკონში ([[1807]]–[[1814]]) სიტყვა „charakter“ განმარტებულია, როგორც „ჯადოსნური ნიშანი“, ხოლო „charakternik“ — როგორც პირი, რომელსაც ასეთი ნიშნები ატარებს.<ref>{{Cite book|title=Słownik języka polskiego przez M. Samuela Bogumiła Linde|year=1807–1814|volume=1|location=Warsaw|pages=231–232}}</ref> [[1842]] წლის წიგნში ''ყოფილი ზაპოროჟიელის, ეკატერინოსლავის გუბერნიისა და მაზრის, სოფელ მიხაილოვსკოეს მცხოვრების, მიკიტა ლეონტიევიჩ კორჟის ზეპირი მონათხრობი''<ref>"Oral narrative of a former Zaporozhian, resident of Yekaterinoslav Governorate and district, village of Mykhailivske, Nikita Leontyevich Korzh"</ref> მოთხრობილია კაზაკ მიკიტა კორჟის ამბავი, რომელიც გაქცეული კაზაკებისგან შექმნილი ყაჩაღური რაზმების მეთაურებს „ხარაკტერნიკებს“ უწოდებდა.<ref name=":4">{{Cite book|title=Oral Narrative of a Former Zaporozhian, Resident of the Katerynoslav Governorate and District, Village of Mykhailivske, Mykyta Leontiyovych Korzh|year=1842|location=Odesa|page=22}}</ref> შესაძლოა ეს დაკავშირებული იყოს მაცაპურას დანაშაულებთან — [[XVIII საუკუნე]]ის სერიულ მკვლელთან ნეჟინის რეგიონში — და უფრო ფართოდ, რუსეთის იმპერიული ხელისუფლების ინტერესთან, დაემცირებინა კაზაკთა ავტონომია და კაზაკები წარმოეჩინა, როგორც ყაჩაღები, ბანდიტები და კორუმპირებული მოხელეები.<ref name=":1" /> კაზაკების აღსანიშნავად, რომლებიც განსაკუთრებით მოხერხებულად ან ეშმაკურად მოქმედებდნენ იმპერიული ხელისუფლების წინააღმდეგ, გამოიყენებოდა სხვა სახელებიც — „ხიმორდნიკი“ და „კავერნიკი“.<ref name=":5">{{Cite book|title=Notes on Southern Rus'|last=Kulish|first=P.|year=1856|volume=1|page=79}}</ref> თუმცა, [[XIX საუკუნე]]ში სიტყვამ „ხარაკტერნიკი“ თანდათან დაკარგა უარყოფითი კონოტაცია და კაზაკი ხარაკტერნიკები ხალხურ გმირებთან გაიგივდა.<ref name=":1" /> [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნი]]ს ბოლოსთვის უკვე შეგროვებული იყო მდიდარი ფოლკლორული მასალა, სადაც ხარაკტერნიკები (ისევე როგორც კაზაკები ზოგადად) წარმოჩენილნი არიან, როგორც განსაკუთრებული ძალისა და გონების მქონე ადამიანები, რომლებსაც ზებუნებრივი შესაძლებლობები გააჩნდათ.<ref name=":3">{{Cite news|title=Who were the real Kharakternyks? (continued) – Likbez|url=http://likbez.org.ua/ua/ukrayinska-kim-buli-spravzhni-harakterniki-prodovzhennya.html|access-date=2022-12-03|language=uk}}</ref> ხარაკტერნიკების დადებითი სახე საბოლოოდ განმტკიცდა [[1990-იანი წლები|1990-იან წლებში]], კაზაკური თემატიკის პოპულარობის ფონზე. ამ დროიდან ხარაკტერნიკი აღიქმება, როგორც კაზაკი ჯადოქარი, რომელიც თავის მაგიურ ძალებს საკუთარი ხალხის მტრების წინააღმდეგ იყენებს.<ref name=":1" /> == სახის წარმოშობა == [[ფაილი:Victor Semernev Ukrainian Cossack on patrol.jpg|thumb|ვიქტორ სემერნევის ნახატზე გამოსახული კაზაკები, [[2001]]]] ხარაკტერნიკის სახე ერთმანეთში აერთიანებს გმირული ეპოსის, წინაპართა კულტისა და [[დემონოლოგია|დემონოლოგიის]] ნიშნებს.<ref name=":0">{{Cite web|title=The Image of the Cossack Kharakternyk in Folk Legends and Tales|url=https://ethnography.org.ua/content/obraz-kozaka-harakternyka-u-narodnyh-legendah-ta-perekazah|website=ethnography.org.ua|access-date=2022-12-02|language=uk}}</ref> სავარაუდოა, რომ თავად კაზაკები ავითარებდნენ წარმოდგენას საკუთარი ზეადამიანური შესაძლებლობების შესახებ, რათა მტრები დაეშინებინათ.<ref name=":3" /> [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნი]]ს შუა წლებში სეჩის კაზაკებში ჯერ კიდევ არსებობდა მკაფიოდ ჩამოყალიბებული გმირული ეპოსი, თუმცა გმირთა უძველესი ატრიბუტები გადატანილი იქნა ცოცხალ, რეალურ ადამიანებზე, რომლებიც განსაკუთრებით პატივსაცემი და მითოლოგიზებული იყვნენ თავად ზაპოროჟიელთა მიერ. სწორედ ამ პერიოდში ჩამოყალიბდა წარმოდგენები გამოჩენილი ზაპოროჟიელების უჩვეულო ძალის, სიმამაცისა და უძლეველობის, მათი უკვდავების ან სიკვდილის შემდეგ ცოცხალი კაზაკების დახმარების უნარის შესახებ.<ref name=":0" /> კურენის ატამანის ან კოშის ატამანის, ზოგადად უხუცესი კაზაკის კულტიც არსებობდა, როგორც წინაპართა კულტის გაგრძელება. მაგალითად, კურენის ატამანს საპატიო ადგილი ეძლეოდა ხატების ქვეშ, მთელი კურენი მხოლოდ მას შემდეგ ჯდებოდა სადილად, რაც იგი თავად დაჯდებოდა სუფრასთან, ხოლო ჭამის დასრულების შემდეგ ყველა კაზაკი მას თავს უკრავდა.<ref name=":0" /> ხარაკტერნიკების უნარი ცხოველებად (განსაკუთრებით [[მგელი|მგლად]]) გარდასახვისა საშუალებას იძლევა პარალელი გავავლოთ მგლის, როგორც ტოტემური წინაპრის კულტთან. კერძოდ, სავარაუდო კავშირი არსებობს [[ნევრები|ნევრების]] ტომთან, რომლებიც [[პოლისია]]ში ცხოვრობდნენ და [[ჰეროდოტე]]ს მიერ არიან მოხსენიებულნი. ჰეროდოტეს მიერ შეკრებილი თქმულებების თანახმად, ამ ხალხს წელიწადში ერთხელ მგლად გადაქცევა შეეძლო (შესაძლოა ეს ასახავდა რიტუალს, რომლის დროსაც ნევრები მგლის ტყავს იცვამდნენ). [[ბორის რიბაკოვი]]ს მიხედვით, სწორედ აქედან იღებს სათავეს ეპოსები ძაღლისგან შობილი გმირების შესახებ — სუჩიჩი, სუჩენკო. გარდასახვის უნარი მიეწერებოდა ასევე გმირებს ვოლგასა და ვოლხ ვსესლავიჩს, რაც მთავართა მაგიურ შესაძლებლობებზე არსებულ რწმენებს ასახავდა. მგლის კულტის, როგორც ტოტემ-წინაპრის, კვალი [[XX საუკუნე]]შიც კი დაფიქსირდა პოლისიაში მგლებისგან დაცვის შელოცვებში, სადაც უნდა ეთქვათ: „მე კი — როგორც მგელი“. ეს მიანიშნებს, რომ კაზაკთა მეთაურების გარდასახვის უნარი წარმოადგენს იმ რწმენათა გაგრძელებას, რომლებიც [[კიევის რუსეთი]]ს ტერიტორიაზე იყო გავრცელებული და მამაკაცური სამხედრო გაერთიანებების ტრადიციებიდან მომდინარეობდა.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gjETAQAAIAAJ|title=The Image of the Warrior-Beast in Cossack Mythology / Ukrainian Cossacks: Origins, Evolution, Heritage|last=Zalizniak|first=Leonid|date=1993|publisher=Academy of Sciences of Ukraine, Institute of History of Ukraine, Dnipropetrovsk State University|volume=III|pages=3–14|language=uk|isbn=978-966-7295-13-4}}</ref> თუ ხარაკტერნიკის სახე თავდაპირველად თავად კაზაკებში ჩამოყალიბდა და თანდათან ფანტასტიკური ნიშნები შეიძინა, [[XIX საუკუნე]]ში იგი განსაკუთრებით გაზვიადებული გახდა. განსაკუთრებული უნარები უკვე არა მხოლოდ ცალკეულ გამორჩეულ კაზაკებს, არამედ კაზაკებს ზოგადად მიეწერებოდა.<ref name=":0" /> ხალხურ თქმულებებში ხარაკტერნიკის თვისებები მიეწერებოდა [[ტარას შევჩენკო]]საც: მას შეეძლო გარეგნობის შეცვლა, ხან ახალგაზრდად, ხან მოხუცად გამოჩენა და სამოსის ოსტატურად შეცვლა.<ref>{{Cite web|last1=Вівчар |first1=Ірина |title=The Legendary Shevchenko: Kharakternyk, Saint, and ATO Fighter|url=https://www.radiosvoboda.org/a/26889574.html|website=Radio Svoboda|date=9 March 2015 |access-date=2022-12-02|language=uk}}</ref> ხარაკტერნიკის სახის პოპულარიზაციაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ისტორიული ჩანაწერების თავისუფალმა ინტერპრეტაციებმა, სადაც კაზაკთა ჯადოსნობაზეა საუბარი, მიუხედავად იმისა, რომ ტერმინი „ხარაკტერნიკი“ იქ პირდაპირ არ გამოიყენებოდა.<ref name=":3" /> თანამედროვე კულტურაში ხარაკტერნიკებს ენიჭებათ განსაკუთრებული კასტის, კაზაკური ჯარის ელიტის ადგილი.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ApkjAQAAIAAJ|title=One Hundred Great Figures and Events of Cossack Ukraine|last=Hurzhii|first=Oleksandr Ivanovych|date=2008|publisher=Ariĭ|page=412|language=uk|isbn=978-966-498-009-5}}</ref> გაჩენილია მოსაზრებებიც ხარაკტერნიკების სპეციალური მომზადების ტექნიკების შესახებ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=UGcjAQAAIAAJ|title=Knights of the Sun: A Historical Outline|last=Serediuk|first=Oleksandr|date=2006|publisher=Initsial|page=185|language=uk|isbn=978-966-7501-25-9}}</ref> სხვა ფსევდო-წარმართული ელემენტების მსგავსად, ხარაკტერნიკებიც თანამედროვე უკრაინული [[კიჩი]]ს ერთ-ერთ კომპონენტად იქცა.<ref>{{Cite web|title=Patron the Dog, 'Bayraktar,' and Hopak. Why 'Sharovarshchyna' (Cossack Romanticism) is Dominating Ukrainian Music Again|url=https://zaborona.com/chomu-sharovarshhyna-znovu-v-trendah-i-shho-z-czym-robyty/|website=Zaborona|date=2023-04-10|access-date=2023-04-14|language=uk|first=Polina|last=Vernyhor}}</ref> == სახე და საქმიანობა == სავარაუდოა, რომ თქმულებები მათი იარაღის მიმართ უვნებლობის, გასაღების გარეშე საკეტების გახსნის, ნავით იატაკზე ისე სრიალის, თითქოს წყალზე მოძრაობდნენ, თექაზე ან ხალიჩაზე წყლის გადაკვეთის, გახურებული ზარბაზნის ბირთვების შიშველი ხელით დაჭერის, რამდენიმე ვერსტის მანძილზე ხედვის, მდინარის [[ფსკერზე]] ცხოვრების, წყლის ქვეშ ასეულობით და ათასობით ვერსტის გავლივისა, შეკრული და თუნდაც შეკერილი ტომრებიდან გაქცევის, [[კატა]]დ გადაქცევისა და სხვა ადამიანების ცხოველებად თუ მცენარეებად გარდასახვის შესახებ თავად კაზაკთა წრიდან მომდინარეობდა. ასეთ ამბებს, კერძოდ, ციტირებდა [[დმიტრო იავორნიცკი]], რომელიც ხარაკტერნიკების შესაძლებლობებს [[რაციონალიზმი|რაციონალურად]] განმარტავდა, როგორც მტრის დასაშინებლად მიმართულ ერთგვარ პროპაგანდას.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XAQhAQAAMAAJ|title=History of the Zaporozhian Cossacks, in three volumes|last=Yavornytsky|first=Dmytro|year=1990|publisher=Svit Publishing|page=176|language=uk}}</ref> ადრეული პოლონური წყაროები, სადაც ხარაკტერნიკები პირველად იხსენიებიან, ასეთ ადამიანებს აღწერენ [[მაგია|ჯადოქრებთან]] და [[კუდიანი|კუდიანებთან]] ერთად, მათ გმობენ და [[სატანა]]სთან კავშირს მიაწერენ. ითვლებოდა, რომ ხარაკტერნიკები ეშმაკთან დებდნენ შეთანხმებას, რომლის შედეგადაც ადამიანი იღებდა „ხარაკტერს“ — სხეულზე განსაკუთრებულ ნიშანს, იარაღის მიმართ უვნებლობასა და ტკივილის მიმართ უგრძნობლობას.<ref name=":1" /> ''Młot na czarownice'' აღნიშნავს, რომ ხარაკტერნიკების მაგიური რიტუალის შესასრულებლად აუცილებელი იყო ქრისტეს გამოსახულებისა და [[ჯვარცმა|ჯვარცმის]] შეურაცხყოფა.<ref name=":2" /> [[XIX საუკუნე]]ში შეკრებილ ხალხურ რწმენებში ხარაკტერნიკებს სხვადასხვა ჯადოსნური უნარი მიეწერებათ,<ref name=":1" /> მათ შორის სისხლის შეჩერება, ტკივილის მოხსნა, ტყვიების შიშველი ხელით დაჭერა, წყალზე და ცეცხლზე სიარული, წყლის ქვეშ საათობით დარჩენა, უხილავად ქცევა და ისეთი ილუზიების შექმნა, რომლებიც მტერს ბრძოლის ველიდან პანიკაში გაქცევას აიძულებდა. ასეთ კაზაკებს ასევე შეეძლოთ მომავლის წინასწარმეტყველება, სხვა ადგილებში მიმდინარე მოვლენების დანახვა, [[განძი|განძის]] პოვნა და წყლიდან მშრალად ამოსვლა.<ref>Makhun S. [https://zn.ua/ukr/SOCIUM/spravniy_i_schasliviy_vozhd_ivan_sirko_u_poloni_bagatovektornosti.html "The Able and Fortunate Leader." ''Ivan Sirko in the Captivity of Multi-vectorism''] // Dzerkalo Tyzhnia. – 2005. – May 14.</ref> [[მიხაილ დრაგომანოვი|მიხაილო დრაგომანოვმა]] ჩაიწერა თქმულებები კაზაკთა უნარის შესახებ, ტყვიები „ფუტკრებივით“ უსაფრთხოდ მიემართათ თავიანთ უბეში.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KdcGAAAAQAAJ&pg=PA200|title=Little Russian Folk Legends and Stories|last=Drahomanov|first=Mykhailo|date=1876|publisher=Tip. M.P. Frit͡sa|page=201|language=uk}}</ref> ლეგენდის თანახმად, ხარაკტერნიკებს {{ციტატა|„მღვდლები არასოდეს მარხავდნენ, არამედ ზაპოროჟიელები თავიანთი წესით კრძალავდნენ“.<ref name="ნინძა">[http://webcommunity.org.ua/2009/08/09/kozaky-harakternyky-ukrajinski-nindzya-chy-samuraji/ Cossack Kharakternyks: Ukrainian Ninja or Samurai?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110218193645/http://webcommunity.org.ua/2009/08/09/kozaky-harakternyky-ukrajinski-nindzya-chy-samuraji/|date=2011-02-18}} // About Kharakternyks on the website: ''webcommunity.org.ua''</ref>}} ასევე მიიჩნეოდა, რომ ხარაკტერნიკის მოკვლა მხოლოდ გულში ნასროლი [[ვერცხლისწყალი|ვერცხლის ტყვიით]] იყო შესაძლებელი — სწორედ ამიტომ ისინი ხშირად პირველები შედიოდნენ ბრძოლაში.<ref name=":1" /> ლეგენდების მიხედვით, ზოგიერთ ხარაკტერნიკს სიკვდილის შემდეგ მკერდში სარს ურჭობდნენ, რათა აღარ აღმდგარიყო.<ref name="ნინძა" /> თუმცა, ყველაზე გავრცელებული დაკრძალვის ფორმა იყო მათი სახით ქვემოთ დამარხვა. ეს ჩვეულება [[სკვითები|სკვითური]] დროიდან მოდიოდა. როგორც [[ისტორიკოსი]] სვიტლანა ბესონოვა აღნიშნავს, ასე {{ციტატა|„საშიშ ჯადოქარ ადამიანებს, ანუ იმ პირებს მარხავდნენ, რომელთა სიკვდილის შემდეგ აღდგომა არასასურველი იყო. მათ სახით ქვემოთ აბრუნებდნენ, რათა მზის მაცოცხლებელ სხივებს მათთვის აღარ შეეღწია.“<ref name="ნინძა" />}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} s1jir4tgv9g48rkul3e3obn4vzy021x 5352010 5352009 2026-04-06T09:59:39Z შალვა მინდაძე 11 168465 5352010 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Cossack Mamay 1st half of 19th c (4).jpg|thumb|right|250px|[[კაზაკები|კაზაკი]] ბანდურისტის (კაზაკი [[მამაი]]) გამოსახულება უცნობი ავტორის მიერ ([[XIX საუკუნე]]). უკრაინის ეროვნული ხელოვნების მუზეუმი]] '''ხარაკტერნიკი''' (უკრაინულად: ''характерник'') — [[ზაპორიჟია|ზაპოროჟიელი]] [[კაზაკები|კაზაკი]], რომელსაც მიაწერდნენ მაგიური ძალების ფლობას.<ref>{{cite web |title=Encyclopedia of Ukraine — Kharakternyks |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages\K\H\Kharakternyks.htm |publisher=University of Toronto Press}}</ref> ხარაკტერნიკი კაზაკის სახის ჩამოყალიბება დაიწყო [[ზაპოროჟიის სეჩი]]ს პერიოდში, როდესაც კაზაკთა მეთაურებს მათი თანამებრძოლები ზებუნებრივ შესაძლებლობებს მიაწერდნენ.<ref>{{cite book |title=Encyclopedia of Ukraine |publisher=University of Toronto Press |year=1984}}</ref> მოგვიანებით ხარაკტერნიკები აისახა უკრაინულ ფოლკლორსა და ხალხურ რწმენებში, როგორც უძლეველი მეომრები, რომელთაც შეეძლოთ ცხოველებად გარდასახვა, იარაღის მოჯადოება და სხვა ზებუნებრივი ქმედებები.<ref>{{cite journal |title=Ukrainian Folklore and Mythology |year=2002}}</ref> თავდაპირველად სიტყვა „ხარაკტერნიკი“ ატარებდა უარყოფით კონოტაციას და აღნიშნავდა ჯადოქარს ან რჯულგადასულს. თუმცა, კაზაკებისადმი, როგორც უკრაინის დამცველებისადმი, ინტერესის ზრდასთან ერთად, ტერმინმა დადებითი მნიშვნელობა შეიძინა.<ref>{{cite book |title=History of the Cossacks |year=1999}}</ref> სეჩის განადგურების შემდეგ ზოგიერთი ისტორიული პიროვნება, მაგალითად [[ივან სირკო]], ფართოდ მიიჩნეოდა ხარაკტერნიკად.<ref>{{cite book |title=Ivan Sirko and Cossack Legends |year=2005}}</ref> თანამედროვე პოპულარულ წარმოდგენებში ხარაკტერნიკები აღიქმებიან, როგორც სპეციალურად გაწვრთნილი კაზაკური სამხედრო ელიტა.<ref>{{cite web |title=Modern Cossack Mythology |year=2015}}</ref> == ეტიმოლოგია == კაზაკების მიერ იარაღის მოჯადოებისა და თავის დასაცავად ჯადოსნობის გამოყენების შესახებ ცნობები [[XVI საუკუნე|XVI საუკუნიდან]] არის ცნობილი, თუმცა იმ პერიოდში სიტყვა „ხარაკტერნიკი“ ჯერ კიდევ არ გამოიყენებოდა. ხარაკტერნიკების შესახებ ადრეული ცნობები გვხვდება პოლონურ წყაროებში, [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნი]]დან დაწყებული. ამ წყაროებში „ხარაკტერნიკი“ აღნიშნავდა სხვადასხვა ადამიანს, განურჩევლად მათი საცხოვრებელი ადგილისა თუ კუთვნილებისა (მათ შორის კაზაკებსაც). „ხარაკტერნიკი“ იყო ზოგადი ტერმინი იმ პირის აღსანიშნავად, რომელიც ჯადოსნობით იყო დაკავებული. შესაბამისად, მათ მიმართ დამოკიდებულება ცალსახად უარყოფითი იყო.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://likbez.org.ua/ua/ukrayinska-kim-buli-spravzhni-harakterniki.html|title=Who were the real Kharakternyks?|last=Shamenkov|first=Serhiy|date=2018-01-17|website=Likbez: Historical Front|access-date=2022-12-03}}</ref> სახელწოდება „ხარაკტერნიკი“ მომდინარეობს სიტყვიდან „ხასიათი“ / „ნიშანი“ (''kharakter'') მოჯადოებული ნიშნის მნიშვნელობით.<ref name=":2">{{Cite book|title=Młot Na Czarownice|year=1614|page=171}}</ref> სიტყვა „ხარაკტერი“ მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნულიდან]] და თავდაპირველად ნიშნავდა „ამოტვიფრულ ნიშანს“.<ref>{{Cite web|title=character {{!}} Etymology, origin and meaning of character by etymonline|url=https://www.etymonline.com/word/character|website=www.etymonline.com|access-date=2022-12-04|language=en}}</ref> ასეთი ნიშნის პირველი მოხსენიება თარიღდება [[1614]] წლით წიგნში ''Młot na czarownice'' (''ჯადოქართა ჩაქუჩი''), რომელიც „Malleus Maleficarum“-ის პოლონური თარგმანია. ერთ-ერთ ფრაგმენტში მოხსენიებულია ჯარისკაცები, რომელთაც სხეულზე „ნიშნები“ ჰქონდათ.<ref name=":2" /> სამუელ ბოგუმილ ლინდეს ლექსიკონში ([[1807]]–[[1814]]) სიტყვა „charakter“ განმარტებულია, როგორც „ჯადოსნური ნიშანი“, ხოლო „charakternik“ — როგორც პირი, რომელსაც ასეთი ნიშნები ატარებს.<ref>{{Cite book|title=Słownik języka polskiego przez M. Samuela Bogumiła Linde|year=1807–1814|volume=1|location=Warsaw|pages=231–232}}</ref> [[1842]] წლის წიგნში ''ყოფილი ზაპოროჟიელის, ეკატერინოსლავის გუბერნიისა და მაზრის, სოფელ მიხაილოვსკოეს მცხოვრების, მიკიტა ლეონტიევიჩ კორჟის ზეპირი მონათხრობი''<ref>"Oral narrative of a former Zaporozhian, resident of Yekaterinoslav Governorate and district, village of Mykhailivske, Nikita Leontyevich Korzh"</ref> მოთხრობილია კაზაკ მიკიტა კორჟის ამბავი, რომელიც გაქცეული კაზაკებისგან შექმნილი ყაჩაღური რაზმების მეთაურებს „ხარაკტერნიკებს“ უწოდებდა.<ref name=":4">{{Cite book|title=Oral Narrative of a Former Zaporozhian, Resident of the Katerynoslav Governorate and District, Village of Mykhailivske, Mykyta Leontiyovych Korzh|year=1842|location=Odesa|page=22}}</ref> შესაძლოა ეს დაკავშირებული იყოს მაცაპურას დანაშაულებთან — [[XVIII საუკუნე]]ის სერიულ მკვლელთან ნეჟინის რეგიონში — და უფრო ფართოდ, რუსეთის იმპერიული ხელისუფლების ინტერესთან, დაემცირებინა კაზაკთა ავტონომია და კაზაკები წარმოეჩინა, როგორც ყაჩაღები, ბანდიტები და კორუმპირებული მოხელეები.<ref name=":1" /> კაზაკების აღსანიშნავად, რომლებიც განსაკუთრებით მოხერხებულად ან ეშმაკურად მოქმედებდნენ იმპერიული ხელისუფლების წინააღმდეგ, გამოიყენებოდა სხვა სახელებიც — „ხიმორდნიკი“ და „კავერნიკი“.<ref name=":5">{{Cite book|title=Notes on Southern Rus'|last=Kulish|first=P.|year=1856|volume=1|page=79}}</ref> თუმცა, [[XIX საუკუნე]]ში სიტყვამ „ხარაკტერნიკი“ თანდათან დაკარგა უარყოფითი კონოტაცია და კაზაკი ხარაკტერნიკები ხალხურ გმირებთან გაიგივდა.<ref name=":1" /> [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნი]]ს ბოლოსთვის უკვე შეგროვებული იყო მდიდარი ფოლკლორული მასალა, სადაც ხარაკტერნიკები (ისევე როგორც კაზაკები ზოგადად) წარმოჩენილნი არიან, როგორც განსაკუთრებული ძალისა და გონების მქონე ადამიანები, რომლებსაც ზებუნებრივი შესაძლებლობები გააჩნდათ.<ref name=":3">{{Cite news|title=Who were the real Kharakternyks? (continued) – Likbez|url=http://likbez.org.ua/ua/ukrayinska-kim-buli-spravzhni-harakterniki-prodovzhennya.html|access-date=2022-12-03|language=uk}}</ref> ხარაკტერნიკების დადებითი სახე საბოლოოდ განმტკიცდა [[1990-იანი წლები|1990-იან წლებში]], კაზაკური თემატიკის პოპულარობის ფონზე. ამ დროიდან ხარაკტერნიკი აღიქმება, როგორც კაზაკი ჯადოქარი, რომელიც თავის მაგიურ ძალებს საკუთარი ხალხის მტრების წინააღმდეგ იყენებს.<ref name=":1" /> == სახის წარმოშობა == [[ფაილი:Victor Semernev Ukrainian Cossack on patrol.jpg|thumb|ვიქტორ სემერნევის ნახატზე გამოსახული კაზაკები, [[2001]]]] ხარაკტერნიკის სახე ერთმანეთში აერთიანებს გმირული ეპოსის, წინაპართა კულტისა და [[დემონოლოგია|დემონოლოგიის]] ნიშნებს.<ref name=":0">{{Cite web|title=The Image of the Cossack Kharakternyk in Folk Legends and Tales|url=https://ethnography.org.ua/content/obraz-kozaka-harakternyka-u-narodnyh-legendah-ta-perekazah|website=ethnography.org.ua|access-date=2022-12-02|language=uk}}</ref> სავარაუდოა, რომ თავად კაზაკები ავითარებდნენ წარმოდგენას საკუთარი ზეადამიანური შესაძლებლობების შესახებ, რათა მტრები დაეშინებინათ.<ref name=":3" /> [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნი]]ს შუა წლებში სეჩის კაზაკებში ჯერ კიდევ არსებობდა მკაფიოდ ჩამოყალიბებული გმირული ეპოსი, თუმცა გმირთა უძველესი ატრიბუტები გადატანილი იქნა ცოცხალ, რეალურ ადამიანებზე, რომლებიც განსაკუთრებით პატივსაცემი და მითოლოგიზებული იყვნენ თავად ზაპოროჟიელთა მიერ. სწორედ ამ პერიოდში ჩამოყალიბდა წარმოდგენები გამოჩენილი ზაპოროჟიელების უჩვეულო ძალის, სიმამაცისა და უძლეველობის, მათი უკვდავების ან სიკვდილის შემდეგ ცოცხალი კაზაკების დახმარების უნარის შესახებ.<ref name=":0" /> კურენის ატამანის ან კოშის ატამანის, ზოგადად უხუცესი კაზაკის კულტიც არსებობდა, როგორც წინაპართა კულტის გაგრძელება. მაგალითად, კურენის ატამანს საპატიო ადგილი ეძლეოდა ხატების ქვეშ, მთელი კურენი მხოლოდ მას შემდეგ ჯდებოდა სადილად, რაც იგი თავად დაჯდებოდა სუფრასთან, ხოლო ჭამის დასრულების შემდეგ ყველა კაზაკი მას თავს უკრავდა.<ref name=":0" /> ხარაკტერნიკების უნარი ცხოველებად (განსაკუთრებით [[მგელი|მგლად]]) გარდასახვისა საშუალებას იძლევა პარალელი გავავლოთ მგლის, როგორც ტოტემური წინაპრის კულტთან. კერძოდ, სავარაუდო კავშირი არსებობს [[ნევრები|ნევრების]] ტომთან, რომლებიც [[პოლისია]]ში ცხოვრობდნენ და [[ჰეროდოტე]]ს მიერ არიან მოხსენიებულნი. ჰეროდოტეს მიერ შეკრებილი თქმულებების თანახმად, ამ ხალხს წელიწადში ერთხელ მგლად გადაქცევა შეეძლო (შესაძლოა ეს ასახავდა რიტუალს, რომლის დროსაც ნევრები მგლის ტყავს იცვამდნენ). [[ბორის რიბაკოვი]]ს მიხედვით, სწორედ აქედან იღებს სათავეს ეპოსები ძაღლისგან შობილი გმირების შესახებ — სუჩიჩი, სუჩენკო. გარდასახვის უნარი მიეწერებოდა ასევე გმირებს ვოლგასა და ვოლხ ვსესლავიჩს, რაც მთავართა მაგიურ შესაძლებლობებზე არსებულ რწმენებს ასახავდა. მგლის კულტის, როგორც ტოტემ-წინაპრის, კვალი [[XX საუკუნე]]შიც კი დაფიქსირდა პოლისიაში მგლებისგან დაცვის შელოცვებში, სადაც უნდა ეთქვათ: „მე კი — როგორც მგელი“. ეს მიანიშნებს, რომ კაზაკთა მეთაურების გარდასახვის უნარი წარმოადგენს იმ რწმენათა გაგრძელებას, რომლებიც [[კიევის რუსეთი]]ს ტერიტორიაზე იყო გავრცელებული და მამაკაცური სამხედრო გაერთიანებების ტრადიციებიდან მომდინარეობდა.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gjETAQAAIAAJ|title=The Image of the Warrior-Beast in Cossack Mythology / Ukrainian Cossacks: Origins, Evolution, Heritage|last=Zalizniak|first=Leonid|date=1993|publisher=Academy of Sciences of Ukraine, Institute of History of Ukraine, Dnipropetrovsk State University|volume=III|pages=3–14|language=uk|isbn=978-966-7295-13-4}}</ref> თუ ხარაკტერნიკის სახე თავდაპირველად თავად კაზაკებში ჩამოყალიბდა და თანდათან ფანტასტიკური ნიშნები შეიძინა, [[XIX საუკუნე]]ში იგი განსაკუთრებით გაზვიადებული გახდა. განსაკუთრებული უნარები უკვე არა მხოლოდ ცალკეულ გამორჩეულ კაზაკებს, არამედ კაზაკებს ზოგადად მიეწერებოდა.<ref name=":0" /> ხალხურ თქმულებებში ხარაკტერნიკის თვისებები მიეწერებოდა [[ტარას შევჩენკო]]საც: მას შეეძლო გარეგნობის შეცვლა, ხან ახალგაზრდად, ხან მოხუცად გამოჩენა და სამოსის ოსტატურად შეცვლა.<ref>{{Cite web|last1=Вівчар |first1=Ірина |title=The Legendary Shevchenko: Kharakternyk, Saint, and ATO Fighter|url=https://www.radiosvoboda.org/a/26889574.html|website=Radio Svoboda|date=9 March 2015 |access-date=2022-12-02|language=uk}}</ref> ხარაკტერნიკის სახის პოპულარიზაციაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ისტორიული ჩანაწერების თავისუფალმა ინტერპრეტაციებმა, სადაც კაზაკთა ჯადოსნობაზეა საუბარი, მიუხედავად იმისა, რომ ტერმინი „ხარაკტერნიკი“ იქ პირდაპირ არ გამოიყენებოდა.<ref name=":3" /> თანამედროვე კულტურაში ხარაკტერნიკებს ენიჭებათ განსაკუთრებული კასტის, კაზაკური ჯარის ელიტის ადგილი.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ApkjAQAAIAAJ|title=One Hundred Great Figures and Events of Cossack Ukraine|last=Hurzhii|first=Oleksandr Ivanovych|date=2008|publisher=Ariĭ|page=412|language=uk|isbn=978-966-498-009-5}}</ref> გაჩენილია მოსაზრებებიც ხარაკტერნიკების სპეციალური მომზადების ტექნიკების შესახებ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=UGcjAQAAIAAJ|title=Knights of the Sun: A Historical Outline|last=Serediuk|first=Oleksandr|date=2006|publisher=Initsial|page=185|language=uk|isbn=978-966-7501-25-9}}</ref> სხვა ფსევდო-წარმართული ელემენტების მსგავსად, ხარაკტერნიკებიც თანამედროვე უკრაინული [[კიჩი]]ს ერთ-ერთ კომპონენტად იქცა.<ref>{{Cite web|title=Patron the Dog, 'Bayraktar,' and Hopak. Why 'Sharovarshchyna' (Cossack Romanticism) is Dominating Ukrainian Music Again|url=https://zaborona.com/chomu-sharovarshhyna-znovu-v-trendah-i-shho-z-czym-robyty/|website=Zaborona|date=2023-04-10|access-date=2023-04-14|language=uk|first=Polina|last=Vernyhor}}</ref> == სახე და საქმიანობა == სავარაუდოა, რომ თქმულებები მათი იარაღის მიმართ უვნებლობის, გასაღების გარეშე საკეტების გახსნის, ნავით იატაკზე ისე სრიალის, თითქოს წყალზე მოძრაობდნენ, თექაზე ან ხალიჩაზე წყლის გადაკვეთის, გახურებული ზარბაზნის ბირთვების შიშველი ხელით დაჭერის, რამდენიმე ვერსტის მანძილზე ხედვის, მდინარის [[ფსკერზე]] ცხოვრების, წყლის ქვეშ ასეულობით და ათასობით ვერსტის გავლივისა, შეკრული და თუნდაც შეკერილი ტომრებიდან გაქცევის, [[კატა]]დ გადაქცევისა და სხვა ადამიანების ცხოველებად თუ მცენარეებად გარდასახვის შესახებ თავად კაზაკთა წრიდან მომდინარეობდა. ასეთ ამბებს, კერძოდ, ციტირებდა [[დმიტრო იავორნიცკი]], რომელიც ხარაკტერნიკების შესაძლებლობებს [[რაციონალიზმი|რაციონალურად]] განმარტავდა, როგორც მტრის დასაშინებლად მიმართულ ერთგვარ პროპაგანდას.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XAQhAQAAMAAJ|title=History of the Zaporozhian Cossacks, in three volumes|last=Yavornytsky|first=Dmytro|year=1990|publisher=Svit Publishing|page=176|language=uk}}</ref> ადრეული პოლონური წყაროები, სადაც ხარაკტერნიკები პირველად იხსენიებიან, ასეთ ადამიანებს აღწერენ [[მაგია|ჯადოქრებთან]] და [[კუდიანი|კუდიანებთან]] ერთად, მათ გმობენ და [[სატანა]]სთან კავშირს მიაწერენ. ითვლებოდა, რომ ხარაკტერნიკები ეშმაკთან დებდნენ შეთანხმებას, რომლის შედეგადაც ადამიანი იღებდა „ხარაკტერს“ — სხეულზე განსაკუთრებულ ნიშანს, იარაღის მიმართ უვნებლობასა და ტკივილის მიმართ უგრძნობლობას.<ref name=":1" /> ''Młot na czarownice'' აღნიშნავს, რომ ხარაკტერნიკების მაგიური რიტუალის შესასრულებლად აუცილებელი იყო ქრისტეს გამოსახულებისა და [[ჯვარცმა|ჯვარცმის]] შეურაცხყოფა.<ref name=":2" /> [[XIX საუკუნე]]ში შეკრებილ ხალხურ რწმენებში ხარაკტერნიკებს სხვადასხვა ჯადოსნური უნარი მიეწერებათ,<ref name=":1" /> მათ შორის სისხლის შეჩერება, ტკივილის მოხსნა, ტყვიების შიშველი ხელით დაჭერა, წყალზე და ცეცხლზე სიარული, წყლის ქვეშ საათობით დარჩენა, უხილავად ქცევა და ისეთი ილუზიების შექმნა, რომლებიც მტერს ბრძოლის ველიდან პანიკაში გაქცევას აიძულებდა. ასეთ კაზაკებს ასევე შეეძლოთ მომავლის წინასწარმეტყველება, სხვა ადგილებში მიმდინარე მოვლენების დანახვა, [[განძი|განძის]] პოვნა და წყლიდან მშრალად ამოსვლა.<ref>Makhun S. [https://zn.ua/ukr/SOCIUM/spravniy_i_schasliviy_vozhd_ivan_sirko_u_poloni_bagatovektornosti.html "The Able and Fortunate Leader." ''Ivan Sirko in the Captivity of Multi-vectorism''] // Dzerkalo Tyzhnia. – 2005. – May 14.</ref> [[მიხაილ დრაგომანოვი|მიხაილო დრაგომანოვმა]] ჩაიწერა თქმულებები კაზაკთა უნარის შესახებ, ტყვიები „ფუტკრებივით“ უსაფრთხოდ მიემართათ თავიანთ უბეში.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KdcGAAAAQAAJ&pg=PA200|title=Little Russian Folk Legends and Stories|last=Drahomanov|first=Mykhailo|date=1876|publisher=Tip. M.P. Frit͡sa|page=201|language=uk}}</ref> ლეგენდის თანახმად, ხარაკტერნიკებს {{ციტატა|„მღვდლები არასოდეს მარხავდნენ, არამედ ზაპოროჟიელები თავიანთი წესით კრძალავდნენ“.<ref name="ნინძა">[http://webcommunity.org.ua/2009/08/09/kozaky-harakternyky-ukrajinski-nindzya-chy-samuraji/ Cossack Kharakternyks: Ukrainian Ninja or Samurai?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110218193645/http://webcommunity.org.ua/2009/08/09/kozaky-harakternyky-ukrajinski-nindzya-chy-samuraji/|date=2011-02-18}} // About Kharakternyks on the website: ''webcommunity.org.ua''</ref>}} ასევე მიიჩნეოდა, რომ ხარაკტერნიკის მოკვლა მხოლოდ გულში ნასროლი [[ვერცხლისწყალი|ვერცხლის ტყვიით]] იყო შესაძლებელი — სწორედ ამიტომ ისინი ხშირად პირველები შედიოდნენ ბრძოლაში.<ref name=":1" /> ლეგენდების მიხედვით, ზოგიერთ ხარაკტერნიკს სიკვდილის შემდეგ მკერდში სარს ურჭობდნენ, რათა აღარ აღმდგარიყო.<ref name="ნინძა" /> თუმცა, ყველაზე გავრცელებული დაკრძალვის ფორმა იყო მათი სახით ქვემოთ დამარხვა. ეს ჩვეულება [[სკვითები|სკვითური]] დროიდან მოდიოდა. როგორც [[ისტორიკოსი]] სვიტლანა ბესონოვა აღნიშნავს, ასე {{ციტატა|„საშიშ ჯადოქარ ადამიანებს, ანუ იმ პირებს მარხავდნენ, რომელთა სიკვდილის შემდეგ აღდგომა არასასურველი იყო. მათ სახით ქვემოთ აბრუნებდნენ, რათა მზის მაცოცხლებელ სხივებს მათთვის აღარ შეეღწია.“<ref name="ნინძა" />}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} b99q75otahjw6ajb3x71dk4n493tvpl 3 879671 5351978 2026-04-06T07:54:15Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351978 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 07:54, 6 აპრილი 2026 (UTC) f4vbm4gorq4mbitoschsulm7yqlpl6s 3 879672 5351981 2026-04-06T08:11:07Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5351981 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 08:11, 6 აპრილი 2026 (UTC) n0vyhapgdpybcurqga1bw3jyc3bhr7u 1 879673 5351989 2026-04-06T08:50:41Z შალვა მინდაძე 11 168465 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351989 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879674 5351990 2026-04-06T09:11:34Z დათო2010 165421 ახალი გვერდი: '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაის... 5351990 wikitext text/x-wiki '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. 4khvv3upe7ltbgd98nzytw32kl81g40 5351991 5351990 2026-04-06T09:11:51Z დათო2010 165421 5351991 wikitext text/x-wiki '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== 439etkgike507zspmyjuw0ium14l9p8 5351993 5351991 2026-04-06T09:13:20Z დათო2010 165421 5351993 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== kl1ined16rqhhuyyddixl58exx81wq9 5351994 5351993 2026-04-06T09:14:21Z დათო2010 165421 /* ადრეული ცხოვრება */ 5351994 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.[3] მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. habkluisi60mhf0cpj0tk09nujfrkq7 5351995 5351994 2026-04-06T09:14:50Z დათო2010 165421 /* ადრეული ცხოვრება */ 5351995 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.[3] მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. ==პრეზიდენტობა (1954)== li6n10l4wgqq50x8y9djz558yrubrmj 5351996 5351995 2026-04-06T09:16:19Z დათო2010 165421 /* პრეზიდენტობა (1954) */ 5351996 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.[3] მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. ==პრეზიდენტობა (1954)== იგი იყო [[კოლორადო]]ს პარტიის წევრი. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც გენერალი ალფრედო სტრესნერი ხელმძღვანელობდა; გადატრიალება [[1954]] წლის 4 მაისს დაიწყო და სამ დღეს გაგრძელდა. როგორც კომპრომისი გადატრიალების მომწყობ სამხედროებსა და მმართველ კოლორადოს პარტიას შორის, მან ოფიციალურად თანამდებობა 1954 წლის 8 მაისს დაიკავა. 1954 წლის 11 ივლისს ჩატარდა არჩევნები, სადაც სტრესნერი ერთადერთი კანდიდატი იყო. 1954 წლის 15 აგვისტოს რომერო პერეირამ პრეზიდენტის თანამდებობა გადააბარა ალფრედო სტრესნერს, რომელიც შემდეგ 35 წლის განმავლობაში პარაგვაის დიქტატორი გახდა. ამის შემდეგ, სტრესნერის მმართველობის პერიოდში, მას სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა ეკავა, მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის თანამდებობა, სანამ [[1956]] წელს იგი ედგარ ინსფრანმა არ ჩაანაცვლა. ohxtfqu2kwv07v4n6onsetu47eztkg7 5351997 5351996 2026-04-06T09:16:40Z დათო2010 165421 /* პრეზიდენტობა (1954) */ 5351997 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.[3] მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. ==პრეზიდენტობა (1954)== იგი იყო [[კოლორადო]]ს პარტიის წევრი. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც გენერალი ალფრედო სტრესნერი ხელმძღვანელობდა; გადატრიალება [[1954]] წლის 4 მაისს დაიწყო და სამ დღეს გაგრძელდა. როგორც კომპრომისი გადატრიალების მომწყობ სამხედროებსა და მმართველ კოლორადოს პარტიას შორის, მან ოფიციალურად თანამდებობა 1954 წლის 8 მაისს დაიკავა. 1954 წლის 11 ივლისს ჩატარდა არჩევნები, სადაც სტრესნერი ერთადერთი კანდიდატი იყო. 1954 წლის 15 აგვისტოს რომერო პერეირამ პრეზიდენტის თანამდებობა გადააბარა ალფრედო სტრესნერს, რომელიც შემდეგ 35 წლის განმავლობაში პარაგვაის დიქტატორი გახდა. ამის შემდეგ, სტრესნერის მმართველობის პერიოდში, მას სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა ეკავა, მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის თანამდებობა, სანამ [[1956]] წელს იგი ედგარ ინსფრანმა არ ჩაანაცვლა. ==გარდაცვალება== jhqhrmixmcx5l8twvnz4448aqyz97cy 5351998 5351997 2026-04-06T09:16:56Z დათო2010 165421 /* გარდაცვალება */ 5351998 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.[3] მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. ==პრეზიდენტობა (1954)== იგი იყო [[კოლორადო]]ს პარტიის წევრი. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც გენერალი ალფრედო სტრესნერი ხელმძღვანელობდა; გადატრიალება [[1954]] წლის 4 მაისს დაიწყო და სამ დღეს გაგრძელდა. როგორც კომპრომისი გადატრიალების მომწყობ სამხედროებსა და მმართველ კოლორადოს პარტიას შორის, მან ოფიციალურად თანამდებობა 1954 წლის 8 მაისს დაიკავა. 1954 წლის 11 ივლისს ჩატარდა არჩევნები, სადაც სტრესნერი ერთადერთი კანდიდატი იყო. 1954 წლის 15 აგვისტოს რომერო პერეირამ პრეზიდენტის თანამდებობა გადააბარა ალფრედო სტრესნერს, რომელიც შემდეგ 35 წლის განმავლობაში პარაგვაის დიქტატორი გახდა. ამის შემდეგ, სტრესნერის მმართველობის პერიოდში, მას სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა ეკავა, მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის თანამდებობა, სანამ [[1956]] წელს იგი ედგარ ინსფრანმა არ ჩაანაცვლა. ==გარდაცვალება== იგი გარდაიცვალა [[1982]] წლის 12 აგვისტოს, 95 წლის ასაკში. crthvffcg8ui0cmjs3qip2sjrzao5kx 5351999 5351998 2026-04-06T09:17:41Z დათო2010 165421 /* გარდაცვალება */ 5351999 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.[3] მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. ==პრეზიდენტობა (1954)== იგი იყო [[კოლორადო]]ს პარტიის წევრი. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც გენერალი ალფრედო სტრესნერი ხელმძღვანელობდა; გადატრიალება [[1954]] წლის 4 მაისს დაიწყო და სამ დღეს გაგრძელდა. როგორც კომპრომისი გადატრიალების მომწყობ სამხედროებსა და მმართველ კოლორადოს პარტიას შორის, მან ოფიციალურად თანამდებობა 1954 წლის 8 მაისს დაიკავა. 1954 წლის 11 ივლისს ჩატარდა არჩევნები, სადაც სტრესნერი ერთადერთი კანდიდატი იყო. 1954 წლის 15 აგვისტოს რომერო პერეირამ პრეზიდენტის თანამდებობა გადააბარა ალფრედო სტრესნერს, რომელიც შემდეგ 35 წლის განმავლობაში პარაგვაის დიქტატორი გახდა. ამის შემდეგ, სტრესნერის მმართველობის პერიოდში, მას სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა ეკავა, მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის თანამდებობა, სანამ [[1956]] წელს იგი ედგარ ინსფრანმა არ ჩაანაცვლა. ==გარდაცვალება== იგი გარდაიცვალა [[1982]] წლის 12 აგვისტოს, 95 წლის ასაკში. ==იხილეთ აგრეთვე== hm7rdn28zpnjw9ptwqdx4h1m1wdv2i6 5352000 5351999 2026-04-06T09:18:19Z დათო2010 165421 /* იხილეთ აგრეთვე */ 5352000 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.[3] მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. ==პრეზიდენტობა (1954)== იგი იყო [[კოლორადო]]ს პარტიის წევრი. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც გენერალი ალფრედო სტრესნერი ხელმძღვანელობდა; გადატრიალება [[1954]] წლის 4 მაისს დაიწყო და სამ დღეს გაგრძელდა. როგორც კომპრომისი გადატრიალების მომწყობ სამხედროებსა და მმართველ კოლორადოს პარტიას შორის, მან ოფიციალურად თანამდებობა 1954 წლის 8 მაისს დაიკავა. 1954 წლის 11 ივლისს ჩატარდა არჩევნები, სადაც სტრესნერი ერთადერთი კანდიდატი იყო. 1954 წლის 15 აგვისტოს რომერო პერეირამ პრეზიდენტის თანამდებობა გადააბარა ალფრედო სტრესნერს, რომელიც შემდეგ 35 წლის განმავლობაში პარაგვაის დიქტატორი გახდა. ამის შემდეგ, სტრესნერის მმართველობის პერიოდში, მას სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა ეკავა, მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის თანამდებობა, სანამ [[1956]] წელს იგი ედგარ ინსფრანმა არ ჩაანაცვლა. ==გარდაცვალება== იგი გარდაიცვალა [[1982]] წლის 12 აგვისტოს, 95 წლის ასაკში. ==იხილეთ აგრეთვე== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} rzhq36abeqq7dfydinesr35ns2pyu10 5352001 5352000 2026-04-06T09:18:51Z დათო2010 165421 /* სქოლიო */ 5352001 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.[3] მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. ==პრეზიდენტობა (1954)== იგი იყო [[კოლორადო]]ს პარტიის წევრი. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც გენერალი ალფრედო სტრესნერი ხელმძღვანელობდა; გადატრიალება [[1954]] წლის 4 მაისს დაიწყო და სამ დღეს გაგრძელდა. როგორც კომპრომისი გადატრიალების მომწყობ სამხედროებსა და მმართველ კოლორადოს პარტიას შორის, მან ოფიციალურად თანამდებობა 1954 წლის 8 მაისს დაიკავა. 1954 წლის 11 ივლისს ჩატარდა არჩევნები, სადაც სტრესნერი ერთადერთი კანდიდატი იყო. 1954 წლის 15 აგვისტოს რომერო პერეირამ პრეზიდენტის თანამდებობა გადააბარა ალფრედო სტრესნერს, რომელიც შემდეგ 35 წლის განმავლობაში პარაგვაის დიქტატორი გახდა. ამის შემდეგ, სტრესნერის მმართველობის პერიოდში, მას სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა ეკავა, მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის თანამდებობა, სანამ [[1956]] წელს იგი ედგარ ინსფრანმა არ ჩაანაცვლა. ==გარდაცვალება== იგი გარდაიცვალა [[1982]] წლის 12 აგვისტოს, 95 წლის ასაკში. ==იხილეთ აგრეთვე== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რომერო პერეირა, ტომას}} cvce55v15e12d3f40mclgnpvmaeoyoh 5352002 5352001 2026-04-06T09:19:04Z დათო2010 165421 /* იხილეთ აგრეთვე */ 5352002 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.[3] მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. ==პრეზიდენტობა (1954)== იგი იყო [[კოლორადო]]ს პარტიის წევრი. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც გენერალი ალფრედო სტრესნერი ხელმძღვანელობდა; გადატრიალება [[1954]] წლის 4 მაისს დაიწყო და სამ დღეს გაგრძელდა. როგორც კომპრომისი გადატრიალების მომწყობ სამხედროებსა და მმართველ კოლორადოს პარტიას შორის, მან ოფიციალურად თანამდებობა 1954 წლის 8 მაისს დაიკავა. 1954 წლის 11 ივლისს ჩატარდა არჩევნები, სადაც სტრესნერი ერთადერთი კანდიდატი იყო. 1954 წლის 15 აგვისტოს რომერო პერეირამ პრეზიდენტის თანამდებობა გადააბარა ალფრედო სტრესნერს, რომელიც შემდეგ 35 წლის განმავლობაში პარაგვაის დიქტატორი გახდა. ამის შემდეგ, სტრესნერის მმართველობის პერიოდში, მას სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა ეკავა, მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის თანამდებობა, სანამ [[1956]] წელს იგი ედგარ ინსფრანმა არ ჩაანაცვლა. ==გარდაცვალება== იგი გარდაიცვალა [[1982]] წლის 12 აგვისტოს, 95 წლის ასაკში. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[პარაგვაის პრეზიდენტი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რომერო პერეირა, ტომას}} o7wcfodq8owinzx97vb2er9lwn17pk7 5352003 5352002 2026-04-06T09:19:19Z დათო2010 165421 დაემატა [[კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5352003 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.[1][2] იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.[3] მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. ==პრეზიდენტობა (1954)== იგი იყო [[კოლორადო]]ს პარტიის წევრი. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც გენერალი ალფრედო სტრესნერი ხელმძღვანელობდა; გადატრიალება [[1954]] წლის 4 მაისს დაიწყო და სამ დღეს გაგრძელდა. როგორც კომპრომისი გადატრიალების მომწყობ სამხედროებსა და მმართველ კოლორადოს პარტიას შორის, მან ოფიციალურად თანამდებობა 1954 წლის 8 მაისს დაიკავა. 1954 წლის 11 ივლისს ჩატარდა არჩევნები, სადაც სტრესნერი ერთადერთი კანდიდატი იყო. 1954 წლის 15 აგვისტოს რომერო პერეირამ პრეზიდენტის თანამდებობა გადააბარა ალფრედო სტრესნერს, რომელიც შემდეგ 35 წლის განმავლობაში პარაგვაის დიქტატორი გახდა. ამის შემდეგ, სტრესნერის მმართველობის პერიოდში, მას სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა ეკავა, მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის თანამდებობა, სანამ [[1956]] წელს იგი ედგარ ინსფრანმა არ ჩაანაცვლა. ==გარდაცვალება== იგი გარდაიცვალა [[1982]] წლის 12 აგვისტოს, 95 წლის ასაკში. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[პარაგვაის პრეზიდენტი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რომერო პერეირა, ტომას}} [[კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები]] e457ox88jfaw01et3sczft9sbafl24f 5352004 5352003 2026-04-06T09:19:57Z დათო2010 165421 5352004 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომას რომერო პერეირა''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1886]] — გ. [[12 აგვისტო]], [[1982]]) — [[პარაგვაი|პარაგვაელი]] არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის თანამდებობაზე [[1954]] წლის მაისიდან აგვისტომდე მსახურობდა.<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=5g4WAQAAIAAJ&q=Tomás+Romero+Pereira+1886 | title=International Directory of Foreign Ministers, 1589-1989: Supplement, 1945-1995| isbn=9783598112768| last1=Truhart| first1=Peter| year=1996| publisher=K.G. Saur}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.abc.com.py/edicion-impresa/suplementos/abc-revista/tomas-romero-pereira-866696.html|title=Tomás Romero Pereira|newspaper=ABC Color|date=November 6, 2005}}</ref> იგი პრეზიდენტად ალფრედო სტრესნერმა დანიშნა 4 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ [[ფედერიკო ჩავესი]]ს წინააღმდეგ განხორციელდა. რომერო პერეირამ სწრაფად ჩაატარა არჩევნები, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად გაყალბების გზით სტრესნერი აირჩიეს. ==ადრეული ცხოვრება== ტომას რომერო პერეირა დაიბადა 1886 წლის 4 ოქტომბერს [[ენკარნასიონი|ენკარნასიონში]], [[პარაგვაი]]ში, ემილიო რომეროსა და ისაბელ პერეირას ოჯახში. მას ჰყავდა სამი და: როსა ისაბელი, ხოსეფა და სანდალია; და ორი ძმა: ემილიო და კაიო. რომერო პერეირა გახდა არქიტექტორი, ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალურად მომზადებული სპეციალისტი პარაგვაიში. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარია ასუნსიონში მდებარე ღვთისმშობლის მიძინების ორატორიუმის ფრონტონი.<ref>{{Cite web |title=Un monumento en problemas - ABC Revista - ABC Color |url=https://www.abc.com.py/edicion-impresa/suplementos/abc-revista/un-monumento-en-problemas-863686.html |access-date=2024-01-29 |website=www.abc.com.py |language=es}}</ref> მან ცოლად შეირთო ლილია ისაბელ არსა. მათ ჰყავდათ ხუთი ქალიშვილი: როსა ისაბელი, მარტა, ლილია, მარია კრისტინა და სუსანა; და ერთი ვაჟი: კარლოს ფრანსისკო. ==პრეზიდენტობა (1954)== იგი იყო [[კოლორადო]]ს პარტიის წევრი. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც გენერალი ალფრედო სტრესნერი ხელმძღვანელობდა; გადატრიალება [[1954]] წლის 4 მაისს დაიწყო და სამ დღეს გაგრძელდა. როგორც კომპრომისი გადატრიალების მომწყობ სამხედროებსა და მმართველ კოლორადოს პარტიას შორის, მან ოფიციალურად თანამდებობა 1954 წლის 8 მაისს დაიკავა. 1954 წლის 11 ივლისს ჩატარდა არჩევნები, სადაც სტრესნერი ერთადერთი კანდიდატი იყო. 1954 წლის 15 აგვისტოს რომერო პერეირამ პრეზიდენტის თანამდებობა გადააბარა ალფრედო სტრესნერს, რომელიც შემდეგ 35 წლის განმავლობაში პარაგვაის დიქტატორი გახდა. ამის შემდეგ, სტრესნერის მმართველობის პერიოდში, მას სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა ეკავა, მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის თანამდებობა, სანამ [[1956]] წელს იგი ედგარ ინსფრანმა არ ჩაანაცვლა. ==გარდაცვალება== იგი გარდაიცვალა [[1982]] წლის 12 აგვისტოს, 95 წლის ასაკში. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[პარაგვაის პრეზიდენტი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რომერო პერეირა, ტომას}} [[კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები]] mdq832w1wk5vidowzzfvq0fgokvqeuv 1 879675 5351992 2026-04-06T09:12:55Z დათო2010 165421 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5351992 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 879676 5352005 2026-04-06T09:24:34Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5352005 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 09:24, 6 აპრილი 2026 (UTC) r7065w15ctn5tqzzmp48e9rj3kcm18l 0 879677 5352008 2026-04-06T09:54:00Z Geagea 783 გადამისამართება გვერდზე „[[ბასილ III]]“ 5352008 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[ბასილ III]] ba8rmtemoh5x4bquy5ggy6w048ktp5d 0 879678 5352011 2026-04-06T10:14:11Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდ... 5352011 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} ped4kjriofrdliufguiahttv3osvvyk 5352012 5352011 2026-04-06T10:19:09Z Nnninniia55 175039 5352012 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. etnb0cvx8wqv1c53db7dqkzyughvyx2 5352013 5352012 2026-04-06T10:19:28Z Nnninniia55 175039 5352013 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== 1wle098ef6gj9swevpi001zm6yesxv9 5352014 5352013 2026-04-06T10:21:05Z Nnninniia55 175039 /* ადრეული ცხოვრება */ 5352014 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] t8tno3ed0vem87rape374cq4zzmehio 5352015 5352014 2026-04-06T10:22:28Z Nnninniia55 175039 /* ადრეული ცხოვრება */ 5352015 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] q8cplgibdo6pr96kb0oy3tptyfdvuhw 5352016 5352015 2026-04-06T10:23:03Z Nnninniia55 175039 /* ადრეული ცხოვრება */ 5352016 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== 3pd7mrq9s20uisyi9q6o142buybg25s 5352017 5352016 2026-04-06T10:23:58Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352017 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] btki7h4zur7bb5wd5f7zt5wsfg238mt 5352018 5352017 2026-04-06T10:26:54Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352018 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. 2fwlcb4rv346kywp2sh79sb7juy3hvy 5352019 5352018 2026-04-06T10:27:59Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352019 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. 51bhqy3eswgb46fvbh82c7zo9etenvw 5352020 5352019 2026-04-06T10:31:37Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352020 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] 67z5zgk7nuaawz9clo69d8fs3hfte1z 5352021 5352020 2026-04-06T10:32:57Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352021 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [6] 0umpmlt5odqzsuyilnu7nbks9qjwjbk 5352022 5352021 2026-04-06T10:35:45Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352022 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [6] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 07f0hfjhrb22yrkn3idd8so988xjcrl 5352025 5352022 2026-04-06T10:37:42Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352025 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [6] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. [[2020]] წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა. [7][8] k1k1qw3m2i1egdq7rl0o9clmldlj77u 5352028 5352025 2026-04-06T10:38:51Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352028 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [6] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა. [7][8] [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა. [9] 9hwq0bah41h0ec1pl4r4swsyscng5ui 5352029 5352028 2026-04-06T10:40:52Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352029 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [6] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა. [7][8] [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა.[9] დევისი ურთიერთობაში იყო [[ქორეოგრაფია|ქორეოგრაფსა]] და [[მოდელი (პროფესია)|მოდელ]] კატრინა ამატოსთან. თუმცა, [[2014]] წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], ტელეარხ [[CBS]]-ის თოქ-შოუში ''„The Talk“'', მან განაცხადა, რომ „ახლახან გათავისუფლდა“ (ანუ კვლავ მარტოხელაა).[10] [11] drzkwvtqk6sdjzop6dnggan8v8ya1s7 5352030 5352029 2026-04-06T10:41:31Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352030 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [6] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა. [7][8] [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა.[9] დევისი ურთიერთობაში იყო [[ქორეოგრაფია|ქორეოგრაფსა]] და [[მოდელი (პროფესია)|მოდელ]] კატრინა ამატოსთან. თუმცა, [[2014]] წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], ტელეარხ [[CBS]]-ის თოქ-შოუში ''„The Talk“'', მან განაცხადა, რომ „ახლახან გათავისუფლდა“ (ანუ კვლავ მარტოხელაა).[10] [11] ==რესურსები ინტერნეტში== b6dffspbzybdcp07ib23tiw9o7h6obz 5352032 5352030 2026-04-06T10:42:25Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5352032 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [6] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა. [7][8] [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა.[9] დევისი ურთიერთობაში იყო [[ქორეოგრაფია|ქორეოგრაფსა]] და [[მოდელი (პროფესია)|მოდელ]] კატრინა ამატოსთან. თუმცა, [[2014]] წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], ტელეარხ [[CBS]]-ის თოქ-შოუში ''„The Talk“'', მან განაცხადა, რომ „ახლახან გათავისუფლდა“ (ანუ კვლავ მარტოხელაა).[10] [11] ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|2179037}} 7i06j78h83296wdkc1xm979uy41xat1 5352034 5352032 2026-04-06T10:42:41Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5352034 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [6] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა. [7][8] [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა.[9] დევისი ურთიერთობაში იყო [[ქორეოგრაფია|ქორეოგრაფსა]] და [[მოდელი (პროფესია)|მოდელ]] კატრინა ამატოსთან. თუმცა, [[2014]] წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], ტელეარხ [[CBS]]-ის თოქ-შოუში ''„The Talk“'', მან განაცხადა, რომ „ახლახან გათავისუფლდა“ (ანუ კვლავ მარტოხელაა).[10] [11] ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|2179037}} ==სქოლიო== nphw93c7nljvnj5oqcmp9z81tmfnwz9 5352035 5352034 2026-04-06T10:42:54Z Nnninniia55 175039 /* სქოლიო */ 5352035 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო). [1] ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს. [2] ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [6] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა. [7][8] [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა.[9] დევისი ურთიერთობაში იყო [[ქორეოგრაფია|ქორეოგრაფსა]] და [[მოდელი (პროფესია)|მოდელ]] კატრინა ამატოსთან. თუმცა, [[2014]] წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], ტელეარხ [[CBS]]-ის თოქ-შოუში ''„The Talk“'', მან განაცხადა, რომ „ახლახან გათავისუფლდა“ (ანუ კვლავ მარტოხელაა).[10] [11] ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|2179037}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} cl6re3u2wl3yg66o78pk9hxd4fm4bfu 5352037 5352035 2026-04-06T10:43:37Z Nnninniia55 175039 /* ადრეული ცხოვრება */ 5352037 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო).<ref name=DDN>{{cite news |last=Katz |first=Marc |date=August 13, 2011 |title=Stebbins grad makes transition to the stage |url=https://www.daytondailynews.com/lifestyles/stebbins-grad-makes-transition-the-stage/LfyTkgFaSJ5f3GRp6BgW8J/ |work=[[Dayton Daily News]] |location=United States |publisher=[[Cox Enterprises]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217012100/https://www.daytondailynews.com/lifestyles/stebbins-grad-makes-transition-the-stage/LfyTkgFaSJ5f3GRp6BgW8J/ |archive-date=February 17, 2025 |page=D8}}</ref> ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=8xu6J3XxwF4 YouTube interview]</ref> ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“. [3] მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]]. [4] დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს. [5] [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [6] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა. [7][8] [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა.[9] დევისი ურთიერთობაში იყო [[ქორეოგრაფია|ქორეოგრაფსა]] და [[მოდელი (პროფესია)|მოდელ]] კატრინა ამატოსთან. თუმცა, [[2014]] წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], ტელეარხ [[CBS]]-ის თოქ-შოუში ''„The Talk“'', მან განაცხადა, რომ „ახლახან გათავისუფლდა“ (ანუ კვლავ მარტოხელაა).[10] [11] ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|2179037}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 8aat3nzbxrjnbrbxvtibrpphvgwozq0 5352044 5352037 2026-04-06T10:45:55Z Nnninniia55 175039 /* კარიერა */ 5352044 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო).<ref name=DDN>{{cite news |last=Katz |first=Marc |date=August 13, 2011 |title=Stebbins grad makes transition to the stage |url=https://www.daytondailynews.com/lifestyles/stebbins-grad-makes-transition-the-stage/LfyTkgFaSJ5f3GRp6BgW8J/ |work=[[Dayton Daily News]] |location=United States |publisher=[[Cox Enterprises]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217012100/https://www.daytondailynews.com/lifestyles/stebbins-grad-makes-transition-the-stage/LfyTkgFaSJ5f3GRp6BgW8J/ |archive-date=February 17, 2025 |page=D8}}</ref> ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=8xu6J3XxwF4 YouTube interview]</ref> ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“.<ref>{{cite web |url=http://www.prweb.com/releases/amtc_auditions/talent/prweb10738828.htm |title=Actors, Models and Talent for Christ Announces New Audition Sites for Up and Coming Talent of All Ages |publisher=[[PRWeb]] |date=2013-05-16 |access-date=2013-05-21 |archive-date=October 25, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131025171446/http://www.prweb.com/releases/amtc_auditions/talent/prweb10738828.htm |url-status=dead }}</ref> მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]].<ref name="amtc1">{{cite web |url=http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/charles-michael-davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106165449/http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/charles-michael-davis |url-status=usurped |archive-date=2009-01-06 |title=Success Stories: Charles Michael Davis |publisher=AMTC World |access-date=2013-05-21 }}</ref> დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს.<ref>{{cite web |url=https://www.deadline.com/2013/02/charles-michael-davis-lands-key-role-in-%E2%80%98vampire-diaries%E2%80%99-spinoff-%E2%80%98the-originals%E2%80%99/ |title=Charles Michael Davis Lands Key Role In Vampire Diaries Spinoff The Originals |publisher=[[Deadline Hollywood]] |date=2013-02-05 |access-date=2013-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421041116/http://www.deadline.com/2013/02/charles-michael-davis-lands-key-role-in-%E2%80%98vampire-diaries%E2%80%99-spinoff-%E2%80%98the-originals%E2%80%99/ |archive-date=2013-04-21 |url-status=dead }}</ref> [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა.<ref>{{Cite web|last=Slater|first=Georgia|date=July 17, 2020|title=Tina Turner Is Back (at 80!) on Kygo's 'What's Love Got to Do with It' Remix|url=https://people.com/music/tina-turner-kygo-release-whats-love-got-to-do-with-it-remix/|access-date=2020-07-18|website=[[People (magazine)|People]]|language=EN}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ushe|first=Naledi|date=2020-07-17|title=Tina Turner teams up with Kygo for 'What's Love Got to Do With It' remix|url=https://www.foxnews.com/entertainment/tina-turner-kygo-whats-love-got-to-do-with-it-remix|access-date=2020-07-18|website=[[Fox News]]|language=en-US}}</ref> [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა. დევისი ურთიერთობაში იყო [[ქორეოგრაფია|ქორეოგრაფსა]] და [[მოდელი (პროფესია)|მოდელ]] კატრინა ამატოსთან. თუმცა, [[2014]] წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], ტელეარხ [[CBS]]-ის თოქ-შოუში ''„The Talk“'', მან განაცხადა, რომ „ახლახან გათავისუფლდა“ (ანუ კვლავ მარტოხელაა).<ref>https://www.instagram.com/jennarosenow/?hl=en</ref><ref>{{cite web |date=2014-02-04 |title=My LA To Z: Charles Michael Davis |url=http://www.lamag.com/laculture/mylatoz/2014/02/04/my-la-to-z-charles-michael-davis |access-date=2014-02-04 |publisher=Los Angeles Magazine}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|2179037}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 7y44sgxz2d0w78cksqbdckuxff35v4z 5352048 5352044 2026-04-06T10:46:46Z Nnninniia55 175039 /* სქოლიო */ 5352048 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო).<ref name=DDN>{{cite news |last=Katz |first=Marc |date=August 13, 2011 |title=Stebbins grad makes transition to the stage |url=https://www.daytondailynews.com/lifestyles/stebbins-grad-makes-transition-the-stage/LfyTkgFaSJ5f3GRp6BgW8J/ |work=[[Dayton Daily News]] |location=United States |publisher=[[Cox Enterprises]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217012100/https://www.daytondailynews.com/lifestyles/stebbins-grad-makes-transition-the-stage/LfyTkgFaSJ5f3GRp6BgW8J/ |archive-date=February 17, 2025 |page=D8}}</ref> ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=8xu6J3XxwF4 YouTube interview]</ref> ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“.<ref>{{cite web |url=http://www.prweb.com/releases/amtc_auditions/talent/prweb10738828.htm |title=Actors, Models and Talent for Christ Announces New Audition Sites for Up and Coming Talent of All Ages |publisher=[[PRWeb]] |date=2013-05-16 |access-date=2013-05-21 |archive-date=October 25, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131025171446/http://www.prweb.com/releases/amtc_auditions/talent/prweb10738828.htm |url-status=dead }}</ref> მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]].<ref name="amtc1">{{cite web |url=http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/charles-michael-davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106165449/http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/charles-michael-davis |url-status=usurped |archive-date=2009-01-06 |title=Success Stories: Charles Michael Davis |publisher=AMTC World |access-date=2013-05-21 }}</ref> დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს.<ref>{{cite web |url=https://www.deadline.com/2013/02/charles-michael-davis-lands-key-role-in-%E2%80%98vampire-diaries%E2%80%99-spinoff-%E2%80%98the-originals%E2%80%99/ |title=Charles Michael Davis Lands Key Role In Vampire Diaries Spinoff The Originals |publisher=[[Deadline Hollywood]] |date=2013-02-05 |access-date=2013-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421041116/http://www.deadline.com/2013/02/charles-michael-davis-lands-key-role-in-%E2%80%98vampire-diaries%E2%80%99-spinoff-%E2%80%98the-originals%E2%80%99/ |archive-date=2013-04-21 |url-status=dead }}</ref> [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა.<ref>{{Cite web|last=Slater|first=Georgia|date=July 17, 2020|title=Tina Turner Is Back (at 80!) on Kygo's 'What's Love Got to Do with It' Remix|url=https://people.com/music/tina-turner-kygo-release-whats-love-got-to-do-with-it-remix/|access-date=2020-07-18|website=[[People (magazine)|People]]|language=EN}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ushe|first=Naledi|date=2020-07-17|title=Tina Turner teams up with Kygo for 'What's Love Got to Do With It' remix|url=https://www.foxnews.com/entertainment/tina-turner-kygo-whats-love-got-to-do-with-it-remix|access-date=2020-07-18|website=[[Fox News]]|language=en-US}}</ref> [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა. დევისი ურთიერთობაში იყო [[ქორეოგრაფია|ქორეოგრაფსა]] და [[მოდელი (პროფესია)|მოდელ]] კატრინა ამატოსთან. თუმცა, [[2014]] წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], ტელეარხ [[CBS]]-ის თოქ-შოუში ''„The Talk“'', მან განაცხადა, რომ „ახლახან გათავისუფლდა“ (ანუ კვლავ მარტოხელაა).<ref>https://www.instagram.com/jennarosenow/?hl=en</ref><ref>{{cite web |date=2014-02-04 |title=My LA To Z: Charles Michael Davis |url=http://www.lamag.com/laculture/mylatoz/2014/02/04/my-la-to-z-charles-michael-davis |access-date=2014-02-04 |publisher=Los Angeles Magazine}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|2179037}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:დევისი, ჩარლს მაიკლ}} 2mry5s4ykvb4zxc5v8eahpiqja4oog0 5352052 5352048 2026-04-06T10:48:06Z Nnninniia55 175039 5352052 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|6|04|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო).<ref name=DDN>{{cite news |last=Katz |first=Marc |date=August 13, 2011 |title=Stebbins grad makes transition to the stage |url=https://www.daytondailynews.com/lifestyles/stebbins-grad-makes-transition-the-stage/LfyTkgFaSJ5f3GRp6BgW8J/ |work=[[Dayton Daily News]] |location=United States |publisher=[[Cox Enterprises]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217012100/https://www.daytondailynews.com/lifestyles/stebbins-grad-makes-transition-the-stage/LfyTkgFaSJ5f3GRp6BgW8J/ |archive-date=February 17, 2025 |page=D8}}</ref> ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=8xu6J3XxwF4 YouTube interview]</ref> ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“.<ref>{{cite web |url=http://www.prweb.com/releases/amtc_auditions/talent/prweb10738828.htm |title=Actors, Models and Talent for Christ Announces New Audition Sites for Up and Coming Talent of All Ages |publisher=[[PRWeb]] |date=2013-05-16 |access-date=2013-05-21 |archive-date=October 25, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131025171446/http://www.prweb.com/releases/amtc_auditions/talent/prweb10738828.htm |url-status=dead }}</ref> მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]].<ref name="amtc1">{{cite web |url=http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/charles-michael-davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106165449/http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/charles-michael-davis |url-status=usurped |archive-date=2009-01-06 |title=Success Stories: Charles Michael Davis |publisher=AMTC World |access-date=2013-05-21 }}</ref> დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს.<ref>{{cite web |url=https://www.deadline.com/2013/02/charles-michael-davis-lands-key-role-in-%E2%80%98vampire-diaries%E2%80%99-spinoff-%E2%80%98the-originals%E2%80%99/ |title=Charles Michael Davis Lands Key Role In Vampire Diaries Spinoff The Originals |publisher=[[Deadline Hollywood]] |date=2013-02-05 |access-date=2013-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421041116/http://www.deadline.com/2013/02/charles-michael-davis-lands-key-role-in-%E2%80%98vampire-diaries%E2%80%99-spinoff-%E2%80%98the-originals%E2%80%99/ |archive-date=2013-04-21 |url-status=dead }}</ref> [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა.<ref>{{Cite web|last=Slater|first=Georgia|date=July 17, 2020|title=Tina Turner Is Back (at 80!) on Kygo's 'What's Love Got to Do with It' Remix|url=https://people.com/music/tina-turner-kygo-release-whats-love-got-to-do-with-it-remix/|access-date=2020-07-18|website=[[People (magazine)|People]]|language=EN}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ushe|first=Naledi|date=2020-07-17|title=Tina Turner teams up with Kygo for 'What's Love Got to Do With It' remix|url=https://www.foxnews.com/entertainment/tina-turner-kygo-whats-love-got-to-do-with-it-remix|access-date=2020-07-18|website=[[Fox News]]|language=en-US}}</ref> [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა. დევისი ურთიერთობაში იყო [[ქორეოგრაფია|ქორეოგრაფსა]] და [[მოდელი (პროფესია)|მოდელ]] კატრინა ამატოსთან. თუმცა, [[2014]] წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], ტელეარხ [[CBS]]-ის თოქ-შოუში ''„The Talk“'', მან განაცხადა, რომ „ახლახან გათავისუფლდა“ (ანუ კვლავ მარტოხელაა).<ref>https://www.instagram.com/jennarosenow/?hl=en</ref><ref>{{cite web |date=2014-02-04 |title=My LA To Z: Charles Michael Davis |url=http://www.lamag.com/laculture/mylatoz/2014/02/04/my-la-to-z-charles-michael-davis |access-date=2014-02-04 |publisher=Los Angeles Magazine}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|2179037}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:დევისი, ჩარლს მაიკლ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ამერიკელები]] [[კატეგორია:მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მოდელები]] azi2xfsx2hjcmy520722pwmp1kxv7ke 5352054 5352052 2026-04-06T10:48:36Z Nnninniia55 175039 5352054 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩარლს მაიკლ დევისი | ფოტო =Charles Michael Davis at PaleyFest 2014.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დევისი [[2014]] წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[1 დეკემბერი]], [[1981]] (44 წლის) | დაბადგილი =[[დეიტონი]], [[ოჰაიო]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = [[2005]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = [[ჯენა როზენოუ]] | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჩარლზ მაიკლ დევისი''' (დ. [[1 დეკემბერი]], [[1981]]) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარსელ ჯერარდის როლით ტელეარხ The CW-ის დრამატულ სერიალში ''„[[პირველშობილები (ტელესერიალი)|The Originals]]“'' ([[2013]]–[[2018]]) და ზეინ ანდერსის როლით TV Land-ის ორიგინალურ სერიალში ''„younger“'' ([[2017]]–[[2021]]). იგი ასევე მონაწილეობდა სერიალში ''„NCIS: New Orleans“'', სადაც სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლს ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== დევისი დაიბადა [[დეიტონი|დეიტონში]], [[ოჰაიოს შტატი|ოჰაიოს შტატში]]. მან დაამთავრა სტებისის საშუალო სკოლა დეიტონის გარეუბან რივერსაიდში, შემდეგ კი [[მაიამის უნივერსიტეტი]] [[ოქსფორდი|ოქსფორდში]] (ოჰაიო).<ref name=DDN>{{cite news |last=Katz |first=Marc |date=August 13, 2011 |title=Stebbins grad makes transition to the stage |url=https://www.daytondailynews.com/lifestyles/stebbins-grad-makes-transition-the-stage/LfyTkgFaSJ5f3GRp6BgW8J/ |work=[[Dayton Daily News]] |location=United States |publisher=[[Cox Enterprises]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217012100/https://www.daytondailynews.com/lifestyles/stebbins-grad-makes-transition-the-stage/LfyTkgFaSJ5f3GRp6BgW8J/ |archive-date=February 17, 2025 |page=D8}}</ref> ის წარმოშობით [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]] და [[ფილიპინები|ფილიპინელია]]. მამამისი [[კენტუკი|კენტუკიდანაა]], ხოლო დედა — [[მანილა|მანილადან]]. მას 3 და ჰყავს.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=8xu6J3XxwF4 YouTube interview]</ref> ==კარიერა== დევისმა კარიერა დაიწყო ღონისძიებაზე „მსახიობები, მოდელები და ტალანტები ქრისტესთვის“.<ref>{{cite web |url=http://www.prweb.com/releases/amtc_auditions/talent/prweb10738828.htm |title=Actors, Models and Talent for Christ Announces New Audition Sites for Up and Coming Talent of All Ages |publisher=[[PRWeb]] |date=2013-05-16 |access-date=2013-05-21 |archive-date=October 25, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131025171446/http://www.prweb.com/releases/amtc_auditions/talent/prweb10738828.htm |url-status=dead }}</ref> მას ასევე აქვს ბეჭდური მოდელირებისა და სარეკლამო რგოლებში მონაწილეობის გამოცდილება ისეთი ბრენდებისთვის, როგორიცაა [[Nike]] და [[FootLocker]].<ref name="amtc1">{{cite web |url=http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/charles-michael-davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106165449/http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/charles-michael-davis |url-status=usurped |archive-date=2009-01-06 |title=Success Stories: Charles Michael Davis |publisher=AMTC World |access-date=2013-05-21 }}</ref> დევისს მონაწილეობა აქვს მიღებული ეპიზოდურ და განმეორებად როლებში რამდენიმე ცნობილ ტელეშოუში, მათ შორის: ''„That's So Raven“'', ''„Switched at Birth“'' და ''„[[გრეის ანატომია (ტელესერიალი)|Grey's Anatomy]]“''. [[2011]] წელს მან მიიღო პერიოდული როლი ტელეარხ BET-ის სერიალში ''„The Game“'', სადაც ის „სან-დიეგო სეიბერსის“ კვორტერბეკის, კვან კირკლანდის როლს ასრულებდა. [[2013]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] გამოცხადდა, რომ დევისი ერთ-ერთ მთავარ როლზე დაამტკიცეს ტელეარხ The CW-ის ახალ შოუში ''„The Originals“''. სერიალი წარმოადგენს ''„[[The Vampire Diaries]]“'' სპინ-ოფს და ფოკუსირებულია პირველშობილთა ოჯახზე, რომელიც საცხოვრებლად [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] გადადის — ქალაქში, რომელსაც ამჟამად დევისის პერსონაჟი ([[ვამპირი]] სახელად მარსელი) მართავს.<ref>{{cite web |url=https://www.deadline.com/2013/02/charles-michael-davis-lands-key-role-in-%E2%80%98vampire-diaries%E2%80%99-spinoff-%E2%80%98the-originals%E2%80%99/ |title=Charles Michael Davis Lands Key Role In Vampire Diaries Spinoff The Originals |publisher=[[Deadline Hollywood]] |date=2013-02-05 |access-date=2013-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421041116/http://www.deadline.com/2013/02/charles-michael-davis-lands-key-role-in-%E2%80%98vampire-diaries%E2%80%99-spinoff-%E2%80%98the-originals%E2%80%99/ |archive-date=2013-04-21 |url-status=dead }}</ref> [[2018]] წელს, ამერიკული [[კომედია|კომედიურ]]-[[დრამა|დრამატული]] სერიალის, ''„Younger“''-ის მეოთხე სეზონში პერიოდული გამოჩენის შემდეგ, მეხუთე სეზონიდან დევისი სამსახიობო დასის ძირითად შემადგენლობაში დააწინაურეს. [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]] დევისი შეუერთდა სერიალის — ''„NCIS: New Orleans“'' — სამსახიობო გუნდს. მან შეასრულა სპეციალური აგენტის, ქვენტინ კარტერის როლი. 2020 წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] დევისმა [[ლორა ჰარიერი|ლორა ჰარიერთან]] ერთად ითამაშა წყვილის როლი, რომელიც დაშორების პროცესს გადის, მუსიკალურ ვიდეოში სიმღერისთვის ''„What's Love Got to Do with It“''. ეს არის [[ტინა ტერნერი|ტინა ტერნერის]] ორიგინალი სიმღერის რემიქს-ვერსია, რომელიც Kygo-მ შექმნა.<ref>{{Cite web|last=Slater|first=Georgia|date=July 17, 2020|title=Tina Turner Is Back (at 80!) on Kygo's 'What's Love Got to Do with It' Remix|url=https://people.com/music/tina-turner-kygo-release-whats-love-got-to-do-with-it-remix/|access-date=2020-07-18|website=[[People (magazine)|People]]|language=EN}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ushe|first=Naledi|date=2020-07-17|title=Tina Turner teams up with Kygo for 'What's Love Got to Do With It' remix|url=https://www.foxnews.com/entertainment/tina-turner-kygo-whats-love-got-to-do-with-it-remix|access-date=2020-07-18|website=[[Fox News]]|language=en-US}}</ref> [[2022]] წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ დევისი სერიალში „Legacies“ კვლავ მარსელ ჯერარდის როლში გამოჩნდებოდა. დევისი ურთიერთობაში იყო [[ქორეოგრაფია|ქორეოგრაფსა]] და [[მოდელი (პროფესია)|მოდელ]] კატრინა ამატოსთან. თუმცა, [[2014]] წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], ტელეარხ [[CBS]]-ის თოქ-შოუში ''„The Talk“'', მან განაცხადა, რომ „ახლახან გათავისუფლდა“ (ანუ კვლავ მარტოხელაა).<ref>https://www.instagram.com/jennarosenow/?hl=en</ref><ref>{{cite web |date=2014-02-04 |title=My LA To Z: Charles Michael Davis |url=http://www.lamag.com/laculture/mylatoz/2014/02/04/my-la-to-z-charles-michael-davis |access-date=2014-02-04 |publisher=Los Angeles Magazine}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|2179037}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:დევისი, ჩარლს მაიკლ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ამერიკელები]] [[კატეგორია:მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მოდელები]] g5gt3us9g2918fj5g2fdr6t6527p0t3 0 879679 5352023 2026-04-06T10:36:06Z დათო2010 165421 ახალი გვერდი: '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტ... 5352023 wikitext text/x-wiki '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. meilg5vqpvtisloi63mnbawpirg4a7f 5352024 5352023 2026-04-06T10:36:50Z დათო2010 165421 5352024 wikitext text/x-wiki '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== 1aml0aplipk04mx2v1m5qa601wt0kbx 5352027 5352024 2026-04-06T10:38:02Z დათო2010 165421 5352027 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== lfvtul7paodiwbnokaxy379u8e8ped3 5352031 5352027 2026-04-06T10:41:44Z დათო2010 165421 /* ადრეული კარიერა */ 5352031 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ie0kgwfktrj1vly36fj10be8jw3ak1z 5352033 5352031 2026-04-06T10:42:40Z დათო2010 165421 /* ადრეული კარიერა */ 5352033 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. dcgx819tl1ajv9ixue0ekshw98l6w1g 5352036 5352033 2026-04-06T10:43:07Z დათო2010 165421 /* ადრეული კარიერა */ 5352036 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== siffb443wc7ua5dp1gqenqqz1ly6cdx 5352038 5352036 2026-04-06T10:44:17Z დათო2010 165421 /* ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე */ 5352038 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== [[1824]] წლის 22 აპრილს დამფუძნებელმა ასამბლეამ როდრიგესი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩია, ხოლო მომდევნო დღეს მან ძალაში შეიყვანა შტატში მონობის გაუქმების გადაწყვეტილება (რომელიც დეკლარირებული იყო 1823 წლის 31 დეკემბერს). მთავრობამ ასევე გამოსცა დეკრეტი სან-სალვადორის ეპარქიის დაარსების შესახებ და პირველ ეპისკოპოსად დამოუკიდებლობის მოძრაობის გმირი, მამა ხოსე მატიას დელგადო დანიშნა. 1824 წლის მაისში სახელმწიფოს ეროვნულმა ასამბლეამ ბრძანა ახალი კონსტიტუციის გამოქვეყნება და მასზე ფიცის დადება. როდრიგესმა ჩამოაყალიბა იუსტიციის უზენაესი სასამართლო. მან დანიშნა სახელმწიფოს მეთაურის არჩევნები, რომელშიც ხუან ვისენტე ვილიაკორტა დიასმა გაიმარჯვა, ხოლო მარიანო პრადო სახელმწიფოს ვიცე-მეთაური გახდა. 1824 წლის 1 ოქტომბერს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ როდრიგესისგან პრადოს ხელში გადაინაცვლა ვილიაკორტას ინაუგურაციამდე. ეს უკანასკნელი თანამდებობაზე 1824 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. როდრიგესის მმართველობის პერიოდში სალვადორში ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი ოფიციალური საბამბო მანქანა (1824 წლის ივნისი). მასზე დაიბეჭდა შტატის პირველი გაზეთი El Semanario Político Mercantil. პირველი ნომერი 1824 წლის 31 ივლისს გამოვიდა. cxh3ub2uglu9olgci14r7unabanltt1 5352041 5352038 2026-04-06T10:45:05Z დათო2010 165421 /* ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე */ 5352041 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== [[1824]] წლის 22 აპრილს დამფუძნებელმა ასამბლეამ როდრიგესი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩია, ხოლო მომდევნო დღეს მან ძალაში შეიყვანა შტატში მონობის გაუქმების გადაწყვეტილება (რომელიც დეკლარირებული იყო [[1823]] წლის 31 დეკემბერს). მთავრობამ ასევე გამოსცა დეკრეტი [[სან-სალვადორი]]ს ეპარქიის დაარსების შესახებ და პირველ ეპისკოპოსად დამოუკიდებლობის მოძრაობის გმირი, მამა ხოსე მატიას დელგადო დანიშნა. 1824 წლის მაისში სახელმწიფოს ეროვნულმა ასამბლეამ ბრძანა ახალი კონსტიტუციის გამოქვეყნება და მასზე ფიცის დადება. როდრიგესმა ჩამოაყალიბა იუსტიციის უზენაესი სასამართლო. მან დანიშნა სახელმწიფოს მეთაურის არჩევნები, რომელშიც ხუან ვისენტე ვილიაკორტა დიასმა გაიმარჯვა, ხოლო მარიანო პრადო სახელმწიფოს ვიცე-მეთაური გახდა. 1824 წლის 1 ოქტომბერს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ როდრიგესისგან პრადოს ხელში გადაინაცვლა ვილიაკორტას ინაუგურაციამდე. ეს უკანასკნელი თანამდებობაზე 1824 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. როდრიგესის მმართველობის პერიოდში სალვადორში ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი ოფიციალური საბამბო მანქანა (1824 წლის ივნისი). მასზე დაიბეჭდა შტატის პირველი გაზეთი El Semanario Político Mercantil. პირველი ნომერი 1824 წლის 31 ივლისს გამოვიდა. ==გვიანდელი ცხოვრება== jv35dasqundeym422x6f89zcx9tkqlv 5352043 5352041 2026-04-06T10:45:48Z დათო2010 165421 /* გვიანდელი ცხოვრება */ 5352043 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== [[1824]] წლის 22 აპრილს დამფუძნებელმა ასამბლეამ როდრიგესი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩია, ხოლო მომდევნო დღეს მან ძალაში შეიყვანა შტატში მონობის გაუქმების გადაწყვეტილება (რომელიც დეკლარირებული იყო [[1823]] წლის 31 დეკემბერს). მთავრობამ ასევე გამოსცა დეკრეტი [[სან-სალვადორი]]ს ეპარქიის დაარსების შესახებ და პირველ ეპისკოპოსად დამოუკიდებლობის მოძრაობის გმირი, მამა ხოსე მატიას დელგადო დანიშნა. 1824 წლის მაისში სახელმწიფოს ეროვნულმა ასამბლეამ ბრძანა ახალი კონსტიტუციის გამოქვეყნება და მასზე ფიცის დადება. როდრიგესმა ჩამოაყალიბა იუსტიციის უზენაესი სასამართლო. მან დანიშნა სახელმწიფოს მეთაურის არჩევნები, რომელშიც ხუან ვისენტე ვილიაკორტა დიასმა გაიმარჯვა, ხოლო მარიანო პრადო სახელმწიფოს ვიცე-მეთაური გახდა. 1824 წლის 1 ოქტომბერს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ როდრიგესისგან პრადოს ხელში გადაინაცვლა ვილიაკორტას ინაუგურაციამდე. ეს უკანასკნელი თანამდებობაზე 1824 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. როდრიგესის მმართველობის პერიოდში სალვადორში ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი ოფიციალური საბამბო მანქანა (1824 წლის ივნისი). მასზე დაიბეჭდა შტატის პირველი გაზეთი El Semanario Político Mercantil. პირველი ნომერი 1824 წლის 31 ივლისს გამოვიდა. ==გვიანდელი ცხოვრება== წლების განმავლობაში „fiebres“ (ლიბერალური) პარტიის მხარდაჭერისა და ფინანსთა მდივნად მუშაობის შემდეგ, როდრიგესი კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან თავის ჰაციენდა „სან ხერონიმოსა“ (San Jerónimo) და კოხუტეპეკეს მახლობლად გაატარა. მან ფრანცისკანელთა ორდენის მცირე სამონაზვნო ხარისხი მიიღო და დაკავებული იყო საქველმოქმედო საქმიანობით. იგი [[1847]] წელს თავის ჰაციენდაში ქოლერისგან გარდაიცვალა. 39faaeias7yiosne8xu5a8lhdonzezq 5352045 5352043 2026-04-06T10:46:17Z დათო2010 165421 /* გვიანდელი ცხოვრება */ 5352045 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== [[1824]] წლის 22 აპრილს დამფუძნებელმა ასამბლეამ როდრიგესი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩია, ხოლო მომდევნო დღეს მან ძალაში შეიყვანა შტატში მონობის გაუქმების გადაწყვეტილება (რომელიც დეკლარირებული იყო [[1823]] წლის 31 დეკემბერს). მთავრობამ ასევე გამოსცა დეკრეტი [[სან-სალვადორი]]ს ეპარქიის დაარსების შესახებ და პირველ ეპისკოპოსად დამოუკიდებლობის მოძრაობის გმირი, მამა ხოსე მატიას დელგადო დანიშნა. 1824 წლის მაისში სახელმწიფოს ეროვნულმა ასამბლეამ ბრძანა ახალი კონსტიტუციის გამოქვეყნება და მასზე ფიცის დადება. როდრიგესმა ჩამოაყალიბა იუსტიციის უზენაესი სასამართლო. მან დანიშნა სახელმწიფოს მეთაურის არჩევნები, რომელშიც ხუან ვისენტე ვილიაკორტა დიასმა გაიმარჯვა, ხოლო მარიანო პრადო სახელმწიფოს ვიცე-მეთაური გახდა. 1824 წლის 1 ოქტომბერს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ როდრიგესისგან პრადოს ხელში გადაინაცვლა ვილიაკორტას ინაუგურაციამდე. ეს უკანასკნელი თანამდებობაზე 1824 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. როდრიგესის მმართველობის პერიოდში სალვადორში ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი ოფიციალური საბამბო მანქანა (1824 წლის ივნისი). მასზე დაიბეჭდა შტატის პირველი გაზეთი El Semanario Político Mercantil. პირველი ნომერი 1824 წლის 31 ივლისს გამოვიდა. ==გვიანდელი ცხოვრება== წლების განმავლობაში „fiebres“ (ლიბერალური) პარტიის მხარდაჭერისა და ფინანსთა მდივნად მუშაობის შემდეგ, როდრიგესი კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან თავის ჰაციენდა „სან ხერონიმოსა“ (San Jerónimo) და კოხუტეპეკეს მახლობლად გაატარა. მან ფრანცისკანელთა ორდენის მცირე სამონაზვნო ხარისხი მიიღო და დაკავებული იყო საქველმოქმედო საქმიანობით. იგი [[1847]] წელს თავის ჰაციენდაში ქოლერისგან გარდაიცვალა. ==იხილეთ აგრეთვე== fi3a1fn4ryxx3bs2emisk2clsfkc4g8 5352046 5352045 2026-04-06T10:46:32Z დათო2010 165421 /* იხილეთ აგრეთვე */ 5352046 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== [[1824]] წლის 22 აპრილს დამფუძნებელმა ასამბლეამ როდრიგესი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩია, ხოლო მომდევნო დღეს მან ძალაში შეიყვანა შტატში მონობის გაუქმების გადაწყვეტილება (რომელიც დეკლარირებული იყო [[1823]] წლის 31 დეკემბერს). მთავრობამ ასევე გამოსცა დეკრეტი [[სან-სალვადორი]]ს ეპარქიის დაარსების შესახებ და პირველ ეპისკოპოსად დამოუკიდებლობის მოძრაობის გმირი, მამა ხოსე მატიას დელგადო დანიშნა. 1824 წლის მაისში სახელმწიფოს ეროვნულმა ასამბლეამ ბრძანა ახალი კონსტიტუციის გამოქვეყნება და მასზე ფიცის დადება. როდრიგესმა ჩამოაყალიბა იუსტიციის უზენაესი სასამართლო. მან დანიშნა სახელმწიფოს მეთაურის არჩევნები, რომელშიც ხუან ვისენტე ვილიაკორტა დიასმა გაიმარჯვა, ხოლო მარიანო პრადო სახელმწიფოს ვიცე-მეთაური გახდა. 1824 წლის 1 ოქტომბერს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ როდრიგესისგან პრადოს ხელში გადაინაცვლა ვილიაკორტას ინაუგურაციამდე. ეს უკანასკნელი თანამდებობაზე 1824 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. როდრიგესის მმართველობის პერიოდში სალვადორში ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი ოფიციალური საბამბო მანქანა (1824 წლის ივნისი). მასზე დაიბეჭდა შტატის პირველი გაზეთი El Semanario Político Mercantil. პირველი ნომერი 1824 წლის 31 ივლისს გამოვიდა. ==გვიანდელი ცხოვრება== წლების განმავლობაში „fiebres“ (ლიბერალური) პარტიის მხარდაჭერისა და ფინანსთა მდივნად მუშაობის შემდეგ, როდრიგესი კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან თავის ჰაციენდა „სან ხერონიმოსა“ (San Jerónimo) და კოხუტეპეკეს მახლობლად გაატარა. მან ფრანცისკანელთა ორდენის მცირე სამონაზვნო ხარისხი მიიღო და დაკავებული იყო საქველმოქმედო საქმიანობით. იგი [[1847]] წელს თავის ჰაციენდაში ქოლერისგან გარდაიცვალა. ==იხილეთ აგრეთვე== ==რესურსები ინტერნეტში== slb6u22co9eyx1y67w3su74efrghvq4 5352047 5352046 2026-04-06T10:46:43Z დათო2010 165421 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5352047 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== [[1824]] წლის 22 აპრილს დამფუძნებელმა ასამბლეამ როდრიგესი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩია, ხოლო მომდევნო დღეს მან ძალაში შეიყვანა შტატში მონობის გაუქმების გადაწყვეტილება (რომელიც დეკლარირებული იყო [[1823]] წლის 31 დეკემბერს). მთავრობამ ასევე გამოსცა დეკრეტი [[სან-სალვადორი]]ს ეპარქიის დაარსების შესახებ და პირველ ეპისკოპოსად დამოუკიდებლობის მოძრაობის გმირი, მამა ხოსე მატიას დელგადო დანიშნა. 1824 წლის მაისში სახელმწიფოს ეროვნულმა ასამბლეამ ბრძანა ახალი კონსტიტუციის გამოქვეყნება და მასზე ფიცის დადება. როდრიგესმა ჩამოაყალიბა იუსტიციის უზენაესი სასამართლო. მან დანიშნა სახელმწიფოს მეთაურის არჩევნები, რომელშიც ხუან ვისენტე ვილიაკორტა დიასმა გაიმარჯვა, ხოლო მარიანო პრადო სახელმწიფოს ვიცე-მეთაური გახდა. 1824 წლის 1 ოქტომბერს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ როდრიგესისგან პრადოს ხელში გადაინაცვლა ვილიაკორტას ინაუგურაციამდე. ეს უკანასკნელი თანამდებობაზე 1824 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. როდრიგესის მმართველობის პერიოდში სალვადორში ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი ოფიციალური საბამბო მანქანა (1824 წლის ივნისი). მასზე დაიბეჭდა შტატის პირველი გაზეთი El Semanario Político Mercantil. პირველი ნომერი 1824 წლის 31 ივლისს გამოვიდა. ==გვიანდელი ცხოვრება== წლების განმავლობაში „fiebres“ (ლიბერალური) პარტიის მხარდაჭერისა და ფინანსთა მდივნად მუშაობის შემდეგ, როდრიგესი კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან თავის ჰაციენდა „სან ხერონიმოსა“ (San Jerónimo) და კოხუტეპეკეს მახლობლად გაატარა. მან ფრანცისკანელთა ორდენის მცირე სამონაზვნო ხარისხი მიიღო და დაკავებული იყო საქველმოქმედო საქმიანობით. იგი [[1847]] წელს თავის ჰაციენდაში ქოლერისგან გარდაიცვალა. ==იხილეთ აგრეთვე== ==რესურსები ინტერნეტში== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} cp5b30jtpuaf7avqd43hbbyrwdqc5zf 5352050 5352047 2026-04-06T10:47:15Z დათო2010 165421 /* სქოლიო */ 5352050 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== [[1824]] წლის 22 აპრილს დამფუძნებელმა ასამბლეამ როდრიგესი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩია, ხოლო მომდევნო დღეს მან ძალაში შეიყვანა შტატში მონობის გაუქმების გადაწყვეტილება (რომელიც დეკლარირებული იყო [[1823]] წლის 31 დეკემბერს). მთავრობამ ასევე გამოსცა დეკრეტი [[სან-სალვადორი]]ს ეპარქიის დაარსების შესახებ და პირველ ეპისკოპოსად დამოუკიდებლობის მოძრაობის გმირი, მამა ხოსე მატიას დელგადო დანიშნა. 1824 წლის მაისში სახელმწიფოს ეროვნულმა ასამბლეამ ბრძანა ახალი კონსტიტუციის გამოქვეყნება და მასზე ფიცის დადება. როდრიგესმა ჩამოაყალიბა იუსტიციის უზენაესი სასამართლო. მან დანიშნა სახელმწიფოს მეთაურის არჩევნები, რომელშიც ხუან ვისენტე ვილიაკორტა დიასმა გაიმარჯვა, ხოლო მარიანო პრადო სახელმწიფოს ვიცე-მეთაური გახდა. 1824 წლის 1 ოქტომბერს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ როდრიგესისგან პრადოს ხელში გადაინაცვლა ვილიაკორტას ინაუგურაციამდე. ეს უკანასკნელი თანამდებობაზე 1824 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. როდრიგესის მმართველობის პერიოდში სალვადორში ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი ოფიციალური საბამბო მანქანა (1824 წლის ივნისი). მასზე დაიბეჭდა შტატის პირველი გაზეთი El Semanario Político Mercantil. პირველი ნომერი 1824 წლის 31 ივლისს გამოვიდა. ==გვიანდელი ცხოვრება== წლების განმავლობაში „fiebres“ (ლიბერალური) პარტიის მხარდაჭერისა და ფინანსთა მდივნად მუშაობის შემდეგ, როდრიგესი კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან თავის ჰაციენდა „სან ხერონიმოსა“ (San Jerónimo) და კოხუტეპეკეს მახლობლად გაატარა. მან ფრანცისკანელთა ორდენის მცირე სამონაზვნო ხარისხი მიიღო და დაკავებული იყო საქველმოქმედო საქმიანობით. იგი [[1847]] წელს თავის ჰაციენდაში ქოლერისგან გარდაიცვალა. ==იხილეთ აგრეთვე== ==რესურსები ინტერნეტში== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მანუელ როდრიგესი, ხუან}} l1z6hclhipmetqddce2gdt6dikz465s 5352055 5352050 2026-04-06T10:48:58Z დათო2010 165421 /* იხილეთ აგრეთვე */ 5352055 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== [[1824]] წლის 22 აპრილს დამფუძნებელმა ასამბლეამ როდრიგესი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩია, ხოლო მომდევნო დღეს მან ძალაში შეიყვანა შტატში მონობის გაუქმების გადაწყვეტილება (რომელიც დეკლარირებული იყო [[1823]] წლის 31 დეკემბერს). მთავრობამ ასევე გამოსცა დეკრეტი [[სან-სალვადორი]]ს ეპარქიის დაარსების შესახებ და პირველ ეპისკოპოსად დამოუკიდებლობის მოძრაობის გმირი, მამა ხოსე მატიას დელგადო დანიშნა. 1824 წლის მაისში სახელმწიფოს ეროვნულმა ასამბლეამ ბრძანა ახალი კონსტიტუციის გამოქვეყნება და მასზე ფიცის დადება. როდრიგესმა ჩამოაყალიბა იუსტიციის უზენაესი სასამართლო. მან დანიშნა სახელმწიფოს მეთაურის არჩევნები, რომელშიც ხუან ვისენტე ვილიაკორტა დიასმა გაიმარჯვა, ხოლო მარიანო პრადო სახელმწიფოს ვიცე-მეთაური გახდა. 1824 წლის 1 ოქტომბერს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ როდრიგესისგან პრადოს ხელში გადაინაცვლა ვილიაკორტას ინაუგურაციამდე. ეს უკანასკნელი თანამდებობაზე 1824 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. როდრიგესის მმართველობის პერიოდში სალვადორში ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი ოფიციალური საბამბო მანქანა (1824 წლის ივნისი). მასზე დაიბეჭდა შტატის პირველი გაზეთი El Semanario Político Mercantil. პირველი ნომერი 1824 წლის 31 ივლისს გამოვიდა. ==გვიანდელი ცხოვრება== წლების განმავლობაში „fiebres“ (ლიბერალური) პარტიის მხარდაჭერისა და ფინანსთა მდივნად მუშაობის შემდეგ, როდრიგესი კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან თავის ჰაციენდა „სან ხერონიმოსა“ (San Jerónimo) და კოხუტეპეკეს მახლობლად გაატარა. მან ფრანცისკანელთა ორდენის მცირე სამონაზვნო ხარისხი მიიღო და დაკავებული იყო საქველმოქმედო საქმიანობით. იგი [[1847]] წელს თავის ჰაციენდაში ქოლერისგან გარდაიცვალა. ==რესურსები ინტერნეტში== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მანუელ როდრიგესი, ხუან}} kvdaizgls7tvogiumm0t89a51h80ews 5352056 5352055 2026-04-06T10:49:25Z დათო2010 165421 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5352056 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== [[1824]] წლის 22 აპრილს დამფუძნებელმა ასამბლეამ როდრიგესი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩია, ხოლო მომდევნო დღეს მან ძალაში შეიყვანა შტატში მონობის გაუქმების გადაწყვეტილება (რომელიც დეკლარირებული იყო [[1823]] წლის 31 დეკემბერს). მთავრობამ ასევე გამოსცა დეკრეტი [[სან-სალვადორი]]ს ეპარქიის დაარსების შესახებ და პირველ ეპისკოპოსად დამოუკიდებლობის მოძრაობის გმირი, მამა ხოსე მატიას დელგადო დანიშნა. 1824 წლის მაისში სახელმწიფოს ეროვნულმა ასამბლეამ ბრძანა ახალი კონსტიტუციის გამოქვეყნება და მასზე ფიცის დადება. როდრიგესმა ჩამოაყალიბა იუსტიციის უზენაესი სასამართლო. მან დანიშნა სახელმწიფოს მეთაურის არჩევნები, რომელშიც ხუან ვისენტე ვილიაკორტა დიასმა გაიმარჯვა, ხოლო მარიანო პრადო სახელმწიფოს ვიცე-მეთაური გახდა. 1824 წლის 1 ოქტომბერს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ როდრიგესისგან პრადოს ხელში გადაინაცვლა ვილიაკორტას ინაუგურაციამდე. ეს უკანასკნელი თანამდებობაზე 1824 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. როდრიგესის მმართველობის პერიოდში სალვადორში ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი ოფიციალური საბამბო მანქანა (1824 წლის ივნისი). მასზე დაიბეჭდა შტატის პირველი გაზეთი El Semanario Político Mercantil. პირველი ნომერი 1824 წლის 31 ივლისს გამოვიდა. ==გვიანდელი ცხოვრება== წლების განმავლობაში „fiebres“ (ლიბერალური) პარტიის მხარდაჭერისა და ფინანსთა მდივნად მუშაობის შემდეგ, როდრიგესი კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან თავის ჰაციენდა „სან ხერონიმოსა“ (San Jerónimo) და კოხუტეპეკეს მახლობლად გაატარა. მან ფრანცისკანელთა ორდენის მცირე სამონაზვნო ხარისხი მიიღო და დაკავებული იყო საქველმოქმედო საქმიანობით. იგი [[1847]] წელს თავის ჰაციენდაში ქოლერისგან გარდაიცვალა. ==რესურსები ინტერნეტში== *{{in lang|es}} [https://web.archive.org/web/20070328195513/http://www.casapres.gob.sv/presidentes/pres/jmrodriguez1824.htm Short biography] from the Salvadoran government web site *{{in lang|es}} [https://web.archive.org/web/20070427193238/http://archive.laprensa.com.sv/especiales/2003/independencia/proceres/20030812procer11.htm Short biography] *[https://web.archive.org/web/20070927225017/http://www.elsalvador.org/home.nsf/0/f5e161395982260d85256b0a005d2dee?OpenDocument Brief biography] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მანუელ როდრიგესი, ხუან}} l86ra6vx8ulvullhd8u5nx4dwgqu2yn 5352057 5352056 2026-04-06T10:50:07Z დათო2010 165421 დაემატა [[კატეგორია:სალვადორის პრეზიდენტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5352057 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ხუან მანუელ როდრიგესი''' (დ. [[31 დეკემბერი]], [[1771]] — გ. [[1847]]) — [[სალვადორი|სალვადორელი]] რევოლუციონერი [[ესპანეთი]]ს წინააღმდეგ და მოგვიანებით სალვადორის სახელმწიფოს პრეზიდენტი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (ხანმოკლე ვადით [[1824]] წელს). იგი დაიბადა [[სან-სალვადორი|სან-სალვადორში]], პედრო დელგადოსა და ხოსეფა როდრიგესის ოჯახში. მამამისი [[პანამა|პანამელი]] იყო, დედა კი სალვადორელი. ისინი დაქორწინებულები არ იყვნენ. ==ადრეული კარიერა== [[ფაილი:Primergrito ahumada.JPG|250px|მინი]] იგი იყო [[1811]] და [[1814]] წლების დამოუკიდებლობის მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი, მამა ხოსე მატიას დელგადოსა და მანუელ ხოსე არსესთან ერთად. ის იყო იმ ხუნტის მდივანი, რომელიც 1811 წლის ნოემბერში პროვინციის პირველ დამოუკიდებელ მთავრობად ფუნქციონირებდა. 1814 წელს იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს [[სან-სალვადორი]]ს მერად. ამ თანამდებობაზე მან მხარი დაუჭირა 1814 წლის 24 იანვრის აჯანყებას. იგი დააპატიმრეს და ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა [[1819]] წელს შეიწყალეს. [[1821]] წლის ნოემბერში იგი დასახელდა [[სალვადორი]]ს პროვინციის მმართველი ორგანოს წევრად. მომდევნო წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც სალვადორი გამოეყო [[გვატემალა|გვატემალის]] ძველ სამეფოს, რათა თავიდან აეცილებინა [[მექსიკის იმპერია]]ში გაერთიანება, რასაც გვატემალამ მხარი დაუჭირა. მას, არსესთან და პროვინციული კონგრესის სხვა დეპუტატებთან ერთად, დაევალა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] მოლაპარაკებების წარმოება სალვადორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის შემადგენლობაში მიღების თაობაზე. [[1823]] წელს მექსიკის იმპერიის დაცემამ და ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობამ ეს დიპლომატიური ინიციატივა დაასრულა. ==ელ სალვადორის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე== [[1824]] წლის 22 აპრილს დამფუძნებელმა ასამბლეამ როდრიგესი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩია, ხოლო მომდევნო დღეს მან ძალაში შეიყვანა შტატში მონობის გაუქმების გადაწყვეტილება (რომელიც დეკლარირებული იყო [[1823]] წლის 31 დეკემბერს). მთავრობამ ასევე გამოსცა დეკრეტი [[სან-სალვადორი]]ს ეპარქიის დაარსების შესახებ და პირველ ეპისკოპოსად დამოუკიდებლობის მოძრაობის გმირი, მამა ხოსე მატიას დელგადო დანიშნა. 1824 წლის მაისში სახელმწიფოს ეროვნულმა ასამბლეამ ბრძანა ახალი კონსტიტუციის გამოქვეყნება და მასზე ფიცის დადება. როდრიგესმა ჩამოაყალიბა იუსტიციის უზენაესი სასამართლო. მან დანიშნა სახელმწიფოს მეთაურის არჩევნები, რომელშიც ხუან ვისენტე ვილიაკორტა დიასმა გაიმარჯვა, ხოლო მარიანო პრადო სახელმწიფოს ვიცე-მეთაური გახდა. 1824 წლის 1 ოქტომბერს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ როდრიგესისგან პრადოს ხელში გადაინაცვლა ვილიაკორტას ინაუგურაციამდე. ეს უკანასკნელი თანამდებობაზე 1824 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. როდრიგესის მმართველობის პერიოდში სალვადორში ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი ოფიციალური საბამბო მანქანა (1824 წლის ივნისი). მასზე დაიბეჭდა შტატის პირველი გაზეთი El Semanario Político Mercantil. პირველი ნომერი 1824 წლის 31 ივლისს გამოვიდა. ==გვიანდელი ცხოვრება== წლების განმავლობაში „fiebres“ (ლიბერალური) პარტიის მხარდაჭერისა და ფინანსთა მდივნად მუშაობის შემდეგ, როდრიგესი კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან თავის ჰაციენდა „სან ხერონიმოსა“ (San Jerónimo) და კოხუტეპეკეს მახლობლად გაატარა. მან ფრანცისკანელთა ორდენის მცირე სამონაზვნო ხარისხი მიიღო და დაკავებული იყო საქველმოქმედო საქმიანობით. იგი [[1847]] წელს თავის ჰაციენდაში ქოლერისგან გარდაიცვალა. ==რესურსები ინტერნეტში== *{{in lang|es}} [https://web.archive.org/web/20070328195513/http://www.casapres.gob.sv/presidentes/pres/jmrodriguez1824.htm Short biography] from the Salvadoran government web site *{{in lang|es}} [https://web.archive.org/web/20070427193238/http://archive.laprensa.com.sv/especiales/2003/independencia/proceres/20030812procer11.htm Short biography] *[https://web.archive.org/web/20070927225017/http://www.elsalvador.org/home.nsf/0/f5e161395982260d85256b0a005d2dee?OpenDocument Brief biography] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მანუელ როდრიგესი, ხუან}} [[კატეგორია:სალვადორის პრეზიდენტები]] 3jkezsltvkmubdh8jyimqhzzoj6vsed 1 879680 5352026 2026-04-06T10:37:45Z დათო2010 165421 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5352026 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 879681 5352039 2026-04-06T10:44:31Z NitaTs55 173574 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5352039 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|6|04|2026}} 6xuuira8tio3o3fw79v0j6ur0fwf4m8 5352040 5352039 2026-04-06T10:45:01Z NitaTs55 173574 5352040 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|6|04|2026}} მარკო კარნეზეკი (იტალიური გამოთქმა: [ˈmar.ko ˌkar.neˈsek.ki]; დაიბადა 2000 წლის 1 ივლისს) არის იტალიელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს მეკარის პოზიციაზე სერია A-ს კლუბ „ატალანტაში“. 0nj2gjh48557zmojhv791sf8lriucfo 5352049 5352040 2026-04-06T10:46:55Z NitaTs55 173574 5352049 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|6|04|2026}} '''მარკო კარნესეკი''' ([[იტალიური ენა|იტ]]: [ˈmar.ko ˌkar.neˈsek.ki]; დ. [[1 ივლისი]], [[2000]]) — [[იტალიელები|იტალიელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარის]] პოზიციაზე [[იტალიის სერია A|სერია A]]-ს კლუბ „[[ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)|ატალანტაში]]“. 118nhef32eqwv04p2w5gzdnl1liwx9c 5352051 5352049 2026-04-06T10:47:32Z NitaTs55 173574 5352051 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|6|04|2026}} '''მარკო კარნესეკი''' ([[იტალიური ენა|იტ]]: [ˈmar.ko ˌkar.neˈsek.ki]; დ. [[1 ივლისი]], [[2000]]) — [[იტალიელები|იტალიელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარის]] პოზიციაზე [[იტალიის სერია A|სერია A]]-ს კლუბ „[[ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)|ატალანტაში]]“. ==საკლუბო კარიერა== ===ატალანტა=== კარნესეკიმ ატალანტას 19-წლამდელთა გუნდში თამაში 2017–18 წლების სეზონში დაიწყო.[2] ის პირველად უფროს გუნდში 2019 წლის 14 იანვარს გამოიძახეს 2018–19 წლების იტალიის თასის მატჩზე „კალიარის“ წინააღმდეგ, თუმცა სათადარიგოთა სკამზე დარჩა.[3] 7712lxhi8xpfy40nnygcewygbxb8ms0 5352060 5352051 2026-04-06T11:08:34Z NitaTs55 173574 5352060 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|6|04|2026}} '''მარკო კარნესეკი''' ([[იტალიური ენა|იტ]]: [ˈmar.ko ˌkar.neˈsek.ki]; დ. [[1 ივლისი]], [[2000]]) — [[იტალიელები|იტალიელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარის]] პოზიციაზე [[იტალიის სერია A|სერია A]]-ს კლუბ „[[ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)|ატალანტაში]]“. ==საკლუბო კარიერა== ===ატალანტა=== კარნესეკიმ „ატალანტას“ 19-წლამდელთა გუნდში თამაში 2017–18 წლების სეზონში დაიწყო.[2] ის პირველად უფროს გუნდში 2019 წლის 14 იანვარს გამოიძახეს 2018–19 წლების [[იტალიის თასი]]ს მატჩზე „[[კალიარი (საფეხბურთო კლუბი)|კალიარის]]“ წინააღმდეგ, თუმცა სათადარიგოთა სკამზე დარჩა.[3] c4v3ll8ub5flfbcwcj0qgeyinbk90f7 5352061 5352060 2026-04-06T11:12:19Z NitaTs55 173574 5352061 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|6|04|2026}} '''მარკო კარნესეკი''' ([[იტალიური ენა|იტ]]: [ˈmar.ko ˌkar.neˈsek.ki]; დ. [[1 ივლისი]], [[2000]]) — [[იტალიელები|იტალიელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარის]] პოზიციაზე [[იტალიის სერია A|სერია A]]-ს კლუბ „[[ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)|ატალანტაში]]“. ==საკლუბო კარიერა== ===ატალანტა=== კარნესეკიმ „ატალანტას“ 19-წლამდელთა გუნდში თამაში 2017–18 წლების სეზონში დაიწყო.[2] ის პირველად უფროს გუნდში 2019 წლის 14 იანვარს გამოიძახეს 2018–19 წლების [[იტალიის თასი]]ს მატჩზე „[[კალიარი (საფეხბურთო კლუბი)|კალიარის]]“ წინააღმდეგ, თუმცა სათადარიგოთა სკამზე დარჩა.[3] ===იჯარით ტრაპანიში=== 2019 წლის 25 ივლისს კარნესეკი იჯარით გადავიდა სერია B-ში ახლად აღზევებულ კლუბ „ტრაპანიში“.[4] მან პროფესიონალური სერია B-ში დებიუტი ტრაპანის შემადგენლობაში 2019 წლის 22 სექტემბერს, „სალერნიტანას“ წინააღმდეგ მატჩში შეასრულა. მან მთელი თამაში ითამაშა.[5] a6cvnsu8xrozavwgw2r6a9bxd005fqd 1 879682 5352053 2026-04-06T10:48:19Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5352053 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 879684 5352063 2026-04-06T11:19:39Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5352063 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 11:19, 6 აპრილი 2026 (UTC) t4ncvrcwn9frfacilbmvczquhzx37zx