ვიკიპედია
kawiki
https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
first-letter
მედია
სპეციალური
განხილვა
მომხმარებელი
მომხმარებლის განხილვა
ვიკიპედია
ვიკიპედია განხილვა
ფაილი
ფაილის განხილვა
მედიავიკი
მედიავიკის განხილვა
თარგი
თარგის განხილვა
დახმარება
დახმარების განხილვა
კატეგორია
კატეგორიის განხილვა
პორტალი
პორტალი განხილვა
TimedText
TimedText talk
მოდული
მოდულის განხილვა
Event
Event talk
ეკოლოგია
0
1407
5356464
4800709
2026-04-14T12:22:56Z
~2026-22977-40
181552
/* ეკოლოგიური ორგანიზაციები */
5356464
wikitext
text/x-wiki
<div class="thumb tright" style="background-color: #f9f9f9; border:purple 1px solid #CCCCCC; margin:0.5em;">
[[ფაილი:Vegetation-no-legend.PNG|260 px]] <br />
[[ფაილი:Blue Linckia Starfish.JPG|67px]] [[ფაილი:Male lion on savanna.jpg|173px]]
[[ფაილი:Hawk eating prey.jpg|115px]]
[[ფაილი:European honey bee extracts nectar.jpg|125px]]
<div style="border: none; width:260px;"><div class="thumbcaption"> </div>
</div>
</div>
'''ეკოლოგია''' ({{lang-el|oikos}} — სახლი, გარემო, და logos — შეცნობა, სწავლა) — [[ბიოლოგია|ბიოლოგიის]] ნაწილი, რომელიც ცოცხალ ორგანიზმებს შორის ურთიერთკავშირებს, აგრეთვე ცოცხალ ორგანიზმებსა და მათ საცხოვრებელ გარემოს ურთიერთდამოკიდებულებას შეისწავლის.
ტერმინი „ეკოლოგია“ ზოგჯერ ცნება [[გარემოს დაცვა|გარემოს დაცვის]] აღსანიშნავადაც გამოიყენება, თუმცა ბოლო წლებში ამ ორი ტერმინის გამიჯვნის ტენდენცია შეიმჩნევა, სადაც „ეკოლოგია“ აღნიშნავს ბიოლოგიის დარგს, ხოლო „გარემოს დაცვა“ - ადამიანის საქმიანობის შედეგად მისი [[გარემო]]ს დეგრადაციასთან დაკავშირებულ საკითხებს.
არსებობს ტერმინ „ეკოლოგიის“ კიდევ რამდენიმე განმარტება:
[[ფაილი:Ruwenpflanzen.jpg|right|thumb|320px|მთა რუვენზორის ვეგეტაცია, უგანდა]]
* ეკოლოგია არის [[მეცნიერება]], რომელიც მიმართულია ცოცხალ არსებათა განთავსების და განაწილების, მათ გარემომცველ სამყაროსთან ურთიერთობის და წონასწორობის პირობების შეცნობისაკენ.
* ეკოლოგია ბუნების ეკონომიკაა.
* ეკოლოგია გარემოს ორგანულ და არაორგანულ კომპონენტებთან ცოცხალი ბუნების ურთიერთობების შემსწავლელი მეცნიერებაა.
* ეკოლოგია არის მეცნიერება, რომელიც ცოცხალ ბუნებაში არსებულ რთულ ურთიერთკავშირებს სწავლობს.
== ეკოლოგიის დარგები ==
* [[ანთროპოეკოლოგია]] - ადამიანის ეკოლოგია
* [[გარემოს დაცვა]] - გამოყენებითი ეკოლოგია
* [[გეოეკოლოგია]]
* [[დინამიკური ეკოლოგია]]
* [[ზოგადი ეკოლოგია]] - ბიოეკოლოგია
* [[სოციალური ეკოლოგია]]
== ეკოლოგიის ცნებები და ტერმინები ==
[[ანთროპოგენური ფაქტორები]] - [[ბიომასა]] - [[ბიოტიკური ფაქტორები]] - [[ბიოტოპი]] - [[ბიოცენოზი]] - [[ეკოლოგიური ნიშა]] - [[ეკოლოგიური პირამიდა]] - [[ეკოსისტემა]] - [[კონსუმენტი]] - [[ოზონის შრე]] - [[პოპულაცია]] - [[პროდუცენტი]] - [[რედუცენტი]] - [[სათბურის ეფექტი]]
== ეკოლოგიური ორგანიზაციები ==
* [[გრინფისი]]
* [[ეკოლოგიური მოძრაობა]]
* [[მწვანეები]]
* ჭიათურის სამოქალაქო კლუბი მომავალი
== იხილეთ აგრეთვე ==
*[[დედამიწის მეცნიერებები]]
*[[მდგრადი განვითარება]]
*[[ლანდშაფტების ეკოლოგია]]
*[[ბუნებრივი რესურსები]]
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{commonscat|Ecology}}
* [https://www.sustainability.ge/epi-2020/ ეკოლოგიური ეფექტიანობის ინდესქი 2020] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728122536/https://www.sustainability.ge/epi-2020/ |date=2020-07-28 }} www.sustainability.ge
* [http://plato.stanford.edu/entries/ecology/ Ecology (Stanford Encyclopedia of Philosophy)]
* [http://www.nature.com/scitable/knowledge/ecology-102 The Nature Education Knowledge Project: Ecology]
* [http://ekolojinet.com/journals.html Ecology Journals List of ecological scientific journals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170429105512/http://ekolojinet.com/journals.html |date=2017-04-29 }}
* [http://ecologydictionary.org/ Ecology Dictionary - Explanation of Ecological Terms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080803065656/http://www.ecologydictionary.org/ |date=2008-08-03 }}
* [http://www.gereon.es/theory/ecology/ Basic Terms of Ecology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130621010455/http://www.gereon.es/theory/ecology/ |date=2013-06-21 }}
* [http://www.ecoevo.ca/en/index.htm Canadian Society for Ecology and Evolution]
* [http://www.esa.org/ Ecological Society of America]
* [http://ecology.com/ Ecology Global Network]
{{ბუნება}}
{{ბიოლოგიის ძირითადი დარგები}}
[[კატეგორია:ეკოლოგია]]
t42dh45cp0ovtx3es8c86e7kofsivb7
გრეგორი პეკი
0
8777
5356804
5201966
2026-04-15T07:18:33Z
BRUTE
12555
დამატება
5356804
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| ფერი =
| სახელი = გრეგორი პეკი
| ფოტო = Gregory Peck 1948.jpg
| ფოტოს სიგანე = 220პქ
| წარწერა =
| დაბსახელი = ელდრედ გრეგორი პეკი
| დაბთარიღი = [[5 აპრილი]], [[1916]]
| დაბადგილი = [[ლა-ჯოლა]], [[აშშ]]
| გარდთარიღი = [[12 ივნისი]], [[2003]]
| გარდადგილი = [[ლოს-ანჯელესი]], [[აშშ]]
| სხვა სახელები =
| აქტიურობის წლები = 1942-2000
| საქმიანობა = მსახიობი
| მეუღლე =
| მამა =
| რეზიდენცია =
| საიტი =
| გამორჩეული როლები =
| სახელი1 = [[ოსკარი]]
| მოდული1 = [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი კაცი]]<br />1962 — ''[[ნუ მოკლავ ჯაფარას (ფილმი)|ნუ მოკლავ ჯაფარას]]''
| ემმის ჯილდოები =
| სეზარის ჯილდოები =
| BAFTA ჯილდოები =
| სახელი2 = [[ოქროს გლობუსი]]
| მოდული2 = [[ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის დრამაში|საუკეთესო მსახიობი კაცი დრამაში]]<br />1946 — ''[[ნუკრი (ფილმი)|ნუკრი]]''<br />1962 — ''[[ნუ მოკლავ ჯაფარას (ფილმი)|ნუ მოკლავ ჯაფარას]]''
| ტონის ჯილდოები
}}
'''ელდრედ გრეგორი პეკი''' ({{lang-en|Eldred Gregory Peck}} დ. [[5 აპრილი]], [[1916]], [[ლა-ჯოლა]], [[კალიფორნია]] – გ. [[12 ივნისი]], [[2003]], [[ლოს-ანჯელესი]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] კინომსახიობი.
სწავლობდა [[ნიუ-იორკი]]ს დრამის სკოლაში, [[სანფორდ მაისნერი|სანფორდ მაისნერთან]]. კარიერა დაიწყო სცენაზე; მონაწილეობა აქვს მიღებული 50-მდე სპექტაკლსა და [[ბროდვეის თეატრი|ბროდვეის]] 3 წარმოდგენაში. კინოში პირველი წარმატება წილად ხვდა [[ჯონ მალკოლმ სტალი]]ს ფილმში „[[სამეფოს გასაღები]]“ (1944), რომელმაც [[ოსკარი]]ს პირველი ნომინაცია მოუპოვა. მოგვიანებით ითამაშა სხვა წარმატებულ ფილმებში, როგორებიცაა „[[გადაწყვეტილების ველი]]“ (1944), [[ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს „[[მონუსხული (1945 წლის ფილმი)|მონუსხული]]“ (1945), საოჯახო ფილმი „[[ნუკრი (ფილმი)|ნუკრი]]“ (1946), „[[პარადაინის საქმე]]“ (1947), „[[დიდი ცოდვილი (ფილმი)|დიდი ცოდვილი]]“ (1947). მსოფლიო აღიარება მოიპოვა 1950-იან და 1960-იან წლებში ისეთი ფილმებით, როგორებიცაა „[[კაპიტანი ჰორაციო ჰორნბლოუერი]]“ (1951), ბიბლური დრამა „[[დავითი და ბერსაბე]]“ (1951). [[ავა გარდნერი|ავა გარდნერთან]] ერთად ითამაშა ფილმში „[[კილიმანჯაროს თოვლიანი მთა (1952 წლის ფილმი)|კილიმანჯაროს თოვლიანი მთა]]“ (1952), ხოლო [[ოდრი ჰეპბერნი|ოდრი ჰეპბერნთან]] ერთად „[[რომაული არდადეგები|რომაული არდადეგებში]]“ (1953).
[[1962]] წელს გადაღებულ ფილმში „[[ნუ მოკლავ ჯაფარას (ფილმი)|ნუ მოკლავ ჯაფარას]]“ შესრულებული ატიკუს ფინჩის როლისთვის მოიპოვა [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის]].
== ადრეული ცხოვრება ==
ელდრედ გრეგორი პეკი დაიბადა [[1916]] წლის 5 აპრილს, [[კალიფორნია|კალიფორნიის]] შტატის ქალაქ [[სან-დიეგო]]ში,<ref>{{Cite web|date=September 14, 2017|title=How to Get to La Jolla Cove {{!}} La Jolla Cove Directions|url=https://www.lajolla.com/article/la-jolla-cove-directions/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204051801/https://www.lajolla.com/article/la-jolla-cove-directions/|archive-date=December 4, 2020|access-date=|website=LaJolla.com}}</ref><ref>{{Cite web|date=June 14, 2003|title=Gregory Peck obituary|url=http://www.theguardian.com/news/2003/jun/14/guardianobituaries.film|access-date=|website=The Guardian|language=en}}</ref> ქიმიკოსი და ფარმაცევტის, გრეგორი პერლ პეკისა (1886-1962) და მისი მეუღლის, ბერნის მეი პეკის (1894-1992) კათოლიკურ ოჯახში. მამა ინგლისური (მამის მხრიდან) და ირლანდიური (დედის მხრიდან) წარმოშობის,{{sfn|Freedland|1980|p=10}}<ref>United States Census records for La Jolla, California 1910</ref> ხოლო დედა — ინგლისური და შოტლანდიური წარმოშობის იყო.<ref>United States Census records for St. Louis, Missouri – 1860, 1870, 1880, 1900, 1910</ref>
5 წლის ასაკში, მისი მშობლები გაიყარნენ, ხოლო მისი აღზრდა ბებიამ (დედის დედა) ითავა. ბებიას პატარა გრეგორი ყოველ კვირა კინოში დაჰყავდა.<ref name="Ronald Bergan">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/news/2003/jun/14/guardianobituaries.film|title=Gregory Peck obituary|work=[[The Guardian]]|date=June 13, 2003|last=Bergan|first=Ronald }}</ref>{{sfn|Freedland|1980|pp=12–18}} 10 წლის ასაკში გაგზავნეს კათოლიკურ სამხედრო სასწავლებელში [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]]. სწავლის დროს გარდაეცვალა ბებია. 14 წლის ასაკში დაბრუნდა სან-დიეგოში და მამასთან დაიწყო ცხხოვრება. სკოლის დამთავრების შემდეგ, [[1934]] წელს, ჩაირიცხა სან-დიეგოს შტატის კოლეჯში. აქ სწავლის დროს პირველად მიიღო მონაწილეობა თეატრალურ წარმოდგენაში.{{sfn|Fishgall|2002|pp=36–37}} მას ექიმობა უნდა, ამიტომ [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|ბერკლის კალიფორნიის უნივერსიტეტში]] გადავიდა მედიცინის შესასწავლად.<ref>Thomas, Tony. ''Gregory Peck''. Pyramid Publications, 1977, p. 16</ref> 1.91 მეტრი სიმაღლის გრეგორი ირიცხებოდა უნივერსიტეტის ნიჩბოსანთა გუნდში. მიუხედავად იმისა, რომ მისი სწავლის ღირებულება წელიწადში მხოლოდ 26 დოლარს შეადგენდა, გადახდა უჭირდა და ერთ-ერთი ორგანიზაციის სამზარეულში დამხმარედ მუშაობდა საჭმლის სანაცვლოდ.<ref name="02.21.96 - 'Just One of the Guys'">{{Cite web|title=02.21.96 - >'Just One of the Guys'|url=https://www.berkeley.edu/news/berkeleyan/1996/0221/guys.html|website=berkeley.edu}}</ref>
[[სურათი:Gregory Peck with father.png|მარჯვნივ|300პქ|მინი|პეკი მამასთან ერთად, დაახლოებით 1930 წელი]]
ბერკლიში პეკის ღრმა, კარგად მოდულირებული ხმა ყურადღებას იპყრობდა და საჯარო გამოსვლის კურსის გავლის შემდეგ გადაწყვიტა, მსახიობობა ეცადა. ამ მიმართულებით წაახალისა სამსახიობო მასწავლებელმაც, რომელიც მასში უნივერსიტეტის თეატრისთვის იდეალურ მასალას ხედავდა და ის სულ უფრო და უფრო დაინტერესდა მსახიობობით. ის უნივერსიტეტის მცირე თეატრის რეჟისორმა, ედვინ დიურმა აიყვანა და ხუთ სპექტაკლში გამოჩნდა, მათ შორის „მობი დიკში“ სტარბეკის როლში.<ref name="Monush, Barry">{{cite book|last=Monush|first=Barry|year=2003|title=The Encyclopedia of Hollywood Film Actors|location=New York|publisher=Applause Theatre and Cinema Books|isbn=1-557-83551-9|page=589|url=https://books.google.com/books?id=toTIb1Ek2WwC}}</ref> მოგვიანებით, პეკმა ბერკლიში სწავლის წლების შესახებ თქვა, რომ „ეს ჩემთვის ძალიან განსაკუთრებული გამოცდილება იყო და ჩემი ცხოვრების სამი უდიდესი წელი. ამან გამომაღვიძა და ადამიანად მაქცია“.<ref name="berkmag">{{cite web|url=http://www.berkeley.edu/news/magazine/summer_96/departments/aroundcal/peck.html|title="Gregory Peck comes home", ''Berkeley Magazine'', Summer 1996|publisher=Berkeley.edu|date=July 4, 2000}}</ref> [[1996]] წელს პეკმა ბერკლის ნიჩბოსანთა გუნდს 25 000 დოლარი შესწირა თავისი მწვრთნელის, კაი ებრაიტის პატივსაცემად.<ref name="02.21.96 - 'Just One of the Guys'"/>
== კარიერა ==
[[სურათი:Gregory_Peck_young_1930s.jpg|thumb|upright=.8|გრეგორი პეკი 1939 წელს]]
=== 1939–1943: დასაწყისი და სასცენო როლები ===
პეკმა უნივერსიტეტი მეგობრებთან ერთად არ დაამთავრა, რადგან ერთ საგანში ჩამორჩებოდა. მეგობრები მასზე ღელავდნენ და ფიქრობდნენ, რომ ხარისხის გარეშე გაუჭირდებოდა. „უნივერსიტეტიდან ყველაფერი მაქვს, რაც მჭირდება“, — პასუხობდა მათ პეკი. ის [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] გაემგზავრა, რათა დრამის სკოლაში ესწავლა ლეგენდარულ სამსახიობო მასწავლებელთან, [[სანფორდ მაისნერი|სენფორდ მეისნერთან]]. ხშირად ფინანსურად უჭირდა და ხანდახან [[ცენტრალ-პარკი (ნიუ-იორკი)|ცენტრალურ პარკში]] ეძინა.{{sfn|Freedland|1980|p=35}} მუშაობდა [[1939]] წლის [[მსოფლიო ექსპოზიცია|მსოფლიო გამოფენაზე]] გამომცხადებლად, [[როკფელერის ცენტრი|როკფელერის ცენტრში]] სატელევიზიო არხის „[[National Broadcasting Company|NBC]]“ გიდად და „რადიო სიტი მიუზიკ-ჰოლში“.<ref name="Monush, Barry"/> [[1940]] წლამდე რამდენჯერმე სცადა მოდელობა, საკვების სანაცვლოდ მუშაობდა [[ვირჯინია|ვირჯინიის]] შტატის ქალაქ [[აბინგდონი (ვირჯინია)|აბინგდონში]] მდებარე თეატრში, სადაც მონაწილეობა მიიღო ხუთ სპექტაკლში, მათ შორის „ოჯახური პორტრეტი“ და „დედამიწაზე, როგორც არის“.<ref name="autogenerated1998">"Gregory Peck Returns to Theatre Roots in Virginia Mountains", ''Playbill'', June 29, 1998</ref>
მისი სასცენო კარიერა [[1941]] წელს დაიწყო, როდესაც შეასრულა მდივნის როლი [[კეტრინ კორნელი]]ს მიერ დადგმულ [[ჯორჯ ბერნარდ შოუ]]ს პიესაში „ექიმის დილემა“. სპექტაკლის პრემიერა [[სან-ფრანცისკო]]ში [[პერლ-ჰარბორზე თავდასხმა|პერლ-ჰარბორზე თავდასხმამდე]] სულ რაღაც ერთი კვირით ადრე გაიმართა.<ref>Tad Mosel, ''Leading Lady: The World and Theatre of Katharine Cornell'', Boston: Little, Brown & Co. 1978</ref> [[ბროდვეის თეატრი|ბროდვეიზე]] მისი დებიუტი შედგა მთავარი როლის შესრულებით [[ემლინ უილიამსი]]ს „დილის ვარსკვლავში“ [[1942]] წელს.<ref name="Monush, Barry"/> მისი მეორე როლი ბროდვეიზე იყო დადგმაში „ტირიფი და მე“ ედვარდ პოლისთან ერთად. პეკის სამსახიობო ნიჭზე დიდი მოთხოვნა იყო [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს, რადგან ის სამხედრო სამსახურიდან გათავისუფლდა ზურგის ტრავმის გამო, რომელიც [[მართა გრეჰემი|მართა გრეჰემთან]] ცეკვის გაკვეთილებისას მიიღო.<ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/1188/the-valley-of-decision#articles-reviews|title=The Valley of Decision (1945) |website=[[Turner Classic Movies]]}}</ref> მოგვიანებით, [[20th Century Fox]] აცხადებდა, რომ მან ზურგი უნივერსიტეტში ნიჩბოსნობის დროს დაიზიანა, თუმცა პეკის სიტყვებით, „ჰოლივუდში, როგორც ჩანს, ცეკვის გაკვეთილი საკმარისად მაჩოურად არ მიაჩნდათ. მე წლებია ვცდილობ ამ შეხედულების შეცვლას“.<ref name="sdut">Welton Jones. [http://www.jefflangonline.com/peck/bio/index.htm "Gregory Peck"], ''The San Diego Union-Tribune'', April 5, 1998.</ref> პეკმა სულ 50 სპექტაკლში მიიღო მონაწილეობა, მათ შორის სამ მოკლევადიან ბროდვეის დადგმაში, 4-5 საგასტროლო ტურნესა და ზაფხულის თეატრში.<ref name="theactorswork.com">{{Cite web|url=https://www.theactorswork.com/2013/04/films-and-filming-gregory-peck.html|title=Vintage Magazine: Gregory Peck interview + Badlands|accessdate=2025-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307045432/https://www.theactorswork.com/2013/04/films-and-filming-gregory-peck.html|archivedate=2021-03-07}}</ref>
=== 1944–1946: პირველი ნაბიჯები ჰოლივუდში ===
[[სურათი:Gregory Peck in Days of Glory (1944).png|thumb|მარცხნივ|upright|პეკი სადებიუტო ფილმში „დიდების დღეები“ (1944)]]
სცენაზე აღიარების მოპოვების შემდეგ, პეკს კინოკომპანია [[RKO Pictures|RKO Radio Pictures]]-მა პირველი კინოროლი შესთავაზა. [[ჟაკ ტურნერი]]ს მიერ გადაღებულ საომარ რომანში „დიდების დღეები“ ([[1944]]) მთავარი როლი შეასრულა ქართული წარმომავლობის ცნობილ ბალერინასთან, [[თამარა თუმანოვა]]სთან ერთად.<ref name="Monush, Barry"/> პეკმა 1941 წელს გერმანელების წინააღმდეგ მებრძოლი რუსი პარტიზანების ლიდერი განასახიერა, რომელიც შემთხვევით გადააწყდება რუსი ჯარისკაცების გასართობად გაგზავნილ ლამაზ რუს მოცეკვავეს (თუმანოვა). პარტიზანები მას თავიანთ რიგებში შეერთებით იცავენ.<ref name="Monush, Barry"/><ref name="Thomson, David 1994 pg. 576">Thomson, David (London, 1994) "A Biographical Dictionary of Film", Martin Secker and Warburg Ltd., pg. 576.</ref> გადაღების დროს რეჟისორმა ტურნერმა პეკი გადაააჩვია თეატრალურ მეთოდებს, სადაც ის ფორმალურად საუბრობდა იმგვარად, რომ მისი ხმა მთელი დარბაზისთვის მიეწვდინა.<ref name="ReferenceE">{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/1874/days-of-glory#articles-reviews|title=Days of Glory (1944) - Articles - TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref> პეკმა ფილმში თავისი შესრულება საკმაოდ არაპროფესიონალურად მიიჩნია და გამოსვლის შემდეგ არ ისურვა მისი ნახვა.<ref name="ReferenceE"/> სურათმა შემოსავალი არ მოიტანა და მალევე გაქრა კინოეკრანებიდან;<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/days-of-glory/review/112333|title=Days Of Glory |website=TV Guide}}</ref><ref name="ReferenceH">{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/days-of-glory-v12658|title=Days of Glory (1944) - Jacques Tourneur | Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related|website=AllMovie}}</ref> მეტწილად დაიწუნეს კინოკრიტიკოსებმაც.
ფილმის გამოსვლისას, „[[ნიუ-იორკ ტაიმზი (გაზეთი)|ნიუ-იორკ ტაიმზის]]“ კრიტიკოსმა ბოსლი კროუტერმა ის შეაფასა, როგორც ნელი და გაწელილი და დასძინა, რომ პეკის თამაში არაბუნებრივი იყო. კინოისტორიკოსი ბარი მონუში წერდა: „პეკის ვარსკვლავური ძალა თავიდანვე შესამჩნევი იყო“.<ref name="Monush, Barry"/> ფილმის გამოსვლის შემდეგ პეკმა პროდიუსერების ყურადღება მიიპყრო, მაგრამ სტუდიურ სისტემაში მონაწილეობის ნაცვლად, გადაწყვიტა, როლების არჩევის შესაძლებლობა თავად ჰქონოდა, ხელი მოაწერა არაექსკლუზიურ ხელშეკრულებებს ოთხ სტუდიასთან,<ref>{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/gregory-peck-dead-at-87/|title=Gregory Peck Dead At 87|website=CBS News|date=June 12, 2003 }}</ref> მათ შორის უჩვეულო ორმაგ ხელშეკრულებას „[[20th Century Fox]]“-თან და ფილმ „[[ქარწაღებულნი (ფილმი)|ქარწაღებულნის]]“ პროდიუსერთან, [[დეივიდ სელზნიკი|დეივიდ სელზნიკთან]].<ref name="Turner, Adrian">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/gregory-peck-36623.html|title=News > Obituaries {{!}} Gregory Peck|newspaper=[[The Independent]]|date=June 14, 2003|author=Adrian Turner|access-date=November 29, 2019}}</ref>
პეკმა თავის მეორე ფილმში, „[[სამეფოს გასაღები (ფილმი)|სამეფოს გასაღები]]“ (1944), ითამაშა 80 წლის კათოლიკე მღვდელი, რომელიც იხსენებს [[ჩინეთი|ჩინეთში]] ნახევარ საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში გაწეულ თავგანწირულ მისიონერულ მოღვაწეობას.<ref name="variety1944">{{cite web|url=https://variety.com/1944/film/reviews/the-keys-of-the-kingdom-1200414440/ |title=The Keys of the Kingdom |work=Variety |date=December 31, 1944}}</ref><ref name="Thomson, David 1994 pg. 576"/> ფილმში პერსონაჟი 20 წლიდან 80 წლამდე ვითარდება; პეკმა თითქმის ყველა სცენაში მიიღო მონაწილეობა.<ref name="auto49">{{cite web |author=Greg Orypeck |url=https://www.classicfilmfreak.com/2018/05/31/the-keys-of-the-kingdom-1947-starring-gregory-peck-and-thomas-mitchell/ |title=The Keys of the Kingdom (1947) starring Gregory Peck and Thomas Mitchell |work=Classic Film Freak |date=May 31, 2018 |access-date=October 8, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200817213557/https://www.classicfilmfreak.com/2018/05/31/the-keys-of-the-kingdom-1947-starring-gregory-peck-and-thomas-mitchell/ |archivedate=აგვისტო 17, 2020 }}</ref> სურათი ოთხ ოსკარზე იყო ნომინირებული, მათ შორის [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ნომინაციაში]], რაც პეკის პირველი ნომინაცია იყო.<ref name="Kinn, Gail 2000 pg. 92">Kinn, Gail, and Jim Plazza (New York, 2000) "The Academy Awards: The Complete History of Oscar", Black Dog and Leventhal Publishers, pg. 92.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ 1944 წელს ფილმმა ჩრდილოეთ ამერიკის ბაზარზე შემოსავლების მიხედვით მხოლოდ 27-ე ადგილი დაიკავა,<ref>{{cite web|url=https://www.ultimatemovierankings.com/1944-top-grossing-movies/|title=1944 Top Grossing Movies | Ultimate Movie Rankings|first=Cogerson|last=says|date=April 9, 2017}}</ref> „Turner Classic Movies“-ის ჯეი კარი მას პეკის გარღვევად მოიხსენიებს,<ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/80168/the-keys-of-the-kingdom#articles-reviews|title=The Keys of the Kingdom (1945) - Articles - TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref> ხოლო სცენარისტი პატრიკ მაკგილიგანი აღნიშნავდა, რომ ფილმმა „ის ვარსკვლავობამდე მიიყვანა“.{{sfn|McGilligan|2004|p=357}} სურათის გამოსვლისას, პეკის შესრულება შეაქო „[[Variety]]“-მ და The „[[ნიუ-იორკ ტაიმზი (გაზეთი)|ნიუ-იორკ ტაიმზმა]]“, თუმცა საკუთვრივ ფილმმა, შერეული შეფასება მიიღო. „რადიო ტაიმსმა“ მას „გრძელი, ზერელე და საკმაოდ არადრამატული“ უწოდა, თუმცა აღიარა, რომ „მისმა წარმატებამ პეკის კარიერა გადაარჩინა“.<ref name="auto3">{{cite web|url=https://www.radiotimes.com/film/hygzj/URL/|title=The Keys of the Kingdom – review | cast and crew, movie star rating and where to watch film on TV and online|website=[[Radio Times]]|access-date=November 22, 2019|archive-date=October 31, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031050325/https://www.radiotimes.com/film/hygzj/URL/|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031050325/https://www.radiotimes.com/film/hygzj/URL/|archivedate=ოქტომბერი 31, 2020}}</ref> „[[AllMovie]]“-ის კრეიგ ბატლერი აზრით, პეკის შესრულება იყო „დამაჯერებელი, სავსეა მისთვის ჩვეული მშვიდი ღირსებითა და ინტელექტით, გაჯერებულია სიჯიუტითა და შინაგანი ცეცხლით, რაც პერსონაჟს ნამდვილად აცოცხლებს“.<ref name="allmovie.com">{{Cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/the-keys-of-the-kingdom-v27139/review|title=The Keys of the Kingdom (1944) - John M. Stahl | Review | AllMovie|via=allmovie.com}}</ref>
ფილმში „[[გადაწყვეტილების ველი]]“ (1945), რომელიც სოციალური კლასების ურთიერთობას ეხება, პეკი თამაშობს 1870-იანი წლების პიტსბურგში მცხოვრები მდიდარი ფოლადის ქარხნის მფლობელის უფროს ვაჟს, რომელსაც რომანი აქვს ოჯახის ერთ-ერთ მოახლესთან, რომლის როლსაც [[გირ გარსონი]] ასრულებს.<ref name="auto11">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1945/05/04/archives/the-screen-in-review-the-valley-of-decision-with-greer-carson-and.html|title=The Screen in Review; 'The Valley of Decision,' With Greer Carson and Gregory Peck, Makes Its Appearance at the Radio City Music Hall Judy Garland Seen in 'The Clock' at Capitol--Other New Films Are Offered at the Palace and at Loew's State Theatre At the Capitol At the Palace At Loew's State|first=Bosley|last=Crowther|date=May 4, 1945|work=The New York Times}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/the-valley-of-decision-v115370|title=The Valley of Decision (1945) - Tay Garnett | Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related|website=AllMovie}}</ref> ამ უკანასკნელმა მოიპოვა ოსკარის ნომინაცია [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის|საუკეთესო მსახიობი ქალის კატეგორიაში]]. გამოსვლის შემდეგ, „ნიუ-იორკ ტაიმზისა“ და „Variety“-ის მიმოხილვები დადებითი იყო, პეკის შესრულება კი შეფასდა, როგორც დომინანტური.<ref name="auto11"/><ref>{{cite web|url=https://variety.com/1944/film/reviews/the-valley-of-decision-1200414422/|title=The Valley of Decision|work=Variety|date=January 1, 1945}}</ref> ეს იყო ჩრდილოეთ ამერიკის [[1945]] წლის ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი.<ref name="auto19"/>
[[სურათი:Spellbound-1945.jpg|მინი|upright=1.3|ფილმ „მონუსხულში“ (1945) პეკს პარტნიორობას [[ინგრიდ ბერგმანი]] უწევდა]]
პეკის შემდეგი ფილმი იყო რეჟისორ [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკთან]] ორი თანამშრომლობიდან პირველი, სასპენს-რომანტიკული ფილმი „[[მონუსხული (1945 წლის ფილმი)|მონუსხული]]“ (1945), რომელშიც პარტნიორობას უწევდა [[ინგრიდ ბერგმანი]]. პეკი თამაშობს მამაკაცს, რომელიც, სავარაუდოდ, იმ ფსიქიატრიული დაწესებულების ახალი დირექტორია, სადაც ბერგმანის პერსონაჟი ფსიქოანალიტიკოსად მუშაობს, ხოლო მამაკაცის ამნეზია და შემაშფოთებელი ხილვები მიანიშნებს, რომ ის შესაძლოა მკვლელი იყოს.<ref name="auto16">Fox, Ken, Ed Grant, Jo Imeson, Andrew Joseph and Maitland McDonaugh, Eds. (New York, 1998) "The Movie Guide", Berkley Publishing Group, pg. 645.</ref> გრეგორისა და ჰიჩკოკის ურთიერთობას აღწერდნენ, როგორც ერთდროულად გულთბილსა და ცივს.<ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/86212/the-paradine-case#articles-reviews|title=The Paradine Case (1948)|website=Turner Classic Movies}}</ref> თავდაპირველად ჰიჩკოკს იმედი ჰქონდა, რომ მთავარ როლს [[კერი გრანტი]] შეასრულებდა.{{sfn|McGilligan|2004|p=360}} პეკმა მოგვიანებით განაცხადა, რომ ჰიჩკოკთან პირველად მუშაობისას ძალიან ახალგაზრდა იყო და რეჟისორის გულგრილობამ გადასაღებ მოედანზე მისი პერსონაჟის მოტივაციის მიმართ, რაც პეკის სამსახიობო სტილისთვის მნიშვნელოვანია, შეარყია მისი თავდაჯერებულობა.<ref name="Turner, Adrian"/> მსახიობს იმ დროს რომანტიკული ურთიერთობა ჰქონდა ბერგმანთან.{{sfn|Haney|2005|p=23}}
„მონუსხული“ [[1946]] წლის მესამე ყველაზე წარმატებულ ფილმად იქცა.<ref name="auto19" /> როგორც ფილმი, ასევე პეკის შესრულება იმ დროის კრიტიკოსებმა დადებითად მიიღეს.<ref name="Crowther, Bosley 1945">{{cite news |last=Crowther |first=Bosley |work=The New York Times |date=November 2, 1945 |url=https://www.nytimes.com/1945/11/02/archives/tide-screen-in-review-spellbound-a-psychological-hit-starring.html |title=Tide Screen In Review; 'Spellbound,' a Psychological Hit Starring Ingrid Bergman and Gregory Peck, Opens at Astor--Hitchcock Director Dangerous Partners,' a Surprise Package Featuring Craig and Hasso, Is Intriguing Film by M-G-M Now at Loew's State |access-date=July 29, 2021 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://variety.com/1944/film/reviews/spellbound-1200414466/|title=Spellbound|work=Variety|date=January 1, 1945}}</ref>{{sfn|McGilligan|2004|p=379|ps= quoting Newsweek}} „ნიუ-იორკ თაიმსის“ ბოსლი კროუტერმა შეაქო ფილმი და აღნიშნა, რომ პეკის შესრულება „თავშეკავებული და დახვეწილია, რაც ზუსტად ბერგმანის დახვეწილი როლის საპირწონეა“;<ref name="Crowther, Bosley 1945"/> „Turner Classic Movies“-ის ფრენკ მილერი წერდა, რომ ფილმმა დააჩქარა პეკის ჰოლივუდის ვარსკვლავად და „მთავარ სექს-სიმბოლოდ“ ქცევაც კი.<ref name="Turner Classic Movies">{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/91049/spellbound#articles-reviews|title=Spellbound (1945)|website=Turner Classic Movies}}</ref> პროდიუსერი [[დეივიდ სელზნიკი]] აღნიშნავდა, რომ ფილმის წინასწარი ჩვენების დროს, მაყურებელ ქალებს აღტაცებული რეაქცია ჰქონდათ პეკის სახელის გამოჩენაზე საწყისი ტიტრების დროს და მისი პირველი რამდენიმე სცენის დროს მაყურებლის გაჩუმება უწევდა.<ref name="Turner Classic Movies"/> „მონუსხული“ ექვს ოსკარზე იყო ნომინირებული, მათ შორის [[ოსკარი საუკეთესო სურათისთვის|საუკეთესო ფილმის ნომინაციაზე]].<ref name="Kinn, Gail 2000 pg. 92"/><ref name="autogenerated143">Gebert, Michael (New York, 1996) "The Encyclopedia of Movie Awards", St. Martin's Press, pg. 143.</ref>
ფილმში „[[ნუკრი (ფილმი)|ნუკრი]]“ (1946), პეკი განასახიერებს კეთილ მამას, რომლის შვილიც 1870-იანი წლების ფლორიდაში სამი დღის შვლის ნუკრს პოულობს და მის გაზრდას გადაწყვეტს.<ref name="Thomson, David 1994 pg. 576"/> მისი პერსონაჟის მეუღლის როლს [[ჯეინ უაიმანი]] ასრულებს.<ref name="auto16"/> გამოსვლისთანავე შეფასებები ძალიან დადებითი იყო;<ref>Tookey, Christopher (London, 1994), "The Film Critics' Film Guide", Boxtree Limited. pg. 950. quoting A.E. Wilson, The Star, England.</ref> „ნიუ-იორკ თაიმსის“ ბოსლი კროუტერმა „ნუკრი“ შაფასა, როგორც ფილმი, რომელიც „მოგვცემს კმაყოფილების სიუხვეს, რასაც ცოტა ფილმი თუ აღწევს“.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1947/01/24/archives/the-yearling-based-on-novel-by-marjorie-rawlings-opens-at-radio.html|title='The Yearling', Based on Novel by Marjorie Rawlings, Opens at Radio City, with Claude Jarman Jr. in Role of Jody|first=Bosley|last=Crowther|date=January 24, 1947|work=The New York Times}}</ref> სურათი ფინანსურად მომგებიანიც აღმოჩნდა და 1947 წელი მეცხრე ყველაზე მაღალი შემოსავლით დახურა.<ref name="auto19"/> ფილმმა ოსკარის ექვსი ნომინაცია მოიპოვა, მათ შორის კარიერაში მეორე [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ნომინაცია]] პეკისთვის. მან მოიპოვა კარიერაში პირველი [[ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის დრამაში|ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ნომინაციაში]].<ref name="EMAp143">Gebert, Michael (New York, 1996), "The Encyclopedia of Movie Awards", St. Martin's Press, pg. 143.</ref> ფილმი ბოლო დრომდე იღებს კრიტიკოსთა შექებას. ბარი მონუშმა დაწერა, რომ ეს იყო „თავისი დროის ერთ-ერთი საუკეთესოდ გადაღებული და ყველაზე საყვარელი ოჯახური ფილმი“.<ref name="Maltin, Leonard 2005"/><ref>{{cite web |url=https://www.allmovie.com/movie/the-yearling-v55729/review |first=Dan |last=Jardine |title=The Yearling (1946) |website=Allmovie.com |access-date=July 29, 2021 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.radiotimes.com/film/nbvds/the-yearling/|title=The Yearling – review | cast and crew, movie star rating and where to watch film on TV and online|website=Radio Times|access-date=November 22, 2019|archive-date=October 31, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031051248/https://www.radiotimes.com/film/nbvds/the-yearling/|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031051248/https://www.radiotimes.com/film/nbvds/the-yearling/|archivedate=ოქტომბერი 31, 2020}}</ref><ref name="Monush, Barry"/>
პეკმა თავისი ადრინდელი როლებისგან განსხვავებული როლი შეასრულა, როდესაც მან სასტიკი, ამორალური კოვბოი ითამაშა ვესტერნულ საპნის ოპერაში „[[დუელი მზეში]]“ (1946). ფილმში ცნობილი მსახიობი [[ჯენიფერ ჯოუნზი]] პროვოკაციული მაცდური ქალის, პეკის სიყვარულის, რისხვისა და სურვილის ობიექტის როლს ასრულებდა.<ref name="auto39">{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/73733/duel-in-the-sun#articles-reviews|title=Duel in the Sun (1947) – Articles – TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref><ref name="tvguide.com">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/duel-in-the-sun/review/113631|title=Duel In The Sun |website=TV Guide}}</ref><ref name="auto9">Thomson, David (London, 1994) "A Biographical Dictionary of Film", Martin Secker and Warburg Ltd., pg. 577.</ref> [[ჯოზეფ კოტენი|ჯოზეფ კოტენმა]] ითამაშა პეკის ნახევარძმის როლი, რომელიც მას ჯონსის პერსონაჟის სიყვარულში ეცილება.<ref name="auto58">{{cite web|url=https://www.timeout.com/london/film/duel-in-the-sun|title=Duel in the Sun|website=[[Time Out London]]|date=September 10, 2012 }}</ref> ფილმი მკაცრად გააკრიტიკეს და ზოგიერთ ქალაქში აკრძალეს კიდეც პროვოკაციული ხასიათის სიუჟეტის გამო.<ref name="auto20">Bergen, Ronald (London: 2004) in "501 Must-See Movies", Bounty Books.</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2003/06/13/movies/gregory-peck-is-dead-at-87-film-roles-had-moral-fiber.html |first=William |last=Grimes |title=Gregory Peck Is Dead at 87; Film Roles Had Moral Fiber |work=The New York Times |date=June 13, 2003 |access-date=July 29, 2021 |url-access=subscription}}</ref> ფილმმა „დუელი მზეზე“ ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესი კინოსარეკლამო კამპანია აწარმოა, გახსნა რა მისი ჩვენება ერთდროულად ასობით კინოთეატრში აშშ-ის მასშტაბით.<ref name="auto21">Fox, Ken, Ed Grant, Jo Imeson, Andrew Joseph and Maitland McDonaugh, Eds. (New York, 1998) "The Movie Guide", Berkley Publishing Group, pg. 183.</ref><ref name="auto14">Tookey, Christopher (London, 1994), "The Film Critics' Film Guide", Boxtree Limited. pg. 214.</ref><ref name="tvguide.com"/><ref name="ReferenceA">{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/73733/duel-in-the-sun#articles-reviews|title=Duel in the Sun (1947) - Articles - TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref> კინოდარბაზები გადაჭედილი იყო, რის შედეგადაც ფილმი გახდა როგორც [[1947]] წლის, ასევე მთელი 1940-იანი წლების მეორე ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი.<ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/73733/duel-in-the-sun#notes|title=Duel in the Sun (1947) - Notes - TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref><ref>Kay, Eddie Dorman (New York, 1990). "Box Office Champs: The Most Popular Movies from the Last 50 Years", M & M Books, pg. 39.</ref> სურათმა, რომელსაც მეტსახელად „ვნება მტვერში“ („Lust in the Dust“) შეარქვეს, გამოსვლის შემდეგ ძირითადად უარყოფითი შეფასებები მიიღო - ბოსლი კროუტერი წერდა, რომ მსახიობების მიერ „შესრულებული როლები უცნაურად არათანაბარია“, თუმცა ჯონსმა მიიღო [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის|ნომინაცია ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი ქალის კატეგორიაში]].<ref name="auto39"/><ref>Tookey, Christopher (London, 1994), "The Film Critics' Film Guide", Boxtree Limited. pg. 215. quoting Stephen Watts, Sunday Times.</ref><ref>{{cite web|url=https://variety.com/1945/film/reviews/duel-in-the-sun-1117790601/|title=Duel in the Sun|work=Variety|date=January 1, 1946}}</ref><ref name="nytimes.com">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1947/05/08/archives/duel-in-the-sun-selznicks-lavish-western-that-stars-jennifer-jones.html|title='Duel in the Sun,' Selznick's Lavish Western That Stars Jennifer Jones, Gregory Peck, Opens at Loew's Theatres|first=Bosley|last=Crowther|date=May 8, 1947|work=The New York Times}}</ref> პეკის შესრულების შესახებ მოსაზრებები ურთიერთსაწინააღმდეგო იყო.<ref>{{cite web|url=https://www.bfi.org.uk/lists/gregory-peck-10-essential-films|title=Gregory Peck: 10 essential films|website=British Film Institute|date=April 5, 2016 }}</ref><ref name="auto14"/><ref name="nytimes.com"/><ref name="tvguide.com"/>
=== 1947–1949: კარიერული წარუმატებლობები ===
[[1947]] წელს პეკმა თავის მშობლიურ ქალაქში [[მელ ფერერი|მელ ფერერთან]] და [[დოროთი მაკგუაირი|დოროთი მაკგუაირთან]] ერთად დააარსა „ლა ჯოლას თეატრი“.<ref>{{cite web |url=http://www.lajollaplayhouse.org/about-the-playhouse/playhouse-highlights |archive-url=https://web.archive.org/web/20111115204055/http://www.lajollaplayhouse.org/about-the-playhouse/playhouse-highlights |url-status=dead |archive-date=November 15, 2011 |title=Playhouse Highlights |publisher=La Jolla Playhouse |access-date=March 19, 2013 }}</ref> ეს თეატრი ლა ჯოლას საშუალო სკოლის აუდიტორიაში წარმოდგენებს ზაფხულობით, 1947 წლიდან [[1964]] წლამდე მართავდა. [[1983]] წელს „ლა ჯოლას თეატრი“ ხელახლა გაიხსნა [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (სან-დიეგო)|კალიფორნიის უნივერსიტეტის]] ახალ შენობაში, [[სან-დიეგო]]ში, სადაც დღემდე ფუნქციონირებს. დაარსების დღიდან, ის იზიდავს ჰოლივუდის პროფესიონალ ვარსკვლავებს, რომლებიც ამავე დროს, მისი მხარდამჭერებიც არიან.
პეკის შემდეგი ნამუშევარი იყო მოკრძალებული ბიუჯეტის დრამა „[[მაკომბერის საქმე]]“ (1947), რომელშიც ის განასახიერებს აფრიკელ მონადირე გიდს, რომელიც ტურისტ წყვილს ეხმარება. მოგზაურობის დროს ცოლს, რომლის როლსაც [[ჯოან ბენეტი]] ასრულებს, პეკის პერსონაჟი შეუყვარდება.<ref name="variety Macomber">{{cite web|url=https://variety.com/1946/film/reviews/the-macomber-affair-1117792833/|title=The Macomber Affair|date=January 1, 1947}}</ref> მსახიობი ძალიან აქტიური იყო ფილმის განვითარებაში, მათ შორის მისი რეკომენდაციით შეირჩა რეჟისორი ზოლტან კორდა.<ref name="auto15">{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/82250/the-macomber-affair#articles-reviews|title=The Macomber Affair (1947) – Articles – TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref> ფილმმა დადებითი შეფასებები მიიღო,<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1947/04/21/archives/the-macomber-affair-a-film-with-joan-bennett-gregory-peck-and.html|title=' The Macomber Affair,' a Film With Joan Bennett, Gregory Peck and Robert Preston, Has Premiere at Globe Theatre|first=Bosley|last=Crowther|date=April 21, 1947|work=The New York Times}}</ref> მაგრამ გამოსვლისთანავე მაყურებლის მიერ ძირითადად უგულებელყოფილ იქნა, რამაც, პეკის თქმით, იმედგაცრუება გამოიწვია.<ref name="auto15"/>
[[სურათი:Gentleman's Agreement Publicity Photo.jpg|thumb|პეკი მსახიობებთან, [[დოროთი მაკგუაირი|დოროთი მაკგუაირთან]] და [[სემ ჯაფფე]]სთან ერთად, „[[ჯენტლმენების შეთანხმება]]ში“ (1947)]]
1947 წლის ნოემბერში გამოვიდა პეკის მორიგი ფილმი, [[ელია კაზანი]]ს რეჟისორობით გადაღებული ისტორიული „[[ჯენტლმენების შეთანხმება]]“, რომელიც მაშინვე გამოცხადდა „ჰოლივუდის ანტისემიტიზმზე პირველ მასშტაბურ შეტევად“.<ref name="Fox, Ken 1998 pg. 241">Fox, Ken, Ed Grant, Jo Imeson, Andrew Joseph and Maitland McDonaugh, Eds. (New York, 1998) "The Movie Guide", Berkley Publishing Group. pg. 241.</ref><ref name="ReferenceB">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/gentlemans-agreement/review/124290|title=Gentleman's Agreement |website=TV Guide}}</ref> რომანის მიხედვით გადაღებულ ფილმში პეკი ნიუ-იორკელი ჟურნალზე მომუშავე მწერალს განასახიერებს, რომელიც თავს ებრაელად ასაღებს, რათა პირადად განიცადოს ფანატიკოსების მტრობა.<ref name="Fox, Ken 1998">Fox, Ken, Ed Grant, Jo Imeson, Andrew Joseph and Maitland McDonaugh, Eds. (New York, 1998) "The Movie Guide", Berkley Publishing Group.</ref> ფილმი რვა ოსკარზე იყო ნომინირებული, მათ შორის პეკი [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი კაცის ნომინაციაში]]; სურათმა გაიმარჯვა [[ოსკარი საუკეთესო სურათისთვის|საუკეთესო ფილმისა]] და [[ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის|საუკეთესო რეჟისორის]] კატეგორიებში. ეს იყო [[1948]] წლის მეორე ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი.<ref name="EMAp127">Gebert, Michael (New York, 1996), "The Encyclopedia of Movie Awards", St. Martin's Press.</ref> შემდგომში, თავისი სიცოცხლის ბოლო წლებში პეკი აღნიშნავდა, რომ ეს სურათი მისი ერთ-ერთი ყველაზე საამაყო ნამუშევარი იყო.<ref>{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/interviews/gregory-peck-conveyed-courage-of-his-convictions-as-he-bravely-tackled-challenging-roles|title=Gregory Peck conveyed courage of his convictions as he bravely tackled challenging roles | Interviews | Roger Ebert|first=Roger|last=Ebert|website=rogerebert.com|date=December 14, 2012 }}</ref> გამოსვლისთანავე, „ჯენტლმენების შეთანხმება“ მოიწონეს როგორც გამბედაობისა და ხარისხის გამო;<ref name="ReferenceD">{{cite web|url=https://variety.com/1947/film/reviews/gentleman-s-agreement-2-1200415194/|title=Gentleman's Agreement|first1=Hobe|last1=Morrison|date=November 12, 1947}}</ref><ref name="ReferenceC">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1947/11/12/archives/gentlemans-agreement-study-of-antisemitism-is-feature-at-mayfair.html|title=' Gentleman's Agreement,' Study of Anti-Semitism, Is Feature at Mayfair -- Gregory Peck Plays Writer Acting as Jew|first=Bosley|last=Crowther|date=November 12, 1947|work=The New York Times}}</ref> პეკის შესრულება ბევრმა კრიტიკოსმა ძალიან დადებითად შეაფასა, როგორც გამოსვლისთანავე, ასევე ბოლო წლებში.<ref name="ReferenceC"/><ref name="ReferenceD"/><ref name="ReferenceB"/><ref>{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/gentlemans-agreement-v19402/review|title=Gentleman's Agreement (1947) - Elia Kazan | Review|website=AllMovie}}</ref><ref name="auto28">{{cite web|url=https://www.radiotimes.com/film/rm94/gentlemans-agreement/|title=Gentleman's Agreement – review | cast and crew, movie star rating and where to watch film on TV and online|website=Radio Times|access-date=November 22, 2019|archive-date=June 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622085131/https://www.radiotimes.com/film/rm94/gentlemans-agreement/|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210622085131/https://www.radiotimes.com/film/rm94/gentlemans-agreement/|archivedate=ივნისი 22, 2021}}</ref> ბოლო ხანებში, კრიტიკოსებმა განსხვავებული მოსაზრებები გამოთქვეს პეკის თამაშზე და ფილმის ხარისხზე თანამედროვე სტანდარტების გათვალისწინებით, ასევე იმაზე, თუ რამდენად ეფექტური იყო სურათი ანტისემიტიზმის წინააღმდეგ ბრძოლაში.<ref name="Tookey, Christopher 1994">Tookey, Christopher (London, 1994), "The Film Critics' Film Guide", Boxtree Limited.</ref><ref name="EMAp127"/><ref>{{cite web|url=https://www.timeout.com/london/film/gentlemans-agreement|title=Gentleman's Agreement|website=Time Out London|date=September 10, 2012 }}</ref> კინოსცენარისტი მეტ ბეილი წერდა: „ჯენტლმენების შეთანხმება“ შეიძლება ერთ დროს მნიშვნელოვანი ფილმი იყო, მაგრამ არასდროს ყოფილა კარგი ფილმი“.<ref name="notcoming.com">{{cite web |url=http://www.notcoming.com/reviews/gents_agreement/ |title=Gentlemen's Agreement |last=Walsh |first=Matt |website=notcoming.com |date=July 11, 2004 |access-date=July 29, 2021 |quote=Peck 'is a little too earnest{{nbsp}}...' and '...{{nbsp}}this film is interesting as a historical curiosity{{nbsp}}... but holds little appeal for most.'}}</ref><ref>Tookey, Christopher (London, 1994), "The Film Critics' Film Guide", Boxtree Limited. pg. 294. quoting George Aachen and John Howard Reid.</ref><ref>{{cite web |url=https://www.allmovie.com/movie/gentlemans-agreement-v19402/review |title=Gentleman's Agreement (1947) |last=Gilliam |first=Richard |website=Allmovie.com |access-date=July 29, 2021 |quote=most likely because it was breaking new ground with small and deliberate steps, ''Gentleman's Agreement'' does not play well today. The characters are one-dimensional and do the sorts of thing you could easily predict they would do.}}</ref><ref name="Monush, Barry"/><ref name="ReferenceB"/><ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/76108/gentlemans-agreement#articles-reviews|title=Gentleman's Agreement (1948) - Articles - TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref><ref name="auto28"/><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2017/feb/15/best-picture-oscar-winners-gentlemans-agreement-1947|title=My favorite best picture Oscar winner: Gentleman's Agreement|first=Peter|last=Bradshaw|date=February 15, 2017|work=The Guardian}}</ref>
პეკის შემდეგი სამი ნამუშევარი კომერციული იმედგაცრუება იყო. ფილმი „[[პარადინის საქმე]]“ მისი მეორე და ბოლო თანამშრომლობა იყო ჰიჩკოკთან. პროდიუსერი [[დეივიდ სელზნიკი|სელზნიკი]] დაჟინებით ითხოვდა პეკის ფილმში მონაწილეობას, ჰიჩკოკი კი მერყეობდა და ეჭვობდა, თუ რამდენად სათანადოდ შეძლებდა პეკი ინგლისელი ადვოკატის განსახიერებას.{{sfn|McGilligan|2004|p=394}} შემდგომ წლებში პეკი ფილმზე მუშაობას არცთუ კარგად იხსენებდა.{{sfn|McGilligan|2004|p=396}} [[1947]] წელს გამოსული „პარადინის საქმე“ ბრიტანული სასამართლო დრამა იყო, რომელშიც ადვოკატს თავისი კლიენტი შეუყვარდება.<ref name="auto9"/> მასში მონაწილეობდნენ მსახიობები, [[ჩარლზ ლოტონი]], [[ეთელ ბერიმორი]] და იტალიელი [[ალიდა ვალი]] ბრალდებულის როლში.<ref name="auto12">{{cite web|url=https://variety.com/1946/film/reviews/the-paradine-case-1200414964/|title=The Paradine Case|work=Variety|date=January 1, 1947}}</ref> ფილმმა დადებითი შეფასებები მიიღო, მოწონება დაიმსახურა პეკის შესრულებამაც,<ref>Crowther, Bosley. ''The New York Times'' film review, "Selznick and Hitchcock Join Forces on Paradine Case", January 8, 1948.</ref><ref name="auto12"/> თუმცა მაყურებელმა ის არ მოიწონა და წარმოების ხარჯების (4.2 მილიონი დოლარი) მხოლოდ ნახევრის ანაზღაურება მოხერხდა.<ref name="auto7">{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/86212/the-paradine-case#articles-reviews|title=The Paradine Case (1947) – Articles – TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref> ბოლო ხანებში ფილმი გააკრიტიკეს გავლენიანმა კრიტიკოსებმა, თუმცა პეკის სამსახიობო შესრულება კვლავ მოწონებას იმსახურებს.<ref name="ReferenceF">{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/the-paradine-case-v37223/review|title=The Paradine Case (1947) - Alfred Hitchcock | Review|website=AllMovie}}</ref><ref name="auto7"/><ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/the-paradine-case/review/108797|title=The Paradine Case |website=TV Guide}}</ref>
[[სურათი:Peck Yellow Sky Still Photo 1948.jpg|upright|მარცხნივ|thumb|პეკი ფილმში „[[ყვითელი ცა]]“ (1948)]]
პეკი [[ენ ბაქსტერი|ენ ბაქსტერთან]] ერთად იყო მთავარი როლის შემსრულებელი ვესტერნულ ფილმში „[[ყვითელი ცა]]“ (1948), რომელშიც ჯეიმზ დოუსონის (პეკი) ბანკის მძარცველთა ჯგუფი თავშესაფარს ეძებს და ხვდება ენერგიულ ბიჭუნა ბაქსტერს, მის ბაბუას და მათ ოქროს.<ref name="ReferenceG">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/yellow-sky/110024|title=Yellow Sky |website=TV Guide}}</ref> დოუსონი თანდათან ინტერესდება ბაქსტერის პერსონაჟით, რომელსაც, თავის მხრივ, საპასუხო ინტერესი უვითარდება მის მიმართ.<ref name="auto59">{{cite web|url=https://www.timeout.com/london/film/yellow-sky|title=Yellow Sky|website=Time Out London|date=May 4, 2016 }}</ref><ref name="auto42">{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/yellow-sky-v117905/review|title=Yellow Sky (1948) - John Schlesinger, William A. Wellman | Review|website=AllMovie}}</ref><ref name="auto59"/><ref name="Maltin, Leonard 2005"/> კრიტიკოსებმა პეკის შესრულება დადებითად შეაფასეს,<ref name="ReferenceG"/><ref name="auto42"/><ref>Tookey, Christopher (London, 1994), "The Film Critics' Film Guide", Boxtree Limited. quoting A.E. Wilson</ref> თუმცა სიუჟეტი ოდნავ დაუჯერებელად მიიჩნიეს.<ref name="ReferenceG"/><ref name="auto59"/><ref name="Tookey, Christopher 1994"/><ref name="auto42"/> ფილმს ზომიერი კომერციული წარმატება ხვდა წილად.<ref>{{cite web |url=https://archive.org/stream/variety177-1950-01#page/n58/mode/1up |title=Top-Grossers of 1949 |work=Variety |date=January 1950 |access-date=July 29, 2021 |via=Webarchive.org}}</ref> ერთი წლის შემდეგ, პეკი [[ავა გარდნერი|ავა გარდნერთან]] ერთად მონაწილეობდა მათი სამი ერთობლივი ფილმიდან პირველში, „[[დიდი ცოდვილი (ფილმი)|დიდი ცოდვილი]]“ ([[1949]]), პერიოდულ რომანტიკულ დრამაში, სადაც რუსი მწერალი, პეკის პერსონაჟი, გარდნერსა და მის მამას ვალების გადახდაში ეხმარება და ამასობაში, აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებული ხდება.<ref>{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/v93810|title=The Great Sinner (1949) - Robert Siodmak | Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related|website=AllMovie}}</ref> პეკი საბოლოოდ გარდნერის კარგი მეგობარი გახდა და მოგვიანებით ის თავის საყვარელ თანავარსკვლავად გამოაცხადა.<ref name="Monush, Barry"/> მათი მეგობრობა გარდნერის სიცოცხლის ბოლომდე გაგრძელდა და [[1990]] წელს მისი გარდაცვალების შემდეგ, პეკმა თავის სახლში შეიყვანა როგორც გარდნერის მოსამსახურე, ასევე მისი ძაღლი.<ref>{{cite magazine|url=https://ew.com/article/2003/12/26/farewell-we-pay-tribute-gregory-peck/|title=Farewell: We pay tribute to Gregory Peck|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=2020-08-01|access-date=2025-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801060816/https://ew.com/article/2003/12/26/farewell-we-pay-tribute-gregory-peck/}}</ref> ფილმმა უარყოფითი შეფასებები მიიღო როგორც კრიტიკოსებისგან, ასევე მაყურებლებისგან. ფილმი მოსაწყენად მიიჩნიეს და კომერციული იმედგაცრუებაც გამოიწვია.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1949/06/30/archives/the-screen-in-review-the-great-sinner-metro-film-with-gregory-peck.html|title=The Screen in Review; 'The Great Sinner,' Metro Film With Gregory Peck and Ava Gardner, at Loew's State|first=Bosley|last=Crowther|date=June 30, 1949|work=The New York Times}}</ref><ref name="ReferenceK">{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/3465/the-great-sinner#articles-reviews|title=The Great Sinner (1949) - Articles - TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref> თანამედროვე დროში ფილმმა არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო;<ref name="ReferenceK"/><ref name="Maltin, Leonard 2005">Maltin, Leonard. ''Leonard Maltin's Classic Movie Guide'', 2005.</ref> „TV Guide“ ამბობს, რომ „ამ მიმზიდველ ფილმს“ ძლიერი შესრულება აქვს და რომ „პეკი ძლიერია“ თავისი განსახიერებით.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/the-great-sinner/review/125127|title=The Great Sinner |website=TV Guide}}</ref> პეკმა თავადაც დაიწუნა სურათი, რომელიც მისთვის ბოლო იყო „[[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]“-თან კონტრაქტის ფარგლებში. მისი თქმით, მასზე მუშაობას ის სტუდიის წარმოების ხელმძღვანელის თხოვნით დათანხმდა.<ref name="ReferenceJ">{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/3465/the-great-sinner#notes|title=The Great Sinner (1949) - Notes - TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref>
1949 წელს გამოსული მისი მეორე ფილმი „[[ვერტიკალური აფრენა]]“, იყო პირველი მრავალი ფილმიდან, რომელშიც პეკი განასახიერებს მამაც და ადამიანურ „მებრძოლს“. სურათში, რომელიც რეალურ მოვლენებზეა დაფუძნებული, პეკი თამაშობს [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს აშშ-ის ბომბდამშენი ჯგუფის ახალ მეთაურს, რომლის ამოცანაა პილოტებსა და ეკიპაჟებში დისციპლინისა და სიამაყის ჩანერგვა. ის თვლის, რომ ყოფილმა მეთაურმა ამის გაკეთება ვერ შეძლო, რადგან ის ძალიან დაუახლოვდა ჯარისკაცებს და ასეთმა დამოკიდებულებამ გამოიწვია მისიის ჩავარდნა. პეკი ახერხებს სარდლობის ფორმაში მოყვანას, მაგრამ აღმოაჩენს, რომ ისიც ზედმეტად ზრუნავს თავის ჯარისკაცებზე.<ref name="Fox, Ken 1998"/> მიმომხილველთა ეროვნულმა საბჭომ ის წლის ათ საუკეთესო ფილმს შორის შეიყვანა.<ref name="autogenerated143"/> წარდგენილი იყო ოსკარის ოთხ ნომინაციაზე, მათ შორის პეკი [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის|საუკეთესო მსახიობი კაცის კატეგორიაში]].<ref name="Kinn, Gail 2000 pg. 92"/> მოგვიანებით, ამ როლისთვის პეკი აღიარა [[ნიუ-იორკის კინოკრიტიკოსთა წრე]]მ.<ref name="EMAp143"/> „ვერტიკალური აფრენა“ კომერციულად წარმატებული იყო და [[1950]] წელს შემოსავლების მიხედვით მეათე ადგილი დაიკავა.<ref name="Kay, Eddie Dorman 1990.">Kay, Eddie Dorman (New York, 1990), "Box Office Champs: The Most Popular Movies from the Last 50 Years", M & M Books.</ref> ფილმმა გამოსვლისთანავე დადებითი შეფასებები მიიღო.<ref>{{cite web|url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=SPNP19491227.2.24&srpos=3&e=------194-en--20--1--txt-txIN-%22capsule+review%22----1949---1|title=San Pedro News Pilot 27 December 1949 — California Digital Newspaper Collection|website=cdnc.ucr.edu}}</ref><ref name="ReferenceL">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1950/01/28/archives/the-screen-in-review-twelve-oclock-high-realistic-saga-of-the.html |title=The "Screen in Review; 'Twelve O'Clock High,' Realistic Saga of the Eighth Air Force, Arrives at Roxy Theatre |last=Crowther |first=Bosley |work=The New York Times |date=January 28, 1950 |quote=Also lauded it for its "rugged realism and punch"}}</ref><ref name="Twelve O'Clock High">{{cite web|url=https://variety.com/1948/film/reviews/twelve-o-clock-high-1200416085/|title=Twelve O'Clock High|work=Variety|date=January 1, 1949}}</ref> დადებითად აფასებენ მას თანამედროვე კრიტიკოსებიც.<ref>{{cite web |url=https://www.allmovie.com/movie/twelve-oclock-high-v51292/ |title=Twelve O'Clock High (1949) |first=Aubry Anne |last=D'Arminio |website=Allmovie.com |access-date=July 29, 2021 }}</ref><ref name="auto25">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/twelve-oclock-high/review/121383|title=Twelve O'Clock High |website=TV Guide}}</ref><ref name="Maltin, Leonard 2005"/><ref>{{cite web|url=https://www.radiotimes.com/film/nbv8h/twelve-oclock-high/|title=Twelve o'Clock High – review | cast and crew, movie star rating and where to watch film on TV and online|website=Radio Times|access-date=November 22, 2019|archive-date=August 1, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801080605/https://www.radiotimes.com/film/nbv8h/twelve-oclock-high/|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200801080605/https://www.radiotimes.com/film/nbv8h/twelve-oclock-high/|archivedate=აგვისტო 1, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.timeout.com/madrid/film/twelve-oclock-high|title=Twelve O'Clock High|website=Time Out Madrid|date=September 10, 2012 }}</ref> მოწონება დაიმსახურა პეკის შესრულებამ,<ref name="Twelve O'Clock High"/><ref name="auto9"/><ref name="auto25"/><ref name="Monush, Barry"/> „[[ნიუ-იორკ ტაიმზი (გაზეთი)|ნიუ-იორკ ტაიმზი]]“ წერდა: „განსაკუთრებული ქება გრეგორი პეკს... პეკი არაჩვეულებრივად და ოსტატურად ავლენს საფრთხის წინაშე მყოფი გენერლის სიმტკიცესაც და სირბილესაც“.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1950/01/28/archives/the-screen-in-review-twelve-oclock-high-realistic-saga-of-the.html|title=The "Screen in Review"; 'Twelve O'Clock High,' Realistic Saga of the Eighth Air Force, Arrives at Roxy Theatre|first=Bosley|last=Crowther|date=January 28, 1950|work=The New York Times}}</ref> კინოისტორიკოსი პიტერ ფონ ბაგი პეკის შესრულებას „ბრიგადის გენერალ ფრენკ სავაჯის როლში მის ცხოვრებაში ყველაზე დასამახსოვრებელს“ უწოდებს.<ref>{{cite web|url=http://mubi.com/notebook/posts/henry-king-beyond-the-american-dream|title=Henry King: Beyond the American Dream|website=MUBI|date=June 17, 2019 }}</ref>
=== 1950–1953: მსოფლიო აღიარება ===
პეკმა 1950-იანი წლები ორი ვესტერნით გახსნა, რომელთაგან პირველი იყო „[[მსროლელი (1950 წლის ფილმი)|მსროლელი]]“, [[ჰენრი კინგი]]ს რეჟისორობით, რომელთანაც მანამდე მუშაობდა ფილმზე „[[ვერტიკალური აფრენა]]“. პეკი თამაშობს დაღლილ, ასაკოვან „დასავლეთის საუკეთესო მსროლელს“, რომელსაც აღარ სურს მკვლელობებში მონაწილეობა და ოცნებობს დასვენებაზე თავის მომხიბვლელ, მაგრამ პრაქტიკულ მეუღლესთან და შვიდი წლის შვილთან ერთად.<ref>Tookey, Christopher (London, 1994), "The Film Critics' Film Guide," Boxtree Limited. pg. 337.</ref><ref name="ReferenceM">{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/the-gunfighter-v21150|title=The Gunfighter (1950) - Henry King | Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related|website=AllMovie}}</ref> პეკმა და კინგმა დიდი ფოტოგრაფიული კვლევა ჩაატარეს ძველი დასავლეთის ეპოქის შესახებ; მათ აღმოაჩინეს, რომ იმ დროის კოვბოებს ჰქონდათ „თავისებური“ ვარცხნილობა და თმიანი სახე, ატარებდნენ გაცვეთილ ტანსაცმელს. ამ კვლევის შესაბამისად, პეკმა ფილმში ულვაში დაიტოვა.<ref>{{cite web|url=https://www.goldenglobes.com/articles/oral-history-gregory-peck-and-million-dollar-mustache|title=Oral History: Gregory Peck and the Million Dollar Mustache|website=goldenglobes.com|date=February 20, 2019 }}</ref><ref name="auto17">{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/77118/the-gunfighter#articles-reviews|archive-url=https://web.archive.org/web/20111109022413/http://www.tcm.com/tcmdb/title/77118/The-Gunfighter/#articles-reviews|url-status=dead|archive-date=November 9, 2011|title=The Gunfighter (1950) – Articles – TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref> როცა სტუდიის პრეზიდენტმა პირველად ნახა ამ ულვაშით გადაღებული მასალა, მოითხოვა გადაღებების თავიდან ჩატარება, თუმცა გადაიფიქრა მაღალი ხარჯების გამო, რომლებიც წარმოების მენეჯერმა განზრახ გააფართოვა კინგისა და პეკის თხოვნით.<ref name="auto17"/><ref name="ew.com">{{cite magazine|url=https://ew.com/article/1998/03/20/gregory-peck-revisits-his-career-peaks/|title=Gregory Peck revisits his career peaks|magazine=Entertainment Weekly}}</ref> ფინანსურად, ფილმმა იმედგამაცრუებელი შედეგი აჩვენა — შემოსავალმა შეადგინა 5.6 მილიონი დოლარი და 1951 წელს გამოსულ ფილმებს შორის 47-ე ადგილი დაიკავა.<ref name="britannica.com">{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Henry-King-American-director|title=Henry King | American director|website=Encyclopedia Britannica|date=January 20, 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ultimatemovierankings.com/1950-top-box-office-movies/|title=1950 Top Box Office Movies | Ultimate Movie Rankings|first=B. O. B.|last=says|date=September 10, 2017}}</ref> სტუდია [[20th Century Fox]]-ის სტუდიის ხელმძღვანელმა [[დარილ ზანუკი|დარილ ზანუკმა]] პეკის ულვაში დაადანაშაულა მაყურებლის გულგრილ რეაქციაში და მიიჩნევდა, რომ მათ ერჩივნათ ეხილათ ტიპიური, სუფთა და მოწესრიგებული პეკი, და არა ნამდვილი კოვბოის შესახედაობით.<ref name="auto17"/> მიუხედავად ამისა, ფილმმა კრიტიკოსებისგან დადებითი შეფასებები მიიღო, ხოლო პეკმა ამ ფილმით კარიერის „ერთ-ერთი საუკეთესო გამოხმაურება“ მოიპოვა.<ref name="ReferenceN">{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/77118/the-gunfighter#articles-reviews|archive-url=https://web.archive.org/web/20111109022413/http://www.tcm.com/tcmdb/title/77118/The-Gunfighter/#articles-reviews|url-status=dead|archive-date=November 9, 2011|title=The Gunfighter (1950) - Articles - TCM.com|website=Turner Classic Movies}}</ref><ref name="Monush, Barry"/> „ნიუ-იორკ თაიმსი“ წერდა: „ბატონ პეკის შესანიშნავი შესრულების წყალობით კარგად იგრძნობა იმ ადამიანის მარტოობა და იზოლაცია, რომელსაც მყვირალი სახელი აქვს... დამაჯერებელი და საკმაოდ ამაღელვებელი ფილმია.“<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1950/06/24/archives/the-screen-three-features-have-premieres-the-ganfighter-with.html|title=The Screen: Three Features Have Premieres; 'The Gunfighter,' With Gregory Peck in Leading Role, New Bill at the Roxy Theatre Lex Barker Plays Tarzan at the Criterion--Swedish Import Presented at Squire At the Criterion|first=Bosley|last=Crowther|date=June 24, 1950|work=The New York Times}}</ref> წლების განმავლობაში ფილმმა კიდევ უფრო დიდი დაფასება ჰპოვა კრიტიკოსთა წრეებში და დღეს იგი მიიჩნევა „ყველა დროის ერთ-ერთ კლასიკურ ვესტერნად.“<ref name="Tookey, Christopher 1994"/><ref name="ReferenceM"/> თანამედროვე კრიტიკოსები ერთხმად აქებენ პეკის შესრულებას, ხოლო დავით პარკინსონი („Radio Times“) აღნიშნავს: „პეკი გვთავაზობს შესრულებას, რომელსაც ახასიათებს ღირსება და სიმტკიცე.“<ref name="auto51"/><ref name="Maltin, Leonard 2005"/><ref name="auto20"/><ref name="auto68">{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/the-gunfighter-v21150/review|title=The Gunfighter (1950) - Henry King | Review|website=AllMovie}}</ref><ref name="auto53">{{cite web|url=https://www.timeout.com/london/film/the-gunfighter|title=The Gunfighter|website=Time Out London|date=May 3, 2011 }}</ref><ref name="auto46">{{cite web|url=https://www.radiotimes.com/film/fkhr65/the-gunfighter/|title=The Gunfighter – review | cast and crew, movie star rating and where to watch film on TV and online|website=Radio Times}}</ref><ref name="auto51">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/the-gunfighter/125297|title=The Gunfighter | TV Guide|website=TV Guide}}</ref>
==ფილმოგრაფია==
{{ფილმშიზედა}}
{{ფილმში|1944| [[დიდების დღეები (1944 წლის ფილმი)|დიდების დღეები]] | Days of Glory| ვლადიმირი}}
{{ფილმში|1944| [[ზეციური სამეფოს გასაღები (ფილმი)|ზეციური სამეფოს გასაღები]] | The Keys of the Kingdom| მამა ფრანსისი}}
{{ფილმში|1945| [[გადაწყვეტილების ველი]] | The Valley of Decision| პოლ სკოტი}}
{{ფილმში|1945| [[მონუსხული (1945 წლის ფილმი)|მონუსხული]] | Spellbound| ჯონ ბალანტაინი}}
{{ფილმში|1946| [[ნუკრი (ფილმი)|ნუკრი]] | The Yearling| ეზრა ბაქსტერი}}
{{ფილმში|1946| [[დუელი მზეში]] | Duel in the Sun| ეზრა ბაქსტერი}}
{{ფილმში|1947| [[მაკომბერის საქმე]] | The Macomber Affair| რობერტ უილსონი}}
{{ფილმში|1947| [[ჯენტლმენების შეთანხმება]] | Gentleman's Agreement| ფილიპ გრინი}}
{{ფილმში|1947| [[პარადაინის საქმე]] | The Paradine Case |ლიუტ მაკკანსლი}}
{{ფილმში|1948| [[ყვითელი ცა]] | Yellow Sky |ჯეიმზ დოუსონი}}
{{ფილმში|1949| [[დიდი ცოდვილი (ფილმი)|დიდი ცოდვილი]] | The Great Sinner |ფედია}}
{{ფილმში|1949| [[ვერტიკალური აფრენა]] | Twelve O'Clock High|გენერალი სავაჯი}}
{{ფილმში|1953| [[რომაული არდადეგები]] | Roman Holiday| ჯო ბრედლი}}
{{ფილმში|1956| [[მობი დიკი (1956 წლის ფილმი)|მობი დიკი]] | Moby Dick|კაპიტანი აჰაბი}}
{{ფილმში|1958| [[დიდი ქვეყანა (ფილმი)|დიდი ქვეყანა]] | The Big Country|ჯეიმზ მაკ-კი}}
{{ფილმში|1962| [[შიშის კონცხი (1962 წლის ფილმი)|შიში კონცხი]] | Cape Fear|სემ ბოუდენი}}
{{ფილმში|1962| [[ნუ მოკლავ ჯაფარას (ფილმი)|ნუ მოკლავ ჯაფარას]] | To Kill a Mockingbird|ატიკუს ფინჩი}}
{{ფილმში|1963| [[კაპიტანი ნიუმენი]] | Captain Newman, M.D| კაპიტანი ნიუმენი}}
{{ფილმში|1966| [[რაბესკა (ფილმი)|არაბესკა]] | Arabesque| პროფესორი დევიდ პოლოკი}}
{{ფილმში|1969| [[მაკენას ოქრო]] | Mackenna's Gold| მაკენა}}
{{ფილმში|1977| [[მაკართური (ფილმი)|მაკართური]] | MacArthur| [[დაგლას მაკართური]]}}
{{ფილმში|1978| [[ბიჭები ბრაზილიიდან (ფილმი)|ბიჭები ბრაზილიიდან]] | The Boys from Brazil| ჯოზეფ მენგელე}}
{{ფილმში|1991| [[შიშის კონცხი (1991 წლის ფილმი)|შიში კონცხი]] | Cape Fear|ლი ჰილერი}}
{{ფილმში|1998| [[მობი დიკი (1956 წლის ფილმი)|მობი დიკი]] | Moby Dick|მამა მაპლი}}
{{ფილმშიქვედა}}
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{Commons|Gregory Peck|გრეგორი პეკი}}
* {{Ibdb სახელი|55817}}
* {{IMDb name|60}}
== ბიბლიოგრაფია ==
*{{citation|last=Fishgall|first=Gary|year=2002|title=Gregory Peck: A Biography|location=New York|publisher=[[Simon & Schuster]]|isbn=0-684-85290-X|url=https://books.google.com/books?id=NJId3XPaeR0C}}
*{{citation|last=Freedland|first=Michael|year=1980|title=Gregory Peck: A Biography|location=New York|publisher=W. Morrow|isbn=0-688-03619-8|url=https://books.google.com/books?id=TnxZAAAAMAAJ}}
*{{citation|last=Haney|first=Lynn|year=2005|title=Gregory Peck: A Charmed Life|location=New York|publisher=Da Capo Press|isbn=1-861-05824-1|url=https://books.google.com/books?id=9MbEOmfg4PcC}}
*{{citation |last=McGilligan |first=Patrick |location=New York |year=2004 |title=Alfred Hitchcock: A Life in Darkness and Light |publisher=HarperCollins Publishers Inc.}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიოს სია}}
{{ოსკარი მამაკაცის როლისთვის}}
{{ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის დრამაში}}
{{ავტორიტეტული წყაროები}}
{{DEFAULTSORT:პეკი, გრეგორი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1916]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივნისი]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2003]]
[[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]]
[[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები]]
[[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]]
mz6a2sl3hbmjkcm7ngei99jm8w9jl2p
მუსტაფა ქემალ ათათურქი
0
10822
5356743
5356411
2026-04-14T22:40:36Z
Mehman
75871
[[Special:Contributions/Georgiss108|Georgiss108]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Mehman|Mehman]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია
5352379
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| სახელი = მუსტაფა ქემალ ათათურქი<br />Mustafa Kemal Atatürk<br />[[ფაილი:Emblem of the Presidency of Turkey.svg|60პქ|link=თურქეთის პრეზიდენტი]]
| სურათი= Ataturk1930s.jpg
| სურათის ზომა =230პქ
| წარწერა სურათის ქვეშ=ათათურქი 1932 წელს
| ხელმოწერა = Signature of Mustafa Kemal Atatürk.svg
| დაბადების თარიღი = {{Circa}} [[1881]]
| დაბადების ადგილი= [[სალონიკი]], [[სალონიკის ვილაიეთი]], [[ოსმალეთის იმპერია]]
| გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1938|11|10|1881|5|19}}
| გარდაცვალების ადგილი=[[დოლმაბაჰჩე]], [[სტამბოლი]], [[თურქეთი]]
| მოქალაქეობა ={{დროშა|ოსმალეთის იმპერია}} →<br /> {{დროშა|თურქეთი}}
| ეროვნება =[[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალელი]], [[თურქები|თურქი]]
| რეზიდენცია =
| დაკრძალულია = [[ანკარის ეთნოგრაფიული მუზეუმი]], [[ანკარა]] <small>([[21 ნოემბერი]], [[1938]] – [[10 ნოემბერი]], [[1953]])</small> → <br /> [[ანითქაბირი]], [[ანკარა]] <small>([[10 ნოემბერი]], [[1953]]-დან)</small>
| საარჩევნო ოლქი =
| მამა =[[ალი რიზა ეფენდი]]
| დედა =[[ზიუბეიდე ჰანუმი]]
| მეუღლე = [[ლატიფე უშაქი]]
| შვილები=
| ნათესავები = [[მაკბულე ათადანი]] (და)
| განათლება =
| პროფესია =
| საქმიანობა =
| რელიგია =
| ჯილდოები =[[ათათურქის ჯილდოების სია|იხილეთ სია]]
| პარტია = [[თურქეთის სახალხო რესპუბლიკური პარტია|რესპუბლიკური პარტია]]
| საიტი=
| რიგი = [[ფაილი:Flag of the President of Turkey.svg|25პქ]] [[თურქეთი]]ს [[თურქეთის პრეზიდენტი|1-ლი პრეზიდენტი]]
| თანამდებობა დაიკავა = [[29 ოქტომბერი]], [[1923]]
| თანამდებობა დატოვა = [[10 ნოემბერი]], [[1938]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| პრეზიდენტი =
| პრემიერ-მინისტრი =[[ისმეთ ინენიუ]]<br /> [[ფეთჰი ოქიარი]]<br /> [[ჯელალ ბაიარი]]
| წინამორბედი = ''თანამდებობა შეიქმნა''
| მემკვიდრე = [[ისმეთ ინენიუ]]
| რიგი2 = [[ფაილი:Flag of Turkey.svg|25პქ]] [[თურქეთი]]ს [[თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეა|დიდი ეროვნული ასამბლეის]] [[თურქეთის პრემიერ-მინისტრი|1-ლი პრემიერ-მინისტრი]]
| თანამდებობა დაიკავა2 = [[3 მაისი]], [[1920]]
| თანამდებობა დატოვა2= [[24 იანვარი]], [[1921]]
| წინამორბედი2 = ''თანამდებობა შეიქმნა''
| მემკვიდრე2 = [[ფევზი ჩაქმაქი]]
| პრეზიდენტი2=
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| რიგი3 = [[ფაილი:Flag of Turkey.svg|25პქ]] [[თურქეთი]]ს [[თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეა|დიდი ეროვნული ასამბლეის]] [[თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე|1-ლი თავმჯდომარე]]
| თანამდებობა დაიკავა3 = [[24 აპრილი]], [[1920]]
| თანამდებობა დატოვა3 =[[29 ოქტომბერი]], [[1923]]
| წინამორბედი3 = ''თანამდებობა შეიქმნა''
| მემკვიდრე3 = [[ფეთჰი ოქიარი]]
| პრეზიდენტი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| რიგი4 = [[თურქეთი]]ს [[თურქეთის სახალხო რესპუბლიკური პარტია|რესპუბლიკური პარტიის 1-ლი ლიდერი]]
| თანამდებობა დაიკავა4 = [[9 სექტემბერი]], [[1923]]
| თანამდებობა დატოვა4 =[[10 ნოემბერი]], [[1938]]
| წინამორბედი4 = ''თანამდებობა შეიქმნა''
| მემკვიდრე4 = [[ისმეთ ინენიუ]]
| პრეზიდენტი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| რიგი5 =
| თანამდებობა დაიკავა5 =
| თანამდებობა დატოვა5 =
| წინამორბედი5 =
| მემკვიდრე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
}}
'''მუსტაფა ქემალ ათათურქი''' ({{lang-tr|Mustafa Kemal Atatürk}}), ან '''მუსტაფა ქემალ ფაშა''' ({{lang-tr|Mustafa Kemal Paşa}}) [[1921]] წლამდე და '''[[ღაზი]] მუსტაფა ქემალ ფაშა'''<ref>Andrew Mango ''Atatürk: The Biography of the Founder of Modern Turkey'', Overlook Press, 2002, {{ISBN|978-1-58567-334-6}}, [https://books.google.com/books?id=cO50m62MA8AC&pg=PT350&dq=halaskar+gazi+ataturk&hl=nl#v=onepage&q=halaskar%20gazi%20ataturk&f=false]</ref> ({{lang-tr|Gazi Mustafa Kemal Paşa}}) [[1921]]—[[1934]]<ref>{{Cite web|url=https://islamansiklopedisi.org.tr/mustafa-kemal-ataturk|title=II. ATATÜRK ve TÜRK DİLİ|author=Hasan Eren|quote=24 Kasım 1934’te Türkiye Büyük Millet Meclisi 2587 sayılı kanunla Gazi Mustafa Kemal’e Atatürk soyadını verdi.}}</ref> წლებში (დ. [[1881]], [[სალონიკი]], [[სალონიკის ვილაიეთი]], [[ოსმალეთის იმპერია]] – გ. [[10 ნოემბერი]], [[1938]], [[დოლმაბაჰჩე]], [[სტამბოლი]], [[თურქეთი]]) — [[თურქები|თურქი]] ფელდმარშალი, [[თურქული ეროვნული მოძრაობა|რევოლუციონერი]] სახელმწიფო მოღვაწე, მწერალი და [[თურქეთი|თურქეთის რესპუბლიკის]] დამფუძნებელი მამა, რომელიც რესპუბლიკის დაფუძნებიდან, [[1923]] წლიდან, [[მუსტაფა ქემალ ათათურქის სიკვდილი და დაკრძალვა|სიკვდილამდე]], [[1938]] წლამდე იყო [[თურქეთის პრეზიდენტი]]. მან გაატარა ყოვლისმომცველი პროგრესული [[ათათურქის რეფორმები|რეფორმები]], რამაც თურქეთი გარდაქმნა [[სეკულარიზმი|სეკულარულ]] და [[ინდუსტრიული რევოლუცია|ინდუსტრიალიზებულ]] ქვეყნად.<ref name="ÁgostonMasters20092">{{cite encyclopedia |year=2009 |encyclopedia=Encyclopedia of the Ottoman Empire |publisher=Facts On File |location=New York |access-date=23 January 2021 |last=Cuthell Jr. |first=David Cameron |editor1-last=Ágoston |editor1-first=Gábor |pages=56–60 |isbn=978-0-8160-6259-1 |lccn=2008020716 |editor2-first=Bruce |editor2-last=Masters |chapter=Atatürk, Kemal (Mustafa Kemal) |chapter-url=https://books.google.com/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA56}}</ref><ref>{{Citation |title=Atatürk, Kemal |date=2014 |url=https://archive.org/details/worldencyclopedi00oxfo |encyclopedia=World Encyclopedia |publisher=Philip's |language=en |doi=10.1093/acref/9780199546091.001.0001 |isbn=9780199546091 |access-date=9 June 2019 |url-access=registration}}</ref><ref>{{Citation |last=Books |first=Market House Books Market House |title=Atatürk, Kemal |date=2003 |url=https://archive.org/details/whoswhointwentie00brig |work=Who's Who in the Twentieth Century |editor-last=Books |editor-first=Market House |publisher=Oxford University Press |language=en |doi=10.1093/acref/9780192800916.001.0001 |isbn=9780192800916 |access-date=9 June 2019}}</ref><ref name="Wolf2">Harold Courtenay Armstrong Gray Wolf, Mustafa Kemal: An Intimate Study of a Dictator. page 225</ref> იდეოლოგიურად, მისი სეკულარისტული და [[თურქული ნაზიონალიზმი|ნაციონალისტური]] პოლიტიკა და სოციალისტურ-პოლიტიკური თეორია [[ქემალიზმი]]ს სახელით გახდა ცნობილი. თავისი სამხედრო და პოლიტიკური მიღწევების გამო, ათათურქი [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან პოლიტიკურ ლიდერად ითვლება.<ref>{{Cite web |url=https://blog.nationalgeographic.org/2012/05/16/einstein-and-ataturk-part-1/ |title=EINSTEIN AND ATATURK (Part 1), National Geographic Society Newsroom |accessdate=2023-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210522162629/https://blog.nationalgeographic.org/2012/05/16/einstein-and-ataturk-part-1/ |archivedate=2021-05-22 }}</ref>
ათათურქი ცნობილი გახდა [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დროს, [[გალიპოლის ბრძოლა]]ში ([[1915]]) ოსმალეთის იმპერიის გამარჯვების უზრუნველყოფის შემდეგ.<ref name="zurcher142">Zürcher, ''Turkey: a modern history'', 142</ref> [[ოსმალეთის იმპერიის დასასრული|ოსმალეთის იმპერიის დამარცხებისა და დაშლის]] შემდეგ, ის სათავეში ჩაუდგა [[თურქული ეროვნული მოძრაობა|თურქულ ეროვნულ მოძრაობას]], რომელიც წინააღმდეგობას უწევდა [[მოკავშირეები პირველ მსოფლიო ომში|მოკავშირეების]] მიერ თურქეთის დაყოფას ომში გამარჯვებულ მოკავშირეთა შორის. თურქეთის დღევანდელ დედაქალაქში, [[ანკარა]]ში [[თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის მთავრობა|დროებითი მთავრობის]] შექმნით, მან დაამარცხა მოკავშირეების მიერ გაგზავნილი ძალები და ომიდან გამარჯვებული გამოვიდა, რომელსაც მოგვიანებით „[[თურქეთის ომი დამოუკიდებლობისთვის]]“ უწოდეს. შემდგომში მან გააუქმა უკვე დაშლილი [[ოსმალეთის იმპერია]] და მის ნაცვლად გამოაცხადა [[თურქეთი|თურქეთის რესპუბლიკის]] დაარსების შესახებ.
ახლად ჩამოყალიბებული [[თურქეთის ისტორია|თურქეთის რესპუბლიკის]] [[თურქეთის პრეზიდენტი|პრეზიდენტის]] ამპლუაში, ათათურქმა წამოიწყო პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული რეფორმების მკაცრი პროგრამა, რომლის საბოლოო მიზანი იყო თანამედროვე, პროგრესული და [[სეკულარიზმი|სეკულარული]] ეროვნული სახელმწიფოს აშენება. მან, დაწყებითი განათლება უფასო და სავალდებულო გახადა და ათასობით ახალი სკოლა გახსნა ქვეყნის მასშტაბით. ასევე შემოიღო ლათინურ ენაზე დაფუძნებული [[თურქული დამწერლობა|თურქული ანბანი]], რომელიც შეცვალა ძველი ოსმალურის თურქული ანბანი. თურქმა ქალებმა თანაბარი [[ქალთა უფლებები|სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებები]] მიიღეს ათათურქის პრეზიდენტობის დროს.<ref>''Mastering Modern World History'' by Norman Lowe, second edition</ref> კერძოდ, №1580 კანონის საფუძველზე 1930 წლის 3 აპრილს [[ქალები თურქეთის პოლიტიკაში|ქალებს მიენიჭათ ხმის მიცემის უფლება]] ადგილობრივ არჩევნებზე და რამდენიმე წლის შემდეგ, 1934 წელს, სრული საყოველთაო ხმის უფლება მიიღეს.<ref name="tempo2">''Türkiye'nin 75 yılı'', Tempo Yayıncılık, İstanbul, 1998, pp. 48, 59, 250</ref>
ათათურქის მთავრობა ატარებდა [[თურქიზაცია|თურქიზაციის]] პოლიტიკას, რითაც ცდილობდა შეექმნა ერთგვაროვანი, ერთიანი და უპირველეს ყოვლისა [[სეკულარული სახელმწიფო|სეკულარული]] ერი თურქული დროშის ქვეშ.<ref name="Tormented by history: nationalism in Greece and Turkey2">{{Cite book |last=Sofos |first=Umut Özkırımlı & Spyros A. |title=Tormented by history: nationalism in Greece and Turkey |url=https://archive.org/details/tormentedbyhisto0000zkrm |publisher=Columbia University Press |year=2008 |isbn=9780231700528 |location=New York |page=[https://archive.org/details/tormentedbyhisto0000zkrm/page/167 167]}}</ref><ref name="Citizenship and Minorities: A Historical Overview of Turkey2">{{Cite journal |last=Toktaş |first=Şule |year=2005 |title=Citizenship and Minorities: A Historical Overview of Turkey's Jewish Minority |url=https://www.academia.edu/761586 |journal=Journal of Historical Sociology |volume=18 |issue=4 |pages=394–429 |doi=10.1111/j.1467-6443.2005.00262.x |s2cid=59138386 |access-date=7 January 2013 | issn=0952-1909}}</ref><ref name="Social relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-19152">{{Cite book |title=Social relations in Ottoman Diyarbekir, 1870–1915 |date=3 August 2012 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-22518-3 |editor-last=Jongerden |editor-first=Joost |location=Leiden |page=300 |editor-last2=Verheij |editor-first2=Jelle}}</ref> ათათურქის დროს, თურქეთში მცხოვრებ [[უმცირესობები თურქეთში|უმცირესობებს]] სთხოვდნენ საჯაროდ თურქულად ელაპარაკათ, მაგრამ ამავე დროს მათ მიეცათ უფლება შეენარჩუნებინათ საკუთარი მშობლიური ენა.<ref name="Turkey beyond nationalism: towards post-nationalist identities2">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=VKVSHjjUT2UC |title=Turkey beyond nationalism: towards post-nationalist identities |publisher=Tauris |year=2006 |isbn=9781845111410 |editor-last=Kieser |editor-first=Hans-Lukas |edition=[Online-Ausg.] |location=London |page=45 |access-date=7 January 2013}}</ref> [[გვარის კანონი (თურქეთი)|გვარის შესახებ კანონის]] მიხედვით არათურქულ ტოპონიმებს და უმცირესობებს დაევალათ თურქული გვარის მიღება.<ref>{{Cite journal |last=Öktem |first=Kerem |year=2008 |title=The Nation's Imprint: Demographic Engineering and the Change of Toponymes in Republican Turkey |url=http://ejts.revues.org/index2243.html |journal=European Journal of Turkish Studies |issue=7 |doi=10.4000/ejts.2243 |access-date=18 January 2013 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Aslan |first=Senem |date=29 December 2009 |title=Incoherent State: The Controversy over Kurdish Naming in Turkey |url=http://ejts.revues.org/index4142.html |journal=European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey |issue=10 |doi=10.4000/ejts.4142 |access-date=16 January 2013 |quote=the Surname Law was meant to foster a sense of Turkishness within society and prohibited surnames that were related to foreign ethnicities and nations |doi-access=free}}</ref> 1934 წელს, [[თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეა|თურქეთის პარლამენტმა]] მას გვარად „ათათურქი“ მიანიჭა, რაც ნიშნავს „თურქების მამას“, რაც მისი როლის აღიარება გახდა, რომელიც მან თანამედროვე [[თურქეთი|თურქეთის რესპუბლიკის]] მშენებლობაში შეიტანა.<ref>{{Cite web |title=Mustafa Kemal Atatürk'ün Nüfus Hüviyet Cüzdanı. (24.11.1934) |url=http://www.isteataturk.com/haber/print.php?haberno=19 |access-date=26 June 2013 |publisher=www.isteataturk.com}}</ref> ის [[1938 |1938 წლის]] [[10 ნოემბერი|10 ნოემბერს]] სტამბოლში, [[დოლმაბაჰჩე|დოლმაბაჰჩეს სასახლეში]], 57 წლის ასაკში [[ქემალ ათათურქის გარდაცვალება და დაკრძალვა|გარდაიცვალა]].<ref>{{Cite web |title=Turkey commemorates Atatürk on 78th anniversary of his passing |url=http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-commemorates-ataturk-on-78th-anniversary-of-his-passing-105951 |access-date=21 November 2017 |website=Hürriyet Daily News |language=en}}</ref> [[თურქეთის პრეზიდენტი|პრეზიდენტის]] პოსტზე ის [[თურქეთის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრმა]], [[ისმეთ ინენიუ]]მ შეცვალა და სახელმწიფო პანაშვიდი გადაუხადა მას.<ref>{{Cite book |last=Jayapalan |first=N. |url=https://books.google.com/books?id=twi8hGdcwoUC&q=mustafa+kemal+ataturk+succeeded+by+ismail+inonu&pg=PA133 |title=Modern Asia Since 1900 |date=April 1999 |publisher=Atlantic Publishers & Dist |isbn=9788171567515 |language=en}}</ref>
[[1981|1981 წელს]], ათათურქის დაბადების 100 წლისთავზე, მის ხსოვნას [[გაერო]]მ და [[იუნესკო]]მ პატივი მიაგო და მიმდინარე წელი მსოფლიოში „ათათურქის წლად“ გამოაცხადა, ასევე მიიღო რეზოლუცია ათათურქის 100 წლის იუბილეზე, სადაც ის აღწერილია, როგორც „მებრძოლ ლიდერად კოლონიალიზმისა და იმპერიალიზმის წინააღმდეგ“ და „ხალხებს შორის ურთიერთგაგების გრძნობისა და მსოფლიოს ერებს შორის მტკიცე მშვიდობის შესანიშნავი წარმომჩენის, სადაც ის მთელი ცხოვრება მუშაობდა ხალხებს შორის ჰარმონიისა და თანამშრომლობის განსავითარებლად“.<ref name="ATATURK: Creator of Modern Turkey2">{{Cite web |title=ATATURK: Creator of Modern Turkey |url=http://www.columbia.edu/~sss31/Turkiye/ata/hayati.html |access-date=22 November 2017 |publisher=www.columbia.edu |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151109083247/http://www.columbia.edu/~sss31/Turkiye/ata/hayati.html |archivedate=9 ნოემბერი 2015 }}</ref><ref name="Landau 19842">{{Cite book |last=Landau |first=Jacob M. |url=https://books.google.com/books?id=8_n93Kq5PwMC&q=1981+declared+ataturk+year&pg=PR13 |title=Atatürk and the Modernization of Turkey |date=1984 |publisher=BRILL |isbn=978-9004070707 |language=en}}</ref> ათათურქს ასევე მიენიჭა ჯილდო მსოფლიოში მშვიდობაზე ორიენტირებული საგარეო პოლიტიკისა და მეგობრობისთვის, განსაკუთრებით მეზობელ ქვეყნებთან მიმართებაში, როგორებიცაა [[ირანი]], [[იუგოსლავია]], [[ერაყი]] და [[საბერძნეთი]], ასევე ბალკანეთის პაქტის შექმნისთვის, რომელიც წინააღმდეგობას უწევდა ფაშისტური იტალიისა და ცარისტული ბულგარეთის ექსპანსიონიზმისთვის.<ref>"[https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/balkan-pact-and-turkey.pdf Balkan Pact and Turkey]" by Esra S. Değerli</ref>
==სახელი==
ათათურქი დაიბადა, როგორც „მუსტაფა“. მეორე სახელი „ქემალი“ (რომელიც არაბულად ნიშნავს „სრულყოფილებას“ ან „სიმწიფეს“) მას მათემატიკის მასწავლებელის, კაპიტან მუსტაფა ეფენდის მიერ მიენიჭა. [[აფეთ ინანი]]ს მიხედვით, მისმა მასწავლებელმა ეს სახელი მას (ათათურქს) „მისი შესაძლებლობებისა და სიმწიფის აღფრთოვანებით დაარქვა“.<ref>Afet İnan, ''Atatürk hakkında hâtıralar ve belgeler'', Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1959, [https://books.google.com/books?id=EWwaAAAAIAAJ&q=%22Matematik+%C3%B6%C4%9Fretmeni+Mustafa+Efendi%22 p. 8.]</ref><ref>{{Cite web |title=Mustafa Kemal Atatürk |url=http://www.turkishembassy.org/index.php?option=com_content&task=view&id=300&Itemid=317 |publisher=Turkish Embassy website |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927211519/http://www.turkishembassy.org/index.php?option=com_content&task=view&id=300&Itemid=317 |archive-date=27 September 2007 |access-date=7 August 2007}}</ref> სხვა წყაროების მიხედვით, მის მასწავლებელს სურდა ათათურქის სხვა მოსწავლეებისგან განსხვავება, რომელთაც ასევე ერქვათ „მუსტაფა“.<ref>Ali Fuat Cebesoy, ''Sınıf arkadaşım Atatürk: okul ve genç subaylık hâtıraları'', İnkılâp ve Aka Kitabevleri, 1967, [https://books.google.com/books?id=-D4NAQAAIAAJ&q=%22Kemal+koyal%C4%B1m%22 p. 6.] ''Benim adım Mustafa. Senin adın da Mustafa. Arada bir fark olmalı, ne dersin, senin adının sonuna bir de Kemal koyalım.''</ref><ref>{{Cite journal|last=Rustow|first=Dankwart A.|author-link=|date=1968|title=Atatürk as Founder of a State|url=https://www.jstor.org/stable/20023842|journal=Daedalus|volume=97|issue=3|pages=793–828|jstor=20023842|issn=0011-5266|via=[[JSTOR]]}}</ref> მწერალი [[ენდრიუ მანგო]] ვარაუდობს, რომ შესაძლოა მან თავად აირჩია ეს სახელი, ნაციონალისტი პოეტის, [[ნამიქ ქემალი]] პატივსაცემად.<ref>Mango, ''Atatürk'', p. 37.</ref> ჟურნალისტ ალკანის მიხედვით, ათათურქმა, როგორც ჩანს, ჯარში მოღვაწეობის წლებში მიიღო სახელი „ქემალი“.<ref name=enis>{{cite book|title=Atatürk on Screen: Documentary Film and the Making of a Leader|year=2020|author=Enis Dinç|page=180}}</ref>
მას შემდეგ, რაც [[1934|1934 წელს]] პირადობის მოწმობა მიიღო გვარი „ათათურქი“, მისი სახელის ველში ჩაიწერა „ქემალ ათათურქი“, მაშინ, როდესაც სახელი „მუსტაფა“ საერთოდ გაქრა. [[1935|1935 წლის]] თებერვალში, ათათურქმა დაიწყო თავისი „ორიგინალური“ სახელის — „ქემალის“ გამოყენება. ჟურნალ „Tarama Dergisi“ (1934) მიხედვით ''ქემალი'' ნიშნავს „ფორტიფიკაციას“, „ციხესიმაგრეს“, „ჯარს“, „ფარს“. 1935 წლის [[4 თებერვალი|4 თებერვალს]], მთავრობის ოფიციალურმა საინფორმაციო სააგენტო „[[ანადოლუს სააგენტო]]მ“ შემდეგი განმარტება გააკეთა:<ref name=enis />
{{ციტატა|ჩვენ მიერ გავრცელებული ინფორმაციის განმარტებისათვის, სახელი „ქემალი“, რომელსაც ათათურქი ატარებს, არ არის არაბული სიტყვა და არც არაბული სიტყვის ''kemal'' [„სიმწიფე“, „სრულყოფილება“] მნიშვნელობა გააჩნია. ათათურქის [ნამდვილი] სახელი არის ''Kamâl'', რომელიც თურქულად ნიშნავს ჯარს და ფორტიფიკაციას. რამდენადაც სახელში მოცემული ''a'' არბილებს ''k''-ს გამოთქმისას, სახელი აქცენტში უახლოვდება არაბული „ქემალის“ გამოთქმას. ეს არის მსგავსების სრული მასშტაბი. — ანადოლუს საინფორმაციო სააგენტო}}
თუმცა, ათათურქი [[1937|1937 წლის]] მაისის შემდგომ დაუბრუნდა „ქემალის“ ძველ მართლწერას. რბილი გადასვლის გამო, მან თავს არიდებდა სახელის გამოყენებას, როგორც შეეძლო, ან საერთოდ არ გამოიყენა იგი, ან ხელს აწერდა დოკუმენტებს, როგორც „K. Atatürk“. ამის ოფიციალური ახსნა არასოდეს გაკეთებულა. მიუხედავად ამისა, აშკარა იყო, რომ ათათურქის სახელის საკითხი [[თურქული ენა|თურქული ენის რეფორმას]] უკავშირდებოდა.<ref name=enis />
==ადრეული წლები==
[[ფაილი:Turkishcon Salonika.jpg|thumb|left|upright|სახლი (დღეს [[ათათურქის მუზეუმი (სალონიკი)|მუზეუმი]]), სადაც ათათურქი დაიბადა და რომელიც მდებარეობს [[საბერძნეთი]]ს ქალაქ [[სალონიკი|სალონიკში]]]]
ათათურქი დაიბადა „აჰმეთ სუბაშის“ უბანში ან ისლაჰანეს ქუჩაზე (დღეს აპოსტოლუ პავლუს ქუჩა) მდებარე სახლში (დღეს მუზეუმი), „ქოჯა ქასიმფაშას“ უბანში, [[სალონიკი|სალონიკში]] (დღეს [[საბერძნეთი]]),<ref>{{Cite book |last1=Méropi Anastassiadou |url=https://books.google.com/books?id=qSjAqaQTI7EC&pg=PA71 |title=Salonique, 1830–1912: une ville ottomane à l'âge des Réformes |last2=Méropi Anastassiadou-Dumont |publisher=BRILL |year=1997 |isbn=978-90-04-10798-4 |page=71}}</ref> [[ოსმალეთის იმპერია]]ში. მისი მშობლები იყვნენ [[ალი რიზა ეფენდი]], სამხედრო ოფიცერი წარმოშობით კოჯაჯიკიდან ([[ჩრდილოეთი მაკედონია]]), მოხელე და ხე-ტყით მოვაჭრე, და [[ზიუბეიდე ჰანიმი]]. მუსტაფას მხოლოდ და ჰყავდა, [[მაკბულე ათადანი]], რომელიც [[1956|1956 წელს]] გარდაიცვალა.<ref>{{Cite book |last=Cemal Çelebi Granda |url=https://books.google.com/books?id=hFcwAQAAIAAJ |title=Cemal Granda anlatıyor |publisher=Pal Medya ve Organizasyon |year=2007 |isbn=978-9944-203-01-2}}</ref>
ათათურქის წარმომავლობის შესახებ მითები და თეორიები საოცრად მრავალფეროვანი და კონტრასტულია.<ref name="Zadrozna" /> ენდრიუ მანგოს მტკიცებულებით, ის მუსლიმი, [[თურქული ენა|თურქულენოვანი]] და არასტაბილურად საშუალო კლასის ოჯახიდან იყო.<ref>Andrew Mango ''Atatürk: The Biography of the Founder of Modern Turkey'', Overlook Press, 2002, {{ISBN|978-1-58567-334-6}}, [https://books.google.com/books?id=nu68vd_AmuYC&q=Turkish+speaking+family+ p. 25-27], p.27ff. – "Feyzullah's family is said to have come from the country near Vodina (now Edhessa in western Greek Macedonia). The surname Sofuzade, meaning 'son of a pious man', suggests that the ancestors of Zübeyde and Ali Rıza had a similar background. Cemil Bozok, son of Salih Bozok, who was a distant cousin of Atatürk and, later, his ADC, claims to have been related to both Ali Rıza's and Zübeyde's families. This would mean that the families of Atatürk's parents were interrelated. Cemil Bozok also notes that his paternal grandfather, Safer Efendi, was of Albanian origin. This may have a bearing on the vexed question of Atatürk's ethnic origin. Atatürk's parents and relatives all used Turkish as their mother tongue. This suggests that some at least of their ancestors had originally come from Turkey, since local Muslims of Albanian and Slav origin who had no ethnic connection with Turkey spoke Albanian, Serbo-Croat or Bulgarian, at least so long as they remained in their native land.'' ''But in looks Atatürk resembled local Albanians and Slavs.[...] But there is no evidence that either Ali Riza or Zübeyde was descended from such Turkish nomads." page 28; "It is much more likely that Atatürk inherited his looks from his Balkan ancestors.[...] But Albanians and Slavs are likely to have figured among his ancestors."</ref> მამამისი, ალი რიზა ეფენდი, ზოგიერთი ავტორის აზრით, წარმოშობით [[ალბანელები|ალბანელი]] იყო,<ref>Mango, Andrew, ''Atatürk: the biography of the founder of modern Turkey'', (Overlook TP, 2002), p. 27.</ref><ref name="books.google.com.tr">Jackh, Ernest, ''The Rising Crescent'', (Goemaere Press, 2007), [https://books.google.com/books?id=Pxs-DAIVxqYC&q=Turkish+mother p. 31, ''Turkish mother and Albanian father'']</ref><ref name="p. 144">Isaac Frederick Marcosson, ''Turbulent Years'', Ayer Publishing, 1969, [https://books.google.com/books?id=399LkTqBLdAC&q=Ali+Riza p. 144.]</ref><ref>{{cite book |first=Yale |last=Richmond |title=From Da to Yes: Understanding the East Europeans |publisher=Intercultural Press Inc. |year=1995 |page=212}}</ref> თუმცა, [[ფალიჰ რიფკი ათაი]]ს, [[ვამიკ ვოლქანი]]ს, [[ნორმან იცხკოვიცი]]ს, [[მიუჟგიან ჯუნბური]]ს, [[ნუმან ქართალი]]ს და [[ჰასან იზეტინ დინამო]]ს აზრით, ალი რიზა ეფენდის წინაპრები [[თურქები]] იყვნენ, რომლებიც საბერძნეთში ანატოლიიდან, [[აიდინის პროვინცია]]ში მდებარე [[სიოქე]]ს რაიონიდან ჩამოვიდნენ.<ref name="Çankaya17">Falih Rıfkı Atay, ''Çankaya: Atatürk'ün doğumundan ölümüne kadar'', İstanbul: Betaş, 1984, p. 17. {{in lang|tr}}</ref><ref>Vamık D. Volkan & Norman Itzkowitz, ''Ölümsüz Atatürk'' (''Immortal Atatürk''), Bağlam Yayınları, 1998, {{ISBN|975-7696-97-8}}, p. 37, dipnote no. 6 (Atay, 1980, s. 17)</ref><ref>Cunbur, Müjgân. ''Türk dünyası edebiyatçıları ansiklopedisi, 2. cilt'' (2004), Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı: "Babası Ali Rıza Efendi (doğ. 1839), annesi Zübeyde Hanımdır, baba dedesi Hafız Ahmet Efendi, 14–15. yy.da Anadolu'dan göç ederek Makedonya'ya yerleşen Kocacık Yörüklerindendir."</ref><ref>Kartal, Numan. ''Atatürk ve Kocacık Türkleri'' (2002), T.C. Kültür Bakanlığı: "Aile Selânik'e Manastır ilinin Debrei Bâlâ sancağına bağlı Kocacık bucağından gelmişti. Ali Rıza Efendi'nin doğum yeri olan Kocacık bucağı halkı da Anadolu'dan gitme ve tamamıyla Türk, Müslüman Oğuzların Türkmen boylarındandırlar."</ref><ref>Dinamo, Hasan İzzettin. ''Kutsal İsyan: Millî Kurtuluş Savaşı'nın Gerçek Hikâyesi, 2. cilt'' (1986), Tekin Yayınevi.</ref><ref name="Macedonia Travel Blog 2013">{{Cite web |title=Mustafa Kemal Ataturk – memorial museum in village Kodzadzik (Коџаџик) in Municipality Centar Zupa (Центар Жупа) |url=https://whereismacedonia.org/mustafa-kemal-ataturk-memorial-museum-in-village-kodzadzik-in-municipality-centar-zupa/ |date=24 May 2013 |website=Macedonia Travel Blog |access-date=23 April 2018 |archive-date=4 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104163319/http://whereismacedonia.org/en/where-to-go-in-macedonia/museums-in-macedonia/327-mustafa-kemal-ataturk-memorial-museum-in-village-kodzadzik-in-municipality-centar-zupa |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141104163319/http://whereismacedonia.org/en/where-to-go-in-macedonia/museums-in-macedonia/327-mustafa-kemal-ataturk-memorial-museum-in-village-kodzadzik-in-municipality-centar-zupa |archivedate=4 ნოემბერი 2014 }}</ref> ითვლება, რომ დედამისი, ზუბეიდე, თურქული წარმოშობისაა<ref name="books.google.com.tr" /><ref name="p. 144" /> და [[შევქეთ სურეია აიდემირი]]ს მიხედვით, ის წარმოშობით [[იორუკი]] იყო.<ref>Şevket Süreyya Aydemir, ''Tek Adam: Mustafa Kemal'', Birinci Cilt (1st vol.): 1881–1919, 14th ed., Remzi Kitabevi, 1997, {{ISBN|975-14-0212-3}}, p. 31. {{in lang|tr}}</ref> სხვა წყაროების მიხედვით, დედამისი [[ებრაელები|ებრაელი]] (Scholem, 2007) ან [[ბულგარელები|ბულგარელი]] (Tončeva, 2009) იყო.<ref name="Zadrozna">{{Cite journal|title=Reconstructing the past in a post-Ottoman village: Turkishness in a transnational context|first=Anna|last=Zadrożna|date=31 July 2017|journal=Nationalities Papers|volume=45|issue=4|pages=524–539|doi=10.1080/00905992.2017.1287690|s2cid=132176422 |doi-access=free}}</ref> სხვადასხვა წყაროს მიხედვით, დედამისი ასევე შეიძლება [[ალბანელები|ალბანელი]],<ref>{{Cite book |last=Fodor |first=Marcel William |url=https://books.google.com/books?id=BxiHAAAAMAAJ&q=His+mother,+Subeida,+was+the+daughter+of+a+small+tenant+of+a+farm+in+Southern+Albania.+According+to+such+reliable+evidence+as+I+was+able+to+collect,+this+blonde-haired,+blue-eyed,+robust+woman+was+an+Albanian+whose+mother,+in+turn,+was+a+Macedonian.+Mus-tapha+Kemal.+with+his+blue+eves+and+blond+hair.+resembled+his |title=South of Hitler |publisher=Houghton Mifflin |year=1939 |location=United States, University of Wisconsin – Madison |pages=73 |language=English |quote=His mother, Subeida, was the daughter of a small tenant of a farm in Southern Albania. According to such reliable evidence as I was able to collect, this blonde-haired, blue-eyed, robust woman was an Albanian whose mother, in turn, was a Macedonian. Mustapha Kemal with his blue eyes and blond hair resembled his... |access-date=9 March 2024 |archive-date=9 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240309052849/https://books.google.com/books?id=BxiHAAAAMAAJ&q=His+mother,+Subeida,+was+the+daughter+of+a+small+tenant+of+a+farm+in+Southern+Albania.+According+to+such+reliable+evidence+as+I+was+able+to+collect,+this+blonde-haired,+blue-eyed,+robust+woman+was+an+Albanian+whose+mother,+in+turn,+was+a+Macedonian.+Mus-tapha+Kemal.+with+his+blue+eves+and+blond+hair.+resembled+his |url-status=live }}</ref> [[მაკედონელები|მაკედონელი]] [[ტორბეშები|ტორბეში]],<ref>{{Cite news |date=12 October 1953 |title=Turkey: The land a dictator turned into a democracy |work=Time Magazine |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,860057-2,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100522203055/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,860057-2,00.html |url-status=dead |archive-date=22 May 2010 |access-date=28 December 2023}}</ref> ან მუსლიმი ბულგარელი ყოფილიყო.<ref name="Zadrozna1">{{Cite journal|title=Reconstructing the past in a post-Ottoman village: Turkishness in a transnational context|first=Anna|last=Zadrożna|date=31 July 2017|journal=Nationalities Papers|volume=45|issue=4|pages=524–39|doi=10.1080/00905992.2017.1287690|s2cid=132176422 |doi-access=free}}</ref> ოსმალეთის დროს სალონიკში მცხოვრები დიდი ებრაული თემის გამო, მისი ბევრი [[ისლამიზმი|პრო-ისლამისტი]] მოწინააღმდეგე, რომლებიც [[ათათურქის რეფორმები|მისი რეფორმების]] მოწინააღმდეგენი იყვნენ, აცხადებდნენ, რომ ათათურქის წინაპრები „[[დიონმე]]“ (გარდაქმნილები) იყვნენ — ებრაელები, რომლებმაც საჯაროდ [[ისლამი]] მიიღეს, თუმცა, ფარულად მაინც [[იუდაიზმი]]ს ერთგულები დარჩნენ.<ref>Gershom Scholem, "Doenmeh", ''Encyclopaedia Judaica'', 2nd ed.; Volume 5: Coh-Doz, Macmillan Reference USA, Thomson Gale, 2007, {{ISBN|0-02-865933-3}}, p. 732.</ref>
ადრეულ წლებში, დედამ აიძულა ათათურქს რელიგიურ სკოლაში სწავლა, რაც მან მოკლე ვადაში და უხალისოდ შეასრულა. მოგვიანებით, მამამისის მითითებით სწავლობდა „შემსი ეფენდის სკოლაში“ (კერძო სკოლა, საერო სასწავლო გეგმით). შვიდი წლის ასაკში, ათათურქს მამა გარდაეცვალა.<ref>Bernd Rill: Kemal Atatürk. Rowohlt, Reinbek 1985</ref> დედამისს სურდა, რომ მას ესწავლა მოვაჭრის პროფესია, მაგრამ მათ დაუკითხავად, [[1893 |1893 წელს]], ათათურქმა ჩააბარა სალონიკის სამხედრო სკოლაში. [[1896|1896 წელს]] იგი ჩაირიცხა [[ბიტოლა|მონასტირის]] სამხედრო სკოლაში (თანამედროვე [[ჩრდილოეთ მაკედონია]]). [[1899|1899 წლის]]<ref name="Genelkurmay1">T. C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, ''Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri'', Ankara: Genkurmay Başkanlığı Basımevi, 1972, p. 1. (თურქულად)</ref> [[14 მარტი|14 მარტს]] ჩაირიცხა [[ოსმალეთის სამხედრო აკადემია]]ში, რომელიც მდებარეობდა ოსმალეთის დედაქალაქ [[სტამბოლის ისტორია|კონსტანტინოპოლში]], [[შიშლის რაიონი|შიშლის რაიონში]], ''პანგალთის'' უბანში,<ref name="Çankaya29">Falih Rıfkı Atay, ''Çankaya: Atatürk'ün doğumundan ölümüne kadar'', İstanbul: Betaş, 1984, p. 29. (თურქულად)</ref> და რომელიც დაასრულა [[1902|1902 წელს]]. მოგვიანებით, 1905 წლის 11 იანვარს, დაამთავრა [[ოსმალეთის სამხედრო კოლეჯი]] კონსტანტინოპოლში.<ref name="Genelkurmay1" />
== სამხედრო კარიერა ==
=== ადრეული წლები ===
სწავლის დასრულებიდან მალევე, ის პოლიციამ ანტიმონარქისტული საქმიანობისთვის დააკავა. რამდენიმეთვიანი პატიმრობის შემდეგ, იგი მისი ყოფილი სკოლის დირექტორის, რიზა ფაშას მხარდაჭერით გაათავისუფლეს.<ref name="Atay">Falih Rıfkı Atay: Çankaya, Pozitif Yayınları, İstanbul, 2004 {{ISBN|975-6461-05-5}}</ref> გათავისუფლების შემდეგ, ათათურქი დაინიშნა [[დამასკო]]ში განლაგებული [[მეხუთე არმია (ოსმალეთის იმპერია)|მეხუთე არმიის]] [[შტაბი]]ს [[კაპიტანი (არმია)|კაპიტნათ]],<ref name="Genelkurmay1" /> [[ალი ფუატ ჯებესოი|ალი ფუატთან]] (ჯებესოი) და [[ლიუტფი მიუფიტ იოზდეში|ლიუტფი მიუფიტთან]] (იოზდეში) ერთად.<ref>Mango, ''ibid'', p. 37.</ref> შემდგომში ის შეუერთდა რეფორმისტ ოფიცერთა მცირე საიდუმლო რევოლუციურ საზოგადოებას სახელად „სამშობლო და თავისუფლება“ (''Vatan ve Hürriyet''), რომელსაც ხელმძღვანელობდა ვაჭარი [[მუსტაფა ჯანთექინი|მუსტაფა ელვანი]] (ჯანთექინი). [[1907|1907 წლის]] [[20 ივნისი|20 ივნისს]] მას მიენიჭა უფროსი კაპიტნის (''Kolağası'') წოდება და 1907 წლის [[13 ოქტომბერი|13 ოქტომბერს]] დაინიშნა [[ბიტოლა|მანასტირში]] განლაგებული [[მესამე არმია (ოსმალეთის იმპერია)|მესამე არმიის]] შტაბში.<ref name="Genelkurmay2">T.C. Genelkurmay Başkanlığı Yayınları, ''ibid'', p. 2.</ref> მოგვიანებით შეუერთდა [[ერთიანობისა და პროგრესის კომიტეტი|ერთიანობისა და პროგრესის კომიტეტს]] (''ეპკ''), საწევრო ნომრით 322, თუმცა, შემდგომ წლებში, ცნობილი იყო თავისი ოპოზიციონერობით და ხშირი კრიტიკით კომიტეტის ხელმძღვანელობის მიერ გატარებული პოლიტიკის მიმართ. [[1908|1908 წლის]] [[22 ივნისი|22 ივნისს]] დაინიშნა ოსმალეთის რკინიგზის ინსპექტორად [[აღმოსავლეთი რუმელია|აღმოსავლეთ რუმელიაში]] (''Doğu Rumeli Bölgesi Demiryolları Müfettişi'').<ref name="Genelkurmay2" /> 1908 წლის ივლისში მონაწილეობა მიიღო [[ახალგაზრდა თურქების რევოლუცია]], რომელმაც სულთან [[აბდულჰამიდ II]] ძალაუფლება წაართვა და აღადგინა [[მეორე საკონსტიტუციო ერა|კონსტიტუციური მონარქია]].
[[ფაილი:Mustafa Kemal, Picardie Manevraları’nda, Fransa, 28 Eylül 1910.png|thumb|ათათურქი (წინა რიგი, მარცხნიდან მეორე) 1910 წლის 28 სექტემბერს, ოსმალელ დამკვირვებლებთან ერთად პიკარდის სამხედრო სწავლებაზე.]]
ათათურქი გამოდიოდა წინადადებით ჯარის დეპოლიტიზაციის შესახებ, რაც არ მოეწონათ ეპკ-ის ლიდერებს. შედეგად, იგი გაგზავნეს [[ოსმალეთის ტრიპოლიტანია|ტრიპოლიტანიის ვილაეთში]] (დღევანდელი [[ლიბია]], მაშინ [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის იმპერიის]] ნაწილი), 1908 წლის ბოლოსთვის იქ აფეთქებული ტომობრივი აჯანყების ჩახშობის მიზეზით.<ref name="Atay" /> თუმცა, მიკუშის ცნობით, იგი ამ მისიაში მოხალისედ წავიდა,<ref>D.V.Mikusch: Zwichen Europe und Asien (translation Esat Mermi Erendor), İkarus Yayınları, İstanbul, 1981 {{ISBN|978-605-5834-32-6}} p. 67</ref> სადაც მან აჯანყება წარმატებით ჩაახშო და [[1909|1909 წლის]] იანვარში კონსტანტინოპოლში დაბრუნდა.
1909 წლის აპრილში, კონსტანტინოპოლში, ჯარისკაცთა ჯგუფმა დაიწყო კონტრრევოლუცია (იხ. [[31 მარტის ინციდენტი]]). ათათურქმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა აჯანყების ჩახშობაში.<ref>Patrick Kinross: ''Rebirth of a Nation'' (translation Ayhan Tezel), Sander yayınları, İstanbul, 1972 p. 68</ref>
[[1910|1910 წელს]] იგი გამოიძახეს [[ოსმალეთის ალბანეთი|ოსმალეთის ალბანეთის პროვინციებში]].<ref>{{Cite web |title=1910, Albania broke a major uprising. Minister of War, Shefqet Mahmut Pasha, was personally involved in its printing. For this purpose decided to call his war headquarters Qemali Mustafa who was known as one of the generals prepared and laid him drafting the plan of operations. Mustafa at this time was in the Fifth Army Headquarters in Salonica. |url=http://albania.dyndns.org/Presse/2004/01102004.htm |publisher=Albania.dyndns.org |access-date=10 November 2012 |archive-date=26 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726010303/http://albania.dyndns.org/Presse/2004/01102004.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Mustafa Atatürk had assisted in the military operation in Albania in 1910 |url=http://www.zeriyt.com/mustafa-ataturku-krijuesi-i-turqise-moderne-t37510.0.html |publisher=Zeriyt.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110806013843/http://www.zeriyt.com/mustafa-ataturku-krijuesi-i-turqise-moderne-t37510.0.html |archive-date=6 August 2011 |access-date=10 November 2012}}</ref> იმ დროს [[ისა ბოლეტინი]] ხელმძღვანელობდა ალბანურ აჯანყებებს [[კოსოვო]]ში, ასევე [[ალბანეთის აჯანყება (1910)|აჯანყება]] იყო ალბანეთშიც.<ref>{{Cite web |title=1912 | Aubrey Herbert: A Meeting with Isa Boletini |url=http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1912_3.html |publisher=Albanianhistory.net |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121022231544/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1912_3.html |archive-date=22 October 2012 |access-date=29 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121022231544/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1912_3.html |archivedate=22 ოქტომბერი 2012 }}</ref><ref>Enstehung und Ausbau der Königsdiktatur in Albanien, 1912–1939 Von Michael Schmidt-Neke</ref> 1910 წელს ათათურქი შეხვდა ალბანელ პოლიტიკოსს, მწერალს და [[ალბანეთის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია|ალბანეთის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის]] ერთ-ერთ ხელმომწერს [[ექრემ ვლორა]]ს.<ref>{{Cite web |title=I remember well the meeting very interesting, I had casually with Mustafa Qemali in 1910, at the time, still a mere lieutenant |url=http://www.albislam.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1137:prezantim-per-librin-kujtime-&catid=580:libri&Itemid=774 |publisher=Albislam.com |access-date=10 November 2012 |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226000429/http://www.albislam.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1137:prezantim-per-librin-kujtime-&catid=580:libri&Itemid=774 |url-status=live }}</ref><ref>KUJTIME nga: Eqrem Bej Vlora. Ekrem Bey Vlora, Lebenserinnerungen – Teilband II: 1912–1925</ref>
მოგვიანებით, 1910 წლის შემოდგომაზე, ათათურქი იყო ოსმალეთის სამხედრო დამკვირვებელთა შორის, რომლებიც ესწრებოდნენ პიკარდის სამხედრო წვრთნებს [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]<ref name=AnaBritannica/> და 1911 წელს, მცირე ხნით მუშაობდა ომის სამინისტროში (Harbiye Nezareti), კონსტანტინოპოლში.
===თურქეთ-იტალიის ომი===
{{მთავარი|თურქეთ-იტალიის ომი}}
[[ფაილი:Kurmay Binbaşı Mustafa Kemal (Atatürk), Mücahit Bedevi Kuvvetleri önünde emirlerini yazdırırken. Trablusgarp.png|thumb|ათათურქი (მარცხნივ) ოსმალეთის არმიასა და ბედუინთა ძალებთან ერთად 1912 წელს [[დარნა]]ში.]]
[[1911]] წელს ის მოხალისედ იბრძოდა [[თურქეთ-იტალიის ომი|თურქეთ-იტალიის ომში]]<ref name=":0">{{Cite book |last=Landau |first=Jacob M. |title=Atatürk and the Modernization of Turkey |publisher=Westview Press |year=1984 |isbn=0865319863 |location=Boulder, CO |page=17 |language=en}}</ref> [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის]] ტრიპოლიტანიაში (დღეს [[ლიბია]]).<ref>Jacob M. Landau, (1984), p. 48</ref> იგი ძირითადად იბრძოდა [[დარნა]]სა და [[ტობრუკი|ტობრუკთან]] ახლოს მდებარე რაიონებში.<ref name=":0" /> რეგიონში შემოჭრილი [[იტალიის სამეფო (1861-1946)|იტალიის]] არმია 150 000 კაცს შეადგენდა,<ref name="Italian-Turkish War page 96">William Henry Beehler, ''The History of the Italian-Turkish War'', page 96</ref> რასაც დაუპირისპირდა 20 000 ბედუინი და 8 000 თურქი ჯარისკაცი.<ref name="Italian-Turkish War page 14">Beehler, p. 14</ref> იტალიის მიერ ომის გამოცხადებამდე ცოტა ხნით ადრე, ლიბიაში მდებარე ოსმალეთის ჯარის დიდი ნაწილი გაიგზავნა ოსმალეთის იემენის ვილაეთში (დღეს [[იემენი]]), სადაც მათ უნდა ჩაეხშოთ აჯანყება, ამიტომ ოსმალეთის მთავრობამ არასაკმარისი რესურსი დატოვა ლიბიის ფრონტზე. [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთმა]], რომელიც აკონტროლებდა ოსმალეთის პროვინციებს ეგვიპტესა და სუდანს, არ მისცა საშუალება ოსმალეთს დამატებითი ძალების ეგვიპტის გავლით ლიბიაში გადასროლა. ოსმალელი ჯარისკაცები, მათ შორის ათათურქი, ლიბიაში არაბების ფორმაში ჩაცმულნი (რაც რისკს შეიცავდა ციხეში მოხვედრის, ეგვიპტეში მდებარე ბრიტანეთის ხელისუფლების მიერ შენიშვნის შემთხვევაში) ან მცირედ ხელმისაწვდომი ბორნით (იტალიელები, რომლებსაც ჰყავდათ ძლიერი საზღვაო ძალა და ფაქტობრივად აკონტროლებდნენ საზღვაო მარშრუტებს ტრიპოლისკენ) ჩავიდნენ. თუმცა, მიუხედავად ყველა დაბრკოლებისა, ათათურქის ძალებმა ლიბიაში არაერთხელ მოახერხეს იტალიელების მოგერიება, მაგალითად, [[1911|1911 წლის]] [[22 დეკემბერი|22 დეკემბერს]] [[ტობრუკის ბრძოლა]]ში.
[[1912|1912 წლის]] 16-17 იანვარს [[დერნის ბრძოლა (1912)|დერნას ბრძოლის]] დროს, როდესაც ათათურქის არმიას იტალიის არმიამ თავს დაესხა, ორმა იტალიურმა თვითმფრინავმა ბომბი ჩამოაგდო ოსმალეთის ძალების განლაგებულ პოზიციებზე. თავდასხმის შედეგად დაზიანებული შენობის ნანგრევებიდან ათათურქი ამოიყვანეს, რომელსაც მარცხენა თვალი დაზიანებული იყო, რაც მისი თვალის ქსოვილის მუდმივი დაზიანება გამოიწვია. თუმცა, დაზიანებამ არ გამოიწვია მხედველობის დაკარგვა. ის თითქმის ერთი თვის განმავლობაში მკურნალობდა. ორი კვირის შემდეგ სცადა დაეტოვებინა [[წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საერთაშორისო მოძრაობა|წითელი ნახევარმთვარის]] სამედიცინო პუნქტი, მაგრამ როდესაც თვალის მდგომარეობა გაუარესდა, იძულებული გახდა დაბრუნებულიყო და მკურნალობა გაეგრძელებინა. 1912 წლის 6 მარტს, ათათურქი გახდა ოსმალეთის ჯარების მეთაური [[დერნა]]ში. ათათურქმა მოახერხა ქალაქისა და მისი მიმდებარე რეგიონის დაცვა და შენარჩუნება 1912 წლის 18 ოქტომბრამდე, სანამ თურქეთ-იტალიის ომის დასრულებამდე. 1912 წლის [[8 ოქტომბერი|8 ოქტომბერს]], [[ბალკანეთის ომები|ბალკანეთის ომის]] დაწყების შემდეგ, ათათურქი, [[ენვერ-ფაშა|ენვერ ბეი]], [[ფეთჰი ოქიარი|ფეთჰი ბეი]] და სხვა ოსმალელი სამხედრო მეთაურები ლიბიიდან უნდა დაბრუნებულიყვნენ ოსმალეთის [[რუმელია|ევროპულ ტერიტორიაზე]]. იტალიასთან ომის წაგების შემდეგ, [[ტრიპოლიტანია]], [[ფეცანი]] და [[კირენაიკა]] (სამი პროვინცია, რომლებიც დღევანდელ ერთიან ლიბიას წარმოადგენენ) 1912 წლის 18 ოქტომბერს ხელმოწერილი [[ლოზანის ხელშეკრულება (1912)|ლოზანის ხელშეკრულებაში]] (1912) შესაბამისად [[იტალიის სამეფო (1861-1946)|იტალიის სამეფოს]] გადაეცა. 1923 წლის შემდეგ, ისტორიკოსები ამ ხელშეკრულებას „უშის ხელშეკრულება“ დაარქვეს, რომ განესხვავათ 2023 წელს ხელმოწერილი [[ლოზანის საზავო ხელშეკრულება|ლოზანის ხელშეკრულებისგან]], რომელიც იყო [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს მოკავშირეებსა და [[თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეა|თურქეთის დიდ ეროვნულ ასამბლეას]] შორის ხელმოწერილი საზავო ხელშეკრულება.<ref>{{Cite book |last=Erik Goldstein |url=https://books.google.com/books?id=KWWKAgAAQBAJ&pg=PA37 |title=Wars and Peace Treaties: 1816 to 1991 |publisher=[[Routledge]] |year=2005 |isbn=9781134899128 |page=37 |access-date=15 May 2018 |archive-date=1 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801001336/https://books.google.com/books?id=KWWKAgAAQBAJ&pg=PA37 |url-status=live }}</ref>
===ბალკანეთის ომები (1912-1913)===
{{მთავარი|ბალკანეთის ომები}}
{{იხილეთ აგრეთვე|ბალკანეთის პირველი ომი|ბალკანეთის მეორე ომი}}
[[1912|1912 წლის]] [[1 დეკემბერი|1 დეკემბერს]] ათათურქი გადავიდა თავის ახალ შტაბში, [[გელიბოლუს ნახევარკუნძული|გალიპოლის ნახევარკუნძულზე]] და მონაწილეობა მიიღო [[ბალკანეთის პირველი ომი|ბალკანეთის პირველ ომში]], კერძოდ მონაწილეობა მიიღო [[თრაკია|თრაკიის]] სანაპიროზე მდებარე ბოლაირში ამფიბიურ დესანტის გადასროლაში, ფეთჰი ოქიარის მეთაურობით. თუმცა, ეს თავდასხმა ბრძოლის დროს გეორგი ტედოროვის<ref>Richard C. Hall, ''The Balkan Wars 1912–1913: Prelude to the First World War'', Routledge, 2002, [https://books.google.com/books?id=2-zAeObDX_gC&dq=Georgi+Todorov+Bulair&pg=PA81 p. 81.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230423183855/https://books.google.com/books?id=2-zAeObDX_gC&dq=Georgi+Todorov+Bulair&pg=PA81 |date=23 April 2023 }}</ref> დივიზიამ უკუაგდო.<ref>Edward J. Erickson, ''Defeat in Detail: The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913'', Praeger, 2003, {{ISBN|0-275-97888-5}}, p. 255.</ref>
[[1913|1913 წლის]] ივნისში, [[ბალკანეთის მეორე ომი]]ს დროს, ათათურქმა მონაწილეობა მიიღო ოსმალეთის არმიის ძალების<ref>{{Cite encyclopedia |title=Kemal Atatürk |language=en |url=https://www.britannica.com/biography/Kemal-Ataturk |access-date=21 November 2017 |encyclopedia=Encyclopedia Britannica |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921175512/https://www.britannica.com/biography/Kemal-Ataturk |url-status=live }}</ref> მიერ და [[ენვერ-ფაშა]]ს ხელმძღვანელობით, [[ედირნე]]ს (ძველი ადრიანოპოლი, რომელიც [[1365]]-[[1453]] წლებში ოსმალეთის იმპერიის დედაქალაქი იყო და ამით მის გათავისუფლებას უდიდესი ისტორიული მნიშვნელობა ჰქონდა) და [[დიდიმოტიხონი]]ს გათავისუფლებაში.
[[1913|1913 წელს]] იგი დაინიშნა ოსმალეთის სამხედრო ატაშედ ბალკანეთის სახელმწიფოებში (მთავარი ოფისით [[სოფია]]ში, [[ბულგარეთი]]) და [[1914|1914 წლის]] [[1 მარტი|1 მარტს]] მიენიჭა „ქაიმაქამის“ ([[ვიცე-პოლკოვნიკი]]/[[პოლკოვნიკი]]) წოდება.<ref name="Genelkurmay1" /> ბულგარეთში ყოფნისას იგი საახალწლო წვეულების დროს გაიცნო დიმიტრინა კოვაჩევა, ბულგარელი გენერლის სტილიან კოვაჩევის ქალიშვილი (რომლის წინააღმდეგ იბრძოდა ბალკანეთის ომების დროს), რომელმაც ცოტა ხნის წინ დაამთავრა განათლება [[შვეიცარია]]ში და რომელიც შეუყვარდა მას.<ref name="DimitrinaKovacheva">{{Cite web |title=Atatürk'ün Bulgar aşkı belgesel oldu |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ataturkun-bulgar-aski-belgesel-oldu-4272436 |date=18 April 2006 |publisher=Hürriyet |access-date=15 March 2020 |archive-date=10 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220710134141/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ataturkun-bulgar-aski-belgesel-oldu-4272436 |url-status=live }}</ref> საახალწლო მიღებაზე მოცეკვავე წყვილი მომდევნო დღეებში ფარულად დაიწყეს შეხვედრა.<ref name=DimitrinaKovacheva/> ათათურქმა ორჯერ სთხოვა დიმიტრინას მშობლებს მისი ხელი (მეორედ [[1915|1915 წელს]], [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს მსვლელობისას) და ორივეჯერ მიიღო უარი, შედეგად მთელი ცხოვრება განიცდიდა ამას.<ref name=DimitrinaKovacheva/>
=== პირველი მსოფლიო ომი (1914-1918) ===
{{მთავარი|პირველი მსოფლიო ომი}}
{{იხილეთ აგრეთვე|გალიპოლის ბრძოლა}}
[[ფაილი:Tasviri Efkar Oct 29, 1915.jpg|thumb|right|[[ჯევათ ჩობანლი|ჯევათ ფაშა]] და მუსტაფა ქემალი გაზეთ „Tasvîr-i Efkâr“-ის გარეკანზე, 29 ოქტომებრი 1915]]
[[1914|1914 წელს]] [[ოსმალეთის იმპერია]] ჩაირთო [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომში]] ევროპულ და ახლო აღმოსავლეთის საბრძოლო ველებზე, ცენტრალური სახელმწიფოების მხარეს. ათათურქს, [[გალიპოლის ბრძოლა|გალიპოლის ბრძოლის]] დროს [[მეხუთე არმია (ოსმალეთის იმპერია)|მეხუთე არმიის]] მე-19 დივიზიის ორგანიზება და მეთაურობა დაევალა. შემდგომში გახდა საბრძოლო ფრონტის ხაზის მეთაური, მას შემდეგ, რაც სწორად იწინასწარმეტყველა, თუ სად შეუტევდნენ მათ მოკავშირეების ძალები. ამ პოზიციას იკავებდა, სანამ მოკავშირეები დატოვებდნენ დაკავებულ ტერიტორიებს. გალიპოლის ბრძოლის შემდეგ, [[1916|1916 წლის]] [[14 იანვარი|14 იანვრამდე]] ათათურქმა სამხედრო სამსახური [[ედირნე]]ში გაიარა. შემდეგ იგი დაინიშნა მეორე არმიის XVI სამხედრო კორპუსის მეთაურად და გაგზავნეს კავკასიის ფრონტზე, სადაც რუსეთის იმპერიის მასიური შეტევის შედეგად, რუსულმა არმიამ მიაღწია ანატოლიის საკვანძო ქალაქებს. 7 აგვისტოს, მან თავისი ჯარებით გადავიდა კონტრშეტევაზე.<ref name="lengyel68">Lengyel, ''They called him Atatürk'', 68</ref> მისმა ორმა დივიზიამ დაიპყრო [[ბითლისი]] და [[მუში]], რამაც ჩაშალა რუსული სარდლობის გათვლები.<ref name="kinross100">Patrick Kinross, ''Atatürk: The Rebirth of a Nation'', 100</ref>
[[ფაილი:Ataturk13.JPG|thumb|right|მუსტაფა ქემალი ოსმალეთის სამხედრო ოფიცრებთან ერთად, [[გალიპოლის ბრძოლა|გალიპოლის ბრძოლის]] დროს, ჩანაქქალე, 1915 წელი.]]
ამ გამარჯვების შემდეგ, [[კონსტანტინოპოლი]]ს [[ერთიანობისა და პროგრესის კომიტეტი]]ს მთავრობამ [[ჰიჯაზი|ჰიჯაზში]] ახალი არმიის შექმნა (''Hicaz Kuvve-i Seferiyesi'') შესთავაზა და მის მეთაურად ათათურქის დანიშვნა უნდოდა, თუმცა, მან უარი თქვა ამ წინადადებაზე და ეს არმია არასოდეს შექმნილა.<ref name="AnaBritannica">Ana Britannica (1987) Vol. 2 (Ami – Avr): ''Atatürk, Mustafa Kemal''. p. 490.</ref> სამაგიეროდ, [[1917|1917 წლის]] [[7 მარტი|7 მარტს]] ათათურქი XVI სამხედრო კორპუსის მეთაურობიდან მეორე არმიის მთავარ სარდლად დაწინაურდა, ამავე დროს რუსულმა ჯარებმა მალევე დატოვეს თურქეთის ტერიტორია, მას შემდეგ, რაც [[რუსეთის რევოლუცია]] დაიწყო.<ref name=AnaBritannica/><ref name=lengyel68/>
[[1917|1917 წლის]] ივლისში დაინიშნა [[მეშვიდე არმია (ოსმალეთის იმპერია)|მეშვიდე არმიის]] სარდლად, სადაც ის 1917 წლის [[7 აგვისტო]]ს შეცვალა [[ფევზი ჩაქმაქი|ფევზი ფაშა]], რომელიც იყო გერმანელი გენერლის, [[ერიხ ფონ ფალკენხაინი]]ს „[[ილდირიმი (სამხედრო ჯგუფი)|ილდირიმის]]“ არმიის ჯგუფის მეთაურობის ქვეშ (მას შემდეგ, რაც გენერალი [[ედმუნდ ალენბაი]]ს მეთაურობის ქვეშ ბრიტანულმა ძალებმა 1917 წლის დეკემბერში [[იერუსალიმი]] აიღეს, [[1918|1918 წლის]] დასაწყისში ერიხ ფონ ფალკენხაინი [[ოტო ლიმან ფონ სანდერსი|ოტო ლიმან ფონ სანდერსმა]] ჩაანცვლა „ილდირიმის“ არმიის ჯგუფის მეთაურად).<ref name=AnaBritannica/> მუსტაფა ქემალს გენერალ ფალკენხაინთან კარგი ურთიერთობა არ ჰქონდა და [[ისმეთ ინენიუ|ისმეთ ფაშასთან]] ერთად [[სავეზირო|დიდ ვეზირს]], [[თალაათ-ფაშა]]ს, პალესტინის ფრონტზე არსებული მძიმე ვითარებისა და ადეკვატური რესურსების ნაკლებობის შესახებ ანგარიში მისწერეს. თუმცა, თალაათ-ფაშამ უგულებელყო მათი შენიშვნები და უარი თქვა მათ წინადადებაზე, ჩრდილოეთით, [[ოსმალეთის სირია]]ში ([[ბეირუთის ვილაიეთი]]ს, [[დამასკოს ვილაიეთი]]ს და [[ალეპოს ვილაიეთი]]ს ტერიტორიებზე) უფრო ძლიერი თავდაცვითი ხაზის შექმნაზე, სადაც გერმანელების ნაცვლად თურქები იქნებოდნენ არმიის მეთაურები.<ref name=AnaBritannica/> მისი შენიშვნების უგულებელყოფის შემდეგ, ათათურქმა დატოვა მეშვიდე არმია და [[სტამბოლი|კონსტანტინოპოლში]] დაბრუნდა. იქ მას დაევალა მემკვიდრე პრინცის (და მომავალი სულთნის) [[მეჰმედ VI]]-ის თანხლება [[ავსტრია-უნგრეთის იმპერია|ავსტრია-უნგრეთსა]] და [[გერმანია]]ში მატარებლით მოგზაურობისას. გერმანიაში ყოფნისას, მუსტაფა ქემალმა მოინახულა [[დასავლეთის ფრონტი (პირველი მსოფლიო ომი)|დასავლეთის ფრონტზე]] არსებული გერმანული საბრძოლო ხაზები და დაასკვნა, რომ [[ცენტრალური სახელმწიფოები|ცენტრალური ძალები]] მალე წააგებდნენ ომს. მან არ დააყოვნა და თავისი აზრის ღიად მოახსენა კაიზერ [[ვილჰელმ II (გერმანიის იმპერია)|ვილჰელმ II-სა]] და მისი მაღალი რანგის გენერლებისთვის.<ref name=AnaBritannica/> დაბრუნების გზაზე, ის 1918 წლის [[30 მაისი]]დან [[28 ივლისი|28 ივლისამდე]] ხანმოკლე დროით გაჩერდა [[კარლოვი-ვარი|კარლსბადსა]] და [[ვენა]]ში სამედიცინო მკურნალობისთვის.<ref name=AnaBritannica/>
[[ფაილი:Mustafa Kemal Atatürk (1918).jpg|thumb|right|მუსტაფა ქემალი 1918 წელს, როგორც „ილდირიმის“ არმიის ჯგუფის მეთაური]]
მას შემდეგ, რაც [[მეჰმედ VI]]-მ 1918 წლის ივლისში ოსმალეთის იმპერიის ახალი სულთანი გახდა, მან მუსტაფა ქემალი კონსტანტინოპოლში დაიბარა და 1918 წლის ივლისსა და აგვისტოში რამდენიმე შეხვედრის შემდეგ, იგი პალესტინაში მეშვიდე არმიის მეთაურად დანიშნა.<ref>{{Cite journal|last=Jäschke|first=Gotthard|date=1975|title=Mustafa Kemal und England in Neuer Sicht|url=https://www.jstor.org/stable/1569959|journal=Die Welt des Islams|volume=16|issue=1/4|page=169|doi=10.2307/1569959|jstor=1569959|issn=0043-2539|access-date=26 September 2021|archive-date=25 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210925074533/https://www.jstor.org/stable/1569959|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> მუსტაფა ქემალი 1918 წლის [[26 აგვისტო]]ს [[ალეპო]]ში ჩავიდა, შემდეგ კი სამხრეთით, [[ნაბლუსი|ნაბლუსში]], თავის შტაბ-ბინისკენ განაგრძო გზა. მეშვიდე არმია ფრონტის ხაზის ცენტრალურ ნაწილს აკონტროლებდა. [[19 სექტემბერი|19 სექტემბერს]], [[მეგიდოს ბრძოლა|მეგიდოს ბრძოლის]] დაწყებისას, მერვე არმია სანაპირო ფლანგს აკონტროლებდა, მაგრამ ფლანგი დაიშალა და ლიმან ფაშამ მეშვიდე არმიას უბრძანა ჩრდილოეთით უკან დახევა, რათა ბრიტანელებს არ მოექციათ მდინარე [[იორდანე]] ალყაში. მეშვიდე არმია მდ. იორდანესკენ დაიხია, მაგრამ 1918 წლის [[21 სექტემბერი|21 სექტემბერს]] უკან დახევისას, ბრიტანეთის საჰაერო დაბომბვისას ნაბლუსთან განადგურდა.<ref>{{Cite web |title=RAF History – Bomber Command 60th Anniversary |url=http://www.raf.mod.uk/bombercommand/h144.html |publisher=Raf.mod.uk |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012161627/http://www.raf.mod.uk/bombercommand/h144.html |archive-date=12 October 2012 |access-date=29 October 2012 }}</ref> მიუხედავად ამისა, მუსტაფა ქემალმა, ალეპოს ჩრდილოეთით თავდაცვითი ხაზის შექმნა მოახერხა. [[პატრიკ ბალფური, მე-3 ბარონ კინროსი|ლორდ კინროსის]] თქმით, მუსტაფა ქემალი ომში ერთადერთი თურქი გენერალი იყო, რომელსაც არასდროს განუცდია დამარცხება.<ref>Patrick Kinross, ''Rebirth of a Nation'' (translation Ayhan Tezel), Sander yayınları, İstanbul, 1972 p. 210</ref>
ომი [[მუდროსის დროებითი ზავი|მუდროსის ზავით]] დასრულდა, რასაც ხელი [[1918|1918 წლის]] [[30 ოქტომბერი|30 ოქტომბერს]] მოაწერეს და [[ოსმალეთის იმპერია]]ში მყოფ ყველა გერმანულ და ავსტრო-უნგრეთის ჯარს დრო მიეცა უკან დასახევად. [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერს]], მუსტაფა ქემალი დაინიშნა „ილდირიმის“ არმიის ჯგუფის მეთაურად, რა დროსაც შეცვალა ამ თანამდებობაზე ლიმან ფონ სანდერსი. მუსტაფა ქემალმა ასევე დააორგანიზა იარაღის დარიგების პროცესს [[გაზიანთეფი|ანთეფის]] მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის, დამპყრობელი მოკავშირეების წინააღმდეგ თავდაცვითი ბრძოლის შემთხვევისთვის.<ref name=AnaBritannica/>
მუსტაფა ქემალის ბოლო მოქმედება ოსმალეთის არმიის შემადგენლობაში, სამხრეთში დარჩენილი თავდაცვითი ხაზიდან ოსმალეთის ჯარების დაბრუნების ორგანიზება იყო. 1918 წლის ნოემბრის დასაწყისში, „ილდირიმის“ არმიის ჯგუფი ოფიციალურად დაიშალა და მუსტაფა ქემალი 1918 წლის [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] [[სტამბოლის ოკუპაცია|ოკუპირებულ კონსტანტინოპოლში]], ოსმალეთის დედაქალაქში დაბრუნდა.<ref name=AnaBritannica/> გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, კონსტანტინოპოლში ყოფნის დროს, გააგრძელა მუშაობა „ომის სამინისტროს“ (''Harbiye Nezareti'') შტაბ-ბინაში, სადაც მუშაობა ქალაქში [[1919 |1919 წლის]] [[16 მაისი|16 მაისამდე]] გააგრძელა.<ref name=AnaBritannica/> [[ოსმალეთის იმპერიის დაყოფა|ოსმალეთის იმპერიის დაყოფის]] გეგმის შესაბამისად, [[ანტანტა|მოკავშირეებმა]] (ბრიტანეთი, იტალია, საფრანგეთი და საბერძნეთი) [[ანატოლია]] დაიკავეს. კონსტანტინოპოლის ოკუპაციამ, რასაც მოჰყვა ასევე [[სმირნის ოკუპაცია|იზმირის ოკუპაცია]] (იმ დროს ოსმალეთის ორი უდიდესი ქალაქი), [[თურქული ეროვნული მოძრაობა|თურქული ეროვნული მოძრაობის]] დაარსების და [[თურქეთის ომი დამოუკიდებლობისთვის|დამოუკიდებლობისთვის ომის]] დაწყების მიზეზი გახდა.<ref>Mustafa Kemal Pasha's speech on his arrival in Angora (now Ankara) in November 1919</ref>
===გენოციდების საკითხი და მუსტაფა ქემალი===
მუსტაფა ქემალი არ იყო ჩართული [[სომხების გენოციდი|სომხების გენოციდში]]. თუმცა, კამათის საგანი გახდა მისი კრიტიკული ან მხარდამჭერი დამოკიდებულება გენოციდის მიმართ.{{sfn|Ulgen|2010}} ადგილობრივ აუდიტორიასთან გამოსვლებში მუსტაფა ქემალმა თურქები ნებისმიერი დანაშაულის ჩადენაში უდანაშაულოდ გამოიყვანა.{{sfn|Baer|2020|p=82}}{{sfn|Göçek|2011|pp=43–44}}{{sfn|Ulgen|2010|pp=384–386, 390}} მოგვიანებით გავრცელებული ინფორმაციით, მან ჩუმად გამოთქვა თავისი უკმაყოფილება ამ მოვლენების მიმართ. მაგალითად, [[აშშ]]-ის გენერალმა [[ჯეიმზ ჰარბორდი|ჯეიმზ ჰარბორდმა]], რომელიც ხელმძღვანელობდა სომხური კრიზისის ამერიკულ გამოძიებას, ათათურქს [[1919 |1919 წლის]] სექტემბერში შეხვდა.<ref name=":222">{{Cite book |last=Akçam |first=Taner |title=A Shameful Act |year=1999 |isbn=9780805079326}}</ref> ჰარბორდის თქმით, ათათურქმა დაგმო დეპორტაციები და გენოციდი, რომელიც „ერთიანობისა და პროგრესის მოძრაობის“ უმცირესობათა ფრაქციის ქმედებად შეაფასა. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი აღიარება საჯაროდ არ გაკეთებულა მისი მხრიდან, შემდგომ პერიოდში, ათათურქმა [[1920|1920 წელს]], თურქეთის პარლამენტში გამოსვლისას, მოვლენებს „სამარცხვინო აქტი“ უწოდა.<ref name=":222" /> ომისშემდგომ პერიოდში, თურქი ნაციონალისტები გენოციდის დამნაშავეებისა და მათი მომხრეების მხარდაჭერაზე იყვნენ დამოკიდებული და გადარჩენილი სომეხი მოსახლეობის დაბრუნება მათი ნაციონალისტური ამბიციებისთვის სასიკვდილო საფრთხედ აღიქმებოდა და შესაბამისად,{{sfn|Zürcher|2011|p=316}}{{sfn|Cheterian|2015|p=155}} შეუძლებელი იყო მათი დაბრუნება. მუსტაფა ქემალის მომხრეების პასუხისმგებლობა იყო ანატოლიიდან ქრისტიანი მოსახლეობის განდევნა და მკვლელობა.{{sfn|Bozarslan ''et al.''|2015|p=311}}{{sfn|Nichanian|2015|pp=229–230, 242}}<ref>{{cite web |title=The expulsion of non-Turkish ethnic and religious groups from Turkey to Syria during the 1920s and early 1930s {{!}} Sciences Po Mass Violence and Resistance - Research Network |url=https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/expulsion-non-turkish-ethnic-and-religious-groups-turkey-syria-during-1920s-and-early-1930s.html |website=www.sciencespo.fr |access-date=23 April 2025 |language=en |date=15 April 2019}}</ref> თურქ გენერლებს უბრძანეს „სომხეთის ფიზიკურად და პოლიტიკურად განადგურება“.{{sfn|Kévorkian|2020|pp=164–165}}{{sfn|Nichanian|2015| p=238}} თურქეთის არმიამ [[სამხრეთი კავკასია|ამიერკავკასიაში]] თითქმის 100 000 სომეხი გაანადგურა, ხოლო კიდევ 100 000 [[კილიკია|კილიკიიდან]] გაიქცა [[საფრანგეთ-თურქეთის ომი|საფრანგეთის გასვლის]] დროს.{{sfn|Nichanian|2015| p=238}} [[თურქეთი|თურქეთის რესპუბლიკის]] დაარსების შემდეგ, „ერთიანობისა და პრეგრესის მოძრაობის“ წევრ ომის დამნაშავეებს იმუნიტეტი მიენიჭათ{{sfn|Dadrian|Akçam|2011|p=104}} და იმავე წლის ბოლოს, [[ლოზანის საზავო ხელშეკრულება|ლოზანის ხელშეკრულებამ]] დაადგინა თურქეთის ამჟამინდელი საზღვრები და ბერძნული მოსახლეობის განდევნა. ხელშეკრულების არამუსლიმი უმცირესობების დაცვის დებულებებს არ ჰქონდა აღსრულების მექანიზმი და პრაქტიკაში არ მუშაობდა.{{sfn|Kieser|2018|p=28}}{{sfn|Suny|2015|pp=367–368}} სომხები, რომლებმაც დეპორტაციის თავიდან აცილება მოახერხეს და რომლებიც დედაქალაქის გარეთ ცხოვრობდნენ, [[1923|1923 წლის]]{{sfn|Cheterian|2015|p=203}}{{sfn|Suciyan|2015|p=65}} შემდეგაც იძულებითი ისლამიზაციისა და გოგონების გატაცების მსხვერპლნი გახდნენ, ხოლო სირიაში გაძევების პროცესი [[1929|1929 წლამდე]] გაგრძელდა.{{sfn|Kévorkian|2020|p=161}}
===თურქეთის ომი დამოუკიდებლობისთვის===
{{მთავარი|თურქეთის ომი დამოუკიდებლობისთვის}}
{{იხილეთ აგრეთვე|დიდი ეროვნული ასამბლეის მთავრობა (თურქეთი)}}
[[ფაილი:Ataturk25.JPG|thumb|right|მუსტაფა ქემალი (მარჯვნივ) [[ანკარა]]ში [[ისმეთ ინენიუ|ისმეთ ფაშასთან]] (მარცხნივ) ერთად]]
[[1918|1918 წლის]] დეკემბრისთვის, იატაკქვეშა „ერთიანობისა და პროგრესის კომიტეტის“ (ეპკ) წინააღმდეგობის ორგანიზაციის, „[[ქარაქოლის საზოგადოება|ქარაქოლის]]“ ლიდერებმა მუსტაფა ქემალს [[ანტანტა|ანტანტის]] წინააღმდეგ საწინააღმდეგო მოძრაობის ხელმძღვანელობა შესთავაზეს. ისტორიკოსი [[ერიკ-იან ციურხერი]] ამტკიცებდა, რომ ქემალი განსაკუთრებით მოსაწონი კანდიდატი იყო, რადგან ის „ნდობით სარგებლობდა, როგორც ერთიანობის მომხრესა და პატრიოტს, აგრეთვე ის არც ისე მჭიდროდ იყო დაკავშირებული არც [[ენვერ-ფაშა|ენვერსა]] და [[თალაათ-ფაშა|თალათის]] მმართველ ძალასთან და არც სომხების მასობრივ ხოცვა-ჟლეტვასთან იყო დაკავშირებული“.{{sfn|Ulgen|2010|p=373}}
[[1919|1919 წლის]] [[30 აპრილი|30 აპრილს]], ''„Fahri Yaver-i Hazret-i Şehriyari“''-მ („მისი უდიდებულესობა სულთნის საპატიო ადიუტანტი“), [[მირლივა]]ს წოდებით, მუსტაფა ქემალი მეცხრე არმიის ჯარების ინსპექტორად დაინიშნა, რათა დარჩენილი ოსმალეთის სამხედრო დანაყოფების რეორგანიზაციასა და შიდა უსაფრთხოების გაუმჯობესებაზე ეზრუნა. ამ დანიშვნამ, იგი ფაქტობრივად ანატოლიის სრულუფლებიან წარმომადგენლად აქცია, რაც მას რეგიონში მყოფ ყველა სამოქალაქო თუ სამხედრო პერსონალზე პასუხისმგებლობას ანიჭებდა.<ref>Andrew Mango, ''Atatürk'', John Murray, 1999, {{ISBN|978-0-7195-6592-2}}, p. 214.</ref> 1919 წლის [[19 მაისი|19 მაისს]] ის [[სამსუნი|სამსუნში]] ჩავიდა. უპირველესი მიზანი ჰქონდა ოკუპანტი ძალების წინააღმდეგ ორგანიზებული [[თურქეთის ეროვნული მოძრაობა|ეროვნული მოძრაობის]] ჩამოყალიბება. 1919 წლის ივნისში მან გამოსცა [[ამასიის ცირკულარი]], რომლითაც გამოაცხადა, რომ ქვეყნის დამოუკიდებლობა საფრთხეში იყო. იმავე წლის 8 ივლისს ოსმალეთის არმია დატოვა, ხოლო ოსმალეთის მთავრობამ მისი დაპატიმრების ორდერი გასცა. თუმცა, [[ქიაზიმ ქარაბექირი|ქიაზიმ ქარაბექირმა]] და აღმოსავლეთ ანატოლიაში მოქმედმა სხვა სამხედრო მეთაურებმა მუსტაფა ქემალს მხარდაჭერა გამოუცხადეს და ის თავიანთ ლიდერად აღიარეს.<ref>{{Cite book|last=Findley|first=Carter V.|title=Turkey, Islam, Nationalism, and Modernity: A History, 1789-2007|date=2010-09-21|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-15260-9|pages=222|language=en}}</ref>
1919 წლის [[4 სექტემბერი|4 სექტემბერს]], ათათურქმა [[სივასი|სივასში]] [[სივასის კონგრესი|კონგრესი]] მოიწვია. თურქეთის სხვადასხვა პროვინციაში, მოკავშირეების მოწინააღმდეგეებმა გამოსცეს დეკლარაცია სახელწოდებით „Misak-ı Millî“ („ეროვნული პაქტი“). მუსტაფა ქემალი კონგრესის აღმასრულებელი კომიტეტის ხელმძღვანელად დაინიშნა,<ref name=":1">Rustow, Dankwart A. (1968). pp.794–795</ref> რამაც მას მომავალი პოლიტიკის გასატარებლად საჭირო ლეგიტიმაცია მისცა.<ref>Patrick Kinross: ''Rebirth of a Nation'' (translation Ayhan Tezel), Sander yayınları, İstanbul, 1972 p.293</ref><ref name=":1" /> პროცესის დასრულების შემდეგ გუბერნატორებისა და მეთაურების ჯგუფმა ერთგულება აღუთქვა მის წარმომადგენლობით კომიტეტს, ხოლო ისინი, ვინც არ დაემორჩილნენ, ნაციონალისტმა აგენტებმა დაამხეს. ამავე დროს სტამბოლის მთავრობამ [[ამასიის პრიტოკოლი]]თ ნაციონალისტური დღის წესრიგის დაცვაზე აიღო ვალდებულება.
[[ოსმალეთის პარლამენტი]]ს ბოლო [[ოსმალეთის იმპერიის საერთო არჩევნები (1919)|არჩევნებში]], რომელიც [[1919|1919 წლის]] დეკემბერში ჩატარდა, აბსოლუტური უმრავლესობა არჩევნებში „ანატოლიისა და რუმელიის უფლებათა დაცვის ასოციაციის“ (''Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'') კანდიდატებმა მოიპოვეს, რომელსაც მუსტაფა ქემალი ხელმძღვანელობდა, რომელიც თავად იმ დროისთვის ანგორაში დარჩა, რომელიც ამჟამად [[ანკარა|ანკარის]] სახელითაა ცნობილი. პარლამენტის მეოთხე (და ბოლო) ვადა კონსტანტინოპოლში [[1920|1920 წლის]] [[12 იანვარი|12 იანვარს]] გაიხსნა. იგი ბრიტანულმა ძალებმა 1920 წლის [[18 მარტი|18 მარტს]], „Misak-ı Millî“ („ეროვნული პაქტი“) მიღებიდან მალევე დაშალა. ეს დაემთხვა მოკავშირეთა ძალების მიერ [[სტამბოლის ოკუპაცია|ქალაქის ოკუპაციის]] ფაქტს. ამის საპასუხოდ, მუსტაფა ქემალმა ანგორაში დაფუძნებულ ახალ თურქულ პარლამენტში — „[[თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეა|დიდი ეროვნული კრებაში]]“, ეროვნული არჩევნების ჩატარება გადაწყვიტა.<ref name="feroz50">Ahmad, ''The Making of Modern Turkey'', 50</ref> 1920 წლის [[23 აპრილი|23 აპრილს]], მუსტაფა ქემალის ხელმძღვანელობით ეროვნული ასამბლეა გაიხსნა და ათათურქიც ასამბლეის სპიკერი გახდა. ამ ფაქტმა ფაქტობრივად ქვეყანაში [[დიარქია|დიარქიის]] მდგომარეობა შექმნა.<ref>{{Cite book |last1=Heper |first1=Metin |title=The Routledge Handbook of Modern Turkey |last2=Sayari |first2=Sabri |date=7 May 2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-30964-9 |pages=41 |language=en}}</ref> 1920 წლის მაისში, ორ მთავრობას შორის ძალაუფლებისთვის ბრძოლამ თურქეთის [[სტამბოლის სასამართლო პროცესები (1919-1920)|სამხედრო სასამართლოს]] მიერ მუსტაფა ქემალისთვის დაუსწრებლად სიკვდილით დასჯით განაჩენის გამოტანა გამოიწვია.<ref name=":02">{{Cite book|last1=Dadrian|first1=Vahakn N.|title=Judgment at Istanbul: The Armenian Genocide Trials|last2=Akçam|first2=Taner|date=2011|publisher=Berghahn Books|isbn=978-0-85745-251-1|pages=196, 199|language=en|author-link=Vahakn Dadrian|author-link2=Taner Akçam}}</ref> მუსტაფა ქემალთან ერთად სიკვდილით დასჯა მიესაჯათ [[ედიფ ადივარ ჰალიდე|ჰალიდე ედიფს]] (ადივარი) და [[ალი ფუატ ჯებესოი|ალი ფუატს]] (ჯებესოი).<ref name=":22">{{Cite book|last=Macfie|first=A.L.|title=Atatürk|publisher=[[Routledge]]|year=2014|isbn=978-1-138-83-647-1|pages=97|author-link=A. L. Macfie}}</ref>
[[ფაილი:The Abilene Daily Reporter (Abilene, Tex.), Vol. 24, No. 133, Ed. 1 Friday, October 13, 1922 - DPLA - 4f8cde42a03b2ac9f5ff0aa395b4babf (page 1) (cropped).jpg|thumb|left|[[ტეხასი|ტეხასში]] არსებული ''[[Abilene Reporter-News]]'' 1922 წლის 13 ოქტომბერს დაწერა, რომ მუსტაფა ქემალი „თურქეთის [[ჯორჯ ვაშინგტონი]]ა“]]
[[1920|1920 წლის]] [[10 აგვისტო]]ს, ოსმალეთის [[სავეზირო|დიდმა ვეზირმა]], [[დამატი ფერიდ-ფაშა|დამათ ფერიდ ფაშამ]] ხელი მოაწერა [[სევრის ხელშეკრულება]]ს, რითაც დასრულდა [[ოსმალეთის იმპერიის დაყოფა|ოსმალეთის იმპერიის დაყოფის]] გეგმა, მათ შორის იმ რეგიონების დაყოფა, რომლებსაც თურქი ნაციონალისტები თავიანთ სამშობლოდ მიიჩნევდნენ. მუსტაფა ქემალმა კი მოითხოვა ქვეყნის სრული დამოუკიდებლობა და თურქული უმრავლესობის ინტერესების დაცვა „თურქულ მიწაზე“. მან დაარწმუნა ეროვნული ასამბლეა შეეკრიბა ეროვნული არმია. ეროვნული არმია ამით დაუპირისპირდა მოკავშირეთა საოკუპაციო ძალების მიერ მხარდაჭერილ ხალიფატის არმიას და მისი უშუალო ამოცანა იყო [[სომხეთ-ოსმალეთის ომი|აღმოსავლეთ ფრონტზე]] [[სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკა|სომხური ძალების]] და [[თურქეთ-საბერძნეთის ომი (1919–1922)|დასავლეთ ფრონტზე]] სმირნიდან (დღევანდელი [[იზმირი]]) აღმოსავლეთით მიმავალი [[საბერძნეთის არმია|ბერძნული ძალების]] წინააღმდეგ ბრძოლა, რომლებმაც ქალაქი [[1919|1919 წლის]] მაისში [[სმირნის ოკუპაცია|დაიკავეს]].<ref>''Documents on British Foreign Policy'', vol. vii, p. 303.</ref>
[[1920|1920 წლის]] შემოდგომაზე [[სომხეთ-ოსმალეთის ომი|სომხეთში შეჭრისა]] და მოგვიანებით ბერძნების წინააღმდეგ ეროვნული ასამბლეის არმიის სამხედრო წარმატებები შესაძლებელი გახდა ქემალისტებისთვის რუსეთის [[ბოლშევიკები]]ს მიერ ოქროსა და შეიარაღების მუდმივი მიწოდების წყალობით, რაც 1920 წლის შემოდგომიდან მოყოლებული მიეწოდებოდა.<ref>В. Шеремет. ''Босфор.'' Moscow, 1995, p. 241.</ref>
[[ფაილი:Atatürk askerî birlikleri denetlerken, İzmit, 18 Haziran 1922.png|thumb|მუსტაფა ქემალი თურქულ ჯარებს ამოწმებს, [[1922|1922 წლის]] [[18 ივნისი]]]]
[[თურქეთ-საბერძნეთის ომი (1919–1922)|თურქეთ-საბერძნეთის ომის]] დროს გამართული რიგი ბრძოლების შემდეგ, ბერძნული არმია [[ანკარა|ანკარიდან]] დასავლეთით სულ რაღაც ოთხმოცი კილომეტრში, მდინარე [[საქარია]]მდე მიაღწია. [[1921|1921 წლის]] [[5 აგვისტო]]ს მუსტაფა ქემალი ეროვნულმა ასამბლეამ თავისი შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლად დააწინაურა.<ref name="AA">{{Cite web |title=A short history of AA |url=http://www.aa.com.tr/tarihce_en/ |publisher=Anadolu Ajansı Genel Müdürlüğü |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109132901/http://www.aa.com.tr/tarihce_en/ |archive-date=9 January 2008 |access-date=1 January 2008 |quote=''Ikdam'' newspaper dated 9 August 1921, reproducing the dispatches of AA dated 5 August and 6th, 1921, announced that Mustafa Kemal was promoted to ''Chief Commander'' }}</ref> [[საქარიის ბრძოლა]] 1921 წლის [[23 აგვისტო]]დან [[13 სექტემბერი|13 სექტემბრამდე]] გაგრძელდა და ბერძნების დამარცხებით დასრულდა. ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ, 1921 წლის 19 სექტემბერს [[თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეა|დიდმა ეროვნულმა ასამბლეამ]] მუსტაფა ქემალს [[მარშალი]]ს წოდება და [[ღაზი]]ს ტიტული მიანიჭა. მოკავშირეები, რომლებიც უგულებელყოფდნენ მუსტაფა ქემალის წარმატებების მასშტაბებს, იმედოვნებდნენ, რომ ანგორას სამშვიდობო შეთანხმების სახით სევრის ხელშეკრულების შეცვლილ ვერსიას მიაღებინებდნენ, მაგრამ მათი წინადადება უარყვეს. [[1922|1922 წლის]] აგვისტოში, მუსტაფა ქემალმა [[აფიონყარაჰისარი|აფიონყარაჰისართან]] მიმდინარე [[დუმლუფინარის ბრძოლა]]ში ბერძნულ საბრძოლო ხაზებზე ტოტალური შეტევა წამოიწყო და თურქულმა ძალებმა 1922 წლის [[9 სექტემბერი|9 სექტემბერს]] [[იზმირი|იზმირზე]] სრული კონტროლი აღადგინეს.<ref>Greco-Turkish wars, Britannica CD 99</ref> 1922 წლის [[10 სექტემბერი|10 სექტემბერს]], მუსტაფა ქემალმა [[ერთა ლიგა]]ს დეპეშა გაუგზავნა, რომელშიც ნათქვამი იყო, რომ თურქული მოსახლეობა იმდენად გაღიზიანებული იყო მიმდინარე მოვლენებით, რომ [[დიდი ეროვნული ასამბლეის მთავრობა (თურქეთი)|ანკარის მთავრობა]] ვერ იქნებოდა პასუხისმგებელი შემდგომ შესაძლო [[სმირნის ხოცვა-ჟლეტა|მასობრივ]] [[ხოცვა-ჟლეტების სია თურქეთ-საბერძნეთის ომის დროს (1919–1922)|ხოცვა-ჟლეტებზე]].<ref>James, Edwin L. "[https://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=980DEED81039EF3ABC4952DFBF668389639EDE Kemal Won't Insure Against Massacres] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303214102/http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=980DEED81039EF3ABC4952DFBF668389639EDE |date=3 March 2016 }}," ''[[New York Times]]'', 11 September 1922.</ref>
===თურქეთის რესპუბლიკის დაფუძნება===
{{მთავარი|ლოზანის საზავო ხელშეკრულება}}
[[1922|1922 წლის]] [[21 ნოემბერი|21 ნოემბერს]] [[ლოზანის კონფერენცია]] დაიწყო. თურქეთმა, რომელსაც წარმოადგენდა ეროვნული ასამბლეის სახილით [[ისმეთ ინენიუ]], უარი თქვა ნებისმიერ წინადადებაზე, რომელიც საფრთხეს შეუქმნიდა თურქეთის სუვერენიტეტს,<ref>Shaw, ''History of the Ottoman Empire and Modern Turkey'', 365</ref> როგორიცაა თურქეთის ფინანსების კონტროლი, [[ოსმალეთის იმპერიის კაპიტულაციები|კაპიტულაციები]], [[თურქეთის სრუტეები|სრუტეები]] და სხვა საკითხები. მიუხედავად იმისა, რომ კონფერენცია 4 თებერვალს შეჩერდა, იგი 23 აპრილის შემდეგ განახლდა და ძირითადი ფოკუსი ეკონომიკურ საკითხებზე გაკეთდა.<ref name="kinross100" /> [[1923|1923 წლის]] [[24 ივლისი|24 ივლისს]], ხელი მოეწერა [[ლოზანის საზავო ხელშეკრულება]]ს მოკავშირე სახელმწიფოებსა და ეროვნულ ასამბლეას შორის, სადაც ეს უკანასკნელი [[თურქეთი]]ს მთავრობად აღიარეს.
1923 წლის [[29 ოქტომბერი|29 ოქტომბერს]] [[თურქეთის რესპუბლიკის გამოცხადება|თურქეთის რესპუბლიკა გამოცხადდა]].<ref>{{Cite encyclopedia |title=Turkey – Declaration of the Turkish republic {{!}} history – geography |language=en |url=https://www.britannica.com/place/Turkey/Declaration-of-the-Turkish-republic |access-date=21 November 2017 |encyclopedia=Encyclopedia Britannica |archive-date=14 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914215229/https://www.britannica.com/place/Turkey/Declaration-of-the-Turkish-republic |url-status=live }}</ref> მას შემდეგ, ეს თარიღი [[რესპუბლიკის დღე (თურქეთი)|რესპუბლიკის დღედ]] და ეროვნულ დღესასწაულად აღინიშნება.<ref>{{Cite web |title=Republic Day in Turkey |url=https://www.timeanddate.com/holidays/turkey/republic-day |website=www.timeanddate.com |language=en |access-date=21 November 2017 |archive-date=21 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220821012612/https://www.timeanddate.com/holidays/turkey/republic-day |url-status=live }}</ref>
==პრეზიდენტობა==
{{იხილეთ აგრეთვე|ქემალიზმი|ათათურქის რეფორმები}}
[[თურქეთი|თურქეთის რესპუბლიკის]] დაფუძნებით დაიწყო ქვეყნის მოდერნიზაციის მცდელობები. [[თურქეთის მთავრობა|ახალმა მთავრობამ]] გააანალიზა დასავლეთის სახელმწიფოების, როგორიცაა [[საფრანგეთი]], [[შვედეთი]], [[იტალია]] და [[შვეიცარია]], ინსტიტუტები და კონსტიტუციები და დაიწყო მათი მორგება თურქი ერის საჭიროებებსა და მახასიათებლებს. საზოგადოების მხრიდან მუსტაფა ქემალის განზრახვების შესახებ ცოდნის ნაკლებობის გამო, საზოგადოებამ აღფრთოვანებით აღნიშნავდა, რომ: „ჩვენ ვბრუნდებით [[ოთხი მართლმორწმუნე ხალიფა|პირველი ხალიფების]] დროში“ (რედ. შენ. ''ანუ, აღორძინების დრო'').<ref>Mango, ''Atatürk'', 394</ref> მუსტაფა ქემალმა [[ფევზი ჩაქმაქი]], [[ქიაზიმ იოზალფი]] და [[ისმეთ ინენიუ]] ისეთ პოლიტიკურ თანამდებობებზე დანიშნა, სადაც მათ შეეძლოთ [[ათათურქის რეფორმები|მისი რეფორმების]] გატარება. მან ისარგებლა თავისი, როგორც ეფექტური სამხედრო ლიდერის რეპუტაციით და მომდევნო წლები, [[1938|1938 წელს]] გარდაცვალებამდე, პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური რეფორმების გატარებაში გაატარა. ამით, მან თურქული საზოგადოება [[ოსმალეთის იმპერია|უზარმაზარი იმპერიის]] მუსლიმურ ნაწილად აღქმიდან, თანამედროვე, დემოკრატიულ და [[სეკულარიზმი|სეკულარულ]] ეროვნულ სახელმწიფოდ გარდაქმნა. ამან დადებითი გავლენა მოახდინა [[ადამიანის კაპიტალი|ადამიანურ კაპიტალზე]], რადგან მას შემდეგ სკოლაში მნიშვნელოვანი იყო მეცნიერება და განათლება. [[ისლამი|ისლამმა]] კი კონცენტრაცია მეჩეთებსა და რელიგიურ ადგილებში მოახდინა.<ref>{{Cite book |last=Baten, Jörg |title=A History of the Global Economy. From 1500 to the Present. |date=2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9781107507180 |page=226}}</ref>
===საშინაო პოლიტიკა===
[[ფაილი:Atatürk Samsun-Çarşamba tren hattı açılışında.jpg|thumb|მუსტაფა ქემალი [[სამსუნი]]-[[ჩარშამბა (სამსუნი)|ჩარშამბას]] რკინიგზის ხაზის გახსნის ცერემონიაზე (1928 წელი)]]
მუსტაფა ქემალის მამოძრავებელი მიზანი ქვეყნის სრული დამოუკიდებლობა იყო.<ref name="mango367">Mango, ''Atatürk'', 367</ref> მან თავისი პოზიცია შემდეგნაირად განმარტა:
{{ციტატა|...სრული დამოუკიდებლობის ქვეშ, რა თქმა უნდა, ვგულისხმობთ სრულ ეკონომიკურ, ფინანსურ, სამართლებრივ, სამხედრო, კულტურულ დამოუკიდებლობას და თავისუფლებას ყველა საკითხში. ამ საკითხებში დამოუკიდებლობის ჩამორთმევა ერისა და ქვეყნის სრული დამოუკიდებლობის ჩამორთმევის ტოლფასია.<ref>Gerd Nonneman, Analyzing Middle East foreign policies and the relationship with Europe, Published 2005 Routledge, p. 204 {{ISBN|0-7146-8427-9}}</ref>}}
მან ფართომასშტაბიანი რეფორმები ჩაატარა სოციალურ, კულტურულ და ეკონომიკურ ასპექტებში, რითაც ახალი რესპუბლიკის საკანონმდებლო, სასამართლო და ეკონომიკური სტრუქტურების საფუძველი ჩამოაყალიბა. მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით ზოგიერთის მიერ იგი ფართომასშტაბიანი რეფორმების ფუძემდებლად აღიარეს, მისი რეფორმისტული იდეების უმეტესობა უკვე [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში არსებობდა ოსმალეთის ინტელექტუალურ წრეებში და უფრო ღიად გამოიხატა [[ახალგაზრდა თურქების რევოლუცია|ახალგაზრდა თურქების რევოლუციის]] შემდეგ.<ref name="Hanioglu2011p55">{{Cite book |last=M. Şükrü Hanioğlu |url=https://books.google.com/books?id=dNFhZzug6tMC&pg=PA55 |title=Atatürk: An Intellectual Biography |date=9 May 2011 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-3817-2 |page=55 |access-date=4 June 2013 |archive-date=1 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801001821/https://books.google.com/books?id=dNFhZzug6tMC&pg=PA55 |url-status=live }}</ref>
მუსტაფა ქემალმა შექმნა [[ექვსი ისარი|დროშა]], რომელიც ძველ ოსმალურ და ახალ რესპუბლიკურ მმართველობას შორის ცვლილებებს ასახავდა. ამ დროშაზე თითოეული ცვლილება თითო ისრით იყო სიმბოლიზებული. თურქეთის რესპუბლიკის ამ განმსაზღვრელ იდეოლოგიას „ექვს ისარს“ ანუ [[ქემალიზმი|ქემალიზმს]] უწოდებენ. ქემალიზმი, მუსტაფა ქემალის [[პოლიტიკური რეალიზმი|რეალიზმისა]] და [[პრაგმატიზმი]]ს კონცეფციას ეფუძნება.<ref>Webster, ''The Turkey of Atatürk: social process in the Turkish reformation'', 245</ref> ნაციონალიზმის, პოპულიზმისა და [[ეტატიზმი]]ს საფუძვლები ექვსი ისრის ფარგლებში იყო განსაზღვრული. ეს საფუძვლები ახალი არ იყო მსოფლიო პოლიტიკაში და, უფრო სწორად, თურქეთის ელიტაში. მათ უნიკალურს ხდიდა ის, რომ ეს ურთიერთდაკავშირებული საფუძვლები პირდაპირ თურქეთის საჭიროებებისთვის იყო ჩამოყალიბებული. ამის კარგი მაგალითია [[სეკულარიზმი]]ს განმარტება და გამოყენება — ქემალისტური სეკულარული სახელმწიფო მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა უპირატესად ქრისტიანული სახელმწიფოებისგან.
====სახელმწიფოს ჩამოყალიბება (1923–1924)====
[[ფაილი:Mustafa Kemal and Mevlevi Order March 1923.png|thumb|left|მუსტაფა ქემალი 1923 წელს, [[მევლევები|მევლევის ორდენის]] წევრებთან ერთად, სანამ მათი ორგანიზაცია უკანონო გახდებოდა და მათი [[დერვიში|დერვიშების]] ლოჟა [[მევლანას მუზეუმი|მევლანას მუზეუმად]] გადაიქცეოდა. მევლევის ორდენმა მოახერხა არაპოლიტიკურ ორგანიზაციად გარდაქმნა, რომელიც დღემდე არსებობს.]]
მუსტაფა ქემალის [[1923|1923 წელს]] რესპუბლიკის გამოცხადებამდე დათარიღებული პირადი დღიურის ჩანაწერები აჩვენებს, რომ მას სწამდა ხალხის სუვერენიტეტის მნიშვნელობის. ახალი რესპუბლიკის შექმნისას, თურქმა რევოლუციონერებმა განუდგნენ კოსმოპოლიტური [[სტამბოლი|კონსტანტინოპოლისა]] და მისი ოსმალური მემკვიდრეობის დატოვებულ კორუფციასა და დეკადენციას (რეგრესს).<ref>Mango, ''Atatürk'', 391–392</ref> მაგალითად, მათ [[ანკარა]] (წინათ ცნობილი, როგორც ''ანგორა'') ქვეყნის ახალ დედაქალაქად აქციეს და განახორციელეს [[თურქეთის საფოსტო მარკებისა და ფოსტის ისტორია|თურქეთის საფოსტო სამსახურის]] რეფორმა. ოდესღაც [[ანატოლია|ანატოლიის]] სიღრმეში მდებარე პროვინციული ქალაქი, ამგვარად დამოუკიდებლობის მოძრაობის ცენტრად გადაიქცა. მუსტაფა ქემალს სურდა „ასამბლეის პირდაპირი მმართველობა“,<ref name="Mango, Atatürk, 362">Mango, ''Atatürk'', 362</ref> რაც წარმოედგინა [[წარმომადგენლობითი დემოკრატია]]დ და [[საპარლამენტო სუვერენიტეტი|საპარლამენტო სუვერენიტეტად]], სადაც ეროვნული პარლამენტი იქნებოდა ძალაუფლების საბოლოო წყარო.<ref name="Mango, Atatürk, 362" />
მომდევნო წლებში მან გარკვეულწილად შეცვალა თავისი პოზიცია — ქვეყანას უზარმაზარი აღდგენითი სამუშაო სჭირდებოდა და „ასამბლეის პირდაპირი მმართველობა“ ასეთ გარემოში ვერ იმუშავებდა. რევოლუციონერები ძველი ოსმალეთის რეჟიმის მხარდამჭერების, ასევე ახალი იდეოლოგიების, როგორიცაა [[კომუნიზმი]] და [[ფაშიზმი]], მხარდამჭერების გამოწვევებს წააწყდნენ. მუსტაფა ქემალმა, [[1920-იანები|1920-იან]] და [[1930-იანები|1930-იან]] წლებში ფაშისტური და კომუნისტური დოქტრინების შედეგები დაინახა და ორივე უარყო.<ref>Landau, ''Atatürk and the Modernization of Turkey'', 252</ref> მან ხელი შეუშალა [[ტოტალიტარიზმი|ტოტალიტარული]] პარტიული მმართველობის გავრცელებას თურქეთში, რომელიც უკვე [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირში]], [[მესამე რაიხი|გერმანიასა]] და [[იტალია]]ში ბატონობდა.<ref>Mango, ''Atatürk'', 501</ref> ზოგიერთმა მისი წინააღმდეგობა და ამ იდეოლოგიების ჩახშობა კონკურენციის აღმოფხვრის საშუალებად აღიქვა, ხოლო სხვები თვლიდნენ, რომ ეს აუცილებელი იყო ახალგაზრდა თურქული სახელმწიფოს არასტაბილური ახალი იდეოლოგიებისა და კონკურენტი ფრაქციების დასაცავად.<ref>{{Cite journal|last=Bozkurt |first=Gülnihal |date=2003 |title=Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası |magazine=Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi}}</ref> მუსტაფა ქემალის დროსვე დაიწყო დაპატიმრებების პროცესი, რომელიც ცნობილია როგორც ''[[1927 წლის დაკავებები]]'', სადაც ფართომასშტაბიანი დაპატიმრების პოლიტიკა დაიწყო [[თურქეთის კომუნისტური პარტია (ისტორიული)|თურქეთის კომუნისტური პარტიის]] წევრების წინააღმდეგ. კომუნისტური პოლიტიკური მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ [[ჰიქმეთ ქივილჯიმლი]], [[ნაზიმ ჰიქმეთი]] და შეფიქ ჰიუსნიუ, გაასამართლეს და მიუსაჯეს პატიმრობა. შემდეგ, [[1937|1937 წელს]], მუსტაფა ქემალის ხელმძღვანელობით დელეგაციამ, გადაწყვიტა ქივილჯიმლის ნაწერების აკრძალვა, როგორც მავნე კომუნისტური პროპაგანდა.<ref>Demirci, Fatih ''Kadro Hareketi ve Kadrocular'', Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2006, sayı 15.</ref><ref>Ergüder, J. ''1927 Komünist Tevkifatı, "İstanbul Ağır Ceza Mahkemesindeki Duruşma"'', Birikim Yayınları, İstanbul, 1978</ref><ref>[http://www.wikisosyalizm.org/images/5/5f/K%C4%B1v%C4%B1lc%C4%B1m_yasak.jpg Başvekalet Kararlar Dairesi Müdürlüğü 15 Aralık 1937 tarih, 7829 nolu kararname] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160607200226/http://www.wikisosyalizm.org/images/5/5f/K%C4%B1v%C4%B1lc%C4%B1m_yasak.jpg |date=7 June 2016 }}. Erişim tarihi: 9 Şubat 2019. Ayrıca: [https://web.archive.org/web/20160607200226/http://www.wikisosyalizm.org/images/5/5f/K%C4%B1v%C4%B1lc%C4%B1m_yasak.jpg Arşiv bağlantısı].</ref>
[[ფაილი:Atatürk 1924'te Bursa halkına hitap ediyor.jpg|thumb|[[ბურსა]]ში სიტყვით გამოსვლის დროს, 1024 წელი]]
ახალი რესპუბლიკის გული [[თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეა|დიდი ეროვნული ასამბლეა]] იყო, რომელიც მუსტაფა ქემალმა თურქეთის დამოუკიდებლობის ომის დროს დააარსა.<ref name="single">Koçak, Cemil (2005) "Parliament Membership during the Single-Party System in Turkey (1925–1945)", ''European Journal of Turkish Studies''</ref> არჩევნები თავისუფალი და თანასწორი იყო, რომელიც საყოველთაო კენჭისყრაზე იყო დაფუძნებული.<ref name="single" /> ეროვნული ასამბლეის დეპუტატები თურქული საზოგადოების ხმას წარმოადგენდნენ, მისი პოლიტიკური შეხედულებებისა და სურვილების გამოხატვით. მას ჰქონდა უფლება აერჩია და გაეკონტროლებინა როგორც მთავრობა, ასევე [[თურქეთის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]]. თავდაპირველად, ის ასევე მოქმედებდა როგორც საკანონმდებლო ხელისუფლება, აკონტროლებდა აღმასრულებელ შტოს და, საჭიროების შემთხვევაში, 1921 წლის [[თურქეთის კონსტიტუცია (1921)|თურქეთის კონსტიტუციის]] მიხედვით, მაკონტროლირებელი ორგანოს ფუნქციასაც ასრულებდა.<ref name="single" /> [[1924|1924 წლის]] [[თურქეთის კონსტიტუცია (1924)|თურქეთის კონსტიტუციამ]] სახელმწიფოს საკანონმდებლო და აღმასრულებელ ორგანოებს შორის [[ხელისუფლების დანაწილება|უფლებამოსილებების გამიჯვნის]] სუსტი წესი დააწესა, მაშინ როდესაც სასამართლო სისტემაში ამ ორის გამიჯვნა მკაცრი იყო. მუსტაფა ქემალს, იმ დროს [[თურქეთის პრეზიდენტი|პრეზიდენტს]], ამ პოლიტიკურ სისტემაში დომინანტური პოზიცია ეკავა.
[[1925|1925 წელს]], 1924 წლის კონსტიტუციის მიღების შემდეგ, [[დე ფაქტო]]დ ერთპარტიული რეჟიმი დამყარდა. ეროვნულ ასამბლეაში წარმოდგენილი ერთადერთი პოლიტიკური პარტია იყო „სახალხო პარტია“, რომელიც მუსტაფა ქემალმა 1923 წლის 9 სექტემბერს დააარსა. თუმცა, პარტიული კულტურის თანახმად, პარტიის დაარსების თარიღი იყო სივასის კონგრესის გახსნის დღე, ანუ 1919 წლის 4 სექტემბერი. 1924 წლის [[10 ნოემბერი|10 ნოემბერს]], მას სახელი შეეცვალა და ეწოდა ''„Cumhuriyet Halk Fırkası“'' ანუ [[თურქეთის სახალხო რესპუბლიკური პარტია|„რესპუბლიკური სახალხო პარტია“]] (სიტყვა ''fırka'' [[1935|1935 წელს]] სიტყვით ''parti'' შეიცვალა).
====სამოქალაქო დამოუკიდებლობა და ხალიფატი (1924–1925)====
[[ფაილი:Reisicumhur Mustafa Kemal Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında, Ankara, 29 Ekim 1925.png|thumb|180px|მუსტაფა ქემალი [[რესპუბლიკის დღე (თურქეთი)|რესპუბლიკის დღის]] მეორე წლისთავზე, 1925 წლის 29 ოქტომბერი]]
[[სახალიფო|ხალიფატის]] გაუქმებას და სხვა კულტურული რეფორმების გადაწყვეტილებას ხისტი წინააღმდეგობა შეხვდა. კონსერვატიულმა ჯგუფებმა ეს დადებითად არ შეაფასეს და ქემალისტურ რეფორმატორებზე თავდასხმები დაიწყეს.<ref name="Calipinternational" /> ეს მნიშვნელოვანი ზომა იყო მუსტაფა ქემალის პოლიტიკური სისტემის რეფორმირებისა და ეროვნული სუვერენიტეტის ხელშეწყობის მცდელობაში. მუსლიმი უმრავლესობისთვის კი ისლამის ადრეულ საუკუნეებში ხალიფატი [[სუნიზმი|სუნიტური ისლამის]] ძირითადი პოლიტიკური კონცეფცია იყო.<ref>{{Cite web |title=Review: Revivalism, Shi'a Style |url=http://www.nationalinterest.org/Article.aspx?id=13296 |date=3 January 2007 |publisher=The National Interest |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080213114848/http://www.nationalinterest.org/Article.aspx?id=13296 |archive-date=13 February 2008 |access-date=6 September 2013 }}</ref> სულთანატის გაუქმება უფრო ადვილი საქმე იყო, რადგან იმ დროს სახალიფოს დატოვება სულთანატის მომხრეებს აკმაყოფილებდა. ამან გამოიწვია სისტემის გაყოფა, სადაც ერთ მხარეს ახალი რესპუბლიკა და მეორე მხარეს ისლამური მმართველობის ფორმა — ხალიფათი იყო, ხოლო მუსტაფა ქემალს და [[ისმეთ ინენიუ|ინენიუს]] აწუხებდა ის ფაქტი, რომ ხალიფატის დატოვება „აძლიერებდა იმ მოლოდინებს, რომ სუვერენი (მონარქი) ხალიფას საფარქვეშ დაბრუნდებოდა“.<ref>Mango, ''Atatürk'', 403</ref> ხალიფა [[აბდულმეჯიდ II]] კი ამ დროს სულთანატის გაუქმების შემდეგ ([[1922]]) აირჩიეს.
ხალიფას ჰქონდა საკუთარი პირადი ბიუჯეტი და ასევე პირადი მოსამსახურეები, რომელიც მოიცავდა ასევე სამხედრო პერსონალს. მუსტაფა ქემალის განცხადებით, ამას არ ჰქონდა „რელიგიური“ ან „პოლიტიკური“ გამართლება. მას სჯეროდა, რომ ხალიფა აბდულმეჯიდ II საშინაო და საგარეო საქმეებში სულთნების კვალს მიჰყვებოდა, კერძოდ: იღებდა და პასუხობდა უცხოელ წარმომადგენლებსა და სარეზერვო ოფიცრებს, მონაწილეობდა ოფიციალურ ცერემონიებსა და საზეიმო მიღებებში.<ref name="Mango, Atatürk, 401">Mango, ''Atatürk'', 401</ref> მას სურდა ხალიფატის უფლებამოსილებების ინტეგრირება პარლამენტის უფლებამოსილებებში. ამ მხრივ მისი საქმიანობა [[1924|1924 წლის]] [[1 იანვარი|1 იანვარს]] დაიწყო, როდესაც ინენიუმ, ჩაქმაქმა და იოზალფმა დათანხმდნენ ხალიფატის გაუქმებას.<ref name="Mango, Atatürk, 401" /> ხალიფამ საპასუხოდ განცხადება გააკეთა, რომ არ ჩაერეოდა პოლიტიკურ საქმეებში.<ref name="Calipinternational" /> 1924 წლის [[1 მარტი|1 მარტს]], პარლამენტში, მუსტაფა ქემალმა განაცხადა:
{{ციტატა|ისლამი, როგორც რელიგია ფასს შეიძენს, თუ ის აღარ იქნება პოლიტიკური ინსტრუმენტი, როგორც ეს წარსულში იყო.<ref>Mango, ''Atatürk'', 404</ref>}}
1924 წლის [[3 მარტი|3 მარტს]] ხალიფატი ოფიციალურად გაუქმდა და მისი უფლებამოსილებები თურქეთის პარლამენტს გადაეცა. სხვა მუსლიმური ერები კითხვის ქვეშ დააყენეს თურქეთის მიერ [[სახალიფოს გაუქმება|სახალიფოს ცალმხრივი გაუქმების]] კანონიერებაზე, როდესაც მსჯელობდნენ, დაედასტურებინათ თუ არა თურქეთის გადაწყვეტილება, ან თუ დაენიშნათ ახალი ხალიფა.<ref name="Calipinternational">Majid Khadduri (2006) War and peace in the law of Islam, The Lawbook Exchange, Ltd., {{ISBN|1-58477-695-1}}. pp. 290–91</ref> [[1926|1926 წლის]] მაისში [[კაირო]]ში გაიმართა „სახალიფოს კონფერენცია“ და მონაწილეებმა მიიღეს რეზოლუცია, რომლითაც სახალიფო „ისლამში აუცილებლობად“ გამოცხადდა, თუმცა, ეს გადაწყვეტილება ვერ განხორციელდა.<ref name="Calipinternational" />
[[მექა]]სა (1926) და [[მსოფლიო ისლამური კონგრესი|იერუსალიმში]] (1931) კიდევ ორი ისლამური კონფერენცია გაიმართა, თუმცა, შეთანხმების მიღწევა ვერ ისევ მოხერხდა.<ref name="Calipinternational" /> თურქეთმა არ დაეთანხმა სახალიფოს აღდგენას და ეს მისი ძირითადი არსებობის წინააღმდეგ თავდასხმად აღიქვა. ამასობაში, მუსტაფა ქემალმა და რეფორმისტებმა საკუთარი გზა განაგრძეს.<ref>{{Cite news |last=Eksi |first=Oktay |date=16 April 2008 |title=Paralardaki resimler |work=[[Hurriyet]] |url=http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=8711441&yazarid=1 |access-date=24 April 2008 |quote=İsmet Paşa "kurumlaşma" ile neyi kastettiğini de şöyle anlattı:<br />Biz Cumhuriyeti kurduğumuz zaman onu yaşatıp yaşatamayacağımız en büyük sorun idi. Çünkü Saltanatın ve Hilafetin lağvına karşı olanların sayısı çoktu ve hedefleri de Cumhuriyetti. Cumhuriyetin 10 yaşına bastığını görmek o yüzden önemliydi. Nitekim büyük Atatürk'ün emriyle 10'uncu yıl kutlamaları çok büyük bir bayram oldu. Biz de Cumhuriyetin ve devletin kurumlaştığını göstermeye bundan sonra hep itina ettik... |archive-date=21 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111121170457/http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=8711441&yazarid=1 |url-status=live }}</ref>
1924 წლის [[8 აპრილი|8 აპრილს]], ასევე გააუქმეს [[შარიათი]]ს სასამართლოები კანონის ძალით.<ref name="Hanioglu2011p158">{{Cite book |last=M. Şükrü Hanioğlu |url=https://books.google.com/books?id=dNFhZzug6tMC&pg=PA158 |title=Atatürk: An Intellectual Biography |date=2011 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-3817-2 |page=158 |access-date=5 June 2013 |archive-date=1 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801001821/https://books.google.com/books?id=dNFhZzug6tMC&pg=PA158 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=1924 |url=http://www.kultur.gov.tr/TR,25259/1924.html |publisher=Ministry of Culture And Tourism |access-date=4 June 2013 |archive-date=3 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221115/http://www.kultur.gov.tr/TR,25259/1924.html |url-status=live }}</ref>
====საგანმანათლებლო რეფორმა====
სახალიფოს გაუქმებას მოჰყვა ფართომასშტაბიანი ძალისხმევა სამთავრობო და რელიგიური საქმეების გამიჯვნის მიზნით. განათლება ამ ძალისხმევის ქვაკუთხედი გახდა. [[1923|1923 წელს]] არსებობდა საგანმანათლებლო დაწესებულებების სამი ძირითადი ჯგუფი. ყველაზე გავრცელებული საგანმანათლებლო დაწესებულება იყო არაბულზე და ყურანის შესწავლაზე დაფუძნებული [[მედრესე]]. მეორე ჯგუფი იყო „იდადი“ და „სულთანი“ (''idadî'' და ''sultanî''), [[თანზიმათი]]ს ეპოქის რეფორმისტული სკოლები. ბოლო ჯგუფში შედიოდა კოლეჯები და უმცირესობათა სკოლები უცხო ენებზე, რომლებიც იყენებდნენ მოსწავლეთა განათლების უახლეს სწავლების მოდელებს. ძველი სამედრესო განათლებამ მოდერნიზაცია განიცადა.<ref name=dew/> მუსტაფა ქემალმა შეცვალა კლასიკური ისლამური განათლება საგანმანათლებლო დაწესებულებების წახალისებული მოდერნიზაციით.<ref name=dew/> მან საგანმანათლებლო რეფორმა დაუკავშირა ერის [[დოგმატი|დოგმებისგან]] განთავისუფლებას, რომელსაც იგი უფრო მნიშვნელოვნად მიიჩნევდა, ვიდრე თურქეთის ომს დამოუკიდებლობისთვის. მისი სიტყვებით:
{{ციტატა|დღეს ჩვენი ყველაზე მნიშვნელოვანი და ყველაზე პროდუქტიული ამოცანაა ეროვნული განათლების [გაერთიანება და მოდერნიზაცია] საქმეები. ჩვენ უნდა ვიყოთ წარმატებულები ეროვნული განათლების საქმეებში და ჩვენ ვიქნებით კიდევაც. ერის განთავისუფლება მხოლოდ ამ გზით მიიღწევა.<ref>{{Cite web |title=Atatürk's views on education |url=http://www.meb.gov.tr/Stats/apk2001ing/Section_0/AtaturksViewon.htm |last=Republic of Turkey Ministry of National Education |publisher=T.C. Government |access-date=20 November 2007 |archive-date=28 October 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071028090833/http://www.meb.gov.tr/Stats/apk2001ing/Section_0/AtaturksViewon.htm |url-status=dead }}</ref>}}
[[1924|1924 წლის]] ზაფხულში მუსტაფა ქემალმა [[ანკარა]]ში ამერიკელი განათლების რეფორმატორი [[ჯონ დიუი]] მიიწვია, რომ მას თურქეთის განათლების რეფორმასთან დაკავშირებით რჩევა მიეცა.<ref name="dew">Wolf-Gazo, ''John Dewey in Turkey: An Educational Mission'', 15–42.</ref> მისი საჯარო განათლების რეფორმები მიზნად ისახავდა მოქალაქეების მომზადებას საზოგადოებრივ ცხოვრებაში აქტიურობისთვის, საზოგადოებაში განათლების დონის გაზრდის გზით. მას სურდა სავალდებულო დაწყებითი განათლების შემოღება როგორც ბიჭებისთვის, ისე გოგონებისთვის, ვინაიდან ეს ძალისხმევა რესპუბლიკისთვის მუდმივი ამოცანა იყო. მან აღნიშნა, რომ [[განათლება თურქეთში|თურქეთში განათლების]] ერთ-ერთი მთავარი მიზანი უნდა ყოფილიყო ისეთი თაობის აღზრდა, რომელსაც ის „საზოგადოებრივ კულტურას“ უწოდებდა. სახელმწიფო სკოლებმა შექმნეს საერთო სასწავლო გეგმა, რომელიც მოგვიანებით ცნობილი გახდა, როგორც „განათლების გაერთიანება“.
განათლების გაერთიანების რეფორმა ძალაში შევიდა 1924 წლის [[3 მარტი|3 მარტს]] „განათლების გაერთიანების შესახებ“ კანონით (No. 430). ახალი კანონით, განათლება გახდა ინკლუზიური და დაორგანიზებული სამოქალაქო საზოგადოების მოდელზე. ამ ახალი დიზაინით, ყველა სკოლამ თავისი სასწავლო გეგმა წარუდგინა „[[თურქეთის ეროვნული განათლების სამინისტრო|ეროვნული განათლების სამინისტროს]]“ — სამთავრობო სააგენტოს, რომელიც სხვა ქვეყნების განათლების სამინისტროების მოდელის მიხედვით იყო შექმნილი. ამავდროულად, რესპუბლიკამ გააუქმა ორი სხვა სამინისტრო და სასულიერო პირები [[რელიგიის საკითხთა სამმართველო (თურქეთი)|რელიგიის საკითხთა სამმართველოს]] დაუქვემდებარა, რაც [[სეკულარიზმი თურქეთში|თურქეთში სეკულარიზმის]] ერთ-ერთი საფუძველი გახდა. განათლების ერთიანი სასწავლო გეგმის ფარგლებში გაერთიანებამ „ოსმალეთის იმპერიის სასულიერო პირები“ ეპოქა დაასრულა, თუმცა, ეს თურქეთში რელიგიური სკოლების დასასრული არ ყოფილა. ისინი უმაღლეს სასწავლებლებად გადააქციეს, სანამ მუსტაფა ქემალის გარდაცვალების შემდეგ მთავრობამ ისინი საშუალო სკოლის სახით არ აღადგინა.
====დასავლური ჩაცმულობა====
[[ფაილი:Ataturk-hatreform.jpg|thumb|მუსტაფა ქემალს გაფერადებული ფოტო მისი [[პანამა (ქუდი)|პანამის ქუდით]], 1925 წელს [[კასთამონუ]]ში სიტყვით გამოსვლის შემდეგ.]]
[[1925|1925 წლის]] შემოდგომიდან დაწყებული, მუსტაფა ქემალმა თურქებს თანამედროვე ევროპული სამოსის ტარებისკენ მოუწოდა.<ref name="UNESCO">İğdemir, ''Atatürk'', 165–70</ref> მას მტკიცედ ჰქონდა გადაწყვეტილი, ახლო აღმოსავლური სამოსის ტრადიციები დაევიწყებინა ერს და დაესრულებინა ჩაცმულობის რეფორმების სერია, რომელიც თავდაპირველად [[მაჰმუდ II]]-მ წამოიწყო.<ref name=UNESCO/> ასე, სულთან მაჰმუდ II-მ [[1826|1826 წელს]] დააწესა [[ფესი]]ს ტარება, როგორც ოსმალეთის იმპერიის მოდერნიზაციის ძალისხმევის ნაწილი. 1925 წლის [[ქუდის კანონი|ქუდის კანონმა]] ფესის ნაცვლად დასავლური სტილის ქუდების გამოყენება შემოიღო. პირველ რიგში, მუსტაფა ქემალმა ქუდი საჯარო მოხელეებისთვის სავალდებულო გახადა.<ref name=UNESCO/> სტუდენტებისა და სახელმწიფო მოხელეების სათანადო ჩაცმულობის სახელმძღვანელო პრინციპები მის სიცოცხლეშივე მიიღეს. ბევრმა საჯარო მოხელემ ქუდი ნებაყოფლობით მიიღო. 1925 წელს, მუსტაფა ქემალმა ანატოლიის ერთ-ერთ ყველაზე კონსერვატიულ ქალაქში, [[კასთამონუ]]ში საჯარო გამოსვლისას [[პანამა (ქუდი)|პანამის ქუდი]] ეხურა, სადაც ახსნა, რომ ქუდი ცივილიზებული ერების თავსაბურავი იყო. ჩაცმულობის რეფორმის ბოლო ნაწილში ხაზგასმული იყო თანამედროვე დასავლური კოსტიუმების [[ჰალსტუხი|ჰალსტუხებთან]] ერთად ჩაცმის, ასევე [[ფედორა]]სა და დერბის სტილის ქუდების ტარების აუცილებლობა, [[1934|1934 წლის]] აკრძალული ტანსაცმლის შესახებ კანონში არსებული ანტიკვარული რელიგიური ტანსაცმლის, როგორიცაა ფარდა და ჩალმა, ჩაცმის ნაცვლად.
მიუხედავად იმისა, რომ მუსტაფა ქემალმა პირადად ეწეოდა თანამედროვე ჩაცმულობას პოპულარიზებას, ახალ კანონში არასდროს გაუკეთებია კონკრეტული მითითება ქალის ჩაცმულობაზე, რადგან მას სჯეროდა, რომ ქალები საკუთარი ნებით მოერგებოდნენ ახალი სამოსის სტილს. ის ხშირად იღებდა სურათებს საჯარო გამოსვლებში მეუღლესთან, [[ლატიფე უშაქი|ლატიფე უშაქთან]] ერთად, რომელიც თავს იფარავდა ისლამური ტრადიციის შესაბამისად. ის ასევე ხშირად იღებდა სურათებს საჯარო ვიზიტების დროს თანამედროვე დასავლურ სამოსში გამოწყობილ ქალებთან ერთად. თუმცა, ნამდვილი მისაბაძი მაგალითი მომავლის თურქი ქალებისთვის სამოსის მხრივ მუსტაფა ქემალის ნაშვილებმა ქალიშვილებმა, [[საბიჰა გიოქჩენი|საბიჰა გიოქჩენმა]] და [[აფეთ ინანი|აფეთ ინანმა]] მისცეს. ათათურქმა ასევე დაწერა, რომ „ქალების რელიგიური დაფარვა სირთულეს არ შექმნის... ეს მარტივი სტილი [თავსაბურავი] არ ეწინააღმდეგება ჩვენი საზოგადოების მორალსა და მანერებს“.<ref>Quoted in Atatürkism, Vol. 1 (Istanbul: Office of the Chief of General Staff, 1982), 126.</ref>
====რელიგიური ნიშნები====
[[1925|1925 წლის]] [[30 აგვისტო]]ს, მუსტაფა ქემალმა კასთამონუს გამოსვლაში წარმოადგინა რელიგიური ნიშნების შესახებ თავისი შეხედულება, რომლებიც საკულტო ადგილების გარეთ გამოიყენებოდა. ამ გამოსვლაში სხვა პოზიციაც იყო. მან განაცხადა:
{{ციტატა|ცოდნის, მეცნიერებისა და მთელი განვითარებული ცივილიზაციის წინაშე, მე ვერ შევეგუები თურქეთის ცივილიზებულ საზოგადოებაში ისეთი პრიმიტიული ადამიანების არსებობას, რომლებიც შეიხების ხელმძღვანელობით მატერიალურ და სულიერ სარგებელს ეძებენ. თურქეთის რესპუბლიკა არ შეიძლება იყოს შეიხების, [[დერვიშები|დერვიშებისა]] და სასულიერო მოწაფეების ქვეყანა. საუკეთესო და ყველაზე ჭეშმარიტი წესრიგი — ცივილიზაციის წესრიგია. ადამიანად ყოფნისთვის საკმარისია ცივილიზაციის მოთხოვნების შესრულება. ჩემი სიტყვების ჭეშმარიტებას დერვიშების ორგანიზაციის ლიდერები გაიგებენ და თავად დახურავენ თავიანთ ლოჟებს, და უნდა აღიარონ, რომ მათი მოსწავლეები უკვე გაიზარდნენ.<ref name="mango435">Mango, ''Atatürk'', 435</ref><ref>[[s:tr:Atatürk'ün Kastamonu Nutku|Kastamonu Nutku]]</ref>}}
1925 წლის [[2 სექტემბერი|2 სექტემბერს]], მთავრობამ გამოსცა ბრძანება, რის მიხედვით ყველა [[სუფიზმი|სუფირთა]] გაერთიანება, სასწავლებლები და სხვა რელიგიური იდეოლოგიური ლოჟები დაიხურა. მუსტაფა ქემალმა ბრძანა, რომ დერვიშების ლოჟები მუზეუმებად გადაექციათ, მაგალითად, როგორც [[კონია]]ში მდებარე [[მევლანას მუზეუმი]]. რელიგიური იდეოლოგიების ინსტიტუციური გამოხატვა თურქეთში აიკრძალა. ნებისმიერი რელიგიური იდეოლოგიის პოლიტიკურად ნეიტრალური ფორმის არსებობა დასაშვები იყო, რომელიც სოციალურ ასოციაციად უნდა ეფუნქციონირა.<ref>{{Cite web|url=http://arsiv.sabah.com.tr/2005/10/28/gun107.html|title=SABAH – 28/10/2005 – Mevlevi Alayı ile Atatürk'e destek oldular|website=arsiv.sabah.com.tr|access-date=10 February 2019|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221090908/http://arsiv.sabah.com.tr/2005/10/28/gun107.html|url-status=live}}</ref>
====ოპოზიცია ათათურქისადმი (1924–1927)====
[[ფაილი:Gazi Mustafa Kemal Büyükada'da (14 Temmuz 1927).png|thumb|საზღვაო ძალების ქვეითები ხვდებიან მუსტაფა ქემალს [[ბიუიუქადა]]ზე, 1927 წლის 14 ივლისი.]]
1924 წელს, სანამ „[[მოსულის საკითხი]]“ განიხილებოდა, [[შეიხ საიდი|შეიხ საიდმა]] [[შეიხ საიდის აჯანყება|აჯანყების]] ორგანიზება დაიწყო. შეიხ საიდი [[დიარბაქირის პროვინცია|დიარბაქირელი]] [[ნაქშბანდის თარიქათი|ნაქშბანდის]] ორდენის წარმომადგენელი მდიდარი [[ქურთები|ქურთული]] ტომის ბელადი იყო. მას რელიგიის საკითხი აწუხებდა და ამიტომ ის არა მხოლოდ სახალიფოს გაუქმებას ეწინააღმდეგებოდა, არამედ დასავლურ წყობაზე დაფუძნებული სამოქალაქო კოდექსების მიღებასაც, რელიგიური გაერთიანებების დახურვას, მრავალცოლიანობის აკრძალვას და ახალ სავალდებულო სამოქალაქო ქორწინებასაც ეწინააღმდეგებოდა. შეიხმა თავისი მიმდევრები მთავრობის პოლიტიკის წინააღმდეგ წაახალისა, რომელსაც ის ანტიისლამურს მიიჩნევდა. ისლამური კანონის აღდგენის მცდელობისას, შეიხის ძალები დაიკავეს სოფლები და იქ მდებარე სამთავრობო ოფისები და ისეთი მნიშვნელოვანი ქალაქებისკენ მიემართნენ, როგორებიცაა [[ელაზიღი]] და [[დიარბაქირი]].<ref>Patrick Kinross, ''Atatürk: The Rebirth of a Nation'', 397</ref> მთავრობის წევრებმა შეიხ საიდის აჯანყება კონტრრევოლუციის მცდელობად მიიჩნიეს. მათ დაუყოვნებლივი სამხედრო მოქმედებების დაწყება მოითხოვეს, აჯანყების გაფართოების თავიდან ასაცილებლად. მუსტაფა ქემალის მხარდაჭერით, [[თურქეთის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრის]] მოვალეობის შემსრულებელი [[ფეთჰი ოქიარი|ალი ფეთჰი]] [[ისმეთ ინენიუ|ისმეთ ფაშამ]] შეცვალა, რომელმაც [[1925|1925 წლის]] [[3 მარტი|3 მარტს]] აჯანყების ჩასახშობად „წესრიგის დაცვის შესახებ კანონი“ აამოქმედა. ამან მთავრობას განსაკუთრებული უფლებამოსილება მისცა, სადაც მათ შეეძლოთ ძალით დივერსიული ჯგუფების დახურვა.<ref name=":022">{{Cite web|last=Üngör|first=Umut|title=Young Turk social engineering : mass violence and the nation state in eastern Turkey, 1913–1950|url=https://pure.uva.nl/ws/files/867135/65687_13.pdf|access-date=8 April 2020|website=University of Amsterdam|pages=235–36|archive-date=3 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103062815/https://pure.uva.nl/ws/files/867135/65687_13.pdf|url-status=live}}</ref> კანონი [[1927|1927 წლის]] მარტში გაუქმდა.<ref name=":023">{{Cite web|last=Üngör|first=Umut|title=Young Turk social engineering : mass violence and the nation state in eastern Turkey, 1913–1950|url=https://pure.uva.nl/ws/files/867135/65687_13.pdf|access-date=8 April 2020|website=University of Amsterdam|pages=258|archive-date=3 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103062815/https://pure.uva.nl/ws/files/867135/65687_13.pdf|url-status=live}}</ref>
ამ კანონის მოწინააღმდეგები იყვნენ ასევე პარლამენტში, რომლებიც უკმაყოფილობას გამოხატავდნენ ამ ცვლილებების მიმართ. [[თურქეთის სახალხო რესპუბლიკური პარტია|რესპუბლიკური პარტიის]] დახურულ შეხვედრებზე ბევრი ოპოზიციურად განწყობილი წევრი იკვეთებოდა, ისე, რომ მუსტაფა ქემალმა გამოთქვა შიში საკუთარ პარტიაშივე უმცირესობაში მოქცევის.<ref name="PRP">Mango, Atatürk, 418</ref> მან გადაწყვიტა, ეს ჯგუფი არ გაესუფთავებინა მოწინააღმდეგებისაგან.<ref name="PRP" /> მას შემდეგ, რაც არსებულმა უკმაყოფილებამ მისცა შესაძლებლობა ოპოზიციური ჯგუფის შექმნისთვის, [[მუსა ქიაზიმ ყარაბექირი|ქიაზიმ ყარაბექირმა]], თავის მეგობრებთან ერთად, 1924 წლის [[17 ოქტომბერი|17 ოქტომბერს]] შექმნა ასეთი ჯგუფი. ჯგუფმა მალევე მოითხოვა უნდობლობის ვოტუმი რესპუბლიკური პარტიის შიგნით მუსტაფა ქემალისთვის. [[8 ნოემბერი|8 ნოემბერს]], წინადადება 148 ხმით 18-ის წინააღმდეგ და 41 არდასმწრე ხმით უარყვეს.<ref name="PRP" /> პარტიას პარლამენტში ერთი ადგილის გარდა ყველა ადგილი ეკავა. მას შემდეგ, რაც სახალხო პარტიის უმრავლესობამ მუსტაფა ქემალი აირჩია,<ref name="PRP" /> მან განაცხადამ, რომ „თურქ ერს მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი, უშიშრად იაროს რესპუბლიკის, ცივილიზაციისა და პროგრესის გზაზე“.<ref name="PRP" />
1924 წლის [[17 ნოემბერი|17 ნოემბერს]], გამოყოფილმა ოპოზიციურმა ჯგუფმა 29 დეპუტატით დააარსა „[[პროგრესული რესპუბლიკური პარტია (თურქეთი)|პროგრესული რესპუბლიკური პარტია]]“ (პრპ) და ასე დაიწყო არსებობა პირველმა მრავალპარტიულმა სისტემამ. ახალი პარტიის წევრებს შორის იყვნენ მუსტაფა ქემალის რამდენიმე უახლოესი თანამოაზრე, რომლებიც მას მხარს უჭერდნენ დამოუკიდებლობის ომის დროს, მათ შორის იყვნენ რაუფ ბეი ([[რაუფ ორბეი]]), [[რეფეტ ბელე|რეფეტ ფაშა]] და ალი ფუათ ფაშა ([[ალი ფუატ ჯებესოი]]). პრპ-ის ეკონომიკური პროგრამა ლიბერალიზმს გულისხმობდა, [[თურქეთის სახალხო რესპუბლიკური პარტია|სრპ]]-ის [[ეტატიზმი]]სგან განსხვავებით, ხოლო მისი სოციალური პროგრამა კონსერვატიზმზე იყო დაფუძნებული, სრპ-ის [[მოდერნიზმი]]სგან განსხვავებით. პარტიის ლიდერები პრინციპში მტკიცედ მხარს უჭერდნენ ქემალისტურ რევოლუციას, მაგრამ, განსხვავებული მოსაზრებები ჰქონდათ კულტურულ რევოლუციასა და [[სეკულარიზმი]]ს პრინციპთან დაკავშირებით.<ref>Weiker, ''Book Review of Zürcher's "Political Opposition in the Early Turkish Republic: The Progressive Republican Party, 1924–1925"'', 297–98</ref> პრპ არ ეწინააღმდეგებოდა მუსტაფა ქემალის ძირითად პოზიციებს, როგორც ეს მის პროგრამაში იყო გაცხადებული. ისინი მხარს უჭერდნენ ქვეყანაში სეკულარიზმის დამკვიდრებას და სამოქალაქო სამართალს, ანუ, როგორც ითქვა, „ეპოქის მოთხოვნილებებს“ (მუხლი 3) და განათლების ერთიან სისტემას (მუხლი 49).<ref name="Mango 419">Mango, Atatürk, 419</ref> ეს პრინციპები თავიდანვე ლიდერებმა დაადგინეს. ერთადერთი, კანონიერი ოპოზიცია ყველანაირი განსხვავებული შეხედულების თავშესაფარად იქცა.
[[1926|1926 წელს]], სმირნაში (დღეს [[იზმირი]]), მუსტაფა ქემალის [[იზმირის შეთქმულება|მკვლელობის შეთქმულება]] გამოვლინდა. შეთქმულება ყოფილი დეპუტატის მიერ იყო დაგეგმილი, რომლებიც [[ოსმალეთის სახალიფო|სახალიფოს]] [[სახალიფოს გაუქმება|გაუქმებას]] ეწინააღმდეგებოდნენ. თავდაპირველად გამოძიება, რომელიც დამგეგმავი პირების წინააღმდეგ იყო დაწყებული, მალევე ფართომასშტაბიან გამოძიებად გადაიქცა. ერთი შეხედვით, გამოძიების მიზანი დივერსიული საქმიანობის გამოვლენა იყო, მაგრამ სინამდვილეში, გამოძიება მუსტაფა ქემალის კულტურული რეფორმების მოწინააღმდეგების საწინააღმდეგოდ გამოიყენეს. გამოძიებამ ტრიბუნალის წინაშე არაერთი პოლიტიკური აქტივისტი დააყენა, მათ შორის ყარაბექირი, პრპ-ის ლიდერი. „[[ერთიანობისა და პროგრესის კომიტეტი]]ს“ რამდენიმე გადარჩენილი ლიდერი, მათ შორის [[მეჰმედ ჯავიდი]], აჰმედ შიუქრიუ და ისმაილ ჯანბულათი, ღალატში დამნაშავედ ცნეს და ჩამოახრჩვეს.<ref>Touraj Atabaki, Erik Jan Zürcher, 2004, Men of Order: authoritarian modernization under Atatürk and Reza Shah, I.B. Tauris, {{ISBN|1-86064-426-0}}, page 207</ref> რადგან გამოძიებამ პრპ-ის წევრებსა და შეიხ საიდის აჯანყებას შორის კავშირი აღმოაჩინა, სასამართლო პროცესის განაჩენის შემდეგ „პრპ“ დაიშალა. ორგანიზებული ოპოზიციის სქემა ჩაიშალა. ეს პროცესი მუსტაფა ქემალის პრეზიდენტობის დროს ერთადერთი ფართომასშტაბიანი პოლიტიკური წმენდა გახდა. მისი განცხადება — „ჩემი მოკვდავი სხეული მტვრად გადაიქცევა, მაგრამ თურქეთის რესპუბლიკა სამუდამოდ იარსებებს“ — მკვლელობის მცდელობის შემდეგ ანდერძად მიიჩნევა.<ref>[http://www.tsk.mil.tr/eng/Anitkabir/p24.html The Tomb Room]. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20080505055349/http://www.tsk.mil.tr/eng/Anitkabir/p24.html |date=5 May 2008 }}</ref>
====მოდერნიზაციის მცდელობები (1926–1930)====
[[ფაილი:Ataturk opens Ankara Museum of Fine Arts and Sculpture.gif|thumb|right|მუსტაფა ქემალი 1927 წელს [[ანკარის ხელოვნებისა და ქანდაკების სახელმწიფო მუზეუმი]]ს გახსნისას]]
[[1926|1926 წლის]] შემდგომ, მუსტაფა ქემალმა რადიკალურად გადაუხვია [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის იმპერიის]] მიერ შემოღებულ წინა რეფორმებს.<ref name="Daisy" /> ისტორიაში პირველად, ისლამური სამართალი გამოეყო საერო სამართალს და შემოიფარგლა მხოლოდ რელიგიური საკითხებით.<ref name="Daisy">Daisy Hilse Dwyer, (1990), "Law and Islam in the Middle East", p. 77, {{ISBN|978-0-89789-151-6}}</ref> მან განაცხადა:
{{ციტატა|ჩვენ უნდა გავათავისუფლოთ სამართლიანობის ჩვენი კონცეფციები, ჩვენი კანონები და ჩვენი სამართლებრივი ინსტიტუტებისადმი ხედვა იმ კავშირებისგან, რომლებიც გვაკავებენ ჩვენ მჭიდროდ, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი შეუთავსებელია ჩვენი საუკუნის საჭიროებებთან.<ref>Atillasoy, Atatürk : The First President and Founder of the Turkish Republic, 13.</ref>}}
[[ფაილი:Ataturk at Cankaya Library 16 July 1929.jpg|thumb|right|მუსტაფა ქემალი ანკარაში მდებარე [[ჩანქაიას სასახლე|ჩანქაიას საპრეზიდენტო რეზიდენციის]] ბიბლიოთეკაში, [[1929|1929 წლის]] [[16 ივლისი]]]]
1926 წლის [[1 მარტი|1 მარტს]] მიიღეს თურქეთის [[სისხლის სამართლის კოდექსი]], რომელიც იტალიური სისხლის სამართლის კოდექსის მიხედვით იყო შექმნილი. 1926 წლის 4 ოქტომბერს [[შარიათი|ისლამური სასამართლოები]] დაიხურა. სამოქალაქო სამართლის დამკვიდრებას დრო სჭირდებოდა, ამიტომ მუსტაფა ქემალმა [[სეკულარიზმი საფრანგეთში|ლაიციზმის]] (სეკულარიზმის კონსტიტუციური პრინციპი [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]) ჩართვა მასში [[1937|1937 წლის]] 5 თებერვლამდე გადადო.
[[ფაილი:Atatürk in Istanbul University Faculty of Law.jpg|thumb|right|მუსტაფა ქემალი [[სტამბოლის უნივერსიტეტი]]ს იურიდიული სკოლის ლექციაზე, 1930 წელი]]
სქესობრივი სეგრეგაციის ისლამური პრაქტიკის შესაბამისად, ოსმალეთის იმპერიაში არსებული ნორმა ხელს უშლიდა მამაკაცებსა და ქალებს შორის სოციალურ ურთიერთობას. ამ საკითხის მოსაგვარებლად სოციალური რეფორმების შემუშავება მუსტაფა ქემალმა ძალიან ადრე დაიწყო, რაც მის პირად დღიურშიც ჩანდა. ის და მისი თანამშრომლები ისეთ საკითხებს განიხილავდნენ, როგორიცაა ქალებისთვის [[ჰიჯაბი]]ს ტარების გაუქმებას და ქალების გარე სამყაროსთან ინტეგრაციას. ამ ამოცანის გადაჭრის მისი გეგმები მისვე დღიურში, [[1915|1915 წლის]] ნოემბერში იყო აღწერილი:
{{ციტატა|სოციალური ცვლილება შეიძლება მოხდეს (1) ცხოვრებისეული ცოდნის მქონე ნიჭიერი დედების განათლებით; (2) ქალებისთვის თავისუფლების მინიჭებით; (3) მამაკაცს შეუძლია შეცვალოს თავისი მორალი, აზრები და გრძნობები ქალთან ერთად ცხოვრების გზით; რადგან არსებობს ორმხრივი სიყვარულის მიზიდულობის თანდაყოლილი მიდრეკილება.<ref name="mango164">Mango, ''Atatürk'', 164</ref>}}
[[ფაილი:The Incredible Turk.webm|thumb|upright|''დაუჯერებელი თურქი'' — დოკუმენტური ფილმი ათათურქზე და თურქეთის მოდერნიზაციის შესახებ]]
მუსტაფა ქემალს ახალი სამოქალაქო კოდექსი სჭირდებოდა, რათა ქალებისთვის თავისუფლების მინიჭების გზაზე მეორე მნიშვნელოვანი ნაბიჯის გადასადგმელად. პირველი ნაბიჯი გოგონებისთვის განათლების უფლების მიცემა გახდა, რაც საგანმანათლებლო სისტემის გაერთიანებით შესაძლებელი გახდა. [[1926|1926 წლის]] [[4 ოქტომბერი|4 ოქტომბერს]] მიიღეს თურქეთის ახალი [[თურქეთის სამოქალაქო კოდექსი (1926)|სამოქალაქო კოდექსი]], რომელიც [[შვეიცარიის სამოქალაქო კოდექსი]]ს საფუძველზე შეიქმნა. ახალი კოდექსის თანახმად, ქალთა უფლებები მამაკაცებთან გათანაბრდა ისეთ საკითხებში, როგორიცაა მემკვიდრეობა და განქორწინება, რადგან მუსტაფა ქემალს სქესი სოციალურ ცხოვრებაში მნიშვნელოვან ფაქტორად არ მიაჩნდა. მისი აზრით, საზოგადოება თავისი მიზნისკენ მამაკაცებისა და ქალების გაერთიანებით მიიწევდა. ის თვლიდა, რომ მეცნიერულად შეუძლებელი იყო თურქეთისთვის პროგრესის მიღწევა და გაცივილიზება, თუ ოსმალეთის გენდერული გამიჯვნის წესი დარჩებოდა.<ref>Tüfekçi, ''Universality of Atatürk's philosophy''</ref> ერთ-ერთი შეხვედრის დროს მან განაცხადა:
{{ციტატა|''ქალებისთვის მიმართვისას:'' გაიმარჯვეთ ჩვენთვის განათლების ბრძოლაში და თქვენ კიდევ უფრო მეტს გააკეთებთ თქვენი ქვეყნისთვის, ვიდრე ჩვენ ეს შევძელით. სწორედ ამიტომ თქვენ მოგმართავთ.<br />''კაცებისთვის მიმართვისას:'' თუ ქალები ამიერიდან არ მიიღებენ მონაწილეობას ერის სოციალურ ცხოვრებაში, ჩვენ ვერასდროს მივაღწევთ სრულ განვითარებას. ჩვენ გამოუსწორებლად ჩამორჩენილნი დავრჩებით, ვერ შევძლებთ დასავლეთის ცივილიზაციებთან თანასწორი პირობებით ცხოვრებას.<ref>Kinross, ''Atatürk: The Rebirth of a Nation'', p. 343</ref>}}
გარდა ამისა, [[თურქეთის ერთპარტიული პერიოდი|ერთპარტიული პერიოდის]] განმავლობაში თურქეთის შრომისუნარიანობის მაჩვენებელი 70%-ს აღწევდა. თუმცა, თურქეთის დემოკრატიზაციის შემდეგ ეს მაჩვენებელი თურქეთის საზოგადოებაში კონსერვატიული ნორმების უკუქცევის გამო შემცირდა.<ref>{{cite journal |last1=Göksel |first1=İdil |title=Female labor force participation in Turkey: The role of conservatism |journal=Women's Studies International Forum |date=November 2013 |volume=41 |pages=45–54 |doi=10.1016/j.wsif.2013.04.006 }}</ref>
[[1927|1927 წელს]] გაიხსნა [[ანკარის ხელოვნებისა და ქანდაკების სახელმწიფო მუზეუმი]]. მუზეუმში წარმოდგენილი იყო [[ქანდაკება|ქანდაკებები]], რომელიც იშვიათად გამოიყენებოდა თურქეთში, ისლამური ტრადიციის გამო კერპთაყვანისმცემლობის თავიდან აცილფფფფფების. მუსტაფა ქემალს სჯეროდა, რომ „კულტურა წარმოადგენს თურქეთის რესპუბლიკის საფუძველს“<ref name="atillasoy15">Atillasoy, ''Atatürk : first president and founder of the Turkish Republic'', 15</ref> და თანამედროვე თურქეთის იდეოლოგიურ მისწრაფებას აღწერდა, როგორც „პატრიოტიზმის ქმნილებას, რომელიც შერწყმულია მაღალ ჰუმანისტურ იდეალთან“. მან ჩართო ამაში როგორც საკუთარი ერის შემოქმედებითი მემკვიდრეობა, ასევე ის, რასაც თვლიდა, როგორც გლობალური ცივილიზაციის აღფრთოვანებული ღირებულებები. [[თურქულენოვანი ხალხები|თურქების]] პრეისლამური კულტურა ვრცელი კვლევის საგანი გახდა და განსაკუთრებული აქცენტი კეთდებოდა [[სელჩუკები|სელჩუკთა]] და [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის]] ცივილიზაციამდე არსებულ ფართოდ გავრცელებულ თურქულ კულტურაზე. ათათურქმა ხელი შეუწყო [[ანატოლიის ისტორია|ანატოლიის ცივილიზაციების]] - [[ფრიგიელები]]ს, [[ლიდიელები]]ს, [[შუმერები|შუმერების]] და [[ხეთები]]ს შესწავლას. წარსული კულტურებისადმი საზოგადოების ყურადღების მისაპყრობად, მან პირადად დაარქვა ბანკებს უძველესი ცივილიზაციების სახელები, მათ შორის 1932 წელს შუმერების სახელი დაარქვა „[[სიუმერბანკი|სიუმერბანკს]]“ ({{lang-tr|Sümerbank}}), ხოლო 1935 წელს ხეთების სახელი დაარქვა „[[ეთიბანკი|ეთიბანკს]]“ ({{lang-tr|Etibank}}). მან ასევე ხაზი გაუსვა სოფლების ხალხურ ხელოვნებას, როგორც თურქული შემოქმედების წყაროს.
იმ დროისთვის თურქეთი იყენებდა [[ოსმალური ენა|ოსმალურ ენას]], რომელიც იყენებდა [[არაბული დამწერლობა|არაბულ დამწერლობას]], არაბული და [[სპარსული ენა|სპარსული]] ნასესხები ლექსიკით.<ref name=dew/> თუმცა, მოსახლეობის სულ მცირე 10% იყო წერა-კითხვის მცოდნე. გარდა ამისა, ამერიკელმა რეფორმატორმა [[ჯონ დიუი]]მ, რომელიც მუსტაფა ქემალმა მოიწვია განათლების რეფორმაში დასახმარებლად, აღმოაჩინა, რომ ტრადიციული არაბული დამწერლობით თურქული ენის კითხვისა და წერის შესწავლას დაახლოებით სამი წელი სჭირდება.<ref name=dew/> [[1928|1928 წლის]] გაზაფხულზე, მუსტაფა ქემალი [[ანკარა]]ში რამდენიმე ენისმცოდნეს და პროფესორს შეხვდა მთელი თურქეთიდან, რათა გაეცნო მათ თავისი გეგმა წერილობითი [[თურქული ენა|თურქული ენის]] ახალი ანბანის დანერგვის შესახებ, [[ლათინური დამწერლობა|ლათინური დამწერლობის]] საფუძველზე. ახალი [[თურქული დამწერლობა|თურქული ანბანი]] ჩაანაცვლებდა ძველ არაბულ დამწერლობას და იქნებოდა წერა-კითხვის პრობლემის გადაწყვეტა, რადგან ახალ ანბანს არ ექნებოდა არაბული დამწერლობის სირთულე და მისი სწავლა რამდენიმე თვეში შესაძლებელი გახდებოდა.<ref name="ATATURK: Creator of Modern Turkey3">{{Cite web |last1=Kandogan|first1=Eser|last2=Seferoglu|first2=Süleyman Sadi|date=12 January 1994|editor-last=|editor-first=|title=Ataturk: Creator of Modern Turkey / Mustafa Kemal Atatürk|url=http://www.columbia.edu/~sss31/Turkiye/ata/hayati.html|access-date=22 November 2017|website=Thousand Lakes Web Pages|publisher=New York: Columbia University|department=Türkiye On The Web: A Cultural Warehouse|archivedate=9 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151109083247/http://www.columbia.edu/~sss31/Turkiye/ata/hayati.html|url-status=live}}</ref> როდესაც მუსტაფა ქემალმა ჰკითხა ენის ექსპერტებს, რამდენი დრო დასჭირდებოდა ახალი ანბანის თურქულ ენაში ჩანერგვას, პროფესორებისა და ენათმეცნიერების უმეტესობამ თქვა, რომ ამას სამიდან ხუთ წლამდე ვადა დასჭირდებოდა. გადმოცემის თანახმად, ამაზე მუსტაფა ქემალს ჩაეცინა და თქვა: „ჩვენ ამას სამიდან ხუთ თვემდე ვადაში გავაკეთებთ“.<ref>Falih Rıfkı Atay (1969). ''Çankaya''. Istanbul. p. 440</ref>
[[ფაილი:Ataturk-20 September 1928.jpg|thumb|left|upright|მუსტაფა ქემალი 1928 წლის 20 სექტემბერს [[კაისერი]]ს მოსახლეობას [[თურქული დამწერლობა|ახალ თურქულ ანბანს]] აცნობს]]
მომდევნო რამდენიმე თვის განმავლობაში მუსტაფა ქემალი აქტიურად მონაწილეობდა ახალი თურქული ანბანის შემოღებაში და საჯაროდ განაცხადა მომავალი რეფორმის შესახებ. ანბანის შექმნა მისი ინიციატივით ენის კომისიას (''Dil Encümeni'') დაევალა.<ref name=dew/> 1928 წლის [[1 ნოემბერი|1 ნოემბერს]], მან ოფიციალურად ახალი თურქული ანბანი შემოიღო და არაბული დამწერლობის გამოყენება გააუქმა. ახალი ანბანის გამოყენებით პირველი [[თურქეთის გაზეთები|თურქული გაზეთი]] 1928 წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გამოიცა. მუსტაფა ქემალი თავად მოგზაურობდა სოფლად, რათა მოქალაქეებისთვის ახალი ანბანი ესწავლებინა. აქტიური კამპანიების შემდეგ, წერა-კითხვის მაჩვენებელი გაორმაგდა, სადაც 1927 წლის 10.6%-დან [[1940|1940 წელს]] 22.4%-მდე გაიზარდა.<ref>Landau, ''Atatürk and the Modernization of Turkey'', 190</ref> წერა-კითხვის რეფორმის განსამტკიცებლად, დააორგანიზეს არაერთი კონგრესი სამეცნიერო საკითხებზე, განათლებაზე, ისტორიაზე, ეკონომიკაზე, ხელოვნებასა და ენაზე.<ref>{{Cite journal |last=Kayadibi |first=Fahri |date=2006 |title=Atatürk Döneminde Eğitim ve Bilim Alanında Gelişmeler |journal=Istanbul University Journal of the Faculty of Theology |language=tr |issue=13 |pages=1–21}}</ref> სისტემატურად შეიქმნა ბიბლიოთეკები, შეიქმნა ასევე მობილური ბიბლიოთეკები და წიგნების ტრანსპორტირების სისტემები შორეულ რაიონებში.<ref>{{Cite book |title=Encyclopedia of Library History |date=1994 |publisher=Routledge |editor-last=Wiegand |editor-first=Wayne A. |page=462 |editor-last2=Davis |editor-first2=Donald G.}}</ref> წერა-კითხვის რეფორმის ფარგლებში საავტორო უფლებების შესახებ ახალი კანონი მიიღეს და ამით კერძო საგამომცემლობო სექტორი გაძლიერდა.
მუსტაფა ქემალმა დაწყებითი განათლების დონეზე თანამედროვე სწავლების მეთოდების ხელშეწყობა დაიწყო და დიუი ამ ძალისხმევის განუყოფელი ნაწილი გახდა.<ref name=dew/> დიუიმ თავის „ანგარიშსა და რეკომენდაციაში თურქეთის საგანმანათლებლო სისტემისთვის“ წარმოადგინა პარადიგმატული რეკომენდაციების ნაკრები, რომელიც შექმნილი იყო თანამედროვეობისკენ მიმავალი საზოგადოებებისთვის.<ref name=dew/> ის დაინტერესებული იყო [[ზრდასრულთა განათლება|ზრდასრულთა განათლებით]], ქვეყანაში უნარების ბაზის ჩამოყალიბების მიზნით. თურქ ქალებს ასწავლიდნენ არა მხოლოდ ბავშვზე ზრუნვას, კერვას და დიასახლისობას, არამედ სახლის გარეთ ქვეყნის ეკონომიკაში ჩართვისთვის აუცილებელ უნარებსაც. მუსტაფა ქემალის ერთიანი საგანმანათლებლო პროგრამა სახელმწიფოს მიერ კონტროლირებადი სისტემა გახდა, რომელიც შექმნილი იყო ქვეყნის სოციალური და ეკონომიკური პროგრესისთვის, უნარების ბაზის შესაქმნელად პასუხისმგებლიანი მოქალაქეების, ასევე საზოგადოების სასარგებლო და დაფასებული წევრების განათლების გზით.<ref>Özelli, ''The Evolution of the Formal Educational System and Its Relation to Economic Growth Policies in the First Turkish Republic'', 77–92</ref><ref name=dew/> გარდა ამისა, თურქეთის განათლება ინტეგრირებულ სისტემად გადაიქცა, რომლის მიზანი სიღარიბის შემცირება და [[ქალთა განათლება|ქალთა განათლების]] გზით [[გენდერული თანასწორობა|გენდერული თანასწორობის]] მიღწევა იყო. თავად მუსტაფა ქემალმა განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმო გოგონების განათლებას და მხარი დაუჭირა [[ერთად სწავლებას]] და ეს 1923-24 წლებში უნივერსიტეტების დონეზე და 1927 წლისთვის მთელ საგანმანათლებლო სისტემაში ნორმად დაამკვიდრა.<ref>Landau, ''Atatürk and the Modernization of Turkey'', 191</ref> ათათურქის საგანმანათლებლო რეფორმებმა განათლება მნიშვნელოვნად უფრო ხელმისაწვდომი გახადა, ასე, [[1923]]-დან [[1938|1938 წლამდე]] დაწყებით სკოლებში არსებული მოსწავლეების რაოდენობა 224%-ით გაიზარდა (342 000-დან 765 000-მდე), საშუალო სკოლებში არსებული მოსწავლეების რაოდენობა 12,5-ჯერ გაიზარდა (დაახლოებით 6 000-დან 74 000-მდე), ხოლო უმაღლეს სკოლებში არსებული მოსწავლეების რაოდენობა თითქმის 17-ჯერ გაიზარდა (1 200-დან 21 000-მდე).<ref>{{Citation |last=Kapluhan |first=Erol |title=Türkiye Cumhuriyeti'nde Atatürk Dönemi Eğitim Politikaları (1923–1938) ve Coğrafya Eğitimi |pages=203–5 |year=2011 |type=PhD thesis |publisher=Marmara University |language=tr}}</ref>
[[ფაილი:Atatürk TBMM'den çıkarken.jpg|thumb|რესპუბლიკის დაარსებიდან მე-7 წლისთავისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღონისძიების შემდეგ ათათურქი ტოვებს პარლამენტის შენობას, 1930 წელი]]
ამ პერიოდში მუსტაფა ქემალმა მედიის ყურადღება გაამახვილებინა თანამედროვე განათლების პროპაგანდას. მან დააფუძნა ოფიციალური საგანმანათლებლო შეხვედრები, „მეცნიერების საბჭოების“ და „განათლების სამიტების“ სახელწოდებით, რათა განეხილათ განათლების ხარისხი, ტრენინგის საკითხები და გარკვეული ძირითადი საგანმანათლებლო პრინციპები. მისი თქმით, „ჩვენი (სკოლების სასწავლო გეგმა) მიზნად უნდა ისახავდეს ყველა მოსწავლისთვის სწავლისა და წარმატების შესაძლებლობების უზრუნველყოფას“. ის პირადად იყო ჩართული ორი სახელმძღვანელოს შემუშავებაში. პირველი, ''„Vatandaş İçin Medeni Bilgiler“'' (მოქალაქეთა სამოქალაქო ცოდნა, 1930), წარმოადგენდა შედარებითი მმართველობის მეცნიერებას და ხსნიდა საზოგადოებრივი ნდობის ადმინისტრირების საშუალებებს ახალი სახელმწიფო ინსტიტუტებისთვის გამოყენებული მმართველობის წესების ახსნით.<ref>{{Citation |last=Gürses |first=Fatma |title=Kemalizm'in Model Ders Kitabı: Vatandaş İçin Medeni Bilgiler |url=http://dergipark.gov.tr/download/article-file/73971 |work=Akademik Bakış |volume=4 |issue=7 |pages=233–49 |year=2010 |access-date=29 May 2020 |archive-date=9 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170409111102/http://dergipark.gov.tr/download/article-file/73971 |url-status=dead }}</ref> მეორე, ''„Geometri“'' (გეომეტრია, 1937), საშუალო სკოლებისთვის განკუთვნილი ტექსტი იყო და სადაც წარმოადგინა თურქეთში [[გეომეტრია|გეომეტრიის]] აღსაწერად ამჟამად გამოყენებული მრავალი ტერმინები.<ref>Landau, ''Atatürk and the Modernization of Turkey'', 204–05</ref>
====ოპოზიცია ათათურქისადმი (1930–1931)====
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[ქემალიზმი]]
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{ვიკიციტატა|ქემალ ათათურქი}}
* [http://www.ataturk.net Ataturk.net — ათათურქისადმი მიძღვნილი საიტი]
* [http://www.turkishembassy.org.au/ataturk/ataturk.htm მისი ბიოგრაფია და რეფორმები] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060215164507/http://www.turkishembassy.org.au/ataturk/ataturk.htm |date=2006-02-15 }}
* [http://tadevrimi.sitemynet.com/ingilizce.htm ციტატები ათათურქის სიტყვებიდან] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060409065951/http://tadevrimi.sitemynet.com/ingilizce.htm |date=2006-04-09 }}
* [http://www.kulturturizm.gov.tr/portal/default_en.asp?belgeno=4602 ათათურქის გალერეა კულტურის სამინისტროში, თურქეთის რესპუბლიკა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051130105612/http://www.kulturturizm.gov.tr/portal/default_en.asp?belgeno=4602 |date=2005-11-30 }}
* [http://www.24saati.ge/weekend/story/37875-turqebis-mama თურქების მამა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309084613/http://www.24saati.ge/weekend/story/37875-turqebis-mama |date=2016-03-09 }}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ათათურქი, ქემალ}}
{{თურქეთის პრეზიდენტები}}
{{თურქეთის პრემიერ-მინისტრები}}
{{თურქეთის პარლამენტის თავმჯდომარეები}}
{{თურქეთის თემები}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1881]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1938]]
[[კატეგორია:თურქეთის პრეზიდენტები]]
[[კატეგორია:თურქეთის პრემიერ-მინისტრები]]
[[კატეგორია:თურქი რევოლუციონერები]]
[[კატეგორია:ათათურქი]]
[[კატეგორია:რელიგიის კრიტიკოსები]]
[[კატეგორია:თანამდებობაზე გარდაცვლილი პრეზიდენტები]]
60ygy3j8vh91obabzb56k40itt8ruo6
თავფაჩაგ I (კათოლიკოსი)
0
10877
5356588
5347617
2026-04-14T17:14:58Z
~2026-23042-53
181564
5356588
wikitext
text/x-wiki
'''თავფანჩარ''', ''თავფეჩაღი'' — ქართლის კათოლიკოსი დაახლ. VI საუკუნის 10-იან წლებში.
„[[მოქცევაჲ ქართლისაჲ|მოქცევაჲ ქართლისაჲს]]“ მიხედვით თავფაჩაგი ქართლის მესამე კათოლიკოსია, რაც შეცდომა უნდა იყოს. მესამე კათოლიკოსად ჩანს [[გაბრიელ I (კათოლიკოსი)|გაბრიელ I]].
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]]
==ლიტერატურა==
{{ქე|3|446}}
* {{წიგნი
|ავტორი = [[როინ მეტრეველი|მეტრეველი, როინ.]] (რედ.)
|ნაწილი =
|სათაური = საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები
|ბმული = http://www.bu.org.ge/x757?lang=geo
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = „ნეკერი“
|წელი = 2000
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 219
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = მეტრეველი, როინ.
}}
{{დაიწყე ყუთი}}
{{მემკვიდრეობის ყუთი| წინამორბედი= [[გაბრიელ I]]| ტიტული=[[ქართლის კათოლიკოსი]] | წლები=დაახ. VI ს-ის 10-იანი წლები| შემდეგი = [[ჩიმაგა I]]}}
{{დაასრულე ყუთი}}
{{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}}
[[კატეგორია:ქართლის კათოლიკოსები]]
rz2zoq5u5px5ow1qsij97xjk5tvm2m5
5356589
5356588
2026-04-14T17:23:54Z
~2026-23042-53
181564
5356589
wikitext
text/x-wiki
'''თავფაჩაგ''', ''თავფეჩაღი'' — ქართლის კათოლიკოსი დაახლ. VI საუკუნის 10-იან წლებში.
„[[მოქცევაჲ ქართლისაჲ|მოქცევაჲ ქართლისაჲს]]“ მიხედვით თავფაჩაგი ქართლის მესამე კათოლიკოსია, რაც შეცდომა უნდა იყოს. მესამე კათოლიკოსად ჩანს [[გაბრიელ I (კათოლიკოსი)|გაბრიელ I]].
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]]
==ლიტერატურა==
{{ქე|3|446}}
* {{წიგნი
|ავტორი = [[როინ მეტრეველი|მეტრეველი, როინ.]] (რედ.)
|ნაწილი =
|სათაური = საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები
|ბმული = http://www.bu.org.ge/x757?lang=geo
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = „ნეკერი“
|წელი = 2000
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 219
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = მეტრეველი, როინ.
}}
{{დაიწყე ყუთი}}
{{მემკვიდრეობის ყუთი| წინამორბედი= [[გაბრიელ I]]| ტიტული=[[ქართლის კათოლიკოსი]] | წლები=დაახ. VI ს-ის 10-იანი წლები| შემდეგი = [[ჩიმაგა I]]}}
{{დაასრულე ყუთი}}
{{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}}
[[კატეგორია:ქართლის კათოლიკოსები]]
smnny7onq6hfnw1pmbdbfxo30fipu7d
5356590
5356589
2026-04-14T17:28:34Z
Jaba1977
3604
[[Special:Contributions/~2026-23042-53|~2026-23042-53]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Kober|Kober]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია
5347617
wikitext
text/x-wiki
'''თავფაჩაგი''', ''თავფეჩაღი'' — ქართლის კათოლიკოსი დაახლ. VI საუკუნის 10-იან წლებში.
„[[მოქცევაჲ ქართლისაჲ|მოქცევაჲ ქართლისაჲს]]“ მიხედვით თავფაჩაგი ქართლის მესამე კათოლიკოსია, რაც შეცდომა უნდა იყოს. მესამე კათოლიკოსად ჩანს [[გაბრიელ I (კათოლიკოსი)|გაბრიელ I]].
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]]
==ლიტერატურა==
{{ქე|3|446}}
* {{წიგნი
|ავტორი = [[როინ მეტრეველი|მეტრეველი, როინ.]] (რედ.)
|ნაწილი =
|სათაური = საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები
|ბმული = http://www.bu.org.ge/x757?lang=geo
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = „ნეკერი“
|წელი = 2000
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 219
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = მეტრეველი, როინ.
}}
{{დაიწყე ყუთი}}
{{მემკვიდრეობის ყუთი| წინამორბედი= [[გაბრიელ I]]| ტიტული=[[ქართლის კათოლიკოსი]] | წლები=დაახ. VI ს-ის 10-იანი წლები| შემდეგი = [[ჩიმაგა I]]}}
{{დაასრულე ყუთი}}
{{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}}
[[კატეგორია:ქართლის კათოლიკოსები]]
e4ogu5vfiejivl5qqgmcz66g9tm1vbc
ფადლა II
0
12027
5356726
4927286
2026-04-14T20:11:07Z
გიო ოქრო
84301
5356726
wikitext
text/x-wiki
{{მმართველი
|ქვეყანა = [[კახეთი|კახეთის]]
|თანამდებობა = ქორეპისკოპოსი
|სახელი = ფადლა II
|ორიგინალური სახელი =
|რიგი =
|რიგი-მეუღლეების =
|პორტრეტი =
|წარწერა =
|მმართველობის დასაწყისი = [[918]]
|მმართველობის დასასრული = [[939]]
|კორონაცია =
|წინამორბედი = [[კვირიკე I]]
|მემკვიდრე = [[კვირიკე II]]
|სხვა წოდებები =
|ვიცე-პრეზიდენტი =
|პარტია =
|დაბადების თარიღი =
|დაბადების ადგილი =
|გარდაცვალების თარიღი = [[929]]
|გარდაცვალების ადგილი =
|ქორწინება =
|შვილები =
|დინასტია =
|მამა =
|დედა =
}}
'''ფადლა II''' — კახეთის მთავარი (ქორეპისკოპოსი) [[918]]-[[929]] წწ. ეკუთვნოდა [[არევმანელები|არევმანელთა]]<ref>[http://www.batu.edu.ge/text_files/ge_file_272_1.pdf საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 2]</ref> საგვარეულოს. ფადლა II-მ კახეთის სამთავროს დასავლეთ საზღვარზე ააგო ციხე [[ლოწობანი]]. მის დროს კახეთის სამთავროს შემოესია „საჯთა“ სახლიდან გამოსული ერთ-ერთი არაბი ამირა. კახეთის სამთავროს გარეპოლიტიკური ვითარების გართულებით ისარგებლა ჰერეთის მთავარმა [[ადარნასე პატრიკი|ადარნასე პატრიკმა]] და უკნა დაიბრუნა კახთა ქორეპისკოპოსის [[კვირიკე I|კვირიკე I-ისა]] და აფხაზთა მეფის [[კონსტანტინე III (აფხაზთა მეფე)|კონსტანტინე III-ის]] მიერ მიტაცებული [[ჰერეთი]]ს ტერიტორიები ([[არიში]], [[გავაზი (ისტორიული)|გავაზანი]] და [[ორჭობი]]). [[922]] წელს ფადლა II დაეხმარა სომხეთის მეფეს [[აშოტ II]] ერკათს მეამბოხე უტის მოსეს წინააღმდეგ ბრძოლაში, თავისი მმართველობის ბოლო წლებში კი — აფხაზეთის მეფე [[გიორგი II (აფხაზთა მეფე)|გიორგი II-ს]] [[კონსტანტინე (კოსტანტი)|კონსტანტინე ბატონიშვილის]] წინააღმდეგ ბრძოლაში.
==წყარო==
*''ვახუშტი'', აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგნ.:ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 4, თბ., 1973;
*მატიანე ქართლისა, იქვე, ტ. 1, თბ., 1955
==ლიტერატურა==
{{ქსე|10|207|პაპუაშვილი თ.}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{დაიწყე ყუთი}}
{{მემკვიდრეობის ყუთი| წინამორბედი= [[კვირიკე I]] | ტიტული=[[კახეთი|კახეთის ქორეპისკოპოსი]] | წლები=[[918]] - [[929]]| შემდეგი = [[კვირიკე II]]}}
{{დაასრულე ყუთი}}
{{კახეთის ქორეპისკოპოსები}}
[[კატეგორია:კახეთის მთავრები]]
[[კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია]]
gnusblv938gyrsbj4ynaprb52p0nl9a
საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია
0
12548
5356857
4622271
2026-04-15T10:34:09Z
~2026-23264-12
181590
.
5356857
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Georgian private medical university}}
{{Notability|org|date=September 2023}}
{{Infobox university
|image=ლოგო2.png
| name = პეტრე შოთაძის სახელობის თბილისის სამედიცინო აკადემია
| established = 1992
| city = [[Tbilisi]]
| motto = მედიცინა იწყება აქ
| type = კერძო
| rector = ირინე შოთაძე
| academic_staff = 110
| website = https://tma.edu.ge
| native_name = პეტრე შოთაძის სახელობის თბილისის სამედიცინო აკადემია
| country = [[Georgia (country)|Georgia]]
| students = 1048
|
}}
[[ფაილი:ლოგო2.png|მინი|პეტრე შოთაძის სახელობის თბილისის სამედიცინო აკადემიის ლოგო|209x209პქ]]
'''თბილისის სამედიცინო აკადემია'''— [[უნივერსიტეტი|უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება]].
==ისტორია 1==
'''საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია''' დაარსდა [[1935]] წელს ექიმთა კვალიფიკაციის ამაღლების ინსტიტუტის სახით, ხოლო [[1941]] წელს მას ეწოდა “თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტი”.
საბჭოთა კავშირის მინისტრთა საბჭოს 1965 წლის 8 დეკემბრის და საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1966 წლის 25 იანვრის დადგენილებებით თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტი გადავიდა საკავშირო ჯანდაცვის სამინისტროს უშუალო დაქვემდებარებაში, სტატუსით გათანაბრებული იყო უმაღლეს სასწავლო დაწესებულებასთან და იწოდებოდა “სსრ კავშირის ჯანდაცვის სამინისტროს ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტი”.
საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1990 წლის 30 აგვისტოს განკარგულებით თბილისის ექიმთა დახელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტს ექიმთა კვალიფიკაციის ამაღლების გარდა დაევალა სტუდენტ-მედიკოსთა სწავლებაც, რის გამოც საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 3 თებერვლის. განკარგულებით ინსტიტუტს მიენიჭა სახელმწიფო უმაღლესი სასწავლებლის სტატუსი და ეწოდა “თბილისის სამედიცინო აკადემია”.
თბილისის სამედიცინო აკადემიაში სტუდენტთა ფაკულტეტის გაუქმებასთან დაკავშირებით, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს 1996 წლის 13 დეკემბრის ბრძანებით აკადემიას შეეცვალა სახელი და ეწოდა “ექიმთა დიპლომისშემდგომი განათლების სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია” ექიმთა დიპლომისშემდგომი მომზადებისა და დახელოვნების სახელმწიფო უმაღლესი სასწავლებლის სტატუსით.
საქართველოს პრეზიდენტის 2001 წლის 24 ნოემბრის ბრძანებულებით კი აკადემიას დაეკისრა სამედიცინო პერსონალის უმაღლესისშემდგომი პროფესიული მზადების (რეზიდენტურა) და უწყვეტი სამედიცინო განათლების, ექიმთა და საშუალო სამედიცინო პერსონალის გადამზადების ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში კადრების მართვაში საბაზისო დაწესებულების ფუნქცია და ეწოდა “საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია”.
==ორგანიზაცია==
დღეისათვის, [[სსსა]]-ში შემდეგი კათედრებია:
აკადემიის კათედრები
* ქირურგიის კათედრა ტრავმატოლოგიის კურსით
* თორაკო-აბდომინური ქირურგიის კათედრა
* რეკონსტრუქციული-პლასტიკური და სისხლძარღვთა მიკროქირურგიის კათედრა
* პროქტოლოგიის კათედრა
* მეან-გინეკოლოგიის №1 კათედრა
* მეან-გინეკოლოგიის №2 კათედრა
* რეპროდუქტოლოგიის კათედრა
* უროლოგიის კათედრა
* ბავშვთა ქირურგიისა და კრიტიკული მედიცინის კათედრა
* თვალის სნეულებათა კათედრა
* ონკოლოგიის კათედრა
* ყელ-ყურ-ცხვირის სნეულებათა კათედრა
* ანესთეზიოლოგიისა და კრიტიკული მედიცინის კათედრა, კლინიკური ტოქსიკოლოგიის კურსით
* პულმონოლოგიის და ფთიზიატრის კათედრა
* საოჯახო მედიცინის კათედრა
* შინაგან სნეულებათა კათედრა
* კარდიოლოგიის კათედრა
* პედიატრიისა და ნეონატოლოგიის კათედრა
* ინფექციურ სნეულებათა კათედრა
* დერმატოვენეროლოგიის კათედრა
* ნერვულ სნეულებათა კათედრა, ფსიქიატრიის კურსით
* ნარკოლოგიის კათედრა
* ჰემატოლოგიისა და ტრანსფუზიოლოგიის კათედრა
* ენდოკრინოლოგიის კათედრა
* რევმატოლოგიის კათედრა
* ფიზიოთერაპიისა და კურორტოლოგიის კათედრა
* სპორტული მედიცინის, ფიზიკური რეაბილიტაციის და რაიტთერაპიის კათედრა
* სტომატოლოგიისა და ყბა-სახის ქირურგიის კათედრა
* სამედიცინო რადიოლოგიის კათედრა, ენდოსკოპიის კურსით
* საზოგადოებრივი ჯანდაცვის და ეპიდემიოლოგიის კათედრა
* მიკრობიოლოგიისა და ეპიდემიოლოგიის კათედრა
* კლინიკურ-ლაბორატორული დიაგნოსტიკის კათედრა
* კლინიკური ანატომიის კათედრა
* პათოლოგიური ანატომიის და სასამართლო მედიცინის კათედრა
* ბიოსამედიცინო ეთიკისა და მედიცინის ისტორიის კათედრა
* ფუნდამენტური მედიცინის კათედრა
==პარტნიორები==
მსოფლიო ბანკის პროექტის ფარგლებში
”[[პირველადი ჯანდაცვა 2]]” .
ზემოთ აღნიშნული პროექტის ფარგლებში მსოფლიო ბანკმა დაიწყო [[საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტი|საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტის]] შენობის რენოვაცია და აღჭურვა.
ჩამოყალიბდა ბიბლიოთეკის და უნარ - ჩვევების სასწავლო ცენტრი.
[[ექიმთა გაცვლითი პროგრამა]](GIGAX)
2 X 6 თვით 12 სპეციალისტის გადამზადება ბავშვთა [[ონკოლოგია|ონკოლოგიასა]] და [[ჰემატოლოგია|ჰემატოლოგიაში]].
GIGAX პროექტით გათვალისწინებული სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის თანამშრომლობა ქალაქ ვენის ([[ავსტრია]]) [[წმინდა ანას ბავშვთა ჰოსპიტალი|წმინდა ანას ბავშვთა ჰოსპიტალითან]] არსებულ [[ავთვისებიანი სიმსივნეები|ავთვისებიანი სიმსივნეების]] კვლევის ცენტრთან.
[[სამხრეთ კავკასიის ჯანმრთელობის საინფორმაციო პროექტი]]
("South Caucasus Health Information Project")
[[კანადური საზოგადოება საერთაშორისო ჯანმრთელობისათვის]]
(Canadian Society for International health)
===ხელშეკრულებები სხვა უნივერსიტეტებთან===
===საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის საპატიო წევრები===
საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის სამეცნიერო საბჭოს [[კაუყასის, ჰონორეს|დოქტორ ჰონორეს კაუზასის]] საპატიო ტიტული, მიენიჭა შემდეგ პირებს:
* [[შნორბახი, ჰერმან|დოქტორ ჰერმან შნორბახი]] -
[[პერიდონტოლოგიის ამერიკის შეერთებული შტატების აკადემია|პერიდონტოლოგიის ამერიკის შეერთებული შტატების აკადემიის]] წევრი, [[გერმანიის დენტალური იმპლანტოლოგიის აკადემია|გერმანიის დენტალური იმპლანტოლოგიის აკადემიის]] წევრი.
* პრივატ. დოცენტ [[აშოფი, ალფრედ|ალფრედ აშოფი]] - [[ნევროლოგიური საუნივერსიტეტო კლინიკა]], ქ. [[ჰაიდელბერგი]], [[გერმანია]].
* პროფ. [[არლი, იოან|იოან არლი]] - [[ნევროლოგიის დეპარტამენტი]], [[ოკლენდის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი]], ქ. [[ბერგენი]], [[ნორვეგია]].
* უნივერსიტეტის პროფესორი [[გერშტენრანდი, ფრანც|ფრანც გერშტენბრანდი]] - EFNS-ის ექს-პრეზიდენტი,
ქ. [[ვენა]], [[ავსტრია]].
* პროფესორის ასისტენტი [[კალვაჩი, პაველ|პაველ კალვაჩი]] - EFNS-ის პრაღის ოფისის პრეზიდენტი, ნევროლოგიის ფაკულტეტი, ქ. [[კარლოვსკი]], [[ვინოჰრადი]].
* პროფ. [[კორჩინი, ამოს|ამოს კორჩინი]] - [[ნეიროფაციალური ინსტიტუტი]]ს დირექტორი, [[ტელ-ავივი]]ს [[უნივერსიტეტი]], ქ. [[ტელ-ავივი]], [[ისრაელი]].
* პროფ. [[ბაერტი, ალბერტ|ალბერტ ბაერტი]] - [[რადიოლოგიის დეპარტამენტი]], [[ბელგია]].
* პროფ. [[ჰაკე, ვერნერ|ვერნერ ჰაკე]] - [[ნევროლოგიის დეპარტამენტი]]ს ხელმძღვანელი, [[ჰაიდელბერგი]]ს [[რუპრეხტ-კარლოსის სახელობის უნივერსიტეტი]], [[გერმანია]].
* პროფ. [[ბრონშტეინი, ნატან|ნატან ბრონშტეინი]] - [[ნევროლოგიის დეპარტამენტი]]ს ხელმძღვანელი, [[იხილოვის ჰოსპიტალი]], [[ტელ-ავივის უნივერსიტეტი]], ქ. [[თელ-ავივი]], [[ისრაელი]].
* პროფ. [[ბაბიკიანი, ვიკენ|ვიკენ ბაბიკიანი]] - [[ბოსტონის უნივერსიტეტი]], [[ბოსტონის სამედიცინო სკოლა]], [[მასაჩუსეტსი]], [[აშშ]].
* [[რაზუმოვსკი, ალექსანდრე|ალექსანდრე რაზუმოვსკი]] - [[ჯონ ჰოპკინზის კლინიკა|ჯონ ჰოპკინზის კლინიკის]] ხელმძღვანელი ნეირომეცნიერების დარგში, ქ. [[ბალტიმორი]], [[აშშ]].
* [[ჰენლი, დანიელ|დანიელ ჰენლი]] - [[ჯონ ჰოპკინზის სამედიცინო ინსტიტუტი]], ქ. [[ბალტიმორი]], [[მერილენდის შტატი]], [[აშშ]].
* პროფ. [[მაიერი, კალუს-პეტერ|კლაუს-პეტერ მაიერი]] - ქ. [[ესლინგენის კლინიკური ჰოსპიტალი]], [[ტიუბინგენის უნივერსიტეტის სასწავლო ჰოსპიტალი]], [[გერმანია]].
* პროფ. [[აკენი, ჰუგო ვან|ჰუგო ვან აკენი]] - [[ანესტეზიოლოგიის და ინტენსიური თერაპიის დეპარტამენტი]]ს ხელმძღვანელი, ქ. [[მიუნხენი]]ს საუნივერსიტეტო კლინიკა, [[გერმანია]].
* [[რადომსკი, იურგენ|იურგენ რადომსკი]] - [[სიმენსი]]ს ვიცე-პრეზიდენტი, [[რადიოლოგი]].
* პროფ. [[მიულერი, რაინ|რაინ მიულერი]] - [[რადიოლოგი]], ქ. [[გრაცის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი]]ს სამედიცინო ფაკულტეტი, [[ავსტრია]].
* [[როშალი, ლეონიდ|ლეონიდ როშალი]] - გადაუდებელი ქირურგიის და ბავშვთა ტრავმის დეპარტამენტის უფროსი
[[პედიატრიის სამეცნიერო -კვლევითი ინსტიტუტი]], ქ. [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]].
* [[მარტინესი, რიკარდო|რიკარდო მარტინესი]] - [[პლასტიკური ქირურგი]], [[ლუიზიანას შტატი]], [[აშშ]].
* [[მელოტი, ჯანლუიჯი|ჯანლუიჯი მელოტი]] - პროფესორი [[იტალიის ენდოსკოპისტ ქირურგთა ასოციაცია|იტალიის ენდოსკოპისტ ქირურგთა ასოციაციის]] პრეზიდენტი, ქ. [[მოდენა|მოდენის]] [[სანტ-აგოსტინოს კლინიკა|სანტ-აგოსტინოს კლინიკის]] ქირურგიული განყოფილების ხელმძღვანელი.
* [[მლინსკი, გიუნტერ|გიუნტერ მლინსკის]] მიენიჭა აკადემიის საპატიო პროფესორის ქ.[[გრაიფსვალდი]]ს ([[გერმანია]]) [[ერნსტმორიტცარნდტ უნივერსიტეტი]]ს [[ყელ-ყურ-ცხვირი]]ს კათედრის გამგის მოვალეობის შემსრულებელი.
===თანამშრომლობა ორგანიზაციებთან:===
==საზოგადოებრივი/სამეცნიერო საქმიანობა==
საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიასთან თანამშრომლობენ [[მსოფლიო ბანკი]] ([[პროექტი პირველადი ჯანდაცვა II]]) და [[ბრიტანეთის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო]]. თანამშრომლობა ითვალისწინებს აკადემიის საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტის განვითარებისათვის ხელშეწყობას. საამისოდ დაგეგმილი ღონისძიებების მიზანია ქვეყანაში საოჯახო მედიცინის განვითარებისა და ოჯახის ექიმთა მზადების სისტემის აკადემიური სისტემის ჩამოყალიბება, პირველადი ჯანდაცვის სფეროში მოსახლეობის სამედიცინო მომსახურების სათანადო მოცულობისა და ხარისხის უზურნველყოფა.
ზემოთ მოხსენიებული ღონისძიებებია:
* აკადემიის საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტის შენობის რეაბილიტაცია და აღჭურვა, მათ შორის პრაქტიკული უნარ-ჩვევების ცენტრის დაფუძნება;
* საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტის შტატის განსწავლა/მომზადება;
* საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტისათვის ხელშეწყობა სხვა სპეციალობების ექიმების ოჯახის ექიმად გადამზადების პროცესში და მთლიანად ქვეყანაში საოჯახო მედიცინაზე დაფუძნებული პირველადი ჯანდაცვის სისტემის განვითარებაში მონაწილეობასა და წარმართვაში.
==რესურსები ინტერნეტში==
*[http://www.tma.edu.ge/geo/ საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია]
*[http://www.creditunion.ge განათლების ერთიანი საკრედიტო კავშირი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204170151/http://www.creditunion.ge/ |date=2012-02-04 }}
{{საქართველოს უნივერსიტეტები}}
[[კატეგორია:საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლები]]
f9c2yp8m3px269p5dq22flb70mqxp39
5356858
5356857
2026-04-15T10:34:50Z
~2026-23264-12
181590
.
5356858
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Georgian private medical university}}
{{Notability|org|date=September 2023}}
{{Infobox university
|image=ლოგო2.png
| name = პეტრე შოთაძის სახელობის თბილისის სამედიცინო აკადემია
| established = 1992
| city = [[Tbilisi]]
| motto = მედიცინა იწყება აქ
| type = კერძო
| rector = ირინე შოთაძე
| academic_staff = 110
| website = https://tma.edu.ge
| native_name = პეტრე შოთაძის სახელობის თბილისის სამედიცინო აკადემია
| country = [[Georgia (country)|Georgia]]
| students = 1048
|
}}
[[ფაილი:ლოგო2.png|მინი|პეტრე შოთაძის სახელობის თბილისის სამედიცინო აკადემიის ლოგო|209x209პქ]]
'''თბილისის სამედიცინო აკადემია'''— [[უნივერსიტეტი|უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება]].
==ისტორია ==
'''საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია''' დაარსდა [[1935]] წელს ექიმთა კვალიფიკაციის ამაღლების ინსტიტუტის სახით, ხოლო [[1941]] წელს მას ეწოდა “თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტი”.
საბჭოთა კავშირის მინისტრთა საბჭოს 1965 წლის 8 დეკემბრის და საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1966 წლის 25 იანვრის დადგენილებებით თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტი გადავიდა საკავშირო ჯანდაცვის სამინისტროს უშუალო დაქვემდებარებაში, სტატუსით გათანაბრებული იყო უმაღლეს სასწავლო დაწესებულებასთან და იწოდებოდა “სსრ კავშირის ჯანდაცვის სამინისტროს ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტი”.
საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1990 წლის 30 აგვისტოს განკარგულებით თბილისის ექიმთა დახელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტს ექიმთა კვალიფიკაციის ამაღლების გარდა დაევალა სტუდენტ-მედიკოსთა სწავლებაც, რის გამოც საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 3 თებერვლის. განკარგულებით ინსტიტუტს მიენიჭა სახელმწიფო უმაღლესი სასწავლებლის სტატუსი და ეწოდა “თბილისის სამედიცინო აკადემია”.
თბილისის სამედიცინო აკადემიაში სტუდენტთა ფაკულტეტის გაუქმებასთან დაკავშირებით, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს 1996 წლის 13 დეკემბრის ბრძანებით აკადემიას შეეცვალა სახელი და ეწოდა “ექიმთა დიპლომისშემდგომი განათლების სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია” ექიმთა დიპლომისშემდგომი მომზადებისა და დახელოვნების სახელმწიფო უმაღლესი სასწავლებლის სტატუსით.
საქართველოს პრეზიდენტის 2001 წლის 24 ნოემბრის ბრძანებულებით კი აკადემიას დაეკისრა სამედიცინო პერსონალის უმაღლესისშემდგომი პროფესიული მზადების (რეზიდენტურა) და უწყვეტი სამედიცინო განათლების, ექიმთა და საშუალო სამედიცინო პერსონალის გადამზადების ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში კადრების მართვაში საბაზისო დაწესებულების ფუნქცია და ეწოდა “საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია”.
==ორგანიზაცია==
დღეისათვის, [[სსსა]]-ში შემდეგი კათედრებია:
აკადემიის კათედრები
* ქირურგიის კათედრა ტრავმატოლოგიის კურსით
* თორაკო-აბდომინური ქირურგიის კათედრა
* რეკონსტრუქციული-პლასტიკური და სისხლძარღვთა მიკროქირურგიის კათედრა
* პროქტოლოგიის კათედრა
* მეან-გინეკოლოგიის №1 კათედრა
* მეან-გინეკოლოგიის №2 კათედრა
* რეპროდუქტოლოგიის კათედრა
* უროლოგიის კათედრა
* ბავშვთა ქირურგიისა და კრიტიკული მედიცინის კათედრა
* თვალის სნეულებათა კათედრა
* ონკოლოგიის კათედრა
* ყელ-ყურ-ცხვირის სნეულებათა კათედრა
* ანესთეზიოლოგიისა და კრიტიკული მედიცინის კათედრა, კლინიკური ტოქსიკოლოგიის კურსით
* პულმონოლოგიის და ფთიზიატრის კათედრა
* საოჯახო მედიცინის კათედრა
* შინაგან სნეულებათა კათედრა
* კარდიოლოგიის კათედრა
* პედიატრიისა და ნეონატოლოგიის კათედრა
* ინფექციურ სნეულებათა კათედრა
* დერმატოვენეროლოგიის კათედრა
* ნერვულ სნეულებათა კათედრა, ფსიქიატრიის კურსით
* ნარკოლოგიის კათედრა
* ჰემატოლოგიისა და ტრანსფუზიოლოგიის კათედრა
* ენდოკრინოლოგიის კათედრა
* რევმატოლოგიის კათედრა
* ფიზიოთერაპიისა და კურორტოლოგიის კათედრა
* სპორტული მედიცინის, ფიზიკური რეაბილიტაციის და რაიტთერაპიის კათედრა
* სტომატოლოგიისა და ყბა-სახის ქირურგიის კათედრა
* სამედიცინო რადიოლოგიის კათედრა, ენდოსკოპიის კურსით
* საზოგადოებრივი ჯანდაცვის და ეპიდემიოლოგიის კათედრა
* მიკრობიოლოგიისა და ეპიდემიოლოგიის კათედრა
* კლინიკურ-ლაბორატორული დიაგნოსტიკის კათედრა
* კლინიკური ანატომიის კათედრა
* პათოლოგიური ანატომიის და სასამართლო მედიცინის კათედრა
* ბიოსამედიცინო ეთიკისა და მედიცინის ისტორიის კათედრა
* ფუნდამენტური მედიცინის კათედრა
==პარტნიორები==
მსოფლიო ბანკის პროექტის ფარგლებში
”[[პირველადი ჯანდაცვა 2]]” .
ზემოთ აღნიშნული პროექტის ფარგლებში მსოფლიო ბანკმა დაიწყო [[საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტი|საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტის]] შენობის რენოვაცია და აღჭურვა.
ჩამოყალიბდა ბიბლიოთეკის და უნარ - ჩვევების სასწავლო ცენტრი.
[[ექიმთა გაცვლითი პროგრამა]](GIGAX)
2 X 6 თვით 12 სპეციალისტის გადამზადება ბავშვთა [[ონკოლოგია|ონკოლოგიასა]] და [[ჰემატოლოგია|ჰემატოლოგიაში]].
GIGAX პროექტით გათვალისწინებული სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის თანამშრომლობა ქალაქ ვენის ([[ავსტრია]]) [[წმინდა ანას ბავშვთა ჰოსპიტალი|წმინდა ანას ბავშვთა ჰოსპიტალითან]] არსებულ [[ავთვისებიანი სიმსივნეები|ავთვისებიანი სიმსივნეების]] კვლევის ცენტრთან.
[[სამხრეთ კავკასიის ჯანმრთელობის საინფორმაციო პროექტი]]
("South Caucasus Health Information Project")
[[კანადური საზოგადოება საერთაშორისო ჯანმრთელობისათვის]]
(Canadian Society for International health)
===ხელშეკრულებები სხვა უნივერსიტეტებთან===
===საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის საპატიო წევრები===
საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის სამეცნიერო საბჭოს [[კაუყასის, ჰონორეს|დოქტორ ჰონორეს კაუზასის]] საპატიო ტიტული, მიენიჭა შემდეგ პირებს:
* [[შნორბახი, ჰერმან|დოქტორ ჰერმან შნორბახი]] -
[[პერიდონტოლოგიის ამერიკის შეერთებული შტატების აკადემია|პერიდონტოლოგიის ამერიკის შეერთებული შტატების აკადემიის]] წევრი, [[გერმანიის დენტალური იმპლანტოლოგიის აკადემია|გერმანიის დენტალური იმპლანტოლოგიის აკადემიის]] წევრი.
* პრივატ. დოცენტ [[აშოფი, ალფრედ|ალფრედ აშოფი]] - [[ნევროლოგიური საუნივერსიტეტო კლინიკა]], ქ. [[ჰაიდელბერგი]], [[გერმანია]].
* პროფ. [[არლი, იოან|იოან არლი]] - [[ნევროლოგიის დეპარტამენტი]], [[ოკლენდის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი]], ქ. [[ბერგენი]], [[ნორვეგია]].
* უნივერსიტეტის პროფესორი [[გერშტენრანდი, ფრანც|ფრანც გერშტენბრანდი]] - EFNS-ის ექს-პრეზიდენტი,
ქ. [[ვენა]], [[ავსტრია]].
* პროფესორის ასისტენტი [[კალვაჩი, პაველ|პაველ კალვაჩი]] - EFNS-ის პრაღის ოფისის პრეზიდენტი, ნევროლოგიის ფაკულტეტი, ქ. [[კარლოვსკი]], [[ვინოჰრადი]].
* პროფ. [[კორჩინი, ამოს|ამოს კორჩინი]] - [[ნეიროფაციალური ინსტიტუტი]]ს დირექტორი, [[ტელ-ავივი]]ს [[უნივერსიტეტი]], ქ. [[ტელ-ავივი]], [[ისრაელი]].
* პროფ. [[ბაერტი, ალბერტ|ალბერტ ბაერტი]] - [[რადიოლოგიის დეპარტამენტი]], [[ბელგია]].
* პროფ. [[ჰაკე, ვერნერ|ვერნერ ჰაკე]] - [[ნევროლოგიის დეპარტამენტი]]ს ხელმძღვანელი, [[ჰაიდელბერგი]]ს [[რუპრეხტ-კარლოსის სახელობის უნივერსიტეტი]], [[გერმანია]].
* პროფ. [[ბრონშტეინი, ნატან|ნატან ბრონშტეინი]] - [[ნევროლოგიის დეპარტამენტი]]ს ხელმძღვანელი, [[იხილოვის ჰოსპიტალი]], [[ტელ-ავივის უნივერსიტეტი]], ქ. [[თელ-ავივი]], [[ისრაელი]].
* პროფ. [[ბაბიკიანი, ვიკენ|ვიკენ ბაბიკიანი]] - [[ბოსტონის უნივერსიტეტი]], [[ბოსტონის სამედიცინო სკოლა]], [[მასაჩუსეტსი]], [[აშშ]].
* [[რაზუმოვსკი, ალექსანდრე|ალექსანდრე რაზუმოვსკი]] - [[ჯონ ჰოპკინზის კლინიკა|ჯონ ჰოპკინზის კლინიკის]] ხელმძღვანელი ნეირომეცნიერების დარგში, ქ. [[ბალტიმორი]], [[აშშ]].
* [[ჰენლი, დანიელ|დანიელ ჰენლი]] - [[ჯონ ჰოპკინზის სამედიცინო ინსტიტუტი]], ქ. [[ბალტიმორი]], [[მერილენდის შტატი]], [[აშშ]].
* პროფ. [[მაიერი, კალუს-პეტერ|კლაუს-პეტერ მაიერი]] - ქ. [[ესლინგენის კლინიკური ჰოსპიტალი]], [[ტიუბინგენის უნივერსიტეტის სასწავლო ჰოსპიტალი]], [[გერმანია]].
* პროფ. [[აკენი, ჰუგო ვან|ჰუგო ვან აკენი]] - [[ანესტეზიოლოგიის და ინტენსიური თერაპიის დეპარტამენტი]]ს ხელმძღვანელი, ქ. [[მიუნხენი]]ს საუნივერსიტეტო კლინიკა, [[გერმანია]].
* [[რადომსკი, იურგენ|იურგენ რადომსკი]] - [[სიმენსი]]ს ვიცე-პრეზიდენტი, [[რადიოლოგი]].
* პროფ. [[მიულერი, რაინ|რაინ მიულერი]] - [[რადიოლოგი]], ქ. [[გრაცის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი]]ს სამედიცინო ფაკულტეტი, [[ავსტრია]].
* [[როშალი, ლეონიდ|ლეონიდ როშალი]] - გადაუდებელი ქირურგიის და ბავშვთა ტრავმის დეპარტამენტის უფროსი
[[პედიატრიის სამეცნიერო -კვლევითი ინსტიტუტი]], ქ. [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]].
* [[მარტინესი, რიკარდო|რიკარდო მარტინესი]] - [[პლასტიკური ქირურგი]], [[ლუიზიანას შტატი]], [[აშშ]].
* [[მელოტი, ჯანლუიჯი|ჯანლუიჯი მელოტი]] - პროფესორი [[იტალიის ენდოსკოპისტ ქირურგთა ასოციაცია|იტალიის ენდოსკოპისტ ქირურგთა ასოციაციის]] პრეზიდენტი, ქ. [[მოდენა|მოდენის]] [[სანტ-აგოსტინოს კლინიკა|სანტ-აგოსტინოს კლინიკის]] ქირურგიული განყოფილების ხელმძღვანელი.
* [[მლინსკი, გიუნტერ|გიუნტერ მლინსკის]] მიენიჭა აკადემიის საპატიო პროფესორის ქ.[[გრაიფსვალდი]]ს ([[გერმანია]]) [[ერნსტმორიტცარნდტ უნივერსიტეტი]]ს [[ყელ-ყურ-ცხვირი]]ს კათედრის გამგის მოვალეობის შემსრულებელი.
===თანამშრომლობა ორგანიზაციებთან:===
==საზოგადოებრივი/სამეცნიერო საქმიანობა==
საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიასთან თანამშრომლობენ [[მსოფლიო ბანკი]] ([[პროექტი პირველადი ჯანდაცვა II]]) და [[ბრიტანეთის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო]]. თანამშრომლობა ითვალისწინებს აკადემიის საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტის განვითარებისათვის ხელშეწყობას. საამისოდ დაგეგმილი ღონისძიებების მიზანია ქვეყანაში საოჯახო მედიცინის განვითარებისა და ოჯახის ექიმთა მზადების სისტემის აკადემიური სისტემის ჩამოყალიბება, პირველადი ჯანდაცვის სფეროში მოსახლეობის სამედიცინო მომსახურების სათანადო მოცულობისა და ხარისხის უზურნველყოფა.
ზემოთ მოხსენიებული ღონისძიებებია:
* აკადემიის საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტის შენობის რეაბილიტაცია და აღჭურვა, მათ შორის პრაქტიკული უნარ-ჩვევების ცენტრის დაფუძნება;
* საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტის შტატის განსწავლა/მომზადება;
* საოჯახო მედიცინის ფაკულტეტისათვის ხელშეწყობა სხვა სპეციალობების ექიმების ოჯახის ექიმად გადამზადების პროცესში და მთლიანად ქვეყანაში საოჯახო მედიცინაზე დაფუძნებული პირველადი ჯანდაცვის სისტემის განვითარებაში მონაწილეობასა და წარმართვაში.
==რესურსები ინტერნეტში==
*[http://www.tma.edu.ge/geo/ საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია]
*[http://www.creditunion.ge განათლების ერთიანი საკრედიტო კავშირი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204170151/http://www.creditunion.ge/ |date=2012-02-04 }}
{{საქართველოს უნივერსიტეტები}}
[[კატეგორია:საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლები]]
j735fxq7eikov9xam6lu2px9yboe4ss
ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა
0
27246
5356555
4932652
2026-04-14T16:03:00Z
J4keeS237
143476
5356555
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი = ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა
| პარტიის ლოგო = Main-logo-ka new.png
| ქვეყანა = საქართველო
| პარტიის ვიკიფერი = {{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}
| პარტიის სახელი ფერი = white
| აბრევიატურა = ენმ
| ლიდერი = [[მიხეილ სააკაშვილი]]
| თავმჯდომარე = [[თინა ბოკუჩავა]]
| გენერალური მდივანი = [[პეტრე ცისკარიშვილი]]
| დამფუძნებელი = [[მიხეილ სააკაშვილი]]<br>[[ვანო მერაბიშვილი]]
| დაფუძნდა = სექტემბერი, 2001
| იდეოლოგია = [[ლიბერალური კონსერვატიზმი]]<br>[[ეკონომიკური ლიბერალიზმი]]<br>[[სამოქალაქო ნაციონალიზმი]]<br>[[ევროატლანტიზმი]]
| პოლიტიკური პოზიცია = [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]]
| ევროპული = [[ევროპის სახალხო პარტია]] (ასოცირებული წევრი)
| საერთაშორისო = [[საერთაშორისო დემოკრატიული კავშირი]]
| ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
| ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
| ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|2058|{{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
| ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|50|{{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
| ფერები = {{colorbox|#e4012e}} წითელი <br> {{colorbox|#FFFFFF}} თეთრი
| შტაბ-ბინა = კახეთის გზატკეცილი 45, [[თბილისი]], [[საქართველო]]
| საიტი = {{url|unm.ge}}
| ახალგაზრდული ფრთა =
}}
'''ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა''' — [[პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო]]ში, მისი თავმჯდომარე და ლიდერი დაარსებიდან 2015 წლამდე იყო [[საქართველოს პრეზიდენტი|საქართველოს მე-3 პრეზიდენტი]] [[მიხეილ სააკაშვილი]]. 2003 წელს იყო [[ვარდების რევოლუცია|ვარდების რევოლუციის]] ერთ-ერთი ორგანიზატორი. იყო მმართველი პარტია 2004-2012 წლებში. 2012 წელს პარტია დამარცხდა [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2012)|საპარლამენტო არჩევნებში]]. არის კოალიცია [[ძალა ერთობაშია (კოალიცია)|„ძალა ერთობაშიას“]] თანადამფუძნებელი. პარტია თბილისის საკრებულოში წარდგენილია 10 წევრით, ხოლო საქართველოს პარლამენტში – 15-ით.
== ისტორია ==
პოლიტიკური გაერთიანება დაფუძნდა [[2001]] წელს როგორც „ნაციონალური მოძრაობა საქართველოს გადასარჩენად“. 2002 წელს შეუერთდა 1999 წლიდან არსებულ გაერთიანებას „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ და მიიღო მისი სახელი.
[[ფაილი:Nacmozraoba.jpg|150პქ|მინი|ნაციონალური მოძრაობის ძველი ლოგო]]
[[2002]] წელს შექმნა ბლოკი [[საქართველოს კონსერვატიული პარტია|კონსერვატორებთან]] და [[საქართველოს რესპუბლიკური პარტია|რესპუბლიკელებთან]] ერთად. ბლოკმა [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები (2002)|2002 წლის ადგილობრივ არჩევნებში]] წარმატებას მიაღწია [[თბილისი]]ს მასშტაბით, მიიღო რა ხმების 24% და გაიყო გამარჯვება [[საქართველოს ლეიბორისტული პარტია|ლეიბორისტულ პარტიასთან]]. ამ უკანასკნელთან პოლიტიკური შეთანხმების შედეგად [[მიხეილ სააკაშვილი]] გახდა [[თბილისის საკრებულო]]ს თავმჯდომარე.
სააკაშვილის თბილისის საკრებულოში მოღვაწეობამ გაზარდა პარტიისა და ბლოკის პოპულარობა. უკვე [[საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2003)|2003 წლის ნოემბრის არჩევნებში]] ბლოკი ალტერნატიული ხმის დათვლისა და ეგზიტ-პოლების შედეგებით იყო გამარჯვებული ხმათა 27%-ით. თუმცა ოფიციალური მონაცემები კარდინალურად განსხვავებული იყო. ამის გამო ბლოკი გახდა [[ედუარდ შევარდნაძე|ედუარდ შევარდნაძის]] წინააღმდეგ გამართული საპროტესტო აქციების ერთ-ერთი ორგანოზატორი „თავისუფალ დემოკრატებთან“ ([[ზურაბ ჟვანია]]) და „ტრადიციონალისტებთან“ ([[აკაკი ასათიანი]]) ერთად.
საპროტესტო აქციები [[ვარდების რევოლუცია|ვარდების რევოლუციით]] დასრულდა, რამაც კვლავ გაზარდა პარტიის ავტორიტეტი, ხოლო მისი ლიდერი [[მიხეილ სააკაშვილი]] გახდა [[საქართველოს პრეზიდენტი]] [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2004)|2004 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] ხმათა 96%-ით. [[საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2004)|2004 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] ბლოკმა „ნაციონალური მოძრაობა-დემოკრატები“ მოიპოვა საკონსტიტუციო უმრავლესობა ხმათა 66,2%-ით. იმავე წლის გაზაფხულზე ნაციონალურ მოძრაობასთან თანამშრომლობა შეწყვიტეს ადრინდელმა პარტნიორებმა: [[საქართველოს კონსერვატიული პარტია|კონსერვატორებმა]] და [[საქართველოს რესპუბლიკური პარტია|რესპუბლიკელებმა]]. ამას ხელი არ შეუშლია ნაციონალური მოძრაობისთვის მოეგო [[2005]] წლის შუალედური არჩეევნები ხუთივე საარჩევნო ოლქში და მოეგო [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები (2006)|2006 წლის ადგილობრივი არჩევნები]]. პარტიამ მთელი საქართველოს მასშტაბით მიიღო ხმათა დაახლოებით 60% და მოიპოვა აბსოლუტური უმრავლესობა საქართველოს ყველა [[თვითმმართველობა|მუნიციპალიტეტში]].
[[ფაილი:მიხეილ სააკაშვილი.jpg|მინი|მიხეილ სააკაშვილი]]
[[2007]] წელს პარტიას გამოეყო წევრთა ჯგუფი, მათ შორის ყოფილი თავდაცვის მინისტრი, [[ირაკლი ოქრუაშვილი]]. მათ ჩამოაყალიბეს [[მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის]]. ამის მიუხედავად პარტიამ წარმატება მოიპოვა [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]], როცა მისი კანდიდატი, [[მიხეილ სააკაშვილი]], კვლავ აირჩიეს საქართველოს პრეზიდენტად ხმათა 53%-ით. იმავე წელს [[საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2008)|საპარლამენტო არჩევნებში]] ნაციონალურმა მოძრაობამ მიიღო ხმათა 59,18% და კვლავ მოიპოვა საკონსტიტუციო უმრავლესობა პარლამენტში.<ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=18484 ცესკომ არჩევნების შედეგები გამოაქვეყნა]</ref>
[[2008]] წლის შემოდგომაზე ნაციონალური მოძრაობა კვლად დატოვა წევრთა ჯგუფმა. ერთმა ნაწილმა ჩამოაყალიბა [[დემოკრატიული მოძრაობა - ერთიანი საქართველო]] [[ნინო ბურჯანაძე|ნინო ბურჯანაძის]] მეთაურობით. ეს უკანასკნელი არასდროს ყოფილა ნაციონალური მოძრაობის წევრი, მაგრამ [[2004]] წლიდან მჭიდროდ ასოცირდებოდა მასთან. ხოლო მეორე ნაწილმა ყოფილი [[საქართველოს პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ მინისტრის]], [[ზურაბ ნოღაიდელი]]ს მეთაურობით შექმნა [[მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსთვის]]. [[2009]] წელს ნაციონალურ მოძრაობასთან ადრე ასოცირებულმა კიდევ ერთმა პოლიტიკურმა ლიდერმა [[ირაკლი ალასანია]]მ შექმნა პარტია [[ჩვენი საქართველო - თავისუფალი დემოკრატები]]. ნაციონალურმა მოძრაობამ გაიმარჯვა [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები (2010)|2010 წლის თვითმართველობის არჩევნებში]], სადაც ქვეყნის მასშტაბით მიიღო ხმათა 74%, ხოლო თბილისში ხმათა 52%. პარტიის კანდიდატი, [[გიგი უგულავა]] გახდა ქალაქ [[თბილისი]]ს პირველი პირდაპირი წესით არჩეული [[მერი]].
[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2012)|2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] ნაციონალური მოძრაობა დამარცხდა ახალშექმნილ კოალიციასთან [[ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველო|ქართული ოცნება]], რომელსაც [[ბიძინა ივანიშვილი]] ხელმძღვანელობდა. „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ მოიპოვა 65 მანდატი 150-დან და წააგო არჩევნები ოლქების უმრავლესობაში. არჩევნებში დამარცხების შემდეგ პარტიის გენერალური მდივანი კვლავ [[ივანე მერაბიშვილი]] გახდა.
პარტია ასევე მონაწილეობდა [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)|2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]], სადაც კანდიდატად წაყენებული ჰყავდა საქართველოს მეშვიდე მოწვევის [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტის]] თავმჯდომარე - [[დავით ბაქრაძე]]. ბაქრაძე არჩევნებში გავიდა მეორე ადგილზე ხმათა 21,72%-ით. 2015 წელს პარტიის ლიდერმა სააკაშვილმა დაკარგა საქართველოს მოქალაქეობა [[ოდესა|ოდესის]] გუბერნატორად დანიშვნის გამო. პარტიას ახალი თავმჯდომარე არ აურჩევია. 2016 წელს კვლავ დამარცხდა [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)|საპარლამენტო არჩევნებში]].<ref>[http://www.tabula.ge/ge/story/102551-enm-axal-tavmjdomares-ar-avirchevt-partia-gaagrdzelebs-gundur-martvas ენმ: ახალ თავმჯდომარეს არ ავირჩევთ, პარტია გააგრძელებს გუნდურ მართვას]</ref>
[[2017]] წელს პარტიას გამოეყო პარლამენტის 19 დეპუტატი, რომლებმაც დააფუძნეს პარტია [[ევროპული საქართველო]].
[[2018]] წელს იყო კოალიცია „[[ძალა ერთობაშია (კოალიცია)|ძალა ერთობაშიას]]“ თანადამფუძნებელი, კოალიციის პრეზიდენტობის კანდიდატი იყო პარტიის წევრი [[გრიგოლ ვაშაძე]], რომელმაც არჩევნებში მეორე ადგილი დაიკავა.
[[2019]] წლის [[24 მარტი|24 მარტს]] პარტიის თავმჯდომარედ სწორედ გრიგოლ ვაშაძე აირჩიეს.
[[2020]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გრიგოლ ვაშაძემ განაცხადა, რომ ის პარტიას ტოვებდა. მან წასვლის მიზეზად უთანხმოება დაასახელა. ამის შემდეგ საჭირო გახდა პარტიის ახალი თავმჯდომარის არჩევა. [[27 დეკემბერი|27 დეკემბერს]] პარტიის თავმჯდომარედ პარტიის პოლიტიკური საბჭოს თავმჯდომარე [[ნიკა მელია]] აირჩიეს.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/389128 „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარედ ნიკა მელია აირჩიეს] </ref>
[[2021]] წლის [[23 თებერვალი|23 თებერვალს]] დილით, ნიკა მელიას დაკავების მიზნით, რომელმაც ცოტა ხნით ადრე სასამართლოს გადაწყვეტილებით [[20 ივნისის საქმე]]ზე გაკეთებული ელექტროსამაჯური მოიხსნა, რამაც პროკურატურის მხრიდან მისი დაკავების მოთხოვნა მოჰყვა, რაც სასამართლომ დააკმაყოფილა, განხორციელდა სპეციალური დანიშნულების რაზმებისა და პოლიციის შტურმი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ოფისზე, სადაც შეკრებილი იყვნენ ოპოზიციური პარტიების ლიდერები და მხარდამჭერები, და ნიკა მელია დააკავეს.<ref>{{cite news |title=ნიკა მელია დაკავებულია |url=https://www.ambebi.ge/article/255843-nika-melia-dakavebulia/ |access-date=23 თებერვალი, 2021 |work=Ambebi.ge}}</ref> იგი მოგვიანებით გათავისუფლდა გირაოს სანაცვლოდ (იხ. [[20 ივნისის საქმე]]).<ref>{{cite news| title = სასამართლომ ნიკა მელიას საქმეზე წინასწარი პატიმრობა გირაოთი შეცვალა | url= https://tabula.ge/ge/news/667041-sasamartlom-nika-melias-sakmeze-cinascari |work=ტაბულა}} </ref>
[[2021]] წლის [[1 ოქტომბერი|1 ოქტომბერს]], თვითთმართველობის არჩევნებამდე 1 დღით ადრე პარტიის დამფუძნებელმა და ყოფილმა თავმჯდომარე [[მიხეილ სააკაშვილი|მიხელ სააკაშვილმა]] განაცხადა, რომ 8 წლიანი დევნილობის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში,<ref>{{Cite web|title=Саакашвили призвал сторонников пойти колоннами на Тбилиси|url=https://www.rbc.ru/politics/01/10/2021/6156c73f9a794763d67f3fda|access-date=2021-10-01|website=РБК|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|title=Михаил Саакашвили заявил, что вернулся в Грузию. Там он приговорен к двум тюремным срокам|url=https://meduza.io/news/2021/10/01/mihail-saakashvili-zayavil-chto-vernulsya-v-gruziyu-tam-on-prigovoren-k-dvum-tyuremnym-srokam|access-date=2021-10-01|website=Meduza|language=ru}}</ref> რასაც მისი დაკავება მოჰყვა.<ref>{{Cite web|title=Михаил Саакашвили заявил, что вернулся в Грузию. Там он приговорен к двум тюремным срокам|url=https://meduza.io/news/2021/10/01/mihail-saakashvili-zayavil-chto-vernulsya-v-gruziyu-tam-on-prigovoren-k-dvum-tyuremnym-srokam|access-date=2021-10-01|website=Meduza|language=ru}}</ref>
[[2021]] წლის საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე პარტიამ მეორე ადგილი დაიკავა, თბილისში 27,96% მიიღო, სრულიად საქართველოს მასშტაბით კი 30,67% მიიღო (541 188 ხმა).<ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_45/dashboard |title=Results |accessdate=2021-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_45/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref> 64 მუნიციპალიტეტიდან ერთში პარტიამ მერის არჩევნებში გამარჯვება მოახერხა. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მერად არჩეული იქნა [[გია ხარჩილავა]].<ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_46/dashboard |title=Results |accessdate=2021-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_46/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref> პარტიის კანდიდატები მინიმალური სხვაობით დამარცხდნენ რამდენიმე მუნიციპალიტეტში გამართულ მეორე ტურში (ბათუმი, რუსთავი, ქუთაისი და სხვ.). პარტიის თავმჯდომარე ნიკა მელია ოპოზიციის ნაწილმა წარადგინა თბილისის მერობის კანდიდატად, პირველ ტურში მან 163 489 ხმა (34,01%) მიიღო.<ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_45/dashboard |title=Results |accessdate=2021-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_45/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref> მეორე ტურში მიიღო 206 598 ხმა (44,39%) და დაიკავა მეორე ადგილი.<ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_46/dashboard |title=Results |accessdate=2021-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_46/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref>
2022 წლის ბოლოს პარტიაში წევრთა ნაწილმა ახალი თავმჯდომარის არჩევის საკითხი დააყენეს დღის წესრიგში. ხელახლა არჩევაზე საუბარი სექტემბერში დაიწყო, როცა გავრცელდა ინფორმაცია, რომ პარტიის ოფისში აქტივისტებსა და ნიკა მელიას შორის ფიზიკური დაპირისპირება მოხდა. მანამდე, „[[TV პირველი]]ს“ ეთერში მელიამ ისაუბრა პარტიაში არაფორმალური მმართველობის საფრთხეებზეც და ამ კონტექსტში ახსენა ყოფილი თავდაცვის მინისტრი [[დავით კეზერაშვილი]].<ref>{{cite news |title="ნაციონალური მოძრაობის" წევრთა ნაწილი ითხოვს, ჩატარდეს თავმჯდომარის არჩევნები |url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/32122069.html |access-date=30 იანვარი, 2023 |work=რადიო თავისუფლება |language=ka}}</ref> თავმჯდომარის შიდა არჩევნები 2023 წლის 28–29 იანვარს ე.წ. ბლოკჩეინ-სისტემით ჩატარდა. არჩევნებში დარეგისტრირდა 49 638 ადამიანი, მათგან ხმა მისცა 41 264-მა. 52,58%-ით გამარჯვებული [[ლევან ხაბეიშვილი]] გახდა (ნიკა მელიამ 40% მიიღო).<ref>{{cite news |title="ნაციონალური მოძრაობის" თავმჯდომარე ლევან ხაბეიშვილი გახდა |url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/32245492.html |access-date=30 იანვარი, 2023 |work=რადიო თავისუფლება |language=ka}}</ref> გამარჯვებულის წინასაარჩევნო კამპანია დიდწილად აგებული იყო მთავარი ოპონენტის მწვავე კრიტიკაზე, რომ, მელიამ თავისი უმოქმედობით, პარტიას საბრძოლო მუხტი დაუკარგა, მასშტაბური მიტინგები დაშალა და სააკაშვილის გათავისუფლება ვერ შეძლო.<ref>{{cite news |title=ხაბეიშვილი "ჯარს" ქმნის, მელიას მომხრეები პოსტებს ტოვებენ - როდის შესრულდება დაპირებები? |url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/32246348.html |access-date=30 იანვარი, 2023 |work=რადიო თავისუფლება |language=ka}}</ref>
[[2024]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.<ref> [https://mtavari.tv/news/158085-17-partia-5-damoukidebeli-deputati-kartul 17 პარტია და 5 დამოუკიდებელი დეპუტატი | "ქართულ ქარტიაზე" ხელმოწერები დასრულდა] </ref>
== პოლიტიკური პლატფორმა ==
ნაციონალური მოძრაობა მემარჯვენე-ცენტრისტული მიმართულების პარტიაა. ის აქტიურად ეწევა [[პატრიოტიზმი]]ს იდეოლოგიურ პროპაგანდას (პროგრამები: „პატრიოტი“, „პატრინოტი“, „ტაძარი“). პარტიას ორი ძირითადი პრიორიტეტი აქვს: ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა და მოსახლეობის სოციალური პირობების გაუმჯობესება.
საშინაო პოლიტიკის პრიორიტეტებია: სახელმწიფო ინსტიტუტების რადიკალური რეფორმები, ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა, [[საქართველოს შეიარაღებული ძალები]]ს რეფორმა, ეკონომიკის [[ეკონომიკური ლიბერალიზმი|ლიბერალიზაცია]], ქვეყნის მოდერნიზაცია. საგარეო პოლიტიკის პრიორიტეტებია: [[ნატო (ორგანიზაცია)|ნატოსთან]] ინტეგრაცია და [[აშშ]]-სთან მჭიდრო სტრატეგიული ურთიერთობები.
==ორგანიზაციული სტრუქტურა==
ნაციონალური მოძრაობის სტრუქტურულ დაყოფას არეგულირებს [[2004]] წელს მიღებული წესდება.
პარტიის უმაღლესი ხელმძღვანელი ორგანო ყრილობაა. იგი ორ წელიწადში ერთხელ მაინც მოიწვევა. ორგანიზაციულ მუშაობას წარმართავს გენერალური მდივანი. ჩვეულებრივ, პარტიის პოლიტიკას განსაზღვრავენ ლიდერები. თავად პარტია კი გადაწყვეტილებების აღმასრულებელია. პარტიას გააჩნია პოლიტიკური საბჭო.
პარტიული სტრუქტურის ყველაზე ქვედა რგოლი რაიონული ორგანიზაციაა. პარტიაში ძირითადი ორგანიზაციის პარალელურად არსებობს ახალგაზრდული ორგანიზაცია. პარტია არის [[ევროპის სახალხო პარტია|ევროპის სახალხო პარტიის]] ასოცირებული წევრი და [[საერთაშორისო დემოკრატიული კავშირი]]ს სრული წევრი.
==შედეგები არჩევნებში==
[[File:Georgien-Parlamentswahl1.svg|thumb|400პქ|პარტიის მიერ მიღებული ხმები 2008 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]]
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
!კოალიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2003|2003]]
|align=center | [[მიხეილ სააკაშვილი]]
|345 197
|18,08
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|42|235|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2004|2004]]
|align=center | [[ნინო ბურჯანაძე]]
|992 275
|66,24
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|135|150|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 93
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | ენმ–<nowiki/>[[ბურჯანაძე-დემოკრატები|დემოკრატები]]
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2008|2008]]
|align=center | [[დავით ბაქრაძე]]
|1 050 237
|59,18
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|119|150|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 16
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2012|2012]]
|align=center | [[ვანო მერაბიშვილი]]
|867 432
|40,34
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|65|150|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 54
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]]
|align=center | [[დავით ბაქრაძე]]
|477 053
|27,11
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|27|150|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 38
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|align=center | [[გრიგოლ ვაშაძე]]
|523 127
|27,18
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|25|150|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 2
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | [[ძალა ერთობაშია (კოალიცია)|ძალა ერთობაშია]]
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|align=center | [[თინა ბოკუჩავა]]
|211 216
|10,17
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|8|150|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 17
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | [[ერთიანობა – ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანობა]]
|}
=== საპრეზიდენტო ===
{| class="wikitable"
|+
! rowspan="2" |არჩევნები
! rowspan="2" |კანდიდატი
! colspan="2" |პირველი ტური
! colspan="2" |მეორე ტური
! rowspan="2" |შედეგი
|-
!ხმები
!%
!ხმები
!%
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2004|2004]]
|[[მიხეილ სააკაშვილი]]
|1 890 739
|96,24
|colspan="2" style="background:lightgrey;"|
|პირველი ადგილი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2008|2008]]
|[[მიხეილ სააკაშვილი]]
|1 060 042
|53,47
|colspan="2" style="background:lightgrey;"|
|პირველი ადგილი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013|2013]]
|[[დავით ბაქრაძე]]
|354 103
|21,72
|colspan="2" style="background:lightgrey;"|
|მეორე ადგილი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2018|2018]]
|[[გრიგოლ ვაშაძე]]
|601 224
|37,74
|780 680
|40,48
|მეორე ადგილი
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2002|2002]]
|
|
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|15|4801|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2006|2006]]
|
|78,8
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1539|1733|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 1524
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2010|2010]]
|1 119 641
|65,75
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1492|1738|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 47
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2014|2014]]
|317 395
|22,42
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|281|2088|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1211
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017]]
|256 547
|17,08
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|183|2058|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 98
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|541 188
|30,67
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|509|2068|hex={{ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 326
|}
== ლიტერატურა ==
* {{წიგნი | ავტორი = გია ნოდია | ავტორი2 = ალვარო პინტო სქოლტბახი | სათაური = საქართველოს პოლიტიკური ლანდშაფტი: პოლიტიკური პარტიები: მიღწევები, გამოწვევები და პერსპექტივები | გამომცემლობა = CIPDD | ადგილი = თბილისი | წელი = 2006 | isbn = 90-5972-113-6}}
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{ოფიციალური|https://unm.ge/}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}{{საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2020)}}
{{მიხეილ სააკაშვილი}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:ვარდების რევოლუცია]]
[[კატეგორია:მიხეილ სააკაშვილი]]
[[კატეგორია:ლიბერალური პარტიები საქართველოში]]
[[კატეგორია:2001 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
iji7axrh1p12lcqwk2mqokv8rq3ben1
ჯეიმზ კუკი
0
27261
5356882
5348919
2026-04-15T11:33:27Z
~2026-23072-00
181593
/* ბიოგრაფია */
5356882
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ჯეიმზ კუკი
| დაბთარიღი = [[27 ოქტომბერი]], [[1728]]
| დაბადგილი = [[მარტონი]], [[იორკშირი]], [[ინგლისი]]
| გარდთარიღი = 14 თებერვალი 1779 (50 წლის ასაკში) [[კელაკაკუას ყურე]], [[ჰავაი]]
| საქმიანობა = მკვლევარი, ნავიგატორი, კარტოგრაფი
| წოდება = კაპიტანი ([[სამეფო ფლოტი]])
| სურათი = Captainjamescookportrait.jpg
| ხელმოწერა = James Cook Signature.svg
| წარწერა = ჯეიმზ კუკი, [[სერ ნათანაელ დენს-ჰოლანდი|სერ ნათანაელ დენს-ჰოლანდის]] პორტრეტი (1775), [[ეროვნული საზღვაო მუზეუმი]], [[გრინვიჩი]]
| ეროვნება = [[ბრიტანელები|ბრიტანელი]]
| მეუღლე = [[ელიზაბეტ ბეტსი]]
| შვილები = 6
| განათლება = პოსტგეიტის სკოლა, [[დიდი აიტონი]]
}}
'''ჯეიმზ კუკი''' (დ. [[27 ოქტომბერი]], [[1728]] — გ. [[14 თებერვალი]], [[1779]]) — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] [[მოგზაური]] და [[მკვლევარი]].
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Cooks Karte von Neufundland.jpg|მინი|ჯეიმზ კუკის მიერ 1775 წელს შედგენილი [[ნიუფაუნდლენდი]]ს საზღვაო რუკა]]
ინგლისელი მეზღვაური ჯეიმზ კუკი 1728 წელს სოფელ [[მარტონი|მარტონში]] ([[იორკშირის საგრაფო]]) ღარიბ ოჯახში დაიბადა. მამამისი დაქირავებული მუშა იყო, რომელიც მდიდარი [[ინგლისელები]]ს მამულებში მიწას ამუშავებდა. პატარა ჯეიმზს ბავშვობიდანვე მოუწია მძიმე სამუშაოების შესრულება. 7 წლის ასაკში ის მამასთან ერთად მუშაობდა. პარალელურად ჯეიმზი სკოლაშიც დადიოდა, სადაც წერა-კითხვა ისწავლა. 17 წლის ასაკში კი ის ერთ-ერთ ზღვისპირა სოფელში [[თევზები|თევზის]] გამყიდველის შეგირდად მოეწყო. სწორედ აქ დაინახა მან პირველად [[ზღვა]].
ჯეიმზი ზღვით მოიხიბლა. საზღვაო მოგზაურობაში წასვლის სურვილი მას ერთი წუთითაც არ ტოვებდა. საკუთარი მიზნის მისაღწევად კუკი ყველაფერზე იყო მზად. თავდაპირველად ის ნახშირის გადამზიდავ გემზე [[იუნგა]]დ მოეწყო. აქ მან კაპიტნის თანაშემწეს წოდებას მიაღწია. თავისუფალ დროს კუკი თვითგანათლებასა და საზღვაო საქმის ნიუანსების შესწავლას უთმობდა. [[1755]] წელს მან [[დიდი ბრიტანეთი]]ს სამხედრო უწყებასთან კონტრაქტი გააფორმა და მატროსის რანგში დაიწყო სამსახური. ორი წლის შემდეგ ჯეიმზ კუკი სამხედრო გემის შტურმანი გახდა. კუკის აღმასვლა ამით არ დასრულებულა. მან ოცნება აისრულა და კაპიტნის წოდება მიიღო. ის მნიშვნელოვანი სამეცნიერო ექსპედიციის მეთაურად დაინიშნა. [[1762]]-[[1767]] წლებში მან კუნძულ [[ნიუფაუნდლენდი]]ს სანაპიროები, [[წმინდა ლავრენტის ყურე|წმინდა ლავრენტისა]] და [[ჰონდურასი]]ს ყურეები გამოიკვლია. ექსპედიციიდან დაბრუნებულ კუკს [[1768]] წელს [[ლეიტენანტი]]ს წოდება მიანიჭეს.
ის გარდაიცვალა კონფლიქტის დროს ადგილობრივ ჰავაიელებთან. დაპირისპირება დაიწყო მას შემდეგ, რაც მისი ეკიპაჟი და ადგილობრივები ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ გემის საკითხთან დაკავშირებით. ჩხუბის დროს კუკი ნაპირზე მოკლეს — მას დანით/შუბებით სასიკვდილო ჭრილობები მიაყენეს.
== იდუმალი მისიები ==
[[ფაილი:James Cook Statue in Greenwich - Oct 2006.jpg|მინი|ჯეიმზ კუკის სტატუა, [[გრინვიჩი|გრინვიჩში]], [[ლონდონი]]]]
მრავალრიცხოვანი დამსახურებების გამო ბრიტანეთის ადმირალიტეტმა კუკი იდუმალი სამხრეთის მიწის საძიებელ ექსპედიციაში ჩართო. თითქმის საუკუნით ადრე მეცნიერ-გეოგრაფმა [[აბრაჰამ ორტელი]]მ რუკაზე მონიშნა აღნიშნული მიწა და მას „ტერა აუსტრალის ინკოგნიტა“ უწოდა. ორტელის მოსაზრებით, ის წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობდა. სწორედ ამ მიმართულებით გაემართა კუკი, რომელმაც ექსპედიციის ერთ-ერთი გემი „ინდევერი“ ჩაიბარა. თავდაპირველად მოგზაურები კუნძულ [[ტაიტი]]ს ეწვივნენ. ის უკვე ცნობილი იყო მსოფლიოსათვის. მეცნიერები კუნძულზე ვენერის ორბიტის გამოსათვლელად ჩავიდნენ, რაც მზესა და დედამიწას შორის მანძილის დასადგენად სჭირდებოდათ. ტაიტიზე კუკმა ადგილობრივ მოსახლეობასთან საერთო ენა სწრაფად გამოძებნა. მან ერთ-ერთი ადგილობრივი ქურუმი, სახელად ტუპია, თარჯიმნადაც კი აიყვანა.
ზღაპრულად ლამაზი და სტუმართმოყვარე ტაიტი უკან დარჩა, ხოლო „ინდევერი“ წყნარი ოკეანის სამხრეთისაკენ დაიძრა. [[1769]] წლის 8 ოქტომბერს მიწა გამოჩნდა. ეს [[აბელ ტასმანი]]ს მიერ აღმოჩენილი [[ახალი ზელანდია]] იყო. სანაპიროს შესწავლას კუკმა 3 თვე მოანდომა. საბოლოოდ მან დაასკვნა, რომ ახალი ზელანდია ორი დიდი კუნძულისაგან შედგებოდა, მათ შორის კი ვიწრო სრუტე მდებარეობდა. ამ სრუტის არსებობის შესახებ მანამდე არაფერი იცოდნენ, მოგვიანებით მას კუკის სახელი ეწოდა. ადგილობრივი მოსახლეობა, მაორები, უცხოელებს მტრულად შეხვდნენ. თუმცა ინგლისელები ამისათვის მზად იყვნენ. რამდენიმე შეიარაღებული შეტაკება სტუმართა გამარჯვებით დასრულდა. ექსპედიციის წევრთაგან არავინ დაღუპულა.
[[1770]] წლის 29 აპრილს „ინდევერი“ ულამაზეს უბეში გაჩერდა. გემზე სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოების წევრი ბოტანიკოსი [[ჯოზეფ ბენქსი]] იმყოფებოდა. ის იმდენად მოიხიბლა სანაპიროს ფლორით, რომ კუკს უბისათვის უკვე შერქმეული სახელის შეცვლა მოითხოვა. ამ უბეს ბოტანი-ბეი, ანუ ბოტანიკური ჰქვია. უბეში „ინდევერი“ 8 დღე იდგა. ამ ხნის განმავლობაში ბენქსმა უამრავი ახალი მცენარის აღწერა შეადგინა და აბორიგენების წეს-ჩვეულებებიც შეისწავლა. ისინი არც პოლინეზიელებს ჰგავდნენ და არც ზანგებს. [[მაორები]]ს მსგავსად, სტუმრების გამოჩენა არც ავსტრალიელ აბორიგენებს გახარებიათ. მაგრამ თოფის რამდენიმე გასროლამ ისინი მალევე დააწყნარა. აღსანიშნავია, რომ მანამდე მეცნიერთა ასეთი დიდი რაოდენობა არც ერთ ექსპედიციას არ წაუყვანია. ბენქსის გარდა “ინდევერზე” შვედი ნატურალისტები სოლანდერი და სპერინგი, ორი გეოგრაფი და მათი თანაშემწეები – სულ 11 ადამიანი. თავად კუკიც ბრწყინვალე [[კარტოგრაფი]] და [[ასტრონომი]] იყო.
ბოტანი-ბეიდან ჩრდილოეთ კუკმა კიდევ ერთი უბე აღმოაჩინა. ეს იყო იდეალური ადგილი ნავსადგურის გასაშენებლად. კუკმა მას [[პორტ ჯექსონი]] უწოდა. თავის ჩანაწერებში კუკმა პორტ ჯექსონი და მის უპირატესობანიც მოიხსენია. ბრიტანეთის მთავრობამ მისი რეკომენდაციები გაითვალისწინა და წლების შემდეგ ამ ადგილას დაარსდა პირველი ავსტრალიური ქალაქი [[სიდნეი]]. ექსპედიცია ავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროს შესწავლას შეუდგა. კუკმა პირადად შეადგინა სანაპიროს რუკა, რომელზეც თანდათანობით გამოჩნდა ახალი ყურეები, სრუტეები და კონცხები. დიდი ბარიერული რიფი ექსპედიციამ დიდი სიფრთხილით გადალახა და იმ დროს, როდესაც თავი სამშვიდობოს ეგონა, კატასტროფა განიცადა – „ინდევერი“ რიფს შეეჯახა. გემის შეკეთებას 7 კვირა დასჭირდა. 1770 წლის 22 აგვისტოს კუკმა მის მიერ აღმოჩენილ მიწას ახალი სამხრეთ უელსი უწოდა და მეფის გეორგ III-ის სახელით დიდი ბრიტანეთის სამფლობელოდ გამოაცხადა.
საერთო ჯამში კუკმა რუკაზე ავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროს 4000-კილომეტრიანი ზოლი და [[დიდი ბარიერული რიფი]]ს 2300 კილომეტრი აღწერა. აღსანიშნავია, რომ კუკმა ახალ სამხრეთ უელსში მტკნარი წყალი ვერ იპოვა – მან მხოლოდ სანაპიროს ვიწრო ზოლი გამოიკვლია. ამიტომ კუკმა საკუთარ მოხსენებაში განაცხადა, რომ ავსტრალია საცხოვრებლად უვარგისი იყო. თუმცა, ეს იყო ის იშვიათი შემთხვევა, როდესაც გამოცდილი მეზღვაური შეცდა. 1771 წლის 13 ივლისს „ინდევერი“ სამშობლოში დაბრუნდა. ინგლისისკენ მიმავალი გზა სირთულეებით აღსავსე აღმოჩნდა. მეზღვაურებს [[ტროპიკული ციებ-ცხელება]] დაერია. 18 მათგანი გარდაიცვალა, მაგრამ რომ არა კუკის გამჭრიახობა, დაღუპულთა რიცხვი გაცილებით დიდი იქნებოდა.
მეორე ავადმყოფობას, რომელიც მეზღვაურთა ხშირი სტუმარი იყო, [[სურავანდი]] ერქვა. შორეული საზღვაო ექსპედიციების დროს მეზღვაურთა ერთადერთი საკვები დამარილებული [[ღორი]]ს ხორცი, [[ორცხობილა]] და მოხარშული [[ბარდა]] იყო. მაცივარი მაშინ არ არსებობდა, ამიტომ საჭმელი მალე ფუჭდებოდა, არც სასმელი წყალი ვარგოდა დასალევად. ასეთი „მენიუს“ პირობებში მეზღვაურები სურავანდით ავადდებოდნენ. ჯეიმზ კუკი საკმაოდ გამოცდილი იყო, ამიტომ მან ყველაფერი ეს ჯერ კიდევ ინგლისში ყოფნის დროს გაითვალისწინა. პლიმუტიდან გასვლის წინ კუკმა მჟავე კომბოსტო და ხახვი მოიმარაგა. ხორცსა და ხილს კი ის კუნძულების მოსახლეობისაგან ყიდულობდა. ასეთი წინდახედულობის წყალობით „ინდევერის“ ეკიპაჟის არცერთი წევრი სურავანდით არ დაავადებულა.
== წარუმატებელი ცდა ==
[[ფაილი:James Cook, English navigator, witnessing human sacrifice in Taihiti (Otaheite) c. 1773.jpg|მინი|კუკი ესწრება ადამიანთა მსხვერპლად შეწირვას [[ტაიტი|ტაიტზე]], 1773 წელი]]
ინგლისში დაბრუნების შემდეგ ჯეიმზ კუკი ყველაზე პოპულარული ადამიანი გახდა. ექსპედიციის შედეგები სამეცნიერო წრეებში ფართოდ განიხილებოდა. თუმცა თავად მეზღვაური უკმაყოფილო იყო. ის დარწმუნებული იყო, რომ ახალი სამხრეთ უელსი არ იყო მდიდარი სამხრეთის [[მატერიკი]]. კუკმა ადმირალიტეტი მეორე ექსპედიციის აუცილებლობაში დაარწმუნა. ის ამტკიცებდა, რომ იდუმალი მიწა კიდევ უფრო სამხრეთით უნდა მოეძებნათ.
კუკის ავტორიტეტმა თავისი გაიტანა. [[1772]] წელს ორმა ხომალდმა „რეზოლუშენმა“ და „ადვენჩერმა“ ინგლისის ნაპირები დატოვა და [[სამხრეთი]]სკენ გაემართა. ამჯერად [[ექსპედიცია]] წარუმატებლად დასრულდა. [[1773]] წლის17 იანვარს კუკმა [[სამხრეთ პოლარული წრე]]ც გადალახა, მაგრამ მიწა არსად ჩანდა. [[ჰაერი]]ს ტემპერატურა კი სულ უფრო ეცემოდა, თუმცა კუკს ეს სულაც არ ადარდებდა. შესაძლებელი იყო, რომ მას ანტარქტიდის სანაპირო აღმოეჩინა, მაგრამ ყინულის ლოდებმა გემებს წინსვლის საშუალება არ მისცეს. გულგატეხილი კუკი უკან დაბრუნდა. მან [[ახალი კალედონია]], [[ნორფოლკი]] და კიდევ რამდენიმე [[კუნძული]] აღმოაჩინა, მაგრამ მისთვის ეს ნუგეშად არ გამოდგებოდა. სამწლიანი ხეტიალის შემდეგ კუკი ნისლიან ალბიონზე დაბრუნდა.
== აღსასრული ==
[[ფაილი:Zoffany Death of Captain Cook.jpg|მინი|[[კაპიტან ჯეიმზ კუკის დაღუპვა (ცოფანი)]], [[იოგან ცოფანი]]ს დაუმთავრებელი ნამუშევარი, დაახლოებით 1795.<ref name="NMM - The Death of Captain James Cook">{{cite web|url=http://www.nmm.ac.uk/collections/explore/object.cfm?ID=BHC0424|title=The Death of Captain James... (BHC0424) – National Maritime Museum|publisher=[[საზღვაოსნო ეროვნული მუზეუმი]]|accessdate=21 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111121050724/http://www.nmm.ac.uk/collections/explore/object.cfm?ID=BHC0424|archivedate=21 ნოემბერი 2011}}</ref>]]
ჯეიმზ კუკის მესამე და უკანასკნელი ექსპედიცია წყნარი და ატლანტის ოკეანეების ჩრდილო-დასავლეთის შემაერთებელი გზის მოძებნას ისახავდა მიზნად. კუკი ამჯერადაც ორი [[გემი]]თ გაემგზავრა. „რეზოლუშენს“ მხარი „დისკავერიმ“ დაუმშვენა. ექსპედიციამ აღმოაჩინა პრინც უილიამის, კუკის, ბრისტოლისა და ნორტონის [[ყურე]]ები, [[წმინდა ილიას მთები]], ნახევარკუნძულები [[კენაი]], [[ალასკა]] და [[სიუარდი]], ალასკისა და ალეუტის ქედები. კუკი ბერინგის სრუტის გავლით ჩრდილო-ყინულოვან ოკეანეში გავიდა, მაგრამ მალევე უკან დაბრუნდა, რადგანაც მას კვლავ ყინულმა შეუშალა ხელი.
გამოზამთრებისა და სურსათის მარაგის შევსების მიზნით ექსპედიციამ ჰავაის კუნძულებს მიაშურა. კუნძულ [[კეალკეკუა]]ს მოსახლეობა ინგლისელებს თბილად შეხვდა. „რეზოლუშენისა“ და „დისკავერის“ ტრიუმები ბოლომდე აივსო საჭმელ-სასმელით. დატვირთული გემები სამშობლოსაკენ დაიძრნენ. მოულოდნელად საშინელი [[შტორმი]] დაიწყო. კუკმა კეალკეკუაზე დაბრუნების გადაწყვეტილება მიიღო.
[[1778]] ევროპელთაგან პირველმა აღმოაჩინა [[მაუი]] ([[ჰავაის არქიპელაგი]]).
ამჯერად გემების გამოჩენა არავის გახარებია. აღმოჩნდა, რომ ადგილობრივი მოსახლეობა მეზღვაურებით უკმაყოფილო იყო – ინგლისელებმა ძალიან ბევრი პროდუქტი წაიღეს. კონფლიქტი თანდათან მწიფდებოდა. გამოირკვა, რომ ერთ-ერთი გემიდან ნავები გაქრა. კუკის აზრით, ამის გაკეთება მხოლოდ ადგილობრივ მოსახლეობას შეეძლო, ამიტომ მან მათი დასჯა გადაწყვიტა. თუმცა კუკი მათ მიმართ ყოველთვის თბილად იყო განწყობილი. [[1779]] წლის 14 თებერვალს კაპიტანი რამდენიმე მეზღვაურთან ერთად ნაპირზე ჩავიდა, რათა კუნძულელთა ბელადთან კალანიოპუსთან მოლაპარაკებები გაემართა, ნავების დაბრუნება და დამნაშავეთა დასჯა მოეთხოვა. გემზე დარჩენილი მეზღვაურები ამაოდ ელოდნენ კუკის დაბრუნებას – შერიგების ნაცვლად ინგლისელებსა და კუნძულელებს შორის ჩხუბი დაიწყო, რომელსაც შეეწირა კიდეც ჯეიმზ კუკის სიცოცხლე.
მეორე დღეს ინგლისელებმა კაპიტნის ცხედრის გადმოცემა მოითხოვეს. კუნძულელებმა მათ კუკის ნარჩენები გადასცეს – მხოლოდ მაშინ გაიგეს მეზღვაურებმა, რომ კეალკეკუა კანიბალებით იყო დასახლებული. დიდი ინგლისელი მეზღვაურის ნარჩენები საზღვაო წესის მიხედვით ოკეანის ფსკერზე ჩაუშვეს.
ჯეიმზ კუკს ცოლი და 6 შვილი ჰყავდა (ყველა მათგანი ადრეულ ასაკში გარდაიცვალა). ჯეიმზ კუკის აღმოჩენები მომავალმა თაობამ ღირსეულად დააფასა. მის სახელს ატარებს 20-ზე მეტი გეოგრაფიული ობიექტი, მათ შორის 3 ყურე, კუნძულთა 2 ჯგუფი და 2 სრუტე.
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{Commons|James Cook|ჯეიმზ კუკი}}
* [http://www.captaincooksociety.com/ccsu1.htm Captain Cook Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120419090058/http://www.captaincooksociety.com/ccsu1.htm |date=2012-04-19 }}
* [http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A010231b.htm 'Cook, James (1728–1779)', Australian Dictionary of Biography, Volume 1, Melbourne University Publishing|Melbourne University Press, 1966, pp 243–244] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090309043105/http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A010231b.htm |date=2009-03-09 }}
* [http://www.biographi.ca/009004-119.01-e.php?&id_nbr=1817 Biography at the ''Dictionary of Canadian Biography Online'']
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:კუკი, ჯეიმზ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1728]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1779]]
[[კატეგორია:ინგლისელი მოგზაურები]]
[[კატეგორია:დედამიწის გარშემო მოგზაურობის მონაწილეები]]
[[კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები]]
[[კატეგორია:მოკლული ადამიანები]]
907n9owbcbqosdcbfrywbxs8ygsamus
5356883
5356882
2026-04-15T11:34:13Z
~2026-23072-00
181593
/* ბიოგრაფია */
5356883
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ჯეიმზ კუკი
| დაბთარიღი = [[27 ოქტომბერი]], [[1728]]
| დაბადგილი = [[მარტონი]], [[იორკშირი]], [[ინგლისი]]
| გარდთარიღი = 14 თებერვალი 1779 (50 წლის ასაკში) [[კელაკაკუას ყურე]], [[ჰავაი]]
| საქმიანობა = მკვლევარი, ნავიგატორი, კარტოგრაფი
| წოდება = კაპიტანი ([[სამეფო ფლოტი]])
| სურათი = Captainjamescookportrait.jpg
| ხელმოწერა = James Cook Signature.svg
| წარწერა = ჯეიმზ კუკი, [[სერ ნათანაელ დენს-ჰოლანდი|სერ ნათანაელ დენს-ჰოლანდის]] პორტრეტი (1775), [[ეროვნული საზღვაო მუზეუმი]], [[გრინვიჩი]]
| ეროვნება = [[ბრიტანელები|ბრიტანელი]]
| მეუღლე = [[ელიზაბეტ ბეტსი]]
| შვილები = 6
| განათლება = პოსტგეიტის სკოლა, [[დიდი აიტონი]]
}}
'''ჯეიმზ კუკი''' (დ. [[27 ოქტომბერი]], [[1728]] — გ. [[14 თებერვალი]], [[1779]]) — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] [[მოგზაური]] და [[მკვლევარი]].
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Cooks Karte von Neufundland.jpg|მინი|ჯეიმზ კუკის მიერ 1775 წელს შედგენილი [[ნიუფაუნდლენდი]]ს საზღვაო რუკა]]
ინგლისელი მეზღვაური ჯეიმზ კუკი 1728 წელს სოფელ [[მარტონი|მარტონში]] ([[იორკშირის საგრაფო]]) ღარიბ ოჯახში დაიბადა. მამამისი დაქირავებული მუშა იყო, რომელიც მდიდარი [[ინგლისელები]]ს მამულებში მიწას ამუშავებდა. პატარა ჯეიმზს ბავშვობიდანვე მოუწია მძიმე სამუშაოების შესრულება. 7 წლის ასაკში ის მამასთან ერთად მუშაობდა. პარალელურად ჯეიმზი სკოლაშიც დადიოდა, სადაც წერა-კითხვა ისწავლა. 17 წლის ასაკში კი ის ერთ-ერთ ზღვისპირა სოფელში [[თევზები|თევზის]] გამყიდველის შეგირდად მოეწყო. სწორედ აქ დაინახა მან პირველად [[ზღვა]].
ჯეიმზი ზღვით მოიხიბლა. საზღვაო მოგზაურობაში წასვლის სურვილი მას ერთი წუთითაც არ ტოვებდა. საკუთარი მიზნის მისაღწევად კუკი ყველაფერზე იყო მზად. თავდაპირველად ის ნახშირის გადამზიდავ გემზე [[იუნგა]]დ მოეწყო. აქ მან კაპიტნის თანაშემწეს წოდებას მიაღწია. თავისუფალ დროს კუკი თვითგანათლებასა და საზღვაო საქმის ნიუანსების შესწავლას უთმობდა. [[1755]] წელს მან [[დიდი ბრიტანეთი]]ს სამხედრო უწყებასთან კონტრაქტი გააფორმა და მატროსის რანგში დაიწყო სამსახური. ორი წლის შემდეგ ჯეიმზ კუკი სამხედრო გემის შტურმანი გახდა. კუკის აღმასვლა ამით არ დასრულებულა. მან ოცნება აისრულა და კაპიტნის წოდება მიიღო. ის მნიშვნელოვანი სამეცნიერო ექსპედიციის მეთაურად დაინიშნა. [[1762]]-[[1767]] წლებში მან კუნძულ [[ნიუფაუნდლენდი]]ს სანაპიროები, [[წმინდა ლავრენტის ყურე|წმინდა ლავრენტისა]] და [[ჰონდურასი]]ს ყურეები გამოიკვლია. ექსპედიციიდან დაბრუნებულ კუკს [[1768]] წელს [[ლეიტენანტი]]ს წოდება მიანიჭეს.
ის გარდაიცვალა კონფლიქტის დროს ადგილობრივ ჰავაიელებთან. დაპირისპირება დაიწყო მას შემდეგ, რაც მისი ეკიპაჟი და ადგილობრივები ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ გემის საკითხთან დაკავშირებით. ჩხუბის დროს კუკი ნაპირზე მოკლეს — მას დანით/შუბებით სასიკვდილო ჭრილობები მიაყენეს.
== იდუმალი მისიები ==
[[ფაილი:James Cook Statue in Greenwich - Oct 2006.jpg|მინი|ჯეიმზ კუკის სტატუა, [[გრინვიჩი|გრინვიჩში]], [[ლონდონი]]]]
მრავალრიცხოვანი დამსახურებების გამო ბრიტანეთის ადმირალიტეტმა კუკი იდუმალი სამხრეთის მიწის საძიებელ ექსპედიციაში ჩართო. თითქმის საუკუნით ადრე მეცნიერ-გეოგრაფმა [[აბრაჰამ ორტელი]]მ რუკაზე მონიშნა აღნიშნული მიწა და მას „ტერა აუსტრალის ინკოგნიტა“ უწოდა. ორტელის მოსაზრებით, ის წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობდა. სწორედ ამ მიმართულებით გაემართა კუკი, რომელმაც ექსპედიციის ერთ-ერთი გემი „ინდევერი“ ჩაიბარა. თავდაპირველად მოგზაურები კუნძულ [[ტაიტი]]ს ეწვივნენ. ის უკვე ცნობილი იყო მსოფლიოსათვის. მეცნიერები კუნძულზე ვენერის ორბიტის გამოსათვლელად ჩავიდნენ, რაც მზესა და დედამიწას შორის მანძილის დასადგენად სჭირდებოდათ. ტაიტიზე კუკმა ადგილობრივ მოსახლეობასთან საერთო ენა სწრაფად გამოძებნა. მან ერთ-ერთი ადგილობრივი ქურუმი, სახელად ტუპია, თარჯიმნადაც კი აიყვანა.
ზღაპრულად ლამაზი და სტუმართმოყვარე ტაიტი უკან დარჩა, ხოლო „ინდევერი“ წყნარი ოკეანის სამხრეთისაკენ დაიძრა. [[1769]] წლის 8 ოქტომბერს მიწა გამოჩნდა. ეს [[აბელ ტასმანი]]ს მიერ აღმოჩენილი [[ახალი ზელანდია]] იყო. სანაპიროს შესწავლას კუკმა 3 თვე მოანდომა. საბოლოოდ მან დაასკვნა, რომ ახალი ზელანდია ორი დიდი კუნძულისაგან შედგებოდა, მათ შორის კი ვიწრო სრუტე მდებარეობდა. ამ სრუტის არსებობის შესახებ მანამდე არაფერი იცოდნენ, მოგვიანებით მას კუკის სახელი ეწოდა. ადგილობრივი მოსახლეობა, მაორები, უცხოელებს მტრულად შეხვდნენ. თუმცა ინგლისელები ამისათვის მზად იყვნენ. რამდენიმე შეიარაღებული შეტაკება სტუმართა გამარჯვებით დასრულდა. ექსპედიციის წევრთაგან არავინ დაღუპულა.
[[1770]] წლის 29 აპრილს „ინდევერი“ ულამაზეს უბეში გაჩერდა. გემზე სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოების წევრი ბოტანიკოსი [[ჯოზეფ ბენქსი]] იმყოფებოდა. ის იმდენად მოიხიბლა სანაპიროს ფლორით, რომ კუკს უბისათვის უკვე შერქმეული სახელის შეცვლა მოითხოვა. ამ უბეს ბოტანი-ბეი, ანუ ბოტანიკური ჰქვია. უბეში „ინდევერი“ 8 დღე იდგა. ამ ხნის განმავლობაში ბენქსმა უამრავი ახალი მცენარის აღწერა შეადგინა და აბორიგენების წეს-ჩვეულებებიც შეისწავლა. ისინი არც პოლინეზიელებს ჰგავდნენ და არც ზანგებს. [[მაორები]]ს მსგავსად, სტუმრების გამოჩენა არც ავსტრალიელ აბორიგენებს გახარებიათ. მაგრამ თოფის რამდენიმე გასროლამ ისინი მალევე დააწყნარა. აღსანიშნავია, რომ მანამდე მეცნიერთა ასეთი დიდი რაოდენობა არც ერთ ექსპედიციას არ წაუყვანია. ბენქსის გარდა “ინდევერზე” შვედი ნატურალისტები სოლანდერი და სპერინგი, ორი გეოგრაფი და მათი თანაშემწეები – სულ 11 ადამიანი. თავად კუკიც ბრწყინვალე [[კარტოგრაფი]] და [[ასტრონომი]] იყო.
ბოტანი-ბეიდან ჩრდილოეთ კუკმა კიდევ ერთი უბე აღმოაჩინა. ეს იყო იდეალური ადგილი ნავსადგურის გასაშენებლად. კუკმა მას [[პორტ ჯექსონი]] უწოდა. თავის ჩანაწერებში კუკმა პორტ ჯექსონი და მის უპირატესობანიც მოიხსენია. ბრიტანეთის მთავრობამ მისი რეკომენდაციები გაითვალისწინა და წლების შემდეგ ამ ადგილას დაარსდა პირველი ავსტრალიური ქალაქი [[სიდნეი]]. ექსპედიცია ავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროს შესწავლას შეუდგა. კუკმა პირადად შეადგინა სანაპიროს რუკა, რომელზეც თანდათანობით გამოჩნდა ახალი ყურეები, სრუტეები და კონცხები. დიდი ბარიერული რიფი ექსპედიციამ დიდი სიფრთხილით გადალახა და იმ დროს, როდესაც თავი სამშვიდობოს ეგონა, კატასტროფა განიცადა – „ინდევერი“ რიფს შეეჯახა. გემის შეკეთებას 7 კვირა დასჭირდა. 1770 წლის 22 აგვისტოს კუკმა მის მიერ აღმოჩენილ მიწას ახალი სამხრეთ უელსი უწოდა და მეფის გეორგ III-ის სახელით დიდი ბრიტანეთის სამფლობელოდ გამოაცხადა.
საერთო ჯამში კუკმა რუკაზე ავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროს 4000-კილომეტრიანი ზოლი და [[დიდი ბარიერული რიფი]]ს 2300 კილომეტრი აღწერა. აღსანიშნავია, რომ კუკმა ახალ სამხრეთ უელსში მტკნარი წყალი ვერ იპოვა – მან მხოლოდ სანაპიროს ვიწრო ზოლი გამოიკვლია. ამიტომ კუკმა საკუთარ მოხსენებაში განაცხადა, რომ ავსტრალია საცხოვრებლად უვარგისი იყო. თუმცა, ეს იყო ის იშვიათი შემთხვევა, როდესაც გამოცდილი მეზღვაური შეცდა. 1771 წლის 13 ივლისს „ინდევერი“ სამშობლოში დაბრუნდა. ინგლისისკენ მიმავალი გზა სირთულეებით აღსავსე აღმოჩნდა. მეზღვაურებს [[ტროპიკული ციებ-ცხელება]] დაერია. 18 მათგანი გარდაიცვალა, მაგრამ რომ არა კუკის გამჭრიახობა, დაღუპულთა რიცხვი გაცილებით დიდი იქნებოდა.
მეორე ავადმყოფობას, რომელიც მეზღვაურთა ხშირი სტუმარი იყო, [[სურავანდი]] ერქვა. შორეული საზღვაო ექსპედიციების დროს მეზღვაურთა ერთადერთი საკვები დამარილებული [[ღორი]]ს ხორცი, [[ორცხობილა]] და მოხარშული [[ბარდა]] იყო. მაცივარი მაშინ არ არსებობდა, ამიტომ საჭმელი მალე ფუჭდებოდა, არც სასმელი წყალი ვარგოდა დასალევად. ასეთი „მენიუს“ პირობებში მეზღვაურები სურავანდით ავადდებოდნენ. ჯეიმზ კუკი საკმაოდ გამოცდილი იყო, ამიტომ მან ყველაფერი ეს ჯერ კიდევ ინგლისში ყოფნის დროს გაითვალისწინა. პლიმუტიდან გასვლის წინ კუკმა მჟავე კომბოსტო და ხახვი მოიმარაგა. ხორცსა და ხილს კი ის კუნძულების მოსახლეობისაგან ყიდულობდა. ასეთი წინდახედულობის წყალობით „ინდევერის“ ეკიპაჟის არცერთი წევრი სურავანდით არ დაავადებულა.
== წარუმატებელი ცდა ==
[[ფაილი:James Cook, English navigator, witnessing human sacrifice in Taihiti (Otaheite) c. 1773.jpg|მინი|კუკი ესწრება ადამიანთა მსხვერპლად შეწირვას [[ტაიტი|ტაიტზე]], 1773 წელი]]
ინგლისში დაბრუნების შემდეგ ჯეიმზ კუკი ყველაზე პოპულარული ადამიანი გახდა. ექსპედიციის შედეგები სამეცნიერო წრეებში ფართოდ განიხილებოდა. თუმცა თავად მეზღვაური უკმაყოფილო იყო. ის დარწმუნებული იყო, რომ ახალი სამხრეთ უელსი არ იყო მდიდარი სამხრეთის [[მატერიკი]]. კუკმა ადმირალიტეტი მეორე ექსპედიციის აუცილებლობაში დაარწმუნა. ის ამტკიცებდა, რომ იდუმალი მიწა კიდევ უფრო სამხრეთით უნდა მოეძებნათ.
კუკის ავტორიტეტმა თავისი გაიტანა. [[1772]] წელს ორმა ხომალდმა „რეზოლუშენმა“ და „ადვენჩერმა“ ინგლისის ნაპირები დატოვა და [[სამხრეთი]]სკენ გაემართა. ამჯერად [[ექსპედიცია]] წარუმატებლად დასრულდა. [[1773]] წლის17 იანვარს კუკმა [[სამხრეთ პოლარული წრე]]ც გადალახა, მაგრამ მიწა არსად ჩანდა. [[ჰაერი]]ს ტემპერატურა კი სულ უფრო ეცემოდა, თუმცა კუკს ეს სულაც არ ადარდებდა. შესაძლებელი იყო, რომ მას ანტარქტიდის სანაპირო აღმოეჩინა, მაგრამ ყინულის ლოდებმა გემებს წინსვლის საშუალება არ მისცეს. გულგატეხილი კუკი უკან დაბრუნდა. მან [[ახალი კალედონია]], [[ნორფოლკი]] და კიდევ რამდენიმე [[კუნძული]] აღმოაჩინა, მაგრამ მისთვის ეს ნუგეშად არ გამოდგებოდა. სამწლიანი ხეტიალის შემდეგ კუკი ნისლიან ალბიონზე დაბრუნდა.
== აღსასრული ==
[[ფაილი:Zoffany Death of Captain Cook.jpg|მინი|[[კაპიტან ჯეიმზ კუკის დაღუპვა (ცოფანი)]], [[იოგან ცოფანი]]ს დაუმთავრებელი ნამუშევარი, დაახლოებით 1795.<ref name="NMM - The Death of Captain James Cook">{{cite web|url=http://www.nmm.ac.uk/collections/explore/object.cfm?ID=BHC0424|title=The Death of Captain James... (BHC0424) – National Maritime Museum|publisher=[[საზღვაოსნო ეროვნული მუზეუმი]]|accessdate=21 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111121050724/http://www.nmm.ac.uk/collections/explore/object.cfm?ID=BHC0424|archivedate=21 ნოემბერი 2011}}</ref>]]
ჯეიმზ კუკის მესამე და უკანასკნელი ექსპედიცია წყნარი და ატლანტის ოკეანეების ჩრდილო-დასავლეთის შემაერთებელი გზის მოძებნას ისახავდა მიზნად. კუკი ამჯერადაც ორი [[გემი]]თ გაემგზავრა. „რეზოლუშენს“ მხარი „დისკავერიმ“ დაუმშვენა. ექსპედიციამ აღმოაჩინა პრინც უილიამის, კუკის, ბრისტოლისა და ნორტონის [[ყურე]]ები, [[წმინდა ილიას მთები]], ნახევარკუნძულები [[კენაი]], [[ალასკა]] და [[სიუარდი]], ალასკისა და ალეუტის ქედები. კუკი ბერინგის სრუტის გავლით ჩრდილო-ყინულოვან ოკეანეში გავიდა, მაგრამ მალევე უკან დაბრუნდა, რადგანაც მას კვლავ ყინულმა შეუშალა ხელი.
გამოზამთრებისა და სურსათის მარაგის შევსების მიზნით ექსპედიციამ ჰავაის კუნძულებს მიაშურა. კუნძულ [[კეალკეკუა]]ს მოსახლეობა ინგლისელებს თბილად შეხვდა. „რეზოლუშენისა“ და „დისკავერის“ ტრიუმები ბოლომდე აივსო საჭმელ-სასმელით. დატვირთული გემები სამშობლოსაკენ დაიძრნენ. მოულოდნელად საშინელი [[შტორმი]] დაიწყო. კუკმა კეალკეკუაზე დაბრუნების გადაწყვეტილება მიიღო.
[[1778]] ევროპელთაგან პირველმა აღმოაჩინა [[მაუი]] ([[ჰავაის არქიპელაგი]]).
ამჯერად გემების გამოჩენა არავის გახარებია. აღმოჩნდა, რომ ადგილობრივი მოსახლეობა მეზღვაურებით უკმაყოფილო იყო – ინგლისელებმა ძალიან ბევრი პროდუქტი წაიღეს. კონფლიქტი თანდათან მწიფდებოდა. გამოირკვა, რომ ერთ-ერთი გემიდან ნავები გაქრა. კუკის აზრით, ამის გაკეთება მხოლოდ ადგილობრივ მოსახლეობას შეეძლო, ამიტომ მან მათი დასჯა გადაწყვიტა. თუმცა კუკი მათ მიმართ ყოველთვის თბილად იყო განწყობილი. [[1779]] წლის 14 თებერვალს კაპიტანი რამდენიმე მეზღვაურთან ერთად ნაპირზე ჩავიდა, რათა კუნძულელთა ბელადთან კალანიოპუსთან მოლაპარაკებები გაემართა, ნავების დაბრუნება და დამნაშავეთა დასჯა მოეთხოვა. გემზე დარჩენილი მეზღვაურები ამაოდ ელოდნენ კუკის დაბრუნებას – შერიგების ნაცვლად ინგლისელებსა და კუნძულელებს შორის ჩხუბი დაიწყო, რომელსაც შეეწირა კიდეც ჯეიმზ კუკის სიცოცხლე.
მეორე დღეს ინგლისელებმა კაპიტნის ცხედრის გადმოცემა მოითხოვეს. კუნძულელებმა მათ კუკის ნარჩენები გადასცეს – მხოლოდ მაშინ გაიგეს მეზღვაურებმა, რომ კეალკეკუა კანიბალებით იყო დასახლებული. დიდი ინგლისელი მეზღვაურის ნარჩენები საზღვაო წესის მიხედვით ოკეანის ფსკერზე ჩაუშვეს.
ჯეიმზ კუკს ცოლი და 6 შვილი ჰყავდა (ყველა მათგანი ადრეულ ასაკში გარდაიცვალა). ჯეიმზ კუკის აღმოჩენები მომავალმა თაობამ ღირსეულად დააფასა. მის სახელს ატარებს 20-ზე მეტი გეოგრაფიული ობიექტი, მათ შორის 3 ყურე, კუნძულთა 2 ჯგუფი და 2 სრუტე.
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{Commons|James Cook|ჯეიმზ კუკი}}
* [http://www.captaincooksociety.com/ccsu1.htm Captain Cook Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120419090058/http://www.captaincooksociety.com/ccsu1.htm |date=2012-04-19 }}
* [http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A010231b.htm 'Cook, James (1728–1779)', Australian Dictionary of Biography, Volume 1, Melbourne University Publishing|Melbourne University Press, 1966, pp 243–244] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090309043105/http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A010231b.htm |date=2009-03-09 }}
* [http://www.biographi.ca/009004-119.01-e.php?&id_nbr=1817 Biography at the ''Dictionary of Canadian Biography Online'']
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:კუკი, ჯეიმზ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1728]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1779]]
[[კატეგორია:ინგლისელი მოგზაურები]]
[[კატეგორია:დედამიწის გარშემო მოგზაურობის მონაწილეები]]
[[კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები]]
[[კატეგორია:მოკლული ადამიანები]]
jk2jwhhrh053w7fclgmxd759x995kzh
გეგენავას ელჩობა
0
35267
5356771
4494601
2026-04-15T05:52:16Z
Surprizi
14671
5356771
wikitext
text/x-wiki
'''გეგენავას ელჩობა''' — ოდიშის (სამეგრელოს) მთავრის [[ლევან II დადიანი]]ს მიერ გაგზავნილი ელჩობა [[მოსკოვი|მოსკოვში]] 1636-1639 წლებში მთავრის კარის მღვდლის გაბრიელ გეგენავას მეთაურობით.
==ისტორია==
XVII საუკუნის I ნახევარში ლევან II დადიანი პოლიტიკურად იზოლირებული აღმოჩნდა. მისი მოწინააღმდეგენი იყვნენ ოსმალეთის სულთანი, იმერეთის მეფე, რომელსაც მხარს უჭერდა [[თეიმურაზ I]]. დადიანის მოკავშირის ქართლის მეფის [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომი]]ს მდგომარეობასც შერყეული იყო. დადიანმა საკუთარი პოზიციების განმტკიცებისა და იმერეთ-კახეთის კავშირის დასუსტების მიზნით მოსკოვში გაგზავნა ელჩობა. იგი სთხოვდა რუსეთის მეფეს მიეღო ოდიში რუსეთის მფარველობაში და საპასუხო ელჩობა გამოეგზავნა. გამოთქვამდა რუსეთის სამსახურში შესვლის სურვილს. მართლაც გაბრიელ გეგენავას მოსკოვიდან გამოაყოლეს რუსი ელჩი დიაკი ფედოტ ელჩინი, რომელსაც დადიანისაგან ერთგულების ფიცი უნდა მიეღო, მაგრამ ამ მომენტისათვოს (1639 წ.) ოდიშის სამთავროს მდგომარეობა შედარებით სტაბილური ჩანდა და ამჯერად რუსეთის სამეფოსა და [[ოდიშის სამთავრო]]ს შორის არავითარი შეთანხმება არ დადებულა.
1636 წლის 14 დეკემბერს მოსკოვში თერგის ვოევოდებისაგან მიღებულ იქნა 11 აგვისტოს გამოგზავნილი შეტყობინება იმის თაობაზე, რომ მოსკოვში გასამგზავრებლად ნებართვას ითხოვდა სადადიანოს ელჩი მღვდელი გაბრიელ გეგენავა. იმჟამად მოსკოვში მოლაპარაკებებისთვის იმყოფებოდა კახეთის მეფის [[თეიმურაზ I]]-ის ელჩი მიტროპოლიტი ნიკიფორე, რომლისაგანაც მოხდა სადადიანოს მიწებზე სრულყოფილი ინფორმაციის მიღება. მოსკოვიდან თანხმობის წერილი 1636 წლის 20 დეკემბერს გამოიგზავნა, რომელმაც ადგილამდე ვერ ჩააღწია. 1637 წლის 29 ოქტომბერს თერგის ვოევოდებმა თავიდან გაგზავნეს მოთხოვნა მოსკოვში, ხოლო 1638 წლის 16 მარტს გამოგზავნილი დადებითი პასუხი თერგის ვოევოდებმა 13 ივნისს მიიღეს. 30 ივნისს დადიანის ელჩი მღვდელი გაბრიელ გეგენავა შეუშვეს რუსეთის ტერიტორიაზე და მოსკოვს 15 ნოემბერს მიაღწია.
რამოდენიმე დის შემდეგ, ადგილზე ჩასულს ელჩს მოუწია სადადიანოს მიწებზე სრული ინფორმაციის მიწოდება. ერთი თვის შემდეგ (12 დეკემბერს) მას მისცეს რუსეთის მეფესთან აუდიენციის შესაძლებლობა. შეხვედრისას მან გადასცა ლევან დადიანის თხოვნა, სადადიანოს რუსეთის ქვეშევრდომად მიღების თაობაზე. გაბრიელ გეგენავას სადადიანოში მხოლოდ ნახევარი წლის შემდეგ მიეცა შესაძლებლობა. მანამდე ის აწვდიდა რუსულ მხარეს დეტალურ ინფორმაციას სადადიანოს ყოფა-ცხოვრებისა და სარწმუნოების თაობაზე.
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[ელჩინისა და ზახარევის ელჩობა]]
== ლიტერატურა ==
* ''Белокуров С. А.,'' Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639-1640). «Чтения в Обществе истории и древностей Российских», 1887, кн. 2;
* ''Накашидзе Н. Т.,'' Грузино-русские политийеские отношения в первой половине ХЖИИ в., Тб., 1968;
* ''ნაკაშიძე ნ.,'' ქსე, ტ. 3, გვ. 29, თბ., 1978
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
j1ed3ec9eygpo7fiosj9uksnzxxdkz6
ელჩინისა და ზახარევის ელჩობა
0
38464
5356762
5354249
2026-04-15T05:12:06Z
Surprizi
14671
5356762
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა''' [[სამეგრელო]]ში (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩობას მეთაურობდა საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი. ელჩობაში შედიოდნენ მღვდელი პავლე ზახარევი და საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი ბაჟენოვი. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ისტორია==
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო ელჩობა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო, 1640 წლის 22 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა და იმავე წლის 4 დეკემბერს მოსკოვში დაბრუნდა. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
gm2e219w0atqh518cmxcc1oskszqlcn
5356773
5356762
2026-04-15T05:59:48Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356773
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა''' [[სამეგრელო]]ში (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩობას მეთაურობდა საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი. ელჩობაში შედიოდნენ მღვდელი პავლე ზახარევი და საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი ბაჟენოვი. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, აღნიშნულის საპასუხოდ ჩაინიშნა რუსული მხარის ელჩობა სადადიანოში. 1639 წლის 5 აპრილს ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო ელჩობა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო, 1640 წლის 22 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა და იმავე წლის 4 დეკემბერს მოსკოვში დაბრუნდა. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
72tzceumw3kuxyh4mnj9oyv8wb5t2xo
5356776
5356773
2026-04-15T06:02:44Z
Surprizi
14671
5356776
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩობას მეთაურობდა საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი. ელჩობაში შედიოდნენ მღვდელი პავლე ზახარევი და საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი ბაჟენოვი. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, აღნიშნულის საპასუხოდ ჩაინიშნა რუსული მხარის ელჩობა სადადიანოში. 1639 წლის 5 აპრილს ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო ელჩობა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო, 1640 წლის 22 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა და იმავე წლის 4 დეკემბერს მოსკოვში დაბრუნდა. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
e0b2ppaq8hjetylap10xkr95mklzmie
5356798
5356776
2026-04-15T07:08:21Z
Surprizi
14671
5356798
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩობას მეთაურობდა საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი. ელჩობაში შედიოდნენ მღვდელი პავლე ზახარევი და საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი ბაჟენოვი. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო ელჩობა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო, 1640 წლის 22 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა და იმავე წლის 4 დეკემბერს მოსკოვში დაბრუნდა. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
9dky8qzz6n0sa4xgog7tge1eaj7dtq7
5356802
5356798
2026-04-15T07:13:11Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356802
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩობას მეთაურობდა საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი. ელჩობაში შედიოდნენ მღვდელი პავლე ზახარევი და საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი ბაჟენოვი. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო ელჩობა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო, 1640 წლის 22 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა და იმავე წლის 4 დეკემბერს მოსკოვში დაბრუნდა. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
k51z1jd9yct1aemkmrb0xuchah5on66
5356805
5356802
2026-04-15T07:18:41Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356805
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩობას მეთაურობდა საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი. ელჩობაში შედიოდნენ მღვდელი პავლე ზახარევი და საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი ბაჟენოვი. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო, 1640 წლის 22 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა და იმავე წლის 4 დეკემბერს მოსკოვში დაბრუნდა. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
2gnxhyzl8druq45at6wtxkbcai0dzds
5356807
5356805
2026-04-15T07:33:18Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356807
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩობას მეთაურობდა საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი. ელჩობაში შედიოდნენ მღვდელი პავლე ზახარევი და საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი ბაჟენოვი. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
e5nabp8mtg49kgj9929sxyjnfxs2b5j
5356810
5356807
2026-04-15T08:19:22Z
Surprizi
14671
5356810
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი;
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი;
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
l3jrlxh0md2nlzscp9qtxm185qmj3s2
5356814
5356810
2026-04-15T08:20:16Z
Surprizi
14671
/* ელჩობის წევრები */
5356814
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Тедота Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი;
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
liz7fqi823eberqqqffp7imvnme4wcd
5356815
5356814
2026-04-15T08:20:56Z
Surprizi
14671
/* ელჩობის წევრები */
5356815
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი;
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
f5fljc4qjmt6gjdf18lrj3xegfjvlcj
5356816
5356815
2026-04-15T08:21:30Z
Surprizi
14671
/* ელჩობის წევრები */
5356816
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი ({{lang-ru|Павел Захарьев}});
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
59tumia7f73e4j2flo953ea5lkjzeji
5356817
5356816
2026-04-15T08:26:17Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356817
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი ({{lang-ru|Павел Захарьев}});
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს (აქედან ყაბარდოში შევიდნენ და ყარაჩაიში გადავიდნენ) და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
29u20bwbux2hqyx85o1ohqj9kndd2kj
5356819
5356817
2026-04-15T08:28:06Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356819
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი ({{lang-ru|Павел Захарьев}});
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს (აქედან გაირეს ყაბარდო, ყარაჩაი და სვანეთი) და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
qe03rr8awrvl5rzuumi6bgz8a0v70b8
5356836
5356819
2026-04-15T09:23:47Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356836
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი ({{lang-ru|Павел Захарьев}});
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს (აქედან გაირეს ყაბარდო, ყარაჩაი და სვანეთი) და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ. 8 თებერვალს გაჩერდნენ [[კუტოლი|კუტოლში]].
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
f7n6duasfwczjx6fjn63j75s989iint
5356837
5356836
2026-04-15T09:29:42Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356837
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი ({{lang-ru|Павел Захарьев}});
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს (აქედან გაირეს ყაბარდო, ყარაჩაი და სვანეთი) და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ. 8 თებერვალს გაჩერდნენ [[კუტოლი|კუტოლში]], 9 თებერვალს — [[მოქვი (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)|მოქვში]], შემდეგ [[ილორი|ილორში]].
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
aouq387ubl77h3hqdpt2r0m8wmvija9
5356844
5356837
2026-04-15T10:09:29Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356844
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი ({{lang-ru|Павел Захарьев}});
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს (აქედან გაირეს ყაბარდო, ყარაჩაი და სვანეთი) და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
*31 იანვარს სოფელ ჟახარიდან ბოჯში ჩავიდნენ;
*1 თებერვალს ბოჯიდან სოფელ კეძში ჩავიდნენ;
*2 თებერვალს კეძიდან ფუწყურში წავიდნენ;
*5 თებერვალს მდინარე მორგულს ნაპირს შავ ზღვამდე ჩაუყვნენ;
*6 თებერვალს დრანდის მონასტერში მივიდნენ;
*7 თებერვალს ღამე სოფელ პშეხაპში გაათიეს;
*8 თებერვალს გაჩერდნენ [[კუტოლი|კვიტოულში]];
*9 თებერვალს [[მოქვის ტაძარი]] [[ილორის ეკლესია]] ინახულეს;
*10 თებერვალს ბედიის მონასტერს სტუმრობდნენ;
*14 თებერვალს ცაიშის ეკლესიაში გადავიდნენ;
*17 თებერვალს სოფელ დეჯიხში (ლეჟიხი) მივიდნენ;
*23 მარტს ლეჯიხიდან ჟიუგში;
*26 მარტს მარტვილის ეკლესია ინახულეს;
*7 აპრილს მარტვილის მონასტრიდან სუჯუნის ეკლესია ინახულეს;
30 აპრილს ხონის მონასტერში ჩავიდნენ;
*18 მაისს ლევან დადიანმა ზუგდიდში მიიპატიჟა.
ელჩების სიტყვებით სადადიანოს ქვეყანა ზღვის პირზე 150 ვერსზეა გადაჭიმული, სიგანეზე — კავკასიონიდან ზღვამდე 50 ვერსზე.
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
39ei3k438psesuetdo3s88u4vw497nc
5356845
5356844
2026-04-15T10:13:02Z
Surprizi
14671
/* ლიტერატურა */
5356845
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი ({{lang-ru|Павел Захарьев}});
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს (აქედან გაირეს ყაბარდო, ყარაჩაი და სვანეთი) და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
*31 იანვარს სოფელ ჟახარიდან ბოჯში ჩავიდნენ;
*1 თებერვალს ბოჯიდან სოფელ კეძში ჩავიდნენ;
*2 თებერვალს კეძიდან ფუწყურში წავიდნენ;
*5 თებერვალს მდინარე მორგულს ნაპირს შავ ზღვამდე ჩაუყვნენ;
*6 თებერვალს დრანდის მონასტერში მივიდნენ;
*7 თებერვალს ღამე სოფელ პშეხაპში გაათიეს;
*8 თებერვალს გაჩერდნენ [[კუტოლი|კვიტოულში]];
*9 თებერვალს [[მოქვის ტაძარი]] [[ილორის ეკლესია]] ინახულეს;
*10 თებერვალს ბედიის მონასტერს სტუმრობდნენ;
*14 თებერვალს ცაიშის ეკლესიაში გადავიდნენ;
*17 თებერვალს სოფელ დეჯიხში (ლეჟიხი) მივიდნენ;
*23 მარტს ლეჯიხიდან ჟიუგში;
*26 მარტს მარტვილის ეკლესია ინახულეს;
*7 აპრილს მარტვილის მონასტრიდან სუჯუნის ეკლესია ინახულეს;
30 აპრილს ხონის მონასტერში ჩავიდნენ;
*18 მაისს ლევან დადიანმა ზუგდიდში მიიპატიჟა.
ელჩების სიტყვებით სადადიანოს ქვეყანა ზღვის პირზე 150 ვერსზეა გადაჭიმული, სიგანეზე — კავკასიონიდან ზღვამდე 50 ვერსზე.
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/57288/1/Elchebi.pdf გაბრიელ გეგენავას, ფედოტ ელჩინისა და პავლე ზახარიევის ელჩობათა მასალები 1636–1640 წლები, თბ., 2014]
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
90rmo6ll2nm8uv5g2v5965sfymlnyn7
5356859
5356845
2026-04-15T10:37:27Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356859
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი ({{lang-ru|Павел Захарьев}});
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს (აქედან გაირეს ყაბარდო, ყარაჩაი და სვანეთი) და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
*31 იანვარს სოფელ ჟახარიდან ბოჯში ჩავიდნენ;
*1 თებერვალს ბოჯიდან სოფელ კეძში ჩავიდნენ;
*2 თებერვალს კეძიდან ფუწყურში წავიდნენ;
*5 თებერვალს მდინარე მორგულს ნაპირს შავ ზღვამდე ჩაუყვნენ;
*6 თებერვალს დრანდის მონასტერში მივიდნენ;
*7 თებერვალს ღამე სოფელ პშეხაპში გაათიეს;
*8 თებერვალს გაჩერდნენ [[კუტოლი|კვიტოულში]];
*9 თებერვალს [[მოქვის ტაძარი]] [[ილორის ეკლესია]] ინახულეს;
*10 თებერვალს ბედიის მონასტერს სტუმრობდნენ;
*14 თებერვალს ცაიშის ეკლესიაში გადავიდნენ;
*17 თებერვალს სოფელ დეჯიხში (ლეჟიხი) მივიდნენ;
*23 მარტს ლეჯიხიდან ჟიუგში;
*26 მარტს მარტვილის ეკლესია ინახულეს;
*7 აპრილს მარტვილის მონასტრიდან სუჯუნის ეკლესია ინახულეს;
*30 აპრილს ხონის მონასტერში ჩავიდნენ;
*18 მაისს ლევან დადიანმა ზუგდიდში მიიპატიჟა.
ელჩების სიტყვებით სადადიანოს ქვეყანა ზღვის პირზე 150 ვერსზეა გადაჭიმული, სიგანეზე — კავკასიონიდან ზღვამდე 50 ვერსზე.
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/57288/1/Elchebi.pdf გაბრიელ გეგენავას, ფედოტ ელჩინისა და პავლე ზახარიევის ელჩობათა მასალები 1636–1640 წლები, თბ., 2014]
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
l4grvl7hwhbisntnl9uyi121tfc0h3w
5356860
5356859
2026-04-15T10:38:53Z
Surprizi
14671
/* ისტორია */
5356860
wikitext
text/x-wiki
'''ელჩინისა და ზახარების ელჩობა სადადიანოში''' (2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი ({{lang-ru|Павел Захарьев}});
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს (აქედან გაირეს ყაბარდო, ყარაჩაი და სვანეთი) და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
*31 იანვარს სოფელ ჟახარიდან ბოჯში ჩავიდნენ;
*1 თებერვალს ბოჯიდან სოფელ კეძში ჩავიდნენ;
*2 თებერვალს კეძიდან ფუწყურში წავიდნენ;
*5 თებერვალს მდინარე მორგულს ნაპირს შავ ზღვამდე ჩაუყვნენ;
*6 თებერვალს დრანდის მონასტერში მივიდნენ;
*7 თებერვალს ღამე სოფელ პშეხაპში გაათიეს;
*8 თებერვალს გაჩერდნენ [[კუტოლი|კვიტოულში]];
*9 თებერვალს [[მოქვის ტაძარი]] [[ილორის ეკლესია]] ინახულეს;
*10 თებერვალს ბედიის მონასტერს სტუმრობდნენ;
*14 თებერვალს ცაიშის ეკლესიაში გადავიდნენ;
*17 თებერვალს სოფელ დეჯიხში (ლეჟიხი) მივიდნენ;
*23 მარტს ლეჯიხიდან ჟიუგში;
*26 მარტს მარტვილის ეკლესია ინახულეს;
*7 აპრილს მარტვილის მონასტრიდან სუჯუნის ეკლესია ინახულეს;
*30 აპრილს ხონის მონასტერში ჩავიდნენ;
*18 მაისს ლევან დადიანმა ზუგდიდში მიიპატიჟა.
ელჩების სიტყვებით სადადიანოს ქვეყანა ზღვის პირზე 150 ვერსზეა გადაჭიმული, სიგანეზე — კავკასიონიდან ზღვამდე 50 ვერსზე.
<gallery>
Map of Georgia by Prince Vakhushti Bagrationi.37.jpg|ვახუშტის რუსული რუკა
Russian Empire 1745 (Map XI HQ).jpg|რუსეთის იმპერიის 1745 წლის რუკის ფრაგმენტი
</gallery>
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/57288/1/Elchebi.pdf გაბრიელ გეგენავას, ფედოტ ელჩინისა და პავლე ზახარიევის ელჩობათა მასალები 1636–1640 წლები, თბ., 2014]
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
4qhtkdl8vuvmm0t368tbyf47zfe1yyb
5356895
5356860
2026-04-15T11:54:53Z
Surprizi
14671
5356895
wikitext
text/x-wiki
'''დიკონ ფედოტ ელჩინისა და მღვდელი პავლე ზახარიევის ელჩობა სადადიანოში''' ({{lang-ru|Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю}}; 2 ივნისი, 1639 — 4 დეკემბერი, 1940; აქედან ოდიშში 13 ნოემბერი, 1639 — 22 მაისი, 1640) — რუსეთის სამეფოს ელჩობა [[ოდიშის სამთავრო]]ში. ელჩინისა და ზახარების ელჩობა პასუხი იყო [[ლევან II დადიანი]]ს ელჩის [[გეგენავას ელჩობა|გ. გეგენავას ვიზიტისა]] რუსეთში.
==ელჩობის წევრები==
რუსეთის იმპერიამ სადადიანოში გაგზავნა ელჩების სამკაციანი ჯგუფი. ესენი იყვნენ:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — საგარეო საქმეთა საგანგიოს თათრული ენის თარჯიმანი თეოდორე ელჩინი ({{lang-ru|Өедот Елчин}});
*წევრი — მღვდელი პავლე ზახარევი ({{lang-ru|Павел Захарьев}});
*საგარეო საქმეთა საგანგიოს მწერალი — ბაჟენოვი.
==ისტორია==
1636-1638 წლებში მოსკოვში სპეციალური მისიით იმყოფებოდა ლევან დადიანის ელჩი გაბრიელ გეგენავა, რომელმაც მოსკოვის ცარს ქვეშევრდომობის წერილი გადასცა. მალევე, 1639 წლის 5 აპრილს აღნიშნულის საპასუხოდ ელჩინი დაინიშნა სადაიანოს მიწებზე ელჩობის ხელმძღვანელად.
ელჩები [[1639]] წლის 2 ივნისს გამოვიდნენ [[მოსკოვი]]დან და ამავე წლის ნიჟნის მიაღწიეს 18 ივნისს, ყაზანს — 24 ივნისს, ასტრახანს — 7 აგვისტოს, თერგს — 29 აგვისტოს. თერგი დატოვეს 22 სექტემბერს (აქედან გაირეს ყაბარდო, ყარაჩაი და სვანეთი) და [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] მიაღწიეს ოდიშის სამთავროს. ელჩინისა და ზახარების ელჩობის მიზანი იყო დაეზვერა და შეესწავლა გზა რესუთიდან ოდიშამდე, შეეგროვებინა ცნობები ამ სამთავროს შესახებ, შეეტყო, რა მდგომარეობაში იყო მართლმადიდებელი ეკლესია. ელჩინს დავალებული ჰქონდა შესაძლებლობის შემთხვევაში დაეფიცებინა ოდიშის მთავარი რუსეთის ერთგულებაზე. ოდიშის მთავარმა ლევან II დადიანმა ადგილზე ჩასული ელჩები მხოლოდ ნახევარი წლიანი ლოდინის შემდეგ [[1640|1640 წლის]] [[27 აპრილი|27 აპრილს]] მიიღო. აღნიშნული ცივი დახვედრა ხაზგასმით იყო აღნიშნული ელჩობის აღწერისას, თუმცა არანაკლები დრო დასჭირდა დადიანის ელჩს მოსკოვამდე ჩასვლის ნებართვის მეღება და ადგილზე ჩასული ისიც ნახევარი წელი ელოდა რუსეთის ცართან აუდიენციას. ელჩინის არაერთი მცდელობისა საუბარი დაეწყო სადადიანოს რუსეთის მიმართ ქვეშევრდომობაზე და აქტის გაფორმებაზე უშედეგოდ დასრულდა. მოლაპარაკება ფორმალური ხასიათისა იყო, რაიმე მნიშვნელოვანი საკითხი ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობის შესახებ საერთოდ არც განუხილავთ. ლევან II დადიანი დარწმუნდა, რომ რუსეთი არ აპირებდა აქტიური პოლიტიკის გატარებას შავი ზღვისპირეთში და მისგან რაიმე დახმარების მიღება თურქეთის წინააღმდეგ არარეალური იყო.
რაც შეეხება ელჩობის მეორე მთავარ მიზანს — აღეწერა სადადიანოს მიწები — იგი შესრულდა უნაკლოდ.
*31 იანვარს სოფელ ჟახარიდან ბოჯში ჩავიდნენ;
*1 თებერვალს ბოჯიდან სოფელ კეძში ჩავიდნენ;
*2 თებერვალს კეძიდან ფუწყურში წავიდნენ;
*5 თებერვალს მდინარე მორგულს ნაპირს შავ ზღვამდე ჩაუყვნენ;
*6 თებერვალს დრანდის მონასტერში მივიდნენ;
*7 თებერვალს ღამე სოფელ პშეხაპში გაათიეს;
*8 თებერვალს გაჩერდნენ [[კუტოლი|კვიტოულში]];
*9 თებერვალს [[მოქვის ტაძარი]] [[ილორის ეკლესია]] ინახულეს;
*10 თებერვალს ბედიის მონასტერს სტუმრობდნენ;
*14 თებერვალს ცაიშის ეკლესიაში გადავიდნენ;
*17 თებერვალს სოფელ დეჯიხში (ლეჟიხი) მივიდნენ;
*23 მარტს ლეჯიხიდან ჟიუგში;
*26 მარტს მარტვილის ეკლესია ინახულეს;
*7 აპრილს მარტვილის მონასტრიდან სუჯუნის ეკლესია ინახულეს;
*30 აპრილს ხონის მონასტერში ჩავიდნენ;
*18 მაისს ლევან დადიანმა ზუგდიდში მიიპატიჟა.
ელჩების სიტყვებით სადადიანოს ქვეყანა ზღვის პირზე 150 ვერსზეა გადაჭიმული, სიგანეზე — კავკასიონიდან ზღვამდე 50 ვერსზე.
<gallery>
Map of Georgia by Prince Vakhushti Bagrationi.37.jpg|ვახუშტის რუსული რუკა
Russian Empire 1745 (Map XI HQ).jpg|რუსეთის იმპერიის 1745 წლის რუკის ფრაგმენტი
</gallery>
1640 წლის 19 მაისს ელჩობა ოდიშიდან გაემგზავრა. მათ ჯერ თერგს მიაღწიეს 11 ივლისს, ასტრახანს — 31 ივლისს და 4 დეკემბერს მოსკოვში ჩავიდნენ. ელჩობამ მოსკოვში ჩაიტანა ლევან II დადიანის წერილი, სადაც ის სთხოვდა რუსეთის მეფეს დახმარებოდა ოდიშის ეკლესია-მონასტრების მოხატვა-გამშვენიერებაში და პირობას დებდა, რომ უახლოეს ხანში ელჩს გაუგზავნიდა. ლევან II დადიანის აუდიენციის მოლოდინში ელჩობას საშუალება მიეცა მოეხილა ოდიშის სამტავროს ტერიტორია. ელჩობის ანგარიშები (თ. ელჩინმა და პ. ზახარევმა მუხლობრივი აღწერილობანი ერთმათისაგან დამოუკიდებლად შეადგინეს) მნიშვნელოვანი წყაროა ამ პერიოდის ოდიშის ისტორიისათვის. აღნიშნული მასალები ინახებოდა მოსკოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარ არქივში.
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[გეგენავას ელჩობა]]
==ლიტერატურა==
*[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/57288/1/Elchebi.pdf გაბრიელ გეგენავას, ფედოტ ელჩინისა და პავლე ზახარიევის ელჩობათა მასალები 1636–1640 წლები, თბ., 2014]
*Посольство дьяка Федота Елчина и священника Павла Захарьева в Дадианскую землю (1639–1640) / Чтения в Императорском Обществе истории и древностей Российских. Кн. 2. Москва, 1887
* ''Белокуров С. А.,'' Материалы для русской истории, СПб., 1888;
*''Накашвили Н. Т.,'' Грузино-русские политические отношения в первой половине ХVII века, Тб., 1968;
*''Полиевктов М. А.,'' Европейские путешественники ХIII—XVIII вв. по Кавказу, Тфл., 1935;
{{ქსე|4|134|ბერაძე თ.}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო]]
[[კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები]]
dfczjdriivh6itdt97ygo6ctv959eeh
ოპტიკური ბოჭკო
0
41520
5356679
2955380
2026-04-14T19:30:07Z
ნანა1962
171202
5356679
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Fibreoptic.jpg|thumb|220px|ოპტიკური ბოჭკოები]]
'''ოპტიკური ბოჭკო''' — [[მინა|მინის]] ან [[პლასტიკა|პლასტიკის]] ძაფი, რომელსაც სინათლის გადასატანად იყენებენ [[სრული შინაგანი არეკვლა|სრული შინაგანი არეკვლის]] მეშვეობით. შინაგანი არეკვლა მიიღწევა მაღალი გარდატეხის მაჩვენებლიანი ოპტიკური გულისა და შედარებით დაბალი გარდატეხის მაჩვენებლიანი ოპტიკური გარსით. ასეთი თანაფარდობა რაღაც კუთხით დაცემული სხივი განიცდის [[სრული შინაგანი არეკვლა|სრულ შინაგან არეკვლას]] და ვრცელდება გულში. ასეთი მრავალჯერადი არეკვლებით სხივგამტარის ერთი ბოლოდან მეორე ბოლომდე ვრცელდება სხივი. მეცნიერებას, რომელიც სწავლობს ასეთ მოვლენებს და ტექნიკას, ''ბოჭკოვანი ოპტიკა'' ეწოდება, რომელიც მეოცე საუკუნის 50–იან წლებში აღმოცენდა. ლინზური ოპტიკისგან განსხვავებით, ბოჭკოვან–ოპტიკური ელემენტები გამოსახულებას კი გადასცემენ, მაგრამ ვერ აყალიბებენ მას.
== ფაქტურა ==
მოქმედების მარტივი პრინციპი საშუალებას იძლევა გამოყენებულ იქნას სხვადასხვა მეთოდები, რომლითაც იქმნება მრავალი სახის ოპტიკური ბოჭკო:
* ერთმოდიანი ოპტიკური ბოჭკო
* მულტიმოდიანი ოპტიკური ბოჭკო
* ოპტიკური ბოჭკო გარდატეხის გრადიენტული მაჩვენებლით
* ოპტიკური ბოჭკო გადატეხის მაჩვენებლის განაწილების საფეხუროვანი პროფილით
== ლიტერატურა ==
{{ქსე|2|494}}
{{ტექნიკა}}
[[კატეგორია:ოპტიკა]]
[[კატეგორია:სატელეკომუნიკაციო საშუალებები]]
[[კატეგორია:ტელეკომუნიკაცია]]
[[sr:Оптички кабл]]
awm9knwcovnn2kmevhmo4tc769hh030
იადიგარ დაუდი
0
47725
5356785
2810357
2026-04-15T06:28:00Z
ნანა1962
171202
5356785
wikitext
text/x-wiki
'''„იადიგარ დაუდი“''' — XVI საუკუნის ქართული [[მედიცინა|სამედიცინო]] [[ენციკლოპედია]] (ავტორი [[დავით XI]], დაუთ ხანი). მოიცავს იმდროინდელი მედიცინის თითქმის ყველა საკითხს.
წიგნის ზოგად ნაწილში მოკლე ანატომიური-ფიზიოლოგიური მონაცემების შემდეგ დეტალურადაა განხილული [[ჰიგიენა|ჰიგიენისა]] და [[დიეტა|დიეტეტიკის]] საკითხები და დიაგნოსტიკური საშუალებები. ავტორი დაწვრილებით აღწევს დაავადებათა პროფილაქტიკისა და მკურნალობის წესებს, „ძილისა და სიფხიზლის“, სქესობრივი ჰიგიენის საკითხებს, იხილავს საკვები პროდუქტების და სამკურნალო საშუალებების თვისებებს, მათ კვებით და სამკურნალო ღირებულებასა თუ მავნებლობას. კერძო ნაწილში გარჩეულია პათოლოგიის და თერაპიის ძირითადი საკითხები, თანმიმდევრულადაა განხილული იმ დროს არსებული მედიცინის თითქმის ყველა დარგი: უპირველეს ყოვლისა, ნერვული და ფსიქოლოგიური დაავადებები, შემდეგ თვალის, ყურის, კბილის, სახსრებისა და კანის, შარდ-სასქესო და სხვა შინაგანი ორგანოების დაავადებები, ციებ-ცხელება, მოტეხილობა, სიდამწვრე და ა. შ. „იადიგარ დაუდში“ თითქმის ყველა დაავადება ცალცალკეა დახასიათებული, აღწერილია აგრეთვე კლიმატურ-ბალნეოლოგიური და სხვა ბუნებრივი ფაქტორების სამკურნალო გამოყენება.
გამოსცა [[ვლადიმერ კოტეტიშვილი|ვლადიმერ კოტეტიშვილმა]] (1938).
== ლიტერატურა ==
{{ქსე|5|37|შენგელია მ.}}
{{ესკიზი-ლიტერატურა}}
[[კატეგორია:ქართული ენციკლოპედიები]]
[[კატეგორია:მედიცინა]]
[[კატეგორია:მედიცინის ისტორია]]
18rek223u2wt0veyon0vh53hvd3abfw
იგორ გიორგაძე
0
49733
5356737
4918150
2026-04-14T21:22:09Z
ბაჩანა შენგელია
145428
5356737
wikitext
text/x-wiki
{{მმ*|გიორგაძე}}
{{ინფოდაფა ლიდერი
| სახელი = იგორ გიორგაძე
| სურათი=Igor Giorgadze.jpg
| სურათის ზომა =250 პქ
| წარწერა სურათის ქვეშ = [[გენერალ-ლეიტენანტი]] იგორ გიორგაძე
| ხელმოწერა =
| დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1950|6|23}}
| დაბადების ადგილი= [[ზაისანი (ქალაქი)|ზაისანი]] (აღმოსავლეთ ყაზახეთის ოლქი){{დროშა|ყაზახეთის სსრ}}, [[სსრკ]]-ისა და [[ჩინეთი]]ს საზღვარზე, მესაზღვრის ოჯახში.
| რიგი = [[საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური|საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი]]
| თანამდებობა დაიკავა = [[12 ოქტომბერი]], [[1993]]
| თანამდებობა დატოვა = [[2 სექტემბერი]], [[1995]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| პრეზიდენტი = [[ედუარდ შევარდნაძე]]
| პრემიერ-მინისტრი =
| წინამორბედი = [[ირაკლი ბათიაშვილი (პოლიტიკოსი)|ირაკლი ბათიაშვილი]]
| მემკვიდრე = [[შოთა კვირაია]]
| გარდაცვალების თარიღი =
| გარდაცვალების ადგილი=
| მოქალაქეობა =
| ეროვნება =
| საარჩევნო ოლქი =
| მამა =
| დედა =
| მეუღლე =
| შვილები= ქალ-ვაჟი
| განათლება = სსრკ სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის უმაღლესი სკოლა
| პროფესია = იურისტ-სამართალმცოდნე
| საქმიანობა =
| რელიგია = [[საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია|მართლმადიდებელი ქრისტიანი]]
| ჯილდოები =
| პარტია = სამართლიანობა (Справедливость)
|წოდება=[[გენერალ-ლეიტენანტი]]}}
'''იგორ პანტელეიმონის ძე გიორგაძე''' (დ. [[23 ივნისი]], [[1950]], [[ზაისანი (ქალაქი)|ზაისანი]], [[ყაზახეთის სსრ]]) — ქართველი პოლიტიკოსი, [[საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური|საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი]] ([[1993]]-[[1995]]); უშიშროების გენერალ-ლეიტენანტი ([[1994]]). [[1995|1995 წლიდან]] ბრალდებულია ტერორიზმში. [[1995]]–[[2016|2016 წლებში]] იძებნებოდა [[ინტერპოლი|ინტერპოლის]] მიერ.
==ბიოგრაფია ==
იგორ გიორგაძე დაიბადა 1950 წლის 23 ივნისს ქალაქ ზაისანში (აღმოსავლეთ ყაზახეთის ოლქი, საბჭოთა კავშირისა და ჩინეთის საზღვარი) მესაზღვრე-ოფიცრის ოჯახში. მამა — [[პანტელეიმონ გიორგაძე]] 1994 წლის სექტემბრიდან გარდაცვალებამდე იყო საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიის ლიდერი. იგორ გიორგაძემ 1967 წელს წარმატებით დაამთავრა საშუალო სკოლა. მიღებული აქვს ასევე მუსიკალური განათლება ვიოლინოს კლასში. 1968 წლის 29 ივლისიდან 1973 წლის 29 იანვრამდე სწავლობდა მოსკოვში, საბჭოთა კავშირის სუკ-ის უმაღლეს სკოლაში კონტრდაზვერვის ფაკულტეტზე. მიღებული აქვს იურისტ-სამართალმცოდნის კვალიფიკაცია უცხოური ენების ცოდნით.
1973 წლიდან სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის (სუკ-ის) თანამშრომელია. [[1977]] და [[1988]] წლებში გაიარა სუკ-ის სპეციალური კურსები. [[1980]]-[[1981]] წლებში მონაწილეობდა საბჭოთა უშიშროების სპეციალური დანიშნულების რაზმ „კასკადის“ საბრძოლო ოპერაციებში [[ყანდაარი|ყანდაარში]], [[ავღანეთი|ავღანეთში]]. [[1973]] წლის 6 აპრილიდან 25 ივნისამდე მუშაობდა საქართველოს სსრ სუკ-ის ოპერატიულ-ტექნიკური განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების ოპერრწმუნებულად, 1973 წლის 25 ივნისიდან 1975 წლის 18 აგვისტომდე — სუკ-ის პირველი განყოფილების პირველი ქვეგანყოფილების ოპერრწმუნებულად, [[1975]] წლის 18 აგვისტოდან 1977 წლის 19 დეკემბრამდე — სუკ-ის მე-2 განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების ოპერრწმუნებულად, [[1977]] წლის 19 დეკემბრიდან [[1979]] წლის 19 ივნისამდე — სუკ-ის მე-2 განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების უფროს ოპერრწმუნებულად, 1979 წლის 19 ივნისიდან 1980 წლის 23 აპრილამდე — სუკის მე-2 განყოფილების პირველი ქვეგანყოფილების უფროსის მოადგილედ, 1980 წლის 23 აპრილიდან 1982 წლის 6 სექტემბრამდე — სუკ-ის მე-2 განყოფილების მე-3 ქვეგანყოფილების უფროსად, 1982 წლის 6 სექტემბრიდან 1984 წლის 29 მარტამდე — სუკ-ის მე-2 განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების უფროსად, [[1984]] წლის 29 მარტიდან 1985 წლის 19 ნოემბრამდე — სუკ-ის მე-2 განყოფილების უფროსის მოადგილედ, [[1985]] წლის 19 ნოემბრიდან 1986 წლის 14 ოქტომბრამდე — სუკ-ის ახალციხის რაიონული განყოფილების უფროსად, [[1986]] წლის 14 ოქტომბრიდან 26 ნოემბრამდე — სუკ-ის ქ. ფოთის საქალაქო განყოფილების უფროსის მოვალეობის დროებით შემსრულებლად, [[1986]] წლის 26 ნოემბრიდან 1990 წლის 6 მარტამდე — სუკ-ის ქ. ფოთის საქალაქო განყოფილების უფროსად, [[1990]] წლის 6 მარტიდან 1992 წლის 31 იანვრამდე — სუკ-ის მეორე განყოფილების უფროსად, [[1992]] წლის 31 იანვრიდან 1 ივნისამდე — საქართველოს რესპუბლიკის უშიშროების სამინისტროს კონტრდაზვერვის სამმართველოს უფროსად, 1992 წლის 1 ივნისიდან 28 დეკემბრამდე საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს სპეცდანიშნულების მთავარი სამმართველოს უფროსის პირველ მოადგილედ, კონტრდაზვერვის სამმართველოს უფროსად, [[1992]] წლის 28 დეკემბრიდან 1993 წლის 14 ივნისამდე — საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილედ — მთავარი ოპერატიული სამმართველოს უფროსად, 1993 წლის 14 ივნისიდან 11 ოქტომბრამდე — საქართველოს რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ. 1993 წლის 11 ოქტომბრიდან 13 ოქტომბრამდე იყო საქართველოს რესპუბლიკის საინფორმაციო-სადაზვერვო სამსახურის უფროსი, [[1993]] წლის 13 ოქტომბრიდან 1994 წლის 2 აპრილამდე — საქართველოს რესპუბლიკის უშიშროების მინისტრი, [[1994]] წლის 2 აპრილიდან 1995 წლის 2 სექტემბრამდე — საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის თავმჯდომარე. [[1995]] წლის 29 აგვისტოს საქართველოს პრეზიდენტ [[ედუარდ შევარდნაძე|ე. შევარდნაძეზე]] განხორციელებული ტერაქტის შემდეგ, 2 სექტემბერს ი. გიორგაძე გათავისუფლებულ იქნა თანამდებობიდან. 1995 წლის 1 ოქტომბერს მის დაპატიმრებაზე სანქცია გაიცა. მასზე სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა.
1995 წელს საქართველო დატოვა. იძებნება 1995 წლის 20 ოქტომბრიდან საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კრიმინალური პოლიციისა და საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ საქართველოს რესპუბლიკის სისხლის სამართლის კოდექსის 323-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის. ძებნაში ყოფნისას გიორგაძემ დააფუძნა პარტია „სამართლიანობა“ და ორგანიზაცია „ანტისოროსი“. 2003 წლის 13 დეკემბერს მას უფლება არ მიეცა, კენჭი ეყარა საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნებში, როგორც საქართველოს რესპუბლიკის საპრეზიდენტო კანდიდატს. [[2006]] წლის 6 სექტემბერს კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტმა დააკავა პარტია „სამართლიანობისა“ და ორგანიზაცია „ანტისოროსის“ აქტივისტები და გაასამართლა მისი 13 ლიდერი. 2016 წელს ინტერპოლმა გიორგაძეზე საერთაშორისო ძებნა შეწყვიტა. საქართველოს პროკურატურის განცხადებით, ამის მიზეზი გახდა გიორგაძისთვის მინიჭებული ლტოლვილის სტატუსი, თუმცა ინტერპოლის გადაწყვეტილება საქართველოსთან შეთანხმებული არ ყოფილა.<ref>{{Cite web |url=http://pog.gov.ge/geo/news?info_id=970 |title=მთავარი პროკურატურის განცხადება ი. გიორგაძის მიმართ საერთაშორისო ძებნის შეწყვეტის შესახებ |accessdate=2018-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200815041658/http://pog.gov.ge/geo/news?info_id=970 |archivedate=2020-08-15 }}</ref>
სრულყოფილად ფლობს [[ქართული ენა|ქართულ]] და [[რუსული ენა|რუსულ ენებს]], იცის [[თურქული ენა|თურქული]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგული ენები]], ლაპარაკობს სერბიულ-ხორვატიულ და აზერბაიჯანულ ენებზე.<ref name=autogenerated2>Александр Иашвили. [http://izvestia.ru/news/316956 Михаил Саакашвили зачистил оппозицию]. — Известия, 06.09.2006</ref><ref name=autogenerated6>[http://m.newsru.com/background/24may2006/giorgadze.html Игорь Гиоргадзе: шпион с севера]. — NEWSru.com, 24.05.2006</ref><ref name=autogenerated5>Гиоргадзе Игорь Пантелеймонович. — Российский внешнеполитический сайт</ref> ჰყავს მეუღლე და ქალ-ვაჟი.
==სამხედრო წოდებები==
*ლეიტენანტი (29.01.1973),
*უფროსი ლეიტენანტი (17.12.1976),
*კაპიტანი (21.01.1980),
*მაიორი (15.08.1982),
*პოდპოლკოვნიკი (02.09.1986),
*პოლკოვნიკი (18.10.1991),
*გენერალ-მაიორი (29.11.1993),
*გენერალ-ლეიტენანტი (18.12.1994).
დაჯილდოებულია 15 სამთავრობო ჯილდოთი, მათ შორის მედლით „საბრძოლო დამსახურებისათვის“ (27.10.1981).
==ლუგარის ლაბორატორია==
[[2018|2018 წელს]] იგორ გიორგაძემ ჩაატარა პრესკონფერენცია, რომლის დროსაც განაცხადა, რომ თბილისის ლუგარის სახელობის ლაბორატორიაში ტარდებოდა ექსპერიმენტები [[აშშ]]-ში დამზადებული არალიცენზირებული წამლით - ''სოვალდით'' - რამაც [[2015|2015 წლის]] დეკემბერში 30 ადამიანის სიკვდილი გამოიწვია.<ref name="netgazeti">[http://netgazeti.ge/news/309440/ რუსული დეზინფორმაციის მაგალითი” – აშშ-ის საელჩო ლუგარის ცენტრზე რუსული მედიის შეტევაზე]</ref> აღნიშნულ ინფორმაცია დაყრდნობით რუსულმ ოფიციალურმა უწყებებმა და მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, თითქოს საქართველოში, ლუგარის ლაბორატორიაში ადამიანებზე ექსპერიმენტები ტარდებოდა და იქმნებოდა ბიოლოგიური იარაღი.<ref name="netgazeti"/> ექსპერტების, დიპლომატებისა და პოლიტიკოსების შეფასებით, გიორგაძის პრესკონფერენცია [[რუსეთი]]ს დეზინფორმაციული კამპანიის ნაწილი იყო, რომელსაც რუსეთის ფედერაცია დასავლეთისა და საქართველოს წინააღმდეგ აწარმოებდა. მოგვიანებით, [[BBC]]-სთან ინტერვიუში იგორ გიორგაძემ აღიარა, რომ ამის დამამტკიცებელი საბუთი არ აქვს.<ref>[http://netgazeti.ge/news/318748/ გიორგაძემ აღიარა, რომ ლუგარში “ადამიანებზე ექსპერიმენტების” მტკიცებულება არ აქვს]</ref>
== ლიტერატურა ==
{{ქე|2|14|დოლიძე ლ.}}
*{{წიგნი|ავტორი=თუშურაშვილი ო., ჯახუა ი.|სათაური=„XX საუკუნის საქართველოს შინაგან საქმეთა და უშიშროების მინისტრები“|ბმული=https://archive.mia.gov.ge/Ministrebi%20%20book.pdf |ISBN=978-9941-0-5532-4|ადგილი=თბილისი|წელი=2013|გვერდები=126-127}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:გიორგაძე, იგორ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1950]]
[[კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი]]
[[კატეგორია:გიორგაძეები|იგორ]]
[[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]]
[[კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები]]
[[კატეგორია:სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა 70 წლის საიუბილეო მედლით დაჯილდოებულები]]
[[კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრები]]
[[კატეგორია:სსრ კავშირის სახელმწიფო საზღვრის დაცვაში წარჩინებისათვის მედლით დაჯილდოებულები]]
[[კატეგორია:მედლით საბრძოლო დამსახურებისათვის დაჯილდოებულები]]
qh1kylsy5orzhd7rkjd0o6k3749t2ic
კაენის ციხე (სომხეთი)
0
51813
5356724
4684178
2026-04-14T20:10:05Z
გიო ოქრო
84301
/* ლიტერატურა */
5356724
wikitext
text/x-wiki
'''კაენის ციხე''' — ნაგებობა სომხეთში. მდებარეობს [[მდინარე]] [[დებედა|დებედის]] ხეობაში, [[ახპატი|ახპატის მონატრის]] მახლობლად. ციხე აგებულია [[1239]] წელს.
==ლიტერატურა==
{{ქსე|5|296|მუსხელიშვილი დ.}}
{{ესკიზი-სომხეთი}}
[[კატეგორია:სომხეთის ციხესიმაგრეები]]
5z7wbeblh53n0wuu9iocu0v5u9nzmtu
კაენის ციხე
0
51821
5356735
3864987
2026-04-14T21:06:17Z
გიო ოქრო
84301
5356735
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება**|აზერბაიჯანში მდებარე ციხესიმაგრეს|სომხეთში მდებარე კაენის ციხის|კაენის ციხე (სომხეთი)}}
'''კაენის ციხე''' — ციხესიმაგრე [[შუა საუკუნეები]]ს საქართველოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეში, [[მდინარე]] აღსტევის ([[აღსთაფა (მდინარე)|აღსთაფა]]) ზემოწელზე. ძველ ქართულ პროვინცია [[გარდაბანი (მხარე)|გარდაბანში]] (ახლანდელი [[აზერბაიჯანი]]). სომხური წყაროს მიხედვით, აშენებულია [[X საუკუნე|X საუკუნის]] II ნახევარში, ნამდვილად კი უფრო ძველია. X საუკუნის დასაწყისში გარდაბანი დროებით გამოვიდა ქართული სახელმწიფოს გავლენის სფეროდან. [[XI საუკუნე]]ში სომეხმა ფეოდალმა [[გრიგორ მაგისტროსი|გრიგორ მაგისტროსმა]] კაენის ციხე ბიჯნისისა და [[კაიწონი|კაიწონის ციხეებთან]] ერთად [[ბიზანტია]]ს გადასცა. საქართველოდან [[თურქ-სელჩუკები]]ს განდევნის შემდეგ კაენის ციხეს უკვე საქართველოს სამეფო ხელისუფლება აკონტროლებდა. [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნის]] 30-იან წლებში, საქართველოში მონღოლთა ლაშქრობის დროს, კაენის ციხეში ჩაიკეტა [[ავაგ მხარგრძელი|ავაგ]] [[ამირსპასალარი]]. მალე მან ციხე [[მონღოლები|მონღოლებს]] ჩააბარა. ამის შემდეგ კაენის ციხე კარგავს ძველ მნიშვნელობას.
==ლიტერატურა==
{{ქსე|5|296|მუსხელიშვილი დ.}}
[[კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები]]
[[კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ]]
gadlbmhdg0rz0j2cp21unoike8rfv8k
ვერსალის საზავო ხელშეკრულება (1919)
0
52598
5356829
4829550
2026-04-15T09:05:13Z
Ackerman200
175104
5356829
wikitext
text/x-wiki
{{მმ*|ვერსალის საზავო ხელშეკრულება}}
[[ფაილი:Treaty of Versailles, English version.jpg|მინი|ვერსალის ხელშეკრულების ინგლისური ვერსია]]
[[File:The signing of the peace treaty of Versailles.webm|thumb|thumbtime=5|''The Signing of the Peace Treaty of Versailles'']]
'''ვერსალის ხელშეკრულება''' — 1919 წელს მიღებული სამშვიდობო შეთანხმება, რომელმაც ოფიციალურად დაასრულა 1914-1918 წლების [[პირველი მსოფლიო ომი]]. ხელი მოეწერა [[ვერსალი|ვერსალში]] ([[საფრანგეთი]]) 1919 წლის 28 ივნისს [[აშშ]]-ის, [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]], [[საფრანგეთი]]ს, [[იტალია|იტალიისა]] და [[იაპონია|იაპონიის]] მიერ, მათ ასევე შეუერთდნენ [[ბელგია]], [[ბოლივია]], [[ბრაზილია]], [[კუბა]], [[ეკვადორი]], [[საბერძნეთი]], [[გვატემალა]], [[ჰაიტი]], [[ჰიჯაზი]], [[ჰონდურასი]], [[ლიბერია]], [[ნიკარაგუა]], [[პანამა]], [[პერუ]], [[პოლონეთი]], [[პორტუგალია]], [[რუმინეთი]], [[სერბეთ-ხორვატია-სლოვენიის სახელმწიფო]], [[სიამი]], [[ჩეხოსლოვაკია]] და [[ურუგვაი]], ერთი მხრივ, და კაპიტულირებული [[ვაიმარის რესპუბლიკა|გერმანია]], მეორე მხრივ. ხელშეკრულების პირობები შემუშავდა (ხანგრძლივი საიდუმლო თათბირის შემდეგ) [[პარიზის სამშვიდობო კონფერენცია]]ზე 1919-20 წლებში. შეთანხმება ძალაში შევიდა 1920 წლის 10 იანვარს, გერმანიისა და ოთხი მთავარი მოკავშირე ზესახელმწიფოს (დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, იტალია და იაპონია) მიერ მისი რატიფიკაციის შემდეგ.
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{Commonscat-inline|Treaty of Versailles}}
* [http://www.foundingdocs.gov.au/item.asp?dID=23 დონუმენტის სურათები] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110601205226/http://www.foundingdocs.gov.au/item.asp?dID=23 |date=2011-06-01 }}
* [http://www.ashatteredpeace.com ხელშეკრულების შედეგბი, დღევანდელი მსოფლიოსთვის]
* [http://www.imdb.com/title/tt0441912/ ''My 1919''— ფილმი, საკითხის ჩინური ხედვა, ერთადერთი ქვეყანა რომელმაც ხელშეკრულებას ხელი არ მოაწერა]
{{გაერო}}
{{გაეროს ქარტია}}
[[კატეგორია:I მსოფლიო ომის შედეგები]]
[[კატეგორია:XX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები]]
[[კატეგორია:1919]]
[[კატეგორია:პარიზში ხელმოწერილი ხელშეკრულებები]]
[[კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის ხელშეკრულებები]]
ptn762lupn17x3lmkqblj57bujm619x
5356830
5356829
2026-04-15T09:09:18Z
Ackerman200
175104
5356830
wikitext
text/x-wiki
{{მმ*|ვერსალის საზავო ხელშეკრულება}}
[[ფაილი:Treaty of Versailles, English version.jpg|მინი|ვერსალის ხელშეკრულების ინგლისური ვერსია]]
[[File:The signing of the peace treaty of Versailles.webm|thumb|thumbtime=5|''The Signing of the Peace Treaty of Versailles'']]
'''ვერსალის ხელშეკრულება''' — 1919 წელს მიღებული სამშვიდობო შეთანხმება, რომელმაც ოფიციალურად დაასრულა 1914-1918 წლების [[პირველი მსოფლიო ომი]]. ხელი მოეწერა [[ვერსალი|ვერსალში]] ([[საფრანგეთი]]) 1919 წლის 28 ივნისს [[აშშ]]-ის, [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]], [[საფრანგეთი]]ს, [[იტალია|იტალიისა]] და [[იაპონია|იაპონიის]] მიერ, მათ ასევე შეუერთდნენ [[ბელგია]], [[ბოლივია]], [[ბრაზილია]], [[კუბა]], [[ეკვადორი]], [[საბერძნეთი]], [[გვატემალა]], [[ჰაიტი]], [[ჰიჯაზი]], [[ჰონდურასი]], [[ლიბერია]], [[ნიკარაგუა]], [[პანამა]], [[პერუ]], [[პოლონეთი]], [[პორტუგალია]], [[რუმინეთი]], [[იუგოსლავიის სამეფო]], [[სიამი]], [[ჩეხოსლოვაკია]] და [[ურუგვაი]], ერთი მხრივ, და კაპიტულირებული [[ვაიმარის რესპუბლიკა|გერმანია]], მეორე მხრივ. ხელშეკრულების პირობები შემუშავდა (ხანგრძლივი საიდუმლო თათბირის შემდეგ) [[პარიზის სამშვიდობო კონფერენცია]]ზე 1919-20 წლებში. შეთანხმება ძალაში შევიდა 1920 წლის 10 იანვარს, გერმანიისა და ოთხი მთავარი მოკავშირე ზესახელმწიფოს (დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, იტალია და იაპონია) მიერ მისი რატიფიკაციის შემდეგ.
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{Commonscat-inline|Treaty of Versailles}}
* [http://www.foundingdocs.gov.au/item.asp?dID=23 დონუმენტის სურათები] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110601205226/http://www.foundingdocs.gov.au/item.asp?dID=23 |date=2011-06-01 }}
* [http://www.ashatteredpeace.com ხელშეკრულების შედეგბი, დღევანდელი მსოფლიოსთვის]
* [http://www.imdb.com/title/tt0441912/ ''My 1919''— ფილმი, საკითხის ჩინური ხედვა, ერთადერთი ქვეყანა რომელმაც ხელშეკრულებას ხელი არ მოაწერა]
{{გაერო}}
{{გაეროს ქარტია}}
[[კატეგორია:I მსოფლიო ომის შედეგები]]
[[კატეგორია:XX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები]]
[[კატეგორია:1919]]
[[კატეგორია:პარიზში ხელმოწერილი ხელშეკრულებები]]
[[კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის ხელშეკრულებები]]
oumk1pp0yt4thd6nih6xoycicbe5z7i
ქართული ფილმების სია
0
54640
5356676
5355367
2026-04-14T19:10:25Z
Giorgi Tsukishvili
169366
/* ჰ */შეცდომა გამოსწორდა
5356676
wikitext
text/x-wiki
{{საძიებელი}}
== # ==
* „[[ექვსი და შვიდი|6 და 7]]“
* „[[16+]]“
* „[[3-1]]“
* „[[37 გრადუსი ცელსიუსით]]“
* „[[XIX საუკუნის ქართული ქრონიკა]]“
==A-Z==
* „[[The Flash Art]]“
== ა ==
* „[[აბეზარა]]“
* „[[აბესალომ და ეთერი (ფილმი)|აბესალომ და ეთერი]]“
* „[[ადამიანთა სევდა]]“
* „[[ავტოპორტრეტი (ფილმი)|ავტოპორტრეტი]]“
* „[[ათასის ფასად (დაჰკრა ჟამმა)]]“
* „[[ათოვდა ზამთრის ბაღებს]]“
* „[[აია კოლხეთი]]“
* „[[აკაკის აკვანი]]“
* „[[აკაკი წერეთლის მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში]]“ (1912)
* „[[აკაციის ყვავილობა]]“
* „[[ალავერდობა (ფილმი)|ალავერდობა]]“
* „[[ალი ბაბა და 40 ყაჩაღი (ფილმი)|ალი ბაბა და 40 ყაჩაღი]]“
* „[[ალოობა (ფილმი)|ალოობა]]“
* „[[ალყა (ფილმი)|ალყა]]“
* „[[ამაღლება (ფილმი)|ამაღლება]]“
* „[[ამბავი (ფილმი)|ამბავი]]“
* „[[ამბავი აფხაზი ჭაბუკისა]]“
* „[[ამბავი ერთი ქალიშვილისა]]“
* „[[ამბავი სურამის ციხისა]]“
* „[[ამერიკანკა]]“
* „[[ამოკი]]“
* „[[ამხანაგ სტალინის მოგზაურობა აფრიკაში]]“
* „[[ანანოს დაბადების დღე]]“
* „[[ანარეკლი (ფილმი)|ანარეკლი]]“
* „[[ანარეკლი (ტელეფილმი)]]“
* „[[ანას დაბადების დღე]]“
* „[[ანგელოზის გადაფრენა]]“
* „[[ანდერძი (ფილმი)|ანდერძი]]“
* „[[ანემია (ფილმი)|ანემია]]“
* „[[ანთიმოზ ივერიელი (ფილმი)|ანთიმოზ ივერიელი]]“ (2001)
* „[[ანკესი და სეინერი]]“
* „[[აპრილი (ფილმი)|აპრილი]]“
* „[[არ დაიჯერო, რომ აღარა ვარ]]“
* „[[არ იდარდო!]]“
* „[[არა, მეგობარო]]“
* „[[არასერიოზული კაცი]]“
* „[[არაჩვეულებრივი გამოფენა]]“
* „[[არაჩვეულებრივი რეისი]]“
* „[[არდადეგები (ფილმი)|არდადეგები]]“
* „[[არის ასეთი ქვეყანა]]“
* „[[არსენა (ფილმი)|არსენა]]“
* „[[არსენა ყაჩაღი]]“
* „[[არსენა ჯორჯიაშვილი (ფილმი)|არსენა ჯორჯიაშვილი]]“ (1921)
* „[[არსენას ლექსი (ფილმი)|არსენას ლექსი]]“
* „[[არღანი (ფილმი)|არღანი]]“
* „[[არშაულა]]“
* „[[არჩევანი (ფილმი)|არჩევანი]]“
* „[[ასანთი (ფილმი)|ასანთი]]“
* „[[ასეთი სიყვარული]]“
* „[[ასლანი და ელზა]]“
* „[[ატრაქციონი (ფილმი)|ატრაქციონი]]“
* „[[ატუ-ალაბა]]“
* „[[აურზაური სალხინეთში]]“
* „[[აქ თენდება]]“
* „[[აქ, ჩვენთან]]“
* „[[აქედანა და შენამდე]]“
* „[[აღდგომის ბატკანი]]“
* „[[აღმაფრენა (ფილმი)|აღმაფრენა]]“
* „[[აღსარება (ფილმი)|აღსარება]]“
* „[[აშუღ-ყარიბი]]“
* „[[ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა]]“
* „[[ახალგაზრდობა იმარჯვებს]]“
* „[[ახალი არკადია]]“
== ბ ==
* „[[ბაგრატიონი (ფილმი)|ბაგრატიონი]]“
* „[[ბავშვები (ფილმი)|ბავშვები]]“
* „[[ბავშვობა (ფილმი)|ბავშვობა]]“
* „[[ბათა ქექია (ფილმი)|ბათა ქექია]]“
* „[[ბაკულას ღორები (ფილმი)|ბაკულას ღორები]]“
* „[[ბაკურხეველი ხევსური]]“
* „[[ბალადა ჩვეულებრივ ადამიანზე]]“
* „[[ბალეტმაისტერი (ფილმი)|ბალეტმაისტერი]]“
* „[[ბანაკი მთაში]]“
* „[[ბანდიტი აგურის ქარხნიდან]]“
* „[[ბატონი ავანტიურისტები]]“
* „[[ბაში-აჩუკი (ფილმი)|ბაში-აჩუკი]]“
* „[[ბებერი მეზურნეები (ფილმი)|ბებერი მეზურნეები]]“
* „[[ბებია ყველასათვის]]“
* „[[ბედიანი (ფილმი)|ბედიანი]]“
* „[[ბედის უკუღმართობა]]“
* „[[ბედნიერი შეხვედრა]]“
* „[[ბელა (ფილმი)|ბელა]]“
* „[[ბენზინის ჩამომსხმელი]]“
* „[[ბერიკაცები (ფილმი)|ბერიკაცები]]“
* „[[ბესამე]]“
* „[[ბეღურების გადაფრენა]]“
* „[[ბზარი (ფილმი)|ბზარი]]“
* „[[ბზიანეთი]]“
* „[[ბილიკები ცაში]]“
* „[[ბილიკი (ფილმი)|ბილიკი]]“
* „[[ბიძინა (ფილმი)|ბიძინა]]“
* „[[ბიჭები იასამნის ქუჩიდან]]“
* „[[ბიჭი და ჩიტი]]“
* „[[ბიჭი და ძაღლი]]“
* „[[ბლიუზი (ფილმი)|ბლიუზი]]“
* „[[ბოდვა (ფილმი)|ბოდვა]]“
* „[[ბოდიში, თქვენ გელით სიკვდილი]]“
* „[[ბოთე (ფილმი)|ბოთე]]“
* „[[ბოლო დღე]]“
* „[[ბორანი (ფილმი)|ბორანი]]“
* „[[ბოშური სისხლი (ფილმი)|ბოშური სისხლი]]“
* „[[ბრავო, ალბერ ლოლიშ!]]“
* „[[ბრავო, ჯორდანო ბრუნო!]]“
* „[[ბროდვეი–45]]“
* „[[ბუზი (ფილმი)|ბუზი]]“
* „[[ბურთი და მოედანი]]“
== გ ==
* „[[გაგიმარჯოს, მეზობელო! (ზღვარი)]]“
* „[[გადაღების ერთი დღე]]“
* „[[გაზაფხული გადის]]“
* „[[გაზაფხული საკენში]]“
* „[[გაზაფხულის საღამო]]“
* „[[გათენების წინ]]“
* „[[გაიღიმეთ]]“
* „[[გამარჯობა ყველას (ფიროსმანი)]]“
* „[[გამინაწილე სითბო]]“
* „[[გამოაღეთ ფანჯრები]]“
* „[[გამოცხადება]]“
* „[[გამსვლელი პაიკი]]“
* „[[გამცილებელი]]“
* „[[განაჩენი (ფილმი)|განაჩენი]]“
* „[[განგაში]]“
* „[[განთიადი (ფილმი)|განთიადი]]“
* „[[განძი (ფილმი) |განძი]]“
* „[[განწირულნი]]“
* „[[გარდატეხა]]“
* „[[გარიგება]]“
* „[[გასეირნება]]“
* „[[გასეირნება]]“
* „[[გასეირნება]]“
* „[[გასეირნება თბილისში]]“
* „[[გასეირნება ყარაბაღში (ფილმი)|გასეირნება ყარაბაღში]]“
* „[[გატაცება]]“
* „[[გაფლანგვა]]“
* „[[გაქცევა გათენებისას]]“
* „[[გაღმა ნაპირი]]“
* „[[გაყრა]]“
* „[[გაჭედილები (ენკი–ბენკი)]]“
* „[[გელა]]“
* „[[გენერალი და ზიზილები]]“
* „[[გზა მშვიდობისა, ჯაყო!]]“
* „[[გზა შინისაკენ]]“
* „[[გზა ჩალაურისაკენ]]“
* „[[გზაში]]“
* „[[გზაჯვარედინი]]“
* „[[გზის დასაწყისი]]“
* „[[გია და ზურა]]“
* „[[გია მიდის ყამირზე]]“
* „[[გილოცავთ]]“
* „[[გიორგი სააკაძე (ფილმი)|გიორგი სააკაძე]]“
* „[[გიორგობისთვე (ფილმი)|გიორგობისთვე]]“
* „[[გიული]]“
* „[[გლადიატორი (ფილმი)|გლადიატორი]]“
* „[[გლახის ნაამბობი (ფილმი)|გლახის ნაამბობი]]“
* „[[გმადლობთ რატილი]]“
* „[[გოგი რატიანი]]“
* „[[გოგონა და ჯარისკაცი]]“
* „[[გოლა (შემთხვევა ზურგში)]]“
* „[[გრავიტაცია]]“
* „[[გრანტუსი]]“
* „[[გრაფიტი (ფილმი)|გრაფიტი]]“
* „[[გრაციოზო]]“
* „[[გრიბოედოვის საჩუქარი]]“
* „[[გრძელი ნათელი დღეები]]“
* „[[გუშინ-დღეს]]“
== დ ==
* „[[დაბრუნება (1977 წლის ფილმი)|დაბრუნება]]“ (1977)
* „[[დაბრუნება (1990 წლის ფილმი)|დაბრუნება]]“ (1990)
* „[[დავით გურამიშვილი (ფილმი)|დავით გურამიშვილი]]“
* „[[დათა თუთაშხია (ფილმი)|დათა თუთაშხია]]“
* „[[დაკარგული სამოთხე (1937 წლის ფილმი)|დაკარგული სამოთხე]]“
* „[[დაკარგული საუნჯე]]“
* „[[დარიკო (ფილმი)|დარიკო]]“
* „[[დიდი მწვანე ველი]]“
* „[[დიდოსტატის მარჯვენა (ფილმი)|დიდოსტატის მარჯვენა]]“
* „[[დიმიტრი II]]“
* „[[დინოზავრის კვერცხი]]“
* „[[დურუ]]“
* „[[დღესასწაული დღესასწაულის მოლოდინში]]“
== ე ==
* „[[ევრიკა (ფილმი)|ევრიკა]]“
* „[[ეთერის სიმღერა]]“
* „[[ეი, მაესტრო!]]“
* „[[ელზა (ფილმი)|ელზა]]“
* „[[ელისა და რარუს თავგადასავალი]]“
* „[[ელისო (ფილმი)|ელისო]]“
* „[[ენგურის ნაპირებზე]]“
* „[[ეპისკოპისი ნადირობაზე]]“
* „[[ერთ პატარა ქალაქში]]“
* „[[ერთაწმინდა (ფილმი)|ერთაწმინდა]]“
* „[[ერთი ბედის ანოტაცია]]“
* „[[ერთი ლეღვი გზაზე]]“
* „[[ერთი მოთხრობის ფინალი]]“
* „[[ერთი ნახვით შეყვარება (ფილმი)|ერთი ნახვით შეყვარება]]“
* „[[ერთი ცის ქვეშ]]“
* „[[ერთხელ (ფილმი)|ერთხელ]]“
* „[[ეს დღე რომ არ ყოფილიყო]]“
* „[[ესკულაპეს მოწაფე]]“
* „[[ეტიუდი № 6]]“
* „[[ეტლი შარაგზაზე]]“
* „[[ექვსი თოვლიანი დღე]]“
* „[[ექვსნახევარი წუთი]]“
* „[[ექიმი მიდის ფეხბურთზე]]“
* „[[ექო (ფილმი)|ექო]]“
* „[[ექსპედიცია (ფილმი)|ექსპედიცია]]“
* „[[ექსპრეს-ინფორმაცია]]“
* „[[ექსჩემპიონი (ფილმი)|ექსჩემპიონი]]“
== ვ ==
* „[[ვედრება (ფილმი)|ვედრება]]“
* „[[ვერის უბნის მელოდიები]]“
* „[[ვინ არის დამნაშავე?]]“
* „[[ვინ შეკაზმავს ცხენს]]“
== ზ ==
* „[[ზაფხული, ანუ 27 დაკარგული კოცნა]]“
* „[[ზეიმი (ფილმი)|ზეიმი]]“
* „[[ზვავთა მხარეში]]“
* „[[ზვარაკი (ფილმი)|ზვარაკი]]“
* „[[ზვიგენის კბილი (ფილმი)|ზვიგენის კბილი]]“
* „[[ზმანებანი აღლუმებს შორის]]“
* „[[ზნედაცემული ანგელოზი (ფილმი)|ზნედაცემული ანგელოზი]]“
* „[[ზოგი ჭირი მარგებელია]]“
* „[[ზოია რუხაძე (ფილმი)|ზოია რუხაძე]]“
* „[[ზღაპარი (ფილმი)|ზღაპარი]]“
* „[[ზღარბი (ფილმი)|ზღარბი]]“
* „[[ზღვა (ფილმი)|ზღვა]]“
* „[[ზღვარზე]]“
* „[[ზღვარი (ფილმი)|ზღვარი]]“
* „[[ზღვის ბილიკი]]“
* „[[ზღვის დონიდან (ფილმი)|ზღვის დონიდან]]“
* „[[ზღვის მაშვრალნი]]“
* „[[ზღვის მგელი (ფილმი)|ზღვის მგელი]]“
* „[[ზღვის შვილები]]“
== თ ==
* „[[თეთრი ბაირაღები (ფილმი)|თეთრი ბაირაღები]]“
* „[[თვალი პატიოსანი (ფილმი)|თვალი პატიოსანი]]“
* „[[თიბათვე (ფილმი)|თიბათვე]]“
* „[[თოჯინები იცინიან]]“
* „[[თუში მეცხვარე]]“
== ი ==
* „[[იავნანა (ფილმი)|იავნანა]]“
* „[[ისინი ჩამოვიდნენ მთიდან]]“
* „[[ისინი (ფილმი)|ისინი]]“
* „[[იყო შაშვი მგალობელი]]“
* „[[იცოცხლე, გენაცვალე (ფილმი)|იცოცხლე, გენაცვალე]]“
* „[[იმერული ესკიზები]]“
== კ ==
* „[[კაცი კაცისთვის მგელია]]“
* „[[კაცია ადამიანი?! (ფილმი)|კაცია ადამიანი?!]]“
* „[[კახეთის მატარებელი (ფილმი)|კახეთის მატარებელი]]“
* „[[კეთილი ადამიანები]]“
* „[[კომუნარის ჩიბუხი]]“
* „[[კროსვორდის ამოხსნის მოყვარულთათვის]]“
* „[[კუკარაჩა (ფილმი)|კუკარაჩა]]“
* „[[კუჩხი ბედინერი]]“
== ლ ==
* „[[ლაზარეს თავგადასავალი]]“
* „[[ლალე (ფილმი)|ლალე]]“
* „[[ლაქა (ფილმი)|ლაქა]]“
* „[[ლახტი (ფილმი)|ლახტი]]“
* „[[ლევან ხიდაშელი (ფილმი)|ლევან ხიდაშელი]]“
* „[[ლევანა (ფილმი)|ლევანა]]“
* „[[ლევანის დღიური]]“
* „[[ლეონარდო (ფილმი)|ლეონარდო]]“
* „[[ლია, პაპა და პატარა მედოლე]]“
* „[[ლიბერტანგო (ფილმი)|ლიბერტანგო]]“
* „[[ლილეო (ფილმი)|ლილეო]]“
* „[[ლიმონის ტორტი (ფილმი)|ლიმონის ტორტი]]“
* „[[ლოლიტა (ქართული ფილმი)|ლოლიტა]]“
* „[[ლომა (ფილმი)|ლომა]]“
* „[[ლომა, დავიწყებული მეგობარი]]“
* „[[ლონდრე (ფილმი)|ლონდრე]]“
* „[[ლუიზა (ფილმი)|ლუიზა]]“
* „[[ლუკას სახარება (ფილმი)|ლუკას სახარება]]“
* „[[ლურსმანი ჩექმაში]]“
== მ ==
* „[[მაგდანას ლურჯა]]“ (1955)
* „[[მამის მკვლელი]]“
* „[[მამლუქი (ფილმი)|მამლუქი]]“
* „[[მანანა (ფილმი)|მანანა]]“
* „[[მარტოხელა მონადირე]]“
* „[[მაცი ხვიტია (ფილმი)|მაცი ხვიტია]]“
* „[[მე, გამომძიებელი]]“
* „[[მე ვხედავ მზეს (ფილმი)|მე ვხედავ მზეს]]“
* „[[მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი]]“ (1962)
* „[[მე, პელეს ნათლია!]]“
* „[[მეტიჩარა (ფილმი)|მეტიჩარა]]“
* „[[მთვარის მოტაცება (ფილმი)|მთვარის მოტაცება]]“
* „[[მიდიოდა მატარებელი]]“
* „[[მიზანი (ფილმი)|მიზანი]]“
* „[[მიმინო (ფილმი)|მიმინო]]“
* „[[მიჯაჭვული რაინდები]]“
* „[[მზე შემოდგომისა]]“
* „[[მზიური (ფილმი)|მზიური]]“
* „[[მოიტაცეს თამარ ქალი]]“
* „[[მონანიება (ფილმი)|მონანიება]]“
* „[[მოძღვარი (ფილმი)|მოძღვარი]]“
* „[[მოხეტიალე რაინდები]]“
* „[[მშობლიურო ჩემო მიწავ!]]“
* „[[მძევლები (ფილმი)|მძევლები]]“
* „[[მხიარული რომანი]]“
* „[[მთის კანონი]]“
* „[[ნახვამდის]]“
== ნ ==
* „[[ნატვრის ხე]]“
* „[[ნერგები]]“
* „[[ნუცას სკოლა]]“
== ო ==
* „[[ოთარაანთ ქვრივი (ფილმი)|ოთარაანთ ქვრივი]]“
* „[[ომი და ქორწილი]]“
* „[[ომი ყველასთვის ომია]]“ (1990)
* „[[ოპერაცია „ვუნდერლანდი“]]“
* „[[ორერა, სრული სვლით!]]“
* „[[ოტელო (ფილმი-ბალეტი)]]“
* „[[ოქროს ობობა]]“
* „[[ორფეოსის სიკვდილი]]“
== პ ==
* „[[პეპელა (ფილმი) |პეპელა]]“
* „[[პასპორტი (ფილმი)|პასპორტი]]“
* „[[პირველი მერცხალი]]“
== რ ==
* „[[რაჭა, ჩემო სიყვარულო]]“
* „[[რეკორდი (ფილმი)|რეკორდი]]“
* „[[როცა აყვავდა ნუში]]“
* „[[რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ (ფილმი) |რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ]]“
== ს ==
* „[[საბუდარელი ჭაბუკი]]“ (1957)
* „[[სად არის შენი ბედნიერება, მზია?]]“
* „[[სათადარიგო ბორბალი]]“
* „[[სამი სიცოცხლე (ფილმი)|სამი სიცოცხლე]]“
* „[[სამანიშვილის დედინაცვალი (1926 წლის ფილმი)|სამანიშვილის დედინაცვალი]]“ (1926)
* „[[სამანიშვილის დედინაცვალი (1977 წლის ფილმი)|სამანიშვილის დედინაცვალი]]“ (1977)
* „[[სამოთხის გვრიტები]]“
* „[[საჰაერო ხიდი (ფილმი)|საჰაერო ხიდი]]“
* „[[სინათლე ჩვენს ფანჯრებში]]“
* „[[სინემა (ფილმი)|სინემა]]“
* „[[სიყვარული ყველას უნდა]]“
* „[[სიყვარული, ხანძარი და პომპიერო]]“
* „[[სურამის ციხე (ფილმი)|სურამის ციხე]]“
* „[[სხვისი შვილები]]“
* „[[სიბრძნე სიცრუისა (ფილმი)|სიბრძნე სიცრუისა]]“ (1991)
* „[[მეფე ივანე მრისხანე]]“ (1991)
== ტ ==
* „[[ტარიელ გოლუა (ფილმი)|ტარიელ გოლუა]]“
== უ ==
* „[[უდიპლომო სასიძო]]“
* „[[უკანასკნელი მასკარადი]]“
* „[[უშენოდ მგონი მოვკვდები]]“
* „[[უძინართა მზე]]“
* „[[უგუბზიარა]]“
== ფ ==
* „[[ფატიმა (ფილმი)|ფატიმა]]“
* „[[ფესვები (ფილმი)|ფესვები]]“
* „[[ფეოლა (ფილმი)|ფეოლა]]“
* „[[ფერისცვალება (ფილმი)|ფერისცვალება]]“
* „[[ფოსტალიონი (ფილმი)|ფოსტალიონი]]“
== ქ ==
* „[[ქალაქი ანარა]]“
* „[[ქართველები ცაში]]“
* „[[ქარიშხლის წინ]]“
* „[[ქვევრი (ფილმი)|ქვევრი]]“
* „[[ქვიშანი დარჩებიან]]“
* „[[ქრისტინე (ფილმი)|ქრისტინე]]“ (1916)
* „[[ქაჯანა]]“
* „[[ქეთო და კოტე (ფილმი)|ქეთო და კოტე]]“ (1948)
== ღ ==
* „[[ღორი (2020 წლის ფილმი)|ღორი]]“
* „[[ღვინის ქურდები]]“
* „[[ღამის ცეკვა]]“
== ყ ==
* „[[ყვავილი თოვლზე]]“
* „[[ყველაზე სწრაფები მსოფლიოში]]“
* „[[ყვარყვარე]]“
== შ ==
*„[[შაბათ საღამოს]]“
*„[[შადრევანი (1972 წლის ფილმი)|შადრევანი]]“
*„[[შავ მთებში]]“
*„[[შავი არტერია]]“
*„[[შავი თუთა]]“
*„[[შავი მერცხალი]]“
*„[[შანტრაპა]]“
*„[[შარვალი (ფილმი)|შარვალი]]“
*„[[შაქირი (როტე ფანე)]]“
*„[[შევარდენი (ფილმი)|შევარდენი]]“
*„[[შემდეგი (ფილმი)|შემდეგი]]“
*„[[შემთხვევა გზაზე]]“
*„[[შემსრულებელი (ფილმი)|შემსრულებელი]]“
*„[[შერეკილები]]“
*„[[შესვენება (ფილმი)|შესვენება]]“
*„[[შეყვარებული კულინარის 1001 რეცეპტი]]“
*„[[შეწყვეტილი სიმღერა]]“
*„[[შეხება (ფილმი)|შეხება]]“
*„[[შეხვედრა (ფილმი)|შეხვედრა]]“
*„[[შეხვედრა ლადო გუდიაშვილთან]]“
*„[[შეხვედრა მთაში]]“
*„[[შეხვედრა წარსულთან]]“
*„[[შეხვედრამდე]]“
*„[[შვეციის პრინცი იმერეთიდან]]“
*„[[შვიდი დღე ტიბეტში]]“
*„[[შვიდი პატარა მოთხრობა პირველ სიყვარულზე]]“
*„[[შვიდკაცა]]“
*„[[შვიდფერა ყვავილი]]“
*„[[შვილიკა]]“
*„[[შინ და უკან]]“
*„[[შიო–მღვიმე]]“
*„[[შირვანსკაიას დანაშაული]]“
*„[[შიში (1995 წლის ფილმი)|შიში]]“
*„[[შნო (ფილმი)|შნო]]“
*„[[შორია გურჯისტანამდე]]“
*„[[შორიელთა სიახლოვე]]“
*„[[შრომა და შემოქმედება]]“
*„[[შუაკაცი (ფილმი)|შუაკაცი]]“
*„[[შუაღამის პეპელა ]]“
*„[[შური (ფილმი)|შური]]“
*„[[შუქი ლაბირინთში]]“
*„[[შუქურას საიდუმლოება]]“
*„[[შუშანიკის წამება (ფილმი)|შუშანიკის წამება]]“
*„[[შუშის ნამსხვრევი]]“
== ჩ ==
* „[[ჩარი რამა]]“ (1972)
* „[[ჩაძირული ქალაქის მაძიებლები]]“
* „[[ჩემი ბებია]]“
* „[[ჩემი ბოშები]]“
* „[[ჩემი მეგობარი ნოდარი]]“
* „[[ჩემი საბნის ნაკეცი]]“
* „[[ჩემი ძვირფასი, სანატრელი ბაბუ]]“
* „[[ჩვენი ეზო]]“
* „[[ჩრდილი გზაზე (1956 წლის ფილმი)|ჩრდილი გზაზე]]“
== ც ==
* „[[ცეროდენა რაინდები]]“
* „[[ცისკრის ზარები]]“
* „[[ცისკარა (ფილმი)|ცისკარა]]“
* „[[ცისფერი მთები ანუ დაუჯერებელი ამბავი]]“
* „[[ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი]]“
* „[[ცხელი ზაფხულის სამი დღე]]“
== ძ ==
* „[[ძახილი (ფილმი) |ძახილი]]“
* „[[ძახილი პელაგონში]]“
* „[[ძაღლი (ფილმი)|ძაღლი]]“
== წ ==
* „[[წიგნი ფიცისა]]“
* „[[წინაპართა მიწა]]“
* „[[წითელი ეშმაკუნები]]“
* „[[წუთისოფელი (ფილმი)|წუთისოფელი]]“
* „[[წყარო (1985 წლის ფილმი)|წყარო]]“
== ჭ ==
* „[[ჭიდაობას რა უნდა]]“
* „[[ჭირვეული მეზობლები]]“
* „[[ჭრიჭინა (ფილმი)|ჭრიჭინა]]“
* „[[ჭა (ფილმი)|ჭა]]“
== ხ ==
* „[[ხაბარდა]]“
* „[[ხანუმა (ფილმი)|ხანუმა]]“
* „[[ხარება და გოგია]]“ (1987)
* „[[ხაფანგი (1992 წლის ფილმი)|ხაფანგი]]“
* „[[ხევისბერი გოჩა (ფილმი)|ხევისბერი გოჩა]]“
* „[[ხევსურული ბალადა]]“
* „[[ხიბულა (ფილმი)|ხიბულა]]“
* „[[ხიდი (ფილმი, 1942)|ხიდი]]“
== ჯ ==
* „[[ჯანყი გურიაში (ფილმი)|ჯანყი გურიაში]]“ (1928)
* „[[ჯარისკაცის მამა]]“
* „[[ჯაყოს ხიზნები (ფილმი)|ჯაყოს ხიზნები]]“
* „[[ჯვარცმული კუნძული]]“
* „[[ჯილდო (ფილმი)|ჯილდო]]“
* „[[ჯურღაის ფარი]]“
== ჰ ==
[[კატეგორია:ქართული ფილმები|*]]
m7o7k6zvrx9xh1nflrgnuxpyae15trm
იგლუ
0
54723
5356501
4297234
2026-04-14T14:26:11Z
~2026-23066-73
181556
5356501
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Igloo.jpg|მინი|იგლუ]]
[[ფაილი:Igloo spirale.jpg|thumb|იგლუს მშენებლობის სქემა]]
'''იგლუ''' — [[კანადა|კანადელი]] [[ესკიმოსები]]ს ზამთრის საცხოვრებელი.
იგლუ შენდება [[თოვლი]]ს ბლოკებისგან და წარმოადგენს [[გუმბათი]]სებრ კონსტრუქციას. როგორც წესი იგლუს დიამეტრია 3-4 მეტრი და სიმაღლე 2 მეტრამდე. ღრმა [[თოვლი]]სას იგლუს შესასვლელი კეთდება თოვლში გათხრილი გვირაბის სახით, ხოლო თუ თოვლის საფარი არაა სქელი, მაშინ გარედან თოვლის ბლოკებისგან კეთდება დერეფანი, ეს იგლუს [[ქარი]]სგან იცავს. თოვლი კარგი თბოიზოლატორია, ამიტომ როდესაც ჰაერის ტემპერატურა −40 −45 გრადუსია, შიგნით ტემპერატურა შესაძლოა მერყეობდეს −7-დან + 26 გრადუსამდე. იგლუს სპეციალურად არ ათბობენ. ცივი ჰაერის შემოდინება უზრუნველყოფს თოვლის შიდა ზედაპირის გაყინვას, რაც არ იძლევა იგლუს დადნობის საშუალებას.
იგლუს ასაშენებლად აუცილებელია დიდხანს ნადები კარგად გამაგრებული [[თოვლი]]. ბლოკების დაჭრა ნებისმიერი მჭრელი ინსტრუმენტით შეიძლება. გამოჭრა იმ მხრიდან იწყება, საიდანაც [[ქარი]] უბერავს, რადგან აქ თოვლი უფრო მკვრივია. ხანდახან თოვლის ბლოკებთან ერთად ყინულიც გამოიყენება, რათა იგლუში სინათლემ შეაღწიოს. იგლუს ჭერში ტოვებენ ღია ხვრელს ვინტილაციისთვის და განათებისთვის.
იგლუს არქიტექტურა უნიკალურია. მისი ბლოკები სპირალურად ლაგდება ისე, რომ კედლები თავისუფლად იტანს სახურავის სიმძიმეს, ხოლო ვინტილაცია არ აძლევს თოვლს გადნობის საშუალებას.
იგლუში დასაძინებელი ადგილები ამაღლებულ პლატფორმაზეა, ვინაიდან თბილი ჰაერი ზემოთ ადის, ხოლო ცივი ქვემოთ ჩადის. ზოგი ტომები იგლუში [[ცხოველები|ცხოველთა]] [[ტყავი|ტყავებს]] აფენენ მეტი სითბოსთვის.
== ლიტერატურა ==
* Richard Gv. Condon, Julia Ogina and the Holman Elders, ''The Northern Copper Inuit'' (ISBN 0-8020-0849-6)
* [http://www.kstrom.net/isk/maps/houses/igloo.html Igloo – the Traditional Arctic Snow Dome]
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{Commons|Igloo}}
* [http://www.benmeadows.com/refinfo/Tips/Article1.htm Building an Igloo, by Hugh McManners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619161846/http://www.benmeadows.com/refinfo/Tips/Article1.htm |date=2010-06-19 }}
* [http://www.usap.gov/travelAndDeployment/documents/FieldManual-Chapt11SnowShelters.pdf ''Field Manual for the U.S. Antarctic Program'', Chapter 11: "Snow Shelters", pp. 140-145] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060923061005/http://www.usap.gov/travelAndDeployment/documents/FieldManual-Chapt11SnowShelters.pdf |date=2006-09-23 }}
* [http://epe.lac-bac.gc.ca/100/205/301/ic/cdc/cape_dorset/dwell1.html Traditional Dwellings: Igloos (1)]
[[კატეგორია:არქიტექტურა]]
[[კატეგორია:თოვლი]]
pj3u22bxk5fens5woea3l06jom7yyw2
სიმონ ბაგრატიონ-მუხრანელი
0
54964
5356457
4916407
2026-04-14T12:03:32Z
J4keeS237
143476
5356457
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე
|სრული სახელი = სიმონ ბაგრატიონ-მუხრანელი
|ორიგინალური სახელი =
|ცხოვრების პერიოდი = [[1896]] — [[1923]]
|დაბადების თარიღი = [[1 სექტემბერი]], [[1896]]
|დაბადების ადგილი = {{დროშა|რუსეთის იმპერია}}
|გარდაცვალების თარიღი = [[20 მაისი]], [[1923]]
|გარდაცვალების ადგილი = [[ტფილისი]]<br />{{დროშა|სსრკ}}
|პორტრეტი = [[ფაილი:Simonika Bagration Mukhraneli.jpg|300px]]
|ხელმოწერა =
|მეტსახელი =
|კუთვნილება = {{დროშა|რუსეთის იმპერია}}<br />{{დროშა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა}}
|სამხედრო სამსახურის წლები = [[1914]]-[[1921]]
|წოდება = როტმისტრი
|ეროვნება = [[ქართველები|ქართველი]]
|ჯარის სახეობა =
|მეთაურობდა =
|ნაწილი =
|ბრძოლები/ომები =
|ჯილდოები ={{საქართველოს ეროვნული გმირის ორდენი}}
|კავშირი =
|სამსახურიდან გადადგომა =
|შვილები =
}}
'''სიმონ (სიმონიკა) ლევანის ძე ბაგრატიონ-მუხრანელი''' (დ. [[1 სექტემბერი]], [[1896]] — გ. [[20 მაისი]], [[1923]], [[თბილისი]]) — [[ქართველი]] ოფიცერი, 1918–1921 წლებში დამოუკიდებელი საქართველოს ეროვნული არმიის როტმისტრი, წმ. გიორგის ჯვრის კავალერი, [[საბჭოთა კავშირი|ანტი-საბჭოთა]] ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე 1921–1923 წლებში. [[ეროვნული გმირის ორდენი|საქართველოს ეროვნული გმირი]].<ref name=":0">{{Cite web |url=https://president.ge/uploads/04.07.02_.pdf |title=საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულება N04/07/02 2023 წლის 4 ივლისი საქართველოს ეროვნული გმირის ორდენით დაჯილდოების შესახებ |accessdate=2024-03-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240229120022/https://president.ge/uploads/04.07.02_.pdf |archivedate=2024-02-29 }}</ref>
სიმონ ბაგრატიონ-მუხრანელი დაიბადა ცნობილ არისტოკრატულ ოჯახში. მამამისი, ლევან გიორგის ძე ბაგრატიონ-მუხრანელი (დ. [[1863]] — გ. [[1901]]) იყო მუხრანის ბაგრატიონთა შტოს წარმომადგენელი, დედამისი, ანასტასია კი წერეთლის ქალი. თვითონ სიმონიკამ იქორწინა ნინო ბაგრატიონ-დავითიშვილზე (დ. [[1897]] — გ. [[1969]]). დაამთავრა თბილისის გიმნაზია. მსახურონდა [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] არმიაში. მონაწილეობდა [[I მსოფლიო ომი|I მსოფლიო ომში]] ([[1914]]-[[1918]]). იბრძოდა დასავლეთის ფრონტზე თათრების ცხენოსანი პოლკის რიგებში. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი სოფ. ჰოლიგრადისთან (ახლანდ. [[ტერნოპილის ოლქი]], [[უკრაინა]]) [[1915]] წლის [[21 აგვისტო]]ს ბრძოლაში. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის IV ([[1914]]) და III ([[1915]]) ხარისხის ორდენებით, ასევე წმ. სტანისლავის III ხარისხის ორდენით ([[1917]]). 1915 წლიდან პრაპორშჩიკი. [[1917]] წელს საქართველოში დაბრუნდა. [[1918]] წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში, ქართულ ცხენოსანთა პოლკის როტმისტრად.
საბჭოთა ოკუპაციის ([[1921]]) შემდეგ ემიგრაციაში არ წასულა. განაგრძო სამხედრო სამსახური ქართულ წითელ არმიაში. ფარულად თანაუგრძნობდა [[ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია|ეროვნულ-დემოკრატებს]]. [[1922]] წლიდან იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის სამხედრო ორგანიზაციისა და [[საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტი|საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის]] „[[სამხედრო ცენტრი]]ს“ წევრი. მონაწილეობდა საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ საერთო-სახალხო გამოსვლების ორგანიზებაში. 1923 წლის მარტში დააპატიმრეს [[მოსკოვი|მოსკოვის]] ერთ-ერთ სასტუმროში. იმავე წლის 20 მაისს „სამხედრო ცენტრის“ სხვა წევრებთან დახვრიტეს თბილისში, ახლანდ. [[ვაკის პარკი]]ს ტერიტორიაზე.<ref name=":0" /> სიმონ ბაგრატიონის მეუღლე მალე ციმბირში გადაასახლეს.
სიმონ ბაგრატიონ-მუხრანელი და სამხედრო ცენტრის სხვა წევრები გარდაცვალებიდან 100 წლის შემდეგ 2023 წლის 4 ივლისს [[საქართველოს პრეზიდენტი|საქართველოს პრეზიდენტის]] განკარგულებით [[ეროვნული გმირის ორდენი|ეროვნული გმირის ორდენით]] დაჯილდოვდნენ.
==ლიტერატურა==
* [https://archive.mia.gov.ge/amagam%20dagvxvreten.pdf მშვიდობით ძმებო, გვხვრეტენ ამაღამ!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126102141/https://archive.mia.gov.ge/amagam%20dagvxvreten.pdf |date=2020-11-26 }} / [საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი ; პროექტის ხელმძღვანელი ომარ თუშურაშვილი. თბ., 2016 . ISBN 9789941094361. - გვ. 88-122.
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს ეროვნული გმირები}}
{{DEFAULTSORT:ბაგრატიონ-მუხრანელი, სიმონ}}
[[კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები]]
[[კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1896]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1923]]
[[კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო]]
[[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში]]
[[კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი]]
[[კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები]]
[[კატეგორია:წმინდა სტანისლავის ორდენის კავალრები (რუსეთის იმპერია)]]
rdar1qb6dwt0qe8azs6whfzwvvxvkpa
კოლბოფორი
0
55728
5356736
3847850
2026-04-14T21:19:23Z
გიო ოქრო
84301
5356736
wikitext
text/x-wiki
'''კოლბოფორი''' — ისტორიული [[ქვემო ქართლი]]ს ([[გოგარენე]]), კერძოდ, [[გარდაბანი (მხარე)|გარდაბნის პროვინციის]] ერთ-ერთი მხარე, მოიცავდა მდინარე [[ინჯა-სუ]]ს ხეობას ([[სომხეთი]]), ცენტრი — დაბა კოლბი (ახლანდელი სოფ. [[კოღბი]]). სოფლის მახლობლად არის ციხის (ვარაუდით, შუა საუკუნეების [[კაიწონი|კაიწონის ციხე]]) ნანგრევები.
==ლიტერატურა==
{{ქსე|5|578}}
{{საქართველოს ისტორიული მხარეები}}
[[კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები]]
9q9i8w8n25grhwfjuwl551k2x5hbnzf
გაგიმარჯოს, მეზობელო! (ზღვარი)
0
60614
5356672
5345519
2026-04-14T19:02:43Z
Giorgi Tsukishvili
169366
5356672
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი = გაგიმარჯოს, მეზობელო! (ზღვარი)
| სურათი = Zghvari.jpg
| წარწერა =
| კინოსტუდია = [[სატელევიზიო ფილმების სტუდია]]
| სცენარის ავტორი = [[ჯემალ მირზაშვილი]], [[თამაზ გომელაური]]
| დამდგმელი რეჟისორი = [[თამაზ გომელაური]]
| როლებში = [[გივი ბერიკაშვილი]], <br />[[მერაბ ელიოზიშვილი]],<br /> [[ია ხობუა]], <br />[[ზაირა (ზაზა) ლებანიძე]],<br /> [[ლიკა ნიჟარაძე]],<br /> [[ეკა ჩხეიძე]],<br /> [[თამუნა ბაგრატიონი]],<br /> [[ნუკა ჟღენტი]]
| ოპერატორი =
| რეჟისორი =
| მხატვარი = [[ჯემალ მირზაშვილი]]
| კომპოზიტორი = [[ნოდარ მამისაშვილი]]
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი = [[თენგიზ ნანობაშვილი]]
| პროდიუსერი =
| მონტაჟი =
| გამოსვლის თარიღი = [[1973]]
| ხანგრძლივობა = 3 ნაწილი, 734 მეტრი (27 წთ.)
| ქვეყანა = {{USSR}}<br/>{{GSSR}}
| ენა = [[ქართული ენა|ქართული]]
| ბიუჯეტი =
| საიტი =
| amg_id =
| imdb_id = 0826544
}}
'''''გაგიმარჯოს, მეზობელო! (ზღვარი)''''' — თამაზ გომელაურის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: გივი ბერიკაშვილი, მერაბ ელიოზიშვილი, ია ხობუა, ზაირა (ზაზა) ლებანიძე, ლიკა ნიჟარაძე, ეკა ჩხეიძე, თამუნა ბაგრატიონი, ნუკა ჟღენტი. ფილმი გადაღებული იქნა 1973 წელს, კინოსტუდია ”სატელევიზიო ფილმების სტუდია”-ს მიერ.
== ფილმის შინაარსი ==
{{სიუჟეტი}}
ზღვარი, რომელიც ზოგჯერ ადამიანთა ურთიერთდთმოკიდებულებაში წარმოიშობა, დაუნდობლად ამსხვრევს ყოველივე ძვირფასს მეგობრობას, სიყვარულს, ოჯახს. ფილმის გმირები ჯერ ღობით გაემიჯნებიან ერთმანეთს, შემდეგ ქვის კედელი ააშენეს, მაგრამ როდესაც მიხვდნენ, რომ მათს სიახლოვეს საფრთხე დაემუქრა, კედელი სასწრაფოდ დაანგრიეს.<ref>[http://www.geocinema.ge ეროვნული ფილმოგრაფია]</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიოს სია}}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* {{imdb|0826544}}
[[კატეგორია:1973 წლის ქართული ფილმები]]
fbg2tc9nvr3d39ogcprd5rfsa2l6l5x
უოტ ტაილერის აჯანყება
0
70757
5356826
4073069
2026-04-15T08:59:13Z
Ackerman200
175104
5356826
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:DeathWatTylerFull.jpg|მინი|გლეხთა აჯანყება უოტ ტაილერის სიკვდილით დასრულდა]]
'''უოტ ტაილერის აჯანყება''', აგრეთვე ცნობილი როგორც '''გლეხთა აჯანყება''' — [[1381]] წლის გლეხთა აჯანყება [[შუა საუკუნეები]]ს ინგლისში. იგი იყო მნიშვნელოვანი მოვლენა, როგორც [[ინგლისის ისტორია|ინგლისის ისტორიის]], ასევე [[შუა საუკუნეების ისტორია|შუა საუკუნეების ისტორიისათვის]]. აჯანყების ლიდერები იყვნენ სოფლის ხელოსანი [[უოტ ტაილერი]], ღარიბი მღვდელი [[ჯონ ბოლი]] და [[ჯეკ სტროუ]]. ისინი გადასახადების შემცირებას და ფეოდალური ჩაგვრის გაუქმებას მოითხოვდნენ. აჯანყებულების მთავარი ლიდერის უოტ ტაილერის დაღუპვის შედეგად აჯანყება დამარცხდა.
სოციალური წინააღმდეგობები განსაკუთრებით გამწვავდა [[1348]]-[[1349]] წლებში [[შავი ჭირი|შავი ჭირის]] („შავი სიკვდილი“) ეპიდემიის შემდეგ. აჯანყება დაიწყო [[1381]] წლის მაისში [[ესექსის საგრაფო|ესექსისა]] და [[კენტის საგრაფო]]ებში და სწრაფად გავრცელდა ქვეყნის უდიდეს ნაწილში. აჯანყებულები არბევდნენ ფეოდალების მამულებს, უსწორდებოდნენ ლორდებს, მოსამართლეებს, გადასახადის ამკრეფებს, სპობდნენ დოკუმენტებს გლეხთა ფეოდალურ ვალდებულებათა შესახებ. 13 ივნისს აჯანყებულებმა აიღეს [[ლონდონი]], 14 ივნისს ლონდონის გარეუბან მაილ-ენდში შეხვდნენ მეფე [[რიჩარდ II|რიჩარდ II-ს]], რომელსაც წაუყენეს თავიანთი მოთხოვნები (ე. წ. [[მაილ-ენდის პროგრამა]]) ბატონყმური წესებისა და ფეოდალური ბეგარის გაუქმების, ერთგვაროვანი და ზომიერი ფულადი რენტის შემოღების, თავისუფალი ვაჭრობისა და აჯანყების ყველა მონაწილის ამნისტიის შესახებ. მეფე იძულებული გახდა მიეღო მოთხოვნები.
მაშინ როდესაც შეძლებული და საშუალო გლეხობის დიდმა ნაწილმა დატოვა ლონდონი, ღარიბი გლეხობის დიდმა ნაწილმა უოტ ტაილერისა და ჯონ ბოლის მეთაურობით მეფესთანა ახალი შეხვედრა მითხოვა. შეხვედრა 15 ივნისს სმითფილდის სავაჭრო მოედანზე მოხდა. სმითფილდის პროგრამა უფრო რადიკალური იყო. მოლაპარაკების დროს უოტ ტაილერი ვერაგულად მოკლეს, რის შემდეგაც დაიწყო გლეხობასთან ანგარიშსწორება. ხელმძღვანელები (მათ შორის ჯონ ბოლი) და ბევრი რიგითი მონაწილე სიკვდილით დასაჯეს. მიუხედავად დამარცხებისა, უოტ ტაილერის აჯანყებამ დააჩქარა გლეხთა პირადი გათავისუფლებისა და ბეგარის ფულადი რენტით შეცვლის პროცესი.
== ლიტერატურა ==
{{ქსე|10|163}}
* R. B. Dobson, editor (2002), ''The Peasants' Revolt of 1381 (History in Depth)'', ISBN 0-333-25505-4; a collection of source materials
* Alastair Dunn (2002), ''The Great Rising of 1381: The Peasant's Revolt and England's Failed Revolution'', ISBN 0-7524-2323-1
* Charles Oman (1906), [http://www.archive.org/details/greatrevoltof13800omanuoft ''The Great Revolt of 1381'']; a classic account
* Andrew Godsell (2008), "The Peasants' Revolt and the Radical Tradition" in ''Legends of British History''
* P. J. P. Goldberg (2004), ''Medieval England 1250–1550: A Social History'', ISBN 0-340-57745-2; Chapter 13 is devoted to the Peasants' Revolt.
* Christopher Hampton (1984), ''A Radical Reader: The Struggle for Change in England, 1381–1914''
* John J. Robinson (1990), ''Born in Blood: The Lost Secrets of Freemasonry'', ISBN 0-87131-602-1; Chapters 1–5 concern the Peasants' Revolt. It makes a (somewhat speculative) case for a Knights Templar connection, tracing some revolt features (e.g., the names of leaders, especially Wat Tyler, the special targets of the destruction in London, etc.) to traditions surviving the suppression of that order and its destruction on the Continent a few generations earlier.
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{commons category|English Peasants' Revolt}}
* [http://www.britannia.com/history/docs/peasant.html contemporary chronicle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100616071131/http://www.britannia.com/history/docs/peasant.html |date=2010-06-16 }}
* [http://www.bbc.co.uk/radio4/history/voices/voices_revolt.shtml "The Peasants' Revolt"], ''[http://www.bbc.co.uk/radio4/history/voices/voices_reading_revolt.shtml Voices of the powerless – readings from original sources]'', [[BBC]] Radio programme, Thursday 25 July 2002, 9.02 am – 9.30 am.
* [http://www.britannia.com/history/articles/peasantsrevolt.html ''Britannia: The History of the Peasants' Revolt'' by Jeff Hobbs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070404234315/http://www.britannia.com/history/articles/peasantsrevolt.html |date=2007-04-04 }}
[[კატეგორია:ინგლისის ისტორია]]
hptam30hw76jxbpryntpay1d2647nbw
ჰანზა
0
70839
5356827
4734771
2026-04-15T09:00:53Z
Ackerman200
175104
5356827
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Lübeck Holstentor.jpg|thumb|300px|ლუბეკის ციხესემაგრე - „ჰანზის დედოფალი“]]
[[ფაილი:Haupthandelsroute Hanse.png|მინი|300პქ|ჰანზის კავშირის მთავარი სავაჭრო გზები]]
'''ჰანზის კავშირი''' (ასევე ცნობილია როგორც უბრალოდ '''ჰანზა''') ([[გერმანული ენა|გერმ.]] Hanse, ძველ ქვ. გერმ. Hansa, სიტყვასიტყვით „ჯგუფი“, „კავშირი“, „ამხანაგობა“) — ჩრდილოეთ [[გერმანია|გერმანიის]] ქალაქების სავაჭრო [[კონფედერაცია]] XIV-XVI საუკუნეებში. ჰანზა [[ბალტიის ზღვა]]ზე და ნაწილობრივ [[ჩრდილოეთის ზღვა]]ზეც სავაჭრო მონოპოლიას აწესებდა და მართავდა. ასევე ჰანზის ქალაქებს ჰქონდათ საკუთარი კანონები და სამხედრო ძალა, რომელსაც კავშირის წევრები ერთმანეთის დასაცავად და დასახმარებლად იყენებდნენ.
== ისტორია ==
ჰანზა იყო მემკვიდრე იყო გერმანელ ვაჭართა საზღვარგარეთული გაერთიანებისა. [[1157]] წელს ლონდონში დაარსდა კიოლნის ვაჭართა ჰანზა, რომელიც 1281-82 [[ჰამბურგი]]სა და [[ლიუბეკი]]ს ჰანზებს შეუერთდა გერმანიის ჰანზის სახელწოდებით. კიდევ უფრო მეტი მნიშვნელობა ჰქონდა კუნძულ [[გოტლანდი]]ს ამხანაგობას (ცენტრი [[ვისბიუ]]). XIII საუკუნიდან ჰანზის სათავეში მოექცა გერმანული ქალაქები, რომლებიც ემყარებოდა გერმანული კოლონიზაციის წარმატებებს აღმოსავლეთ ევროპის სლავურ ქვეყნებსა და [[ბალტიისპირეთი|ბალტიისპირეთში]] და გერმანიის რაინდული ორდენების და სამხედრო ძლიერებას, ჰანზის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ცენტრად იქცა ქალაქი [[ლიუბეკი]]. აქვე იმართებოდა ჰანზის ყრილობები. 1356-58 დასრულდა ჰანზის ჩამოყალიბება, მაგრამ კავშირი საბოლოოდ გაფორმდა 1367-70 წწ [[დანია|დანიის]] წინააღმდეგ ჰანზის ძლევამოსილი ომის შემდეგ. [[შტრალზუნდის ზავი]]თ 1370 ჰანზამ ფართო სავაჭრო პრივილეგიები მოიპოვა. თავისი აყვავების ხანაში (XIV საუკუნის მეორე ნახევარში და XV საუკუნის დამდეგი) ჰანზა აერთიანებდა ჩრდილოგერმანიისა და საზღვარგარეთის ასზე მეტ ქალაქს, მათ შორის [[ბალტიისპირეთი]]ს ქალაქებს: რეველს ([[ტალინი]]), დერპტს ([[ტარტუ]]), [[რიგა]]ს და სხვა. ჰანზა გაბატონებული იყო [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიის ზღვებზე]], იგი მონოპოლიურ საშუამავლო ვაჭრობას აწარმოებდა ჩრდილო, დასავლეთ, აღმოსავლეთ და ნაწილობრივ ცენტრალური ევროპისა და ხმელთაშუა ზღვის რეგიონის ქვეყნებთან.
სავაჭრო ურთიერთობათა სისტემაში ჰანზის მთავარ საყრდენ პუნქტებს წარმოადგენდა მისი უცხოური კანტორები ევროპის ძირითადად მაწარმოებელ რეგიონებში — [[ბრიუგე]]ში ([[ფლანდრია]]), [[ნოვგოროდი|ნოვგოროდში]], [[ლონდონი|ლონდონში]], [[ბერგენი|ბერგენში]], ([[ნორვეგია]]), [[ვენეცია]]ში და სხვა.
ჰანზის სამხედრო ძალები შედგებოდა ცალკეული ქალაქების ფლოტისა და ჯარებისაგან. ქალაქებში ხელისუფლება სავაჭრო პატრიციატის ხელში იყო. ჰანზა ხელს უწყობდა ევროპის დასავლეთსა და ცენტრში საფეიქრო და სამთამადნო მრეწველობის განვითარებას, მაგრამ ამავე დარგების განვითარებას აფერხებდა აღმოსავლეთ ევროპაში და ზღუდავდა ადგილობრივი ეროვნული ვაჭრობის საქმიანობას; ჰანზის ეკონომიკური და პოლიტიკური ძლიერება საგრძნობლად შეირყა XV საუკუნეში, ამას მრავალი მიზეზი ჰქონდა: ინგლისელ და ჰოლანდიელ ვაჭართა კონკურენცია, რომელთაც ზურგს უმაგრებდა ძლიერი ცენტრალიზებული სახელმწიფო ხელისუფლება, მეტოქეობა ჩრდილოეთ და სამხრეთ გერმანიის ქალაქებს შორის, კონფლიქტები ჩრდილოეთ გერმანულ სამთავროებთან და სხვა. XVI საუკუნეში დიდმა გეოგრაფიულმა აღმოჩენებმა არსებითი ცვლილებები გამოიწვია ვაჭრობის მსოფლიო სტრუქტურაში და ჰანზამ საბოლოოდ დაკარგა თავისი ჯერ ეკონომიკური, მერე კი პოლიტიკური მნიშვნელობა.
ჰანზის ბოლო ყრილობაზე [[1669]] წელს მხოლოდ ექვსი ქალაქი მონაწილეობდა.
== ჰანზას ყოფილი ქალაქები ==
* [[აინბეკი]]
* [[ლიუბეკი]]
* [[ვისმარი]]
* [[ბერლინი]]
* [[კიოლნი]]
* [[ბრემენი]]
* [[ჰამბურგი]]
* [[როსტოკი]]
* [[შტრალზუნდი]]
* [[გდანსკი]] (დანციგი)
* [[ვროცლავი]]
* [[კრაკოვი]]
* [[კილი]]
* [[რიგა]]
* [[ტალინი]] (რეველი)
* [[მაგდებურგი]]
* [[ტორუნი]] (ტორნი)
* [[კალინინგრადი]] (კენიგსბერგი)
* [[ტარტუ]] (დერპტი, იურევი)
* [[კოშალინი]] (კიოშლინი)
* [[შჩეცინი]] (შტეტინი)
* [[კოლობჟეგი]] (კელბერგი)
* [[კამენ-პომორსკი]] (კამინი)
* [[ბრანდენბურგი (ქალაქი)|ბრანდენბურგი]]
* [[პრენდლაუ]]
* [[მემელი]] ([[კლაიპედა]])
* [[ჰელმნო]]
==ლიტერატურა==
{{ქსე|11|599|გიოშვილი ნ.}}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://visitnovgorod.com/index.php?mmm=hanzadays 29th International Hansa Days in Novgorod]
* [http://www.parnu2010.eu/index.php?id=1510&L=1 30th International Hansa Days 2010 in Parnu-Estonia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100718114904/http://www.parnu2010.eu/index.php?id=1510&L=1 |date=2010-07-18 }}
* [http://www.furthark.com/hanseaticleague/rsc_chronology.shtml Chronology of the Hanseatic League]
* [http://www.hanzesteden.info/ Hanseatic Cities in The Netherlands]
* [http://www.hanseatic-league.com/ Hanseatic League Historical Re-enactors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071008100527/http://www.hanseatic-league.com/ |date=2007-10-08 }}
* [http://www.hanse.org/ Hanseatic Towns Network]
* [[s:de:Hanse|Hanseatic League related sources in the German Wikisource]]
* [http://www.gresham.ac.uk/event.asp?PageId=45&EventId=596 Colchester: a Hanseatic port] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930185346/http://www.gresham.ac.uk/event.asp?PageId=45&EventId=596 |date=2007-09-30 }} – Gresham
* [http://sites.google.com/site/suttonarchaeology/sea-trade The Lost Port of Sutton: Maritime trade]
{{მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში}}
[[კატეგორია:ჰანზა]]
[[კატეგორია:ყოფილი კონფედერაციები]]
7keq6nkz4umfc6b13unl1wlad8en7nq
5356828
5356827
2026-04-15T09:02:26Z
Ackerman200
175104
5356828
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Lübeck Holstentor.jpg|thumb|300px|ლუბეკის ციხესემაგრე - „ჰანზის დედოფალი“]]
[[ფაილი:Haupthandelsroute Hanse.png|მინი|300პქ|ჰანზის კავშირის მთავარი სავაჭრო გზები]]
'''ჰანზის კავშირი''' (ასევე ცნობილია როგორც უბრალოდ '''ჰანზა''') ([[გერმანული ენა|გერმ.]] Hanse, ძველ ქვ. გერმ. Hansa, სიტყვასიტყვით „ჯგუფი“, „კავშირი“, „ამხანაგობა“) — ჩრდილოეთ [[გერმანია|გერმანიის]] ქალაქების სავაჭრო [[კონფედერაცია]] XIV-XVI საუკუნეებში. ჰანზა [[ბალტიის ზღვა]]ზე და ნაწილობრივ [[ჩრდილოეთის ზღვა]]ზეც სავაჭრო მონოპოლიას აწესებდა და მართავდა. ასევე ჰანზის ქალაქებს ჰქონდათ საკუთარი კანონები და სამხედრო ძალა, რომელსაც კავშირის წევრები ერთმანეთის დასაცავად და დასახმარებლად იყენებდნენ.
== ისტორია ==
ჰანზა იყო მემკვიდრე იყო გერმანელ ვაჭართა საზღვარგარეთული გაერთიანებისა. [[1157]] წელს ლონდონში დაარსდა კიოლნის ვაჭართა ჰანზა, რომელიც 1281-82 [[ჰამბურგი]]სა და [[ლიუბეკი]]ს ჰანზებს შეუერთდა გერმანიის ჰანზის სახელწოდებით. კიდევ უფრო მეტი მნიშვნელობა ჰქონდა კუნძულ [[გოტლანდი]]ს ამხანაგობას (ცენტრი [[ვისბიუ]]). XIII საუკუნიდან ჰანზის სათავეში მოექცა გერმანული ქალაქები, რომლებიც ემყარებოდა გერმანული კოლონიზაციის წარმატებებს აღმოსავლეთ ევროპის სლავურ ქვეყნებსა და [[ბალტიისპირეთი|ბალტიისპირეთში]] და გერმანიის რაინდული ორდენების და სამხედრო ძლიერებას, ჰანზის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ცენტრად იქცა ქალაქი [[ლიუბეკი]]. აქვე იმართებოდა ჰანზის ყრილობები. 1356-58 დასრულდა ჰანზის ჩამოყალიბება, მაგრამ კავშირი საბოლოოდ გაფორმდა 1367-70 წწ [[დანია|დანიის]] წინააღმდეგ ჰანზის ძლევამოსილი ომის შემდეგ. [[შტრალზუნდის ზავი]]თ 1370 ჰანზამ ფართო სავაჭრო პრივილეგიები მოიპოვა. თავისი აყვავების ხანაში (XIV საუკუნის მეორე ნახევარში და XV საუკუნის დამდეგი) ჰანზა აერთიანებდა ჩრდილოგერმანიისა და საზღვარგარეთის ასზე მეტ ქალაქს, მათ შორის [[ბალტიისპირეთი]]ს ქალაქებს: რეველს ([[ტალინი]]), დერპტს ([[ტარტუ]]), [[რიგა]]ს და სხვა. ჰანზა გაბატონებული იყო [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიის ზღვებზე]], იგი მონოპოლიურ საშუამავლო ვაჭრობას აწარმოებდა ჩრდილო, დასავლეთ, აღმოსავლეთ და ნაწილობრივ ცენტრალური ევროპისა და ხმელთაშუა ზღვის რეგიონის ქვეყნებთან.
სავაჭრო ურთიერთობათა სისტემაში ჰანზის მთავარ საყრდენ პუნქტებს წარმოადგენდა მისი უცხოური კანტორები ევროპის ძირითადად მაწარმოებელ რეგიონებში — [[ბრიუგე]]ში ([[ფლანდრია]]), [[ნოვგოროდი|ნოვგოროდში]], [[ლონდონი|ლონდონში]], [[ბერგენი|ბერგენში]], ([[ნორვეგია]]), [[ვენეცია]]ში და სხვა.
ჰანზის სამხედრო ძალები შედგებოდა ცალკეული ქალაქების ფლოტისა და ჯარებისაგან. ქალაქებში ხელისუფლება სავაჭრო პატრიციატის ხელში იყო. ჰანზა ხელს უწყობდა ევროპის დასავლეთსა და ცენტრში საფეიქრო და სამთამადნო მრეწველობის განვითარებას, მაგრამ ამავე დარგების განვითარებას აფერხებდა აღმოსავლეთ ევროპაში და ზღუდავდა ადგილობრივი ეროვნული ვაჭრობის საქმიანობას; ჰანზის ეკონომიკური და პოლიტიკური ძლიერება საგრძნობლად შეირყა XV საუკუნეში, ამას მრავალი მიზეზი ჰქონდა: ინგლისელ და ჰოლანდიელ ვაჭართა კონკურენცია, რომელთაც ზურგს უმაგრებდა ძლიერი ცენტრალიზებული სახელმწიფო ხელისუფლება, მეტოქეობა ჩრდილოეთ და სამხრეთ გერმანიის ქალაქებს შორის, კონფლიქტები ჩრდილოეთ გერმანულ სამთავროებთან და სხვა. XVI საუკუნეში დიდმა გეოგრაფიულმა აღმოჩენებმა არსებითი ცვლილებები გამოიწვია ვაჭრობის მსოფლიო სტრუქტურაში და ჰანზამ საბოლოოდ დაკარგა თავისი ჯერ ეკონომიკური, მერე კი პოლიტიკური მნიშვნელობა.
ჰანზის ბოლო ყრილობაზე [[1669]] წელს მხოლოდ ექვსი ქალაქი მონაწილეობდა.
== ჰანზას ყოფილი ქალაქები ==
* [[აინბეკი]]
* [[ლიუბეკი]]
* [[ვისმარი]]
* [[ბერლინი]]
* [[კიოლნი]]
* [[ბრემენი]]
* [[ჰამბურგი]]
* [[როსტოკი]]
* [[შტრალზუნდი]]
* [[გდანსკი]] (დანციგი)
* [[ვროცლავი]]
* [[კრაკოვი]]
* [[კილი]]
* [[რიგა]]
* [[ტალინი]] (რეველი)
* [[მაგდებურგი]]
* [[ტორუნი]] (ტორნი)
* [[კალინინგრადი]] (კენიგსბერგი)
* [[ტარტუ]] (დერპტი, იურევი)
* [[კოშალინი]] (კიოშლინი)
* [[შჩეცინი]] (შტეტინი)
* [[კოლობჟეგი]] (კელბერგი)
* [[კამენ-პომორსკი]] (კამინი)
* [[ბრანდენბურგი (ქალაქი)|ბრანდენბურგი]]
* [[პრენდლაუ]]
* [[მემელი]] ([[კლაიპედა]])
* [[ჰელმნო]]
==ლიტერატურა==
{{ქსე|11|599|გიოშვილი ნ.}}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://visitnovgorod.com/index.php?mmm=hanzadays 29th International Hansa Days in Novgorod]
* [http://www.parnu2010.eu/index.php?id=1510&L=1 30th International Hansa Days 2010 in Parnu-Estonia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100718114904/http://www.parnu2010.eu/index.php?id=1510&L=1 |date=2010-07-18 }}
* [http://www.furthark.com/hanseaticleague/rsc_chronology.shtml Chronology of the Hanseatic League]
* [http://www.hanzesteden.info/ Hanseatic Cities in The Netherlands]
* [http://www.hanseatic-league.com/ Hanseatic League Historical Re-enactors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071008100527/http://www.hanseatic-league.com/ |date=2007-10-08 }}
* [http://www.hanse.org/ Hanseatic Towns Network]
* [[s:de:Hanse|Hanseatic League related sources in the German Wikisource]]
* [http://www.gresham.ac.uk/event.asp?PageId=45&EventId=596 Colchester: a Hanseatic port] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930185346/http://www.gresham.ac.uk/event.asp?PageId=45&EventId=596 |date=2007-09-30 }} – Gresham
* [http://sites.google.com/site/suttonarchaeology/sea-trade The Lost Port of Sutton: Maritime trade]
{{მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში}}
[[კატეგორია:ჰანზა]]
[[კატეგორია:ყოფილი კონფედერაციები]]
[[კატეგორია:სკანდინავიის ისტორია]]
erxkt12wkg57bvgih8etpha7vjd07md
ბენინის პრეზიდენტი
0
86338
5356668
5246971
2026-04-14T18:47:56Z
Jaba1977
3604
/* ბენინის პრეზიდენტების სია */
5356668
wikitext
text/x-wiki
{{ბენინის პოლიტიკა}}
'''ბენინის პრეზიდენტი''' – [[ბენინი]] სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.
== ბენინის პრეზიდენტების სია ==
{| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2
|- bgcolor="#FFD700" !!
! !! სურათი!! სახელი !! უფლებამოსილების <br /> დაწყება!! უფლებამოსილების <br /> დამთავრება
|-
|1. || [[ფაილი:Hubert_Maga_(cropped)_in_Sepyember_24th,_1961.jpg|50პქ]] || [[იუბერ მაგა]] || [[1 აგვისტო]] [[1960]] || [[27 ოქტომბერი]] [[1963]]
|-
|2. ||[[ფაილი:Christophe_Soglo_illustration.png|50პქ]] || [[კრისტოფ სოგლო]] || [[27 ოქტომბერი]] [[1963]] || [[25 იანვარი]] [[1964]]
|-
|3. || [[ფაილი:Sourou_Migan_Apithy_in_1958.jpg|50პქ]] || [[სურუ-მიგან აპიტი]] || [[25 იანვარი]] [[1964]] || [[27 ნოემბერი]] [[1965]]
|-
|4. ||[[ფაილი:Ahomadegbe.jpg|50პქ]] || [[ჯასტინ აჰომადეგბე-ტომეტინი]]|| [[27 ნოემბერი]] [[1965]] || [[29 ნოემბერი]] [[1965]]
|-
|5. || || [[ტაირუ კონასუ]] ||[[27 ნოემბერი]] [[1965]] || [[22 დეკემბერი]] [[1965]]
|-
|6. || [[ფაილი:Christophe_Soglo_illustration.png|50პქ]] || [[კრისტოფ სოგლო]] || [[22 დეკემბერი]] [[1965]] || [[19 დეკემბერი]] [[1967]]
|-
|7. || || [[ალფონს ამადუ ალი]] ||[[21 დეკემბერი]] [[1967]] || [[17 ივლისი]] [[1968]]
|-
|8. || [[ფაილი:Emile_Zinsou.jpg|50პქ]] ||[[ემილ ზინსუ]] || [[17 ივლისი]] [[1968]] || [[10 დეკემბერი]] [[1969]]
|-
|9.|| || [[მორის კუანდეტე]] || [[10 დეკემბერი]] [[1969]] || [[13 დეკემბერი]] [[1969]]
|-
|10.|| || [[პოლ-ემილ დე სუზა]] || [[13 დეკემბერი]] [[1969]] || [[7 მაისი]] [[1970]]
|-
|11.|| [[ფაილი:Hubert_Maga_(cropped)_in_Sepyember_24th,_1961.jpg|50პქ]]||[[იუბერ მაგა]] || [[7 მაისი]] [[1970]] || [[7 მაისი]] [[1972]]
|-
|12. ||[[ფაილი:Ahomadegbe.jpg|50პქ]] ||[[ჯასტინ აჰომადეგბე-ტომეტინი]] || [[7 მაისი]] [[1972]] || [[26 ოქტომბერი]] [[1972]]
|-
|13. || [[ფაილი:Mathieu Kérékou 2006Feb10.JPG|50px]]||[[მატიე კერეკუ]] || [[26 ოქტომბერი]] [[1972]] || [[4 აპრილი]] [[1991]]
|-
|14. ||[[ფაილი:Nicéphore_Soglo_-_mars_2012.jpg|50პქ]] || [[ნისეფორ სოგლო]]|| [[4 აპრილი]] [[1991]] || [[4 აპრილი]] [[1996]]
|-
|15. || [[ფაილი:Mathieu Kérékou 2006Feb10.JPG|50px]] || [[მატიე კერეკუ]] || [[4 აპრილი]] [[1996]] || [[6 აპრილი]] [[2006]]
|-
|16.|| [[ფაილი:BoniYayi thumbnail2006.jpg|50px]]|| [[იაიი ბონი]] || [[6 აპრილი]] [[2006]] || [[6 აპრილი]] [[2016]]
|-
|17.||[[ფაილი:Patrice Talon at the 52nd African Development Bank Annual Meeting in Gandhinagar (Cropped).jpg|50პქ]]|| [[პატრის ტალონი]] || [[6 აპრილი]] [[2016]] || დღემდე
|-
|18.||[[ფაილი:Visit_of_Romuald_Wadagni,_Beninese_Minister_for_Economy_and_Finance,_to_the_EC_-_2016_(cropped).jpg|50პქ]]|| [[რომუალდ ვადანი]] || || არჩეული
|}
== რესურსები ინტერნეტში==
{{commonscat|Presidents of Benin}}
* [http://www.rulers.org/rulb1.html#benin ''rulers.org:'' ბენინის პრეზიდენტების სია] {{en}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Benin.html ''worldstatesmen.org:'' ბენინის პრეზიდენტების სია] {{en}}
{{აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები}}
[[კატეგორია:ბენინი]]
[[კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები]]
[[კატეგორია:ბენინის პრეზიდენტები|*]]
3glimwtczqe1jgmjjifi7l6h9wsmsvt
განხილვა:მამა გაბრიელი
1
87127
5356742
5355012
2026-04-14T22:38:13Z
Mehman
75871
/* სურათი */ პასუხი
5356742
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
{{არქივის დაფა|
*[[/არქივი_1|1 (2008 - მარტი 2009)]]
}}
== სათაური ==
[[:en:Gabriel (archimandrite)]] - ასევე უნდა იყოს ქართულ ვიკიპედიაშიც.--[[მომხმარებელი:Zangala|ცანგალა]] ([[მომხმარებელი განხილვა:Zangala|გ]]) 22:17, 31 მაისი 2009 (UTC)
1969 cels ki ar dacva leninis surati,aramed 1961 clis pirvel maiss!
:წყარო არის მისათითებელი, ხოლო სტატიაში 1965 წლით შეცვალე. რატომ?— [[მომხმარებელი:Zangala|ცანგალა]] ([[მომხმარებელი განხილვა:Zangala|გ]]) 09:58, 29 ივნისი 2010 (UTC)
სათაური მისახედია. [[გაბრიელი აღმსარებელი-სალოსი]] ხომ არ უნდა ერქვას ამ სტატიას? --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''JABA'''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''1977'''</span>]] 13:19, 19 თებერვალი 2014 (UTC)
:მაშინ სტატიას უნდა ერქვას [[ღირსი მამა გაბრიელი აღმსარებელი-სალოსი]] (როგორც ოფიციალურად ეწოდა) და გადამისამართებები უნდა გავაკეთოთ ყველა შესაძლო ვარიანტიდან... — [[მომხმარებელი:Giorgi13|GIO]]→[[მომხმარებლის განხილვა:Giorgi13|13]][[ფაილი:Wikiswing.gif|25პქ]] 13:41, 19 თებერვალი 2014 (UTC)
== ციტატები ==
ციტატებთან მიმართებში მაქვს შენიშვნა, ალბათ აჯობებს ამოვიღოთ ციტატები და შესაბამის ადგილას გადავიტანოთ (თუკი რაიმე არის გადასატანი). ნებისმიერ შემთხვევაში სტატიაში ვიკიციტატის ბმულიც რჩება. - [[მომხმარებელი:Otogi|<span style="color:Black"><b>ოთოჯი</b></span>]] <small><sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Otogi|<span style="color:#808080">განხილვა</span>]]</sup></small> 08:13, 21 მარტი 2014 (UTC)
კი, იმდენია, რომ პირდაპირ ვიკიციტატაში უნდა გადავიტანოთ, ამას ალბათ, განხილვაც არ უნდა. თუმცა იქაც უკვე რაღაც არის, ამიტომ უნდა შევადაროთ და შესაბამისად, მხოლოდ ის გადავიტანოთ, რაც არ არის. --[[მომხმარებელი:Henry McClean|Henry McClean]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Henry McClean|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Henry McClean|წვლილი]]</sub> 08:32, 21 მარტი 2014 (UTC)
== სტატია ვერ აკმაყოფილებს ვიკიპედიის სტანდარტებს ==
...სამხედრო სამსახურიდან დაბრუნების შემდეგ, უფლის სადიდებლად, თავის ეზოში ააგო ოთხგუმბათიანი ეკლესია. - ''რამდენად ენციკლოპედიური გამონათქვამია '''უფლის სადიდებლად?''' ხომ არ ჯობია, იყოს უბრალოდ ფაქტის კონსტატაცია, რომ ეკლესია ააგო?
არქიმანდრიტი გაბრიელის სისხლი, რომელიც ექიმმა-ქირურგმა ზურაბ ვარაზაშვილმა აიღო ანალიზის ჩასატარებლად — დღემდე უხრწნელია. - ''თუ ეს სისხლი შემოწმდა, კვლევითი დოკუმენტაცია უნდა იყოს წყაროში, ან ავთენტური მიუკერძოებელი წყარო.''
მამა გაბრიელის საფლავზე ჩაუქრობელი კანდელიდან აღებული ზეთი სასწაულებრივი კურნების თვისებით არის ცნობილი, როგორც საქართველოში, ისე მის საზღვრებს გარეთ. ეს ფენომენი მეცნიერულად, დღემდე შეუსწავლელია. - ''ეს საერთოდ, უკომენტაროდ''
საეკლესიო წყაროებიდან წმინდანებზე სტატიების პირდაპირ ამოკოპირება არის ძალიან ცუდი პრაქტიკა და orthodoxy.ge არ შეიძლება ჩაითვალოს სანდო წყაროდ ისეთი წინადადებისთვის, სადაც წერია ''სასწაულებრივი კურნების თვისებით არის ცნობილი'', ან ''დღემდე უხრწნელია'' და ა.შ.
თუ აუცილებელია, რომ ეს წინადადებები იყოს ტექსტში, მაშინ თვითონ სტატიის ენა უნდა იყოს ენციკლოპედიური. შეიძლება დაწერო, რომ ''მორწმუნეთა აზრით, მამა გაბრიელის საფლავზე აღებული...'' და ა.შ.
თვითონ სათაური, '''მამა გაბრიელი''' ასევე არაენციკლოპედიურად მიმაჩნია, რადგან ''მამა'' არ არის არც ოფიციალურად მიღებული წოდებამ, არც საყოველთაოდ მიღებული რელიგიური ტერმინი, როგორიცაა მაგალითად ''წმინდა'', ეს არის კონკრეტულ რელიგიურ დენომინაციებში გავრცელებული მიმართვის ფორმა. ჩვენ რომ ვწერდეთ სტატიას ვინმე ეპისკოპოსზე, რომელსაც, მაგალითისთვის, ჰქვია ავგუსტინე, სტატიის სათაურშიც და ტექსტშიც მოხსენიებული უნდა იყოს არა როგორც ''მეუფე ავგუსტინე'', არამედ როგორც ''ეპისკოპოსი ავგუსტინე''. მისაღები იქნებოდა სათაურები '''გაბრიელ ურგებაძე''', '''ბერი გაბრიელი''', '''წმინდა გაბრიელ ურგებაძე''' და ა.შ., მაგრამ არა ''მამა''. ვიკიპედიის მკითხველი არ უნდა იყოს ვალდებული, აღნიშნული პიროვნება ისევე მოიხსენიოს, როგორც ეს მორწმუნეს ევალება.
მსგავსი მდგომარეობაა, სულ მცირე, სტატიებში ''ნეტარი მატრონა'', ''სერაფიმ საროველი'' და ''წმინდა გიორგი''.
ჩემი აზრით, ეს არის მიუღებელი ზოგადად, ვიკიპედიისთვის და ეს საკითხი სასწრაფოდ საჭიროებს ყურადღებას და რეაგირებას. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 17:07, 18 მარტი 2019 (UTC)
:სწორი შენიშვნებია. სრულიად ვიზიარებ. -- '''[[User:UndDerDie|ნიკა]]''' 17:10, 18 მარტი 2019 (UTC)
::დიახ, საერთოდ ამ თემაზე ბევრი გვაქვს არაენციკლოპედიური და წყაროებიდან პირდაპირ, სტანდარტების შეუაბამოდ გადმოტანილი სტატიები. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:11, 18 მარტი 2019 (UTC)
:::[[40 ქალწული და ამონა დიაკონი]] და ლიტერატურაში მითითებული წიგნიდან შემოტანილი კიდევ აურაცხელი სტატიები. ავტორიც საინტერესოა... [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:13, 18 მარტი 2019 (UTC)
:ჩემი აზრით ეს სტატიები ცუდად მოქმედებს ქართული ვიკიპედიის იმიჯზე და უბრალოდ უნდა წაიშალოს, სანამ ვინმე არ გამოჩნდება, ვინც მზადაა ამ თემებზე მიუკერძოებელი სტატიები გააკეთოს, თუმცა არ ვიცი სტატიის წაშლის პრეროგატივა ვის აქვს. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 17:19, 18 მარტი 2019 (UTC)
{{ping|გიო ოქრო}} [[40 ქალწული და ამონა დიაკონი]] ან ამ სტატიას რას ერჩი ან მის ავტორთან რა პრეტენზიები გაქვს? არ მოგწონს? გაასწორე. დაგიშალა ვინმემ? იქნებ მიხვდე, რომ სხვისი შრომის დაკნინებას უნდა გადაეჩვიო? --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 17:35, 18 მარტი 2019 (UTC)
:წიგნის ავტორზე მაქვს საუბარი ჯაბა! თუ შენ ხარ ავტორი, შემოტანისას ვინ დაგიშალა რომ გაგესწორებინა? [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:37, 18 მარტი 2019 (UTC)
::რას ვერჩი? „სასტიკი სატანჯველები დაატეხა მათ თავს, შემდეგ კი სხვა მტარვალთან გაგზავნა“ — აი ამას ვერჩი და კიდევ სხვა მრავალს. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:38, 18 მარტი 2019 (UTC)
წიგნს ავტორი არ ჰყავს. ეს რთული გასაგებია? როცა ეგ სტატია დაიწერა მაგ დროს შენ წარმოიდგინე ლიტერატურის მითითებაც არ გვევალებოდა. მას მერე ბევრი რამ შეიცვალა. გზა ხსნილი გაქვს, შეასწორე, არავინ დაგიშლის.--[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 17:40, 18 მარტი 2019 (UTC)
:თუკი წიგნი ხელთ არ მაქვს საიდან გამეგო? უცნაურია. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:55, 18 მარტი 2019 (UTC)
{{ping|Jaba1977}} ამ სტატიების შესწორება არც ისე იოლი საქმეა. აქ ერთსა და ორი წინადადებაზე არაა საუბარი. წყაროებიც არც ისე მარტივი მოსაძებნია. სხვა ენებიდანაც ვერ თარგმნი, იმიტო რო ქართული რეალობაა. თუ ვინმე გამოჩნდება ისეთი, რომ სერიოზულად მუშაობა შეეძლოს, ის ახლიდანაც გააკეთებს ამ სტატიებს. მანამდე, მე ვფიქრობ ჯობია წაიშალოს. ამ ხარისხის სტატიების ყოფნა უფრო აზარალებს ვიკიპედიას, ვიდრე არყოფნა. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 18:40, 18 მარტი 2019 (UTC)
:სრულიად არ გეთანხმებით წაშლასთან დაკავშირებით. --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 18:41, 18 მარტი 2019 (UTC)
::ნება თქვენია. ჩემი აზრით, ეს სტატიები სამარცხვინოა. ვებგვერდიდან ტექსტის ამოკოპირებაში კიდევ მე ისეთ ვერავითარ შრომას და წვლილს ვერ ვხედავ, რომ მაგის ხათრით შევინარჩუნოთ ასეთი კონტენტი. დანარჩენი თქვენ იცით. მადლობა ყურადღებისთვის. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 18:45, 18 მარტი 2019 (UTC)
:::წაშლა ყველაზე რადიკალური ნაბიჯია (ალბათ ბევრი დამეთანხმება ამაში), ამ მომენტისთვის შეიძლება ისე გადაკეთდეს ეს სტატია, რომ ნეიტრალური სახე მიეცეს. --[[მომხმარებელი:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 18:46, 18 მარტი 2019 (UTC)
ბუნებრივია მეჰმან. რა წაშლა? რის წაშლა? :) ერთსიტყვიანი სტატიები გვიქცევია სტატიებად და წაშლას გადაგვირჩენია. გარდა ამისა 2 000 ერთსიტყვიანი სტატიაა ამჟამად ვიკიში და სჯობს იმას მივხედოთ. წაშლა გამოსავალი არაა! --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 18:52, 18 მარტი 2019 (UTC)
:ჩვენ რომ დავიწყოთ ახლა ამ სტატიის გადაკეთება ობიექტურობის ადეკვატური ხარისხის მისაღებად, მისი დიდი ნაწილის უბრალოდ წაშლა მოგვიწევს. გარდა ამისა, პრობლემად დარჩება მიკერძოებული და მცირე რაოდენობის წყაროები. რამდენადაც ტექსტის დიდი ნაწილი უბრალოდ დაკოპირებულია (ანუ სტატია არაა ''შედგენილი'', არის ამოკოპირებული არაენციკლოპედიური წყაროდან), გამოდის რო ჩვენ იმ წყაროს ტექსტი უნდა დავარედაქტიროთ, რისი ვალდებულიც არავინ არაა. ეს არის ფუჭი შრომა, რომელიც პრობლემას არ გადაჭრის, იმიტო რო სხვა ბევრი სტატიაცაა ასეთი. თანაც სტატიები ეხება სენსიტიურ საკითხს, სადაც ობიექტურობა კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია. კიდევ ვიმეორებ ჩემს აზრს, რომ ეს სტატიები აბინძურებს ვიკიპედიას და ცუდად მოქმედებს როგორც ხარისხზე, ისე სანდოობაზე და ვერავითარ აზრს ვერ ვხედავ მათ არსებობაში. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 18:59, 18 მარტი 2019 (UTC)
::ვიკიპედიას გააჩნია თავისი პოლიტიკა, სადაც [[ვიკიპედია:პასუხისმგებლობის უარყოფა|ერთ-ერთი წესი]] ქადაგებს შემდეგს „ვიკიპედია არ იძლევა მასში მოცემული ინფორმაციის ჭეშმარიტების გარანტიას“, შესაბამისად, მკითხველმა თვითონ უნდა გადაწყვიტოს ენდოს თუ არა ამ სტატიას, მისი წყაროებიდან გამომდინარე. სხვა მხრივ, ეს პიროვნება არსებობდა და შესაბამისად მასზე ინფორმაცია უნდა იყოს ვიკიპედიაში, ხოლო სტატიის შინაარსი შეიძლება დასამუშავებელი იყოს. თუმცა, წაშლა არ შეიძლება. --[[მომხმარებელი:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 19:06, 18 მარტი 2019 (UTC)
თქვენი დაწერილიდან კარგად ჩანს რომ ვიკიპედიის არსს ჯერ კარგად არ იცნობთ. ვიკიპედიაში არავინ არავის არ ავალდებულებს. არ გაქვს სურვილი არ გააკეთებ. მოკლედ ამ საკითხზე ვერ დაგეთანხმები. ვისთვის ეს სტატიები „დაბინძურებაა“ ვისთვის მნიშვნელოვანია. სხვა საკითხია დამუშავება, რის წინააღმდეგიც აქ არავინ მოიძებნება. წაშლა გამორიცხულია. --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 19:08, 18 მარტი 2019 (UTC)
კარგით, მე შევავლებ ხელს.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 19:18, 18 მარტი 2019 (UTC)
{{ping|Anry.kiknavelidze}} როგორც ამბობდი შენთვის მიუღებელია სახელები ნეტარი მატრონა, სერაფიმ საროველი, მამა გაბრიელი და ა.შ. მაგრამ სახელების და გვარების ზოგიერთ სტატიაზე არ მითითება (სათაურში) ვიკიპედიის ნაწილია, ვისაც არ სწამს შეუძლია არ წაიკითხოს, ვიკი სრულიად ნეიტრალურია, ბევრი სტაატია ასეთი, არა მარტო ქრისტიანულ რელიგიაზე. სხვა ვიკიპედიებში გვხვდება ასეთი შემთხვევები, მაგალითად ინგლისურ ვიკიპედიაში არის სტატიები:Seraphim of Sarov
აგრეთვე აზერბაიჯანულშიც Matrona Moskovski, რუსულშიც Матрона Московская, ასე რომ ხალხისათვის ცნობილი სახელით ან და გვარის ადგილმდებარებოით (წარმოშობა) სტატიის შექმნა სრულიად ნორმალურია, რელიგიური შეხედულებების გამო ასეთი შემოტევა სხვა რელიგიაზე მიუღებელია, რაც არაენციკლოპედიურობას შეეხება, დამუშავდება. პატივისცემით--[[მომხმარებელი:ჯეო|ჯეო]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:ჯეო|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/ჯეო|წვლილი]]</sub> 11:44, 20 მარტი 2019 (UTC)
== სტატიის სათაური ==
შემოვდივარ წინადადებით, სტატიას '''მამა გაბრიელი''' გადაერქვას სახელი და დაერქვას მაგალიტად '''გაბრიელი (ურგებაძე)''', ისე როგორც ეს შავი სასულიერო პირებისთვისაა გათვალისწინებული. ანუ ამ პიროვნებაზე ქსე-ში თუ ქე-ში სტატია რო დაწერილიყო იქ ვერ ვნახავდით სტატიას „მამა გაბრიელი“ არამედ — გაბრიელი (ურგებაძე). მამა გაბრიელი ზოგადია და ის ბევრს შეიძლება რომ ერქვას ამიტომ მიუხედავად იმისა რომ ის წმინდანია ენციკლოპედიისთვის ის არის უბრალოდ რიგითი ქრისტიანობის სასულიერო პირი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 20:13, 18 მარტი 2019 (UTC)
== სურათი ==
@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] ფოტო არ არის საავტორო უფლებებით დაცული. მას ფლობს სამთავროს მონასტერი, რომლის ვებგვერდიდანაც არის აღებული. მათ განაცხადეს რომ სურათების თავისუფალი გამოყენება შესაძლებელია. შეიძლება სურათი დაბრუნდეს? [[მომხმარებელი:Ackerman200|Ackerman200]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Ackerman200|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Ackerman200|წვლილი]]) 22:13, 11 აპრილი 2026 (UTC)
:საიტის ბოლოს არ არის მითითებული კონკრეტული ლიცენზია, რომლის მიხედვით ვრცელდება ფოტომასალა, ასევე არ არსებობს ინფორმაცია ფოტოს ავტორზე და ა.შ. ამ მდგომარეობაში შეუძლებელია საავტორო უფლებების დადასტურება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 22:38, 14 აპრილი 2026 (UTC)
mv74puky9ttw824nfif6iz5uoqpt0r8
5356825
5356742
2026-04-15T08:58:34Z
Ackerman200
175104
/* სურათი */ პასუხი
5356825
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
{{არქივის დაფა|
*[[/არქივი_1|1 (2008 - მარტი 2009)]]
}}
== სათაური ==
[[:en:Gabriel (archimandrite)]] - ასევე უნდა იყოს ქართულ ვიკიპედიაშიც.--[[მომხმარებელი:Zangala|ცანგალა]] ([[მომხმარებელი განხილვა:Zangala|გ]]) 22:17, 31 მაისი 2009 (UTC)
1969 cels ki ar dacva leninis surati,aramed 1961 clis pirvel maiss!
:წყარო არის მისათითებელი, ხოლო სტატიაში 1965 წლით შეცვალე. რატომ?— [[მომხმარებელი:Zangala|ცანგალა]] ([[მომხმარებელი განხილვა:Zangala|გ]]) 09:58, 29 ივნისი 2010 (UTC)
სათაური მისახედია. [[გაბრიელი აღმსარებელი-სალოსი]] ხომ არ უნდა ერქვას ამ სტატიას? --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''JABA'''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''1977'''</span>]] 13:19, 19 თებერვალი 2014 (UTC)
:მაშინ სტატიას უნდა ერქვას [[ღირსი მამა გაბრიელი აღმსარებელი-სალოსი]] (როგორც ოფიციალურად ეწოდა) და გადამისამართებები უნდა გავაკეთოთ ყველა შესაძლო ვარიანტიდან... — [[მომხმარებელი:Giorgi13|GIO]]→[[მომხმარებლის განხილვა:Giorgi13|13]][[ფაილი:Wikiswing.gif|25პქ]] 13:41, 19 თებერვალი 2014 (UTC)
== ციტატები ==
ციტატებთან მიმართებში მაქვს შენიშვნა, ალბათ აჯობებს ამოვიღოთ ციტატები და შესაბამის ადგილას გადავიტანოთ (თუკი რაიმე არის გადასატანი). ნებისმიერ შემთხვევაში სტატიაში ვიკიციტატის ბმულიც რჩება. - [[მომხმარებელი:Otogi|<span style="color:Black"><b>ოთოჯი</b></span>]] <small><sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Otogi|<span style="color:#808080">განხილვა</span>]]</sup></small> 08:13, 21 მარტი 2014 (UTC)
კი, იმდენია, რომ პირდაპირ ვიკიციტატაში უნდა გადავიტანოთ, ამას ალბათ, განხილვაც არ უნდა. თუმცა იქაც უკვე რაღაც არის, ამიტომ უნდა შევადაროთ და შესაბამისად, მხოლოდ ის გადავიტანოთ, რაც არ არის. --[[მომხმარებელი:Henry McClean|Henry McClean]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Henry McClean|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Henry McClean|წვლილი]]</sub> 08:32, 21 მარტი 2014 (UTC)
== სტატია ვერ აკმაყოფილებს ვიკიპედიის სტანდარტებს ==
...სამხედრო სამსახურიდან დაბრუნების შემდეგ, უფლის სადიდებლად, თავის ეზოში ააგო ოთხგუმბათიანი ეკლესია. - ''რამდენად ენციკლოპედიური გამონათქვამია '''უფლის სადიდებლად?''' ხომ არ ჯობია, იყოს უბრალოდ ფაქტის კონსტატაცია, რომ ეკლესია ააგო?
არქიმანდრიტი გაბრიელის სისხლი, რომელიც ექიმმა-ქირურგმა ზურაბ ვარაზაშვილმა აიღო ანალიზის ჩასატარებლად — დღემდე უხრწნელია. - ''თუ ეს სისხლი შემოწმდა, კვლევითი დოკუმენტაცია უნდა იყოს წყაროში, ან ავთენტური მიუკერძოებელი წყარო.''
მამა გაბრიელის საფლავზე ჩაუქრობელი კანდელიდან აღებული ზეთი სასწაულებრივი კურნების თვისებით არის ცნობილი, როგორც საქართველოში, ისე მის საზღვრებს გარეთ. ეს ფენომენი მეცნიერულად, დღემდე შეუსწავლელია. - ''ეს საერთოდ, უკომენტაროდ''
საეკლესიო წყაროებიდან წმინდანებზე სტატიების პირდაპირ ამოკოპირება არის ძალიან ცუდი პრაქტიკა და orthodoxy.ge არ შეიძლება ჩაითვალოს სანდო წყაროდ ისეთი წინადადებისთვის, სადაც წერია ''სასწაულებრივი კურნების თვისებით არის ცნობილი'', ან ''დღემდე უხრწნელია'' და ა.შ.
თუ აუცილებელია, რომ ეს წინადადებები იყოს ტექსტში, მაშინ თვითონ სტატიის ენა უნდა იყოს ენციკლოპედიური. შეიძლება დაწერო, რომ ''მორწმუნეთა აზრით, მამა გაბრიელის საფლავზე აღებული...'' და ა.შ.
თვითონ სათაური, '''მამა გაბრიელი''' ასევე არაენციკლოპედიურად მიმაჩნია, რადგან ''მამა'' არ არის არც ოფიციალურად მიღებული წოდებამ, არც საყოველთაოდ მიღებული რელიგიური ტერმინი, როგორიცაა მაგალითად ''წმინდა'', ეს არის კონკრეტულ რელიგიურ დენომინაციებში გავრცელებული მიმართვის ფორმა. ჩვენ რომ ვწერდეთ სტატიას ვინმე ეპისკოპოსზე, რომელსაც, მაგალითისთვის, ჰქვია ავგუსტინე, სტატიის სათაურშიც და ტექსტშიც მოხსენიებული უნდა იყოს არა როგორც ''მეუფე ავგუსტინე'', არამედ როგორც ''ეპისკოპოსი ავგუსტინე''. მისაღები იქნებოდა სათაურები '''გაბრიელ ურგებაძე''', '''ბერი გაბრიელი''', '''წმინდა გაბრიელ ურგებაძე''' და ა.შ., მაგრამ არა ''მამა''. ვიკიპედიის მკითხველი არ უნდა იყოს ვალდებული, აღნიშნული პიროვნება ისევე მოიხსენიოს, როგორც ეს მორწმუნეს ევალება.
მსგავსი მდგომარეობაა, სულ მცირე, სტატიებში ''ნეტარი მატრონა'', ''სერაფიმ საროველი'' და ''წმინდა გიორგი''.
ჩემი აზრით, ეს არის მიუღებელი ზოგადად, ვიკიპედიისთვის და ეს საკითხი სასწრაფოდ საჭიროებს ყურადღებას და რეაგირებას. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 17:07, 18 მარტი 2019 (UTC)
:სწორი შენიშვნებია. სრულიად ვიზიარებ. -- '''[[User:UndDerDie|ნიკა]]''' 17:10, 18 მარტი 2019 (UTC)
::დიახ, საერთოდ ამ თემაზე ბევრი გვაქვს არაენციკლოპედიური და წყაროებიდან პირდაპირ, სტანდარტების შეუაბამოდ გადმოტანილი სტატიები. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:11, 18 მარტი 2019 (UTC)
:::[[40 ქალწული და ამონა დიაკონი]] და ლიტერატურაში მითითებული წიგნიდან შემოტანილი კიდევ აურაცხელი სტატიები. ავტორიც საინტერესოა... [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:13, 18 მარტი 2019 (UTC)
:ჩემი აზრით ეს სტატიები ცუდად მოქმედებს ქართული ვიკიპედიის იმიჯზე და უბრალოდ უნდა წაიშალოს, სანამ ვინმე არ გამოჩნდება, ვინც მზადაა ამ თემებზე მიუკერძოებელი სტატიები გააკეთოს, თუმცა არ ვიცი სტატიის წაშლის პრეროგატივა ვის აქვს. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 17:19, 18 მარტი 2019 (UTC)
{{ping|გიო ოქრო}} [[40 ქალწული და ამონა დიაკონი]] ან ამ სტატიას რას ერჩი ან მის ავტორთან რა პრეტენზიები გაქვს? არ მოგწონს? გაასწორე. დაგიშალა ვინმემ? იქნებ მიხვდე, რომ სხვისი შრომის დაკნინებას უნდა გადაეჩვიო? --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 17:35, 18 მარტი 2019 (UTC)
:წიგნის ავტორზე მაქვს საუბარი ჯაბა! თუ შენ ხარ ავტორი, შემოტანისას ვინ დაგიშალა რომ გაგესწორებინა? [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:37, 18 მარტი 2019 (UTC)
::რას ვერჩი? „სასტიკი სატანჯველები დაატეხა მათ თავს, შემდეგ კი სხვა მტარვალთან გაგზავნა“ — აი ამას ვერჩი და კიდევ სხვა მრავალს. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:38, 18 მარტი 2019 (UTC)
წიგნს ავტორი არ ჰყავს. ეს რთული გასაგებია? როცა ეგ სტატია დაიწერა მაგ დროს შენ წარმოიდგინე ლიტერატურის მითითებაც არ გვევალებოდა. მას მერე ბევრი რამ შეიცვალა. გზა ხსნილი გაქვს, შეასწორე, არავინ დაგიშლის.--[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 17:40, 18 მარტი 2019 (UTC)
:თუკი წიგნი ხელთ არ მაქვს საიდან გამეგო? უცნაურია. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:55, 18 მარტი 2019 (UTC)
{{ping|Jaba1977}} ამ სტატიების შესწორება არც ისე იოლი საქმეა. აქ ერთსა და ორი წინადადებაზე არაა საუბარი. წყაროებიც არც ისე მარტივი მოსაძებნია. სხვა ენებიდანაც ვერ თარგმნი, იმიტო რო ქართული რეალობაა. თუ ვინმე გამოჩნდება ისეთი, რომ სერიოზულად მუშაობა შეეძლოს, ის ახლიდანაც გააკეთებს ამ სტატიებს. მანამდე, მე ვფიქრობ ჯობია წაიშალოს. ამ ხარისხის სტატიების ყოფნა უფრო აზარალებს ვიკიპედიას, ვიდრე არყოფნა. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 18:40, 18 მარტი 2019 (UTC)
:სრულიად არ გეთანხმებით წაშლასთან დაკავშირებით. --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 18:41, 18 მარტი 2019 (UTC)
::ნება თქვენია. ჩემი აზრით, ეს სტატიები სამარცხვინოა. ვებგვერდიდან ტექსტის ამოკოპირებაში კიდევ მე ისეთ ვერავითარ შრომას და წვლილს ვერ ვხედავ, რომ მაგის ხათრით შევინარჩუნოთ ასეთი კონტენტი. დანარჩენი თქვენ იცით. მადლობა ყურადღებისთვის. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 18:45, 18 მარტი 2019 (UTC)
:::წაშლა ყველაზე რადიკალური ნაბიჯია (ალბათ ბევრი დამეთანხმება ამაში), ამ მომენტისთვის შეიძლება ისე გადაკეთდეს ეს სტატია, რომ ნეიტრალური სახე მიეცეს. --[[მომხმარებელი:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 18:46, 18 მარტი 2019 (UTC)
ბუნებრივია მეჰმან. რა წაშლა? რის წაშლა? :) ერთსიტყვიანი სტატიები გვიქცევია სტატიებად და წაშლას გადაგვირჩენია. გარდა ამისა 2 000 ერთსიტყვიანი სტატიაა ამჟამად ვიკიში და სჯობს იმას მივხედოთ. წაშლა გამოსავალი არაა! --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 18:52, 18 მარტი 2019 (UTC)
:ჩვენ რომ დავიწყოთ ახლა ამ სტატიის გადაკეთება ობიექტურობის ადეკვატური ხარისხის მისაღებად, მისი დიდი ნაწილის უბრალოდ წაშლა მოგვიწევს. გარდა ამისა, პრობლემად დარჩება მიკერძოებული და მცირე რაოდენობის წყაროები. რამდენადაც ტექსტის დიდი ნაწილი უბრალოდ დაკოპირებულია (ანუ სტატია არაა ''შედგენილი'', არის ამოკოპირებული არაენციკლოპედიური წყაროდან), გამოდის რო ჩვენ იმ წყაროს ტექსტი უნდა დავარედაქტიროთ, რისი ვალდებულიც არავინ არაა. ეს არის ფუჭი შრომა, რომელიც პრობლემას არ გადაჭრის, იმიტო რო სხვა ბევრი სტატიაცაა ასეთი. თანაც სტატიები ეხება სენსიტიურ საკითხს, სადაც ობიექტურობა კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია. კიდევ ვიმეორებ ჩემს აზრს, რომ ეს სტატიები აბინძურებს ვიკიპედიას და ცუდად მოქმედებს როგორც ხარისხზე, ისე სანდოობაზე და ვერავითარ აზრს ვერ ვხედავ მათ არსებობაში. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 18:59, 18 მარტი 2019 (UTC)
::ვიკიპედიას გააჩნია თავისი პოლიტიკა, სადაც [[ვიკიპედია:პასუხისმგებლობის უარყოფა|ერთ-ერთი წესი]] ქადაგებს შემდეგს „ვიკიპედია არ იძლევა მასში მოცემული ინფორმაციის ჭეშმარიტების გარანტიას“, შესაბამისად, მკითხველმა თვითონ უნდა გადაწყვიტოს ენდოს თუ არა ამ სტატიას, მისი წყაროებიდან გამომდინარე. სხვა მხრივ, ეს პიროვნება არსებობდა და შესაბამისად მასზე ინფორმაცია უნდა იყოს ვიკიპედიაში, ხოლო სტატიის შინაარსი შეიძლება დასამუშავებელი იყოს. თუმცა, წაშლა არ შეიძლება. --[[მომხმარებელი:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 19:06, 18 მარტი 2019 (UTC)
თქვენი დაწერილიდან კარგად ჩანს რომ ვიკიპედიის არსს ჯერ კარგად არ იცნობთ. ვიკიპედიაში არავინ არავის არ ავალდებულებს. არ გაქვს სურვილი არ გააკეთებ. მოკლედ ამ საკითხზე ვერ დაგეთანხმები. ვისთვის ეს სტატიები „დაბინძურებაა“ ვისთვის მნიშვნელოვანია. სხვა საკითხია დამუშავება, რის წინააღმდეგიც აქ არავინ მოიძებნება. წაშლა გამორიცხულია. --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 19:08, 18 მარტი 2019 (UTC)
კარგით, მე შევავლებ ხელს.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 19:18, 18 მარტი 2019 (UTC)
{{ping|Anry.kiknavelidze}} როგორც ამბობდი შენთვის მიუღებელია სახელები ნეტარი მატრონა, სერაფიმ საროველი, მამა გაბრიელი და ა.შ. მაგრამ სახელების და გვარების ზოგიერთ სტატიაზე არ მითითება (სათაურში) ვიკიპედიის ნაწილია, ვისაც არ სწამს შეუძლია არ წაიკითხოს, ვიკი სრულიად ნეიტრალურია, ბევრი სტაატია ასეთი, არა მარტო ქრისტიანულ რელიგიაზე. სხვა ვიკიპედიებში გვხვდება ასეთი შემთხვევები, მაგალითად ინგლისურ ვიკიპედიაში არის სტატიები:Seraphim of Sarov
აგრეთვე აზერბაიჯანულშიც Matrona Moskovski, რუსულშიც Матрона Московская, ასე რომ ხალხისათვის ცნობილი სახელით ან და გვარის ადგილმდებარებოით (წარმოშობა) სტატიის შექმნა სრულიად ნორმალურია, რელიგიური შეხედულებების გამო ასეთი შემოტევა სხვა რელიგიაზე მიუღებელია, რაც არაენციკლოპედიურობას შეეხება, დამუშავდება. პატივისცემით--[[მომხმარებელი:ჯეო|ჯეო]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:ჯეო|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/ჯეო|წვლილი]]</sub> 11:44, 20 მარტი 2019 (UTC)
== სტატიის სათაური ==
შემოვდივარ წინადადებით, სტატიას '''მამა გაბრიელი''' გადაერქვას სახელი და დაერქვას მაგალიტად '''გაბრიელი (ურგებაძე)''', ისე როგორც ეს შავი სასულიერო პირებისთვისაა გათვალისწინებული. ანუ ამ პიროვნებაზე ქსე-ში თუ ქე-ში სტატია რო დაწერილიყო იქ ვერ ვნახავდით სტატიას „მამა გაბრიელი“ არამედ — გაბრიელი (ურგებაძე). მამა გაბრიელი ზოგადია და ის ბევრს შეიძლება რომ ერქვას ამიტომ მიუხედავად იმისა რომ ის წმინდანია ენციკლოპედიისთვის ის არის უბრალოდ რიგითი ქრისტიანობის სასულიერო პირი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 20:13, 18 მარტი 2019 (UTC)
== სურათი ==
@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] ფოტო არ არის საავტორო უფლებებით დაცული. მას ფლობს სამთავროს მონასტერი, რომლის ვებგვერდიდანაც არის აღებული. მათ განაცხადეს რომ სურათების თავისუფალი გამოყენება შესაძლებელია. შეიძლება სურათი დაბრუნდეს? [[მომხმარებელი:Ackerman200|Ackerman200]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Ackerman200|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Ackerman200|წვლილი]]) 22:13, 11 აპრილი 2026 (UTC)
:საიტის ბოლოს არ არის მითითებული კონკრეტული ლიცენზია, რომლის მიხედვით ვრცელდება ფოტომასალა, ასევე არ არსებობს ინფორმაცია ფოტოს ავტორზე და ა.შ. ამ მდგომარეობაში შეუძლებელია საავტორო უფლებების დადასტურება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 22:38, 14 აპრილი 2026 (UTC)
::საიტის ბოლოს წერია: „სურათების თავისუფალი გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ თავდაპირველი სახით.“ რაც შეეხება კონკრეტულ ავტორს, ვეცდები ესეც გავარკვიო. [[მომხმარებელი:Ackerman200|Ackerman200]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Ackerman200|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Ackerman200|წვლილი]]) 08:58, 15 აპრილი 2026 (UTC)
ajofyulwr61kzh40es1xky2cokob6lb
5356874
5356825
2026-04-15T11:03:30Z
Mehman
75871
/* სურათი */ პასუხი
5356874
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
{{არქივის დაფა|
*[[/არქივი_1|1 (2008 - მარტი 2009)]]
}}
== სათაური ==
[[:en:Gabriel (archimandrite)]] - ასევე უნდა იყოს ქართულ ვიკიპედიაშიც.--[[მომხმარებელი:Zangala|ცანგალა]] ([[მომხმარებელი განხილვა:Zangala|გ]]) 22:17, 31 მაისი 2009 (UTC)
1969 cels ki ar dacva leninis surati,aramed 1961 clis pirvel maiss!
:წყარო არის მისათითებელი, ხოლო სტატიაში 1965 წლით შეცვალე. რატომ?— [[მომხმარებელი:Zangala|ცანგალა]] ([[მომხმარებელი განხილვა:Zangala|გ]]) 09:58, 29 ივნისი 2010 (UTC)
სათაური მისახედია. [[გაბრიელი აღმსარებელი-სალოსი]] ხომ არ უნდა ერქვას ამ სტატიას? --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''JABA'''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''1977'''</span>]] 13:19, 19 თებერვალი 2014 (UTC)
:მაშინ სტატიას უნდა ერქვას [[ღირსი მამა გაბრიელი აღმსარებელი-სალოსი]] (როგორც ოფიციალურად ეწოდა) და გადამისამართებები უნდა გავაკეთოთ ყველა შესაძლო ვარიანტიდან... — [[მომხმარებელი:Giorgi13|GIO]]→[[მომხმარებლის განხილვა:Giorgi13|13]][[ფაილი:Wikiswing.gif|25პქ]] 13:41, 19 თებერვალი 2014 (UTC)
== ციტატები ==
ციტატებთან მიმართებში მაქვს შენიშვნა, ალბათ აჯობებს ამოვიღოთ ციტატები და შესაბამის ადგილას გადავიტანოთ (თუკი რაიმე არის გადასატანი). ნებისმიერ შემთხვევაში სტატიაში ვიკიციტატის ბმულიც რჩება. - [[მომხმარებელი:Otogi|<span style="color:Black"><b>ოთოჯი</b></span>]] <small><sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Otogi|<span style="color:#808080">განხილვა</span>]]</sup></small> 08:13, 21 მარტი 2014 (UTC)
კი, იმდენია, რომ პირდაპირ ვიკიციტატაში უნდა გადავიტანოთ, ამას ალბათ, განხილვაც არ უნდა. თუმცა იქაც უკვე რაღაც არის, ამიტომ უნდა შევადაროთ და შესაბამისად, მხოლოდ ის გადავიტანოთ, რაც არ არის. --[[მომხმარებელი:Henry McClean|Henry McClean]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Henry McClean|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Henry McClean|წვლილი]]</sub> 08:32, 21 მარტი 2014 (UTC)
== სტატია ვერ აკმაყოფილებს ვიკიპედიის სტანდარტებს ==
...სამხედრო სამსახურიდან დაბრუნების შემდეგ, უფლის სადიდებლად, თავის ეზოში ააგო ოთხგუმბათიანი ეკლესია. - ''რამდენად ენციკლოპედიური გამონათქვამია '''უფლის სადიდებლად?''' ხომ არ ჯობია, იყოს უბრალოდ ფაქტის კონსტატაცია, რომ ეკლესია ააგო?
არქიმანდრიტი გაბრიელის სისხლი, რომელიც ექიმმა-ქირურგმა ზურაბ ვარაზაშვილმა აიღო ანალიზის ჩასატარებლად — დღემდე უხრწნელია. - ''თუ ეს სისხლი შემოწმდა, კვლევითი დოკუმენტაცია უნდა იყოს წყაროში, ან ავთენტური მიუკერძოებელი წყარო.''
მამა გაბრიელის საფლავზე ჩაუქრობელი კანდელიდან აღებული ზეთი სასწაულებრივი კურნების თვისებით არის ცნობილი, როგორც საქართველოში, ისე მის საზღვრებს გარეთ. ეს ფენომენი მეცნიერულად, დღემდე შეუსწავლელია. - ''ეს საერთოდ, უკომენტაროდ''
საეკლესიო წყაროებიდან წმინდანებზე სტატიების პირდაპირ ამოკოპირება არის ძალიან ცუდი პრაქტიკა და orthodoxy.ge არ შეიძლება ჩაითვალოს სანდო წყაროდ ისეთი წინადადებისთვის, სადაც წერია ''სასწაულებრივი კურნების თვისებით არის ცნობილი'', ან ''დღემდე უხრწნელია'' და ა.შ.
თუ აუცილებელია, რომ ეს წინადადებები იყოს ტექსტში, მაშინ თვითონ სტატიის ენა უნდა იყოს ენციკლოპედიური. შეიძლება დაწერო, რომ ''მორწმუნეთა აზრით, მამა გაბრიელის საფლავზე აღებული...'' და ა.შ.
თვითონ სათაური, '''მამა გაბრიელი''' ასევე არაენციკლოპედიურად მიმაჩნია, რადგან ''მამა'' არ არის არც ოფიციალურად მიღებული წოდებამ, არც საყოველთაოდ მიღებული რელიგიური ტერმინი, როგორიცაა მაგალითად ''წმინდა'', ეს არის კონკრეტულ რელიგიურ დენომინაციებში გავრცელებული მიმართვის ფორმა. ჩვენ რომ ვწერდეთ სტატიას ვინმე ეპისკოპოსზე, რომელსაც, მაგალითისთვის, ჰქვია ავგუსტინე, სტატიის სათაურშიც და ტექსტშიც მოხსენიებული უნდა იყოს არა როგორც ''მეუფე ავგუსტინე'', არამედ როგორც ''ეპისკოპოსი ავგუსტინე''. მისაღები იქნებოდა სათაურები '''გაბრიელ ურგებაძე''', '''ბერი გაბრიელი''', '''წმინდა გაბრიელ ურგებაძე''' და ა.შ., მაგრამ არა ''მამა''. ვიკიპედიის მკითხველი არ უნდა იყოს ვალდებული, აღნიშნული პიროვნება ისევე მოიხსენიოს, როგორც ეს მორწმუნეს ევალება.
მსგავსი მდგომარეობაა, სულ მცირე, სტატიებში ''ნეტარი მატრონა'', ''სერაფიმ საროველი'' და ''წმინდა გიორგი''.
ჩემი აზრით, ეს არის მიუღებელი ზოგადად, ვიკიპედიისთვის და ეს საკითხი სასწრაფოდ საჭიროებს ყურადღებას და რეაგირებას. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 17:07, 18 მარტი 2019 (UTC)
:სწორი შენიშვნებია. სრულიად ვიზიარებ. -- '''[[User:UndDerDie|ნიკა]]''' 17:10, 18 მარტი 2019 (UTC)
::დიახ, საერთოდ ამ თემაზე ბევრი გვაქვს არაენციკლოპედიური და წყაროებიდან პირდაპირ, სტანდარტების შეუაბამოდ გადმოტანილი სტატიები. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:11, 18 მარტი 2019 (UTC)
:::[[40 ქალწული და ამონა დიაკონი]] და ლიტერატურაში მითითებული წიგნიდან შემოტანილი კიდევ აურაცხელი სტატიები. ავტორიც საინტერესოა... [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:13, 18 მარტი 2019 (UTC)
:ჩემი აზრით ეს სტატიები ცუდად მოქმედებს ქართული ვიკიპედიის იმიჯზე და უბრალოდ უნდა წაიშალოს, სანამ ვინმე არ გამოჩნდება, ვინც მზადაა ამ თემებზე მიუკერძოებელი სტატიები გააკეთოს, თუმცა არ ვიცი სტატიის წაშლის პრეროგატივა ვის აქვს. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 17:19, 18 მარტი 2019 (UTC)
{{ping|გიო ოქრო}} [[40 ქალწული და ამონა დიაკონი]] ან ამ სტატიას რას ერჩი ან მის ავტორთან რა პრეტენზიები გაქვს? არ მოგწონს? გაასწორე. დაგიშალა ვინმემ? იქნებ მიხვდე, რომ სხვისი შრომის დაკნინებას უნდა გადაეჩვიო? --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 17:35, 18 მარტი 2019 (UTC)
:წიგნის ავტორზე მაქვს საუბარი ჯაბა! თუ შენ ხარ ავტორი, შემოტანისას ვინ დაგიშალა რომ გაგესწორებინა? [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:37, 18 მარტი 2019 (UTC)
::რას ვერჩი? „სასტიკი სატანჯველები დაატეხა მათ თავს, შემდეგ კი სხვა მტარვალთან გაგზავნა“ — აი ამას ვერჩი და კიდევ სხვა მრავალს. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:38, 18 მარტი 2019 (UTC)
წიგნს ავტორი არ ჰყავს. ეს რთული გასაგებია? როცა ეგ სტატია დაიწერა მაგ დროს შენ წარმოიდგინე ლიტერატურის მითითებაც არ გვევალებოდა. მას მერე ბევრი რამ შეიცვალა. გზა ხსნილი გაქვს, შეასწორე, არავინ დაგიშლის.--[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 17:40, 18 მარტი 2019 (UTC)
:თუკი წიგნი ხელთ არ მაქვს საიდან გამეგო? უცნაურია. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 17:55, 18 მარტი 2019 (UTC)
{{ping|Jaba1977}} ამ სტატიების შესწორება არც ისე იოლი საქმეა. აქ ერთსა და ორი წინადადებაზე არაა საუბარი. წყაროებიც არც ისე მარტივი მოსაძებნია. სხვა ენებიდანაც ვერ თარგმნი, იმიტო რო ქართული რეალობაა. თუ ვინმე გამოჩნდება ისეთი, რომ სერიოზულად მუშაობა შეეძლოს, ის ახლიდანაც გააკეთებს ამ სტატიებს. მანამდე, მე ვფიქრობ ჯობია წაიშალოს. ამ ხარისხის სტატიების ყოფნა უფრო აზარალებს ვიკიპედიას, ვიდრე არყოფნა. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 18:40, 18 მარტი 2019 (UTC)
:სრულიად არ გეთანხმებით წაშლასთან დაკავშირებით. --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 18:41, 18 მარტი 2019 (UTC)
::ნება თქვენია. ჩემი აზრით, ეს სტატიები სამარცხვინოა. ვებგვერდიდან ტექსტის ამოკოპირებაში კიდევ მე ისეთ ვერავითარ შრომას და წვლილს ვერ ვხედავ, რომ მაგის ხათრით შევინარჩუნოთ ასეთი კონტენტი. დანარჩენი თქვენ იცით. მადლობა ყურადღებისთვის. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 18:45, 18 მარტი 2019 (UTC)
:::წაშლა ყველაზე რადიკალური ნაბიჯია (ალბათ ბევრი დამეთანხმება ამაში), ამ მომენტისთვის შეიძლება ისე გადაკეთდეს ეს სტატია, რომ ნეიტრალური სახე მიეცეს. --[[მომხმარებელი:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 18:46, 18 მარტი 2019 (UTC)
ბუნებრივია მეჰმან. რა წაშლა? რის წაშლა? :) ერთსიტყვიანი სტატიები გვიქცევია სტატიებად და წაშლას გადაგვირჩენია. გარდა ამისა 2 000 ერთსიტყვიანი სტატიაა ამჟამად ვიკიში და სჯობს იმას მივხედოთ. წაშლა გამოსავალი არაა! --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 18:52, 18 მარტი 2019 (UTC)
:ჩვენ რომ დავიწყოთ ახლა ამ სტატიის გადაკეთება ობიექტურობის ადეკვატური ხარისხის მისაღებად, მისი დიდი ნაწილის უბრალოდ წაშლა მოგვიწევს. გარდა ამისა, პრობლემად დარჩება მიკერძოებული და მცირე რაოდენობის წყაროები. რამდენადაც ტექსტის დიდი ნაწილი უბრალოდ დაკოპირებულია (ანუ სტატია არაა ''შედგენილი'', არის ამოკოპირებული არაენციკლოპედიური წყაროდან), გამოდის რო ჩვენ იმ წყაროს ტექსტი უნდა დავარედაქტიროთ, რისი ვალდებულიც არავინ არაა. ეს არის ფუჭი შრომა, რომელიც პრობლემას არ გადაჭრის, იმიტო რო სხვა ბევრი სტატიაცაა ასეთი. თანაც სტატიები ეხება სენსიტიურ საკითხს, სადაც ობიექტურობა კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია. კიდევ ვიმეორებ ჩემს აზრს, რომ ეს სტატიები აბინძურებს ვიკიპედიას და ცუდად მოქმედებს როგორც ხარისხზე, ისე სანდოობაზე და ვერავითარ აზრს ვერ ვხედავ მათ არსებობაში. - [[მომხმარებელი:Anry.kiknavelidze|Anry.kiknavelidze]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Anry.kiknavelidze|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Anry.kiknavelidze|წვლილი]]</sub> 18:59, 18 მარტი 2019 (UTC)
::ვიკიპედიას გააჩნია თავისი პოლიტიკა, სადაც [[ვიკიპედია:პასუხისმგებლობის უარყოფა|ერთ-ერთი წესი]] ქადაგებს შემდეგს „ვიკიპედია არ იძლევა მასში მოცემული ინფორმაციის ჭეშმარიტების გარანტიას“, შესაბამისად, მკითხველმა თვითონ უნდა გადაწყვიტოს ენდოს თუ არა ამ სტატიას, მისი წყაროებიდან გამომდინარე. სხვა მხრივ, ეს პიროვნება არსებობდა და შესაბამისად მასზე ინფორმაცია უნდა იყოს ვიკიპედიაში, ხოლო სტატიის შინაარსი შეიძლება დასამუშავებელი იყოს. თუმცა, წაშლა არ შეიძლება. --[[მომხმარებელი:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 19:06, 18 მარტი 2019 (UTC)
თქვენი დაწერილიდან კარგად ჩანს რომ ვიკიპედიის არსს ჯერ კარგად არ იცნობთ. ვიკიპედიაში არავინ არავის არ ავალდებულებს. არ გაქვს სურვილი არ გააკეთებ. მოკლედ ამ საკითხზე ვერ დაგეთანხმები. ვისთვის ეს სტატიები „დაბინძურებაა“ ვისთვის მნიშვნელოვანია. სხვა საკითხია დამუშავება, რის წინააღმდეგიც აქ არავინ მოიძებნება. წაშლა გამორიცხულია. --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#006400">'''''ჯაბა'''''</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''1977'''''</span>]] 19:08, 18 მარტი 2019 (UTC)
კარგით, მე შევავლებ ხელს.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 19:18, 18 მარტი 2019 (UTC)
{{ping|Anry.kiknavelidze}} როგორც ამბობდი შენთვის მიუღებელია სახელები ნეტარი მატრონა, სერაფიმ საროველი, მამა გაბრიელი და ა.შ. მაგრამ სახელების და გვარების ზოგიერთ სტატიაზე არ მითითება (სათაურში) ვიკიპედიის ნაწილია, ვისაც არ სწამს შეუძლია არ წაიკითხოს, ვიკი სრულიად ნეიტრალურია, ბევრი სტაატია ასეთი, არა მარტო ქრისტიანულ რელიგიაზე. სხვა ვიკიპედიებში გვხვდება ასეთი შემთხვევები, მაგალითად ინგლისურ ვიკიპედიაში არის სტატიები:Seraphim of Sarov
აგრეთვე აზერბაიჯანულშიც Matrona Moskovski, რუსულშიც Матрона Московская, ასე რომ ხალხისათვის ცნობილი სახელით ან და გვარის ადგილმდებარებოით (წარმოშობა) სტატიის შექმნა სრულიად ნორმალურია, რელიგიური შეხედულებების გამო ასეთი შემოტევა სხვა რელიგიაზე მიუღებელია, რაც არაენციკლოპედიურობას შეეხება, დამუშავდება. პატივისცემით--[[მომხმარებელი:ჯეო|ჯეო]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:ჯეო|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/ჯეო|წვლილი]]</sub> 11:44, 20 მარტი 2019 (UTC)
== სტატიის სათაური ==
შემოვდივარ წინადადებით, სტატიას '''მამა გაბრიელი''' გადაერქვას სახელი და დაერქვას მაგალიტად '''გაბრიელი (ურგებაძე)''', ისე როგორც ეს შავი სასულიერო პირებისთვისაა გათვალისწინებული. ანუ ამ პიროვნებაზე ქსე-ში თუ ქე-ში სტატია რო დაწერილიყო იქ ვერ ვნახავდით სტატიას „მამა გაბრიელი“ არამედ — გაბრიელი (ურგებაძე). მამა გაბრიელი ზოგადია და ის ბევრს შეიძლება რომ ერქვას ამიტომ მიუხედავად იმისა რომ ის წმინდანია ენციკლოპედიისთვის ის არის უბრალოდ რიგითი ქრისტიანობის სასულიერო პირი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] <sup>[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]</sup><sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 20:13, 18 მარტი 2019 (UTC)
== სურათი ==
@[[მომხმარებელი:Mehman|Mehman]] ფოტო არ არის საავტორო უფლებებით დაცული. მას ფლობს სამთავროს მონასტერი, რომლის ვებგვერდიდანაც არის აღებული. მათ განაცხადეს რომ სურათების თავისუფალი გამოყენება შესაძლებელია. შეიძლება სურათი დაბრუნდეს? [[მომხმარებელი:Ackerman200|Ackerman200]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Ackerman200|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Ackerman200|წვლილი]]) 22:13, 11 აპრილი 2026 (UTC)
:საიტის ბოლოს არ არის მითითებული კონკრეტული ლიცენზია, რომლის მიხედვით ვრცელდება ფოტომასალა, ასევე არ არსებობს ინფორმაცია ფოტოს ავტორზე და ა.შ. ამ მდგომარეობაში შეუძლებელია საავტორო უფლებების დადასტურება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 22:38, 14 აპრილი 2026 (UTC)
::საიტის ბოლოს წერია: „სურათების თავისუფალი გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ თავდაპირველი სახით.“ რაც შეეხება კონკრეტულ ავტორს, ვეცდები ესეც გავარკვიო. [[მომხმარებელი:Ackerman200|Ackerman200]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Ackerman200|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Ackerman200|წვლილი]]) 08:58, 15 აპრილი 2026 (UTC)
:::მაგ განცხადებას არანაირი რეალური იურიდიული ან სხვა ძალა არ გააჩნია, უნდა იყოს მითითებული კონკრეტული სალინცეზიო პოლიტიკა. [[Commons:Commons:Licensing|გაეცანით წესებს]]. საერთოდ ეს სურათები ვისი გადაღებულია და ვინ ფლობს საავტორო უფლებები არ არსებობს რაიმე ინფორმაცია, რაც ეჭვს ბადებს მათ კანონიერ გამოყენებაზე. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 11:03, 15 აპრილი 2026 (UTC)
tmwv2cfum30nr0c6xhbtbtteojgs4r8
ოჯალეში
0
89220
5356797
5202192
2026-04-15T07:03:18Z
M.
10110
/* ლიტერატურა */
5356797
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ვაზი
|სახელი = ოჯალეში
|ფერი = b
|სურათი = Ojaleshi grape.jpg
|სურათის სიგანე =
|წარწერა =
|ყურძნის ფერი = მუქი ლურჯი
|რეგიონები = [[სამეგრელო]]
|ნიადაგი =
|სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]''
|საფრთხე =
|VIVC =
|ასევე =
|ყვავილის სქესი =
}}
'''ოჯალეში''' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[სამეგრელო]]დან.
==სახელწოდება==
ოჯალეში სამეგრელოს ერთ-ერთი უძველესი ჯიშია. „ჯა“ [[მეგრული ენა|მეგრულად]] ხეს ნიშნავს, ხოლო „ოჯა-ლეში“ ხეზე ასაშვებ ანუ სახეივნო ვაზს. [[ერმილე ნაკაშიძე|ერმილე ნაკაშიძის]] მიხედვით „ბჟა“ ნიშნავს მზეს, ხოლო ბჟალეში გაცხელებულს, გახურებულს, მზისგან დამწვარს. ხოლო ოჯალეში არის ობჟალეშის სახეცვლილი ფორმა. სამეგრელოშო ოჯალეშს „შონურს“ ანუ „სვანურს“ უწოდებენ, მაგრამ [[შონური]], ოჯალეშთან დიდი მსგავსების მიუხედავად, დამოუკიდებელი ჯიშია. ოჯალეშის ნარგავები ძირითადად მარტვილის, აბაშისა და ზუგდიდის მუნიციპალიტეტებშია გავრცელებული.
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ განივოვალური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა დაფარული მონაცრისფრო აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე მცირე ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ხშირად ფრთიანი. ფრთის სიგრძე ზოგჯერ მტევნის ნახევარს აღწევს, საშუალო სიკუმსისაა. მარცვალი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, ოდნავ ოვალური, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი. სქელკანიანია. რბილობი ხორციანია, სასიამოვნო ჯიშური არომატითა და მდიდარი გემოთი.
ოჯალეში საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 175-215 დღეა. სამეგრელოში ყურძენი ნოემბრის შუა რიცხვებში მწიფდება. მტევნის საშუალო წონა 112 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-6.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში [[შაქრიანობა]] აღწევს 20-23%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 8-9 გ/ლ-ს.
==ოჯალეშის ღვინო==
ოჯალეშის ღვინოს სამეგრელოს ღვინოთა შორის უპირველესი ადგილი უჭირავს. ის მიიჩნეოდა ერთ-ერთ საუკეთესო ღვინოდ მთლიანად საქართველოში. ოჯალეშის ღვინოს მაღალ შეფასებას აძლევდა [[ჟან შარდენი]]. ოჯალეში გამოიყენება ინტენსიურად შეფერილი, მეტად მაღალხარისხიანი სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. მისი ღვინო გამოირჩევა მუქი წითელი ფერით, ალკოპოლისა და მჟავიანობის ნორმალური შეფარდებით, ხავერდოვნებით, დიდი სხეულით, სრული ჰარმონიულობით და მდიდარი ჯიშური არომატით. სიძველეში ღვინო ივითარებს სასიამოვნო ბუკეტს. ის ახლოს დგას [[ბურგუნდიის ტერუარები|ბურგუნიის]] და [[პორტვაინი|პორტუს]] ღვინოებთან, ინახება დიდხანს და კარგად უძლებს ტრანსპორტირებას.
მდინარე [[ტეხური]]ს ხეობის მიკროზონაში მოყვანილი ოჯალეშიგან დგება ადგილწარმოშობის დასახლების წითელი მშრალი ღვინო [[სალხინოს ოჯალეში]].
[[დადიანები|ოდიშის მთავრების]] ვენახებში [[სალხინოს ბაღი|სალხინოს ბაღში]] ოჯალეშის ღვინოს აყენებდნენ [[შონური]]ს ჯიშისგან.
საქართველოს სსრ-ში ოჯალეშისგან ძირითადად ამზადებდნენ წითელ ნახევრადტკბილ ღვინოს.
==ლიტერატურა==
{{commons|Category:Ojaleshi}}
{{ქსე|7|626|გოცირიძე ვ.}}
*''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.'', „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 294
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=134-138|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
*{{წიგნი|ავტორი=[[ერმილე ნაკაშიძე|ნაკაშიძე ე.]]|სათაური=მევენახეობა-მეღვინეობა|გამომცემლობა=სახელგამი|წელი=1929|ადგილი=თბ|გვ=42-44}}
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]]
lfi9ldpm71h8baznm5ui61o4i66kh7r
საქართველოს ლეიბორისტული პარტია
0
100139
5356557
4932679
2026-04-14T16:23:06Z
J4keeS237
143476
5356557
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი = საქართველოს ლეიბორისტული პარტია
|პარტიის ლოგო = Logo of the Georgian Labour Party.svg.png
|პარტიის ვიკიფერი = {{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}
|პარტიის სახელი ფერი = white
|ლიდერი =
|თავმჯდომარე = [[შალვა ნათელაშვილი]]
|გენერალური მდივანი = [[გიორგი გუგავა (პოლიტიკოსი)|გიორგი გუგავა]]
|დაფუძნდა = [[1995]]
|იდეოლოგია = [[სოციალ-დემოკრატია]]<br>[[პროევროპულობა]]
|პოლიტიკური პოზიცია = [[მემარცხენე-ცენტრიზმი]]
|ევროპული =
|საერთაშორისო =
|ფერები = {{colorbox|#E1073B}} წითელი <br> {{colorbox|#20366A}} ლურჯი
|შტაბ-ბინა = ივ. ჯავახიშვილის ქ. 88, [[თბილისი]], [[საქართველო]]
|საიტი = [http://www.labour.ge/ labour.ge]
|ქვეყანა = საქართველო
|ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
|ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|2058|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
|ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|50|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
}}
'''საქართველოს ლეიბორისტული პარტია''' — მემარცხენე-ცენტრისტული [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო|საქართველოში]]. [[1995]] წლიდან დღემდე ის ერთ-ერთი ყველაზე სტაბილური პარტიაა.
==ისტორია==
პარტია 1995 წელს დააფუძნა [[შალვა ნათელაშვილი|შალვა ნათელაშვილმა]]. ყველაზე დიდ წარმატებებს ლეიბორისტულმა პარტიამ მიაღწია ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები (1998)|1998]] და [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები (2002)|2002]] წლებში. [[საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (1999)|1999 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] მიიღო ხმათა 7 % და ვერ გადალახა 7 %-იანი ბარიერი, მაგრამ პარლამენტში შეიყვანა 2 მაჟორიტარი (ბორჯომში გაიმარჯვა [[ნოდარ გრიგალაშვილი|ნოდარ გრიგალაშვილმა]], თიანეთში-[[თამაზ მეჭიაური|თამაზ მეჭიაურმა]]). [[1999]] წლის მონაცემებით პარტიას 90 ათასი წევრი ჰყავდა, აქედან აქტიური - 15 ათასი. [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2002|2002 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში]] ლეიბორისტულმა პარტიამ 16 დეპუტატი გაიყვანა თბილისის საკრებულოში. ლეიბორისტებმა დედაქალაქის საკრებულოში ჩამოაყალიბეს ფრაქცია „ლეიბორისტი“. ფრაქციას თავჯდომარეობდა [[გიორგი გუგავა (პოლიტიკოსი)|გიორგი გუგავა]]. [[ვარდების რევოლუცია|2003 წლის ვარდების რევოლუციის]] შემდეგ ლეიბორისტულმა პარტიამ თბილისის საკრებულოში 16-დან 6 დეპუტატის შენარჩუნება მოახერხა.
ლეიბორისტულმა პარტიამ არ დაუჭირა მხარი [[ვარდების რევოლუცია]]ს. პარტია [[2004]] წელს ბევრმა წევრმა დატოვა (15 %-17 %) და მისმა პოპულარობამ იკლო. [[საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2004)|2004 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] ხმათა მხოლოდ 6,01 % მიიღო და 7 %-იანი ბარიერი ვერ გადალახა. მიუხედავად ამისა, [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტში]] მაინც იყო 4 მაჟორიტარი დეპუტატით წარმოდგენილი. პარტიის ისტორიაში ეს ყველაზე რთული პერიოდი იყო.
[[2005]] წლის მარტში პარტიას შეუერთდა ''დემოკრატიული სახალხო კავშირი'' ნესტან კირთაძის მეთაურობით. 2005 წლის 1 ოქტომბრის შუალედურ არჩევნებში ლეიბორისტული პარტია თანამშრომლობდა ოპოზიციურ პარტიებთან [[თავისუფლება (პარტია)|პარტია „თავისუფლებასთან“]], [[ახალი მემარჯვენეები|„ახალ მემარჯვენეებთან“]], [[საქართველოს კონსერვატიული პარტია|კონსერვატორებთან]] და [[საქართველოს რესპუბლიკური პარტია|რესპუბლიკელებთან]]. [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები (2006)|2006 წლის თვითმმართველობების არჩევნებში]] საქართველოს მასშტაბით მიიღო ხმათა 6,42 %, მაგრამ მანდატების ანგარიშგასაწევი რაოდენობა ვერცერთ მუნიციპალიტეტში ვერ მოიპოვა.
[[2007]] წელს ლეიბორისტები იყვნენ წევრები ოპოზიციური გაერთიანებისა [[ერთიანი სახალხო მოძრაობის ეროვნული საბჭო]] და მასთან ერთად მართავდნენ [[საქართველოს პოლიტიკური კრიზისი (ნოემბერი 2007)|ნოემბრის აქციებს]]. მაგრამ ამის შემდგომ გამოეყვნენ მას და [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)|2008 წლის ვადამდელ საპრეზიდენტო არჩევნებში]] წარადგინეს [[შალვა ნათელაშვილი]]ს კანდიდატურა. პარტიის ლიდერმა მიიღო ხმათა 6,49 %. დაახლოებით ისეთივე შედეგი მიიღეს ლეიბორისტებმა [[საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2008)|2008 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]]. მათ 6 მანდატი მიიღეს. ლეიბორისტულმა პარტიამ, ისევე, როგორც სხვა პოლიტიკურმა გაერთიანებებმა ბრალი დასდო ხელისუფლებას არჩევნების გაყალბებაში. მაგრამ სხვა ოპოზიციური პარტიებისგან განსხვავებით მათ უარი არ თქვეს პარლამენტის წევრის მანდატებზე, თუმცა ბოიკოტი გამოუცხადეს მას. ლეიბორისტული პარტია მონაწილეობდა 2009 წლის აპრილსა და მაისში წარმოებულ საპროტესტო აქციებში, რომლის მიზანიც [[მიხეილ სააკაშვილი]]ს გადაყენება იყო, თუმცა არ იყო მისი ორგანიზატორი და პარტიის ლიდერების განცხადებით, პოლიტიკურ პასუხისმგებლობას არ იღებდა მასზე.<ref>{{Cite web |url=http://www.civil.ge/geo/article.php?id=20780= |title=აპრილის აქციები ორგანიზატორი პარტიები |accessdate=2009-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111126052830/http://www.civil.ge/geo/article.php?id=20780= |archivedate=2011-11-26 }}</ref>
პარტია არ მონაწილეობდა [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2010|2010 წლის თვითმართველობის არჩევნებში]]. 2012 წლის [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2012)|საპარლამენტო არჩევნებში]] მიიღო ხმათა 1,24% და ვერ მოიპოვა ვერცერთი მანდატი. 2013 წლის 1 თებერვალს ლეიბორისტული პარტიის პოლიტიკური კომიტეტის წევრებმა საგანგებო განცხადება გააკეთეს და პარტია დატოვეს.<ref>https://www.interpressnews.ge/ka/article/228213-leiboristuli-partiis-politikuri-komitetis-cevrebi-shalva-natelashvils-gaemijnen</ref> [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)|2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] პარტიამ დააყენა ლიდერის, შალვა ნათელაშვილის კანდიდატურა. ნათელაშვილი გავიდა მეოთხე ადგილზე, მიიღო ხმათა 2,88%.
[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] ლეიბორისტულმა პარტიამ მიიღო 1% და გადალახა ბარიერი. დეპუტატის მანდატი მოიპოვა პარტიის ლიდერმა შალვა ნათელაშვილმა, მაგრამ პარლამენტში შესვლაზე უარი განაცხადა. 2022 წლის 15 თებერვალს პარლამენტმა შალვა ნათელაშვილის სადეპუტატო უფლებამოსილება შეუწყვიტა.<ref>https://1tv.ge/news/parlamentma-kakha-kuchavas-badri-jafaridzes-elene-khoshtariasa-da-shalva-natelashvils-sadeputato-uflebamosileba-sheuwyvita/</ref>
==პოლიტიკური პლატფორმა==
პარტია მხარს უჭერს [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია|საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის]] როლის გაზრდას საზოგადოებრივ ცხოვრებაში და ტრადიციული კულტურული ღირებულებების და ცხოვრების წესის
განმტკიცება-შენარჩუნებას. ამასთან, მიაჩნია, რომ დაცული უნდა იქნეს ყველა სხვა რელიგიური დენომინაციის უფლებები.
===საგარეო ურთიერთობები===
საგარეო პოლიტიკაში ლეიბორისტული პარტია გამოდის საქართველოს მიერ [[ერაყი]]ს სამშვიდობო ოპერაციაში მონაწილეობის წინააღმდეგ, პარტია გაწონასწორებული საერთაშორისო ურთიერთობების მომხრეა.
===ეკონომიკა===
საშინაო პოლიტიკაში ლეიბორისტული პარტიის მიზნებია უფასო ჯანმრთელობის დაცვა, უფასო განათლება და უფასო სოციალური მომსახურება. ასევე აქტიურად აყენებს კომუნალური გადასახადების შემცირებისა და სახელმწიფო სამსახურიდან დათხოვილი მოსამსახურეების სოციალური დაცვის საკითხებს. პარტია ეწინააღმდეგება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული საწარმოებისა და მიწის [[პრივატიზაცია]]ს. პარტია ითხოვს უკანონოდ პრივატიზებული საწარმოების [[ნაციონალიზაცია]]სა და მცირე და საშუალო ბიზნესის სუბსიდირებას. ლეიბორისტული პარტია ერთადერთი მემარცხენე ძალაა საქართველოში. პარტიის შექმნა [[გეგმიური ეკონომიკა|გეგმიური ეკონომიკიდან]] [[საბაზრო ეკონომიკა]]ზე გადასვლის პერიოდში სოციალურად დაუცველი ფენის წარმოქმნამ განაპირობა. პარტია წარმოადგენს მძიმე სოციალურ პირობებში ჩავარდნილი საშუალო კლასის ინტერესებს. ამიტომაც, პარტიის ელექტორატი, ძირითადად, ხანდაზმულია.
==ორგანიზაციული სტრუქტურა==
პარტიის ორგანიზაციულ სტრუქტურასა და შიდა ურთიერთობებს წესდება არეგულირებს. ის [[1995]] წელს მიიღეს; მცირედი ცვლილებები [[1998]] და [[2002]] წლებში განიცადა, თუმცა საბაზისო პრინციპები თითქმის არ შეცვლილა. ლეიბორისტული პარტია სხვა პარტიებთან შედარებით საკმაოდ მარტივი ორგანიზაციული სტრუქტურით გამოირჩევა. პარტიაში გადაწყვეტილების მიმღები მთავარი რგოლი ცენტრალური ოფისია; მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები კი პარტიის ყრილობასა და პოლიტიკურ კომიტეტზე მიიღება.
პარტიის უმაღლესი ხელმძღვანელი ორგანო ყრილობაა, რომელიც ოთხ წელიწადში ერთხელ ტარდება. ყრილობის განსაკუთრებულ უფლებამოვალეობას წარმოადგენს: წესდების მიღება, მასში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანა; პარტიის თავმჯდომარისა და პოლიტიკური კომიტეტის არჩევა. პარტიის აღმასრულებელი ორგანოა პოლიტიკური კომიტეტი, რომელიც 25 წევრისგან შედგება. მას ოთხი წლის ვადით ირჩევს ყრილობა და ვალდებულია სამ თვეში ერთხელ მაინც შეიკრიბოს. კომიტეტის ყოველდღიურ საქმიანობას ბიურო და მდივნები წარმართავენ. უმაღლესი შიდაპარტიული თანამდებობა პარტიის თავმჯდომარეობაა. იგი წარმოადგენს პარტიას როგორც ქვეყნის შიგნით ასევე მის ფარგლებს გარეთ და ხელს აწერს პარტიის ოფიციალურ დოკუმენტებს. მას ასევე შეუძლია მართოს პარტიის ფინანსური სახსრები და ქონება.
პარტიის ადგილობრივი წარმომადგენლობების ბაზისი პირველადი ორგანიზაციაა, რომელიც საარჩევნო უბნების მიხედვით იქმნება და იმ შემთხვევაში არსდება, თუ უბანში პარტიას სამი აქტივისტი მაინც ჰყავს. მას ადგილობრივი ორგანიზაციის თავმჯდომარე ხელმძღვანელობს. მისი მთავარი ფუნქციაა ახალი წევრების გაწევრიანება, აგიტაცია-პროპაგანდა და პარტიის გადაწყვეტილებების შესახებ წევრების ინფორმირება. საშუალოდ 8-12 პირველადი ორგანიზაცია ერთ საკურატორო ზონაში ერთიანდება.
ადგილობრივი სტრუქტურული ერთეულების მთავარი რგოლი რაიონული ორგანიზაციებია. ისინი საარჩევნო ოლქის ტერიტორიაზე პარტიული მუშაობის წარმართვას ხელმძღვანელობენ. რიონულ ორგანიზაციები აერთიანებენ პირველად ორგანიზაციებსა და საკურატორო ზონებს. რაიონულ ორგანიზაციის თავმჯდომარეს პარტიის თავმჯდომარის წარდგინებით ამტკიცებს პოლიტიკური კომიტეტი. პარტიის წევრები იხდიან საწევრო გადასახადს, რაც 30 თეთრს შეადგენს. შემოსავალი თანაბრად ნაწილდება რაიონულ და ცენტრალურ ოფისებს შორის.
[[1997]] წლიდან არსებობს პარტიის ახალგაზრდული ორგანიზაცია და გამოიცემა ბიულეტენი ''„ლეიბორისტი“.'' პარტიის ძირითადი სტრუქტურული ორგანიზაციის პარალელურად არსებობს ახალგაზრდული ორგანიზაცია და ქალთა საბჭო. ქალთა საბჭო, ანუ პედაგოგთა საბჭო, ძირითადად, [[სკოლა|სკოლებისა]] და ბაგა-ბაღის მასწავლებლებს აერთიანებს. მათი მთავარი მოვალეობა მრავალშვილიან დედათა, სოციალურად დაუცველ ოჯახთა აღწერა და პრობლემების შესწავლაა.
პარტია საკმაოდ აქტიურად თანამშრომლობს საერთაშორისო რესპუბლიკურ ინსტიტუტთან (IRI). ამ ორგანიზაციის მიერ დაარსებულ საარჩევნო მენეჯერთა აკადემიაში გადიან გადამზადებას ლეიბორისტული პარტიის აქტივისტები. პარტია ცდილობს აქტიურად ჩაერთოს ვესტმინსტერისა და ალფრედ მოზერის ფონდების, ასევე დემოკრატიისა და სოლიდარობის ევროპული ფორუმის მიერ ორგანიზებულ კონფერენციებსა და სამუშაო შეხვედრებში. პარტია ესწრაფვის სოციალისტურ ინტერნაციონალსა და ევროპელ სოციალისტთა პარტიასთან გაერთიანებას.
==შედეგები არჩევნებში==
=== საპარლამენტო ===
[[File:Georgien-Arbeiterpartei.svg|thumb|350პქ|პარტიის მიერ მიღებული ხმები [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2008|2008 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]]]]
{| class="wikitable"
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 1999|1999]]
| rowspan="8" align="center" | [[შალვა ნათელაშვილი]]
|140 595
|7,02
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|2|235|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2003|2003]]
|229 900
|12,04
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|20|235|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 18
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2004|2004]]
|89 981
|6,01
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|4|150|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 16
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2008|2008]]
|132 092
|7,44
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|6|150|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 2
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2012|2012]]
|26 621
|1,24
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 6
|align=center style="background:#dddddd;"| გარესაპარლამენტო
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]]
|55 208
|3,14
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{უცვლელი}} 0
|align=center style="background:#dddddd;"| გარესაპარლამენტო
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|19 314
|1,00
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1|150|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 1
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|15 103
|0,73
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1
|align=center style="background:#dddddd;"| გარესაპარლამენტო
|}
=== საპრეზიდენტო ===
{| class="wikitable"
!align=center | არჩევნები
!კანდიდატი
!ხმები
!%
!შედეგი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2008|2008]]
|[[შალვა ნათელაშვილი]]
|128 589
|6,49
|მეოთხე ადგილი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013|2013]]
|[[შალვა ნათელაშვილი]]
|46 984
|2,88
|მეოთხე ადგილი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2018|2018]]
|[[შალვა ნათელაშვილი]]
|59 651
|3,74
|მეოთხე ადგილი
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable" style="text-align: right;"
!align=center | არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2002|2002]]
|
|
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|152|4801|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2006|2006]]
|
|6,55
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|39|1694|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 113
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2014|2014]]
|48,862
|3,45
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|30|2088|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 30{{efn|პარტიამ [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2010|2010 წლის ადგილობრივ არჩევნებში]] მონაწილეობა არ მიიღო.}}
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017]]
|49,130
|3,27
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|17|2043|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 13
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|24,329
|1,38
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|3|2068|{{საქართველოს ლეიბორისტული პარტია/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 14
|}
==შენიშვნები==
{{შენიშვნების სია}}
==ლიტერატურა==
* გია ნოდია, ალვარო პინტო სქოლტბახი: „''საქართველოს პოლიტიკური ლანდშაფტი: პოლიტიკური პარტიები: მიღწევები, გამოწვევები და პერსპექტივები''“ CIPDD, 2006 ISBN 90-5972-113-6
==რესურსები ინტერნეტში==
* {{ოფიციალური|http://web.archive.org/web/20190406033339/https://www.labour.ge/}} {{დაარქივებულის ნიშანი}}
==სქოლიო==
<references />
{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
{{საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2012)}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:ლეიბორისტული პარტიები]]
[[კატეგორია:სოციალისტური პარტიები საქართველოში]]
[[კატეგორია:1995 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
2voxxueaok5v4s6f34sv5c4rihe2a83
კვახჭირი
0
100633
5356767
4863658
2026-04-15T05:37:20Z
Kober
394
/* ისტორია */
5356767
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება
|სტატუსი = სოფელი
|ქართული სახელი = კვახჭირი
|მშობლიური სახელი =
|ქვეყანა = საქართველო
|დაქვემდებარება =
|პანორამა =
|პანორამის სიგანე =
|წარწერა =
|lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 12 |lat_sec = 21
|lon_dir = E |lon_deg = 42 |lon_min = 44 |lon_sec = 02
|CoordAddon = type:city(40361)_region:GE
|CoordScale =
|ქვეყნის რუკის ზომა = 300
|ქვეყნის რუკა =
|რეგიონის რუკის ზომა = 300
|რეგიონის რუკა =
|რაიონის რუკის ზომა = 300
|რეგიონის ტიპი = მხარე
|რეგიონი = იმერეთის მხარე
|რეგიონი ცხრილში =
|შიდა დაყოფა =
|რაიონის ტიპი = მუნიციპალიტეტი
|რაიონი = თერჯოლის მუნიციპალიტეტი
|თემი = კვახჭირი
|მმართველის ტიპი =
|მმართველი =
|დაარსების თარიღი =
|პირველი ხსენება = XIII საუკუნე
|წინა სახელები =
|სტატუსი-დან =
|ფართობი =
|სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}ზღვის დონიდან
|დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 130
|კლიმატი =
|ოფიციალური ენა =
|მოსახლეობა = 647<ref name="აღწერა 2014">{{cite web |url=http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo |title=მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 |date=ნოემბერი 2014 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=7 ნოემბერი, 2016}}</ref>
|აღწერის წელი = 2014
|სიმჭიდროვე =
|აგლომერაცია =
|ეროვნული შემადგენლობა = [[ქართველები]] 100 %
|სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია|მართლმადიდებლები]]
|ეთნოქორონიმი =
|დროის სარტყელი = +4
|DST =
|სატელეფონო კოდი = +995
|საფოსტო ინდექსი =
|საავტომობილო კოდი =
|საიტი =
|კატეგორია ვიკისაწყობში =
}}
'''კვახჭირი''' — [[სოფელი]] [[საქართველო]]ში, [[იმერეთის მხარე|იმერეთის მხარის]] [[თერჯოლის მუნიციპალიტეტი|თერჯოლის მუნიცპალიტეტში]], [[თემი]]ს ცენტრი (სოფლები: [[ოდილაური]], [[სარბევი]]). სოფელში მოქმედებს საექიმო პუნქტი და საჯარო [[სკოლა]].
==ისტორია==
კვახჭირი ისტორიულ წყაროებში იხსენიება XIII საუკუნიდან. დოკუმენტის მიხედვით [[დავით ნარინი]]ს მეუღლემ [[თამარ ამანელისძე|თამარ დედოფალმა]] ბეღე ქვაბულიძისგან შეიძინა სოფელი კვახჭირი..<ref>''ე. გვენეტაძე, გ. გაგუა'' „საჯავახოს მხარე“ „პარალელი“ N5, გვ. 218 — თბილისი, 2013 წ. ISSN 0235-8417</ref> 1820-იან წლებში სოფელში ცხოვრობდა 30 ოჯახი.<ref>''[[ჟაკ ფრანსუა გამბა]],'' „მოგზაურობა ამიერკავკასიაში“ გვ. 168 — „განათლება“, თბილისი, 1987</ref>
==გეოგრაფია==
სოფელი მდებარეობს [[იმერეთის დაბლობი|იმერეთის დაბლობზე]], [[მდინარე]] [[წყალწითელა|წყალწითელის]] მარცხენა მხარეს. [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 130 [[მეტრი]]. [[თერჯოლა|თერჯოლიდან]] 35 [[კილომეტრი]]. სოფელში არის [[მარმარილო]]ს საბადო.
==დემოგრაფია==
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 647 ადამიანი.
{| class="wikitable" style="text-align:right"
|-
! აღწერის წელი !! მოსახლეობა !! კაცი !! ქალი
|-
| 2002<ref name="აღწერა 2002">[[Commons:File:2002 Census of village population of Georgia.pdf|საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II]]</ref> || 801 || 387 || 414
|-
| 2014<ref name="აღწერა 2014" /> || {{კლება}} 647 || 317 || 330
|}
==ტრანსპორტი==
სოფელში გადის რკინიგზის ხაზი [[სამტრედია]]-[[ხაშური]]ს ხაზზე. არის რკინიგზის ბაქანი. სოფელში გადის სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა [[ქუთაისი]]-[[ვარციხე]].
==ლიტერატურა==
{{ქსე|5|491}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{თერჯოლის მუნიციპალიტეტი}}
[[კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები]]
q6uvwsmlimxz93a5mgnx35ueskdcdx3
მეიძის რესტავრაცია
0
101472
5356761
4854319
2026-04-15T05:06:43Z
M.
10110
−[[კატეგორია:იაპონიის ისტორია]]; −[[კატეგორია:იაპონიის სამთავრობო რეფორმები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356761
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:MeijiJoukyou.jpg|მინი|იმპერატორის გადასვლა [[კიოტო]]დან [[ტოკიო]]ში, 1868 წლის ბოლოს]]
'''მეიძის რესტავრაცია''' ([[იაპონური ენა|იაპ.]] 明治維新 Meiji Ishin?), აგრეთვე ცნობილი როგორც '''მეიძი ისინ''', '''რევოლუცია''', ან '''განახლება''' — მოვლენათა სერია, რომლებსაც შედეგად [[იაპონია|იაპონიის]] პოლიტიკურ და სოციალურ სტრუქტურებში უზარმაზარი ცვლილებები მოჰყვა. ეს მოვლენები ხდებოდა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში, პერიოდში, რომელიც მოიცავს გვიანდელ [[ედო]]ს პერიოდს (რომელსაც ხშირად გვიან ტოკუგავას სიოგუნატს უწოდებენ) და [[მეიძი]]ს ერის დასაწყის. ამ მოვლენათა ყველაზე მნიშვნელოვანი აღწერა უცხოელის თვალით ეკუთვნის სერ [[ერნესტ სატოუ]]ს წიგნში „დიპლომატი იაპონიაში“ (1862-1869). რესტავრაცია კომოდირი [[მეთიუ კ. პერი|მეთიუ პერის]] [[შავი გემები]]ს ჩამოსვლით იაპონიის გახსნის პირდაპირი პასუხი იყო, რამაც იმპერიული იაპონია ზესახელმწიფოდ აქცია.
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://wgordon.web.wesleyan.edu/papers/jhist1.htm Tokugawa Period's Influence on Meiji Restoration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120405224213/http://wgordon.web.wesleyan.edu/papers/jhist1.htm |date=2012-04-05 }}
* [http://aboutjapan.japansociety.org/content.cfm/the_meiji_restoration_era_1868-1889 Essay on The Meiji Restoration Era, 1868-1889] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110908082929/http://aboutjapan.japansociety.org/content.cfm/the_meiji_restoration_era_1868-1889 |date=2011-09-08 }}
{{ესკიზი-იაპონია}}
[[კატეგორია:მეიძის რესტავრაცია]]
q2hqx8qo74m9qtq9wpl6vdx9xxxr8sy
ორერა
0
104620
5356740
4673794
2026-04-14T21:38:37Z
CommonsDelinker
635
- "Orera_2021.jpg". ფაილი წაიშალა Commons-იდან მომხმარებელ [[c:User:Polarlys|Polarlys]]-ს მიერ. მიზეზი: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Orera 2021.jpg|]].
5356740
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მუსიკოსი
|სახელი = ორერა
|ორიგინალური სახელი=
|სურათი =
|ფოტოს_სიგანე = 300
|სათაური = ორერა 2021 წელს. მარცხნიდან: დავით მაღლაკელიძე, გიორგი წიკლაური, თეიმურაზ დავითაია და გენო ნადირაშვილი
|ნამდვილისახელი =
|მეტსახელი =
|დაიბადა =
|დაბადების ადგილი =
|გარდ =
|გარდ ადგილი =
|წარმოშობა =
|ინსტრუმენტი =
|დისკოგრაფია =
|მიმართულება =
|ჟანრი = [[ფოლკ-როკი]], [[პოპ-როკი]], [[პოპ-მუსიკა]]
|საქმიანობა =
|აქტიურობის წლები = 1961—დღემდე
|ლეიბლი =
|ამჟამინდელი_წევრობა = * გიორგი წიკლაური
* თეიმურაზ დავითაია
* გენო ნადირაშვილი
* დავით მაღლაკელიძე
* ზურაბ მირზიაშვილი
|ყოფილი_წევრობა =
|წარმოქმნილი ჯგუფები =
|წარმოქმნილი ჯგუფებიდან =
|მეუღლე =
|პარტნიორი =
|საიტი =
|წევრები =
|ყოფილი წევრები =
|აღსანიშნავი ინსტრუმენტები =
}}
[[ფაილი:ORERA.jpg|მინიატიურა|300px|ვია „ორერა“]]
'''„ორერა“''' — ქართული [[ვია|ვოკალურ-ინსტრუმენტალური მუსიკალური ანსამბლი]], დაარსდა [[1958]] წელს [[თბილისი|თბილისში]] <ref>{{Cite web |url=http://www.radio.ge/index.php?page=artist&artist=231 |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2012-12-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305030709/http://www.radio.ge/index.php?page=artist&artist=231 |archivedate=2016-03-05 }}</ref>. ჯგუფის პირველი წევრები იყვნენ [[რობერტ ბარძიმაშვილი]], [[თეიმურაზ დავითაია]], [[ზურაბ იაშვილი]] და [[თამაზ ფანჩვიძე]].
== ისტორია ==
„ორერა“ 1958 წელს ჩამოყალიბდა, თუმცა, მისი ოფიციალური შექმნის თარიღად 1961 წელი ითვლება. იგი იყო პირველი ვოკალურ-ინსტრუმენტული ანსამბლი მთელ საბჭოთა კავშირში. ანსამბლს დაკრული აქვს მსოფლიოს ხუთივე კონტინენტზე.
„ორერა“ ჩამოყალიბდა [[ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი|უცხო ენათა ინსტიტუტში]], ამიტომ მის წევრებს სიმღერების რამდენიმე ენაზე შესრულებაც შეეძლოთ. თავდაპირველად ვოკალური კვარტეტის წევრები იყვნენ [[რობერტ ბარძიმაშვილი]], [[თეიმურაზ დავითაია]], [[ზურაბ იაშვილი]] და [[თამაზ ფანჩვიძე]]. ამ შემადგენლობით კვარტეტი 1962 წელს ქართულ მხატვრულ ფილმში „[[თოჯინები იცინიან]]“ კომპოზიტორ [[სულხან ცინცაძე|სულხან ცინცაძის]] სიმღერებს ასრულებდა.
„ორერას“ დაემატა ვირტუოზი პიანისტი, ჯაზმენი [[ვაგიფ მუსტაფა-ზადე]]. მალე ანსამბლს ასევე დაემატნენ პროფესიონალი მუსიკოსები: [[თეიმურაზ მეღვინეთუხუცესი]] (როიალი, ვოკალი), [[გენო ნადირაშვილი]] (საყვირი, კონტრაბასი, ვოკალი), მოგვიანებით — [[ნანი ბრეგვაძე]], [[ვახტანგ კიკაბიძე|ბუბა კიკაბიძე]] და კოლექტივი ჩამოყალიბდა პირველ ვოკალურ ინსტრუმენტალურ ანსამბლად [[სსრკ]]-ში.
ანსამბლის ერთ-ერთი ღირსება იმაშიც მდგომარეობდა, რომ წევრები თანაბარი წარმატებით ფლობდნენ რამდენიმე ინსრუმენტს. მაგალითად, გენო ნადირაშვილი უკრავდა საყვირსა და კონტრაბასზე, რობერტ ბარძიმაშვილი — კლავიშებზე და რიტმ-გიტარაზე, ზურაბ იაშვილი — ჰარმონიკაზე და გიტარაზე.
საგულისხმოა, რომ 1967 წელს, მსოფლიო მასშტაბის „[[ექსპო-67]]“-ზე მსოფლიოს მესამე დასარტყამ ინსტრუმენტზე დამკვრელად დასახელდა ბუბა კიკაბიძე.
ანსამბლს გამოცემული აქვს მრავალი ალბომი, აღსანიშნავია 1970 და 1971 წლებში გამოცემული გრამფირფიტები, სადაც რამდენიმე ენაზეა შესრულებული სიმღერებია შეტანილი.
1970 წელს გამოვიდა ქართული სატელევიზიო მხატვრული ფილმი „[[ორერა, სრული სვლით!]]“ (რეჟისორი [[ზაალ კაკაბაძე]]), სადაც ჯგუფის მიერ მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობაა ასახული.
ანსამბლის რეპერტუარი ძველი ქართული სიმღერებისგან, მსოფლიო ხალხების სიმღერებისგან და მსოფლიო ესტრადის პოპულარული კომპოზიციებისგან შედგებოდა. მათ რეპერტუარში დიდი ადგილი ეჭირა ქართველი კომპოზიტორის, [[გიორგი ცაბაძე|გოგი ცაბაძის]] სიმღერებს, [[ფრენკ სინატრა]]ს რეპერტუარს, რომელსაც ასრულებდა გენო ნადირაშვილი. ორერამ სსრკ-ს პერიოდში დიდ სცენაზე პირველად შეასრულა [[The Beatles]]-ის სიმღერები.
1975 წელს ორერა დატოვა რობერტ ბარძიმაშვილმა და შექმნა ანსამბლი [[ვია 75]].
მოგვიანებით „ორერაში“ მოღვაწეობდნენ [[ვალერი ლომსაძე]], [[დათო აბულაძე]], [[სოსო ჟვანია]] და [[ვახტანგ კუცია]]. რობერტ ბარძიმაშვილის წასვლის შემდგომ წლებში ანსამბლს ხელმძღვანელობდა ბუბა კიკაბიძე, უფრო მოგვიანებით — გენო ნადირაშვილი.
ანსამბლი დღემდე მოღვაწეობს, 2011 წელს „ორერამ“ იზეიმა 50 წლის იუბილე.
== შემადგენლობა ==
=== კვარტეტი "ორერა" 1958-1964 ===
* [[რობერტ ბარძიმაშვილი]]
* [[თეიმურაზ დავითაია]]
* [[ზურაბ იაშვილი]]
* [[თამაზ ფანჩვიძე]]
=== ვოკალურ ინსტრუმენტული ანსამბლი "ორერა" 1964-1973 ===
* [[რობერტ ბარძიმაშვილი]] - სამხატვრო ხელმძღვანელი. გიტარა, ელექტრო-ორგანი, ვოკალი
* [[თეიმურაზ დავითაია]] - გიტარა, ვოკალი
* [[ზურაბ იაშვილი]] - ელექტრო-ორგანი, ჰარმონიკა, ვოკალი
* [[გენო ნადირაშვილი]] - საყვირი, კონტრაბასი, ბას გიტარა, ვოკალი
* [[ბუბა კიკაბიძე]] - დასარტყმელი ინტრუმენტი, ვოკალი
* [[ნანი ბრეგვაძე]] - ვოკალი
* [[თეიმურაზ მეღვინეთ-უხუცესი]] - მუსიკალური ხელმძღვანელი, როიალი
* [[ალექსანდრე მანჯგალაძე]] - ალტ საქსოფონი, ფლეიტა
=== ანსამბლის წევრები შემდგომ წლებში ===
* [[დათო აბულაძე]]
* [[ვალერი ლომსაძე]]
* [[ვახტანგ კუცია]]
* [[სოსო ჟვანია]]
=== ამჟამინდელი შემადგენლობა ===
* [[გენო ნადირაშვილი]]
* [[თეიმურაზ დავითაია]]
* [[ზურაბ მირზიაშვილი]]
* [[გიორგი წიკლაური]]
* [[დავით მაღლაკელიძე]]
==დისკოგრაფია==
===სტუდიური ალბომები===
* 1964 — [[რაშა ორერა]] — Д-14121-2
* 1967 — [[ჩვენს გოგონებს]] — Д-19629-30
* 1967 — [[Экспо-67]] — Д-22249-50
* 1969 — [["Орэра" и "Диэло"]] — СМ 01743-44
* 1970 — [[გაზაფხულის სიმღერა]] - Д-028413-14
* 1971 — [[მსოფლიო ხალხთა სიმღერები (ალბომი)|მსოფლიო ხალხთა სიმღერები]] - Д-029741-42
* 1974 — [[ჩვენ 10 წლისანი ვართ]] - С-04735-36
* 1974 — [[ორერა დღეს]] - С-04737-38
* 1974 — [[Орэра (1974 წლის ალბომი)|Орэра]] (ორმაგი ფირფიტა) - 33С-04735-38
* 1976 — [[ქარი (ალბომი)|ქარი]] - 33С-08189-90
* 1978 — [["Песняры" и "Орэра"]] - С60-11287-11630
* 1979 — [[ძველ თბილისში]] - С60-12441-42
* 1987 — [[ვია „ორერა“ 25 წელი]] (ორმაგი ფირფიტა) - С60-24795-98
* 1990 — [[ჩემი საქართველო აქ არის]] - С60-30327-002
===სხვა გამოცემები===
* 1977 — [[Виа „Орэра“ (ალბომი)|Виа „Орэра“]] - 00038
* 2001 — [[Золотые песни (ორერას ალბომი)|Золотые песни]] - CDRDM 0108285 (CD)
* 2005 — [[Grand Collection (ორერას ალბომი)|Grand Collection]] (CD)
* 2005 — [[Орэра 45 лет]] (CD)
* 2008 — [[Вокально-инструментальные ансамбли. "Орэра"]] (CD)
==ფილმოგრაფია==
* ''[[ორერა, სრული სვლით!]]'' (1970)
* ''[[ორერა ეთერში გადის]]'', კონცერტის ჩანაწერი (1977)
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100027047512419 გვერდი Facebook-ზე]
* [http://anarekly.blogspot.com/2001/10/blog-post_15.html ინტერვიუ რობერტ ბარძიმაშვილთან © ლაშა გაბუნია]
* [https://malkhazkokhreidze.wordpress.com/2020/11/16/%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A2-%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%9D%E1%83%A0/ რობერტ ბარძიმაშვილის «ორერა»]
== სქოლიო ==
{{სქოლიოს სია}}
[[კატეგორია:ორერა| ]]
[[კატეგორია:1958 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები]]
[[კატეგორია:ქართული პოპ-როკ ჯგუფები]]
[[კატეგორია:ქართული პოპ-ჯგუფები]]
[[კატეგორია:ქართული ფოლკ-როკ ჯგუფები]]
9f9ywgvysvlblsc2wai4dvyhlst4gfc
ეროვნული ფორუმი
0
107638
5356545
4870661
2026-04-14T15:38:30Z
J4keeS237
143476
5356545
wikitext
text/x-wiki
{{სქოლიოების გარეშე}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი = ეროვნული ფორუმი
|პარტიის სახელი ფერი = gold
|პარტიის ლოგო = Erovnuli forumi.jpg
|პარტიის ვიკიფერი = #142d65
|დაფუძნდა = 15 დეკემბერი, 2006
|იდეოლოგია = [[ზომიერი კონსერვატიზმი]]
|პოლიტიკური პოზიცია = [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]]
|ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|hex=#142d65}}
|ფერები = {{colorbox|#142d65}} ლურჯი <br> {{colorbox|gold}} ოქროსფერი
|შტაბ-ბინა = ლვოვის ქ. #82, 0160 <br> ტელ: (+995 32) 237 80 88 <br> [[თბილისი]]
|საიტი = [http://www.forumi.ge forumi.ge]
}}
'''ეროვნული ფორუმი''' — [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო|საქართველოში]], რომელიც [[2006]] წლის 15 დეკემბერს დაარსდა. პარტია არის ზომიერი [[კონსერვატიზმი|კონსერვატიზმის]] მიმდევარი. წესდების მიხედვით, პარტიას მართავს პოლიტიკური საბჭო, რომელიც 7 წევრისაგან შედგება. გაერთიანების დევიზია „მებრძოლი ქართული სული“.
==ისტორია==
[[პოლიტიკური პარტია|მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება]] დაარსდა [[2006]] წლის 15 დეკემბერს. პირველი დამფუძნებელი კონფერენცია 2006 წლის დეკემბერში გაიმართა. პარტიის დამფუძნებლები იყვნენ: [[კახაბერ შარტავა]], [[რევაზ შავიშვილი]], [[ირაკლი მელაშვილი]] და [[გუბაზ სანიკიძე]]. წესდების მიხედვით, პარტიას მართავს პოლიტიკური საბჭო, რომელიც 7 წევრისაგან შედგება: [[კახაბერ შარტავა]], გოჩა ჯაბიძე, [[რევაზ შავიშვილი]], [[მალხაზ ვახტანგაშვილი|მალხაზ (სოსო) ვახტანგაშვილი]], [[ანი მიროტაძე]], ავთანდილ დავითაძე, ზურაბ ჩიკვაიძე.
დაფუძნების დღიდან პარტია აქტიურად მონაწილეობს ქვეყანაში მიმდინარე ყველა მნიშვნელოვან პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ, საგანმანათლებლო – კულტურულ პროცესში, საჭიროების შემთხვევაში, დემოკრატიული პრინციპების ერთგულების ნიშნით არ ერიდება საპროტესტო აქციებსა და მანიფესტაციებს (2006-2012 წწ.).
2008 წლის ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში „ეროვნული ფორუმი“ წარმოდგენილი იყო ბლოკში – „გაერთიანებული ოპოზიცია – ეროვნული საბჭო, მემარჯვენეები“. ოფიციალური მონაცემებით არჩევნებში ბლოკმა 18% მიიღო, თუმცა, შედეგების გაყალბების გამო „ეროვნულმა ფორუმმა“, პროტესტის ნიშნად, საპარლამენტო მანდატზე უარი თქვა სხვა ოპოზიციურ პარტიებთან ერთად.
2010 წლის ნოემბერში ეროვნული ფორუმის წევრები შეუერთდნენ „სახალხო კრებას“ და მონაწილეობდნენ სააკაშვილის წინააღმდეგ გამართულ აქციებში. 29 დეკემბერს ეროვნული ფორუმის წარმომადგენლებმა სახალხო კრების მიერ არჩეულ ორგანოებში უფლებამოსილება შეიჩერეს.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/155536-erovnuli-porumi-saxalxo-krebis-mier-archeul-organoebshi-uplebamosilebas-droebit-icherebs "ეროვნული ფორუმი" სახალხო კრების მიერ არჩეულ ორგანოებში უფლებამოსილებას დროებით იჩერებს]</ref> 2010 წლის 1 დეკემბერს ირაკლი მელაშვილმა და მისმა მეუღლემ მაგდა პოპიაშვილმა ეროვნული ფორუმი დატოვეს. ირაკლი პარტიის პოლიტიკური მდივანი იყო, ხოლო მაგდა-პარტიის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსი. ირაკლი მელაშვილის პარტიიდან წასვლის მიზეზად ასახელებდნენ აზრთა სხვადასხვაობას სახალხო კრებასთან დაკავშირებით, მაგრამ ეს ვერსია ეროვნული ფორუმის ლიდერებმა უარყვეს.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/152663-irakli-melashvilma-erovnuli-porumi-datova ირაკლი მელაშვილმა "ეროვნული ფორუმი" დატოვა]</ref>
2012 წლის დასაწყისში „ეროვნული ფორუმი“ კოალიცია [[ქართული ოცნება (კოალიცია)|„ქართული ოცნების“]] პოლიტიკური სუბიექტი გახდა, რის შემდეგაც იგი აქტიურად მონაწილეობდა როგორც კოალიციის საპარლამენტო საარჩევნო პროგრამის და არაერთი მიმართულების განსაზღვრასა და ფორმირებაში, ისე საარჩევნო კამპანიაში.
2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში კოალიციის გამარჯვების შემდეგ, „ეროვნული ფორუმი“ შედიოდა საპარლამენტო უმრავლესობის შემადგენლობაში 2013 წლის გაზაფხულამდე, ხოლო ამა წლის 5 მარტს „ეროვნულმა ფორუმმა“ შექმნა საპარლამენტო ფრაქცია (გუბაზ სანიკიძე, მალხაზ (სოსო) ვახტანგაშვილი, თემურ მაისურაძე, ანი მიროტაძე, გიორგი (გია) ხეჩინაშვილი) და 2016 წლის აპრილამდე საპარლამენტო უმრავლესობის შემადგენლობაში დარჩა. ამ პერიოდის განმავლობაში ზოგიერთ საკითხზე განსხვავებული შეხედულებების მიუხედავად, ფრაქცია სრულად იცავდა კოალიციური შეთანხმების პირობებს.
2014 წელს ჩატარებული ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების შედეგად, „ეროვნულ ფორუმს“ საკუთარი წარმომადგენლები ჰყავს ადგილობრივ საკრებულოებში მთელი ქვეყნის მასშტაბით.
„ეროვნული ფორუმის“ ლიდერები, საპარლამენტო ფრაქცია, ცენტრალური და რეგიონული ოფისები და პარტიის წევრები აქტიურად მონაწილეობდნენ საპრეზიდენტო (2013 წ.) და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში (2014წ).
„ეროვნული ფორუმის“ რიგგარეშე მე-5 ყრილობაზე, რომელიც 2016 წლის 3 აპრილს გაიმართა, ფარული კენჭისყრის შედეგებზე დაყრდნობით, ხმების დიდი უმრავლესობით, დელეგატებმა მიიღეს გადაწყვეტილება „ეროვნული ფორუმის“ კოალიციიდან გასვლისა და 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში დამოუკიდებლად მონაწილეობის თაობაზე.
[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)|2016 საპარლამენტო არჩევნებზე]] ფორუმმა ხმათა 0,73% მიიღო და პარლამენტს მიღმა დარჩა, რის შემდეგაც პარტია ერთ-ერთმა ლიდერმა, [[გუბაზ სანიკიძე|გუბაზ სანიკიძემ]] დატოვა, რომელიც მოგვიანებით [[დემოკრატიული მოძრაობა — ერთიანი საქართველო|დემოკრატიულ მოძრაობას]] შეუერთდა. 2017 წლის 16 ივნისს საქართველოს პარლამენტის ყოფილმა თავმჯდომარემ [[დავით უსუფაშვილი|დავით უსუფაშვილმა]] „[[შენების მოძრაობა|შენების მოძრაობის]]“ პრეზენტაცია გამართა. „შენების მოძრაობას“ შეუერთდნენ „ეროვნული ფორუმის“ ყოფილი წევრები კახა შარტავა და რევაზ შავიშვილი.<ref>[https://www.ghn.ge/news/179078 "შენების მოძრაობა" - უსუფაშვილის პარტიის წევრების ვინაობა ცნობილია]</ref>
== პროგრამული პრიორიტეტები ==
*ეროვნული სახელმწიფო, მისი ფუნქცია და უსაფრთხოება
*ეკონომიკური სისტემის რეალური რეფორმა და რეალური ინსტიტუციური ცვლილებები
*განათლებისა და მეცნიერების ეროვნული პოლიტიკა
*ბუნებრივი რესურსებისა და გარემოს დაცვა
*თანამედროვე ჯანდაცვის სისტემის შექმნა, რომელიც უზრუნველყოფს სამედიცინო დახმარების მისაწვდომობას, თანასწორუფლებიანობასა და ხარისხს, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კუთხით მოსახლეობის კეთილდღეობას
*საპენსიო სისტემის მოწესრიგება და რეალური რეფორმირება
*საქართველოში იძულებით გადაადგილებულ პირთა პრობლემები და მიგრაციის საკითხები
*სამართლიანი სასამართლო
==ორგანიზაციული სტრუქტურა==
პარტიამ დაარსებიდან მოკლე პერიოდში შეძლო პარტიული სტრუქტურის აწყობა, პრაქტიკულად, მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ამ ეტაპზე ფუნქციონირებს ქალაქ თბილისის პარტიის ცენტრალური ოფისი და აგრეთვე, ქალაქ ბათუმსა და გურჯაანში ადგილობრივი ორგანიზაციის ოფისები. მოქმედებს 17 საინიციატივო ჯგუფი, რომელთა ოფიციალურად დაფუძნება ახლო მომავალში იგეგმება.
პარტიის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანოა პოლიტიკური საბჭო, რომელიც წარმართავს პარტიის საქმიანობას.
პარტიის მაკონტროლებელი ორგანოა სარევიზიო კომისია.
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2006 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
e673i9r20nii1cpi560mha40exs39qf
ლიზინგი
0
108646
5356591
4635678
2026-04-14T17:35:01Z
გიორგაძე.ლანა
172876
5356591
wikitext
text/x-wiki
'''ლიზინგი''' ({{lang-en|to lease||იჯარით, ქირით გაცემა}}) — ქირავნობის მსგავსი ურთიერთობა, რომელიც უმეტესად ქონების გამოსყიდვით სრულდება.
ლიზინგის დროს სალიზინგო კომპანია შეისყიდის საწარმოო აქტივს ([[დანადგარი|დანადგარს]], [[მოწყობილობა]]ს, [[სამშენებლო ტექნიკა]]ს, [[ავტომობილი|ავტომობილს]] და უძრავ ნივთსაც კი), რომელსაც ყოველთვიური საზღაურის გადახდის სანაცვლოდ გადასცემს ლიზინგის მიმღებს მფლობელობაში სარგებლობის უფლებით. ლიზინგის ვადის ბოლოს კი, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ყველა ვალდებულების შესრულების შემთხვევაში, აქტივი შეიძლება გადავიდეს ლიზინგის მიმღების საკუთრებაში. ლიზინგის ხელშეკრულება იჯარისა და ქირავნობის ხელშეკრულებების მსგავსია. თანამედროვე ლიზინგის წარმოშობა უკავშირდება სატელეფონო კომპანია „ბელს“ (აშშ), რომლის ადმინისტრაციამ [[1877]] წელს გადაწყვიტა გაყიდვის ნაცვლად ტელეფონების იჯარით გაცემა. სალიზინგო ოპერაციების შესრულება და სალიზინგო კომპანიების დაფუძნება მსოფლიოში XX საუკუნის II ნახევრიდან დაიწყო. პირველი მსხვილი სალიზინგო ოპერაციები განხორციელდა 1941-1945 წლებში, როდესაც აშშ-ის მთავრობამ II მსოფლიო ომში „ლენდ ლიზის კანონის“ (Lend-Lease Act) საფუძველზე, საომარი აღჭურვილობა გრძელვადიანი იჯარით გადასცა თავის მოკავშირე ქვეყნებს, მეტწილად — საბჭოთა კავშირს.
სალიზინგო ურთიერთობის მარეგულირებელი მნიშვნელოვანი საერთაშორისო აქტია 2008 წლის 13 ნოემბრის, კერძო სამართლის უნიფიკაციის საერთაშორისო ინსტიტუტის (UNIDROIT) მოდელური კანონი ლიზინგის შესახებ.
საქართველოში სალიზინგო ურთიერთობები რეგულირდებოდა 2002 წლის 7 მაისის საქართველოს კანონით „სალიზინგო საქმიანობის ხელშეწყობის შესახებ“, რომელიც ძალადაკარგულად გამოცხადდა 2011 წლის 13 ოქტომბერს, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანის შედეგად. ლიზინგის ხელშეკრულების შინაარსი, სალიზინგო ურთიერთობის მხარეთა (ლიზინგის გამცემი და მიმღები) უფლებები, მოვალეობები და მასთან დაკავშირებული სხვა საკითხები დღეისათვის განსაზღვრულია [[საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი]]ს 576-ე და 5806-ე მუხლებით. სალიზინგო ურთიერთობის მარეგულირებელ დებულებებს ასევე შეიცავს [[საქართველოს საგადასახადო კოდექსი]].
[[2001]] წელს დაარსდა [[საქართველოს ბანკი|სს „საქართველოს ბანკის“]] შვილობილი საწარმო – შპს „საქართველოს სალიზინგო კომპანია“, რომელმაც პირველმა შესთავაზა კლიენტებს სალიზინგო მომსახურება. დღეისათვის სალიზინგო ბაზარს ინაწილებს შემდეგი საწარმოები: სს „თიბისი ლიზინგი“, შპს „ალიანს ჯგუფი საქართველო“, შპს „საქართველოს სალიზინგო კომპანია“, შპს „მოგო“, სს „ბბ ლიზინგი“.
აშშ-მა ლიზინგით შეიარაღების მიწოდების ფორმა კიდევ ერთხელ გამოიყენა [[2022]] წელს უკრაინის დასახმარებლად რუსეთის აგრესიის წინააღმდეგ.
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://georgianencyclopedia.ge/form/28705 ლიზინგი]{{Dead link|date=მარტი 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.svtuition.org/2012/08/journal-entries-of-lease.html Lease Journal Entries]
[[კატეგორია:სახელშეკრულებო სამართალი]]
[[კატეგორია:სამართალი საკუთრების შესახებ]]
[[კატეგორია:სამეწარმეო სამართალი]]
[[კატეგორია:ბიზნეს ტერმინები]]
[[კატეგორია:იურიდიული დოკუმენტები]]
kmeeacufnvhyob48jt64kw159uott0z
საქართველოს ფლორა
0
141379
5356877
5342160
2026-04-15T11:25:56Z
AnRo0002
23278
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:2023-10-21 On the trail between Kiketi and Kojori 2.jpg]] → [[File:2023-10-21 Cotinus sp. on the trail between Kiketi and Kojori 2.jpg]]
5356877
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალი სურათი
| ზონა= მარჯვნივ
| მიმართულება = vertical
| სიგანე = 200
| ფაილი3= Castanea sativa kz01.jpg
| წარწერა3 = [[წაბლი]] და [[შქერი]] [[მტირალას ეროვნული პარკი|მტირალას ეროვნულ პარკში]]
| ფაილი2= ბუჩქისძირა Corydalis cava Lerchensporn.jpg
| წარწერა2 = [[ბუჩქისძირა]] [[ანანური|ანანურში]]
| ფაილი1 = Wild flowers on the trail from Juta to Chaukhi Pass.jpg
| წარწერა1 = [[ნაღველა]] [[ჭაუხის უღელტეხილი|ჭაუხის უღელტეხილზე]]
}}
'''საქართველოს ფლორა''' — მცენარეთა სახეობების ისტორიულად ჩამოყალიბებული ერთობლიობა, რომელიც ამჟამად გვხვდება [[საქართველო|მის]] [[ტერიტორია (ქვეყნის დანაყოფი)|ტერიტორიაზე]] და [[ტერიტორიული ზღვა|საზღვაო წყლებში]]. საქართველო, [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერი]] [[კლიმატი]]ს [[ქვეყნების სია|ქვეყნებს]] შორის, [[ფლორისტიკა|ფლორისტული]] თვალსაზრისით ერთ-ერთი უმდიდრესი ქვეყანაა. საქართველოს ფლორის შემადგენლობაში ჭურჭლოვან მცენარეთა 4 100-ზე მეტი სახეობაა (მთელს [[კავკასია]]ში 6 350-მდე სახეობაა აღწერილი). ფლორის დაახლოებით 21%, ანუ 900-მდე სახეობა [[ენდემები|ენდემურია]] (აქედან 600 — კავკასიის, ხოლო 300 — საქართველოს ენდემია). მაღალია საქართველოს ფლორის გვარობრივი ენდემიზმიც, სადაც 16 ენდემური და სუბენდემური გვარია წარმოდგენილი. საქართველო [[კულტურული მცენარეები|კულტურულ მცენარეთა]] წარმოშობისა და მრავალფეროვნების ერთ-ერთი ცენტრია, საიდანაც — [[ვაზი]]ს, [[მარცვლოვანნი|მარცვლოვნების]], ხეხილოვანთა და რიგი სხვა უნიკალური ჯიშების ჩამოყალიბებასა და განვითარებას დაედო სათავე.<ref group="კომ.">უძველესი კულტურებისა და მათი ველური ნათესავების ბიომრავალფეროვნება მკვლევარებს საფუძველს აძლევს, საქართველო რიგი კულტურული მცენარეების წარმოშობის კერად მიიჩნიონ. მეცნიერული გამოკვლევებით მტკიცდება, რომ კულტურულ მცენარეთა წარმოშობის ერთ-ერთი უძველესი და მნიშვნელოვანი კერა მდებარეობს წინა აზიის ტერიტორიაზე, სადაც საქართველოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია და წინააზიურ ადრესამიწათმოქმედო კერის განუყრელ ნაწილად ითვლება. ''იხ. [https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/373263/1/Saqartvelos_Agraruli_Kultura.pdf საქართველოს აგრარული კულტურა], 2021, გვ. 4.''</ref>
==ზოგადი ინფორმაცია==
საქართველოს ფლორის ევოლუციური განვითარების ეტაპები მჭიდროდ არის დაკავშირებული რეგიონში მიმდინარე გეოლოგიურ, კლიმატურ და ბიოგეოგრაფიულ პროცესებთან. [[მიოცენი]]დან [[მეოთხეული სისტემა|მეოთხეულამდე]] პერიოდებში მომხდარმა ფლორისტულმა ცვლილებებმა განაპირობა არაერთი რელიქტური და ენდემური ტაქსონის შენარჩუნება, რაც მნიშვნელოვანწილად განასხვავებს საქართველოს ფლორას სხვა ახლომდებარე რეგიონების ფლორისგან. ქვეყნის ბუნებრივი პირობების მრავალფეროვნება — მათ შორის ჰაბიტატების ვერტიკალური ზონალობა, მიკროკლიმატური განსხვავებები და ეკოსისტემური მდგრადობა — განაპირობებდა გენეტიკური მრავალფეროვნების შენარჩუნებას და ახალი სახეობების ფორმირებას.
[[მესამეული სისტემა|მესამეულ პერიოდში]] საქართველოს ფლორა [[ტროპიკული სარტყლები|ტროპიკული]] [[მცენარეები|მცენარეულობის]] სახის და ძირითადად მარადმწვანე იყო. თანდათან, [[კლიმატი]]ს აცივებასთან ერთად, ტროპიკული მცენარეულობა ჯერ სუბტროპიკულით, ხოლო შემდგომ [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერი კლიმატური სარტყლისათვის]] დამახასიათებელი ფლორით იცვლებოდა. საქართველოს ტერიტორიაზე მეოთხეულ გამყინვარებას ცივი ქვეყნების ფლორის ცალკეულ წარმომადგენელთა შემოჭრა მოჰყვა.
[[კავკასია]]ში უძველესი ფლორის არსებობისათვის ხელსაყრელი ბუნებრივი პირობები შენარჩუნებული იქნა მხოლოდ კოლხეთსა და თალიშში ([[აზერბაიჯანი]]). სწორედ აქ, მიუხედავად [[მეოთხეული სისტემა|მეოთხეულის]] [[გამყინვარების პერიოდი|გამყინვარებისა]], შენარჩუნებულია შედარებით თბილი და [[ნოტიო კონტინენტური კლიმატი|ნოტიო ჰავა]], შესაბამისი — სითბოსა და ტენის მოყვარული მცენარეებით.
ადგილობრივი — [[ენდემები|ენდემურია]] მცენარეული სამყაროს 380 სახეობა, რომელთაგანაც ზოგი რელიქტურ მცენარეებსაც მიეკუთვნება. საქართველოს ენდემური მცენარეებიდან ცნობილია [[ბიჭვინთის ფიჭვი|ბიჭვინთისა]] და [[ელდარის ფიჭვი]], [[მეგრული არყი]], ქართული [[ნუში]] და სხვ.
რელიქტური მცენარეები ფართოდაა გავრცელებული [[კოლხეთის დაბლობი|კოლხეთში]] ([[პონტოური მუხა]], [[შქერი]], [[წყავი]] და სხვ.). რელიქტები გვხვდება საქართველოს სხვა რაიონებშიც.
<gallery mode="packed">
Pinus brutia var eldarica kz1.jpg|[[ელდარის ფიჭვი]]
PitsundaPineGrove.jpg|[[ბიჭვინთის ფიჭვი]]
Quercus pontica-2.JPG|[[პონტოური მუხა]]
Prunus laurocerasus, Akhaldaba, Lesser Caucasus, Georgia 2.jpg|[[წყავი]]
Betula megrelica kz02.jpg|[[მეგრული არყი]]
Tskaltsitela River.jpg|[[წყალწითელა]]
</gallery>
ტერიტორიის მდებარეობა, რთული [[რელიეფი]], ჰავის მრავალგვარობა განაპირობებს [[საქართველო]]ს ბუნებრივი მცენარეული საფარის სტრუქტურულ მრავალფეროვნებას. წამყვან მცენარეულ ტიპს წარმოადგენს ტყე (ტყეები), რომლითაც დაფარულია ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით 32–35%. საკმაოდ ვრცელი ტერიტორია უჭირავს ბუჩქნარებსა და მდელოებს. გვხვდება [[სტეპის ზონები|სტეპები]], [[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევრად უდაბნოები]] და [[წყლის და ჭაობის მცენარეულობა|ჭაობის მცენარეულობა]]. მცენარეული საფარის თითოეულ წარმომადგენელს (მცენარეულ ტიპს) გააჩნია არა მარტო სპეციფიკური, მხოლოდ მისთვის დამახასიათებელი სტრუქტურა (შედგენილობა, აგებულება), არამედ თავისი განვითარების ისტორია, რომელიც მილიონობით წლებს ითვლის.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=5–6.}}
==სახეობრივი მრავალფეროვნება==
[[საქართველო]], როგორც [[კავკასია|კავკასიის]] [[ეკორეგიონი]]ს ნაწილი,<ref group="კომ.">კავკასიის ეკორეგიონი მოიცავს 586,800 კმ²-ს და მის შემადგენლობაში შედის აზერბაიჯანი, საქართველო, სომხეთი, რუსეთის ფედერაციის ჩრდილოეთ კავკასიის მხარე, ჩრდილოაღმოსავლეთ თურქეთი და ჩრდილო-დასავლეთ ირანი. კავკასიის ეკორეგიონში გავრცელებულია მცენარეთა 2 791 სახეობა და 21 გვარი, რომელიც მსოფლიოში სხვაგან არსად გვხვდება; რეგიონში გავრცელებული მცენარეთა 25%-ზე მეტი ენდემური სახეობაა. ''იხ. [https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/ecp_part_for_youth.pdf?6345516/---- კავკასიის ეკორეგიონი და ბიომრავალფეროვნების კონსერვაცია]''</ref> წარმოადგენს [[ბიომრავალფეროვნება|ბიომრავალფეროვნების]] ერთ-ერთ „ცხელ წერტილს“. (ამჟამად Conservation International- ის მიერ გამოყოფილია 34 „ცხელი წერტილი“, რომლებიც გამოირჩევიან განსაკუთრებული ბიომრავალფეროვნებით, რომელიც ამასთანავე არის მნიშვნელოვანი საფრთხის წინაშე).<ref group="კომ.">მეცნიერების მიერ განისაზღვრა გლობალური მასშტაბით არსებული ეკოსისტემების მნიშვნელობა. სახეობათა სიმრავლე, ენდემური სახეობები, ტაქსონომიური სიმდიდრე, უნიკალური ევოლუციური და ეკოლოგიური მოვლენები, გლობალური მასშტაბით იშვიათი ჰაბიტატების არსებობა. ამ კრიტერიუმების შესაბამისად შერჩეულ იქნა „ცხელი წერტილები“, რომელთა შორის არის კავკასია, თავისი უნიკალური და შეუცვლელი ბიომრავალფეროვნებით.</ref><ref group="კომ.">საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ კავკასია, ბიოლოგიური მრავალფეროვნების მხრივ, ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ რეგიონადაა აღიარებული. WWF-ის 35 „პრიორიტეტული ადგილიდან“ ერთ-ერთი („შავი ზღვის დიდი აუზი“) მოიცავს კავკასიის რეგიონს; Conservation International-ის მიერ განსაზღვრული „ბიომრავალფეროვნების 34 ცხელი წერტილიდან“ (ტერიტორიები, რომლებიც გამოირჩევიან უმდიდრესი, მაგრამ სერიოზული საფრთხის ქვეშ მყოფი ბიომრავალფეროვნებით) საქართველოს ტერიტორია ორი „ცხელი წერტილის“ — კავკასიისა და ირან-ანატოლიის შემადგენლობაში შედის. ''იხ. [https://www.gov.ge/files/382_42235_853286_343-1.pdf 2014–2020 წწ. საქართველოს ბიომრავალფეროვნების სტრატეგია და მოქმედებათა გეგმა. 2. საქართველოს ბიომრავალფეროვნება. 2.1 საქართველოს ბიომრავალფეროვნების მნიშვნელობა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240513230331/https://www.gov.ge/files/382_42235_853286_343-1.pdf |date=2024-05-13 }}''</ref><ref group="კომ.">საფრთხეში მყოფი სახეობები. საფრთხის წინაშეა მცენარეთა ენდემური სახეობების 60%-მდე, საარსებო გარემოზე ზემოქმედების, ჭარბი მოპოვების, პათოგენების და სხვა ფაქტორების გამო. მერქნიანი მცენარეებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია საქართველოს „წითელი ნუსხის“ სახეობები: წაბლი, იმერული მუხა, კოლხური ბზა და თელადუმა, რომლებსაც გადაშენების საფრთხე ემუქრებათ ინვაზიური სოკოვანი დაავადებების გამო. ''იხ. [https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/176 2014–2020 წწ. საქართველოს ბიომრავალფეროვნების სტრატეგია და მოქმედებათა გეგმა. 2.2 საქართველოს ბიომრავალფეროვნების მდგომარეობა]''</ref>
კავკასიის ეკორეგიონი, აგრეთვე, არის [[ბუნების მსოფლიო ფონდი]]ს (WWF) მიერ განსაზღვრული ერთ-ერთი გლობალური მნიშვნელობის ეკორეგიონი, რომელიც ხასიათდება სახეობრივი მრავალფეროვნებით, [[ენდემები|ენდემიზმის]] მაღალი დონით, ევოლუციური პროცესებისა და ფლორისა და ფაუნის ისტორიული განვითარების თავისებურებებით, [[მცენარეები|მცენარეულობის]] ტიპების მრავალფეროვნებითა და [[ბიომი|ბიომებით]], რომლებიც იშვიათია გლობალურ დონეზე.
[[რელიეფი]]ს სირთულე და ქვეყნის სხვადასხვა კუთხეში არსებითად განსხვავებული კლიმატური პირობების არსებობა განაპირობებენ საქართველოს [[ლანდშაფტი|ლანდშაფტებისა]] და [[ეკოსისტემა|ეკოსისტემების]] მრავალფეროვნებას. საქართველოს ძირითადი ბიომებია: [[ტყე]]ები, [[მტკნარი წყალი|მტკნარი წყლები]] და [[ჭაობი|ჭაობები]], [[ზღვა]] და [[სანაპირო]], მაღალი [[მთა|მთები]], [[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევრადუდაბნოები]] და [[სტეპის ზონები|სტეპები]]. [[ბიომრავალფეროვნება|სახეობების მრავალფეროვნებითა]] და [[ენდემები|ენდემიზმის]] მაღალი დონით განსაკუთრებით გამორჩეულია კოლხეთის რეფუგიუმი, [[დასავლეთი კავკასიონი|დასავლეთ კავკასიონის]] კირქვიანებისა და მაღალმთის მცენარეული კომპლექსები. ტყით დაფარულია საქართველოს ტერიტორიის დაახლოებით 39,9%. ენდემური და რელიქტური სახეობებით მდიდარი ფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეები ქვეყნის ნამდვილი სიმდიდრეა. საქართველოს ტყეების 97% ბუნებრივია. მათი დიდი ნაწილი (98%) მთის ტყეებს წარმოადგენს და გააჩნია წყალმარეგულირებელი, [[ნიადაგი]]ს დამცველი, [[კლიმატი]]ს მასტაბილიზებელი ფუნქციები, ამასთანავე წარმოადგენს მნიშვნელოვან ადგილსამყოფელს მცენარეთა და ცხოველთა მრავალი რელიქტური, ენდემური და საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობისათვის. საქართველოში ჯერ კიდევ შემორჩენილია თითქმის ხელუხლებელი ტყის [[კორომი|კორომები]], რომლებსაც გააჩნიათ უდიდესი კონსერვაციული ღირებულება.
საქართველოს ფლორა ერთ-ერთი უმდიდრესია [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერი]] [[კლიმატი]]ს ქვეყნებს შორის. საქართველოს ფლორის შემადგენლობაში აღრიცხულ ჭურჭლოვან მცენარეთა შორის 900-მდე სახეობა (დაახლოებით 21%) კავკასიისა და საქართველოს ენდემია. საქართველოსა და კავკასიის ფლორის შემადგენლობაში 16 ენდემური გვარია. საქართველოს ფლორის 2000-მდე სახეობას გააჩნია პირდაპირი ეკონომიკური ღირებულება, გამოიყენება რა მერქნად, სათბობად, საკვებად (ხილი, თხილი), საფურაჟედ და ცხოველთა საკვებად, სამკურნალოდ, საღებრებად და ეთერ-ზეთების მისაღებად. საქართველოში გავრცელებულია [[კულტურული მცენარეები|კულტურული ჯიშების]] (განსაკუთრებით [[მარცვლოვანნი|ხორბლებისა]] და [[პარკოსნები]]ს) მრავალი ადგილობრივი ვარიაცია და ველური ნათესავი. ძალიან მდიდარია, აგრეთვე, საქართველოს [[კულტურული მცენარეები|კულტურული ფლორა]].<ref>[https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/22 საქ. IV ეროვნ. მოხსენება] // [[ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენცია|ბმკ]]-სადმი, 2009, გვ. 3.</ref>
საქართველოს ფლორის შემადგენლობაში აღრიცხულია 4130 ჭურჭლოვანი მცენარე. მათ შორის [[გვიმრანაირნი|გვიმრანაირები]] — 79, [[შიშველთესლოვნები|შიშველთესლოვანნი]] — 17, [[ყვავილოვანი მცენარეები|ფარულთესლოვანნი]] — 4034 ([[ორლებნიანნი]] — 3278; [[ერთლებნიანები|ერთლებნიანნი]] — 756) საქართველოს ფლორის სიმდიდრის მაჩვენელია [[ენდემები|ენდემიზმის]] მაღალი დონე. საქართველოს ფლორის დაახლოებით 21% — 900-მდე სახეობა ენდემურია. მათ შორის 600-მდე სახეობა (მთელი სახეობების 14,2%) კავკასიის ენდემია; 300 სახეობამდე (მთელი სახეობების 9,0%) უშუალოდ საქართველოს ენდემია. მაღალია საქართველოს ფლორის გვარობრივი ენდემიზმიც. საქართველოსა და კავკასიის ფლორის შემადგენლობაში 16 ენდემური გვარია: ''Alboviodoxa, Woronowia, Chymsydia, Trigonocaryum, Symphyoloma, Pseudobetckea, Charesia, Mandenovai, Sredinskaya, Grossheimia, Cladocheta, Pseudovesicaria, Gadellia, Agasyllis, Paederotella'' და ''Kemulariella''.
საქართველოს ფლორაში სახეობათა მრავალრიცხოვნობით შემდეგი 10 ოჯახი გამოირჩევა: ''Compositae'' (538 სახეობა), ''Gramineae'' (332 სახეობა), ''Leguminosae'' (317 სახეობა), ''Rosacea'' (238), ''Cruciferae'' (183), ''Scrophulariacea'' (179), ''Umbeliferae'' (177), ''Labiatae'' (149), ''Caryophyllacea'' (135) და ''Liliacea'' (129).
საქართველოში აღრიცხულია [[ხავსები]]ს 812 სახეობა.
საქართველოს შიდა წლებში აღწერილია [[წყალმცენარეები|წყალმცენარეთა]] 2605 ტაქსონი, მათგან Chloropyta — 1039, Bacillariophyta — 830, Cyanophyta — 431, Euglenophyta — 161, Xanthophyta — 60, Pyrrophyta — 35, Chrysophyta — 26, Rhodophyta — 10, Charophyta — 13.
საქართველოში აღიცხულია [[ლიქენები]]ს 800-ზე მეტი და [[სოკოები]]ს 7000-მდე სახეობა. თუმცა ეს მონაცემი სრულად არ ასახავს საქართველოს [[წყალმცენარეები]]ს, [[ლიქენები]]სა და [[სოკოები]]ს მრავალფეროვნებას.
საქართველო მდიდარია ეკონომიკური მნიშვნელობის მქონე მცენარეებით. საქართველოს ფლორის 2000-მდე სახეობას გააჩნია პირდაპირი ეკონომიკური ღირებულება, გამოიყენება რა მერქნად, სათბობად, საკვებად ([[ხილი]], [[თხილი]]), [[ფურაჟი|საფურაჟედ]] და ცხოველთა საკვებად, სამკურნალოდ, საღებრებად და ეთერ-ზეთების მისაღებად. საქართველოში გავრცელებულია კულტურული ჯიშების (განსაკუთრებით [[ხორბალი|ხორბლებისა]] და [[პარკოსნები]]ს) მრავალი ადგილობრივი ვარიაცია და ველური ნათესავი. ძალიან მდიდარია, აგრეთვე, საქართველოს [[კულტურული მცენარეები|კულტურული ფლორა]]. [[ნიკოლოზ ვავილოვი|ვავილოვის]] მიხედვით, საქართველო არის [[კულტურული მცენარეები|კულტურულ მცენარეთა]] წარმოშობის [[დასავლეთი აზია|დასავლეთ აზიის]] ცენტრის ნაწილი, რომელიც მიჩნეულია [[ქერი]]ს, [[ხორბალი|ხორბლის]], [[პარკოსნები]]ს, [[ვაზი]]სა და [[ხილი]]ს მრავალი ჯიშის წარმოშობის ცენტრად. საქართველოში უძველესი დროიდან მოყავთ [[მარცვლოვანნი|მარცვლოვნების]] ([[ხორბალი]], [[ქერი]], [[შვრია]]), [[პარკოსნები]]ს, [[ვაზი]]ს, [[ბოსტნეული]]სა და [[ხილი]]ს ([[ვაშლი]], [[მსხალი]], [[კომში]], [[ქლიავი]], [[ნუში]], [[ატამი]] და სხვა) მრავალი ჯიში.<ref>[https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/22 საქ. IV ეროვნ. მოხსენება] // [[ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენცია|ბმკ]]-სადმი, 2009, გვ. 8.</ref>
კულტურული მცენარეების აღიარებული სპეციალისტი, პროფესორი ევგენია სინსკაია თავის ნაშრომში მიუთითებს, რომ წინა აზია არის ხორბლის 12 სახეობის სამშობლო, ხოლო ამათგან 8 სახეობის სამშობლო [[სამხრეთი კავკასია|სამხრეთ კავკასიაა]].{{sfn-2|''Синская Е.Н.''|1969|გვ=47–57.}} ქართველი გენეტიკოს-სელექციონერი, კულტურული ფლორის მკვლევარი, აკადემიკოსი [[ვლადიმერ მენაბდე]] აღნიშნავდა: „საქართველოს ხორბლების ენდემური სახეობები წარმოიშვა ისტორიულ წარსულში, ქართველურ ხალხთა თავდაპირველი სამშობლოს მინდვრებზე; ისინი დღევანდელი საქართველოს ტერიტორიაზე სამხრეთიდანაა მოსული ქართველურ ტომთან ერთად, რომლებმაც შეინარჩუნეს ეს რელიქტი ჩვენ დრომდე“.
ხორბლის სახეობათა ენდემიზმისა და პოლიმორფიზმის მაღალმა დონემ საფუძველი მისცა [[ლეონარდ დეკაპრელევიჩი|ლეონარდ დეკაპრელევიჩს]], ჯერ კიდევ 1938 წელს წამოეყენებინა დებულება იმის შესახებ, რომ საქართველო ხორბლის სახეობათა წარმოშობის ერთ-ერთი კერათაგანია.{{sfn-2|საქართველოს აგრარული კულტურა|2021|გვ=8.}}
სადღეისოდ ხორბლის Triticum ბოტანიკურ გვარში შემავალი სახეობებიდან საქართველოში აღნიშნულია 15 სახეობა: ''Triticum boeoticum, T. monococcum, T. timopheevii, T. zhukovskyi, T. dicoccum, T. palaeocolchicum, T. carthlicum, T. turgidum, T. durum, T. polonicum, T. turanicum, T. spelta, T. macha, T. aestivum, T. compactum''.<ref>მაისაია, 2009.</ref><ref>Mosulishvili et al., 2019.</ref>{{sfn-2|საქართველოს აგრარული კულტურა|2021|გვ=8–9.}}
წინააზიური გენცენტრის ამიერკავკასიის ნაწილში განსაკუთრებული ადგილი უკავია დასავლეთ საქართველოს, სადაც კულტურაში დადგენილ იქნა ხორბლის ენდემური სახეობები: ''T. macha, T. timopheevii, T. zhukovskyi, T. palaeocolchicum, T. carthlicum''.<ref>''В. Дорофеев и др.,'' [https://books.google.ge/books/about/%D0%9A%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0.html?id=HwRQEAAAQBAJ&redir_esc=y Культурная флора СССР, 1979].</ref><ref>Index Seminum, Gatersleben, 1996.</ref> აქედან 4 სახეობა საქართველოს კულტურული ფლორის უძველეს ნაშთს წარმოადგენს, ხოლო ''T. carthlicum'' საქართველოს ფარგლებს გარეთაც გვხვდება (სომხეთი, აზერბაიჯანი, დაღესტანი, თურქეთი, თუმცა სახესხვაობების სიმრავლით საქართველო გამოირჩევა.{{sfn-2|საქართველოს აგრარული კულტურა|2021|გვ=9.}}
როგორც [[ივანე ჯავახიშვილი]] აღნიშნავდა, ქართულ სამიწათმოქმედო ტერმინოლოგიაში ხორბლის კულტურა მოხსენიებულია წერილობით ძეგლებში, რომელიც განეკუთვნება [[ძვ. წ. V საუკუნე]]ს. უძველეს ქართულ ლექსიკაში კარგადაა ასახული ხორბლის სახეობრივი და ჯიშობრივი დიფერენციაცია, ხორბლის ქართული სახელწოდებები: [[ზანდური]], [[მახა]], [[ასლი]], [[იფქლი]], ხულუგო და სხვ.{{sfn-2|საქართველოს აგრარული კულტურა|2021|გვ=10.}}
<gallery mode="packed-hover" heights="154px">
File:Rhododendron ponticum & Fagus orientalis kz05.jpg|ალტ=|შქერი და აღმოსავლური წიფელი მტირალას ეროვნულ პარკში
File:Rhododendron ponticum & Fagus orientalis kz03.jpg|ალტ=|შქერი და აღმოსავლური წიფელი მტირალას ეროვნულ პარკში
File:Rhododendron ponticum & Fagus orientalis kz04.jpg|ალტ=|შქერი და აღმოსავლური წიფელი მტირალას ეროვნულ პარკში
File:Rhododendron ponticum & Fagus orientalis kz01.jpg|ალტ=|შქერი და აღმოსავლური წიფელი მტირალას ეროვნულ პარკში
</gallery>
==მცენარეული საფარის ისტორია==
პირველი ცნობები საქართველოს დღევანდელ ტერიტორიაზე მოზარდი ხმელეთის მცენარეების შესახებ განეკუთვნება პალეოზოური ერის კარბონულ (ქვანახშირის) პერიოდს (360–290 მლნ წლის წინ). საქართველოს პალეოზოური ასაკის დანალექებში მკვლევართა მიერ აღმოჩენილია დედამიწის უძველეს მცენარეთა მრავალი წარმომადგენელი, კერძოდ [[ლეპიდოდენდრონი|ლეპიდოდენდრონები]], სიგილარიები, კალამიტისებრნი, [[თესლოვანი გვიმრები]], [[კორდაიტები]] და სხვ. ამ მცენარეთაგან ზოგიერთი (ლეპიდოდენდრონები, სიგილარიები, კალამიტები) 50 მ-მდე სიმაღლეს აღწევდა. აღნიშნული უძველესი მცენარეების უმეტესობა, როგორც ცნობილია, დედამიწის ზურგზე პალეოზოურ ერაშივე ამოწყდა (მათგან ნაწილმა დასაბამი მისცა შემდეგდროინდელ მცენარეებს).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=7.}}
<gallery mode="packed-hover" heights="154px">
File:უჯარმა - იორი 0017.JPG|ალტ=|მდინარე იორი, ხედი უჯარმის ციხიდან
File:უჯარმა - იორი 0012.JPG|ალტ=|მდინარე იორი, ხედი უჯარმის ციხიდან
File:უჯარმა - იორი 0016.JPG|ალტ=|მდინარე იორი, ხედი უჯარმის ციხიდან
File:უჯარმა - იორი 0018.JPG|ალტ=|მდინარე იორი, ხედი უჯარმის ციხიდან
</gallery>
[[პალეოზოური ჯგუფი|პალეოზოურ ერაშიც]] და [[მეზოზოური ჯგუფი|მეზოზოური ერის]] [[იურული სისტემა|იურულ პერიოდში]] (200–137 მლნ წლის წინ), როგორც [[პალეოგეოგრაფია|პალეოგეოგრაფიული]] წყაროებიდანაა ცნობილი, საქართველოს დღევანდელი ტერიტორია ზღვით იყო დაფარული. წყლიდან ამოწეული იყო მხოლოდ უძველესი მასივები (ძირულის, ხრამის, ლოქის) და სხვა ცალკეული კუნძულები. აღნიშნული კუნძულები იურულ პერიოდში დაფარული იყო ტროპიკული ტიპის მცენარეული საფარით, რომლის შემადგენლობაში, პალეობოტანიკოსთა გამოკვლევების თანახმად, მონაწილეობდა დედამიწის უძველესი მცენარეები — კალამიტისებრნი, შვიტასნაირები, [[გვიმრანაირნი|გვიმრანაირები]], [[ბენეტიტისნაირნი|ბენეტიტისნაირნი]], [[თესლოვანი გვიმრები]], კეიტონიასებრნი, საგოვანასებრნი, [[გინკგო]]სებრნი, [[არაუკარია]]სებრნი და სხვ. იმდროინდელმა უხვმა ტროპიკულმა მცენარეულობამ, როგორც მეცნიერები ასკვნიან, საფუძველი ჩაუყარა საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ [[ქვანახშირი]]ს იურულ საბადოებს — [[ტყიბული]]ს, შაორის, [[ტყვარჩელი]]ს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=7.}}
პალეოზოურ და ადრეულ მეზოზოურ ერაში ([[ტრიასული სისტემა|ტრიასული]] და [[იურული სისტემა|იურული პერიოდები]]), როგორც პალეობოტანიკური მასალები ადასტურებს, დედამიწის მთელ ხმელეთზე მცენარეულობა ([[ფლორა]], მცენარეული საფარი) საკმაოდ ერთგვაროვანი იყო, ზემოაღნიშნული უძველესი მცენარეები ფაქტობრივად დედამიწის ყველა ნაწილში ვრცელდებოდა. მცენარეულობის რეგიონული დიფერენცირება დაიწყო შედარებით გვიან და იგი დედამიწის ხმელეთის ტერიტორიის ფორმირებასთან იყო დაკავშირებული.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=7–8.}}
მეზოზოურ ერაში (ასევე კაინოზოური ერის დიდ მანძილზე) ჩვენს პლანეტაზე, მექსიკიდან მოკიდებული ჩრდილო ჩინეთამდე, გადაჭიმული იყო ხმელთაშუა ზღვა — [[ტეთისი]], რომელიც ჰყოფდა ჩრდილოეთის ხმელეთს სამხრეთის მატერიკებისაგან. ამასთან დაკავშირებით მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ჩრდილოეთის და სამხრეთის ხმელეთზე უძველესი ფლორების განვითარება პრაქტიკულად დამოუკიდებელი, ერთმანეთისაგან განსხვავებული გზით წარიმართა (არის გამონაკლისიც, როგორიცაა, მაგალითად, [[აღმოსავლეთი აზია|აღმოსავლეთ აზიის]] ფლორა და ზოგიერთი სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=8.}}
პალეობოტანიკური მასალების თანახმად, [[მეზოზოური ჯგუფი|მეზოზოური ერის]] [[ტრიასული სისტემა|ტრიასულ]] და [[იურული სისტემა|იურულ პერიოდებში]] (145–137 მლნ წლის წინ) ჩრდილოეთის ხმელეთზე (ტეთისის ოკეანის ჩრდილოეთით) გავრცელებული იყო საკმაოდ ერთგვაროვანი ტროპიკული ფლორა. მოგვიანებით, როცა ამ ფლორის დიფერენცირება განხორციელდა ([[კაინოზოური ჯგუფი|კაინოზოური ერის]] [[მესამეული სისტემა|მესამეულ პერიოდში]]), მისგან წარმოიშვა ჰოლარქტიკული (ჰოლარქტიკის ფიტოგეოგრაფიული ოლქის — დღევანდელი ფიტოგეოგრაფიული დარაიონების მიხედვით) სუბტროპიკული მარადმწვანე, ფოთოლცვენია და წიწვიანთა ფლორები.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=8.}}
[[ცარცული სისტემა|ცარცული პერიოდის]] ბოლომდე (70–67 მლნ წლის წინ) [[ტეთისი]]ს ზღვაში, [[საქართველო]]ს დღევანდელი ტერიტორიის ადგილზე არსებული მომცრო ზომის [[კუნძული|კუნძულები]] (მათ შორის [[კავკასიონი]]ს და [[მცირე კავკასიონი|ანტიკავკასიონის]] წინამორბედები) კვლავ ტროპიკული ტიპის მდიდარი მცენარეულობით იყო დაფარული, რაც სათანადო პალეობოტანიკური მასალებით მტკიცდება. [[ცარცული სისტემა|ცარცული პერიოდის]] დასასრულს [[ევრაზია]]ში (ევროპის და აზიის ნაწილი, ცენტრალური [[ჩინეთი]]) ფორმირებული იქნა არიდული ზონა, რომლის გავლენით [[ტეთისი]]ს ზღვის კუნძულების მცენარეული საფარი საგრძნობლად შეიცვალა. დათმო პოზიციები ხემაგვარმა [[გვიმრები|გვიმრებმა]], [[ბენეტიტისნაირნი|ბენეტიტისნაირებმა]] და სხვა უძველესმა მცენარეებმა (ბევრი მათგანი საერთოდ ამოწყდა). სამაგიეროდ თანდათანობით განიმტკიცა პოზიციები [[ტაქსოდიუმისებრნი|ტაქსოდიუმისებრთა]] (ოჯახი — Taxodiaceae) და [[წიწვოვნები|წიწვოვანთა]] (რიგი — Coniferales) წარმომადგენლებმა. [[ცარცული სისტემა|ცარცული პერიოდის]] ბოლოს დიდი ცვლილებები მოხდა საერთოდ [[დედამიწა|დედამიწის]] მცენარეულ სამყაროში, რაც დაკავშირებულია ფარულთესლოვან მცენარეთა — [[მაგნოლია|მაგნოლიების]], [[ევკალიპტი|ევკალიპტების]], [[დაფნა|დაფნისებრთა]] წარმომადგენლების, [[ჭადარი|ჭადრის]], [[მუხა|მუხის]] და სხვათა ფართო განსახლებასთან.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=8–9.}}
[[კაინოზოური ჯგუფი|კაინოზოური ერის]] [[მესამეული სისტემა|მესამეული პერიოდის]] დასაწყის და შუა ხანაში (პალეოცენის და ეოცენის ეპოქები; 67–40 მლნ წლის წინ) საქართველოს დღევანდელი ტერიტორიის ადგილზე კვლავ ზღვა იდგა ([[ტეთისი]]ს ზღვის ნაწილი, ე.წ. „მაიკოპური ზღვა“), რომელშიც უკვე ფორმირებული იყო [[კავკასიონი]]ს მოგრძო [[კუნძული]]. ოლიგოცენის (40–25 მლნ წლის წინ) დასაწყისში მაიკოპურ ზღვაში გაჩნდა [[მცირე კავკასიონი|ანტიკავკასიონის]] მოზრდილი კუნძულიც, რომელთა შორის ზღვა, ე.წ. „ამიერკავკასიის სრუტე“ ჩადგა (მარუაშვილი, 1981). [[პალეოგეოგრაფია|პალეოგეოგრაფები]] თვლიან, რომ [[ოლიგოცენი|ოლიგოცენში]] [[კავკასიონი]]სა და [[მცირე კავკასიონი|ანტიკავკასიონის]] კუნძულებზე უკვე ფორმირებული იყო საკმაოდ დანაწევრებული საშუალომთიანი [[რელიეფი]] ([[ბორცვი|ბორცვები]], [[ზეგანი|ზეგნები]] და სხვ., რომელთა სიმაღლე [[ზღვის დონე|ზ.დ.]] 1000–1500 მ აღწევდა).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=9.}}
პალეოცენში [[კავკასია]] [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვის]] ფართო ბიოგეოგრაფიული ოლქის ნაწილს წარმოადგენდა. ზღვის თბილი წყალი და მისი გავლენით — თბილი და ტენიანი ჰავა უზრუნველყოფდა ძირითადად მარადმწვანე სუბტროპიკული ტიპის მცენარეულობის არსებობას. შემადგენლობაში კვლავ დომინირებდა [[თესლოვანი გვიმრები]], [[წიწვოვნები]] (მეტწილად [[ფიჭვი]]სებრთა — Pinaceae წარმომადგენლები), [[პალმები]], [[მაგნოლია|მაგნოლიები]] და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=9.}}
ეოცენი, როგორც ცნობილია, [[მესამეული სისტემა|მესამეული პერიოდის]] ყველაზე თბილი ჰავით ხასიათდებოდა. პალეობოტანიკური მონაცემების (უზნაძე, 1967, და სხვ.) მიხედვით, ამ ეპოქაში კავკასიის კუნძულებზე განვითარებული იყო მარადმწვანე თერმომეზოფილური სუბტროპიკული (ზოგიერთი მეცნიერის აზრით — [[ტროპიკული ტყეები|ტროპიკული]]) ტყეები, რომელთა შემადგენლობაში ძირითადად მონაწილეობდა — [[პალმები]] (ოჯახი — Palmaceae), ევკალიპტები (ოჯახი — Myrtaceae), დაფნისებრნი (ოჯახი — Lauraceae), [[მაგნოლიასებრნი]] (ოჯახი — Magnoliaceae), [[ტაქსოდიუმისებრნი]] (ოჯახი — Taxodiaceae) და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=9.}}
==მცენარეულობის კლასიფიკაცია==
საქართველოს ფლორა და მცენარეული საფარი მეტად მრავალფეროვანია. საფარის ცვალებადობა ხშირად იმდენად მკვეთრად და დროის მოკლე მონაკვეთში ხდება, რომ რთულდება მათი რაიმე ცხრილში მოქცევა. სუბალპების ფართოფოთლიანი ბალახეულობა ძალიან ხშირად ესაზღვრება კლდეთა ქსეროფიტებს ([[თეთრობის აღკვეთილი|თეთრობის ხეობა]], [[თრიალეთი (მხარე)|თრიალეთი]], მთა[[თუშეთი]]) ''Acantholimon lepturoides'' (Jaub. & Spach) Boiss.,<ref>[https://www.gbif.org/species/4089301 ''Acantholimon lepturoides'' (Jaub. & Spach) Boiss.] // ''GBIF''</ref> და [[ფრინტა]] (''Anemone fasciculata'' L.)<ref>[https://worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000535281;jsessionid=C31566E1DF83ACED8FC2A0B227F67347 ''Anemone fasciculata'' L.] // ''World Flora Online''</ref> ხშირად ერთმანეთისაგან ორი-სამი მეტრით არის დაცილებული, პირველს სამხრეთის ფერდობზე ვხვდებით, ხოლო მეორეს დასავლეთისაზე, ან ძალიან ხშირად ერთმანეთში არიან გადახლართულ-გადაჯაჭვული.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=38.}}
მიუხედავად ამისა, მცენარეული საფარი მაინც შესაძლებელია თავისუფლად მოთავსდეს ისეთ ფორმაციათა ჯგუფებში, როგორიცაა: უდაბნოებისა და ტრამალების მცენარეულობა, ველის მცენარეულობა, დაბლობთა და ვაკეთა ტყეების მცენარეულობა, მთების შუა სარტყლის ტყეების მცენარეულობა, სუბალპებისა და ალპების მცენარეულობა, ხოლო აზონალური ტიპები ცალკე გამოიყოფა. ამ ცალკეულ ჯგუფებში უკვე ადვილად ნაწილდება ტიპები და ქვეტიპები. საქართველოსა და კავკასიის მცენარულობის კლასიფიკაციაზე მრავალი შრომაა გამოქვეყნებული.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=38.}}
'''I. ნახევარუდაბნოს მცენარეულობა'''. 1. აბზინდიან-უროიანის მცენარეულობა; 2. აბზინდიანები; 3. აბზინდიან-კაპუტიანის; 4. ხურხუმოიანები; 5. ყარღანიანები; 6. შავჯაგიანის ნახევარუდაბნო.
'''II. ველების მცენარეულობა'''. აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკე და ბარი — 7. უროიანი ველი; 8. ციწვერიანი ველი; 9. წივანიანი ველი; 10. წიწვიან-უროიანი ველი; 11. ნაირბალახოვანი ველი; 12. ნაირმარცვლოვანი ველი; 13. ჯაგ-ეკლიანი ველი სხვა ბუჩქებთან ერთად. სამხრეთ მთიანეთის ზეგნების ველები — 14. ვაციწვერიანი მთის ელემენტები; 15. მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი; 16. წივანიანი; 17. ნაირბალახოვანი და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=39.}}
'''III. დაბლობებისა და ვაკის ტყეები'''. ჭალის ტყეები — 18. ვერხვნარები; 19. ტირიფნარები; 20. მუხნარები; 21. თელნარი; 22. ლაფნარი. ნათელი ტყეები — 23. საკმლის ხიანი; 24. აკაკიანები; 25. ბერყენიანები; 26. ბროწეულიანი; 27. ნეკერჩხლიანები; 28. თელიანი, ჭალის თელისაგან; 29. ფიჭვნარები ელდარის ფიჭვისგან; 30. ღვიანი (ხემაგვარი ღვიები). აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკის ტყეები — 31. მუხნარები ჭალის მუხისგან; 32. მუხნარები ქართული მუხისგან; 33. მუხნარ-თელნარი; 34. მუხნარ-რცხილნარები; 35. მუხნარ-ძელქვნარები და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=40.}}
'''IV. დასავლეთ საქართველოს დაბლობისა და ვაკის მცენარეულობა'''. 36. ზღვისპირა ქვიშიანების მცენარეულობა; 37. ჭაობები; 38. ჭაობიანი თხმელნარები; 39. ლაფნარები; 40. მუხნარები იმერული მუხისაგან; 41. რცხილნარები დაბლობისა; 42. ძელქვნარები; 43. მუხნარები; 44. წაბლნარები; 45. ჯაგრცხილნარები; 46. დაფნარები; 47. წიფლნარები; 48. ფიჭვნარი ბიჭვინთის ფიჭვისაგან და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=40.}}
'''V. მთების შუა სარტლის ტყეები'''. ფოთლოვანი ტყეები — 49. წიფლნარები მარადმწვანე ქვეტყით; 50. წიფლნარები მარადმწვანე ქვეტყის გარეშე; 51. ფოთლოვანი ტყე მუხის სიჭარბით; 52. ფოთლოვანი ტყე რცხილის სიჭარბით. წიწვიანი ტყეები — 53. ნაძვნარები; 54. სოჭნარები; 55. ფიჭვნარები კავკასიის ფიჭვისაგან.
'''VI. სუბალპების მცენარეულობა'''. სუბალპების ტყეები — 56. მუხნარები აღმოსავლეთ მუხისაგან; 57. მუხნარები პონტოური მუხისაგან; 58. არყნარები; 59. ნეკერჩხლიანები; 60. სოჭნარ-ნაძვნარები; 61. წიფლნარები. სუბალპების ბუჩქნარები — 62. დეკიანები; 63. ღვიიანები; 64. კეწერიანები; 65. მოცვნარები. სუბალპების მდელოები — 66. სუბალპების მაღალი ბალახეულობა; 67. წივანიანები; 68. ჭრელწივანიანები; 69. ძიგვიანები; 70. ნაირმარცვლოვანები. 71. ნაირბალახოვანი ფართოფოთლოვანები; 72. ნაირბალახოვანი წვრილფოთლოვანები; 73. ნაირბალახოვან-პარკოსნები და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=41.}}
'''VII. ალპური მდელოები'''. 74. ისლიანები; 75. წივანიანები; 76. ძიგვიანები; 77. ჭრელწივანიანები; 78. ნაირმარცვლოვანები; 79. ნაირბალახოვანი მდელოები; 80. ალპური ხალები; 81. ნაშალთა და ღორღიანთა მცენარეულობა და სხვ.
'''VIII. ქსეროფიტები'''. 82. ნარეკლიანები (უმთავრესად ეკლიანი Astragalus-ები.); 83. ძეძვიანები; 84. შავჯაგიანები; 85. კლდეთა ბალახეული ქსეროფიტები.
'''IX. მდელოები'''. 86. ნესტიანი მდელოები; 87. მეზოფილური მდელოები; 88. ნატყევარი მდელოები და სხვ.
'''X. ჭაობები'''. 89. ლელიანები; 90. ლაქაშიანები; 91. ისლიანები (Carex-ის სხვადასხვა სახეობები); 92. ჭილიანები (Juncus-ების სხვადასხვა სახეობები); 93. ნაირბალახოვანები; 94. მარცვლოვანები.
'''XI. წყლის მცენარეულობა''' 95. წყლის პირისა და ფსკერზე მიმაგრებული მცენარეები; 96. წყალში მცურავი მცენარეები.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=41.}}
==საქართველოს მცენარეულობის ძირითადი ტიპები==
საქართველოს მცენარეული საფარის შემადგენლობაში მონაწილეობს მცენარეულობის მრავალი ტიპი, რომელთა შორის შედარებით ფართოდაა გავრცელებული [[ტყე|ტყეები]], ბუჩქნარები, [[მდელო]]ები, [[სტეპის ზონები|სტეპები]], [[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევრად უდაბნოები]] და [[წყლის და ჭაობის მცენარეულობა|ჭაობის მცენარეულობა]].{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2009|გვ=41.}}
<gallery mode="packed">
File:Alpine meadows, Grassland, Georgia.jpg|ალტ=|ალპური მდელო [[ხევი (მხარე)|ხევში]]
File:Colchicum trigynum 40173515.png|ალტ=|''Colchicum trigynum''
File:Dactylis glomerata (Cock's-foot, სათითურა), Shkmeri, Georgia.jpg|ალტ=|[[სათითურა]] [[შქმერი|შქმერში]]
File:Colchicum trigynum 40173541.jpg|ალტ=|''Colchicum trigynum''
</gallery>
[[საქართველო]] [[მთიანი ქვეყანა]]ა და ვერტიკალური ზონალობა მკვეთრად არის გამოსახული. გარდა ამისა დასავლეთ საქართველოში [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სიახლოვე განსაკუთრებულ თერმულ პირობებს ქმნის აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკეებთან შედარებით, რომელიც კავკასიის ცხელი ველებისა და ტრამალების გაგრძელებას წარმოადგენს, შესაბამისად [[ზონალური მცენარეულობა|ჰორიზონტალური ზონალობაც]] საკმაოდ მკვეთრია. ამის გათვალისწინებით ეს ზონები საქართველოს ტერიტორიაზე შემდეგნაირად გამოისახება.
===I. დასავლეთ საქართველოს ვაკე და დაბლობი===
1. ჰიდროფიტული ბალახეული მცენარეულობა და ტენიანი ტყეები (9–250 მ ზღვის დონიდან).
ამ სარტყელს ქმნიან [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სანაპიროს [[ქვიშნარი]]ს მცენარეულობა, ბალახიანი [[ჭაობი|ჭაობები]], ტყიანი ჭაობები, ჭაობიანი ტყეები, ვაკეთა და დაბლობთა ლეშაბნიანი და მარადმწვანე ქვეტყიანი ტყეები. ამ ტყეების ძირითადი შემქმნელებია [[მურყანი]], [[ვერხვი|ხვალო]], [[ოფი]], [[ტირიფი]], [[ლაფანი]], [[იმერული მუხა]], ზოგან [[რცხილა]] და დღემდე ამ ადგილებში გადარჩენილი [[წიფელი]] და სხვ.
2. კოლხეთის მარადმწვანე ქვეტყიანი და ლეშამბიანი ტყეების სარტყელი (ქვედა ზოლი მერყეობს 150–250 მ შორის, ზემო საზღვარი კი 450–500 მ შორის ზღვის დონიდან).
ამ ტყეების ძირითადი შემქმნელი სახეობებია: [[რცხილა]], [[ჰართვისის მუხა]], [[ქართული მუხა]], [[იფანი]], [[წაბლი]], [[წიფელი]]. ქვეტყეში კი ჩვეულებრივია: [[წყავი]], [[შქერი]], [[ბაძგი]], [[თაგვისარა]], [[ძმერხლი]], აგრეთვე [[მოცვი]], [[იელი]] და სხვა მისთანანი. ამ სარტყელში ტიპიურია ლეშამბოც, ეკალ-ღიქი, [[სურო]], [[კოლხური სურო]], კრიკინა, [[ღვედკეცი]] და მისთანანი.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=36.}}
<gallery mode="packed">
Quercus hartwissiana 1.jpg|[[ჰართვისის მუხა]]
Quercus petraea iberica 1.jpg|[[ქართული მუხა]]
Fraxinus excelsior Arboretum Robert Lenoir.jpg|[[იფანი]]
Castanea vesca kz03.jpg|[[წაბლი]]
</gallery>
===II. აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკე და დაბლობი===
3. კახეთის ლეშაბნიანი ტყე მდინარე [[ალაზანი|ალაზნის]] ნაპირზე და [[ჭალის ტყე]]ები (200-დან 600 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან, მდინარის ტერასით ვიწრო ზოლად).
მთავარი შემქმნელი სახეობანია: ხვალო, [[ოფი]], [[ლაფანი]], ჭალის მუხა, [[ჭალა|ჭალის]] [[თელა]], [[მურყანი]], [[ტირიფი]], კახეთში ზოგან [[ძელქვა]]. ლეშამბონი: [[ჩვეულებრივი სურო]], [[პასტუხოვის სურო]], [[ღვედკეცი]], [[უსურვაზი|კრიკინა]], ეკალ-ღიკი, [[კატაბარდა]], [[სვია]], [[მაყვალი]] და სხვ.
4. ნათელი ტყეები (200-დან – 500 მ-დე გავაკებისაკენ).
ამ ტყის ძირითადი შემქმნელია: [[საკმლის ხე]], [[აკაკი (მცენარე)|აკაკი]], [[ქართული ნეკერჩხალი]], ბერყენები, [[ღვია|ღვიები]], [[ელდარის ფიჭვი]]. ნათელი ტყის ელემენტები ზოგი მდინარის კანიონით ([[ხრამი|მდ. ქცია]]) 1000–1100 მ სიმაღლემდეც აღწევს.
<gallery mode="packed">
Terebinth in Elah Valley.jpg|[[საკმლის ხე]]
Nettle tree leaf.jpg|[[აკაკი (მცენარე)|აკაკი]]
Flora della Sardegna 011 (02).jpg|[[ღვია]]
Leaning tree near beach.jpg|[[ელდარის ფიჭვი]]
</gallery>
5. ვაკეთა მუხნარი ტყეები (დასავლეთ ნაწილში უშუალოდ ჭალის ტყის პირიდან 800 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან).
მთავარი სახეობანია: ჭალის მუხა,<ref group="კომ."> ჭალის მუხა (გრძელყუნწა) — 30 მ-მდე სიმაღლის ფოთლოვანი ჯიშის ხე. გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოს ჭალებში. მისი მერქანი გამოირჩევა შესანიშნავი ფიზიკურ-მექანიკური თვისებებით და პრაქტიკულად სახალხო მეურნეობის ყველა დარგში გამოიყენება.</ref> [[თელა]], [[ქართული მუხა]], [[ნეკერჩხალი]], [[იფანი]], [[პანტა]], [[მაჟალო]].
6. ველები და ნახევარუდაბნოები (ზონალურად ენაცვლება ნათელი ტყეებისა და ვაკეთა მუხნარების სარტყელს, ბევრგან მათ ნაალაგევზეა გავრცელებული).
ველებში მთავარია შემდეგი ცენოზები: ჯაგ-ეკლიანები, [[უროიანი|უროიანები]], ვაციწვერიანები, წივანიანები, ნაირბალახოვანები, ნაირმარცვლოვანები, ნარეკლიანები, ქსეროფიტული ბუჩქნარები; წმინდა ძეძვიანები, ხურხუმოიანები, ყარღანიანები, აბზინდიანები და სხვ.
7. მთებისწინა კალთების რცხილნარ-მუხნარები (გვხვდება ვაკეთა მუხნარებიდან 800 მ-დან დაწყებული 1000 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან).
ამ სარტყელში ჩვეულებრივია [[ქართული მუხა]], [[რცხილა]], [[უხრავი]], [[თამელი]], [[იფანი]], [[კუნელი]], [[ნეკერჩხალი]], [[პანტა]], [[ბალამწარა]], [[მაჟალო]], [[ზღმარტლი]] და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=36–37.}}
===III. სამხრეთ საქართველო===
8. მაღალმთის ველების სარტყელი (1400 მ-დან 2000 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან).
ზონალურად ეს ველები მდებარეობს მთის ტყეების სარტყელში. მეორადი ტიპია და ტყეების მოსპობის შემდეგაა ფეხმოკიდებული.
===IV. მთების შუა სარტყელი===
9. დასავლეთ საქართველოს წიფლნარები (500 მ-დან 2000 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან).
აღმოსავლეთ საქართველოს წიფლნარები — 800–2100 მ-დე ზღვის დონიდან.
10. წიწვიანი ტყეები (800 მ-დან 2000 მ სიმაღლემდე).
ეს ორი ფორმაცია ხეობათა მიხედვით ხშირად ურთიერთს ენაცვლება.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=37.}}
===V. მთამაღალი===
11. სუბალპური ფორმაციები:
ა. სუბალპების ტყეები, 2000–2500 მ შორის მდებარე სარტყელია. სიმაღლე მერყეობს გეოგრაფიული მდებარეობის მიხედვით. დასავლეთ კავკასიონზე უფრო დაბლა მდებარეობს, ვიდრე აღმოსავლეთში. მთავარი სახეობებია; არყები ([[მტირალა არყი|მეჭეჭიანი არყი]], [[თეთრი არყი|ლიტვინოვის არყი]], [[რადეს არყი]], [[მედვედევის არყი]], [[მეგრული არყი]]), [[მთის ბოყვი]], [[კავკასიური მუხა|მაღალმთის მუხა]], [[პონტოური მუხა]], [[ცირცელი|ჭნავი]], [[ვერხვი]].
<gallery mode="packed">
Betula pendula (1).JPG|[[მტირალა არყი|მეჭეჭიანი არყი]]
Betula raddeana RB1.JPG|[[რადეს არყი]]
Betula pubescens - Burgwald 002.jpg|[[თეთრი არყი]]
Sorbus aucuparia (fruits).jpg|[[ცირცელი|ჭნავი]]
Betula medwediewii Brzoza Medwediewa 2019-05-19 05.jpg|[[მედვედევის არყი]]
ID 430 Bergahorn Gutschy 0001.jpg|[[მთის ბოყვი]]
Quercus macranthera Tbilisi.jpg|[[კავკასიური მუხა|მაღალმთის მუხა]]
</gallery>
ბ. მთამაღალის ბუჩქნარები, ძალიან ხშირად ემთხვევა სუბალპების ტყის სარტყელსაც, 2600 მ სიმაღლემდე ტიპურია. ამ სარტყელში მთავარი სახეობანია: [[დეკა (მცენარე)|დეკა]], [[კენკრა]], [[კავკასიური მოცვი|მთის მოცვი]], [[ღვია]] (სამხრეთ ფერდობებზე).
გ. სუბალპების მაღალი ბალახეულობა. სუბალპების ტყის სიმაღლეებშია ტიპური.
დ. ალპური მაღალბალახიანი მდელოები — დამახასიათებელია ფართოფოთლოვანი მარცვლოვანების (სამხრეთისა და აღმოსავლეთის ფერდობი) და ფართოფოთლოვანი ორლებნიანების (ჩრდილოეთისა და დასავლეთის ფერდობები) ფორმაციები. ხშირად სცილდება 2500 მ სიმაღლეს ზღვის დონიდან.
12. ალპური მდელოები და ხალები (2600 მ-დან თოვლის ქვემო ხაზამდე, საშუალოდ 3500 მ).
13. ნაშალებისა და ქვიანების მცენარეულობა (გავრცელებულია უშუალოდ თოვლის ხაზისა და ალპურ ზემო საზღვარს შორის).
==ტყეები==
''{{მთავარი|საქართველოს ტყეები}}''
ბუნებრივ ტყეებს [[საქართველო]]ში 2767300 ჰა ფართობი უკავია, რაც ქვეყნის მთლიანი ტერიტორიის დაახლოებით 39%-ს შეადგენს. ეს ტერიტორიის საერთო ტყიანობის დონის საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია, რომლის მიხედვითაც საქართველოს [[ევროპა|ევროპის]] ტყით მდიდარი ქვეყნების რიცხვს აკუთვნებენ.<ref group="კომ.">ტყის ფონდის საერთო ფართობი 2010 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით შეადგენდა 3007.6 ათას ჰექტარს, ანუ ქვეყნის ტერიტორიის (6949.4 ათასი ჰექტარი) — 43.2%-ს. ტყის ფონდის საერთო ფართობიდან საკუთრივ ტყეს (ტყით დაფარულ მიწებს) ეკავა 2822.4 ათასი ჰექტარი, ანუ ქვეყნის ტერიტორიის 40.6% (ტყიანობის პროცენტი), რაც საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია. იმ დროისთვის მსოფლიოსთვის ეს მაჩვენებელი 27%-ს, ხოლო საქართველოს მეზობელი ქვეყნებისათვის 15%-ს არ ღემატებოდა. ტყეებში მერქნის (ხეთა ღეროების) საერთო მარაგი შეადგენდა 454.5 მლნ [[კუბური მეტრი|მ³]]-ს, ხოლო მერქნის მარაგის საშუალო წლიური ნამატი — 4.5 მლნ მ³-ს</ref>
არსებითად [[საქართველოს კლიმატი|განსხვავებული კლიმატის]] გამო, დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს ტყეების ვერტიკალური სარტყლიანობა ერთმანეთს არ ემთხვევა. დასავლეთ საქართველოში [[არიდული მცენარეულობა|არიდული მცენარეულობის]] სარტყელი არ არსებობს. [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] ნაპირიდანვე ვაკეები და მთების წინა კალთები დაფარულია [[სუბტროპიკული ტყეები და ბუჩქნარები|სუბტროპიკული ტყეებით]], მაშინ, როცა აღმოსავლეთ საქართველოში [[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევარუდაბნოს ზონის]] შემდეგ, ზღვის დონიდან 300–500 მ სიმაღლემდე არიდული მეჩხერების, ანუ ნათელი ტყეების სარტყელია წარმოდგენილი. საერთოდ, აღმოსავლეთ საქართველოს ვერტიკალური სარტყლიანობა უფრო რთულია: [[ვასილ გულისაშვილი]]ს მიერ (1964), გამოყოფილია არიდული ტყეების (ზღვის დონიდან 500 მ-მდე) ქართული მუხის (500–1000 მ). წიფლის (1000–1500 მ), მუქწიწვიანი ტყეების (ნაძვისა და სოჭის) (1500–1900 მ), სუბალპური (1900–2500 მ), ალპური (2500–3000 მ), სუბნივალური (2000–3700 მ) და ნივალური (3700 მ-ს ზევით) სარტყლები. ამრიგად, ტყეების გავრცელება ვერტიკალური სარტყლების მიხედვით, ანუ ვერტიკალური ზონალობა აპირობებს მათ ბიომრავალფეროვნებას.{{sfn-2|გიგაური, გიორგი.|2000|გვ=92.}}
ტყეების [[ბიომრავალფეროვნება]]ს განსაზღვრავს აგრეთვე მთის [[ფერდობი|ფერდობთა]] დაქანება და დახრილობის მიმართულება (ექსპოზიცია). ცნობილია, რომ დამრეც (10°-მდე) დაქანების ფერდობებზე განლაგებულია საქართველოს ტყეების 5,5%. დაფერდებულ (11–20°) ფერდობებზე — 16,5%; ციცაბო (21–35°) ფერდობებზე — 54,4%; ძლიერ ციცაბო ფერდობებზე (35° და მეტი) — 23,6%. ამრიგად, საქართველოს ტყეების დიდი ნაწილი (78%) ციცაბო და ძლიერ ციცაბო ფერდობებზეა განლაგებული. ტყეების ასეთი არათანაბარი განაწილება ფერდობის დაქანების სიმკვეთრის მიხედვით განსაზღვრავს მათ [[ბიომრავალფეროვნება]]ს. ტყეების ბომრავალფეროვნებას აგრეთვე განსაზღვრავს მათი გავრცელების ხასიათი ფერდობთა ექსპოზიციების მიხედვით, რომლებიც განლაგებულნი არიან, როგორც ჩრდილოეთის, ისე სამხრეთის რუმბის ექსპოზიციებზე.
ტყის ბიომრავალფეროვნებას აგრეთვე განსაზღვრავს კორომთა განაწილება შემადგენლობის, სიხშირის, ხნოვანებისა და პროდუქტიულობის მიხედვით. მეტად მრავალფეროვანია საქართველოს ტყის სახეობრივი შემადგენლობა. ტყეში ველურად იზრდება დაახლოებით 400-მდე სხვადასხვა სახეობის ხე და ბუჩქი, გაერთიანებული 123 ბოტანიკურ გვარსა და 56 ოჯახში. ბოტანიკოსების მიერ აგრეთვე აღწერილია ამ სახეობათა 182 ფორმა და 91 ვარიაცია. ტ. ჩიქოვანის გამოთვლით მათ შორის: [[ხე]]ებია — 153 სახეობა; [[ბუჩქი|ბუჩქებია]] — 202 სახეობა; ნახევარბუჩქებია — 29 სახეობა; [[ლიანები]] — 11 სახეობა.{{sfn-2|გიგაური, გიორგი.|2000|გვ=17.}}
სიმაღლის მიხედვით, ველურად მოზარდი 153 სახეობიდან მაღალტანიანია (25 მეტრზე მეტი) 51 სახეობის ხე. მათ შორის აღსანიშნავია [[კავკასიური სოჭი]] (იზრდება 70 მ-მდე), [[აღმოსავლეთის ნაძვი]] (იზრდება 40–50 მ-მდე), [[აღმოსავლური წიფელი|აღმოსავლეთის წიფელი]] (იზრდეა 40–50 მ-მდე), [[სოსნოვსკის ფიჭვი|სოსნოვსკისა]] და [[ბიჭვინთის ფიჭვი|ბიჭვინთის ფიჭვები]], [[ქართული მუხა]], მაღალმთის მუხა, [[იმერული მუხა]], [[ჰართვისის მუხა]], გრძელყუნწა მუხა, ჩვეულებრივი [[წაბლი]], თელები, ჩვეულებრივი [[იფანი]], [[კავკასიური რცხილა]], კავკასიური და წვრილფოთლა ცაცხვები, ხვალო, [[ოფი]], [[ძელქვა]], [[მთის ბოყვი]], [[დათვისთხილა|ქართული თხილი]], [[მურყანი]] და სხვ.
საშუალო სიმაღლისაა (8-დან 24 მ-მდე) 56 სახეობის ხე. მათ შორის აღსანიშნავია: მაღალმთის [[ნეკერჩხალი]], [[კავკასიური აკაკი]], ღვიები, [[მეგრული არყი]], [[მედვედევის არყი]], [[რადეს არყი]], [[ლიტვინოვის არყი]], [[მეჭეჭიანი არყი]], [[მაჟალო]], [[პანტა]], [[ჩვეულებრივი ხურმა]], [[კოლხური ბზა]], [[ქორაფი]], [[საღსაღაჯი]] და სხვ.
დაბალტანიანია (7 მ და ნაკლები სიმაღლის) 46 სახეობის ხე, მათ შორის: [[ღვია]], [[წიფელი]], [[ჭანჭყატი|ჭანჭყატები]], [[პონტოური მუხა]], [[ხეჭრელი]], [[ქაცვი]], [[ძახველი]], [[შინდი]], [[ბროწეული]], [[ფშატი]], [[დიდგულა]], [[ზღმარტლი]], [[კუნელი]], [[კოწახური]] და სხვ.{{sfn-2|გიგაური, გიორგი.|2000|გვ=18.}}
დენდროფლორის დიდი მრავალფეროვნების მაჩვენებელია ენდემურ [[მერქნიანი ჯიშები|მერქნიან მცენარეთა]] სიმრავლე, მათ შორის 2000 წლისთვის არსებული მონაცემებით საქართველოს [[ენდემები|ენდემს]] წარმოადგენდა — 61 სახეობა, ხოლო [[კავკასია|კავკასიის]] — 43 სახეობა. ასევე, 2000 წლისთვის არსებული მონაცემებით ინტროდუცირებული იყო 6 ათასზე მეტი მერქნიანი სახეობა, რომელთაგან [[ბოტანიკური ბაღი|ბოტანიკურ ბაღებსა]] და დასახლებული ადგილების გამწვანებაში წარმოადგენლი იყო 3 600-ზე მეტი. ზემოთ მოტანილი მონაცემები საქართველოს მერქნიან მცენარეთა მრავალფეროვნებას ადასტურებს. ტყეების ბიოლოგიურ მრავალფეროვნებაზე, ტყის ეკოსისტემათა ნაირგვარობასა და რთულ სტრუქტურაზე მიუთითებს როგორც წმინდა, ისე შერეული კორომების არსებობა.{{sfn-2|გიგაური, გიორგი.|2000|გვ=18.}}
საქართველოს ტყეების ბიოლოგიური მრავალფეროვნების თავისებურებებზე აგრეთვე მეტყველებს მათი ტიპოლოგიური ნაირგვარობის ფართო სპექტრი. ტყის ტიპოლოგიური მაჩვენებლები ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მახასიათებელია ამა თუ იმ ტყის ეკოსისტემის ბიომრავალფეროვნებისა, როგორც ბიოგეოცენოზში მრავალი ერთგვაროვანი ტიპის ერთობლიობა.{{sfn-2|გიგაური, გიორგი.|2000|გვ=22.}}
საქართველოს ტყეებში ყველაზე მეტად გავრცელებულია წიფლით გაბატონებული კორომები, მათ უკავიათ ტყით დაფარული ფართობების 48,5%; მუხნარებს — 10,5%, სოჭნარებს 8,5%, რცხილნარებს — 6,6%, ნაძვნარებს — 5,7%, ფიჭვნარებს — 4,7%, არყნარებს — 3,1%, მურყნარებს — 3,2%, წაბლნარებს — 2,5% და სხვა სახეობების ტყეებს — 6,6%.<ref>[https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/112568/1/Satyeo_Moambe_2009_N2.pdf მთის ტყეების ბიომრავალფეროვნების არსი]</ref>
შესაბამისად, საქართველოს ძირეული ტყეების მთავარი ფორმაციებია (საერთო ფართობის მიხედვით) — წიფლნარი (''Fagus orientalis''), ქართული მუხის (''Quercus iberica'') მუხნარი, წაბლნარი (''Castanea sativa''), სოჭნარი (''Abies nordmanniana''), ნაძვნარი (''Picea orientalis''). მათ წილად მოდის ქვეყნის ბუნებრივი ტყეების ორ მესამედზე მეტი. ძირეულ ტყეებს მიეკუთვნება შედარებით შეზღუდული გავრცელების ფორმაციებიც — ჭალის მუხის (''Quercus longipes''), მაღალმთის მუხის (''Quercus macranthera''), იმერული მუხის (''Quercus imeretina'') და მუხის სხვა სახეობებისაგან შექმნილი ტყეების ფორმაციები (მუხნარები); არიდული ტყეები — საკმლისხიანი (''Pistacia mutica'') და ღვიიანი (''Juniperus foetidissima, J. polycarpos''); მურყნარი (''Alnus barbata''); ლიტვინოვის არყის (''Betula litwinowii'') არყნარი; კავკასიური ფიჭვის (''Pinus sosnowskyi'') ფიჭვნარი; ბიჭვინთის ფიჭვის (''Pinus pithyusa'') ფიჭვნარი; ძელქვნარი (''Zelkova carpinifolia'') და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=3.}}
აკადემიკოს [[ვასილ გულისაშვილი]]ს მიხედვით საქართველოს ტყეები განლაგებულია შვიდ განსხვავებულ ბუნებრივ-ისტორიულ ტერიტორიაზე (ტყემცენარეულობის ოლქები). წარმოდგენილია როგორც ნახევრად უდაბნოების არიდული (ნათელი), ასევე კოლხეთის დაბლობის ჭარბტენიანი ტყეები. ტყემცენარეულობის ოლქები განსხვავებულია აგრეთვე ზღვის დონიდან სიმაღლის მიხედვით, რის გამოც თითოეულ ტყემცენარეულობის ოლქში გამოიყოფა ვერტიკალური სარტყლები. ვერტიკალური სარტყლიანობის მიხედვით ტყეები იწყება უშუალოდ შავი ზღვის პირიდან და ვრცელდება ზღვის დონიდან 2600 მ სიმაღლემდე (სუბტროპიკული ზონიდან ალპურ მდელოებამდე).<ref>[https://geography.ge/საქართველოს-ტყეები/ საქართველოს ტყეები] // ''geography.ge''</ref>
ქვეყნის ტყეების დაახლოებით 98% გავრცელებულია [[კავკასიონი]]ს და [[მცირე კავკასიონი]]ს მთათა კალთებზე. დიდი ნაწილი ტყეებისა (დაახლოებით 45%) გავრცელებულია დიდი (30%-ზე მეტი) დაქანების ფერდობებზე. ამ ტყეებს უაღრესად მნიშვნელოვანი რესურსწარმოებითი (მდინარეთა წყლის, მინერალური წყაროების, ჰავის ფორმირების და სხვ.) და გარემოსდაცვითი (ეროზიასაწინააღმდეგო, ზვავსაწინააღმდეგო და სხვ.) ფუნქციები გააჩნია. უშუალო ეკონომიკური მიზნით ამ ტყეების რესურსების (მერქნის და ტყის ე.წ. არამერქნიანი რესურსების) გამოყენება ასეთ რთულ რელიეფურ პირობებში ძალზე შეზღუდულია, განსაკუთრებით მგრძნობიარე ბუნებრივ ეკოსისტემებში კი საერთოდ გამორიცხულია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2009|გვ=41–42.}}
<gallery mode="packed">
Lagodekhi Green (Photo by Peretz Partensky, 2009) (5).jpg
Lagodekhi Managed Reserve 2023-08-13-6.jpg
Lagodekhi Nature Reserve1.jpg
Lagodekhi 04.jpg
</gallery>
საქართველოს ტერიტორიაზე ტყეების (ტყის ფორმაციების) ჰორიზონტალური და ვერტიკალურ-ზონალური განაწილება ლიმიტირებულია ჰავით, კერძოდ, მისი მთავარი მახასიათებლების სითბური და ტენიანობის რეჟიმის კანონზომიერი ცვალებადობით ტერიტორიის შავი ზღვიდან დაშორებასთან და ზღვის დონიდან ამაღლებასთნ დაკავშირებით. საერთო ბუნებრივ კანონზომიერებებში მნიშვნელოვანი ცვლილებები (რამაც ბოლო ათწლეულების მანძილზე ქვეყნის ლანდშაფტური ცვლილებების ხასიათიც კი შეიძინა), როგორიცაა – ტყეების გავრცელების ქვედა და ზედა საზღვრების ხელოვნური გადაადგილება ქვეყნის ცალკეულ რეგიონებში და ხეობებში, ტყიან ტერიტორიებზე (ე.წ. სატყეო მიწებზე) ტყისშემდგომი ბუჩქნარი და ბალახოვანი (მდელოს, სტეპის) მცენარეულობის არეალის მკვეთრი გაფართოება, — პრაქტიკულად მთლიანად უკავშირდება ადამიანის არაგონივრულ საქმიანობას (ტყის რესურსების გამოყენება დადგენილი წესების იგნორირებით).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2009|გვ=42.}}
<gallery mode="packed-hover" heights="154px">
File:Lagodekhi NP.jpg|ალტ=|ხავსები ქვებზე ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალში
File:Ninoskhevi waterfall 2.jpg|ალტ=|ნინოსხევის ჩანჩქერი
File:Სუბალპური ტყე - იელის ყვავილობა.jpg|ალტ=|სუბალპური ტყე, იელის ყვავილობა ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალში
File:Ტყის სიმფონია ლაგოდეხი.jpg|ალტ=|ტყის სიმფონია ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალში
</gallery>
საქართველოს ტყეების დიდი უმეტესობა, ფიტოცენოლოგიური შინაარსით, წარმოადგენს ევროპული ტყეების ორგანულ ნაწილს (განიხილებოდა კიდეც ევროპის ტყეებთან ერთად; სსრკ ევროპული ნაწილის მცენარეულობა, 1980, და სხვ.). ტყის ედიფიკატორების (ტყის შემქმნელი სახეობების) და ასოციაციათა დამახასიათებელი სახეობების უმეტესობა გენეზისურად და სისტემატიკურად ახლოსაა ევროპულ (ხმელთაშუაზღვეთურ, შუაევროპულ და სხვ.) სახეობებთან.
საქართველოს ტერიტორიაზე გავრცელებულია ფოთოლმცვენი (83,6%) და წიწვიანი (16,4%) ტყეები, მომცრო ფართობებზე შემორჩენილია მარადმწვანე ფოთლოვანი ტყეებიც.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2009|გვ=43.}}
'''ტყის ეკოსისტემები.''' ტყის ეკოსისტემებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვთ საქართველოში ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციისათვის. ტყით დაფარულია ქვეყნის ტერიტორიის 39,9%. საქართველოს ტყეების 97% ბუნებრივია. მათი დიდი ნაწილი (98%) მთის ტყეებს წარმოადგენს და გააჩნია წყალმარეგულირებელი, ნიადაგის დამცველი, კლიმატის მასტაბილიზებელი ფუნქციები, ამასთანავე წარმოადგენს მნიშვნელოვან ადგილსამყოფელს მცენარეთა და ცხოველთა მრავალი რელიქტური, ენდემური და საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობისათვის. საქართველოში ჯერ კიდევ შემორჩენილია თითქმის ხელუხლებელი ტყის კორომები, რომლებსაც გააჩნიათ უდიდესი კონსერვაციული ღირებულება. ტყის ეკოსისტემები გვხვდება ქვეყნის თითქმის ყველა რეგიონში, გამონაკლისს წარმოადგენს მხოლოდ [[ჯავახეთის ზეგანი|ჯავახეთის პლატო]], ხოლო [[ხევი (მხარე)|ხევისა]] და [[თუშეთი]]ს რეგიონებში ტყეს ძალიან მცირე ფართობი უკავია.<ref>[https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/22 საქ. IV ეროვნ. მოხსენება] // [[ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენცია|ბმკ]]-სადმი, 2009, გვ. 11.</ref>
დასავლეთ საქართველოში ტყე ზღვის დონიდანვეა გავრცელებული, ხოლო აღმოსავლეთ საქართველოში ტყის სარტყელი 600–700 მეტრის სიმაღლიდან იწყება. საქართველოს ტყეებში დაახლოებით 400 სახეობის [[მერქნიანი ჯიშები|მერქნიანი]] მცენარე იზრდება. საქართველოს დენდროფლორის 26% (104 სახეობა) საქართველოსა და კავკასიის ენდემია. ნიადაგობრივ და კლიმატურ პირობებზე დამოკიდებულებით ტყის ძირითადად გავრცელებული ტიპებია ფოთლოვანი, წიწვოვანი, სუბალპური მეჩხერი და ტანბრეცილი, არიდული მეჩხერი და ჭალის ტყეები. ფოთლოვან ტყეებს უკავია ტყით დაფარული ფართობების 81%, ხოლო წიწვოვან ტყეებს შესაბამისად, — 19%. სახეობების მიხედვით ტყის ფონდი შემდეგნაირადაა წარმოდგენილი: წიფლნარები (46,6%). მუხნარები (10,6%), რცხილნარები (8,8%), სოჭნარები (7%), მურყნარები (5,5%), ნაძვნარები (4,5%), ფიჭვნარები (4%), წაბლნარები (3,2)%).
დასავლეთ საქართველოს ტყეებისათვის დამახასიათებელია მარადმწვანე ფართოფოთლოვანი მერქნიანი სახეობების ქვეტყე, რომელიც შექმნილია რელიქტური გვარების Rhododendron, Epigaea, Ruscus, Ilex, Daphne, Hedera, Laurocerasus-ის სახეობებით: [[შქერი]] (''Rhododendron ponticum''), უნგერნის შქერი (''Rhododendron ungernii''), სმირნოვის შქერი (''Rhododendron smirnowii''), წყავი (''Laurocerasus officinalis''), [[კოლხური ბაძგი]] (''Ilex colchica''), [[ძმერხლი]] (''Ruscus colchicus''), [[გაულთერიასმაგვარი ეპიგეა|ეპიგეა]] (''Epigaea gaultherioides''), [[კოლხური სურო]] (Hedera colchica) ''Daphne alboviana, D. pontica''. აღნიშნული სახეობები კოლხეთის ბიოგეოგრაფიული პროვინციის ტყეებში ქვეტყეს ქმნიან, როგორც დამოუკიდებლად, ისე ერთმანეთში შერეული ნაირგვარი კომბინაციების სახით, რაც ამ ტყეების განუმეორებლობასა და მაღალ საკონსერვაციო ღირებულებას განაპირობებს. კოლხური ქვეტყე განსაკუთრებით კარგად არის განვითარებული სამხრეთ-დასავლეთ კოლხეთში. აქ ის ზღვის დონიდან 2300–2400 მ-მდე ვრცელდება.
აღსანიშნავია [[ურთხელი|უთხოვრისა]] და [[ძელქვა|ძელქვის]] რელიქტური ტყეები, რომლებიც შემორჩენილია აღმოსავლეთ საქართველოში [[ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი|ბაწარისა]] და [[ბაბანეურის სახელმწიფო ნაკრძალი|ბაბანეურის ნაკრძალებში]].
1800–1900 მეტრის სიმაღლიდან იწყება სუბალპური მეჩხერი ანუ „პარკისებური“ ტყეები, რომლებსაც ძირითადად წარმოქნიან მაღალი [[მთის ბოყვი]] და მაღალმთის მუხა.
კავკასიის სუბალპურ ტანბრეცილ ტყეებს ქმნიან [[წიფელი]] (''Fagis orientalis''), [[არყი]] (''Betula litwinowii''), მაღალმთის ბოყვი, [[იმერული ხეჭრელი]]. ეს ტყეები მდიდარია ენდემური და რელიქტური სახეობებით: [[მეგრული არყი]] (''Betula megrelica''), [[მედვედევის არყი]] (''Betula medwediewii''), [[პონტოური მუხა]] (''Quercus pontica'').
აღმოსავლეთ საქართველოს ძირეული ტყეების ფორმაციებს შორის დომინირებს ქართული მუხის (''Quercus iberica'') ტყე (მუხნარი) და აღმოსავლური წიფლის (''Fagus orientalis'') ტყე (წიფლნარი). საქართველოს ძირეული ტყეების უძველესი ფორმაციები — აღმოსავლური ნაძვის (''Picea orientalis'') და კავკასიური სოჭის (''Abies nordmanniana'') ტყეები (ნაძვნარი, სოჭნარი, ნაძვნარ-სოჭნარი, წიფლნარ-სოჭნარი და სხვ.) აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელებულია, ძირითადად, დასავლურ (კოლხეთის მოსაზღვრე) ნაწილში (ბორჯომ-ბაკურიანის რეგიონი, მდ. დიდი ლიახვის ხეობა). ნაძვნარები და ნაძვის სიჭარბით ტყეები (წიფლნარ-ნაძვნარი, სოჭნარ-ნაძვნარი) საკმაოდ ფართო გავრცელებას აღწევს ცენტრალურ თრიალეთზეც, გვხვდება აღმოსავლეთ თრიალეთზეც (მდ. ალგეთის ზემო წელის აუზი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=5.}}
ჭალის ტყეები აღმოსავლეთ საქართველოში განვითარებულია დაბლობებსა და მთისწინეთში მდინარეების მტკვრის, ივრის, ალაზნის და ქციის ქვემო წელის გასწვრივ. მათში ჭარბობს მუხა (''Quercus pedunculiflora''), აგრეთვე, ვერხვი (''Populus canescens, Populus hybrida''), ეს ტყეები მდიდარია [[ლიანები]]თ. დასავლეთ საქართველოს ჭალის ტყეებში კი წამყვანი პოზიცია უჭირავს [[მურყნარი|მურყნარებს]].<ref>[https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/22 საქ. IV ეროვნ. მოხსენება] // [[ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენცია|ბმკ]]-სადმი, 2009, გვ. 12.</ref>
==ველები==
'''უროიანი ველი.''' [[უროიანი]] ველები საქართველოს ფარგლებში ტიპურად გავრცელებულია [[თბილისი]]ს ქვემოთ — [[მტკვარი|მტკვრის]] [[ხეობა|ხეობის]] ორივე ნაპირას. მისი გავრცელება ჩვეულებრივ აღწევს 750 მ-მდე და გვხვდება, როგორც დაბლობებში (250 მ), ისე ზეგნებზე (770 მ). გარდა მლაშობი ადგილებისა, იგი ყოველგვარ ნიადაგზე საკმაოდ კარგად ვითარდება. უროიან ველს ვხვდებით შავმიწა ნიადაგებზე, წაბლა ნიადაგების სხვახვა ტიპებზე, ნათელ, პრიმიტიულ ნიადაგებზე, შავმიწაღორღიან ნიადაგებზე და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1935|გვ=22.}}
მტკვრის მარჯვენა ნაპირას იგი გავრცელებულია [[თბილისი]]დან [[კუმისის ტბა]]მდე, აქ წყდება და [[იაღლუჯის ქედი|იაღლუჯს]] მტკვრის მხრიდან ვიწრო ზოლად გაუვლის იაღლუჯსა და სარვანის დაბლობს შორის, აქ გადაკვეთს [[ხრამი|ხრამს]] და მარჯვენა ნაპირით გადადის სომხეთ-აზერბაიჯანში, სადაც მთის ფერდობისკენ მისი საზღვარია ჯაგეკლიანი ველი და დაბლობისაკენ — მლაშობის ტიპის დაჯგუფებანი და სხვა მისი მსგავსნი. მთავარი გავრცელება მისი გამოსახულია მარჯვენა ნაპირზე, სადაც მტკვრის ნაპირიდან, კერძოდ კი, მტკვრის პირას გავრცელებულ ტუგაის ტიპის ტყის პირიდან მოყოლებული ვრცელდება მთელ ზეგანზე, დაახლოებით 750 მ სიმაღლემდე. აქედან გადაკვეთს [[გომბორის ქედი]]ს დაბლობ ადგილებს [[სიღნაღი]]ს მიდამოებში. იმავე სიმაღლეზე ვრცელდება [[შირაქის ვაკე|შირაქში]]. შიგნით [[კახეთი|კახეთში]], [[გომბორი]]სკენ მიქცეულ მხარეზე, გვხვდება [[გურჯაანი|გურჯაანამდე]]. ეს გავრცელების არე ყოველთვის მთლიანი არ არის, მრავალ ადგილას იგი გადაკვეთილია სხვა ფორმაციებით და უმთავრესად კი ჯაგეკლიანი ველით.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1935|გვ=24.}}
საქართველოს უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთით, [[უროიანი]] ველები, ძირითადად, წარმოდგენილია: წმინდა უროიანი (''Andropogon ischaemum'' L.), უროიან-წივანიანი (''Andropogoneta-Festueta''), უროიან-ვაციწვერიანი (''Andropogoneta-Stipeeta''), უროიან-ჭანგიანი (''Andropogoneta-Agropyrumeta''), უროიან-ნაირბალახოვანი (''Andropogoneta-mixtoherbosa''), უროიან-ძეძვიანი (''Andropogoneta-Paliureta''), უროიან-გრაკლიან-ძეძვიანი (''Andropogoneta-Paliureta''), უროიან-გრაკლიან-ღვიიანი (''Andropogoneta-Spiraeta-Junipereta'') და სხვა ბალახოვნების სახით, სადაც ფართოდაა, ასევე, წარმოდგენილი ეფემერებიც.
'''უროიან-წივანიანი ველი.''' უროიან-წივანიანი ველი უმთავრესად გვხვდება გორაკებზე და გორაკთა ზურგებზე: დაბლობებზე, მტკვრის პირებზე.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1935|გვ=24.}}
==მდელოები==
'''სუბალპური მდელოები.''' სუბალპური მდელოები — საქართველოს მაღალმთიან ნაწილში ზღვის დონიდან 2000–2600 მ სიმაღლეზე გვხდება, სადაც ბალახეულობის სიმაღლე უმეტესად დაახლ. 35–55 სმ ფარგლებში მერყეობს. დამახასიათებელია ხშირი, მრავალიარუსიანი დაჯგუფებები. ჭარბობს — ნაირბალახოვანი, პარკოსანი და მარცვლოვანი მცენარეები.
'''ალპური მდელოები.''' ალპური მდელოები — გავრცელებულია ზღვის დონიდან 3000–3200 მ სიმაღლეზე, სადაც ბალახეულობის სიმაღლე უმეტესად დაახლ. 25–35 სმ ფარგლებში მერყეობს. აქ გვხდება მარცვლოვანი მცენარეულობა. ალპური მდელოებისთვის ტიპურია ცალკეული დაბალბალახოვანი დაჯგუფებები, რომელთაც „ალპურ ხალიჩებსაც“ უწოდებენ.
==ძეძვიანები==
ძეძვიანები ფართოდ არის გავრცელებული აღმოსავლეთ საქართველოში, მთისწინებზე და მთის ქვედა სარტყელში, ზ. დ. 1000–1200 მ-მდე. უფრო მშრალ რეგიონებში (ცენტრალური და აღმოსავლეთი თრიალეთი, [[გომბორის ქედი]]ს სამხრული კალთა) ძეძვიანებში აღინიშნება ყველა ექსპოზიციის ფერდობებზე. შედარებით ნაკლებად მშრალ რეგიონებში კი (აღმოსავლეთ საქართველოს დასავლური ნაწილი, [[კახეთის კავკასიონი]]) ძეძვიანები მეტწილად განვითარებულია სამხრეთის, აღმოსავლეთის და დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე. ძეძვიანების ქვეშ განვითარებული ნიადაგები (ყოფილი ტყის ნიადაგები) დეგრადირებულია, მათ პრაქტიკულად დაკარგული აქვთ ტყის ნიადაგების მთავარი ნიშნები (მდგრადი მკვდარი საფარი, ჰუმუსიანი ჰორიზონტი და სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=14.}}
ძეძვიანები მრავალი ვარიანტითაა წარმოდგენილი. მათგან უმეტესად გვხვდება წმინდა ძეძვიანი (მონოდომინანტური ცენოზები), ნაირბუჩქნარ-ძეძვიანი, გრაკლიანძეძვიანი და შავჯაგიან-ძეძვიანი. ბალახეული საფარის მიხედვით გამოიყოფა ორი მთავარი ვარიანტი (ასოციაცია): ძეძვიანი უროს საფარით (''Paliuretum botriochloosum''), ძეძვიანი მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი საფარით (''Paliuretum graminoso-mixtoherbosum'').{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=14.}}
ძეძვიან ცენოზებში კარგად არის ფორმირებული ორი იარუსი — ბუჩქების (I იარუსი) და ბალახების (II იარუსი). I იარუსში მეტწილ შემთხვევებში დომინირებს [[ძეძვი]]. უფრო იშვიათად თანადომინანტის როლში მონაწილეობს [[გრაკლა]] (''Spiraea hypericifolia''), შავჯაგა (''Rhamnus pallasii'') ან ნაირბუჩქები — [[ჯაგრცხილა]] (''Carpinus orientalis''), წითელი [[კუნელი]] (''Crataegus kyrtostyla''), [[ჟასმინი]] (''Jasminum fruticans''). გარდა აღნიშნული ბუჩქებისა, I იარუსში მონაწილეობს (დამახასიათებელი სახეობები) — [[კვიდო]] (''Ligustrum vulgare''), [[ასკილი]] (''Rosa canina, R. spinosissima, R. corymbifera''), [[ვაშლანა|ჩიტაკომშა]] (''Cotoneaster racemiflora''). დაბალი კონსტანტობით აღინიშნება — ღვიები (''Iuniperus oblonga, J. rufescens''), გარეული [[ბალი]] (''Cerasus incana''), [[ხორციფერა]] (''Atraplaxis spinosa''), [[გლერძი|გლერძა]] (''Astragalus caucasicus, A. microcephalus''), [[თრიმლი]] (''Cotinus coggygria''), [[თუთუბო]] (''Rhus coriaria'') და სხვ. I იარუსის საშუალო სიმაღლე 1,0–2,0 მ შეადგენს, საშუალო პროექციული დაფარულობა 35–50%-ია (ცვალებადობს 20–70% ფარგლებში).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=14–15.}}
ძეძვიანებში ბალახეული საფარი (II იარუსი) მეტწილად კარგად განვითარებულია მხოლოდ ბუჩქთშორისებში, სადაც მისი პროექციული დაფარულობა საშუალოდ 40–60% შეადგენს. განაწილება აქაც არათანაბარია, ცვალებადობს 30–70% ფარგლებში. უშუალოდ ბუჩქებქვეშ ბალახეული საფარი თხელია, ან პრაქტიკულად არ არის განვითარებული. ბალახეული საფარის დომინანტებს შორის უწინარესად უნდა აღინიშნოს ურო (''Botriochloa ischaemum''); უფრო იშვიათად აღინიშნება დომინირება სხვა სახეობებისაც. უროს გარდა დამახასიათებელ სახეობებს წარმოადგენს — ''Achillea milefolium, Eringium campestre, Euphorbia sequeriana, Festuca sulcata, Galium verum, Lolium rigidum, Melica transilvanica, Koeleria gracilis, Phleum phleoides, Poterium Polygamum, Teucrium chamaedrys, T. polium, Tragopogon graminifolius, Trisetum rigidum, Xeranthemum squarrosum'' და სხვ. საერთოდ, ძეძვიანები ფლორისტულად მდიდარია (კონკრეტული ნაკვეთების აღწერებში გვხვდება 50–60 სახეობა).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=15.}}
ძეძვიანი ცენოზებიდან (ასოციაციებიდან) ყველაზე ფართო გავრცელებით ხასიათდება ძეძვიან-უროიანი (Paliuretum botriochloosum) და ძეძვიანი მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი საფარით (''Paliuretum graminoso-mixtoherbosum''); შედარებით იშვიათად აღინიშნება: ძეძვიანი გლერძათი (Paliuretum astragalosum) — გვხვდება მეტწილად ცენტრალურ თრიალეთზე; ძეძვიანი ავშანით (''Paliuretum artemisiosum'') — გვხვდება [[შიდა ქართლის მხარე|შიდა ქართლში]].{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=15.}}
==წყლის და ჭაობის მცენარეულობა==
[[წყლის და ჭაობის მცენარეულობა]] [[საქართველო]]ში განსაკუთრებით ფართოდაა გავრცელებული [[კოლხეთის დაბლობი|კოლხეთის დაბლობზე]]. არც ისე დიდი ხნის წინ აქ ვრცელი ფართობი ეჭირა დაჭაობებულ [[მურყნარი|მურყნარებს]], აგრეთვე ისლიან-თეთრხავსიან (სფაგნუმიან) ჭაობებს. ამჟამად [[მურყნარი|მურყნარები]] ძირითადად გაჩეხილია, [[ჭაობი|ჭაობები]] ამოშრობილია. ტბის ნაპირები და თხელი წყლები კოლხეთში დაფარულია [[ლერწამი|ლერწმის]], [[ლაქაში]]ს და სხვა რაყებით. მდგარ და მდოვრე წყლებში, გარდა წყალმცენარეებისა, იზრდება [[დუმფარა]], წყლის პური, [[წყლის ვაზი]], [[წყლის კაკალი]], [[წყლის ბაია]]; ჭაობებში — [[ისლი]]ს, [[ჭილი (გვარი)|ჭილის]] სახეობები, [[წყლის ზამბახი]] და სხვ. აღმოსავლეთ საქართველოს დაბლობებში, [[წყალსატევი|წყალსატევების]] დაჭაობებულ ნაპირებზე გავრცელებულია ლერწმისა და [[ლაქაში]]ს რაყები.
<gallery mode="packed">
268A1484.jpg
268A1504.jpg
268A2692.jpg
Forest - Kolkheti National Park.jpg
</gallery>
[[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევრადუდაბნოების ზონის]] ტენიან ადგილებში იზრდება სიმლაშის ამტანი მცენარეები. მთებში წყლისა და ჭაობის მცენარეულობას შედარებით ნაკლები ფართობი უკავია; აქ იგი გავრცელებულია უმთავრესად ტაფობებში და ლავურ პლატოებზე, განსაკუთრებით [[საქართველოს სამხრეთი მთიანეთი|სამხრეთ საქართველოს]] [[ვულკანური პლატო|ვულკანურ პლატოზე]]. სიმაღლის მატებასთან ერთად [[წყლის და ჭაობის მცენარეულობა|წყლისა და ჭაობის მცენარეულობა]] თანდათანობით ღარიბდება: ალაგ-ალაგ გვხვდება [[ისლიანი]] და თეთრხავსიან-ისლიანი ჭაობის მცირე ფართობები. წყაროსეული ჭაობები გვხვდება მთის კალთებზე — უმთავრესად [[სუბალპური სარტყელი|სუბალპურ სარტყელში]] და ალპური სარტყლის ქვედა ნაწილში. ამ ჭაობებში, გარდა სხვადასხვანაირი [[ხავსები|ხავსისა]], ისლისა, ჭილისა და ჭაობისათვის დამახასიათებელი სხვა მცენარეებისა, იზრდება [[მახრჩობელა]], დიდბათა, [[ფურისულა]] და სხვ.)
==თბილისის მიდამოების ფლორა==
თბილისის მიდამოები მოიცავს მდინარე მტკვრის აუზის იმ ნაწილს, რომელიც ვრცელდება სოფელ [[ძეგვი]]დან [[ფონიჭალა]]-[[რუსთავი|რუსთავს]] შორის მონაკვეთამდე. თბილისის მიდამოებში თავს იყრის სხვადასხვა გეოგრაფიული ერთეულის დაბოლოებები. კერძოდ, [[ჩრდილოეთი]]დან თბილისის მიდამოებში შემოდის კავკასიონის ქედის უკიდურესი სამხრეთ განშტოება — [[საგურამოს ქედი|საგურამო]]-[[იალნოს ქედი]] და [[კვერნაქები|კვერნაქის სერის]] აღმოსავლეთ ნაწილი ([[სხალტბის სერი]]), [[დასავლეთი]]დან — [[თრიალეთის ქედი]]ს აღმოსავლეთ დაბოლოებანი ([[საწკეპელა]]სა და არმაზის, [[მსხალდიდი|მსხალდიდ]]-[[ლისი (მცხეთის მუნიციპალიტეტი)|ლისის]], [[მთაწმინდა|მთაწმინდის]], [[ნარიყალა|ნარიყალის]], [[თაბორის ქედი|თაბორის]], [[თელეთის ქედი|თელეთ]]-საყარაულოს ქედები), ხოლო [[აღმოსავლეთი]]დან — [[ივრის ზეგანი|ივრის ზეგნის]] უკიდურესი ჩრდილო-დასავლეთი და დასავლეთი ნაწილი (ვაზიანი, თბილისის ზღვა და მისი მიმდებარე ტერიტორია და სხვა). [[სამხრეთი]]თ და სამხრეთ-აღმოსავლეთით თბილისის მიდამოები [[მტკვარ-არაქსის დაბლობი]]ს უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთ დაბოლოებას (ფონიჭალისა და კუმის-წალასყურის ვაკეები) მოიცავს. თბილისის მიდამოებს გამოკვეთილი საზღვარი მხოლოდ ჩრდილოეთიდან და ჩრდილო-დასავლეთიდან აქვს, რომელსაც საგურამო-იალნოსა და სხალტბის ქედები ქმნის.{{sfn-2|ლაჩაშვილი, ნ.|2014|გვ=5.}}
თბილისის, ისევე როგორც საქართველოს ფლორაში იშვიათ, რელიქტურ, ენდემურ და ეკონომიკური მნიშვნელობის სახეობებს რაოდენობრივი და პოპულაციური მრავალფეროვნების თვალსაზრისით შესამჩნევი როლი ეკუთვნის. ეკონომიკური მნიშვნელობის სახეობებით განსაკუთრებით მდიდარია ტუბერბოლქვიანი, ბოლქვიანი და ტუბერიანი ეფემეროიდები, რომლებიც [[თბილისის ქვაბული]]ს სხვადასხვა ნაწილში მეტ-ნაკლები პოპულაციური სიხშირითაა წარმოდგენილი. ამ თვალსაზრისით ისინი სათანადოდ არ არის შეფასებული და შესწავლილი. აღნიშნული მცენარეებით განსაკუთრებით მრავალფეროვანია მდინარეების — [[ვერე]]სა და [[დიღმისწყალი|დიღმისწყლის]] ხეობები, მამადავითის, თელეთის, თაბორის, სოლოლაკის, ლისის, არმაზის, სარკინეთისა და დიდგორის ქედები. ზოგიერთი ოროგრაფიული ერთეულის დიდ ნაწილზე, მათ შორის მოვაკებულ თხემებზე, ქალაქ თბილისის ძველი და ახალი საცხოვრებელი უბნებია გაშენებული — ურბანიზებულია, რის გამოც განადგურებულია თბილისის ბუნებრივი ლანდშაფტებისა და ველური ფლორის დიდი ნაწილი. მათი ადგილი უკავია სხვა რეგიონებიდან ინვაზირებულ მცენარეებს, რომელთა სახეობრივი შემადგენლობა ჯერ კიდევ შეუსწავლელია. გარდა ამისა, დიდია უარყოფითი ანთროპოლოგიური ზემოქმედება თბილისის მიდამოების აუთვისებელ ეკოსისტემებზე და მის განსაკუთრებით მნიშვნელოვან ფასეულობაზე — ფლორის იშვიათ, ენდემურ სახეობათა გენოფონდზე, ეკონომიკურ მცენარეებზე.<ref group="კომ.">თბილისის მიდამოების ფლორა ინტენსიურად შეისწავლებოდა XX საუკუნის მეორე ნახევარში [[ალექსანდრე მაყაშვილი]]ს მიერ. მისივე ავტორობით 1952 წელს გამოქვეყნდა „თბილისის მიდამოების ფლორის“ ორტომეული. თბილისის მიდამოების ფლორა ასახულია „საქართველოს ფლორის“ ფუნდამენტური გამოცემების ტომებში (გამოქვეყნებულია აღნიშნული გამოცემის I–XVI ტომები 1971–2011 წწ; რედაქტორები: [[ნიკო კეცხოველი|ნ. კეცხოველი]], [[ანა ხარაძე|ა. ხარაძე]], [[რევაზ გაგნიძე|რ. გაგნიძე]]). ეს გამოცემა გახდა ფუნდამენტური ფლორისტულ-ტაქსონომიური კვლევის შედეგების წარმოებაში დანერგვის ერთ-ერთი ეფექტური ფორმა. იგი საფუძვლად დაედო სხვადასხვა დარგს, მაგ., ეკონომიკური მნიშვნელობის მცენარეების ტაქსონომიას, ნომენკლატურას, ტოპოეკოლოგიას; აღნიშნულ მცენარეთა გავრცელების შესახებ ინფორმაციას საქართველოში, კავკასიაში და მსოფლიოში.</ref>
'''თბილისის მიდამოების ფლორის ზოგადი დახასიათება.''' [[ფიტოგეოგრაფია|ფიტოგეოგრაფიულად]] [[თბილისი]] და თბილისის მიდამოები გაერთიანებულია (დიდიდან მცირესკენ) უძველესი [[ხმელთაშუაზღვისპირეთი]]ს სამყაროს, სუბხმელთაშუაზღვისპირეთის ოლქის, ივერიის ან აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის პროვინციის, თრიალეთის ფლორისტულ რაიონში. თბილისის მიდამოები ფლორისტულად მრავალფეროვანი შემადგენლობით ხასიათდება. თბილისის მიდამოების ფლორის მრავალფეროვნებას მისი ფიზიკურ-გეოგრაფიული პირობების მრავალგვარობა და განსხვავებული [[კლიმატი|კლიმატური]] ზონების თავმოყრა განაპირობებს. თბილისი წარმოადგენს ერთგვარ ფლორისტულ კვანძს, სადაც სახეზეა როგორც ეკოსისტემური ასევე ფლორისტული მრავალფეროვნება. [[თბილისი]]ს მიდამოებისათვის აღწერილია 1640-ზე მეტი სახეობა, რაც საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია ასეთი პატარა ტერიტორიისთვის.
<gallery mode="packed">
2023-10-21 Cotinus sp. on the trail between Kiketi and Kojori 2.jpg
2023-12-26 Tbilisi Sea.jpg
2024-04-28 Mtatsminda mount in spring 2.jpg
2023-10-21 On the trail between Kiketi and Kojori 3.jpg
</gallery>
თბილისის მიდამოებისათვის დამახასიათებელია შემდეგი მცენარეული ტიპის თანასაზოგადოებები: 1. ტყის მცენარეულობა (მთისწინების, მთის ქვედა და შუა სარტყლის ფოთლოვანი ტყეები (''Quercus petraea subsp. iberica, Carpinus caucasica''), ჭალის ტყეები (''Populus nigra, Salix excelsae''), ასევე ე.წ. „მეორეული ტყეები“ (''Carpinus orientalis''), რომლებიც ტყის სხვადასხვა ფორმაციების გაჩეხვის შედეგადაა წარმოქმნილი და გარდამავალია ტიპურ ტყეებსა და ბუჩქნარებს შორის; 2. ქსეროფიტული ტყეები (არიდული მეჩხერი ტყეები) (''Juniperus spp. Pistacia mutica, Celtis caucasica''); 3. ქსერომეზოფილური ბუჩქნარები (''Carpinus orientalis''); 4. შიბლიაკის ტიპის ჰემიქსეროფილური ბუჩქნარები (''Paliurus spina-christi, Spirea hypericifoliae''); 5. მდელო-სტეპი (''Poa spp.''); 6. სტეპი (''Bothriochloa ischaemum, Festuca valesiaci, Stipa pennatae''); 7. ტრაგაკანთული ბუჩქნარები (''Astragalus microcephalus, A. caucasici, A. tanaea''); 8. უდაბნოს (ნახევარუდაბნოს) მცენარეულობა (''Artemisia lerchianae, Salsola dendroides''); 9. მლაშობი მდელოები (''Elytrigia repens''); 10. ჰიგროფილური ანუ წყლის მოყვარული მცენარეულობის ფრაგმენტები (''Phragmites australis, Typhetum''); 11. სპონტანური მცენარეულობა (''Elytrigia repens, Artemisia lerchianae''); 12. კლდოვან და ნაშალ-ღორღიან ეკოტოპების ფლოროცენოკომპლექსები; 13. ხელოვნური ნარგაობა (''Pinus nigra, P. brutia subsp. eldarica, Amygdalus communis'').
<gallery mode="packed">
2023-12-26 Tbilisi Sea seen from The Chronicle of Georgia 2.jpg
2024-04-19 Trail from Asureti to Kiketi 1.jpg
2024-05-06 A view from Tsavkisi.jpg
2024-04-27 Trail from Sameba to Tabakhmela.jpg
</gallery>
თბილისის მიდამოებისთვის დამახასიათებელი ტყის მცენარეულობა განსხვავებული ვარიანტებითაა წარმოდგენილი. ძირითადი ფორმაციებია: [[მუხნარი]], შექმნილი ქართული მუხით (''Quercus petraea subsp. iberica''), რცხილნარი (Carpineta caucasica), წიფლნარი (Fageta orientalis), რცხილნარ-მუხნარი (Carpineto-Quercetum), რცხილნარ-წიფლნარი (Carpineto-Fagetum) და სხვა თანასაზოგადოებანი, ხოლო ჭალის ტყეები წარმოდგენილია ვერხვნარისა (Populeta nigrae) და ტირიფნარის (Saliceta excelsae) კორომებით.
თბილისის მიდამოებისთვის ([[ლისის ტბა|ლისის]] [[პლატო]], [[დიდგორი (თბილისი)|დიდგორის]] მისადგომები, [[კუს ტბა|ქორქის ტბა]], [[თელეთის ქედი]], [[შიომღვიმე]]) — დამახასითებელია შემდეგი მცენარეული ტიპები: ქსეროფიტული ტყეები (არიდული მეჩხერი ტყეები ''Celtis caucasica, Pistacia mutica'' და სხვა), ფრაგმენტები გვხვდება როგორც წაბლა და კარბონატულ-შავმიწა ნიადაგებზე ისე, ვეძიანებზე, ბიცობებზე, ხირხატიანებზე და სხვა. ნათელი ტყეებისათვის დამახასითებელია ხეების ერთმანეთისაგან საკმაოდ დიდი მანძილით დაშორება.
ნათელი ტყე თავისებური ფლორისტული შემადგენლობით ხასიათდება, ძირითადი შემქმნელი სახეობებია: საკმლის ხე (''Pistacia mutica''), აკაკი (''Celtis caucasica''), [[ქართული ნეკერჩხალი]] (''Acer ibericum''), ბერყენები (''Pyrus spp.''), [[თელა]] (''Ulmus foliaceae''), ღვიები (''Juniperus spp.'') და სხვ. ნათელ ტყეებში განარჩევენ ორ ერთმანეთისგან განსხვავებულ ტიპს: 1) ფოთლოვანი ნათელი ტყე, რომელიც შექმნილია [[საკმლის ხე|საკმლის ხის]] (''Pistacia mutika'') [[კავკასიური აკაკი]]სა (''Celtis caucasica'') და სხვა სახეობებით. 2) წიწვოვანი ნათელი ტყე, რომელიც შექმნილია ღვიას სახეობებით (''Junipesus spp.''). თბილისის მიდამოებში წიწვოვანი ნათელი ტყე წარმოდგენილია [[სხალტბის სერი|სხალტბის სერზე]] და ნაწილობრივ [[არმაზის ქედი|არმაზის ქედზე]]. ძირითადი შემქმნელია ღვიიანები (Junipereta).
ნათელი ტყის ფრაგმენტებთან ერთად გვხვდება ასევე ჯაგეკლიანი დაჯგუფებანი. ნათელი ტყეების დეგრადაციის შედეგად ჯაგეკლიანების წარმოშობა მეორადი ტიპის ველების განვითარების პირველი სტადიაა და ის განსაკუთრებით კარგად თბილისის მიდამოებშია გამოხატული. მათი ზედა საზღვრის სიმაღლე პირობითად 750 მ უნდა იქნას მიჩნეული, თუმცა ზოგან, სადაც მთის შუა სარტყლის ტყეების განადგურება ინტენსიურად მიმდინარეობდა და ფერდობები შიშვლდებოდა ჯაგეკლიანების გავრცელების სიმაღლემ 900 მ-მდეც მიაღწია.
ამ ტიპის ფონის შემქმნელია [[ძეძვი]] (''Paliurus spina-christi''), რომელიც ხშირად გაუვალ რაყას ქმნის, ხოლო იქ სადაც ბუჩქები ერთმანეთისგან საკმაო მანძილითაა დაცილებული — ტერიტორია კორდის შემქმნელ მცენარეულობას უჭირავს, უმთავრესად [[ურო (მცენარე)|უროს]] (''Bothriochloa ischaemum''), [[წივანა]]ს (''Festuca valesiaci'') და სხვებს.
ბუჩქებიდან მთავარი მონაწილენი არიან: ძეძვი (''Paliurus spina-christi''), შავჯაგა (''Rhamnus pallasii''), გრაკლა (''Spiraea hypericifoliae''), ქართული ნუში (''Amygdalus georgica''), მენახირის ბალი (''Prunus incana''), კვრინჩხი (''Prunus spinosa''). შედარებით ახალ ჯაგეკლიანებში ხშირია კუნელი (''Crataegus spp.''), ასკილი (''Rosa canina''), ჯაგრცხილა (''Carpinus orientalis''). შემადგენლობა სხვადასხვა ადგილას რაოდენობის მიხედვით იცვლება. ქსერომეზოფილურ ბუჩქნარების ძირითადი ფორმაციაა ჯაგრცხილნარი (Carpineta orientalis), შიბლიაკის ტიპის ბუჩქნარების შემქმნელია გრაკლიანი (Spiraeta hypericifoliae) და ძეძვიანი (Paliureta spina-christi) ფორმაციები. რაც შეეხება ტრაგაკანთულ ბუჩქნარებს მათ შექმნაში დომინირებს ''Astragalus microcephalus'' Willd.,<ref>[https://www.gbif.org/species/5352983 ''Astragalus microcephalus'' Willd.] // ''GBIF''</ref> ''Astragalus caucasicus'' Pall.,<ref>[https://www.gbif.org/species/5353022 ''Astragalus caucasicus'' Pall.] // ''GBIF''</ref> ''Astragalus tanae'' Sosn. (''Astragalus sosnowskyi'' Grossh.)<ref>[https://www.gbif.org/species/5347158 ''Astragalus sosnowskyi'' Grossh.] // ''GBIF''</ref> ეს უკანასკნელი ფორმაციები მრავლად გვხვდება [[თაბორი (თბილისი)|თაბორის]], [[თელეთის ქედი|თელეთის]], ლისის, [[იალნოს ქედი|იალნოს]] და სხვა ქედების მთისწინებზე.
მდელო სტეპები შექმნილია მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი თანასაზოგადოებით. სტეპები წარმოდგენილია რამდენიმე ფორმაციის მცენარეული თანასაზოგადოებით: [[ჩვეულებრივი ურო|უროიანი]] (''Bothriochloeta ischaemum''), [[წივანა|წივანიანი]] (''Festuca valesiaca'') და შედარებით იშვიათად [[ვაციწვერა|ვაციწვერიანი]] (''Stipa pennata'') ფორმაციებით. უდაბნოს (ნახევარუდაბნოს) მცენარეულობის თანასაზოგადოებებია: [[ავშნიანი]] (''Artemisia lercheana''), ყარღანიან-ავშნიანი (''Salsola dendroides-Artemisia lercheana'') და სხვ.
რაც შეეხება მლაშობ მდელოებს ისინი ჭაგნიანი თანასაზოგადოებით ფრაგმენტულადაა გავრცელებული [[მტკვარ-არაქსის დაბლობი|მტკვარ-არაქსის დაბლობზე]]. ჰიგროფილური მცენარეულობის შემთხვევაშიც ფრაგმენტებია გავრცელებული [[ლისის ტბა|ლისისა]] და [[კუს ტბა|კუს ტბის]] პერიფერულ ნაწილში და ძირითადად ლელიანი (''Phragmites australis'') და ლაქაშიანი თანასაზოგადოებებია. ხოლო ხელოვნური ნარგაობებიდან პირველ რიგში აღსანიშნავია [[შავი ფიჭვი]]ს, [[ელდარის ფიჭვი]]ს და [[ყირიმული ფიჭვი]]ს ხელოვნური კორომები, რომლებსაც ასევე მნიშვნელოვანი როლი ეკისრებათ თბილისის მიდამოების მცენარეული საფარის ჩამოყალიბებაში.
'''თბილისის ეროვნული პარკი.''' [[თბილისის ეროვნული პარკი]]ს მრავალფეროვანი ფლორა წარმოდგენილია 675 სახეობის ბალახოვანი და [[მერქნიანი ჯიშები|მერქნიანი]] მცენარეული საფარით. ეროვნული პარკის ტყის საფარში ძირითადად გვხვდება — [[ქართული მუხა|ქართული მუხის]], [[წიფელი|წიფლის]], [[რცხილა|რცხილის]], ჩვეულებრივი [[იფანი|იფნის]], [[ჯაგრცხილა|ჯაგრცხილისა]] და [[პანტა|პანტის]] ტყის ეკოსისტემები. ქვეტყეში გვხვდება: [[კუნელი]]ს, [[შინდი]]ს, [[ზღმარტლი]]ს, [[ჭანჭყატი]]ს, [[თრიმლი]]ს და სხვა დასახელების ბუჩქები. თბილისის ეროვნული პარკის ტერიტორებზე ნაირფეროვან ბალახოვან საფარს, წივანას სხვადასხვა სახეობები ქმნის. წივანასთან ერთად გვხვდება: ტყის [[თაგვისარა (გვარი)|თაგვისარა]], [[კრაზანა]], [[ბრძამი]], ჩვეულებრივი [[თავშავა]] და სხვა მცენარეები. ბალახოვან მცენარეულობაში დიდი რაოდენობით არის წარმოდგენილი სამკურნალო მცენარეებიც. პარკში ხელოვნურად არის გაშენებული [[ფიჭვნარი|ფიჭვნარები]] და უნიკალური [[ურთხელი|უთხოვრის]] [[კორომი|კორომები]]. თბილისის ეროვნულ პარკში ტყეებს ვერტიკალური ზონალობა ახასიათებთ.<ref>[https://web.archive.org/web/20240511001949/https://nationalparks.ge/ka/site/tbilisinp/natureCulture თბილისის ეროვნული პარკი]. ''nationalparks.ge''.</ref>
<gallery mode="packed">
Tbilisi National Park 2023-08-05.jpg
Tbilisi National Park2.jpg
In Tbilisi National Park.jpg
Tbilisi National Park6.jpg
</gallery>
[[საქართველოს წითელი ნუსხა|საქართველოს „წითელი ნუსხის“]] სახეობები. იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფი სახეობებიდან, თბილისის ეროვნულ პარკში გავრცელებულია: [[კოლხური ბზა]] (''Buxus colchica''), [[ურთხელი|უთხოვარი]] (''Taxus baccata''), [[თელადუმა]] (''Ulmus glabra''), [[პატარა თელა]] (''Ulmus minor''), [[კაკალი]] (''Juglans regia''), [[პონტოური მუხა]] (''Quercus pontica'') და სხვ.
'''ენდემური და რელიქტური სახეობები.''' [[თბილისის ეროვნული პარკი]]ს დენდროფლორა იმითაც არის საინტერესო, რომ აქ გავრცელებულია მესამეული პერიოდის კოლხეთის ფლორის წარმომადგენელები: [[კოლხური ბაძგი|კოლხური ჭყორი]], [[კოლხური სურო|კოლხური სურო]], [[პასტუხოვის სურო]], აღმოსავლეთის [[ძახველი]], [[თაგვისარა]], [[ურთხელი|უთხოვარი]], [[დეკა (მცენარე)|კავკასიური დეკა]], [[წყავი]] და სხვა.<ref>[https://apa.gov.ge/ge/biomravalferovneba/tbilisis-erovnuli-parkis-biomravalferovneba თბილისის ეროვნული პარკის ბიომრავალფეროვნება]</ref>
==სამცხე-ჯავახეთის ფლორა და მცენარეულობა==
[[სამცხე-ჯავახეთის მხარე|სამცხე-ჯავახეთის რეგიონი]] განცალკევებული [[გეომორფოლოგია|გეომორფოლოგიური]] წარმონაქმნია. მისი მცენარეულობა თავისებურია და გარკვეული ხარისხით კონტრასტული. ის წარმოადგენს ხმელთაშუაზღვეთის, ირან-თურქეთისა და ჩრდ. ნახევარსფეროს უძველესი ფლორებისათვის დამახასიათებელი გეოგრაფიულ-გენეტიკური ელემენტების გზაჯვარედინს. ეს ლანდშაფტურ-გეობოტანიკური ზონა მოიცავს [[ჭარბტენიანი ტერიტორიები|ჭარბტენიან ტერიტორიებს]], უნიკალურ ტბებსა და ჭაობებს, მთის სტეპების მრავალ მოდიფიკაციას, მთის ქსეროფიტულ ბუჩქნარებს, მშრალ და მეზოფილურ მდელოებსა და ტყის რელიქტურ ნაშთებს, რომლებიც ერთ დროს ჩვეულებრივ არსებობდა [[ჯავახეთის ზეგანი|ჯავახეთის ზეგანზე]]. სამხრეთ მთიანეთის რეგიონის ზეგანზე ([[პლატო]]ზე) წარმოდგენილია ორი რელიეფური ფორმა, წარმოქმნილი [[ლავური ნაკადი|ლავური ნაკადებისა]] და [[ვულკანური კონუსი|ვულკანური კონუსებისაგან]] (პიკები). ვულკანოგენური და ოროგენული პროცესები ემთხვეოდა გლაციალურს (პლიოცენ-პლეისტოცენი), რის შემდეგაც მოხდა [[არქტომესამეული ფლორა|მესამეული პერიოდის მცენარეულობის]] ტოტალური დესტრუქცია.{{sfn-2|მ. ახალკაცი, მ. ქიმერიძე და სხვ.|2008|გვ=13.}}
თანამედროვე ფლორა განვითარდა, აგრეთვე, კომპლექსური პროცესების შედეგად. გამყინვარებას მოსდევდა ქსეროთერმული პერიოდები, რომელთაც განაპირობეს მეზოფილური, ქსერომეზოფილური და [[ქსეროფიტები|ქსეროფიტული]] მდელოების წარმოქმნა. პარალელურად ვითარდებოდა [[ჭარბტენიანი ტერიტორიები]]ს მცენარეულობა. ისტორიული წყაროების თანახმად,[[ჯავახეთის ზეგანი|ჯავახეთის ზეგანზე]] [[ტყე]]ებს ეკავა დიდი ტერიტორია. ეს ტყეები თითქმის მთლიანად განადგურდა ადამიანის მიერ; ამჟამად შემორჩენილია მცირე ფრაგმენტების სახით.{{sfn-2|მ. ახალკაცი, მ. ქიმერიძე და სხვ.|2008|გვ=13.}}
სამცხე-ჯავახეთის ფართობი 6 413 კმ²-ია. აქ თვალშისაცემია [[ეკოსისტემა]]თა კონტრასტული ხასიათი, რაც გამომდინარეობს კლიმატური, [[ლითოლოგია|ლითოლოგიური]], [[რელიეფი|რელიეფური]], [[პალეოგეოგრაფია|პალეოგეოგრაფიული]] ფაქტორებიდან და ადამიანის საქმიანობიდან. რეგიონი [[ჰიფსომეტრია|ჰიფსომეტრიულად]] ვრცელდება 745–3301 მ დიაპაზონში, შესაბამისად მკვეთრადაა გამოხატული ვერტიკალური სარტყლურობა.
[[ეკოსისტემა]]თა მრავალფეროვნებას განაპირობებს: 1. [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] გავლენა და დასავლეთ საქართველოს ნოტიო ოლქებთან სიახლოვე; 2. [[კლიმატი]]ს კონტინენტურობის ზრდა აღმოსავლეთისაკენ და სამხრეთისაკენ; 3. მთის [[ქვაბული]]ს ფარგლებში [[ატმოსფერული ნალექები|ნალექების]] მკვეთრი შემცირება და ზაფხულის მაღალი ტემპერატურები; 4. მაღალი ვულკანური ზეგნები; 5. სიახლოვე [[აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონი|ანატოლიის რეგიონთან]]; 6. [[რელიეფის ფორმები|პალეოგლაციალური]] ფაქტორი.<ref>[http://conference.ens-2018.tsu.ge/uploads/5a74d37508fb5Roman-Maisuradze_GEO.docx.pdf სამცხე-ჯავახეთის ეკოსისტემები, რუკათშედგენა და შეფასება]</ref>
===მცენარეულობის ვერტიკალური ზონალობა და ფლორისტული ოლქები===
საქართველოს სამხრეთ მთიანეთის რეგიონში წარმოდგენილია მცენარეულობის შემდეგი სარტყლები:
1. მთის შუა სარტყელი (800–1500 მ) — უმეტესად გამოყენებულია სახნავ მიწებად. ბუნებრივი მცენარეულობა შემორჩენილია ჭალის ტყეების, მუხნარ-რცხილნარების, მთის ქსეროფიტული ბუჩქნარებისა და მთის სტეპების სახით;
2. მთის ზედა სარტყელი მოიცავს წიფლნარ-წიწვოვან შერეულ ტყეებს (1200–2050 მ);
3. [[სუბალპური სარტყელი]] (1900–2500 მ) — წარმოდგენილია ტყის ზედა საზღვრის ეკოტონით, მაღალბალახეული მცენარეულობით, ბუჩქნარებითა და სუბალპური პოლიდომინანტური მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი მდელოებით. ეს ზონა ტიპოლოგიურად მრავალფეროვანია;
4. ალპური სარტყელი (2500–2900 მ) — ალპური მდელოები და [[ალპური ხალი|ალპური ხალების]] თანასაზოგადოებები ძირითადად საძოვრებადაა გამოყენებული. მცენარეულობა აქ სუბალპურთან შედარებით, როგორც ბიომასის, ისე ტიპოლოგიური მრავალფეროვნებით საკმაოდ ღარიბია;
5. სუბნივალური სარტყელი (2900–3300 მ) — წარმოდგენილია მხოლოდ [[სამსრის ქედი|აბულ-სამსრის ქედზე]];
6. აზონალური მცენარეულობა წარმოდგენილია ბორეალური ფლორის სახეობებით მდიდარი ვეტლენდების, უდაბნოს ჰალოფილური და კლდოვანი ადგილების თანასაზოგადოების ფრაგმენტებით. უნდა აღინიშნოს, რომ კლდოვანი ადგილების ქსეროფიტები შეიცავენ მრავალ [[ენდემები|ენდემურ]] სახეობას.
რეგიონი განეკუთვნება 3 ფლორისტულ ოლქს: ევქსინურს, არმენო-ირანულს და კავკასიურს. ევქსინური აღწევს [[არსიანის ქედი|არსიანის ქედამდე]], რომელიც რეგიონის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილს წარმოადგენს და ნაწილობრივ ვრცელდება [[მესხეთის ქედი|აჭარა-იმერეთის ქედზე]]. არმენო-ირანული ოლქი ვრცელდება [[მესხეთი]]ს სამხრეთ ნაწილსა და [[ჯავახეთის ზეგანი|ჯავახეთის პლატოზე]], წარმოდგენიილია მთის სტეპებით. კავკასიის ოლქი მოიცავს თითქმის ყველა დანარჩენ მთათა სისტემას.
სამცხე-ჯავახეთში ა. დოლუხანოვი (Долуханов, 1989) განასხვავებს 2 რეგიონს — ადიგენ-ბორჯომის რეგიონსა და [[ჯავახეთის ზეგანი|ჯავახეთის ზეგანს]]. პირველი მოიცავს [[თრიალეთის ქედი]]ს ჩრდილო დასავლეთ კალთებს, [[მესხეთის ქედი]]ს სამხრეთ კალთებს, ახალციხის დეპრესიას და [[ქვაბლიანი (მდინარე)|მდ. ქვაბლიანის]] ხეობას. [[ხაშური]]ს ზემოთ, მდ. [[მტკვარი]] აჭარა-თრიალეთის მთათა სისტემას ყოფს თრიალეთისა და მესხეთის ქედებად. ამ ნაწილში სიმაღლე მერყეობს 750–800 მ-დან 2 700–2 900 მ-მდე, ახალციხის დეპრესიის სიმაღლე ზღვის დონიდან ყველაზე დაბალია ახალციხის მახლობლად 950–1 000 მ-ია. სიმაღლე მნიშვნელოვნად მატულობს [[თურქეთი]]ს საზღვრისაკენ, სამხრეთის მიმართულებით.
<gallery mode="packed">
Samtskhe-Javakheti, Georgia - panoramio (10).jpg
Lambad ja tee Väike-Kaukasuses - panoramio.jpg
KHodjabeki chayr-@ - panoramio.jpg
Samtskhe-Javakheti, Georgia - panoramio (9).jpg
</gallery>
===ტყის საფარი===
ტყეები მეტად არათანაბრადაა განაწილებული სამცხე-ჯავახეთის ტერიტორიაზე. ტყით დაფარული ტერიტორიის საერთო ფართობი შეადგენს 12 881 ჰა-ს (1997–98 წლებში ჩატარებული ტყეთმოწყობის მასალების მიხედვით). აქედან ყველაზე მეტი ტყიანობით გამოირჩევა ბაკურიანის სატყეო უბანი, რომლის ტერიტორიის 28 896 ჰა ტყითაა დაფარული. ტყიანობით მეორე ადგილზეა ადიგენის სატყეო უბანი, რომლის ტერიტორიის 27 909 ჰა ტყეა. ტყიანობით გამოირჩევა ახალციხის სატყეო უბანი 27 048 ჰა. თუმცა ახალციხის სატყეო უბნის სახელმწიფო ტყის ფონდის საერთო ფართობი შედარებით მეტია ვიდრე ადიგენის სატყეო უბნის. შესაბამისად, ახალციხის სატყეო უბნის სახელმწიფო ტყის ფონდის საერთო ფართობი შეადგენს 32 168 ჰა-ს, ადიგენის კი 31 156 ჰაა. ტყიანობით გამოირჩევა ბორჯომის სატყეო უბანიც 21 875 ჰა. ყველაზე ნაკლებდაა ტყით დაფარული ნინოწმინდის სატყეო უბანი 2 209 ჰა. ტყით დაფარული ფართობით საშუალედო ადგილი უჭირავს ასპინძის 12 197 ჰა და ახალქალაქის 4 747 ჰა სატყეო უბნებს.
<gallery mode="packed">
Samtskhe-Javakheti, Georgia - panoramio (7).jpg
Samtskhe-Javakheti, Georgia - panoramio (8).jpg
ს8, Georgia - panoramio (1).jpg
Adigeni-xulos gza - panoramio.jpg
</gallery>
სამცხე-ჯავახეთის ტყით დაფარული ტერიტორიის ფართობიდან 83 473 ჰა [[წიწვოვნები|წიწვოვნებს]] უჭირავს. წიწვოვნები [[სოჭი]]თ, [[ნაძვი]]თ და [[ფიჭვი]]თ არის წარმოდგენილი. ყველაზე დიდი ფართობები რეგიონში 38 019 ჰა [[ფიჭვი]]თ არის დაკავებული, აქედან 35 056 ჰა [[ნაძვი]]ა, 10,398 ჰა [[სოჭი]]ს ტყითაა დაფარული. [[ფიჭვი]]ს ყველაზე დიდი ფართობით ახალციხის სატყეო გამოირჩევა 9 842 ჰა, შემდეგ მოდის ადიგენის სატყეო 8 374 ჰა, ყველაზე მცირე ფართობზე ფიჭვი წარმოდგენილია ნინოწმინდის სატყეოში 2 209 ჰა.<ref>[http://samtskhe-javakheti.tsu.ge/uploads/images/mcenareebi.pdf სამცხე-ჯავახეთის მცენარეული საფარი]</ref>
==სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა==
[[სვანეთი]]ს მცენარეულობა მიეკუთვნება ვერტიკალური სარტყლიანობის კოლხურ ტიპს. აქ, მთამაღალი რელიეფი განაპირობებს ნივალური, სუბნივალური, ალპური, სუბალპური, მთის ტყეების სარტყელთა განვითარებას. სვანეთის ტერიტორიის დიდი ნაწილისათვის დამახასიათებელია მცენარეულობის ვერტიკალური სარტყლიანობის კოლხური ტიპი. მის ამა თუ იმ ოროგრაფიულ ერთეულში გამოსახულია ვერტიკალური სარტყლიანობის კოლხური ტიპის ესა თუ ის ვარიანტი. ვარიანტები განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან როგორც მცენარეულობის თავისებურებებით, ასევე ფორმაციებით, რომლებიც სარტყელს ქმნიან.
კოლხური ტიპის სარტყლიანობაში სვანეთის ტერიტორიაზე შემდეგი სარტყლებია წარმოდგენილი — 400-დან 2300 მ-მდე წარმოდგენილია ტყის სხვადასხვა სარტყელი. დაბლა ჭარბობს შერეულფოთლოვანი და ფართოფოთლოვანი ტყეების სხვადასხვა ვარიანტი, წარმოდგენილი ზაფხულ-მწვანე ან მარადმწვანე ბუჩქნარი ქვეტყით.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=10.}}
<gallery mode="packed">
Shkhara mt. (5193 m) in clouds - panoramio.jpg
Pinus sylvestris var. hamata, Svaneti, Georgia 1.jpg
Mountains in Svaneti.jpg
Mountains in Svaneti (1).jpg
</gallery>
800–900 მ-დან ჩნდება მუქწიწვიანი (სოჭნარ-ნაძვნარი, ნაძვნარ-სოჭნარი, ნაძვნარი, სოჭნარი) ტყის სარტყელი, რომელიც 2300 მ-მდე ვრცელდება. ამ სარტყლის ფარგლებში, როგორც მეორადი, ვითარდება მუხნარები, ფიჭვნარები, ვერხვნარები. ზოგ ხეობაში მუქწიწვიანი ტყის სარტყელი ამოვარდნილია და ისევე, როგორც რაჭის ზოგიერთ ხეობაში, შეცვლილია ფოთლოვან-წიფლნარი ტყით, რაც განპირობებულია ედაფური, კლიმატური და ისტორიული ფაქტორებით. მუქწიწვიანი ტყის სარტყელი ზემო სვანეთის ფიტოლანდშაფტის ძირითადი შემქმნელია.
ტყე-მაღალბალახეულობის, მდელოსა და ნაწილობრივ ბუჩქნართა ანუ [[სუბალპური სარტყელი]] იკავებს სიმაღლეებს ზღვის დონიდან 1850–2350, 2000–2600 მ. ალპური სარტყელი განვითარებულია 2350–2500 მ-დან 2900–3150 მ-მდე. იგი ორი საფეხურითაა წარმოდგენილი. ალპური სარტყლის ქვედა საფეხური მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი ან ნაირბალახოვანი მცენარეულობითაა წარმოდგენილი, ზედა — ძირითადად ალპური ხალებით და ბუჩქნარებით. ეს ბუჩქნარებია დეკიანი, კეწერიანი, მოცვიანი. სუბნივალური სარტყელი 2900–3150, 3100–3300 მ სიმაღლეზეა განვითარებული. იგი ხასიათდება ნაზვავების, ღორღიანებისა და ქვათაყრილების შეუკრავი ცენოზებით. უფრო ზემოთ ნივალური სარტყელია.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=11.}}
<gallery mode="packed-hover" heights="154px">
Hiking trail in the forest along the Dolra River to Ushba.jpg
Forest trail in the Dolra River valley on the way to Mount Ushba.jpg
Forest on the trail to Mount Ushba along the Dolra River, Mestia.jpg
Forest at the foot of Mount Ushba along the Dolra River.jpg
Dolra River valley with wooden footbridge on the trail to Mount Ushba.jpg
Svan tower - panoramio.jpg
</gallery>
ზემო სვანეთის უმეტესი ტერიტორიისათვის ფიტოლანდშაფტის ძირითადი შემქმნელია მუქწიწვიანი ტყეები, ამით განსაკუთრებით ეს მხარე, ემსგავსება მთიანი აფხაზეთის, მაგ. [[კოდორის ხეობა|კოდორის ხეობის]] ტყეებს. განსაკუთრებით კარგადაა წარმოდგენილი მარადმწვანე ქვეტყე წყავის, შქერისა და ჭყორის სიჭარბით. წყავის მასიური გავრცელება აღინიშნება [[ლარაკვაკვა]]სა და [[დარჩი|ორმელეთის]] ხეობებში. დაბალ ზონებში ჭარბობს შერეულ-ფოთლოვანი ტყეების სხვადასხვა ვარიანტი. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს ქართული მუხის ტყეები მდინარე [[ენგური]]ს გასწვრივ, [[ნენსკრა]]ს შესართავთან, [[ნაკრა (მდინარე)|მდ. ნაკრას]] ხეობის ფსკერზე სოფ. ნაკის შემოგარენში. რაიონის თავისებურება ტყის სარტყლის ქვედა ნაწილში გამოიხატება კოლხური მარადმწვანე ქვეტყის კარგი განვითარებით.
მდ. ლარაკვაკვასა და ენგურის შესართავთან, ამ უკანასკნელის მარჯვენა სანაპიროზე ჩეკადერის მთის კირქვიანი გაშიშვლებაა, რომელიც [[ეგრისის ქედი|სამეგრელოს ქედის]] ჩრდილოეთ განშტოებას წარმოადგენს. აქ წარმოდგენილია კოლხეთის კირქვიანების ფლოროცენოტური კომპლექსის ნაშთი, რაც უნიკალურია სვანეთისათვის. აქვეა დასავლეთ ამიერკავკასიისათვის დამახასიათებელი ფიჭვნარ-მუხნარი ცენოზები სესლერიას მონაწილეობით. ქვეტყეში ჭარბობს კოლხური დენდროფლორის წარმომადგენლები: [[კოლხური სურო]], [[ეკალღიჭი]], [[თაგვისარა]], კენიგის [[შინდანწლა]]; მეორად ეკოტოპებზე მრავლადაა [[მაყვალი]]. აქ აღინიშნება [[ეკალღიჭი]]ს მასიური გავრცელება. კალციფილური კლდე-ღორღიანების ეკოტოპებზე დასავლეთ ამიერკავკასიის კირქვიანებისათვის სპეციფიკური კომპონენტებიდან აღსანიშნავია Sesleria anatolica.
<gallery mode="packed">
File:Svaneti, Georgia. 2018 144.jpg
Svaneti, Georgia. 2018 77.jpg
Svaneti, Georgia. 2018 43.jpg
Svaneti, Georgia. 2018 142.jpg
</gallery>
აფხაზეთ-სამეგრელოს ენდემი — Kemulariella colchica, რომელიც ტენიან კლდეებზე იზრდება; აფხაზეთისა და რაჭა-ლეჩხუმის კირქვიანების ენდემი Asperula kemulariae; — დასავლეთ ამიერკავკასიის კირქვიანების ენდემი Epimedium_colchicum, რომელიც მუხნარის კომპონენტია. ასეთივე კომპლექსი მუხნარი ეპიმედიუმით აღნიშნულია ენგურის მარჯვენა ნაპირზე ხაიშსა და დიზს შორის. კოლხური კალციფილური სახეობებიდან უნდა აღინიშნოს აგრეთვე Leptopus colchicus, რომელიც ღორღიან ეკოტოპებზე იზრდება. ეს სახეობა ჭუბერშიც არის აღნიშნული. ჰემიქსეროფილური ხმელთაშუაზღვეთის ფოთოლმცვენია ბუჩქნარებიდან აღსანიშნავია თუთუბოსა და თრიმლის ცენოზები. სოფ. დიზთან, დაახლოებით 950 მ სიმაღლეზე ზღვის დონიდან, ხეობის ფსკერის მარჯვენა სანაპიროზე თიხიან ფიქლებზე და ღორღებიან ეკოტოპზე აღინიშნება იშვიათი, აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვეთის სახეობის Alyssoides graeca (= Vesicaria graeca)-ს გავრცელება.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=15.}}
ტყის სარტყელში გამოიყოფა შემდეგი ფორმაციები: სოჭნარი, ნაძვნარი, წიფლნარი, მუხნარი, ფიჭვნარი, ვერხვნარი, მურყნარი, რცხილნარი. ბუჩქნარებიდან: იელნარი, თხილნარი, კოწახურიანი, ღვიიანი, გრაკლიანი, მოცვიანი, სელშავიანი და სხვ. ზოგჯერ ტყის გაჩეხვის შედეგად წარმოქმნილია მეორადი ფიტოცენოზები: ვერხვნარები, იელნარები, გვლერძიანები, რომლებიც შექმნილია Astragalus kazbeki-საგან. სოჭნარი ტყე, [[მესტიაჭალა|მესტიაჭალის]] ხეობაში ტყის სხვა ფორმაციებთან შედარებით, ყველაზე დიდ ფართობს მოიცავს და განვითარებულია ჩრდილო და დასავლეთ ფერდობებზე, გაჩეხვის შედეგად ზოგან შერეულია ნაძვნარი და ფოთლოვანი ტყეები. სოჭნარებს ვერტიკალური მიმართულებით ცვლის ნაძვნარები, ხოლო ზოგან ეს უკანასკნელი ცვლის სოჭნარებს.
<gallery mode="packed">
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-1.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-2.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-3.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-4.jpg
</gallery>
ვერხვნარები ძირითადად მეორეული წარმოშობისაა, წიწვიანი ტყეების, განსაკუთრებით კი ნაძვნარების, გაჩეხვის შედეგად. ფოთლოვანი ტყეების ძირითადი ფორმაციაა წიფლნარები. 1980-იანი წლების მდგომარეობით კარგად შემონახული წიფლნარები მხოლოდ მიუვალ ადგილებშიღა იყო შემორჩენილი. მუხნარებს საკმაოდ დიდი ფართობი უკავია და განვითარებულია ძირითადად სამხრეთ-აღმოსავლეთის ფერდობებზე. ამავე ფერდობებზე ვრცელდება რცხილნარებიც. ფიჭვნარები კარგადაა განვითარებული უმთავრესად სამხრეთ და და აღმოსავლეთ ფერდობებზე, განსაკუთრებით დიდი დაქანების კლდოვან ფერდობებზე.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=20.}}
ფიჭვნარების გაჩეხვის შემდეგ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფერდობებზე განვითარებულია მუხნარები, რომლებიც შექმნილია Quercus macranthera-საგან. მურყნარები შექმნილია Alnus barbata-საგან. იგი ძირითადად გავრცელებულია მდინარისა და ღელეების ნაპირებზე, რომელიც ზოგან უწყვეტ ზოლად გასდევს და სუბალპურ სარტყლამდე აღწევს.
<gallery mode="packed">
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-5.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-6.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-7.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-8.jpg
</gallery>
[[მესტიაჭალა|მესტიაჭალის]] ხეობაში იელნარები ფართოდაა გავრცელებული ქვეტყის სახით; ის მონაწილეობს აგრეთვე სხვა ბუჩქნარების შემადგენლობაში. ტყის გაჩეხვის შედეგად იელნარების ფართობი თანდათანობით იზრდება.
თხილნარები გავრცელებულია როგორც ქვეტყის, ასევე სუფთა დაჯგუფებების სახით. იგი უმთავრესად განვითარებულია ტყის გაჩეხვა-განადგურების შედეგად და ნაზვავებზე, სადაც სხვა მერქნიანები ვერ უძლებს ზვავის დაწოლას.
კოწახურიანები განვითარებულია მშრალ ფერდობებსა და მდინარეთა ძველ კალაპოტზე, ღვიანები — სამხრეთ მშრალ ფერდობებზე, გრაკლიანები — კლდოვან და ქვიან მშრალ ფერდობებზე. მოცვიანები, რომელიც შექმნილია კავკასიური მოცვისაგან, გავრცელებულია ჩრდილო და დასავლეთ ფერდობებზე და ზოგჯერ ნატყევარ ადგილზე. ასევე გავრცელებულია სელშავიანები, ხოლო ჟოლიანები უმთავრესად გვხვდება ლოდნარ და ქვიან ფერდობებზე.
[[სუბალპური სარტყელი]] იწყება 1900–2000 მ-დან და გრძელდება 2500–2600 მ სიმაღლემდე. ამ სარტყელში გამოიყოფა — სუბალპური ტყის, სუბალპური მდელოების, სუბალპური ბუჩქნარებისა და სუბალპური მაღალბალახეულობის დაჯგუფებები.
სუბალპურ ტყეს ისე, როგორც სხვაგან ქმნის — Acer trautvetteri, Sorbus caucasigena, Betula litvinowii, Fagus orientalis, Pinus sosnowskyi; მრავლადაა წარმოდგენილი Quercus macranthera, რაც ხეობის თავისებურებაა.
<gallery mode="packed">
Zemo Svaneti, June, 2018-13.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-14.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-10.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-19.jpg
</gallery>
სუბალპური ბუჩქნარების მიერ შექმნილი ცენოზები და დაჯგუფებები [[მესტიაჭალა|მესტიაჭალის]] ხეობაში ტიპური და დამახასიათებელია. მასში მონაწილეობენ — Rhododendron caucasicum, Vaccinium myrtillus, Vaccinium vitis-idaea, Empetrum caucasicum, Juniperus depressa, J. pygmaea, J sabina, Daphne glomerata და სხვ.; რომელთაგანაც ყველაზე მნიშვნელოვანია დეკიანები.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=21.}}
სუბალპურ მაღალბალახეულობაში გამოიყოფა — ნაირბალახოვანი მაღალბალახეულობა, შერეულნაირბალახოვანი, პასტორალური. ალპური სარტყელი იწყება 2500–2600 მ-დან და გრძელდება 3100–3150 მ სიმაღლემდე. ეს სარტყელი წარმოდგენილია ალპური მდელოებითა და ალპური ბუჩქნარებით. ბუჩქნარებში ძირითადია დეკიანები. მდელოებიდან აღსანიშნავია მკვრივკორდიანი და მეჩხერკორდიანი მდელო, აგრეთვე ალპური ხალები.
<gallery mode="packed">
Zemo Svaneti, June, 2018-2.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-20.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-22.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-23.jpg
</gallery>
სუბნივალური სარტყელი იწყება 3100–3150 მ-დან და გრძელდება 3300–3400 მ სიმაღლემდე. ამ სარტყლისათვის სუბსტრატის თავისებურების გამო დამახასიათებელია ღია ცენოზები.
ნივალური სარტყელი საშუალოდ 3300–3400 მ ზემოთ მდებარეობს, სადაც მცენარეული დაჯგუფებები აღარ არის და ესა თუ ის სახეობა ცალკეული ინდივიდებითაა წარმოდგენილი.
ხეობა მშრალი მცენარეულობის განვითარებით ხასიათდება, რაც განსაკუთრებით კარგადაა წარმოდგენილი [[მესტიაჭალა|მესტიაჭალის]] მარჯვენა სანაპიროზე ე. წ. „ფოშტალის“ მიდამოებში, სადაც 1600–1800 მ სიმაღლეზე ზღვის დონიდან ქართული და მაღალმთის მუხნარებია ფართოდ წარმოდგენილი რცხილის შერევით. მშრალ კლდოვან ფერდობებზე იზრდება: Centaurea bella, Teucrium nuchensis, Stachys iberica, Scutellaria ossetica, Campanula hohenackeri, Berberis vulgaris, Spiraea hypericifolia, Juniperus sabina, J. oblonga, Antitoxicum funebre (Cynanchum funebre).
<gallery mode="packed">
Zemo Svaneti, June, 2018-4.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-5.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-6.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-7.jpg
</gallery>
იშვიათი მცენარეებიდან შეიძლება აღინიშნოს Angelica tatianae-ს დაჯგუფებები; განსაკუთრებით ფართოდაა მდინარის კალაპოტების გასწვრივ Senecio pojarkovae-ს რაყები, მორენებსა და ქვიან ეკოტოპებზე Digitalis ciliata. სუბნივალური სარტყლის ფლოროცენოტური კომპლექსის იშვიათი კომპონენტებიდან აღსანიშნავია სვანეთისათვის იშვიათი კავკასიის მონოტიპური გვარის — Pseudovesicaria-ს წარმომადგენლის P. digitata-ს გავრცელება ქორულდის ტბების მიდამოებში (2800–3000 მ), რომელიც სვანეთის ქედზეც გვხვდება. ასეთივე იშვიათს ეკუთვნის კავკასია-წინააზიის სახეობა Coluteocarpus vesicaria.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=22.}}
==საქართველოს დაცული ტერიტორიები==
2023 წლის მდგომარეობით, დაცული ტერიტორიების საერთო ფართობი შეადგენს 912 908 ჰექტარს, რაც ქვეყნის ტერიტორიის 13%-ია. აქედან დაცული ტერიტორიების სააგენტოს მართვას დაქვემდებარებულია 100 [[დაცული ტერიტორია]], ხოლო 5 დაცულ ლანდშაფტს მართავს [[ადგილობრივი თვითმმართველობა|ადგილობრივი მუნიციპალიტეტი]].
[[საქართველო]]ში ([[ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირი]]ის (IUCN) კრიტერიუმების მიხედვით) 6 სხვადასხვა კატეგორიის 100 [[დაცული ტერიტორია]]ა, კერძოდ — 14 [[სახელმწიფო ნაკრძალი]], 14 [[ეროვნული პარკი]], 40 [[ბუნების ძეგლი]], 26 [[აღკვეთილი]] და 5 [[დაცული ლანდშაფტი]].<ref>[https://apa.gov.ge/ge/protected-areas/cattestone/zogadi-informacia-teritoriuli-administraciebis-shesaxeb საქართველოს დაცული ტერიტორიები] // ''apa.gov.ge''</ref>
==საფრთხის ქვეშ მყოფი ეკოსისტემები და ჰაბიტატები==
'''დეგრადაციისა და ფრაგმენტაციის საფრთხის ქვეშ მყოფი ეკოსისტემები და ჰაბიტატები.''' საქართველოს ტყეები საფრთხის ქვეშაა არამდგრადი ჭრის, ძოვებისა და სუსტი მართვის სისტემის გამო. ქვეყნის სატყეო ფონდის დიდი ნაწილი მნიშვნელოვნად დეგრადირებულია, ზოგ ადგილას კი, ტყის საფარი სრულიად გამქრალია. შედეგად, შემცირებულია ტყეზე დამოკიდებული ფლორისა და ფაუნის სახეობების რიცხოვნობაც. ამას გარდა, დაკნინებულია ტყის ეკოსისტემების მიერ მიწოდებული სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ეკოსისტემური სერვისები.
'''სურსათისა და სოფლის მეურნეობისათვის მნიშვნელოვანი საფრთხეში მყოფი გენეტიკური რესურსები.''' [[კონსერვაციული ბიოლოგია|კონსერვაციული]] თვალსაზრისით, განსაკუთრებით აღსანიშნავია საქართველოში უძველესი დროიდან გაკულტურებული მცენარეები (ენდემური სახეობები და ადგილობრივი ჯიშები/ლენდრასები) და მათი ველური მონათესავე სახეობები (როგორც ადგილობრივი ჯიშების გაკულტურების შესაძლო წყარო). ესენია: (ა) ყურძენი და მისი ველური მონათესავე სახეობები (''Vitis vinifera subsp. sylvestris''),<ref>[https://gd.eppo.int/taxon/VITVS ''Vitis vinifera subsp. sylvestris''] // ''gd.eppo.int''</ref> აგრეთვე, ხილი და კაკლოვნები (Malus, Pyrus, Prunus Corylus); (ბ) მინდვრის კულტურები — ხორბალი (მათ შორის, ხუთი ენდემური კულტურული სახეობა, მრავალი ადგილობრივი ჯიში და შვიდი ველური მონათესავე სახეობა), ქერი და სხვა [[სამარცვლე კულტურები|მარცვლოვანი]] და [[პარკოსნები|პარკოსანი]] კულტურები, ასევე, [[სელი]]; (გ) [[კულტურული მცენარეები|კულტურული]] [[ბალახოვანი მცენარე]]ები.
[[კულტურული მცენარეები|კულტურულ მცენარეთა]] ველური მონათესავე სახეობების ბუნებრივი პოპულაციები საფრთხის ქვეშაა, ძირითადად, [[ჰაბიტატი|ჰაბიტატების]] განადგურებისა და ფრაგმენტაციის, ასევე, ჭარბი ძოვებისა და [[გაუდაბნოება|გაუდაბნოების]] გამო. ასევე, არსებობს ამ სახეობების გენეტიკური ეროზიისა<ref group="კომ.">გენეტიკური ეროზია — გენეტიკური ინფორმაციის დაკარგვა პოპულაციის მცირერიცხოვნობის, გარემოსთან უკეთ ადაპტირებული ნაირსახეობის ფართო გავრცელების ან ბიომრავალფეროვნებაზე უარყოფითად მოქმედი სხვადასხვა გარემოებების შედეგად.</ref> და დაბინძურების საფრთხე გენეტიკურად მოდიფიცირებული ორგანიზმებისგან.
[[სამკურნალო მცენარეები]]ს ლოკალურ [[პოპულაცია|პოპულაციებს]] სრული გაქრობის საფრთხეს უქმნის სამრეწველო მიზნით ჭარბი შეგროვება, ძირითადად, ფარმაცევტული ინდუსტრიის დაკვეთით. მრავალი [[სამკურნალო მცენარეები|სამკურნალო მცენარე]] ამჟამად საფრთხის ქვეშაა, მაგ.: ''[[Origanum vulgare]], Helichrysum plicatum,<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:213189-1 ''Helichrysum plicatum'' DC.] // ''powo.science.kew.org''</ref> Hypericum spp.''<ref>[https://hypericum.myspecies.info/ Hypericum online] // ''hypericum.myspecies.info''</ref> და სხვ.<ref>[https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/176 საქართველოს ბიომრავალფეროვნების მდგომარეობა]</ref>
'''ტყის მავნებლები და დაავადებები.''' ტყის მავნებლები და დაავადებები, მაგ. წაბლის კიბო (''Cryphonectria parasitica'', ძველი სახელწოდება ''Endothia parasitica'') სერიოზულ საფრთხეს უქმნის საქართველოს ტყეებს.<ref group="კომ.">XX საუკუნეში ევროპიდან შემოსულმა კრიფონეკროზის ეპიდემიამ სერიოზული საფრთხის ქვეშ დააყენა საქართველოში გავრცელებული წაბლის (''Castanea sativa'' Mill.) კორომები. ''იხ. [http://conference.sens-2018.tsu.ge/lecture/view/616 წაბლის კიბოს გამომწვევი ფიტოპათოგენური სოკოს Cryphonectria Parasitica-ის (Murrill) ანტაგონისტი მიკროსკოპული სოკოების შესწავლა საჩხერის რაიონში]''</ref> მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს [[კოლხური ბზა|კოლხური ბზის]] ხმობა, [[ფიჭვი]]ს ხმობა [[თუშეთი|თუშეთსა]] და [[თბილისი]]ს შემოგარენში და სხვა.
'''ხე-მცენარეთა არაადგილობრივი და ინვაზიური სახეობები.''' ხელოვნურად გაშენებული ტყეების საერთო ფართობი საქართველოში დაახლოებით 110 000 ჰექტარია. ამ ტყეების გაშენების მთავარი მიზანი ტყის საფარის გაფართოება და ამ გზით, დამატებითი სოციო-ეკოლოგიური სარგებლის უზრუნველყოფა იყო. ხელოვნურად გაშენებული ტყეების დიდი ნაწილი ახლა 50–60-წლოვან მონოკულტურებს წარმოადგენს, სადაც ხშირად, ეგზოტიკური და გარემოსთან ნაკლებად ადაპტირებული სახეობებია გამოყენებული (მაგ. [[შავი ფიჭვი]]). ბიომრავალფეროვნების მხრივ, ეს მონოკულტურები ბევრად ღარიბია, ვიდრე შერეული ტყის კულტურები, სადაც რამდენიმე ადგილობრივი სახეობა გამოიყენება. საქართველოს ტყეებს, განსაკუთრებით ჭალის ტყეებს, საშიშროებას უქმნის არაკონტროლირებადი [[ინვაზიური სახეობა|ინვაზიური სახეობები]], მაგ. პავლოვნია ({{lang-la|''Paulownia tomentosa''}}), ჭალის ტყეების შემთხვევაში — [[ჩინური ხემყრალი]] და სხვ.
==იხილეთ აგრეთვე==
* [[საქართველოს დაცული ტერიტორიები]]
* [[საქართველოს წითელი ნუსხა]]
* [[საქართველოს კლიმატი]]
* [[საქართველოს ტყეები]]
==ლიტერატურა==
{{Refbegin}}
* {{წიგნი
|ავტორი = გიგაური, გიორგი
|სათაური = საქართველოს ტყის ბიოლოგიური მრავალფეროვნება
|ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/485778/1/SaqartvelosTyisBiologiuriMravalferovneba.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = შპს რარიტეტი
|წელი = 2000
|გვერდები =
|გვერდნი = 160
|isbn =
|ref = გიგაური, გიორგი.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = კეცხოველი, ნიკო
|სათაური = საქართველოს მცენარეულობის ძირითადი ტიპები
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/490961/1/SaqartvelosMcenareulobisDziritadiTipebi_1935.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = თბ. სახ. უნ-ტი.
|წელი = 1935
|გვერდები =
|გვერდნი = 445
|isbn =
|ref = კეცხოველი, ნიკო.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = კეცხოველი, ნიკო
|სათაური = საქართველოს მცენარეული საფარი
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/448048/1/Saqartvelos_Mcenareuli_Safari.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = საქ. მეცნ. აკად.
|წელი = 1959
|გვერდები =
|გვერდნი = 413
|isbn =
|ref = კეცხოველი, ნიკო.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = კეცხოველი, ნიკო
|სათაური = კულტურულ მცენარეთა ზონები საქართველოში
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/371488
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = საქ. მეცნ. აკად.
|წელი = 1957
|გვერდები =
|გვერდნი = 488
|isbn =
|ref = კეცხოველი, ნიკო.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = ლაჩაშვილი, ნ.
|სათაური = თბილისის მიდამოების ტყეები
|ბმული = https://elfiles.emis.ge/uploads/32677/conversions/Tbilisis_Tkeebi-compressed.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა =
|წელი = 2014
|გვერდები =
|გვერდნი = 32
|isbn =
|ref = ლაჩაშვილი, ნ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = ლაჩაშვილი, ნ.
|სათაური = თბილისის მიდამოების (აღმოსავლეთ საქართველო, სამხრეთ კავკასია) ხეები და ბუჩქები
|ბმული =
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = უნივერსალი
|წელი = 2017
|გვერდები =
|გვერდნი = 251
|isbn =
|ref = ლაჩაშვილი, ნ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = ქვაჩაკიძე, რ., იაშაღაშვილი, კ., ლაჩაშვილი, ნ.
|სათაური = საქართველოს ძირეული ტყეები
|ბმული = https://el.ge/uploads/10539/Saqartvelos_Dzireuli_Tkeebi.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა =
|წელი = 2004
|გვერდები =
|გვერდნი = 58
|isbn =
|ref = ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = ქვაჩაკიძე, რევაზ
|სათაური = საქართველოს მცენარეულობა
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/5980/1/Rezo%20Kvachakidze.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = საქ. მეცნ. ეროვნ. აკად. სტ.
|წელი = 2009
|გვერდები =
|გვერდნი = 156
|isbn =
|ref = ქვაჩაკიძე, რევაზ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = ქვაჩაკიძე, რევაზ
|სათაური = საქართველოს მცენარეული საფარის ისტორია
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/476130/1/Saqartvelos_Mcenareuli_Safaris_Istoria_2002.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = მეცნიერება
|წელი = 2002
|გვერდები =
|გვერდნი = 44
|isbn =
|ref = ქვაჩაკიძე, რევაზ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი =
|სათაური = სამცხე-ჯავახეთის იშვიათი სამკურნალო მცენარეების კონსერვაცია და მდგრადი გამოყენება
|ბმული = http://eprints.iliauni.edu.ge/872/1/samk_geo.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა =
|წელი = 2008
|გვერდები =
|გვერდნი = 212
|ref = მ. ახალკაცი, მ. ქიმერიძე და სხვ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = სადუნიშვილი, თ., მაისაია, ი. და სხვ.
|ნაწილი =
|სათაური = საქართველოს აგრარული კულტურა
|ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/373263/1/Saqartvelos_Agraruli_Kultura.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = საქ. მეცნ. ეროვნ. აკადემია
|წელი = 2021
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 308
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = საქართველოს აგრარული კულტურა}}
* {{წიგნი
|ავტორი = გაგნიძე რ., მცხვეთაძე დ. და სხვ.
|ნაწილი =
|სათაური = სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა
|ბმული = https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/73465
|პასუხისმგებელი =
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = მეცნიერება
|წელი = 1985
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 262
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა}}
* {{წიგნი
|ავტორი = შეთეკაური, შამილ
|სათაური = თუშ-ფშავ-ხევსურეთის ფლორა : აღმოსავლეთი კავკასიონი
|ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/en/00015870/
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = მერიდიანი
|წელი = 2017
|გვერდები =
|გვერდნი = 600
|isbn =
|ref = შეთეკაური, შ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = შეთეკაური, შ., ჭელიძე, დ.
|სათაური = მესხეთ-ჯავახეთის მაღალმთის ფლორა (მცირე კავკასიონი)
|ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/en/00015870/
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = მერიდიანი
|წელი = 2016
|გვერდები =
|გვერდნი = 512
|isbn =
|ref = შეთეკაური, შ., ჭელიძე, დ.}}
* {{რუსული წიგნი
|ავტორი = Синская Е.Н.
|ნაწილი =
|სათაური = Историческая география культурной флоры (на заре земледелия)
|ბმული = https://books.google.ge/books?id=dFNUDwAAQBAJ&pg=PA462&source=gbs_toc_r&cad=2#v=onepage&q=%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D1%8C%D0%B5&f=false
|ადგილი = Л.
|გამომცემლობა = Колос
|წელი = 1969
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 480
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = Синская Е.Н.}}
{{Refend}}
==ბიბლიოგრაფია==
{{Refbegin}}
{{ქსე|10|178|სახოკია მ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = შემდგ.: მაყაშვილი, ა.
|სათაური = თბილისის მიდამოების ფლორა : წიგნი II
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/449448/1/Tbilisis_Midamoebis_Flora_1953_Wigni_II.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = თბ. სახ. უნ. გამ-ბა.
|წელი = 1953
|გვერდები =
|გვერდნი = 418
|isbn =
|ref = მაყაშვილი, ა.}}
* ''შემდგ.: ლ. კემულარია-ანთაძე, ა. შხიანი.,'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/400431/1/Saqartvelos_Flora_1973_Tomi_II.pdf საქართველოს ფლორა : ტომი II], თბ.: მეცნიერება, 1973.
* {{წიგნი
|ავტორი = შემდგ.: რ. გაგნიძე, ა. დოლუხანოვი, შ. ქუთათელაძე და სხვ.
|ნაწილი =
|სათაური = საქართველოს ფლორა : ტომი III
|ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=Juglandaceae-Amaranthaceae
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = მეცნიერება
|წელი = 1975
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 277
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = საქართველოს ფლორა ტ. 3.}}
* ''შემდგ.: შ. ქუთათელაძე და სხვ.,'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/400433/1/Saqartvelos_Flora_1978_Tomi_IV.pdf საქართველოს ფლორა : ტომი IV], თბ.: მეცნიერება, 1978.
* ''ქვლივიძე, ა.,'' [http://conference.sens-2018.tsu.ge/uploads/5b408f827871aანა_ქვლივიძე_სამაგისტრო.pdf დავით-გარეჯის მონასტრის მიდამოების ფლორა და მცენარეულობა], თბ.: სახ. უნ-ტი, 2018.
* ''ეროვნული სატყეო სააგენტო,'' [https://forestry.gov.ge/Ge/Files/ViewFile/61 ტყის ბუნებრივი განახლების ხელშეწყობა], 2019.
{{Refend}}
==რესურსები ინტერნეტში==
{{Commonscat|Flora of Georgia (country)|საქართველოს ფლორა}}
{{Refbegin}}
* [http://environment.cenn.org/app/uploads/2016/10/mcenareuli_safari_Final_s.pdf საქართველოს მცენარეული საფარი] · [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/95467/1/Geobotanikuri_leksikoni.pdf გეობოტანიკური ლექსიკონი]
* [https://apa.gov.ge/ge/biomravalferovneba/saqartvelos-biomravalferovneba საქართველოს დაცული ტერიტორიების ფლორა]
* [https://library.iliauni.edu.ge/wp-content/uploads/2026/02/Saqartvelos-Bunebrivi-Tyeebi-_-Book-Kart.pdf საქართველოს ბუნებრივი ტყეები (სამხრეთ კავკასია)]
* [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/10925/1/Saqrtvelos%20_Flora.pdf საქართველოს ფლორისა და მცენარეულობის ისტორია]
* [http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=საქართველოს+ფლორა საქართველოს ეროვნული ბიბლიოგრაფია]
* [https://apa.gov.ge/ge/biomravalferovneba საქართველოს დაცული ტერიტორიების სააგენტო]
* [https://dspace.nplg.gov.ge/simple-search?query=საქართველოს+ფლორა საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა]
* [https://pbsociety.org.pl/journals/index.php/am/article/view/am.571 ''A Revised Catalog of Lichens of Georgia'']
* [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/461005/1/SaqartvelosErovnuliBotanikuriBaghisBunebriviFlora_2014.pdf Natural Flora of National Botanical Garden of Georgia]
* [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/11041/1/The_Histori_Of__The_Flora.pdf The history of the flora and vegetation of Georgia]
{{Refend}}
{| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0"
|- bgcolor="#c2d2e5"
! scope=col | თემატური საიტები
|-
! scope=row |[https://www.epa.wa.gov.au/sites/default/files/Policies_and_Guidance/Guideline-Flora-Vegetation-131216_4.pdf Flora and Vegetation] · [https://identify.plantnet.org/ru/k-world-flora/identify PlantNet]
|}
{| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0"
|- bgcolor="#c2d2e5"
! scope=col | საქართველოს ფლორა
|-
! scope=row |[https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400430 ტომი I] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400431 ტომი II] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400432 ტომი III] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400433 ტომი IV] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400434 ტომი V] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400478 ტომი VI] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400479 ტომი VII] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400480 ტომი VIII] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400481 ტომი IX] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400486 ტომი X] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400487 ტომი XI] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/401131 ტომი XII] · [https://dlab.ug.edu.ge/books/detail/14541 ტომი XIII] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/401132 ტომი XIV] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/401147 ტომი XV] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/401148 ტომი XVI]
|}
==კომენტარები==
{{Reflist|group=კომ.}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს დაცული ტერიტორიები}}
{{საქართველოს წყლის რესურსები}}
{{კავკასიონის მდინარეები}}
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:საქართველოს ფლორა]]
iqoykjmmi9jte86kz6hhw0m3o0vsta0
5356879
5356877
2026-04-15T11:27:15Z
AnRo0002
23278
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:2023-10-21 On the trail between Kiketi and Kojori 3.jpg]] → [[File:2023-10-21 Cotinus sp. on the trail between Kiketi and Kojori 3.jpg]]
5356879
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალი სურათი
| ზონა= მარჯვნივ
| მიმართულება = vertical
| სიგანე = 200
| ფაილი3= Castanea sativa kz01.jpg
| წარწერა3 = [[წაბლი]] და [[შქერი]] [[მტირალას ეროვნული პარკი|მტირალას ეროვნულ პარკში]]
| ფაილი2= ბუჩქისძირა Corydalis cava Lerchensporn.jpg
| წარწერა2 = [[ბუჩქისძირა]] [[ანანური|ანანურში]]
| ფაილი1 = Wild flowers on the trail from Juta to Chaukhi Pass.jpg
| წარწერა1 = [[ნაღველა]] [[ჭაუხის უღელტეხილი|ჭაუხის უღელტეხილზე]]
}}
'''საქართველოს ფლორა''' — მცენარეთა სახეობების ისტორიულად ჩამოყალიბებული ერთობლიობა, რომელიც ამჟამად გვხვდება [[საქართველო|მის]] [[ტერიტორია (ქვეყნის დანაყოფი)|ტერიტორიაზე]] და [[ტერიტორიული ზღვა|საზღვაო წყლებში]]. საქართველო, [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერი]] [[კლიმატი]]ს [[ქვეყნების სია|ქვეყნებს]] შორის, [[ფლორისტიკა|ფლორისტული]] თვალსაზრისით ერთ-ერთი უმდიდრესი ქვეყანაა. საქართველოს ფლორის შემადგენლობაში ჭურჭლოვან მცენარეთა 4 100-ზე მეტი სახეობაა (მთელს [[კავკასია]]ში 6 350-მდე სახეობაა აღწერილი). ფლორის დაახლოებით 21%, ანუ 900-მდე სახეობა [[ენდემები|ენდემურია]] (აქედან 600 — კავკასიის, ხოლო 300 — საქართველოს ენდემია). მაღალია საქართველოს ფლორის გვარობრივი ენდემიზმიც, სადაც 16 ენდემური და სუბენდემური გვარია წარმოდგენილი. საქართველო [[კულტურული მცენარეები|კულტურულ მცენარეთა]] წარმოშობისა და მრავალფეროვნების ერთ-ერთი ცენტრია, საიდანაც — [[ვაზი]]ს, [[მარცვლოვანნი|მარცვლოვნების]], ხეხილოვანთა და რიგი სხვა უნიკალური ჯიშების ჩამოყალიბებასა და განვითარებას დაედო სათავე.<ref group="კომ.">უძველესი კულტურებისა და მათი ველური ნათესავების ბიომრავალფეროვნება მკვლევარებს საფუძველს აძლევს, საქართველო რიგი კულტურული მცენარეების წარმოშობის კერად მიიჩნიონ. მეცნიერული გამოკვლევებით მტკიცდება, რომ კულტურულ მცენარეთა წარმოშობის ერთ-ერთი უძველესი და მნიშვნელოვანი კერა მდებარეობს წინა აზიის ტერიტორიაზე, სადაც საქართველოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია და წინააზიურ ადრესამიწათმოქმედო კერის განუყრელ ნაწილად ითვლება. ''იხ. [https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/373263/1/Saqartvelos_Agraruli_Kultura.pdf საქართველოს აგრარული კულტურა], 2021, გვ. 4.''</ref>
==ზოგადი ინფორმაცია==
საქართველოს ფლორის ევოლუციური განვითარების ეტაპები მჭიდროდ არის დაკავშირებული რეგიონში მიმდინარე გეოლოგიურ, კლიმატურ და ბიოგეოგრაფიულ პროცესებთან. [[მიოცენი]]დან [[მეოთხეული სისტემა|მეოთხეულამდე]] პერიოდებში მომხდარმა ფლორისტულმა ცვლილებებმა განაპირობა არაერთი რელიქტური და ენდემური ტაქსონის შენარჩუნება, რაც მნიშვნელოვანწილად განასხვავებს საქართველოს ფლორას სხვა ახლომდებარე რეგიონების ფლორისგან. ქვეყნის ბუნებრივი პირობების მრავალფეროვნება — მათ შორის ჰაბიტატების ვერტიკალური ზონალობა, მიკროკლიმატური განსხვავებები და ეკოსისტემური მდგრადობა — განაპირობებდა გენეტიკური მრავალფეროვნების შენარჩუნებას და ახალი სახეობების ფორმირებას.
[[მესამეული სისტემა|მესამეულ პერიოდში]] საქართველოს ფლორა [[ტროპიკული სარტყლები|ტროპიკული]] [[მცენარეები|მცენარეულობის]] სახის და ძირითადად მარადმწვანე იყო. თანდათან, [[კლიმატი]]ს აცივებასთან ერთად, ტროპიკული მცენარეულობა ჯერ სუბტროპიკულით, ხოლო შემდგომ [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერი კლიმატური სარტყლისათვის]] დამახასიათებელი ფლორით იცვლებოდა. საქართველოს ტერიტორიაზე მეოთხეულ გამყინვარებას ცივი ქვეყნების ფლორის ცალკეულ წარმომადგენელთა შემოჭრა მოჰყვა.
[[კავკასია]]ში უძველესი ფლორის არსებობისათვის ხელსაყრელი ბუნებრივი პირობები შენარჩუნებული იქნა მხოლოდ კოლხეთსა და თალიშში ([[აზერბაიჯანი]]). სწორედ აქ, მიუხედავად [[მეოთხეული სისტემა|მეოთხეულის]] [[გამყინვარების პერიოდი|გამყინვარებისა]], შენარჩუნებულია შედარებით თბილი და [[ნოტიო კონტინენტური კლიმატი|ნოტიო ჰავა]], შესაბამისი — სითბოსა და ტენის მოყვარული მცენარეებით.
ადგილობრივი — [[ენდემები|ენდემურია]] მცენარეული სამყაროს 380 სახეობა, რომელთაგანაც ზოგი რელიქტურ მცენარეებსაც მიეკუთვნება. საქართველოს ენდემური მცენარეებიდან ცნობილია [[ბიჭვინთის ფიჭვი|ბიჭვინთისა]] და [[ელდარის ფიჭვი]], [[მეგრული არყი]], ქართული [[ნუში]] და სხვ.
რელიქტური მცენარეები ფართოდაა გავრცელებული [[კოლხეთის დაბლობი|კოლხეთში]] ([[პონტოური მუხა]], [[შქერი]], [[წყავი]] და სხვ.). რელიქტები გვხვდება საქართველოს სხვა რაიონებშიც.
<gallery mode="packed">
Pinus brutia var eldarica kz1.jpg|[[ელდარის ფიჭვი]]
PitsundaPineGrove.jpg|[[ბიჭვინთის ფიჭვი]]
Quercus pontica-2.JPG|[[პონტოური მუხა]]
Prunus laurocerasus, Akhaldaba, Lesser Caucasus, Georgia 2.jpg|[[წყავი]]
Betula megrelica kz02.jpg|[[მეგრული არყი]]
Tskaltsitela River.jpg|[[წყალწითელა]]
</gallery>
ტერიტორიის მდებარეობა, რთული [[რელიეფი]], ჰავის მრავალგვარობა განაპირობებს [[საქართველო]]ს ბუნებრივი მცენარეული საფარის სტრუქტურულ მრავალფეროვნებას. წამყვან მცენარეულ ტიპს წარმოადგენს ტყე (ტყეები), რომლითაც დაფარულია ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით 32–35%. საკმაოდ ვრცელი ტერიტორია უჭირავს ბუჩქნარებსა და მდელოებს. გვხვდება [[სტეპის ზონები|სტეპები]], [[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევრად უდაბნოები]] და [[წყლის და ჭაობის მცენარეულობა|ჭაობის მცენარეულობა]]. მცენარეული საფარის თითოეულ წარმომადგენელს (მცენარეულ ტიპს) გააჩნია არა მარტო სპეციფიკური, მხოლოდ მისთვის დამახასიათებელი სტრუქტურა (შედგენილობა, აგებულება), არამედ თავისი განვითარების ისტორია, რომელიც მილიონობით წლებს ითვლის.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=5–6.}}
==სახეობრივი მრავალფეროვნება==
[[საქართველო]], როგორც [[კავკასია|კავკასიის]] [[ეკორეგიონი]]ს ნაწილი,<ref group="კომ.">კავკასიის ეკორეგიონი მოიცავს 586,800 კმ²-ს და მის შემადგენლობაში შედის აზერბაიჯანი, საქართველო, სომხეთი, რუსეთის ფედერაციის ჩრდილოეთ კავკასიის მხარე, ჩრდილოაღმოსავლეთ თურქეთი და ჩრდილო-დასავლეთ ირანი. კავკასიის ეკორეგიონში გავრცელებულია მცენარეთა 2 791 სახეობა და 21 გვარი, რომელიც მსოფლიოში სხვაგან არსად გვხვდება; რეგიონში გავრცელებული მცენარეთა 25%-ზე მეტი ენდემური სახეობაა. ''იხ. [https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/ecp_part_for_youth.pdf?6345516/---- კავკასიის ეკორეგიონი და ბიომრავალფეროვნების კონსერვაცია]''</ref> წარმოადგენს [[ბიომრავალფეროვნება|ბიომრავალფეროვნების]] ერთ-ერთ „ცხელ წერტილს“. (ამჟამად Conservation International- ის მიერ გამოყოფილია 34 „ცხელი წერტილი“, რომლებიც გამოირჩევიან განსაკუთრებული ბიომრავალფეროვნებით, რომელიც ამასთანავე არის მნიშვნელოვანი საფრთხის წინაშე).<ref group="კომ.">მეცნიერების მიერ განისაზღვრა გლობალური მასშტაბით არსებული ეკოსისტემების მნიშვნელობა. სახეობათა სიმრავლე, ენდემური სახეობები, ტაქსონომიური სიმდიდრე, უნიკალური ევოლუციური და ეკოლოგიური მოვლენები, გლობალური მასშტაბით იშვიათი ჰაბიტატების არსებობა. ამ კრიტერიუმების შესაბამისად შერჩეულ იქნა „ცხელი წერტილები“, რომელთა შორის არის კავკასია, თავისი უნიკალური და შეუცვლელი ბიომრავალფეროვნებით.</ref><ref group="კომ.">საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ კავკასია, ბიოლოგიური მრავალფეროვნების მხრივ, ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ რეგიონადაა აღიარებული. WWF-ის 35 „პრიორიტეტული ადგილიდან“ ერთ-ერთი („შავი ზღვის დიდი აუზი“) მოიცავს კავკასიის რეგიონს; Conservation International-ის მიერ განსაზღვრული „ბიომრავალფეროვნების 34 ცხელი წერტილიდან“ (ტერიტორიები, რომლებიც გამოირჩევიან უმდიდრესი, მაგრამ სერიოზული საფრთხის ქვეშ მყოფი ბიომრავალფეროვნებით) საქართველოს ტერიტორია ორი „ცხელი წერტილის“ — კავკასიისა და ირან-ანატოლიის შემადგენლობაში შედის. ''იხ. [https://www.gov.ge/files/382_42235_853286_343-1.pdf 2014–2020 წწ. საქართველოს ბიომრავალფეროვნების სტრატეგია და მოქმედებათა გეგმა. 2. საქართველოს ბიომრავალფეროვნება. 2.1 საქართველოს ბიომრავალფეროვნების მნიშვნელობა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240513230331/https://www.gov.ge/files/382_42235_853286_343-1.pdf |date=2024-05-13 }}''</ref><ref group="კომ.">საფრთხეში მყოფი სახეობები. საფრთხის წინაშეა მცენარეთა ენდემური სახეობების 60%-მდე, საარსებო გარემოზე ზემოქმედების, ჭარბი მოპოვების, პათოგენების და სხვა ფაქტორების გამო. მერქნიანი მცენარეებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია საქართველოს „წითელი ნუსხის“ სახეობები: წაბლი, იმერული მუხა, კოლხური ბზა და თელადუმა, რომლებსაც გადაშენების საფრთხე ემუქრებათ ინვაზიური სოკოვანი დაავადებების გამო. ''იხ. [https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/176 2014–2020 წწ. საქართველოს ბიომრავალფეროვნების სტრატეგია და მოქმედებათა გეგმა. 2.2 საქართველოს ბიომრავალფეროვნების მდგომარეობა]''</ref>
კავკასიის ეკორეგიონი, აგრეთვე, არის [[ბუნების მსოფლიო ფონდი]]ს (WWF) მიერ განსაზღვრული ერთ-ერთი გლობალური მნიშვნელობის ეკორეგიონი, რომელიც ხასიათდება სახეობრივი მრავალფეროვნებით, [[ენდემები|ენდემიზმის]] მაღალი დონით, ევოლუციური პროცესებისა და ფლორისა და ფაუნის ისტორიული განვითარების თავისებურებებით, [[მცენარეები|მცენარეულობის]] ტიპების მრავალფეროვნებითა და [[ბიომი|ბიომებით]], რომლებიც იშვიათია გლობალურ დონეზე.
[[რელიეფი]]ს სირთულე და ქვეყნის სხვადასხვა კუთხეში არსებითად განსხვავებული კლიმატური პირობების არსებობა განაპირობებენ საქართველოს [[ლანდშაფტი|ლანდშაფტებისა]] და [[ეკოსისტემა|ეკოსისტემების]] მრავალფეროვნებას. საქართველოს ძირითადი ბიომებია: [[ტყე]]ები, [[მტკნარი წყალი|მტკნარი წყლები]] და [[ჭაობი|ჭაობები]], [[ზღვა]] და [[სანაპირო]], მაღალი [[მთა|მთები]], [[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევრადუდაბნოები]] და [[სტეპის ზონები|სტეპები]]. [[ბიომრავალფეროვნება|სახეობების მრავალფეროვნებითა]] და [[ენდემები|ენდემიზმის]] მაღალი დონით განსაკუთრებით გამორჩეულია კოლხეთის რეფუგიუმი, [[დასავლეთი კავკასიონი|დასავლეთ კავკასიონის]] კირქვიანებისა და მაღალმთის მცენარეული კომპლექსები. ტყით დაფარულია საქართველოს ტერიტორიის დაახლოებით 39,9%. ენდემური და რელიქტური სახეობებით მდიდარი ფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეები ქვეყნის ნამდვილი სიმდიდრეა. საქართველოს ტყეების 97% ბუნებრივია. მათი დიდი ნაწილი (98%) მთის ტყეებს წარმოადგენს და გააჩნია წყალმარეგულირებელი, [[ნიადაგი]]ს დამცველი, [[კლიმატი]]ს მასტაბილიზებელი ფუნქციები, ამასთანავე წარმოადგენს მნიშვნელოვან ადგილსამყოფელს მცენარეთა და ცხოველთა მრავალი რელიქტური, ენდემური და საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობისათვის. საქართველოში ჯერ კიდევ შემორჩენილია თითქმის ხელუხლებელი ტყის [[კორომი|კორომები]], რომლებსაც გააჩნიათ უდიდესი კონსერვაციული ღირებულება.
საქართველოს ფლორა ერთ-ერთი უმდიდრესია [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერი]] [[კლიმატი]]ს ქვეყნებს შორის. საქართველოს ფლორის შემადგენლობაში აღრიცხულ ჭურჭლოვან მცენარეთა შორის 900-მდე სახეობა (დაახლოებით 21%) კავკასიისა და საქართველოს ენდემია. საქართველოსა და კავკასიის ფლორის შემადგენლობაში 16 ენდემური გვარია. საქართველოს ფლორის 2000-მდე სახეობას გააჩნია პირდაპირი ეკონომიკური ღირებულება, გამოიყენება რა მერქნად, სათბობად, საკვებად (ხილი, თხილი), საფურაჟედ და ცხოველთა საკვებად, სამკურნალოდ, საღებრებად და ეთერ-ზეთების მისაღებად. საქართველოში გავრცელებულია [[კულტურული მცენარეები|კულტურული ჯიშების]] (განსაკუთრებით [[მარცვლოვანნი|ხორბლებისა]] და [[პარკოსნები]]ს) მრავალი ადგილობრივი ვარიაცია და ველური ნათესავი. ძალიან მდიდარია, აგრეთვე, საქართველოს [[კულტურული მცენარეები|კულტურული ფლორა]].<ref>[https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/22 საქ. IV ეროვნ. მოხსენება] // [[ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენცია|ბმკ]]-სადმი, 2009, გვ. 3.</ref>
საქართველოს ფლორის შემადგენლობაში აღრიცხულია 4130 ჭურჭლოვანი მცენარე. მათ შორის [[გვიმრანაირნი|გვიმრანაირები]] — 79, [[შიშველთესლოვნები|შიშველთესლოვანნი]] — 17, [[ყვავილოვანი მცენარეები|ფარულთესლოვანნი]] — 4034 ([[ორლებნიანნი]] — 3278; [[ერთლებნიანები|ერთლებნიანნი]] — 756) საქართველოს ფლორის სიმდიდრის მაჩვენელია [[ენდემები|ენდემიზმის]] მაღალი დონე. საქართველოს ფლორის დაახლოებით 21% — 900-მდე სახეობა ენდემურია. მათ შორის 600-მდე სახეობა (მთელი სახეობების 14,2%) კავკასიის ენდემია; 300 სახეობამდე (მთელი სახეობების 9,0%) უშუალოდ საქართველოს ენდემია. მაღალია საქართველოს ფლორის გვარობრივი ენდემიზმიც. საქართველოსა და კავკასიის ფლორის შემადგენლობაში 16 ენდემური გვარია: ''Alboviodoxa, Woronowia, Chymsydia, Trigonocaryum, Symphyoloma, Pseudobetckea, Charesia, Mandenovai, Sredinskaya, Grossheimia, Cladocheta, Pseudovesicaria, Gadellia, Agasyllis, Paederotella'' და ''Kemulariella''.
საქართველოს ფლორაში სახეობათა მრავალრიცხოვნობით შემდეგი 10 ოჯახი გამოირჩევა: ''Compositae'' (538 სახეობა), ''Gramineae'' (332 სახეობა), ''Leguminosae'' (317 სახეობა), ''Rosacea'' (238), ''Cruciferae'' (183), ''Scrophulariacea'' (179), ''Umbeliferae'' (177), ''Labiatae'' (149), ''Caryophyllacea'' (135) და ''Liliacea'' (129).
საქართველოში აღრიცხულია [[ხავსები]]ს 812 სახეობა.
საქართველოს შიდა წლებში აღწერილია [[წყალმცენარეები|წყალმცენარეთა]] 2605 ტაქსონი, მათგან Chloropyta — 1039, Bacillariophyta — 830, Cyanophyta — 431, Euglenophyta — 161, Xanthophyta — 60, Pyrrophyta — 35, Chrysophyta — 26, Rhodophyta — 10, Charophyta — 13.
საქართველოში აღიცხულია [[ლიქენები]]ს 800-ზე მეტი და [[სოკოები]]ს 7000-მდე სახეობა. თუმცა ეს მონაცემი სრულად არ ასახავს საქართველოს [[წყალმცენარეები]]ს, [[ლიქენები]]სა და [[სოკოები]]ს მრავალფეროვნებას.
საქართველო მდიდარია ეკონომიკური მნიშვნელობის მქონე მცენარეებით. საქართველოს ფლორის 2000-მდე სახეობას გააჩნია პირდაპირი ეკონომიკური ღირებულება, გამოიყენება რა მერქნად, სათბობად, საკვებად ([[ხილი]], [[თხილი]]), [[ფურაჟი|საფურაჟედ]] და ცხოველთა საკვებად, სამკურნალოდ, საღებრებად და ეთერ-ზეთების მისაღებად. საქართველოში გავრცელებულია კულტურული ჯიშების (განსაკუთრებით [[ხორბალი|ხორბლებისა]] და [[პარკოსნები]]ს) მრავალი ადგილობრივი ვარიაცია და ველური ნათესავი. ძალიან მდიდარია, აგრეთვე, საქართველოს [[კულტურული მცენარეები|კულტურული ფლორა]]. [[ნიკოლოზ ვავილოვი|ვავილოვის]] მიხედვით, საქართველო არის [[კულტურული მცენარეები|კულტურულ მცენარეთა]] წარმოშობის [[დასავლეთი აზია|დასავლეთ აზიის]] ცენტრის ნაწილი, რომელიც მიჩნეულია [[ქერი]]ს, [[ხორბალი|ხორბლის]], [[პარკოსნები]]ს, [[ვაზი]]სა და [[ხილი]]ს მრავალი ჯიშის წარმოშობის ცენტრად. საქართველოში უძველესი დროიდან მოყავთ [[მარცვლოვანნი|მარცვლოვნების]] ([[ხორბალი]], [[ქერი]], [[შვრია]]), [[პარკოსნები]]ს, [[ვაზი]]ს, [[ბოსტნეული]]სა და [[ხილი]]ს ([[ვაშლი]], [[მსხალი]], [[კომში]], [[ქლიავი]], [[ნუში]], [[ატამი]] და სხვა) მრავალი ჯიში.<ref>[https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/22 საქ. IV ეროვნ. მოხსენება] // [[ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენცია|ბმკ]]-სადმი, 2009, გვ. 8.</ref>
კულტურული მცენარეების აღიარებული სპეციალისტი, პროფესორი ევგენია სინსკაია თავის ნაშრომში მიუთითებს, რომ წინა აზია არის ხორბლის 12 სახეობის სამშობლო, ხოლო ამათგან 8 სახეობის სამშობლო [[სამხრეთი კავკასია|სამხრეთ კავკასიაა]].{{sfn-2|''Синская Е.Н.''|1969|გვ=47–57.}} ქართველი გენეტიკოს-სელექციონერი, კულტურული ფლორის მკვლევარი, აკადემიკოსი [[ვლადიმერ მენაბდე]] აღნიშნავდა: „საქართველოს ხორბლების ენდემური სახეობები წარმოიშვა ისტორიულ წარსულში, ქართველურ ხალხთა თავდაპირველი სამშობლოს მინდვრებზე; ისინი დღევანდელი საქართველოს ტერიტორიაზე სამხრეთიდანაა მოსული ქართველურ ტომთან ერთად, რომლებმაც შეინარჩუნეს ეს რელიქტი ჩვენ დრომდე“.
ხორბლის სახეობათა ენდემიზმისა და პოლიმორფიზმის მაღალმა დონემ საფუძველი მისცა [[ლეონარდ დეკაპრელევიჩი|ლეონარდ დეკაპრელევიჩს]], ჯერ კიდევ 1938 წელს წამოეყენებინა დებულება იმის შესახებ, რომ საქართველო ხორბლის სახეობათა წარმოშობის ერთ-ერთი კერათაგანია.{{sfn-2|საქართველოს აგრარული კულტურა|2021|გვ=8.}}
სადღეისოდ ხორბლის Triticum ბოტანიკურ გვარში შემავალი სახეობებიდან საქართველოში აღნიშნულია 15 სახეობა: ''Triticum boeoticum, T. monococcum, T. timopheevii, T. zhukovskyi, T. dicoccum, T. palaeocolchicum, T. carthlicum, T. turgidum, T. durum, T. polonicum, T. turanicum, T. spelta, T. macha, T. aestivum, T. compactum''.<ref>მაისაია, 2009.</ref><ref>Mosulishvili et al., 2019.</ref>{{sfn-2|საქართველოს აგრარული კულტურა|2021|გვ=8–9.}}
წინააზიური გენცენტრის ამიერკავკასიის ნაწილში განსაკუთრებული ადგილი უკავია დასავლეთ საქართველოს, სადაც კულტურაში დადგენილ იქნა ხორბლის ენდემური სახეობები: ''T. macha, T. timopheevii, T. zhukovskyi, T. palaeocolchicum, T. carthlicum''.<ref>''В. Дорофеев и др.,'' [https://books.google.ge/books/about/%D0%9A%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0.html?id=HwRQEAAAQBAJ&redir_esc=y Культурная флора СССР, 1979].</ref><ref>Index Seminum, Gatersleben, 1996.</ref> აქედან 4 სახეობა საქართველოს კულტურული ფლორის უძველეს ნაშთს წარმოადგენს, ხოლო ''T. carthlicum'' საქართველოს ფარგლებს გარეთაც გვხვდება (სომხეთი, აზერბაიჯანი, დაღესტანი, თურქეთი, თუმცა სახესხვაობების სიმრავლით საქართველო გამოირჩევა.{{sfn-2|საქართველოს აგრარული კულტურა|2021|გვ=9.}}
როგორც [[ივანე ჯავახიშვილი]] აღნიშნავდა, ქართულ სამიწათმოქმედო ტერმინოლოგიაში ხორბლის კულტურა მოხსენიებულია წერილობით ძეგლებში, რომელიც განეკუთვნება [[ძვ. წ. V საუკუნე]]ს. უძველეს ქართულ ლექსიკაში კარგადაა ასახული ხორბლის სახეობრივი და ჯიშობრივი დიფერენციაცია, ხორბლის ქართული სახელწოდებები: [[ზანდური]], [[მახა]], [[ასლი]], [[იფქლი]], ხულუგო და სხვ.{{sfn-2|საქართველოს აგრარული კულტურა|2021|გვ=10.}}
<gallery mode="packed-hover" heights="154px">
File:Rhododendron ponticum & Fagus orientalis kz05.jpg|ალტ=|შქერი და აღმოსავლური წიფელი მტირალას ეროვნულ პარკში
File:Rhododendron ponticum & Fagus orientalis kz03.jpg|ალტ=|შქერი და აღმოსავლური წიფელი მტირალას ეროვნულ პარკში
File:Rhododendron ponticum & Fagus orientalis kz04.jpg|ალტ=|შქერი და აღმოსავლური წიფელი მტირალას ეროვნულ პარკში
File:Rhododendron ponticum & Fagus orientalis kz01.jpg|ალტ=|შქერი და აღმოსავლური წიფელი მტირალას ეროვნულ პარკში
</gallery>
==მცენარეული საფარის ისტორია==
პირველი ცნობები საქართველოს დღევანდელ ტერიტორიაზე მოზარდი ხმელეთის მცენარეების შესახებ განეკუთვნება პალეოზოური ერის კარბონულ (ქვანახშირის) პერიოდს (360–290 მლნ წლის წინ). საქართველოს პალეოზოური ასაკის დანალექებში მკვლევართა მიერ აღმოჩენილია დედამიწის უძველეს მცენარეთა მრავალი წარმომადგენელი, კერძოდ [[ლეპიდოდენდრონი|ლეპიდოდენდრონები]], სიგილარიები, კალამიტისებრნი, [[თესლოვანი გვიმრები]], [[კორდაიტები]] და სხვ. ამ მცენარეთაგან ზოგიერთი (ლეპიდოდენდრონები, სიგილარიები, კალამიტები) 50 მ-მდე სიმაღლეს აღწევდა. აღნიშნული უძველესი მცენარეების უმეტესობა, როგორც ცნობილია, დედამიწის ზურგზე პალეოზოურ ერაშივე ამოწყდა (მათგან ნაწილმა დასაბამი მისცა შემდეგდროინდელ მცენარეებს).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=7.}}
<gallery mode="packed-hover" heights="154px">
File:უჯარმა - იორი 0017.JPG|ალტ=|მდინარე იორი, ხედი უჯარმის ციხიდან
File:უჯარმა - იორი 0012.JPG|ალტ=|მდინარე იორი, ხედი უჯარმის ციხიდან
File:უჯარმა - იორი 0016.JPG|ალტ=|მდინარე იორი, ხედი უჯარმის ციხიდან
File:უჯარმა - იორი 0018.JPG|ალტ=|მდინარე იორი, ხედი უჯარმის ციხიდან
</gallery>
[[პალეოზოური ჯგუფი|პალეოზოურ ერაშიც]] და [[მეზოზოური ჯგუფი|მეზოზოური ერის]] [[იურული სისტემა|იურულ პერიოდში]] (200–137 მლნ წლის წინ), როგორც [[პალეოგეოგრაფია|პალეოგეოგრაფიული]] წყაროებიდანაა ცნობილი, საქართველოს დღევანდელი ტერიტორია ზღვით იყო დაფარული. წყლიდან ამოწეული იყო მხოლოდ უძველესი მასივები (ძირულის, ხრამის, ლოქის) და სხვა ცალკეული კუნძულები. აღნიშნული კუნძულები იურულ პერიოდში დაფარული იყო ტროპიკული ტიპის მცენარეული საფარით, რომლის შემადგენლობაში, პალეობოტანიკოსთა გამოკვლევების თანახმად, მონაწილეობდა დედამიწის უძველესი მცენარეები — კალამიტისებრნი, შვიტასნაირები, [[გვიმრანაირნი|გვიმრანაირები]], [[ბენეტიტისნაირნი|ბენეტიტისნაირნი]], [[თესლოვანი გვიმრები]], კეიტონიასებრნი, საგოვანასებრნი, [[გინკგო]]სებრნი, [[არაუკარია]]სებრნი და სხვ. იმდროინდელმა უხვმა ტროპიკულმა მცენარეულობამ, როგორც მეცნიერები ასკვნიან, საფუძველი ჩაუყარა საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ [[ქვანახშირი]]ს იურულ საბადოებს — [[ტყიბული]]ს, შაორის, [[ტყვარჩელი]]ს.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=7.}}
პალეოზოურ და ადრეულ მეზოზოურ ერაში ([[ტრიასული სისტემა|ტრიასული]] და [[იურული სისტემა|იურული პერიოდები]]), როგორც პალეობოტანიკური მასალები ადასტურებს, დედამიწის მთელ ხმელეთზე მცენარეულობა ([[ფლორა]], მცენარეული საფარი) საკმაოდ ერთგვაროვანი იყო, ზემოაღნიშნული უძველესი მცენარეები ფაქტობრივად დედამიწის ყველა ნაწილში ვრცელდებოდა. მცენარეულობის რეგიონული დიფერენცირება დაიწყო შედარებით გვიან და იგი დედამიწის ხმელეთის ტერიტორიის ფორმირებასთან იყო დაკავშირებული.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=7–8.}}
მეზოზოურ ერაში (ასევე კაინოზოური ერის დიდ მანძილზე) ჩვენს პლანეტაზე, მექსიკიდან მოკიდებული ჩრდილო ჩინეთამდე, გადაჭიმული იყო ხმელთაშუა ზღვა — [[ტეთისი]], რომელიც ჰყოფდა ჩრდილოეთის ხმელეთს სამხრეთის მატერიკებისაგან. ამასთან დაკავშირებით მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ჩრდილოეთის და სამხრეთის ხმელეთზე უძველესი ფლორების განვითარება პრაქტიკულად დამოუკიდებელი, ერთმანეთისაგან განსხვავებული გზით წარიმართა (არის გამონაკლისიც, როგორიცაა, მაგალითად, [[აღმოსავლეთი აზია|აღმოსავლეთ აზიის]] ფლორა და ზოგიერთი სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=8.}}
პალეობოტანიკური მასალების თანახმად, [[მეზოზოური ჯგუფი|მეზოზოური ერის]] [[ტრიასული სისტემა|ტრიასულ]] და [[იურული სისტემა|იურულ პერიოდებში]] (145–137 მლნ წლის წინ) ჩრდილოეთის ხმელეთზე (ტეთისის ოკეანის ჩრდილოეთით) გავრცელებული იყო საკმაოდ ერთგვაროვანი ტროპიკული ფლორა. მოგვიანებით, როცა ამ ფლორის დიფერენცირება განხორციელდა ([[კაინოზოური ჯგუფი|კაინოზოური ერის]] [[მესამეული სისტემა|მესამეულ პერიოდში]]), მისგან წარმოიშვა ჰოლარქტიკული (ჰოლარქტიკის ფიტოგეოგრაფიული ოლქის — დღევანდელი ფიტოგეოგრაფიული დარაიონების მიხედვით) სუბტროპიკული მარადმწვანე, ფოთოლცვენია და წიწვიანთა ფლორები.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=8.}}
[[ცარცული სისტემა|ცარცული პერიოდის]] ბოლომდე (70–67 მლნ წლის წინ) [[ტეთისი]]ს ზღვაში, [[საქართველო]]ს დღევანდელი ტერიტორიის ადგილზე არსებული მომცრო ზომის [[კუნძული|კუნძულები]] (მათ შორის [[კავკასიონი]]ს და [[მცირე კავკასიონი|ანტიკავკასიონის]] წინამორბედები) კვლავ ტროპიკული ტიპის მდიდარი მცენარეულობით იყო დაფარული, რაც სათანადო პალეობოტანიკური მასალებით მტკიცდება. [[ცარცული სისტემა|ცარცული პერიოდის]] დასასრულს [[ევრაზია]]ში (ევროპის და აზიის ნაწილი, ცენტრალური [[ჩინეთი]]) ფორმირებული იქნა არიდული ზონა, რომლის გავლენით [[ტეთისი]]ს ზღვის კუნძულების მცენარეული საფარი საგრძნობლად შეიცვალა. დათმო პოზიციები ხემაგვარმა [[გვიმრები|გვიმრებმა]], [[ბენეტიტისნაირნი|ბენეტიტისნაირებმა]] და სხვა უძველესმა მცენარეებმა (ბევრი მათგანი საერთოდ ამოწყდა). სამაგიეროდ თანდათანობით განიმტკიცა პოზიციები [[ტაქსოდიუმისებრნი|ტაქსოდიუმისებრთა]] (ოჯახი — Taxodiaceae) და [[წიწვოვნები|წიწვოვანთა]] (რიგი — Coniferales) წარმომადგენლებმა. [[ცარცული სისტემა|ცარცული პერიოდის]] ბოლოს დიდი ცვლილებები მოხდა საერთოდ [[დედამიწა|დედამიწის]] მცენარეულ სამყაროში, რაც დაკავშირებულია ფარულთესლოვან მცენარეთა — [[მაგნოლია|მაგნოლიების]], [[ევკალიპტი|ევკალიპტების]], [[დაფნა|დაფნისებრთა]] წარმომადგენლების, [[ჭადარი|ჭადრის]], [[მუხა|მუხის]] და სხვათა ფართო განსახლებასთან.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=8–9.}}
[[კაინოზოური ჯგუფი|კაინოზოური ერის]] [[მესამეული სისტემა|მესამეული პერიოდის]] დასაწყის და შუა ხანაში (პალეოცენის და ეოცენის ეპოქები; 67–40 მლნ წლის წინ) საქართველოს დღევანდელი ტერიტორიის ადგილზე კვლავ ზღვა იდგა ([[ტეთისი]]ს ზღვის ნაწილი, ე.წ. „მაიკოპური ზღვა“), რომელშიც უკვე ფორმირებული იყო [[კავკასიონი]]ს მოგრძო [[კუნძული]]. ოლიგოცენის (40–25 მლნ წლის წინ) დასაწყისში მაიკოპურ ზღვაში გაჩნდა [[მცირე კავკასიონი|ანტიკავკასიონის]] მოზრდილი კუნძულიც, რომელთა შორის ზღვა, ე.წ. „ამიერკავკასიის სრუტე“ ჩადგა (მარუაშვილი, 1981). [[პალეოგეოგრაფია|პალეოგეოგრაფები]] თვლიან, რომ [[ოლიგოცენი|ოლიგოცენში]] [[კავკასიონი]]სა და [[მცირე კავკასიონი|ანტიკავკასიონის]] კუნძულებზე უკვე ფორმირებული იყო საკმაოდ დანაწევრებული საშუალომთიანი [[რელიეფი]] ([[ბორცვი|ბორცვები]], [[ზეგანი|ზეგნები]] და სხვ., რომელთა სიმაღლე [[ზღვის დონე|ზ.დ.]] 1000–1500 მ აღწევდა).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=9.}}
პალეოცენში [[კავკასია]] [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვის]] ფართო ბიოგეოგრაფიული ოლქის ნაწილს წარმოადგენდა. ზღვის თბილი წყალი და მისი გავლენით — თბილი და ტენიანი ჰავა უზრუნველყოფდა ძირითადად მარადმწვანე სუბტროპიკული ტიპის მცენარეულობის არსებობას. შემადგენლობაში კვლავ დომინირებდა [[თესლოვანი გვიმრები]], [[წიწვოვნები]] (მეტწილად [[ფიჭვი]]სებრთა — Pinaceae წარმომადგენლები), [[პალმები]], [[მაგნოლია|მაგნოლიები]] და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=9.}}
ეოცენი, როგორც ცნობილია, [[მესამეული სისტემა|მესამეული პერიოდის]] ყველაზე თბილი ჰავით ხასიათდებოდა. პალეობოტანიკური მონაცემების (უზნაძე, 1967, და სხვ.) მიხედვით, ამ ეპოქაში კავკასიის კუნძულებზე განვითარებული იყო მარადმწვანე თერმომეზოფილური სუბტროპიკული (ზოგიერთი მეცნიერის აზრით — [[ტროპიკული ტყეები|ტროპიკული]]) ტყეები, რომელთა შემადგენლობაში ძირითადად მონაწილეობდა — [[პალმები]] (ოჯახი — Palmaceae), ევკალიპტები (ოჯახი — Myrtaceae), დაფნისებრნი (ოჯახი — Lauraceae), [[მაგნოლიასებრნი]] (ოჯახი — Magnoliaceae), [[ტაქსოდიუმისებრნი]] (ოჯახი — Taxodiaceae) და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2002|გვ=9.}}
==მცენარეულობის კლასიფიკაცია==
საქართველოს ფლორა და მცენარეული საფარი მეტად მრავალფეროვანია. საფარის ცვალებადობა ხშირად იმდენად მკვეთრად და დროის მოკლე მონაკვეთში ხდება, რომ რთულდება მათი რაიმე ცხრილში მოქცევა. სუბალპების ფართოფოთლიანი ბალახეულობა ძალიან ხშირად ესაზღვრება კლდეთა ქსეროფიტებს ([[თეთრობის აღკვეთილი|თეთრობის ხეობა]], [[თრიალეთი (მხარე)|თრიალეთი]], მთა[[თუშეთი]]) ''Acantholimon lepturoides'' (Jaub. & Spach) Boiss.,<ref>[https://www.gbif.org/species/4089301 ''Acantholimon lepturoides'' (Jaub. & Spach) Boiss.] // ''GBIF''</ref> და [[ფრინტა]] (''Anemone fasciculata'' L.)<ref>[https://worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000535281;jsessionid=C31566E1DF83ACED8FC2A0B227F67347 ''Anemone fasciculata'' L.] // ''World Flora Online''</ref> ხშირად ერთმანეთისაგან ორი-სამი მეტრით არის დაცილებული, პირველს სამხრეთის ფერდობზე ვხვდებით, ხოლო მეორეს დასავლეთისაზე, ან ძალიან ხშირად ერთმანეთში არიან გადახლართულ-გადაჯაჭვული.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=38.}}
მიუხედავად ამისა, მცენარეული საფარი მაინც შესაძლებელია თავისუფლად მოთავსდეს ისეთ ფორმაციათა ჯგუფებში, როგორიცაა: უდაბნოებისა და ტრამალების მცენარეულობა, ველის მცენარეულობა, დაბლობთა და ვაკეთა ტყეების მცენარეულობა, მთების შუა სარტყლის ტყეების მცენარეულობა, სუბალპებისა და ალპების მცენარეულობა, ხოლო აზონალური ტიპები ცალკე გამოიყოფა. ამ ცალკეულ ჯგუფებში უკვე ადვილად ნაწილდება ტიპები და ქვეტიპები. საქართველოსა და კავკასიის მცენარულობის კლასიფიკაციაზე მრავალი შრომაა გამოქვეყნებული.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=38.}}
'''I. ნახევარუდაბნოს მცენარეულობა'''. 1. აბზინდიან-უროიანის მცენარეულობა; 2. აბზინდიანები; 3. აბზინდიან-კაპუტიანის; 4. ხურხუმოიანები; 5. ყარღანიანები; 6. შავჯაგიანის ნახევარუდაბნო.
'''II. ველების მცენარეულობა'''. აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკე და ბარი — 7. უროიანი ველი; 8. ციწვერიანი ველი; 9. წივანიანი ველი; 10. წიწვიან-უროიანი ველი; 11. ნაირბალახოვანი ველი; 12. ნაირმარცვლოვანი ველი; 13. ჯაგ-ეკლიანი ველი სხვა ბუჩქებთან ერთად. სამხრეთ მთიანეთის ზეგნების ველები — 14. ვაციწვერიანი მთის ელემენტები; 15. მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი; 16. წივანიანი; 17. ნაირბალახოვანი და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=39.}}
'''III. დაბლობებისა და ვაკის ტყეები'''. ჭალის ტყეები — 18. ვერხვნარები; 19. ტირიფნარები; 20. მუხნარები; 21. თელნარი; 22. ლაფნარი. ნათელი ტყეები — 23. საკმლის ხიანი; 24. აკაკიანები; 25. ბერყენიანები; 26. ბროწეულიანი; 27. ნეკერჩხლიანები; 28. თელიანი, ჭალის თელისაგან; 29. ფიჭვნარები ელდარის ფიჭვისგან; 30. ღვიანი (ხემაგვარი ღვიები). აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკის ტყეები — 31. მუხნარები ჭალის მუხისგან; 32. მუხნარები ქართული მუხისგან; 33. მუხნარ-თელნარი; 34. მუხნარ-რცხილნარები; 35. მუხნარ-ძელქვნარები და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=40.}}
'''IV. დასავლეთ საქართველოს დაბლობისა და ვაკის მცენარეულობა'''. 36. ზღვისპირა ქვიშიანების მცენარეულობა; 37. ჭაობები; 38. ჭაობიანი თხმელნარები; 39. ლაფნარები; 40. მუხნარები იმერული მუხისაგან; 41. რცხილნარები დაბლობისა; 42. ძელქვნარები; 43. მუხნარები; 44. წაბლნარები; 45. ჯაგრცხილნარები; 46. დაფნარები; 47. წიფლნარები; 48. ფიჭვნარი ბიჭვინთის ფიჭვისაგან და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=40.}}
'''V. მთების შუა სარტლის ტყეები'''. ფოთლოვანი ტყეები — 49. წიფლნარები მარადმწვანე ქვეტყით; 50. წიფლნარები მარადმწვანე ქვეტყის გარეშე; 51. ფოთლოვანი ტყე მუხის სიჭარბით; 52. ფოთლოვანი ტყე რცხილის სიჭარბით. წიწვიანი ტყეები — 53. ნაძვნარები; 54. სოჭნარები; 55. ფიჭვნარები კავკასიის ფიჭვისაგან.
'''VI. სუბალპების მცენარეულობა'''. სუბალპების ტყეები — 56. მუხნარები აღმოსავლეთ მუხისაგან; 57. მუხნარები პონტოური მუხისაგან; 58. არყნარები; 59. ნეკერჩხლიანები; 60. სოჭნარ-ნაძვნარები; 61. წიფლნარები. სუბალპების ბუჩქნარები — 62. დეკიანები; 63. ღვიიანები; 64. კეწერიანები; 65. მოცვნარები. სუბალპების მდელოები — 66. სუბალპების მაღალი ბალახეულობა; 67. წივანიანები; 68. ჭრელწივანიანები; 69. ძიგვიანები; 70. ნაირმარცვლოვანები. 71. ნაირბალახოვანი ფართოფოთლოვანები; 72. ნაირბალახოვანი წვრილფოთლოვანები; 73. ნაირბალახოვან-პარკოსნები და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=41.}}
'''VII. ალპური მდელოები'''. 74. ისლიანები; 75. წივანიანები; 76. ძიგვიანები; 77. ჭრელწივანიანები; 78. ნაირმარცვლოვანები; 79. ნაირბალახოვანი მდელოები; 80. ალპური ხალები; 81. ნაშალთა და ღორღიანთა მცენარეულობა და სხვ.
'''VIII. ქსეროფიტები'''. 82. ნარეკლიანები (უმთავრესად ეკლიანი Astragalus-ები.); 83. ძეძვიანები; 84. შავჯაგიანები; 85. კლდეთა ბალახეული ქსეროფიტები.
'''IX. მდელოები'''. 86. ნესტიანი მდელოები; 87. მეზოფილური მდელოები; 88. ნატყევარი მდელოები და სხვ.
'''X. ჭაობები'''. 89. ლელიანები; 90. ლაქაშიანები; 91. ისლიანები (Carex-ის სხვადასხვა სახეობები); 92. ჭილიანები (Juncus-ების სხვადასხვა სახეობები); 93. ნაირბალახოვანები; 94. მარცვლოვანები.
'''XI. წყლის მცენარეულობა''' 95. წყლის პირისა და ფსკერზე მიმაგრებული მცენარეები; 96. წყალში მცურავი მცენარეები.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=41.}}
==საქართველოს მცენარეულობის ძირითადი ტიპები==
საქართველოს მცენარეული საფარის შემადგენლობაში მონაწილეობს მცენარეულობის მრავალი ტიპი, რომელთა შორის შედარებით ფართოდაა გავრცელებული [[ტყე|ტყეები]], ბუჩქნარები, [[მდელო]]ები, [[სტეპის ზონები|სტეპები]], [[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევრად უდაბნოები]] და [[წყლის და ჭაობის მცენარეულობა|ჭაობის მცენარეულობა]].{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2009|გვ=41.}}
<gallery mode="packed">
File:Alpine meadows, Grassland, Georgia.jpg|ალტ=|ალპური მდელო [[ხევი (მხარე)|ხევში]]
File:Colchicum trigynum 40173515.png|ალტ=|''Colchicum trigynum''
File:Dactylis glomerata (Cock's-foot, სათითურა), Shkmeri, Georgia.jpg|ალტ=|[[სათითურა]] [[შქმერი|შქმერში]]
File:Colchicum trigynum 40173541.jpg|ალტ=|''Colchicum trigynum''
</gallery>
[[საქართველო]] [[მთიანი ქვეყანა]]ა და ვერტიკალური ზონალობა მკვეთრად არის გამოსახული. გარდა ამისა დასავლეთ საქართველოში [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სიახლოვე განსაკუთრებულ თერმულ პირობებს ქმნის აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკეებთან შედარებით, რომელიც კავკასიის ცხელი ველებისა და ტრამალების გაგრძელებას წარმოადგენს, შესაბამისად [[ზონალური მცენარეულობა|ჰორიზონტალური ზონალობაც]] საკმაოდ მკვეთრია. ამის გათვალისწინებით ეს ზონები საქართველოს ტერიტორიაზე შემდეგნაირად გამოისახება.
===I. დასავლეთ საქართველოს ვაკე და დაბლობი===
1. ჰიდროფიტული ბალახეული მცენარეულობა და ტენიანი ტყეები (9–250 მ ზღვის დონიდან).
ამ სარტყელს ქმნიან [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სანაპიროს [[ქვიშნარი]]ს მცენარეულობა, ბალახიანი [[ჭაობი|ჭაობები]], ტყიანი ჭაობები, ჭაობიანი ტყეები, ვაკეთა და დაბლობთა ლეშაბნიანი და მარადმწვანე ქვეტყიანი ტყეები. ამ ტყეების ძირითადი შემქმნელებია [[მურყანი]], [[ვერხვი|ხვალო]], [[ოფი]], [[ტირიფი]], [[ლაფანი]], [[იმერული მუხა]], ზოგან [[რცხილა]] და დღემდე ამ ადგილებში გადარჩენილი [[წიფელი]] და სხვ.
2. კოლხეთის მარადმწვანე ქვეტყიანი და ლეშამბიანი ტყეების სარტყელი (ქვედა ზოლი მერყეობს 150–250 მ შორის, ზემო საზღვარი კი 450–500 მ შორის ზღვის დონიდან).
ამ ტყეების ძირითადი შემქმნელი სახეობებია: [[რცხილა]], [[ჰართვისის მუხა]], [[ქართული მუხა]], [[იფანი]], [[წაბლი]], [[წიფელი]]. ქვეტყეში კი ჩვეულებრივია: [[წყავი]], [[შქერი]], [[ბაძგი]], [[თაგვისარა]], [[ძმერხლი]], აგრეთვე [[მოცვი]], [[იელი]] და სხვა მისთანანი. ამ სარტყელში ტიპიურია ლეშამბოც, ეკალ-ღიქი, [[სურო]], [[კოლხური სურო]], კრიკინა, [[ღვედკეცი]] და მისთანანი.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=36.}}
<gallery mode="packed">
Quercus hartwissiana 1.jpg|[[ჰართვისის მუხა]]
Quercus petraea iberica 1.jpg|[[ქართული მუხა]]
Fraxinus excelsior Arboretum Robert Lenoir.jpg|[[იფანი]]
Castanea vesca kz03.jpg|[[წაბლი]]
</gallery>
===II. აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკე და დაბლობი===
3. კახეთის ლეშაბნიანი ტყე მდინარე [[ალაზანი|ალაზნის]] ნაპირზე და [[ჭალის ტყე]]ები (200-დან 600 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან, მდინარის ტერასით ვიწრო ზოლად).
მთავარი შემქმნელი სახეობანია: ხვალო, [[ოფი]], [[ლაფანი]], ჭალის მუხა, [[ჭალა|ჭალის]] [[თელა]], [[მურყანი]], [[ტირიფი]], კახეთში ზოგან [[ძელქვა]]. ლეშამბონი: [[ჩვეულებრივი სურო]], [[პასტუხოვის სურო]], [[ღვედკეცი]], [[უსურვაზი|კრიკინა]], ეკალ-ღიკი, [[კატაბარდა]], [[სვია]], [[მაყვალი]] და სხვ.
4. ნათელი ტყეები (200-დან – 500 მ-დე გავაკებისაკენ).
ამ ტყის ძირითადი შემქმნელია: [[საკმლის ხე]], [[აკაკი (მცენარე)|აკაკი]], [[ქართული ნეკერჩხალი]], ბერყენები, [[ღვია|ღვიები]], [[ელდარის ფიჭვი]]. ნათელი ტყის ელემენტები ზოგი მდინარის კანიონით ([[ხრამი|მდ. ქცია]]) 1000–1100 მ სიმაღლემდეც აღწევს.
<gallery mode="packed">
Terebinth in Elah Valley.jpg|[[საკმლის ხე]]
Nettle tree leaf.jpg|[[აკაკი (მცენარე)|აკაკი]]
Flora della Sardegna 011 (02).jpg|[[ღვია]]
Leaning tree near beach.jpg|[[ელდარის ფიჭვი]]
</gallery>
5. ვაკეთა მუხნარი ტყეები (დასავლეთ ნაწილში უშუალოდ ჭალის ტყის პირიდან 800 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან).
მთავარი სახეობანია: ჭალის მუხა,<ref group="კომ."> ჭალის მუხა (გრძელყუნწა) — 30 მ-მდე სიმაღლის ფოთლოვანი ჯიშის ხე. გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოს ჭალებში. მისი მერქანი გამოირჩევა შესანიშნავი ფიზიკურ-მექანიკური თვისებებით და პრაქტიკულად სახალხო მეურნეობის ყველა დარგში გამოიყენება.</ref> [[თელა]], [[ქართული მუხა]], [[ნეკერჩხალი]], [[იფანი]], [[პანტა]], [[მაჟალო]].
6. ველები და ნახევარუდაბნოები (ზონალურად ენაცვლება ნათელი ტყეებისა და ვაკეთა მუხნარების სარტყელს, ბევრგან მათ ნაალაგევზეა გავრცელებული).
ველებში მთავარია შემდეგი ცენოზები: ჯაგ-ეკლიანები, [[უროიანი|უროიანები]], ვაციწვერიანები, წივანიანები, ნაირბალახოვანები, ნაირმარცვლოვანები, ნარეკლიანები, ქსეროფიტული ბუჩქნარები; წმინდა ძეძვიანები, ხურხუმოიანები, ყარღანიანები, აბზინდიანები და სხვ.
7. მთებისწინა კალთების რცხილნარ-მუხნარები (გვხვდება ვაკეთა მუხნარებიდან 800 მ-დან დაწყებული 1000 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან).
ამ სარტყელში ჩვეულებრივია [[ქართული მუხა]], [[რცხილა]], [[უხრავი]], [[თამელი]], [[იფანი]], [[კუნელი]], [[ნეკერჩხალი]], [[პანტა]], [[ბალამწარა]], [[მაჟალო]], [[ზღმარტლი]] და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=36–37.}}
===III. სამხრეთ საქართველო===
8. მაღალმთის ველების სარტყელი (1400 მ-დან 2000 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან).
ზონალურად ეს ველები მდებარეობს მთის ტყეების სარტყელში. მეორადი ტიპია და ტყეების მოსპობის შემდეგაა ფეხმოკიდებული.
===IV. მთების შუა სარტყელი===
9. დასავლეთ საქართველოს წიფლნარები (500 მ-დან 2000 მ სიმაღლემდე ზღვის დონიდან).
აღმოსავლეთ საქართველოს წიფლნარები — 800–2100 მ-დე ზღვის დონიდან.
10. წიწვიანი ტყეები (800 მ-დან 2000 მ სიმაღლემდე).
ეს ორი ფორმაცია ხეობათა მიხედვით ხშირად ურთიერთს ენაცვლება.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1959|გვ=37.}}
===V. მთამაღალი===
11. სუბალპური ფორმაციები:
ა. სუბალპების ტყეები, 2000–2500 მ შორის მდებარე სარტყელია. სიმაღლე მერყეობს გეოგრაფიული მდებარეობის მიხედვით. დასავლეთ კავკასიონზე უფრო დაბლა მდებარეობს, ვიდრე აღმოსავლეთში. მთავარი სახეობებია; არყები ([[მტირალა არყი|მეჭეჭიანი არყი]], [[თეთრი არყი|ლიტვინოვის არყი]], [[რადეს არყი]], [[მედვედევის არყი]], [[მეგრული არყი]]), [[მთის ბოყვი]], [[კავკასიური მუხა|მაღალმთის მუხა]], [[პონტოური მუხა]], [[ცირცელი|ჭნავი]], [[ვერხვი]].
<gallery mode="packed">
Betula pendula (1).JPG|[[მტირალა არყი|მეჭეჭიანი არყი]]
Betula raddeana RB1.JPG|[[რადეს არყი]]
Betula pubescens - Burgwald 002.jpg|[[თეთრი არყი]]
Sorbus aucuparia (fruits).jpg|[[ცირცელი|ჭნავი]]
Betula medwediewii Brzoza Medwediewa 2019-05-19 05.jpg|[[მედვედევის არყი]]
ID 430 Bergahorn Gutschy 0001.jpg|[[მთის ბოყვი]]
Quercus macranthera Tbilisi.jpg|[[კავკასიური მუხა|მაღალმთის მუხა]]
</gallery>
ბ. მთამაღალის ბუჩქნარები, ძალიან ხშირად ემთხვევა სუბალპების ტყის სარტყელსაც, 2600 მ სიმაღლემდე ტიპურია. ამ სარტყელში მთავარი სახეობანია: [[დეკა (მცენარე)|დეკა]], [[კენკრა]], [[კავკასიური მოცვი|მთის მოცვი]], [[ღვია]] (სამხრეთ ფერდობებზე).
გ. სუბალპების მაღალი ბალახეულობა. სუბალპების ტყის სიმაღლეებშია ტიპური.
დ. ალპური მაღალბალახიანი მდელოები — დამახასიათებელია ფართოფოთლოვანი მარცვლოვანების (სამხრეთისა და აღმოსავლეთის ფერდობი) და ფართოფოთლოვანი ორლებნიანების (ჩრდილოეთისა და დასავლეთის ფერდობები) ფორმაციები. ხშირად სცილდება 2500 მ სიმაღლეს ზღვის დონიდან.
12. ალპური მდელოები და ხალები (2600 მ-დან თოვლის ქვემო ხაზამდე, საშუალოდ 3500 მ).
13. ნაშალებისა და ქვიანების მცენარეულობა (გავრცელებულია უშუალოდ თოვლის ხაზისა და ალპურ ზემო საზღვარს შორის).
==ტყეები==
''{{მთავარი|საქართველოს ტყეები}}''
ბუნებრივ ტყეებს [[საქართველო]]ში 2767300 ჰა ფართობი უკავია, რაც ქვეყნის მთლიანი ტერიტორიის დაახლოებით 39%-ს შეადგენს. ეს ტერიტორიის საერთო ტყიანობის დონის საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია, რომლის მიხედვითაც საქართველოს [[ევროპა|ევროპის]] ტყით მდიდარი ქვეყნების რიცხვს აკუთვნებენ.<ref group="კომ.">ტყის ფონდის საერთო ფართობი 2010 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით შეადგენდა 3007.6 ათას ჰექტარს, ანუ ქვეყნის ტერიტორიის (6949.4 ათასი ჰექტარი) — 43.2%-ს. ტყის ფონდის საერთო ფართობიდან საკუთრივ ტყეს (ტყით დაფარულ მიწებს) ეკავა 2822.4 ათასი ჰექტარი, ანუ ქვეყნის ტერიტორიის 40.6% (ტყიანობის პროცენტი), რაც საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია. იმ დროისთვის მსოფლიოსთვის ეს მაჩვენებელი 27%-ს, ხოლო საქართველოს მეზობელი ქვეყნებისათვის 15%-ს არ ღემატებოდა. ტყეებში მერქნის (ხეთა ღეროების) საერთო მარაგი შეადგენდა 454.5 მლნ [[კუბური მეტრი|მ³]]-ს, ხოლო მერქნის მარაგის საშუალო წლიური ნამატი — 4.5 მლნ მ³-ს</ref>
არსებითად [[საქართველოს კლიმატი|განსხვავებული კლიმატის]] გამო, დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს ტყეების ვერტიკალური სარტყლიანობა ერთმანეთს არ ემთხვევა. დასავლეთ საქართველოში [[არიდული მცენარეულობა|არიდული მცენარეულობის]] სარტყელი არ არსებობს. [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] ნაპირიდანვე ვაკეები და მთების წინა კალთები დაფარულია [[სუბტროპიკული ტყეები და ბუჩქნარები|სუბტროპიკული ტყეებით]], მაშინ, როცა აღმოსავლეთ საქართველოში [[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევარუდაბნოს ზონის]] შემდეგ, ზღვის დონიდან 300–500 მ სიმაღლემდე არიდული მეჩხერების, ანუ ნათელი ტყეების სარტყელია წარმოდგენილი. საერთოდ, აღმოსავლეთ საქართველოს ვერტიკალური სარტყლიანობა უფრო რთულია: [[ვასილ გულისაშვილი]]ს მიერ (1964), გამოყოფილია არიდული ტყეების (ზღვის დონიდან 500 მ-მდე) ქართული მუხის (500–1000 მ). წიფლის (1000–1500 მ), მუქწიწვიანი ტყეების (ნაძვისა და სოჭის) (1500–1900 მ), სუბალპური (1900–2500 მ), ალპური (2500–3000 მ), სუბნივალური (2000–3700 მ) და ნივალური (3700 მ-ს ზევით) სარტყლები. ამრიგად, ტყეების გავრცელება ვერტიკალური სარტყლების მიხედვით, ანუ ვერტიკალური ზონალობა აპირობებს მათ ბიომრავალფეროვნებას.{{sfn-2|გიგაური, გიორგი.|2000|გვ=92.}}
ტყეების [[ბიომრავალფეროვნება]]ს განსაზღვრავს აგრეთვე მთის [[ფერდობი|ფერდობთა]] დაქანება და დახრილობის მიმართულება (ექსპოზიცია). ცნობილია, რომ დამრეც (10°-მდე) დაქანების ფერდობებზე განლაგებულია საქართველოს ტყეების 5,5%. დაფერდებულ (11–20°) ფერდობებზე — 16,5%; ციცაბო (21–35°) ფერდობებზე — 54,4%; ძლიერ ციცაბო ფერდობებზე (35° და მეტი) — 23,6%. ამრიგად, საქართველოს ტყეების დიდი ნაწილი (78%) ციცაბო და ძლიერ ციცაბო ფერდობებზეა განლაგებული. ტყეების ასეთი არათანაბარი განაწილება ფერდობის დაქანების სიმკვეთრის მიხედვით განსაზღვრავს მათ [[ბიომრავალფეროვნება]]ს. ტყეების ბომრავალფეროვნებას აგრეთვე განსაზღვრავს მათი გავრცელების ხასიათი ფერდობთა ექსპოზიციების მიხედვით, რომლებიც განლაგებულნი არიან, როგორც ჩრდილოეთის, ისე სამხრეთის რუმბის ექსპოზიციებზე.
ტყის ბიომრავალფეროვნებას აგრეთვე განსაზღვრავს კორომთა განაწილება შემადგენლობის, სიხშირის, ხნოვანებისა და პროდუქტიულობის მიხედვით. მეტად მრავალფეროვანია საქართველოს ტყის სახეობრივი შემადგენლობა. ტყეში ველურად იზრდება დაახლოებით 400-მდე სხვადასხვა სახეობის ხე და ბუჩქი, გაერთიანებული 123 ბოტანიკურ გვარსა და 56 ოჯახში. ბოტანიკოსების მიერ აგრეთვე აღწერილია ამ სახეობათა 182 ფორმა და 91 ვარიაცია. ტ. ჩიქოვანის გამოთვლით მათ შორის: [[ხე]]ებია — 153 სახეობა; [[ბუჩქი|ბუჩქებია]] — 202 სახეობა; ნახევარბუჩქებია — 29 სახეობა; [[ლიანები]] — 11 სახეობა.{{sfn-2|გიგაური, გიორგი.|2000|გვ=17.}}
სიმაღლის მიხედვით, ველურად მოზარდი 153 სახეობიდან მაღალტანიანია (25 მეტრზე მეტი) 51 სახეობის ხე. მათ შორის აღსანიშნავია [[კავკასიური სოჭი]] (იზრდება 70 მ-მდე), [[აღმოსავლეთის ნაძვი]] (იზრდება 40–50 მ-მდე), [[აღმოსავლური წიფელი|აღმოსავლეთის წიფელი]] (იზრდეა 40–50 მ-მდე), [[სოსნოვსკის ფიჭვი|სოსნოვსკისა]] და [[ბიჭვინთის ფიჭვი|ბიჭვინთის ფიჭვები]], [[ქართული მუხა]], მაღალმთის მუხა, [[იმერული მუხა]], [[ჰართვისის მუხა]], გრძელყუნწა მუხა, ჩვეულებრივი [[წაბლი]], თელები, ჩვეულებრივი [[იფანი]], [[კავკასიური რცხილა]], კავკასიური და წვრილფოთლა ცაცხვები, ხვალო, [[ოფი]], [[ძელქვა]], [[მთის ბოყვი]], [[დათვისთხილა|ქართული თხილი]], [[მურყანი]] და სხვ.
საშუალო სიმაღლისაა (8-დან 24 მ-მდე) 56 სახეობის ხე. მათ შორის აღსანიშნავია: მაღალმთის [[ნეკერჩხალი]], [[კავკასიური აკაკი]], ღვიები, [[მეგრული არყი]], [[მედვედევის არყი]], [[რადეს არყი]], [[ლიტვინოვის არყი]], [[მეჭეჭიანი არყი]], [[მაჟალო]], [[პანტა]], [[ჩვეულებრივი ხურმა]], [[კოლხური ბზა]], [[ქორაფი]], [[საღსაღაჯი]] და სხვ.
დაბალტანიანია (7 მ და ნაკლები სიმაღლის) 46 სახეობის ხე, მათ შორის: [[ღვია]], [[წიფელი]], [[ჭანჭყატი|ჭანჭყატები]], [[პონტოური მუხა]], [[ხეჭრელი]], [[ქაცვი]], [[ძახველი]], [[შინდი]], [[ბროწეული]], [[ფშატი]], [[დიდგულა]], [[ზღმარტლი]], [[კუნელი]], [[კოწახური]] და სხვ.{{sfn-2|გიგაური, გიორგი.|2000|გვ=18.}}
დენდროფლორის დიდი მრავალფეროვნების მაჩვენებელია ენდემურ [[მერქნიანი ჯიშები|მერქნიან მცენარეთა]] სიმრავლე, მათ შორის 2000 წლისთვის არსებული მონაცემებით საქართველოს [[ენდემები|ენდემს]] წარმოადგენდა — 61 სახეობა, ხოლო [[კავკასია|კავკასიის]] — 43 სახეობა. ასევე, 2000 წლისთვის არსებული მონაცემებით ინტროდუცირებული იყო 6 ათასზე მეტი მერქნიანი სახეობა, რომელთაგან [[ბოტანიკური ბაღი|ბოტანიკურ ბაღებსა]] და დასახლებული ადგილების გამწვანებაში წარმოადგენლი იყო 3 600-ზე მეტი. ზემოთ მოტანილი მონაცემები საქართველოს მერქნიან მცენარეთა მრავალფეროვნებას ადასტურებს. ტყეების ბიოლოგიურ მრავალფეროვნებაზე, ტყის ეკოსისტემათა ნაირგვარობასა და რთულ სტრუქტურაზე მიუთითებს როგორც წმინდა, ისე შერეული კორომების არსებობა.{{sfn-2|გიგაური, გიორგი.|2000|გვ=18.}}
საქართველოს ტყეების ბიოლოგიური მრავალფეროვნების თავისებურებებზე აგრეთვე მეტყველებს მათი ტიპოლოგიური ნაირგვარობის ფართო სპექტრი. ტყის ტიპოლოგიური მაჩვენებლები ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მახასიათებელია ამა თუ იმ ტყის ეკოსისტემის ბიომრავალფეროვნებისა, როგორც ბიოგეოცენოზში მრავალი ერთგვაროვანი ტიპის ერთობლიობა.{{sfn-2|გიგაური, გიორგი.|2000|გვ=22.}}
საქართველოს ტყეებში ყველაზე მეტად გავრცელებულია წიფლით გაბატონებული კორომები, მათ უკავიათ ტყით დაფარული ფართობების 48,5%; მუხნარებს — 10,5%, სოჭნარებს 8,5%, რცხილნარებს — 6,6%, ნაძვნარებს — 5,7%, ფიჭვნარებს — 4,7%, არყნარებს — 3,1%, მურყნარებს — 3,2%, წაბლნარებს — 2,5% და სხვა სახეობების ტყეებს — 6,6%.<ref>[https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/112568/1/Satyeo_Moambe_2009_N2.pdf მთის ტყეების ბიომრავალფეროვნების არსი]</ref>
შესაბამისად, საქართველოს ძირეული ტყეების მთავარი ფორმაციებია (საერთო ფართობის მიხედვით) — წიფლნარი (''Fagus orientalis''), ქართული მუხის (''Quercus iberica'') მუხნარი, წაბლნარი (''Castanea sativa''), სოჭნარი (''Abies nordmanniana''), ნაძვნარი (''Picea orientalis''). მათ წილად მოდის ქვეყნის ბუნებრივი ტყეების ორ მესამედზე მეტი. ძირეულ ტყეებს მიეკუთვნება შედარებით შეზღუდული გავრცელების ფორმაციებიც — ჭალის მუხის (''Quercus longipes''), მაღალმთის მუხის (''Quercus macranthera''), იმერული მუხის (''Quercus imeretina'') და მუხის სხვა სახეობებისაგან შექმნილი ტყეების ფორმაციები (მუხნარები); არიდული ტყეები — საკმლისხიანი (''Pistacia mutica'') და ღვიიანი (''Juniperus foetidissima, J. polycarpos''); მურყნარი (''Alnus barbata''); ლიტვინოვის არყის (''Betula litwinowii'') არყნარი; კავკასიური ფიჭვის (''Pinus sosnowskyi'') ფიჭვნარი; ბიჭვინთის ფიჭვის (''Pinus pithyusa'') ფიჭვნარი; ძელქვნარი (''Zelkova carpinifolia'') და სხვ.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=3.}}
აკადემიკოს [[ვასილ გულისაშვილი]]ს მიხედვით საქართველოს ტყეები განლაგებულია შვიდ განსხვავებულ ბუნებრივ-ისტორიულ ტერიტორიაზე (ტყემცენარეულობის ოლქები). წარმოდგენილია როგორც ნახევრად უდაბნოების არიდული (ნათელი), ასევე კოლხეთის დაბლობის ჭარბტენიანი ტყეები. ტყემცენარეულობის ოლქები განსხვავებულია აგრეთვე ზღვის დონიდან სიმაღლის მიხედვით, რის გამოც თითოეულ ტყემცენარეულობის ოლქში გამოიყოფა ვერტიკალური სარტყლები. ვერტიკალური სარტყლიანობის მიხედვით ტყეები იწყება უშუალოდ შავი ზღვის პირიდან და ვრცელდება ზღვის დონიდან 2600 მ სიმაღლემდე (სუბტროპიკული ზონიდან ალპურ მდელოებამდე).<ref>[https://geography.ge/საქართველოს-ტყეები/ საქართველოს ტყეები] // ''geography.ge''</ref>
ქვეყნის ტყეების დაახლოებით 98% გავრცელებულია [[კავკასიონი]]ს და [[მცირე კავკასიონი]]ს მთათა კალთებზე. დიდი ნაწილი ტყეებისა (დაახლოებით 45%) გავრცელებულია დიდი (30%-ზე მეტი) დაქანების ფერდობებზე. ამ ტყეებს უაღრესად მნიშვნელოვანი რესურსწარმოებითი (მდინარეთა წყლის, მინერალური წყაროების, ჰავის ფორმირების და სხვ.) და გარემოსდაცვითი (ეროზიასაწინააღმდეგო, ზვავსაწინააღმდეგო და სხვ.) ფუნქციები გააჩნია. უშუალო ეკონომიკური მიზნით ამ ტყეების რესურსების (მერქნის და ტყის ე.წ. არამერქნიანი რესურსების) გამოყენება ასეთ რთულ რელიეფურ პირობებში ძალზე შეზღუდულია, განსაკუთრებით მგრძნობიარე ბუნებრივ ეკოსისტემებში კი საერთოდ გამორიცხულია.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2009|გვ=41–42.}}
<gallery mode="packed">
Lagodekhi Green (Photo by Peretz Partensky, 2009) (5).jpg
Lagodekhi Managed Reserve 2023-08-13-6.jpg
Lagodekhi Nature Reserve1.jpg
Lagodekhi 04.jpg
</gallery>
საქართველოს ტერიტორიაზე ტყეების (ტყის ფორმაციების) ჰორიზონტალური და ვერტიკალურ-ზონალური განაწილება ლიმიტირებულია ჰავით, კერძოდ, მისი მთავარი მახასიათებლების სითბური და ტენიანობის რეჟიმის კანონზომიერი ცვალებადობით ტერიტორიის შავი ზღვიდან დაშორებასთან და ზღვის დონიდან ამაღლებასთნ დაკავშირებით. საერთო ბუნებრივ კანონზომიერებებში მნიშვნელოვანი ცვლილებები (რამაც ბოლო ათწლეულების მანძილზე ქვეყნის ლანდშაფტური ცვლილებების ხასიათიც კი შეიძინა), როგორიცაა – ტყეების გავრცელების ქვედა და ზედა საზღვრების ხელოვნური გადაადგილება ქვეყნის ცალკეულ რეგიონებში და ხეობებში, ტყიან ტერიტორიებზე (ე.წ. სატყეო მიწებზე) ტყისშემდგომი ბუჩქნარი და ბალახოვანი (მდელოს, სტეპის) მცენარეულობის არეალის მკვეთრი გაფართოება, — პრაქტიკულად მთლიანად უკავშირდება ადამიანის არაგონივრულ საქმიანობას (ტყის რესურსების გამოყენება დადგენილი წესების იგნორირებით).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2009|გვ=42.}}
<gallery mode="packed-hover" heights="154px">
File:Lagodekhi NP.jpg|ალტ=|ხავსები ქვებზე ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალში
File:Ninoskhevi waterfall 2.jpg|ალტ=|ნინოსხევის ჩანჩქერი
File:Სუბალპური ტყე - იელის ყვავილობა.jpg|ალტ=|სუბალპური ტყე, იელის ყვავილობა ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალში
File:Ტყის სიმფონია ლაგოდეხი.jpg|ალტ=|ტყის სიმფონია ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალში
</gallery>
საქართველოს ტყეების დიდი უმეტესობა, ფიტოცენოლოგიური შინაარსით, წარმოადგენს ევროპული ტყეების ორგანულ ნაწილს (განიხილებოდა კიდეც ევროპის ტყეებთან ერთად; სსრკ ევროპული ნაწილის მცენარეულობა, 1980, და სხვ.). ტყის ედიფიკატორების (ტყის შემქმნელი სახეობების) და ასოციაციათა დამახასიათებელი სახეობების უმეტესობა გენეზისურად და სისტემატიკურად ახლოსაა ევროპულ (ხმელთაშუაზღვეთურ, შუაევროპულ და სხვ.) სახეობებთან.
საქართველოს ტერიტორიაზე გავრცელებულია ფოთოლმცვენი (83,6%) და წიწვიანი (16,4%) ტყეები, მომცრო ფართობებზე შემორჩენილია მარადმწვანე ფოთლოვანი ტყეებიც.{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რევაზ.|2009|გვ=43.}}
'''ტყის ეკოსისტემები.''' ტყის ეკოსისტემებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვთ საქართველოში ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციისათვის. ტყით დაფარულია ქვეყნის ტერიტორიის 39,9%. საქართველოს ტყეების 97% ბუნებრივია. მათი დიდი ნაწილი (98%) მთის ტყეებს წარმოადგენს და გააჩნია წყალმარეგულირებელი, ნიადაგის დამცველი, კლიმატის მასტაბილიზებელი ფუნქციები, ამასთანავე წარმოადგენს მნიშვნელოვან ადგილსამყოფელს მცენარეთა და ცხოველთა მრავალი რელიქტური, ენდემური და საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობისათვის. საქართველოში ჯერ კიდევ შემორჩენილია თითქმის ხელუხლებელი ტყის კორომები, რომლებსაც გააჩნიათ უდიდესი კონსერვაციული ღირებულება. ტყის ეკოსისტემები გვხვდება ქვეყნის თითქმის ყველა რეგიონში, გამონაკლისს წარმოადგენს მხოლოდ [[ჯავახეთის ზეგანი|ჯავახეთის პლატო]], ხოლო [[ხევი (მხარე)|ხევისა]] და [[თუშეთი]]ს რეგიონებში ტყეს ძალიან მცირე ფართობი უკავია.<ref>[https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/22 საქ. IV ეროვნ. მოხსენება] // [[ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენცია|ბმკ]]-სადმი, 2009, გვ. 11.</ref>
დასავლეთ საქართველოში ტყე ზღვის დონიდანვეა გავრცელებული, ხოლო აღმოსავლეთ საქართველოში ტყის სარტყელი 600–700 მეტრის სიმაღლიდან იწყება. საქართველოს ტყეებში დაახლოებით 400 სახეობის [[მერქნიანი ჯიშები|მერქნიანი]] მცენარე იზრდება. საქართველოს დენდროფლორის 26% (104 სახეობა) საქართველოსა და კავკასიის ენდემია. ნიადაგობრივ და კლიმატურ პირობებზე დამოკიდებულებით ტყის ძირითადად გავრცელებული ტიპებია ფოთლოვანი, წიწვოვანი, სუბალპური მეჩხერი და ტანბრეცილი, არიდული მეჩხერი და ჭალის ტყეები. ფოთლოვან ტყეებს უკავია ტყით დაფარული ფართობების 81%, ხოლო წიწვოვან ტყეებს შესაბამისად, — 19%. სახეობების მიხედვით ტყის ფონდი შემდეგნაირადაა წარმოდგენილი: წიფლნარები (46,6%). მუხნარები (10,6%), რცხილნარები (8,8%), სოჭნარები (7%), მურყნარები (5,5%), ნაძვნარები (4,5%), ფიჭვნარები (4%), წაბლნარები (3,2)%).
დასავლეთ საქართველოს ტყეებისათვის დამახასიათებელია მარადმწვანე ფართოფოთლოვანი მერქნიანი სახეობების ქვეტყე, რომელიც შექმნილია რელიქტური გვარების Rhododendron, Epigaea, Ruscus, Ilex, Daphne, Hedera, Laurocerasus-ის სახეობებით: [[შქერი]] (''Rhododendron ponticum''), უნგერნის შქერი (''Rhododendron ungernii''), სმირნოვის შქერი (''Rhododendron smirnowii''), წყავი (''Laurocerasus officinalis''), [[კოლხური ბაძგი]] (''Ilex colchica''), [[ძმერხლი]] (''Ruscus colchicus''), [[გაულთერიასმაგვარი ეპიგეა|ეპიგეა]] (''Epigaea gaultherioides''), [[კოლხური სურო]] (Hedera colchica) ''Daphne alboviana, D. pontica''. აღნიშნული სახეობები კოლხეთის ბიოგეოგრაფიული პროვინციის ტყეებში ქვეტყეს ქმნიან, როგორც დამოუკიდებლად, ისე ერთმანეთში შერეული ნაირგვარი კომბინაციების სახით, რაც ამ ტყეების განუმეორებლობასა და მაღალ საკონსერვაციო ღირებულებას განაპირობებს. კოლხური ქვეტყე განსაკუთრებით კარგად არის განვითარებული სამხრეთ-დასავლეთ კოლხეთში. აქ ის ზღვის დონიდან 2300–2400 მ-მდე ვრცელდება.
აღსანიშნავია [[ურთხელი|უთხოვრისა]] და [[ძელქვა|ძელქვის]] რელიქტური ტყეები, რომლებიც შემორჩენილია აღმოსავლეთ საქართველოში [[ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი|ბაწარისა]] და [[ბაბანეურის სახელმწიფო ნაკრძალი|ბაბანეურის ნაკრძალებში]].
1800–1900 მეტრის სიმაღლიდან იწყება სუბალპური მეჩხერი ანუ „პარკისებური“ ტყეები, რომლებსაც ძირითადად წარმოქნიან მაღალი [[მთის ბოყვი]] და მაღალმთის მუხა.
კავკასიის სუბალპურ ტანბრეცილ ტყეებს ქმნიან [[წიფელი]] (''Fagis orientalis''), [[არყი]] (''Betula litwinowii''), მაღალმთის ბოყვი, [[იმერული ხეჭრელი]]. ეს ტყეები მდიდარია ენდემური და რელიქტური სახეობებით: [[მეგრული არყი]] (''Betula megrelica''), [[მედვედევის არყი]] (''Betula medwediewii''), [[პონტოური მუხა]] (''Quercus pontica'').
აღმოსავლეთ საქართველოს ძირეული ტყეების ფორმაციებს შორის დომინირებს ქართული მუხის (''Quercus iberica'') ტყე (მუხნარი) და აღმოსავლური წიფლის (''Fagus orientalis'') ტყე (წიფლნარი). საქართველოს ძირეული ტყეების უძველესი ფორმაციები — აღმოსავლური ნაძვის (''Picea orientalis'') და კავკასიური სოჭის (''Abies nordmanniana'') ტყეები (ნაძვნარი, სოჭნარი, ნაძვნარ-სოჭნარი, წიფლნარ-სოჭნარი და სხვ.) აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელებულია, ძირითადად, დასავლურ (კოლხეთის მოსაზღვრე) ნაწილში (ბორჯომ-ბაკურიანის რეგიონი, მდ. დიდი ლიახვის ხეობა). ნაძვნარები და ნაძვის სიჭარბით ტყეები (წიფლნარ-ნაძვნარი, სოჭნარ-ნაძვნარი) საკმაოდ ფართო გავრცელებას აღწევს ცენტრალურ თრიალეთზეც, გვხვდება აღმოსავლეთ თრიალეთზეც (მდ. ალგეთის ზემო წელის აუზი).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=5.}}
ჭალის ტყეები აღმოსავლეთ საქართველოში განვითარებულია დაბლობებსა და მთისწინეთში მდინარეების მტკვრის, ივრის, ალაზნის და ქციის ქვემო წელის გასწვრივ. მათში ჭარბობს მუხა (''Quercus pedunculiflora''), აგრეთვე, ვერხვი (''Populus canescens, Populus hybrida''), ეს ტყეები მდიდარია [[ლიანები]]თ. დასავლეთ საქართველოს ჭალის ტყეებში კი წამყვანი პოზიცია უჭირავს [[მურყნარი|მურყნარებს]].<ref>[https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/22 საქ. IV ეროვნ. მოხსენება] // [[ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენცია|ბმკ]]-სადმი, 2009, გვ. 12.</ref>
==ველები==
'''უროიანი ველი.''' [[უროიანი]] ველები საქართველოს ფარგლებში ტიპურად გავრცელებულია [[თბილისი]]ს ქვემოთ — [[მტკვარი|მტკვრის]] [[ხეობა|ხეობის]] ორივე ნაპირას. მისი გავრცელება ჩვეულებრივ აღწევს 750 მ-მდე და გვხვდება, როგორც დაბლობებში (250 მ), ისე ზეგნებზე (770 მ). გარდა მლაშობი ადგილებისა, იგი ყოველგვარ ნიადაგზე საკმაოდ კარგად ვითარდება. უროიან ველს ვხვდებით შავმიწა ნიადაგებზე, წაბლა ნიადაგების სხვახვა ტიპებზე, ნათელ, პრიმიტიულ ნიადაგებზე, შავმიწაღორღიან ნიადაგებზე და სხვ.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1935|გვ=22.}}
მტკვრის მარჯვენა ნაპირას იგი გავრცელებულია [[თბილისი]]დან [[კუმისის ტბა]]მდე, აქ წყდება და [[იაღლუჯის ქედი|იაღლუჯს]] მტკვრის მხრიდან ვიწრო ზოლად გაუვლის იაღლუჯსა და სარვანის დაბლობს შორის, აქ გადაკვეთს [[ხრამი|ხრამს]] და მარჯვენა ნაპირით გადადის სომხეთ-აზერბაიჯანში, სადაც მთის ფერდობისკენ მისი საზღვარია ჯაგეკლიანი ველი და დაბლობისაკენ — მლაშობის ტიპის დაჯგუფებანი და სხვა მისი მსგავსნი. მთავარი გავრცელება მისი გამოსახულია მარჯვენა ნაპირზე, სადაც მტკვრის ნაპირიდან, კერძოდ კი, მტკვრის პირას გავრცელებულ ტუგაის ტიპის ტყის პირიდან მოყოლებული ვრცელდება მთელ ზეგანზე, დაახლოებით 750 მ სიმაღლემდე. აქედან გადაკვეთს [[გომბორის ქედი]]ს დაბლობ ადგილებს [[სიღნაღი]]ს მიდამოებში. იმავე სიმაღლეზე ვრცელდება [[შირაქის ვაკე|შირაქში]]. შიგნით [[კახეთი|კახეთში]], [[გომბორი]]სკენ მიქცეულ მხარეზე, გვხვდება [[გურჯაანი|გურჯაანამდე]]. ეს გავრცელების არე ყოველთვის მთლიანი არ არის, მრავალ ადგილას იგი გადაკვეთილია სხვა ფორმაციებით და უმთავრესად კი ჯაგეკლიანი ველით.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1935|გვ=24.}}
საქართველოს უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთით, [[უროიანი]] ველები, ძირითადად, წარმოდგენილია: წმინდა უროიანი (''Andropogon ischaemum'' L.), უროიან-წივანიანი (''Andropogoneta-Festueta''), უროიან-ვაციწვერიანი (''Andropogoneta-Stipeeta''), უროიან-ჭანგიანი (''Andropogoneta-Agropyrumeta''), უროიან-ნაირბალახოვანი (''Andropogoneta-mixtoherbosa''), უროიან-ძეძვიანი (''Andropogoneta-Paliureta''), უროიან-გრაკლიან-ძეძვიანი (''Andropogoneta-Paliureta''), უროიან-გრაკლიან-ღვიიანი (''Andropogoneta-Spiraeta-Junipereta'') და სხვა ბალახოვნების სახით, სადაც ფართოდაა, ასევე, წარმოდგენილი ეფემერებიც.
'''უროიან-წივანიანი ველი.''' უროიან-წივანიანი ველი უმთავრესად გვხვდება გორაკებზე და გორაკთა ზურგებზე: დაბლობებზე, მტკვრის პირებზე.{{sfn-2|კეცხოველი, ნიკო.|1935|გვ=24.}}
==მდელოები==
'''სუბალპური მდელოები.''' სუბალპური მდელოები — საქართველოს მაღალმთიან ნაწილში ზღვის დონიდან 2000–2600 მ სიმაღლეზე გვხდება, სადაც ბალახეულობის სიმაღლე უმეტესად დაახლ. 35–55 სმ ფარგლებში მერყეობს. დამახასიათებელია ხშირი, მრავალიარუსიანი დაჯგუფებები. ჭარბობს — ნაირბალახოვანი, პარკოსანი და მარცვლოვანი მცენარეები.
'''ალპური მდელოები.''' ალპური მდელოები — გავრცელებულია ზღვის დონიდან 3000–3200 მ სიმაღლეზე, სადაც ბალახეულობის სიმაღლე უმეტესად დაახლ. 25–35 სმ ფარგლებში მერყეობს. აქ გვხდება მარცვლოვანი მცენარეულობა. ალპური მდელოებისთვის ტიპურია ცალკეული დაბალბალახოვანი დაჯგუფებები, რომელთაც „ალპურ ხალიჩებსაც“ უწოდებენ.
==ძეძვიანები==
ძეძვიანები ფართოდ არის გავრცელებული აღმოსავლეთ საქართველოში, მთისწინებზე და მთის ქვედა სარტყელში, ზ. დ. 1000–1200 მ-მდე. უფრო მშრალ რეგიონებში (ცენტრალური და აღმოსავლეთი თრიალეთი, [[გომბორის ქედი]]ს სამხრული კალთა) ძეძვიანებში აღინიშნება ყველა ექსპოზიციის ფერდობებზე. შედარებით ნაკლებად მშრალ რეგიონებში კი (აღმოსავლეთ საქართველოს დასავლური ნაწილი, [[კახეთის კავკასიონი]]) ძეძვიანები მეტწილად განვითარებულია სამხრეთის, აღმოსავლეთის და დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე. ძეძვიანების ქვეშ განვითარებული ნიადაგები (ყოფილი ტყის ნიადაგები) დეგრადირებულია, მათ პრაქტიკულად დაკარგული აქვთ ტყის ნიადაგების მთავარი ნიშნები (მდგრადი მკვდარი საფარი, ჰუმუსიანი ჰორიზონტი და სხვ.).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=14.}}
ძეძვიანები მრავალი ვარიანტითაა წარმოდგენილი. მათგან უმეტესად გვხვდება წმინდა ძეძვიანი (მონოდომინანტური ცენოზები), ნაირბუჩქნარ-ძეძვიანი, გრაკლიანძეძვიანი და შავჯაგიან-ძეძვიანი. ბალახეული საფარის მიხედვით გამოიყოფა ორი მთავარი ვარიანტი (ასოციაცია): ძეძვიანი უროს საფარით (''Paliuretum botriochloosum''), ძეძვიანი მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი საფარით (''Paliuretum graminoso-mixtoherbosum'').{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=14.}}
ძეძვიან ცენოზებში კარგად არის ფორმირებული ორი იარუსი — ბუჩქების (I იარუსი) და ბალახების (II იარუსი). I იარუსში მეტწილ შემთხვევებში დომინირებს [[ძეძვი]]. უფრო იშვიათად თანადომინანტის როლში მონაწილეობს [[გრაკლა]] (''Spiraea hypericifolia''), შავჯაგა (''Rhamnus pallasii'') ან ნაირბუჩქები — [[ჯაგრცხილა]] (''Carpinus orientalis''), წითელი [[კუნელი]] (''Crataegus kyrtostyla''), [[ჟასმინი]] (''Jasminum fruticans''). გარდა აღნიშნული ბუჩქებისა, I იარუსში მონაწილეობს (დამახასიათებელი სახეობები) — [[კვიდო]] (''Ligustrum vulgare''), [[ასკილი]] (''Rosa canina, R. spinosissima, R. corymbifera''), [[ვაშლანა|ჩიტაკომშა]] (''Cotoneaster racemiflora''). დაბალი კონსტანტობით აღინიშნება — ღვიები (''Iuniperus oblonga, J. rufescens''), გარეული [[ბალი]] (''Cerasus incana''), [[ხორციფერა]] (''Atraplaxis spinosa''), [[გლერძი|გლერძა]] (''Astragalus caucasicus, A. microcephalus''), [[თრიმლი]] (''Cotinus coggygria''), [[თუთუბო]] (''Rhus coriaria'') და სხვ. I იარუსის საშუალო სიმაღლე 1,0–2,0 მ შეადგენს, საშუალო პროექციული დაფარულობა 35–50%-ია (ცვალებადობს 20–70% ფარგლებში).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=14–15.}}
ძეძვიანებში ბალახეული საფარი (II იარუსი) მეტწილად კარგად განვითარებულია მხოლოდ ბუჩქთშორისებში, სადაც მისი პროექციული დაფარულობა საშუალოდ 40–60% შეადგენს. განაწილება აქაც არათანაბარია, ცვალებადობს 30–70% ფარგლებში. უშუალოდ ბუჩქებქვეშ ბალახეული საფარი თხელია, ან პრაქტიკულად არ არის განვითარებული. ბალახეული საფარის დომინანტებს შორის უწინარესად უნდა აღინიშნოს ურო (''Botriochloa ischaemum''); უფრო იშვიათად აღინიშნება დომინირება სხვა სახეობებისაც. უროს გარდა დამახასიათებელ სახეობებს წარმოადგენს — ''Achillea milefolium, Eringium campestre, Euphorbia sequeriana, Festuca sulcata, Galium verum, Lolium rigidum, Melica transilvanica, Koeleria gracilis, Phleum phleoides, Poterium Polygamum, Teucrium chamaedrys, T. polium, Tragopogon graminifolius, Trisetum rigidum, Xeranthemum squarrosum'' და სხვ. საერთოდ, ძეძვიანები ფლორისტულად მდიდარია (კონკრეტული ნაკვეთების აღწერებში გვხვდება 50–60 სახეობა).{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=15.}}
ძეძვიანი ცენოზებიდან (ასოციაციებიდან) ყველაზე ფართო გავრცელებით ხასიათდება ძეძვიან-უროიანი (Paliuretum botriochloosum) და ძეძვიანი მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი საფარით (''Paliuretum graminoso-mixtoherbosum''); შედარებით იშვიათად აღინიშნება: ძეძვიანი გლერძათი (Paliuretum astragalosum) — გვხვდება მეტწილად ცენტრალურ თრიალეთზე; ძეძვიანი ავშანით (''Paliuretum artemisiosum'') — გვხვდება [[შიდა ქართლის მხარე|შიდა ქართლში]].{{sfn-2|ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.|2004|გვ=15.}}
==წყლის და ჭაობის მცენარეულობა==
[[წყლის და ჭაობის მცენარეულობა]] [[საქართველო]]ში განსაკუთრებით ფართოდაა გავრცელებული [[კოლხეთის დაბლობი|კოლხეთის დაბლობზე]]. არც ისე დიდი ხნის წინ აქ ვრცელი ფართობი ეჭირა დაჭაობებულ [[მურყნარი|მურყნარებს]], აგრეთვე ისლიან-თეთრხავსიან (სფაგნუმიან) ჭაობებს. ამჟამად [[მურყნარი|მურყნარები]] ძირითადად გაჩეხილია, [[ჭაობი|ჭაობები]] ამოშრობილია. ტბის ნაპირები და თხელი წყლები კოლხეთში დაფარულია [[ლერწამი|ლერწმის]], [[ლაქაში]]ს და სხვა რაყებით. მდგარ და მდოვრე წყლებში, გარდა წყალმცენარეებისა, იზრდება [[დუმფარა]], წყლის პური, [[წყლის ვაზი]], [[წყლის კაკალი]], [[წყლის ბაია]]; ჭაობებში — [[ისლი]]ს, [[ჭილი (გვარი)|ჭილის]] სახეობები, [[წყლის ზამბახი]] და სხვ. აღმოსავლეთ საქართველოს დაბლობებში, [[წყალსატევი|წყალსატევების]] დაჭაობებულ ნაპირებზე გავრცელებულია ლერწმისა და [[ლაქაში]]ს რაყები.
<gallery mode="packed">
268A1484.jpg
268A1504.jpg
268A2692.jpg
Forest - Kolkheti National Park.jpg
</gallery>
[[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევრადუდაბნოების ზონის]] ტენიან ადგილებში იზრდება სიმლაშის ამტანი მცენარეები. მთებში წყლისა და ჭაობის მცენარეულობას შედარებით ნაკლები ფართობი უკავია; აქ იგი გავრცელებულია უმთავრესად ტაფობებში და ლავურ პლატოებზე, განსაკუთრებით [[საქართველოს სამხრეთი მთიანეთი|სამხრეთ საქართველოს]] [[ვულკანური პლატო|ვულკანურ პლატოზე]]. სიმაღლის მატებასთან ერთად [[წყლის და ჭაობის მცენარეულობა|წყლისა და ჭაობის მცენარეულობა]] თანდათანობით ღარიბდება: ალაგ-ალაგ გვხვდება [[ისლიანი]] და თეთრხავსიან-ისლიანი ჭაობის მცირე ფართობები. წყაროსეული ჭაობები გვხვდება მთის კალთებზე — უმთავრესად [[სუბალპური სარტყელი|სუბალპურ სარტყელში]] და ალპური სარტყლის ქვედა ნაწილში. ამ ჭაობებში, გარდა სხვადასხვანაირი [[ხავსები|ხავსისა]], ისლისა, ჭილისა და ჭაობისათვის დამახასიათებელი სხვა მცენარეებისა, იზრდება [[მახრჩობელა]], დიდბათა, [[ფურისულა]] და სხვ.)
==თბილისის მიდამოების ფლორა==
თბილისის მიდამოები მოიცავს მდინარე მტკვრის აუზის იმ ნაწილს, რომელიც ვრცელდება სოფელ [[ძეგვი]]დან [[ფონიჭალა]]-[[რუსთავი|რუსთავს]] შორის მონაკვეთამდე. თბილისის მიდამოებში თავს იყრის სხვადასხვა გეოგრაფიული ერთეულის დაბოლოებები. კერძოდ, [[ჩრდილოეთი]]დან თბილისის მიდამოებში შემოდის კავკასიონის ქედის უკიდურესი სამხრეთ განშტოება — [[საგურამოს ქედი|საგურამო]]-[[იალნოს ქედი]] და [[კვერნაქები|კვერნაქის სერის]] აღმოსავლეთ ნაწილი ([[სხალტბის სერი]]), [[დასავლეთი]]დან — [[თრიალეთის ქედი]]ს აღმოსავლეთ დაბოლოებანი ([[საწკეპელა]]სა და არმაზის, [[მსხალდიდი|მსხალდიდ]]-[[ლისი (მცხეთის მუნიციპალიტეტი)|ლისის]], [[მთაწმინდა|მთაწმინდის]], [[ნარიყალა|ნარიყალის]], [[თაბორის ქედი|თაბორის]], [[თელეთის ქედი|თელეთ]]-საყარაულოს ქედები), ხოლო [[აღმოსავლეთი]]დან — [[ივრის ზეგანი|ივრის ზეგნის]] უკიდურესი ჩრდილო-დასავლეთი და დასავლეთი ნაწილი (ვაზიანი, თბილისის ზღვა და მისი მიმდებარე ტერიტორია და სხვა). [[სამხრეთი]]თ და სამხრეთ-აღმოსავლეთით თბილისის მიდამოები [[მტკვარ-არაქსის დაბლობი]]ს უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთ დაბოლოებას (ფონიჭალისა და კუმის-წალასყურის ვაკეები) მოიცავს. თბილისის მიდამოებს გამოკვეთილი საზღვარი მხოლოდ ჩრდილოეთიდან და ჩრდილო-დასავლეთიდან აქვს, რომელსაც საგურამო-იალნოსა და სხალტბის ქედები ქმნის.{{sfn-2|ლაჩაშვილი, ნ.|2014|გვ=5.}}
თბილისის, ისევე როგორც საქართველოს ფლორაში იშვიათ, რელიქტურ, ენდემურ და ეკონომიკური მნიშვნელობის სახეობებს რაოდენობრივი და პოპულაციური მრავალფეროვნების თვალსაზრისით შესამჩნევი როლი ეკუთვნის. ეკონომიკური მნიშვნელობის სახეობებით განსაკუთრებით მდიდარია ტუბერბოლქვიანი, ბოლქვიანი და ტუბერიანი ეფემეროიდები, რომლებიც [[თბილისის ქვაბული]]ს სხვადასხვა ნაწილში მეტ-ნაკლები პოპულაციური სიხშირითაა წარმოდგენილი. ამ თვალსაზრისით ისინი სათანადოდ არ არის შეფასებული და შესწავლილი. აღნიშნული მცენარეებით განსაკუთრებით მრავალფეროვანია მდინარეების — [[ვერე]]სა და [[დიღმისწყალი|დიღმისწყლის]] ხეობები, მამადავითის, თელეთის, თაბორის, სოლოლაკის, ლისის, არმაზის, სარკინეთისა და დიდგორის ქედები. ზოგიერთი ოროგრაფიული ერთეულის დიდ ნაწილზე, მათ შორის მოვაკებულ თხემებზე, ქალაქ თბილისის ძველი და ახალი საცხოვრებელი უბნებია გაშენებული — ურბანიზებულია, რის გამოც განადგურებულია თბილისის ბუნებრივი ლანდშაფტებისა და ველური ფლორის დიდი ნაწილი. მათი ადგილი უკავია სხვა რეგიონებიდან ინვაზირებულ მცენარეებს, რომელთა სახეობრივი შემადგენლობა ჯერ კიდევ შეუსწავლელია. გარდა ამისა, დიდია უარყოფითი ანთროპოლოგიური ზემოქმედება თბილისის მიდამოების აუთვისებელ ეკოსისტემებზე და მის განსაკუთრებით მნიშვნელოვან ფასეულობაზე — ფლორის იშვიათ, ენდემურ სახეობათა გენოფონდზე, ეკონომიკურ მცენარეებზე.<ref group="კომ.">თბილისის მიდამოების ფლორა ინტენსიურად შეისწავლებოდა XX საუკუნის მეორე ნახევარში [[ალექსანდრე მაყაშვილი]]ს მიერ. მისივე ავტორობით 1952 წელს გამოქვეყნდა „თბილისის მიდამოების ფლორის“ ორტომეული. თბილისის მიდამოების ფლორა ასახულია „საქართველოს ფლორის“ ფუნდამენტური გამოცემების ტომებში (გამოქვეყნებულია აღნიშნული გამოცემის I–XVI ტომები 1971–2011 წწ; რედაქტორები: [[ნიკო კეცხოველი|ნ. კეცხოველი]], [[ანა ხარაძე|ა. ხარაძე]], [[რევაზ გაგნიძე|რ. გაგნიძე]]). ეს გამოცემა გახდა ფუნდამენტური ფლორისტულ-ტაქსონომიური კვლევის შედეგების წარმოებაში დანერგვის ერთ-ერთი ეფექტური ფორმა. იგი საფუძვლად დაედო სხვადასხვა დარგს, მაგ., ეკონომიკური მნიშვნელობის მცენარეების ტაქსონომიას, ნომენკლატურას, ტოპოეკოლოგიას; აღნიშნულ მცენარეთა გავრცელების შესახებ ინფორმაციას საქართველოში, კავკასიაში და მსოფლიოში.</ref>
'''თბილისის მიდამოების ფლორის ზოგადი დახასიათება.''' [[ფიტოგეოგრაფია|ფიტოგეოგრაფიულად]] [[თბილისი]] და თბილისის მიდამოები გაერთიანებულია (დიდიდან მცირესკენ) უძველესი [[ხმელთაშუაზღვისპირეთი]]ს სამყაროს, სუბხმელთაშუაზღვისპირეთის ოლქის, ივერიის ან აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის პროვინციის, თრიალეთის ფლორისტულ რაიონში. თბილისის მიდამოები ფლორისტულად მრავალფეროვანი შემადგენლობით ხასიათდება. თბილისის მიდამოების ფლორის მრავალფეროვნებას მისი ფიზიკურ-გეოგრაფიული პირობების მრავალგვარობა და განსხვავებული [[კლიმატი|კლიმატური]] ზონების თავმოყრა განაპირობებს. თბილისი წარმოადგენს ერთგვარ ფლორისტულ კვანძს, სადაც სახეზეა როგორც ეკოსისტემური ასევე ფლორისტული მრავალფეროვნება. [[თბილისი]]ს მიდამოებისათვის აღწერილია 1640-ზე მეტი სახეობა, რაც საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია ასეთი პატარა ტერიტორიისთვის.
<gallery mode="packed">
2023-10-21 Cotinus sp. on the trail between Kiketi and Kojori 2.jpg
2023-12-26 Tbilisi Sea.jpg
2024-04-28 Mtatsminda mount in spring 2.jpg
2023-10-21 Cotinus sp. on the trail between Kiketi and Kojori 3.jpg
</gallery>
თბილისის მიდამოებისათვის დამახასიათებელია შემდეგი მცენარეული ტიპის თანასაზოგადოებები: 1. ტყის მცენარეულობა (მთისწინების, მთის ქვედა და შუა სარტყლის ფოთლოვანი ტყეები (''Quercus petraea subsp. iberica, Carpinus caucasica''), ჭალის ტყეები (''Populus nigra, Salix excelsae''), ასევე ე.წ. „მეორეული ტყეები“ (''Carpinus orientalis''), რომლებიც ტყის სხვადასხვა ფორმაციების გაჩეხვის შედეგადაა წარმოქმნილი და გარდამავალია ტიპურ ტყეებსა და ბუჩქნარებს შორის; 2. ქსეროფიტული ტყეები (არიდული მეჩხერი ტყეები) (''Juniperus spp. Pistacia mutica, Celtis caucasica''); 3. ქსერომეზოფილური ბუჩქნარები (''Carpinus orientalis''); 4. შიბლიაკის ტიპის ჰემიქსეროფილური ბუჩქნარები (''Paliurus spina-christi, Spirea hypericifoliae''); 5. მდელო-სტეპი (''Poa spp.''); 6. სტეპი (''Bothriochloa ischaemum, Festuca valesiaci, Stipa pennatae''); 7. ტრაგაკანთული ბუჩქნარები (''Astragalus microcephalus, A. caucasici, A. tanaea''); 8. უდაბნოს (ნახევარუდაბნოს) მცენარეულობა (''Artemisia lerchianae, Salsola dendroides''); 9. მლაშობი მდელოები (''Elytrigia repens''); 10. ჰიგროფილური ანუ წყლის მოყვარული მცენარეულობის ფრაგმენტები (''Phragmites australis, Typhetum''); 11. სპონტანური მცენარეულობა (''Elytrigia repens, Artemisia lerchianae''); 12. კლდოვან და ნაშალ-ღორღიან ეკოტოპების ფლოროცენოკომპლექსები; 13. ხელოვნური ნარგაობა (''Pinus nigra, P. brutia subsp. eldarica, Amygdalus communis'').
<gallery mode="packed">
2023-12-26 Tbilisi Sea seen from The Chronicle of Georgia 2.jpg
2024-04-19 Trail from Asureti to Kiketi 1.jpg
2024-05-06 A view from Tsavkisi.jpg
2024-04-27 Trail from Sameba to Tabakhmela.jpg
</gallery>
თბილისის მიდამოებისთვის დამახასიათებელი ტყის მცენარეულობა განსხვავებული ვარიანტებითაა წარმოდგენილი. ძირითადი ფორმაციებია: [[მუხნარი]], შექმნილი ქართული მუხით (''Quercus petraea subsp. iberica''), რცხილნარი (Carpineta caucasica), წიფლნარი (Fageta orientalis), რცხილნარ-მუხნარი (Carpineto-Quercetum), რცხილნარ-წიფლნარი (Carpineto-Fagetum) და სხვა თანასაზოგადოებანი, ხოლო ჭალის ტყეები წარმოდგენილია ვერხვნარისა (Populeta nigrae) და ტირიფნარის (Saliceta excelsae) კორომებით.
თბილისის მიდამოებისთვის ([[ლისის ტბა|ლისის]] [[პლატო]], [[დიდგორი (თბილისი)|დიდგორის]] მისადგომები, [[კუს ტბა|ქორქის ტბა]], [[თელეთის ქედი]], [[შიომღვიმე]]) — დამახასითებელია შემდეგი მცენარეული ტიპები: ქსეროფიტული ტყეები (არიდული მეჩხერი ტყეები ''Celtis caucasica, Pistacia mutica'' და სხვა), ფრაგმენტები გვხვდება როგორც წაბლა და კარბონატულ-შავმიწა ნიადაგებზე ისე, ვეძიანებზე, ბიცობებზე, ხირხატიანებზე და სხვა. ნათელი ტყეებისათვის დამახასითებელია ხეების ერთმანეთისაგან საკმაოდ დიდი მანძილით დაშორება.
ნათელი ტყე თავისებური ფლორისტული შემადგენლობით ხასიათდება, ძირითადი შემქმნელი სახეობებია: საკმლის ხე (''Pistacia mutica''), აკაკი (''Celtis caucasica''), [[ქართული ნეკერჩხალი]] (''Acer ibericum''), ბერყენები (''Pyrus spp.''), [[თელა]] (''Ulmus foliaceae''), ღვიები (''Juniperus spp.'') და სხვ. ნათელ ტყეებში განარჩევენ ორ ერთმანეთისგან განსხვავებულ ტიპს: 1) ფოთლოვანი ნათელი ტყე, რომელიც შექმნილია [[საკმლის ხე|საკმლის ხის]] (''Pistacia mutika'') [[კავკასიური აკაკი]]სა (''Celtis caucasica'') და სხვა სახეობებით. 2) წიწვოვანი ნათელი ტყე, რომელიც შექმნილია ღვიას სახეობებით (''Junipesus spp.''). თბილისის მიდამოებში წიწვოვანი ნათელი ტყე წარმოდგენილია [[სხალტბის სერი|სხალტბის სერზე]] და ნაწილობრივ [[არმაზის ქედი|არმაზის ქედზე]]. ძირითადი შემქმნელია ღვიიანები (Junipereta).
ნათელი ტყის ფრაგმენტებთან ერთად გვხვდება ასევე ჯაგეკლიანი დაჯგუფებანი. ნათელი ტყეების დეგრადაციის შედეგად ჯაგეკლიანების წარმოშობა მეორადი ტიპის ველების განვითარების პირველი სტადიაა და ის განსაკუთრებით კარგად თბილისის მიდამოებშია გამოხატული. მათი ზედა საზღვრის სიმაღლე პირობითად 750 მ უნდა იქნას მიჩნეული, თუმცა ზოგან, სადაც მთის შუა სარტყლის ტყეების განადგურება ინტენსიურად მიმდინარეობდა და ფერდობები შიშვლდებოდა ჯაგეკლიანების გავრცელების სიმაღლემ 900 მ-მდეც მიაღწია.
ამ ტიპის ფონის შემქმნელია [[ძეძვი]] (''Paliurus spina-christi''), რომელიც ხშირად გაუვალ რაყას ქმნის, ხოლო იქ სადაც ბუჩქები ერთმანეთისგან საკმაო მანძილითაა დაცილებული — ტერიტორია კორდის შემქმნელ მცენარეულობას უჭირავს, უმთავრესად [[ურო (მცენარე)|უროს]] (''Bothriochloa ischaemum''), [[წივანა]]ს (''Festuca valesiaci'') და სხვებს.
ბუჩქებიდან მთავარი მონაწილენი არიან: ძეძვი (''Paliurus spina-christi''), შავჯაგა (''Rhamnus pallasii''), გრაკლა (''Spiraea hypericifoliae''), ქართული ნუში (''Amygdalus georgica''), მენახირის ბალი (''Prunus incana''), კვრინჩხი (''Prunus spinosa''). შედარებით ახალ ჯაგეკლიანებში ხშირია კუნელი (''Crataegus spp.''), ასკილი (''Rosa canina''), ჯაგრცხილა (''Carpinus orientalis''). შემადგენლობა სხვადასხვა ადგილას რაოდენობის მიხედვით იცვლება. ქსერომეზოფილურ ბუჩქნარების ძირითადი ფორმაციაა ჯაგრცხილნარი (Carpineta orientalis), შიბლიაკის ტიპის ბუჩქნარების შემქმნელია გრაკლიანი (Spiraeta hypericifoliae) და ძეძვიანი (Paliureta spina-christi) ფორმაციები. რაც შეეხება ტრაგაკანთულ ბუჩქნარებს მათ შექმნაში დომინირებს ''Astragalus microcephalus'' Willd.,<ref>[https://www.gbif.org/species/5352983 ''Astragalus microcephalus'' Willd.] // ''GBIF''</ref> ''Astragalus caucasicus'' Pall.,<ref>[https://www.gbif.org/species/5353022 ''Astragalus caucasicus'' Pall.] // ''GBIF''</ref> ''Astragalus tanae'' Sosn. (''Astragalus sosnowskyi'' Grossh.)<ref>[https://www.gbif.org/species/5347158 ''Astragalus sosnowskyi'' Grossh.] // ''GBIF''</ref> ეს უკანასკნელი ფორმაციები მრავლად გვხვდება [[თაბორი (თბილისი)|თაბორის]], [[თელეთის ქედი|თელეთის]], ლისის, [[იალნოს ქედი|იალნოს]] და სხვა ქედების მთისწინებზე.
მდელო სტეპები შექმნილია მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი თანასაზოგადოებით. სტეპები წარმოდგენილია რამდენიმე ფორმაციის მცენარეული თანასაზოგადოებით: [[ჩვეულებრივი ურო|უროიანი]] (''Bothriochloeta ischaemum''), [[წივანა|წივანიანი]] (''Festuca valesiaca'') და შედარებით იშვიათად [[ვაციწვერა|ვაციწვერიანი]] (''Stipa pennata'') ფორმაციებით. უდაბნოს (ნახევარუდაბნოს) მცენარეულობის თანასაზოგადოებებია: [[ავშნიანი]] (''Artemisia lercheana''), ყარღანიან-ავშნიანი (''Salsola dendroides-Artemisia lercheana'') და სხვ.
რაც შეეხება მლაშობ მდელოებს ისინი ჭაგნიანი თანასაზოგადოებით ფრაგმენტულადაა გავრცელებული [[მტკვარ-არაქსის დაბლობი|მტკვარ-არაქსის დაბლობზე]]. ჰიგროფილური მცენარეულობის შემთხვევაშიც ფრაგმენტებია გავრცელებული [[ლისის ტბა|ლისისა]] და [[კუს ტბა|კუს ტბის]] პერიფერულ ნაწილში და ძირითადად ლელიანი (''Phragmites australis'') და ლაქაშიანი თანასაზოგადოებებია. ხოლო ხელოვნური ნარგაობებიდან პირველ რიგში აღსანიშნავია [[შავი ფიჭვი]]ს, [[ელდარის ფიჭვი]]ს და [[ყირიმული ფიჭვი]]ს ხელოვნური კორომები, რომლებსაც ასევე მნიშვნელოვანი როლი ეკისრებათ თბილისის მიდამოების მცენარეული საფარის ჩამოყალიბებაში.
'''თბილისის ეროვნული პარკი.''' [[თბილისის ეროვნული პარკი]]ს მრავალფეროვანი ფლორა წარმოდგენილია 675 სახეობის ბალახოვანი და [[მერქნიანი ჯიშები|მერქნიანი]] მცენარეული საფარით. ეროვნული პარკის ტყის საფარში ძირითადად გვხვდება — [[ქართული მუხა|ქართული მუხის]], [[წიფელი|წიფლის]], [[რცხილა|რცხილის]], ჩვეულებრივი [[იფანი|იფნის]], [[ჯაგრცხილა|ჯაგრცხილისა]] და [[პანტა|პანტის]] ტყის ეკოსისტემები. ქვეტყეში გვხვდება: [[კუნელი]]ს, [[შინდი]]ს, [[ზღმარტლი]]ს, [[ჭანჭყატი]]ს, [[თრიმლი]]ს და სხვა დასახელების ბუჩქები. თბილისის ეროვნული პარკის ტერიტორებზე ნაირფეროვან ბალახოვან საფარს, წივანას სხვადასხვა სახეობები ქმნის. წივანასთან ერთად გვხვდება: ტყის [[თაგვისარა (გვარი)|თაგვისარა]], [[კრაზანა]], [[ბრძამი]], ჩვეულებრივი [[თავშავა]] და სხვა მცენარეები. ბალახოვან მცენარეულობაში დიდი რაოდენობით არის წარმოდგენილი სამკურნალო მცენარეებიც. პარკში ხელოვნურად არის გაშენებული [[ფიჭვნარი|ფიჭვნარები]] და უნიკალური [[ურთხელი|უთხოვრის]] [[კორომი|კორომები]]. თბილისის ეროვნულ პარკში ტყეებს ვერტიკალური ზონალობა ახასიათებთ.<ref>[https://web.archive.org/web/20240511001949/https://nationalparks.ge/ka/site/tbilisinp/natureCulture თბილისის ეროვნული პარკი]. ''nationalparks.ge''.</ref>
<gallery mode="packed">
Tbilisi National Park 2023-08-05.jpg
Tbilisi National Park2.jpg
In Tbilisi National Park.jpg
Tbilisi National Park6.jpg
</gallery>
[[საქართველოს წითელი ნუსხა|საქართველოს „წითელი ნუსხის“]] სახეობები. იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფი სახეობებიდან, თბილისის ეროვნულ პარკში გავრცელებულია: [[კოლხური ბზა]] (''Buxus colchica''), [[ურთხელი|უთხოვარი]] (''Taxus baccata''), [[თელადუმა]] (''Ulmus glabra''), [[პატარა თელა]] (''Ulmus minor''), [[კაკალი]] (''Juglans regia''), [[პონტოური მუხა]] (''Quercus pontica'') და სხვ.
'''ენდემური და რელიქტური სახეობები.''' [[თბილისის ეროვნული პარკი]]ს დენდროფლორა იმითაც არის საინტერესო, რომ აქ გავრცელებულია მესამეული პერიოდის კოლხეთის ფლორის წარმომადგენელები: [[კოლხური ბაძგი|კოლხური ჭყორი]], [[კოლხური სურო|კოლხური სურო]], [[პასტუხოვის სურო]], აღმოსავლეთის [[ძახველი]], [[თაგვისარა]], [[ურთხელი|უთხოვარი]], [[დეკა (მცენარე)|კავკასიური დეკა]], [[წყავი]] და სხვა.<ref>[https://apa.gov.ge/ge/biomravalferovneba/tbilisis-erovnuli-parkis-biomravalferovneba თბილისის ეროვნული პარკის ბიომრავალფეროვნება]</ref>
==სამცხე-ჯავახეთის ფლორა და მცენარეულობა==
[[სამცხე-ჯავახეთის მხარე|სამცხე-ჯავახეთის რეგიონი]] განცალკევებული [[გეომორფოლოგია|გეომორფოლოგიური]] წარმონაქმნია. მისი მცენარეულობა თავისებურია და გარკვეული ხარისხით კონტრასტული. ის წარმოადგენს ხმელთაშუაზღვეთის, ირან-თურქეთისა და ჩრდ. ნახევარსფეროს უძველესი ფლორებისათვის დამახასიათებელი გეოგრაფიულ-გენეტიკური ელემენტების გზაჯვარედინს. ეს ლანდშაფტურ-გეობოტანიკური ზონა მოიცავს [[ჭარბტენიანი ტერიტორიები|ჭარბტენიან ტერიტორიებს]], უნიკალურ ტბებსა და ჭაობებს, მთის სტეპების მრავალ მოდიფიკაციას, მთის ქსეროფიტულ ბუჩქნარებს, მშრალ და მეზოფილურ მდელოებსა და ტყის რელიქტურ ნაშთებს, რომლებიც ერთ დროს ჩვეულებრივ არსებობდა [[ჯავახეთის ზეგანი|ჯავახეთის ზეგანზე]]. სამხრეთ მთიანეთის რეგიონის ზეგანზე ([[პლატო]]ზე) წარმოდგენილია ორი რელიეფური ფორმა, წარმოქმნილი [[ლავური ნაკადი|ლავური ნაკადებისა]] და [[ვულკანური კონუსი|ვულკანური კონუსებისაგან]] (პიკები). ვულკანოგენური და ოროგენული პროცესები ემთხვეოდა გლაციალურს (პლიოცენ-პლეისტოცენი), რის შემდეგაც მოხდა [[არქტომესამეული ფლორა|მესამეული პერიოდის მცენარეულობის]] ტოტალური დესტრუქცია.{{sfn-2|მ. ახალკაცი, მ. ქიმერიძე და სხვ.|2008|გვ=13.}}
თანამედროვე ფლორა განვითარდა, აგრეთვე, კომპლექსური პროცესების შედეგად. გამყინვარებას მოსდევდა ქსეროთერმული პერიოდები, რომელთაც განაპირობეს მეზოფილური, ქსერომეზოფილური და [[ქსეროფიტები|ქსეროფიტული]] მდელოების წარმოქმნა. პარალელურად ვითარდებოდა [[ჭარბტენიანი ტერიტორიები]]ს მცენარეულობა. ისტორიული წყაროების თანახმად,[[ჯავახეთის ზეგანი|ჯავახეთის ზეგანზე]] [[ტყე]]ებს ეკავა დიდი ტერიტორია. ეს ტყეები თითქმის მთლიანად განადგურდა ადამიანის მიერ; ამჟამად შემორჩენილია მცირე ფრაგმენტების სახით.{{sfn-2|მ. ახალკაცი, მ. ქიმერიძე და სხვ.|2008|გვ=13.}}
სამცხე-ჯავახეთის ფართობი 6 413 კმ²-ია. აქ თვალშისაცემია [[ეკოსისტემა]]თა კონტრასტული ხასიათი, რაც გამომდინარეობს კლიმატური, [[ლითოლოგია|ლითოლოგიური]], [[რელიეფი|რელიეფური]], [[პალეოგეოგრაფია|პალეოგეოგრაფიული]] ფაქტორებიდან და ადამიანის საქმიანობიდან. რეგიონი [[ჰიფსომეტრია|ჰიფსომეტრიულად]] ვრცელდება 745–3301 მ დიაპაზონში, შესაბამისად მკვეთრადაა გამოხატული ვერტიკალური სარტყლურობა.
[[ეკოსისტემა]]თა მრავალფეროვნებას განაპირობებს: 1. [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] გავლენა და დასავლეთ საქართველოს ნოტიო ოლქებთან სიახლოვე; 2. [[კლიმატი]]ს კონტინენტურობის ზრდა აღმოსავლეთისაკენ და სამხრეთისაკენ; 3. მთის [[ქვაბული]]ს ფარგლებში [[ატმოსფერული ნალექები|ნალექების]] მკვეთრი შემცირება და ზაფხულის მაღალი ტემპერატურები; 4. მაღალი ვულკანური ზეგნები; 5. სიახლოვე [[აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონი|ანატოლიის რეგიონთან]]; 6. [[რელიეფის ფორმები|პალეოგლაციალური]] ფაქტორი.<ref>[http://conference.ens-2018.tsu.ge/uploads/5a74d37508fb5Roman-Maisuradze_GEO.docx.pdf სამცხე-ჯავახეთის ეკოსისტემები, რუკათშედგენა და შეფასება]</ref>
===მცენარეულობის ვერტიკალური ზონალობა და ფლორისტული ოლქები===
საქართველოს სამხრეთ მთიანეთის რეგიონში წარმოდგენილია მცენარეულობის შემდეგი სარტყლები:
1. მთის შუა სარტყელი (800–1500 მ) — უმეტესად გამოყენებულია სახნავ მიწებად. ბუნებრივი მცენარეულობა შემორჩენილია ჭალის ტყეების, მუხნარ-რცხილნარების, მთის ქსეროფიტული ბუჩქნარებისა და მთის სტეპების სახით;
2. მთის ზედა სარტყელი მოიცავს წიფლნარ-წიწვოვან შერეულ ტყეებს (1200–2050 მ);
3. [[სუბალპური სარტყელი]] (1900–2500 მ) — წარმოდგენილია ტყის ზედა საზღვრის ეკოტონით, მაღალბალახეული მცენარეულობით, ბუჩქნარებითა და სუბალპური პოლიდომინანტური მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი მდელოებით. ეს ზონა ტიპოლოგიურად მრავალფეროვანია;
4. ალპური სარტყელი (2500–2900 მ) — ალპური მდელოები და [[ალპური ხალი|ალპური ხალების]] თანასაზოგადოებები ძირითადად საძოვრებადაა გამოყენებული. მცენარეულობა აქ სუბალპურთან შედარებით, როგორც ბიომასის, ისე ტიპოლოგიური მრავალფეროვნებით საკმაოდ ღარიბია;
5. სუბნივალური სარტყელი (2900–3300 მ) — წარმოდგენილია მხოლოდ [[სამსრის ქედი|აბულ-სამსრის ქედზე]];
6. აზონალური მცენარეულობა წარმოდგენილია ბორეალური ფლორის სახეობებით მდიდარი ვეტლენდების, უდაბნოს ჰალოფილური და კლდოვანი ადგილების თანასაზოგადოების ფრაგმენტებით. უნდა აღინიშნოს, რომ კლდოვანი ადგილების ქსეროფიტები შეიცავენ მრავალ [[ენდემები|ენდემურ]] სახეობას.
რეგიონი განეკუთვნება 3 ფლორისტულ ოლქს: ევქსინურს, არმენო-ირანულს და კავკასიურს. ევქსინური აღწევს [[არსიანის ქედი|არსიანის ქედამდე]], რომელიც რეგიონის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილს წარმოადგენს და ნაწილობრივ ვრცელდება [[მესხეთის ქედი|აჭარა-იმერეთის ქედზე]]. არმენო-ირანული ოლქი ვრცელდება [[მესხეთი]]ს სამხრეთ ნაწილსა და [[ჯავახეთის ზეგანი|ჯავახეთის პლატოზე]], წარმოდგენიილია მთის სტეპებით. კავკასიის ოლქი მოიცავს თითქმის ყველა დანარჩენ მთათა სისტემას.
სამცხე-ჯავახეთში ა. დოლუხანოვი (Долуханов, 1989) განასხვავებს 2 რეგიონს — ადიგენ-ბორჯომის რეგიონსა და [[ჯავახეთის ზეგანი|ჯავახეთის ზეგანს]]. პირველი მოიცავს [[თრიალეთის ქედი]]ს ჩრდილო დასავლეთ კალთებს, [[მესხეთის ქედი]]ს სამხრეთ კალთებს, ახალციხის დეპრესიას და [[ქვაბლიანი (მდინარე)|მდ. ქვაბლიანის]] ხეობას. [[ხაშური]]ს ზემოთ, მდ. [[მტკვარი]] აჭარა-თრიალეთის მთათა სისტემას ყოფს თრიალეთისა და მესხეთის ქედებად. ამ ნაწილში სიმაღლე მერყეობს 750–800 მ-დან 2 700–2 900 მ-მდე, ახალციხის დეპრესიის სიმაღლე ზღვის დონიდან ყველაზე დაბალია ახალციხის მახლობლად 950–1 000 მ-ია. სიმაღლე მნიშვნელოვნად მატულობს [[თურქეთი]]ს საზღვრისაკენ, სამხრეთის მიმართულებით.
<gallery mode="packed">
Samtskhe-Javakheti, Georgia - panoramio (10).jpg
Lambad ja tee Väike-Kaukasuses - panoramio.jpg
KHodjabeki chayr-@ - panoramio.jpg
Samtskhe-Javakheti, Georgia - panoramio (9).jpg
</gallery>
===ტყის საფარი===
ტყეები მეტად არათანაბრადაა განაწილებული სამცხე-ჯავახეთის ტერიტორიაზე. ტყით დაფარული ტერიტორიის საერთო ფართობი შეადგენს 12 881 ჰა-ს (1997–98 წლებში ჩატარებული ტყეთმოწყობის მასალების მიხედვით). აქედან ყველაზე მეტი ტყიანობით გამოირჩევა ბაკურიანის სატყეო უბანი, რომლის ტერიტორიის 28 896 ჰა ტყითაა დაფარული. ტყიანობით მეორე ადგილზეა ადიგენის სატყეო უბანი, რომლის ტერიტორიის 27 909 ჰა ტყეა. ტყიანობით გამოირჩევა ახალციხის სატყეო უბანი 27 048 ჰა. თუმცა ახალციხის სატყეო უბნის სახელმწიფო ტყის ფონდის საერთო ფართობი შედარებით მეტია ვიდრე ადიგენის სატყეო უბნის. შესაბამისად, ახალციხის სატყეო უბნის სახელმწიფო ტყის ფონდის საერთო ფართობი შეადგენს 32 168 ჰა-ს, ადიგენის კი 31 156 ჰაა. ტყიანობით გამოირჩევა ბორჯომის სატყეო უბანიც 21 875 ჰა. ყველაზე ნაკლებდაა ტყით დაფარული ნინოწმინდის სატყეო უბანი 2 209 ჰა. ტყით დაფარული ფართობით საშუალედო ადგილი უჭირავს ასპინძის 12 197 ჰა და ახალქალაქის 4 747 ჰა სატყეო უბნებს.
<gallery mode="packed">
Samtskhe-Javakheti, Georgia - panoramio (7).jpg
Samtskhe-Javakheti, Georgia - panoramio (8).jpg
ს8, Georgia - panoramio (1).jpg
Adigeni-xulos gza - panoramio.jpg
</gallery>
სამცხე-ჯავახეთის ტყით დაფარული ტერიტორიის ფართობიდან 83 473 ჰა [[წიწვოვნები|წიწვოვნებს]] უჭირავს. წიწვოვნები [[სოჭი]]თ, [[ნაძვი]]თ და [[ფიჭვი]]თ არის წარმოდგენილი. ყველაზე დიდი ფართობები რეგიონში 38 019 ჰა [[ფიჭვი]]თ არის დაკავებული, აქედან 35 056 ჰა [[ნაძვი]]ა, 10,398 ჰა [[სოჭი]]ს ტყითაა დაფარული. [[ფიჭვი]]ს ყველაზე დიდი ფართობით ახალციხის სატყეო გამოირჩევა 9 842 ჰა, შემდეგ მოდის ადიგენის სატყეო 8 374 ჰა, ყველაზე მცირე ფართობზე ფიჭვი წარმოდგენილია ნინოწმინდის სატყეოში 2 209 ჰა.<ref>[http://samtskhe-javakheti.tsu.ge/uploads/images/mcenareebi.pdf სამცხე-ჯავახეთის მცენარეული საფარი]</ref>
==სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა==
[[სვანეთი]]ს მცენარეულობა მიეკუთვნება ვერტიკალური სარტყლიანობის კოლხურ ტიპს. აქ, მთამაღალი რელიეფი განაპირობებს ნივალური, სუბნივალური, ალპური, სუბალპური, მთის ტყეების სარტყელთა განვითარებას. სვანეთის ტერიტორიის დიდი ნაწილისათვის დამახასიათებელია მცენარეულობის ვერტიკალური სარტყლიანობის კოლხური ტიპი. მის ამა თუ იმ ოროგრაფიულ ერთეულში გამოსახულია ვერტიკალური სარტყლიანობის კოლხური ტიპის ესა თუ ის ვარიანტი. ვარიანტები განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან როგორც მცენარეულობის თავისებურებებით, ასევე ფორმაციებით, რომლებიც სარტყელს ქმნიან.
კოლხური ტიპის სარტყლიანობაში სვანეთის ტერიტორიაზე შემდეგი სარტყლებია წარმოდგენილი — 400-დან 2300 მ-მდე წარმოდგენილია ტყის სხვადასხვა სარტყელი. დაბლა ჭარბობს შერეულფოთლოვანი და ფართოფოთლოვანი ტყეების სხვადასხვა ვარიანტი, წარმოდგენილი ზაფხულ-მწვანე ან მარადმწვანე ბუჩქნარი ქვეტყით.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=10.}}
<gallery mode="packed">
Shkhara mt. (5193 m) in clouds - panoramio.jpg
Pinus sylvestris var. hamata, Svaneti, Georgia 1.jpg
Mountains in Svaneti.jpg
Mountains in Svaneti (1).jpg
</gallery>
800–900 მ-დან ჩნდება მუქწიწვიანი (სოჭნარ-ნაძვნარი, ნაძვნარ-სოჭნარი, ნაძვნარი, სოჭნარი) ტყის სარტყელი, რომელიც 2300 მ-მდე ვრცელდება. ამ სარტყლის ფარგლებში, როგორც მეორადი, ვითარდება მუხნარები, ფიჭვნარები, ვერხვნარები. ზოგ ხეობაში მუქწიწვიანი ტყის სარტყელი ამოვარდნილია და ისევე, როგორც რაჭის ზოგიერთ ხეობაში, შეცვლილია ფოთლოვან-წიფლნარი ტყით, რაც განპირობებულია ედაფური, კლიმატური და ისტორიული ფაქტორებით. მუქწიწვიანი ტყის სარტყელი ზემო სვანეთის ფიტოლანდშაფტის ძირითადი შემქმნელია.
ტყე-მაღალბალახეულობის, მდელოსა და ნაწილობრივ ბუჩქნართა ანუ [[სუბალპური სარტყელი]] იკავებს სიმაღლეებს ზღვის დონიდან 1850–2350, 2000–2600 მ. ალპური სარტყელი განვითარებულია 2350–2500 მ-დან 2900–3150 მ-მდე. იგი ორი საფეხურითაა წარმოდგენილი. ალპური სარტყლის ქვედა საფეხური მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი ან ნაირბალახოვანი მცენარეულობითაა წარმოდგენილი, ზედა — ძირითადად ალპური ხალებით და ბუჩქნარებით. ეს ბუჩქნარებია დეკიანი, კეწერიანი, მოცვიანი. სუბნივალური სარტყელი 2900–3150, 3100–3300 მ სიმაღლეზეა განვითარებული. იგი ხასიათდება ნაზვავების, ღორღიანებისა და ქვათაყრილების შეუკრავი ცენოზებით. უფრო ზემოთ ნივალური სარტყელია.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=11.}}
<gallery mode="packed-hover" heights="154px">
Hiking trail in the forest along the Dolra River to Ushba.jpg
Forest trail in the Dolra River valley on the way to Mount Ushba.jpg
Forest on the trail to Mount Ushba along the Dolra River, Mestia.jpg
Forest at the foot of Mount Ushba along the Dolra River.jpg
Dolra River valley with wooden footbridge on the trail to Mount Ushba.jpg
Svan tower - panoramio.jpg
</gallery>
ზემო სვანეთის უმეტესი ტერიტორიისათვის ფიტოლანდშაფტის ძირითადი შემქმნელია მუქწიწვიანი ტყეები, ამით განსაკუთრებით ეს მხარე, ემსგავსება მთიანი აფხაზეთის, მაგ. [[კოდორის ხეობა|კოდორის ხეობის]] ტყეებს. განსაკუთრებით კარგადაა წარმოდგენილი მარადმწვანე ქვეტყე წყავის, შქერისა და ჭყორის სიჭარბით. წყავის მასიური გავრცელება აღინიშნება [[ლარაკვაკვა]]სა და [[დარჩი|ორმელეთის]] ხეობებში. დაბალ ზონებში ჭარბობს შერეულ-ფოთლოვანი ტყეების სხვადასხვა ვარიანტი. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს ქართული მუხის ტყეები მდინარე [[ენგური]]ს გასწვრივ, [[ნენსკრა]]ს შესართავთან, [[ნაკრა (მდინარე)|მდ. ნაკრას]] ხეობის ფსკერზე სოფ. ნაკის შემოგარენში. რაიონის თავისებურება ტყის სარტყლის ქვედა ნაწილში გამოიხატება კოლხური მარადმწვანე ქვეტყის კარგი განვითარებით.
მდ. ლარაკვაკვასა და ენგურის შესართავთან, ამ უკანასკნელის მარჯვენა სანაპიროზე ჩეკადერის მთის კირქვიანი გაშიშვლებაა, რომელიც [[ეგრისის ქედი|სამეგრელოს ქედის]] ჩრდილოეთ განშტოებას წარმოადგენს. აქ წარმოდგენილია კოლხეთის კირქვიანების ფლოროცენოტური კომპლექსის ნაშთი, რაც უნიკალურია სვანეთისათვის. აქვეა დასავლეთ ამიერკავკასიისათვის დამახასიათებელი ფიჭვნარ-მუხნარი ცენოზები სესლერიას მონაწილეობით. ქვეტყეში ჭარბობს კოლხური დენდროფლორის წარმომადგენლები: [[კოლხური სურო]], [[ეკალღიჭი]], [[თაგვისარა]], კენიგის [[შინდანწლა]]; მეორად ეკოტოპებზე მრავლადაა [[მაყვალი]]. აქ აღინიშნება [[ეკალღიჭი]]ს მასიური გავრცელება. კალციფილური კლდე-ღორღიანების ეკოტოპებზე დასავლეთ ამიერკავკასიის კირქვიანებისათვის სპეციფიკური კომპონენტებიდან აღსანიშნავია Sesleria anatolica.
<gallery mode="packed">
File:Svaneti, Georgia. 2018 144.jpg
Svaneti, Georgia. 2018 77.jpg
Svaneti, Georgia. 2018 43.jpg
Svaneti, Georgia. 2018 142.jpg
</gallery>
აფხაზეთ-სამეგრელოს ენდემი — Kemulariella colchica, რომელიც ტენიან კლდეებზე იზრდება; აფხაზეთისა და რაჭა-ლეჩხუმის კირქვიანების ენდემი Asperula kemulariae; — დასავლეთ ამიერკავკასიის კირქვიანების ენდემი Epimedium_colchicum, რომელიც მუხნარის კომპონენტია. ასეთივე კომპლექსი მუხნარი ეპიმედიუმით აღნიშნულია ენგურის მარჯვენა ნაპირზე ხაიშსა და დიზს შორის. კოლხური კალციფილური სახეობებიდან უნდა აღინიშნოს აგრეთვე Leptopus colchicus, რომელიც ღორღიან ეკოტოპებზე იზრდება. ეს სახეობა ჭუბერშიც არის აღნიშნული. ჰემიქსეროფილური ხმელთაშუაზღვეთის ფოთოლმცვენია ბუჩქნარებიდან აღსანიშნავია თუთუბოსა და თრიმლის ცენოზები. სოფ. დიზთან, დაახლოებით 950 მ სიმაღლეზე ზღვის დონიდან, ხეობის ფსკერის მარჯვენა სანაპიროზე თიხიან ფიქლებზე და ღორღებიან ეკოტოპზე აღინიშნება იშვიათი, აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვეთის სახეობის Alyssoides graeca (= Vesicaria graeca)-ს გავრცელება.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=15.}}
ტყის სარტყელში გამოიყოფა შემდეგი ფორმაციები: სოჭნარი, ნაძვნარი, წიფლნარი, მუხნარი, ფიჭვნარი, ვერხვნარი, მურყნარი, რცხილნარი. ბუჩქნარებიდან: იელნარი, თხილნარი, კოწახურიანი, ღვიიანი, გრაკლიანი, მოცვიანი, სელშავიანი და სხვ. ზოგჯერ ტყის გაჩეხვის შედეგად წარმოქმნილია მეორადი ფიტოცენოზები: ვერხვნარები, იელნარები, გვლერძიანები, რომლებიც შექმნილია Astragalus kazbeki-საგან. სოჭნარი ტყე, [[მესტიაჭალა|მესტიაჭალის]] ხეობაში ტყის სხვა ფორმაციებთან შედარებით, ყველაზე დიდ ფართობს მოიცავს და განვითარებულია ჩრდილო და დასავლეთ ფერდობებზე, გაჩეხვის შედეგად ზოგან შერეულია ნაძვნარი და ფოთლოვანი ტყეები. სოჭნარებს ვერტიკალური მიმართულებით ცვლის ნაძვნარები, ხოლო ზოგან ეს უკანასკნელი ცვლის სოჭნარებს.
<gallery mode="packed">
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-1.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-2.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-3.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-4.jpg
</gallery>
ვერხვნარები ძირითადად მეორეული წარმოშობისაა, წიწვიანი ტყეების, განსაკუთრებით კი ნაძვნარების, გაჩეხვის შედეგად. ფოთლოვანი ტყეების ძირითადი ფორმაციაა წიფლნარები. 1980-იანი წლების მდგომარეობით კარგად შემონახული წიფლნარები მხოლოდ მიუვალ ადგილებშიღა იყო შემორჩენილი. მუხნარებს საკმაოდ დიდი ფართობი უკავია და განვითარებულია ძირითადად სამხრეთ-აღმოსავლეთის ფერდობებზე. ამავე ფერდობებზე ვრცელდება რცხილნარებიც. ფიჭვნარები კარგადაა განვითარებული უმთავრესად სამხრეთ და და აღმოსავლეთ ფერდობებზე, განსაკუთრებით დიდი დაქანების კლდოვან ფერდობებზე.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=20.}}
ფიჭვნარების გაჩეხვის შემდეგ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფერდობებზე განვითარებულია მუხნარები, რომლებიც შექმნილია Quercus macranthera-საგან. მურყნარები შექმნილია Alnus barbata-საგან. იგი ძირითადად გავრცელებულია მდინარისა და ღელეების ნაპირებზე, რომელიც ზოგან უწყვეტ ზოლად გასდევს და სუბალპურ სარტყლამდე აღწევს.
<gallery mode="packed">
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-5.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-6.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-7.jpg
A view from mount Zuruldi, Svaneti, June, 2018-8.jpg
</gallery>
[[მესტიაჭალა|მესტიაჭალის]] ხეობაში იელნარები ფართოდაა გავრცელებული ქვეტყის სახით; ის მონაწილეობს აგრეთვე სხვა ბუჩქნარების შემადგენლობაში. ტყის გაჩეხვის შედეგად იელნარების ფართობი თანდათანობით იზრდება.
თხილნარები გავრცელებულია როგორც ქვეტყის, ასევე სუფთა დაჯგუფებების სახით. იგი უმთავრესად განვითარებულია ტყის გაჩეხვა-განადგურების შედეგად და ნაზვავებზე, სადაც სხვა მერქნიანები ვერ უძლებს ზვავის დაწოლას.
კოწახურიანები განვითარებულია მშრალ ფერდობებსა და მდინარეთა ძველ კალაპოტზე, ღვიანები — სამხრეთ მშრალ ფერდობებზე, გრაკლიანები — კლდოვან და ქვიან მშრალ ფერდობებზე. მოცვიანები, რომელიც შექმნილია კავკასიური მოცვისაგან, გავრცელებულია ჩრდილო და დასავლეთ ფერდობებზე და ზოგჯერ ნატყევარ ადგილზე. ასევე გავრცელებულია სელშავიანები, ხოლო ჟოლიანები უმთავრესად გვხვდება ლოდნარ და ქვიან ფერდობებზე.
[[სუბალპური სარტყელი]] იწყება 1900–2000 მ-დან და გრძელდება 2500–2600 მ სიმაღლემდე. ამ სარტყელში გამოიყოფა — სუბალპური ტყის, სუბალპური მდელოების, სუბალპური ბუჩქნარებისა და სუბალპური მაღალბალახეულობის დაჯგუფებები.
სუბალპურ ტყეს ისე, როგორც სხვაგან ქმნის — Acer trautvetteri, Sorbus caucasigena, Betula litvinowii, Fagus orientalis, Pinus sosnowskyi; მრავლადაა წარმოდგენილი Quercus macranthera, რაც ხეობის თავისებურებაა.
<gallery mode="packed">
Zemo Svaneti, June, 2018-13.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-14.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-10.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-19.jpg
</gallery>
სუბალპური ბუჩქნარების მიერ შექმნილი ცენოზები და დაჯგუფებები [[მესტიაჭალა|მესტიაჭალის]] ხეობაში ტიპური და დამახასიათებელია. მასში მონაწილეობენ — Rhododendron caucasicum, Vaccinium myrtillus, Vaccinium vitis-idaea, Empetrum caucasicum, Juniperus depressa, J. pygmaea, J sabina, Daphne glomerata და სხვ.; რომელთაგანაც ყველაზე მნიშვნელოვანია დეკიანები.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=21.}}
სუბალპურ მაღალბალახეულობაში გამოიყოფა — ნაირბალახოვანი მაღალბალახეულობა, შერეულნაირბალახოვანი, პასტორალური. ალპური სარტყელი იწყება 2500–2600 მ-დან და გრძელდება 3100–3150 მ სიმაღლემდე. ეს სარტყელი წარმოდგენილია ალპური მდელოებითა და ალპური ბუჩქნარებით. ბუჩქნარებში ძირითადია დეკიანები. მდელოებიდან აღსანიშნავია მკვრივკორდიანი და მეჩხერკორდიანი მდელო, აგრეთვე ალპური ხალები.
<gallery mode="packed">
Zemo Svaneti, June, 2018-2.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-20.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-22.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-23.jpg
</gallery>
სუბნივალური სარტყელი იწყება 3100–3150 მ-დან და გრძელდება 3300–3400 მ სიმაღლემდე. ამ სარტყლისათვის სუბსტრატის თავისებურების გამო დამახასიათებელია ღია ცენოზები.
ნივალური სარტყელი საშუალოდ 3300–3400 მ ზემოთ მდებარეობს, სადაც მცენარეული დაჯგუფებები აღარ არის და ესა თუ ის სახეობა ცალკეული ინდივიდებითაა წარმოდგენილი.
ხეობა მშრალი მცენარეულობის განვითარებით ხასიათდება, რაც განსაკუთრებით კარგადაა წარმოდგენილი [[მესტიაჭალა|მესტიაჭალის]] მარჯვენა სანაპიროზე ე. წ. „ფოშტალის“ მიდამოებში, სადაც 1600–1800 მ სიმაღლეზე ზღვის დონიდან ქართული და მაღალმთის მუხნარებია ფართოდ წარმოდგენილი რცხილის შერევით. მშრალ კლდოვან ფერდობებზე იზრდება: Centaurea bella, Teucrium nuchensis, Stachys iberica, Scutellaria ossetica, Campanula hohenackeri, Berberis vulgaris, Spiraea hypericifolia, Juniperus sabina, J. oblonga, Antitoxicum funebre (Cynanchum funebre).
<gallery mode="packed">
Zemo Svaneti, June, 2018-4.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-5.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-6.jpg
Zemo Svaneti, June, 2018-7.jpg
</gallery>
იშვიათი მცენარეებიდან შეიძლება აღინიშნოს Angelica tatianae-ს დაჯგუფებები; განსაკუთრებით ფართოდაა მდინარის კალაპოტების გასწვრივ Senecio pojarkovae-ს რაყები, მორენებსა და ქვიან ეკოტოპებზე Digitalis ciliata. სუბნივალური სარტყლის ფლოროცენოტური კომპლექსის იშვიათი კომპონენტებიდან აღსანიშნავია სვანეთისათვის იშვიათი კავკასიის მონოტიპური გვარის — Pseudovesicaria-ს წარმომადგენლის P. digitata-ს გავრცელება ქორულდის ტბების მიდამოებში (2800–3000 მ), რომელიც სვანეთის ქედზეც გვხვდება. ასეთივე იშვიათს ეკუთვნის კავკასია-წინააზიის სახეობა Coluteocarpus vesicaria.{{sfn-2|სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა|1985|გვ=22.}}
==საქართველოს დაცული ტერიტორიები==
2023 წლის მდგომარეობით, დაცული ტერიტორიების საერთო ფართობი შეადგენს 912 908 ჰექტარს, რაც ქვეყნის ტერიტორიის 13%-ია. აქედან დაცული ტერიტორიების სააგენტოს მართვას დაქვემდებარებულია 100 [[დაცული ტერიტორია]], ხოლო 5 დაცულ ლანდშაფტს მართავს [[ადგილობრივი თვითმმართველობა|ადგილობრივი მუნიციპალიტეტი]].
[[საქართველო]]ში ([[ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირი]]ის (IUCN) კრიტერიუმების მიხედვით) 6 სხვადასხვა კატეგორიის 100 [[დაცული ტერიტორია]]ა, კერძოდ — 14 [[სახელმწიფო ნაკრძალი]], 14 [[ეროვნული პარკი]], 40 [[ბუნების ძეგლი]], 26 [[აღკვეთილი]] და 5 [[დაცული ლანდშაფტი]].<ref>[https://apa.gov.ge/ge/protected-areas/cattestone/zogadi-informacia-teritoriuli-administraciebis-shesaxeb საქართველოს დაცული ტერიტორიები] // ''apa.gov.ge''</ref>
==საფრთხის ქვეშ მყოფი ეკოსისტემები და ჰაბიტატები==
'''დეგრადაციისა და ფრაგმენტაციის საფრთხის ქვეშ მყოფი ეკოსისტემები და ჰაბიტატები.''' საქართველოს ტყეები საფრთხის ქვეშაა არამდგრადი ჭრის, ძოვებისა და სუსტი მართვის სისტემის გამო. ქვეყნის სატყეო ფონდის დიდი ნაწილი მნიშვნელოვნად დეგრადირებულია, ზოგ ადგილას კი, ტყის საფარი სრულიად გამქრალია. შედეგად, შემცირებულია ტყეზე დამოკიდებული ფლორისა და ფაუნის სახეობების რიცხოვნობაც. ამას გარდა, დაკნინებულია ტყის ეკოსისტემების მიერ მიწოდებული სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ეკოსისტემური სერვისები.
'''სურსათისა და სოფლის მეურნეობისათვის მნიშვნელოვანი საფრთხეში მყოფი გენეტიკური რესურსები.''' [[კონსერვაციული ბიოლოგია|კონსერვაციული]] თვალსაზრისით, განსაკუთრებით აღსანიშნავია საქართველოში უძველესი დროიდან გაკულტურებული მცენარეები (ენდემური სახეობები და ადგილობრივი ჯიშები/ლენდრასები) და მათი ველური მონათესავე სახეობები (როგორც ადგილობრივი ჯიშების გაკულტურების შესაძლო წყარო). ესენია: (ა) ყურძენი და მისი ველური მონათესავე სახეობები (''Vitis vinifera subsp. sylvestris''),<ref>[https://gd.eppo.int/taxon/VITVS ''Vitis vinifera subsp. sylvestris''] // ''gd.eppo.int''</ref> აგრეთვე, ხილი და კაკლოვნები (Malus, Pyrus, Prunus Corylus); (ბ) მინდვრის კულტურები — ხორბალი (მათ შორის, ხუთი ენდემური კულტურული სახეობა, მრავალი ადგილობრივი ჯიში და შვიდი ველური მონათესავე სახეობა), ქერი და სხვა [[სამარცვლე კულტურები|მარცვლოვანი]] და [[პარკოსნები|პარკოსანი]] კულტურები, ასევე, [[სელი]]; (გ) [[კულტურული მცენარეები|კულტურული]] [[ბალახოვანი მცენარე]]ები.
[[კულტურული მცენარეები|კულტურულ მცენარეთა]] ველური მონათესავე სახეობების ბუნებრივი პოპულაციები საფრთხის ქვეშაა, ძირითადად, [[ჰაბიტატი|ჰაბიტატების]] განადგურებისა და ფრაგმენტაციის, ასევე, ჭარბი ძოვებისა და [[გაუდაბნოება|გაუდაბნოების]] გამო. ასევე, არსებობს ამ სახეობების გენეტიკური ეროზიისა<ref group="კომ.">გენეტიკური ეროზია — გენეტიკური ინფორმაციის დაკარგვა პოპულაციის მცირერიცხოვნობის, გარემოსთან უკეთ ადაპტირებული ნაირსახეობის ფართო გავრცელების ან ბიომრავალფეროვნებაზე უარყოფითად მოქმედი სხვადასხვა გარემოებების შედეგად.</ref> და დაბინძურების საფრთხე გენეტიკურად მოდიფიცირებული ორგანიზმებისგან.
[[სამკურნალო მცენარეები]]ს ლოკალურ [[პოპულაცია|პოპულაციებს]] სრული გაქრობის საფრთხეს უქმნის სამრეწველო მიზნით ჭარბი შეგროვება, ძირითადად, ფარმაცევტული ინდუსტრიის დაკვეთით. მრავალი [[სამკურნალო მცენარეები|სამკურნალო მცენარე]] ამჟამად საფრთხის ქვეშაა, მაგ.: ''[[Origanum vulgare]], Helichrysum plicatum,<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:213189-1 ''Helichrysum plicatum'' DC.] // ''powo.science.kew.org''</ref> Hypericum spp.''<ref>[https://hypericum.myspecies.info/ Hypericum online] // ''hypericum.myspecies.info''</ref> და სხვ.<ref>[https://eiec.gov.ge/-/Documents/ViewFile/176 საქართველოს ბიომრავალფეროვნების მდგომარეობა]</ref>
'''ტყის მავნებლები და დაავადებები.''' ტყის მავნებლები და დაავადებები, მაგ. წაბლის კიბო (''Cryphonectria parasitica'', ძველი სახელწოდება ''Endothia parasitica'') სერიოზულ საფრთხეს უქმნის საქართველოს ტყეებს.<ref group="კომ.">XX საუკუნეში ევროპიდან შემოსულმა კრიფონეკროზის ეპიდემიამ სერიოზული საფრთხის ქვეშ დააყენა საქართველოში გავრცელებული წაბლის (''Castanea sativa'' Mill.) კორომები. ''იხ. [http://conference.sens-2018.tsu.ge/lecture/view/616 წაბლის კიბოს გამომწვევი ფიტოპათოგენური სოკოს Cryphonectria Parasitica-ის (Murrill) ანტაგონისტი მიკროსკოპული სოკოების შესწავლა საჩხერის რაიონში]''</ref> მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს [[კოლხური ბზა|კოლხური ბზის]] ხმობა, [[ფიჭვი]]ს ხმობა [[თუშეთი|თუშეთსა]] და [[თბილისი]]ს შემოგარენში და სხვა.
'''ხე-მცენარეთა არაადგილობრივი და ინვაზიური სახეობები.''' ხელოვნურად გაშენებული ტყეების საერთო ფართობი საქართველოში დაახლოებით 110 000 ჰექტარია. ამ ტყეების გაშენების მთავარი მიზანი ტყის საფარის გაფართოება და ამ გზით, დამატებითი სოციო-ეკოლოგიური სარგებლის უზრუნველყოფა იყო. ხელოვნურად გაშენებული ტყეების დიდი ნაწილი ახლა 50–60-წლოვან მონოკულტურებს წარმოადგენს, სადაც ხშირად, ეგზოტიკური და გარემოსთან ნაკლებად ადაპტირებული სახეობებია გამოყენებული (მაგ. [[შავი ფიჭვი]]). ბიომრავალფეროვნების მხრივ, ეს მონოკულტურები ბევრად ღარიბია, ვიდრე შერეული ტყის კულტურები, სადაც რამდენიმე ადგილობრივი სახეობა გამოიყენება. საქართველოს ტყეებს, განსაკუთრებით ჭალის ტყეებს, საშიშროებას უქმნის არაკონტროლირებადი [[ინვაზიური სახეობა|ინვაზიური სახეობები]], მაგ. პავლოვნია ({{lang-la|''Paulownia tomentosa''}}), ჭალის ტყეების შემთხვევაში — [[ჩინური ხემყრალი]] და სხვ.
==იხილეთ აგრეთვე==
* [[საქართველოს დაცული ტერიტორიები]]
* [[საქართველოს წითელი ნუსხა]]
* [[საქართველოს კლიმატი]]
* [[საქართველოს ტყეები]]
==ლიტერატურა==
{{Refbegin}}
* {{წიგნი
|ავტორი = გიგაური, გიორგი
|სათაური = საქართველოს ტყის ბიოლოგიური მრავალფეროვნება
|ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/485778/1/SaqartvelosTyisBiologiuriMravalferovneba.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = შპს რარიტეტი
|წელი = 2000
|გვერდები =
|გვერდნი = 160
|isbn =
|ref = გიგაური, გიორგი.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = კეცხოველი, ნიკო
|სათაური = საქართველოს მცენარეულობის ძირითადი ტიპები
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/490961/1/SaqartvelosMcenareulobisDziritadiTipebi_1935.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = თბ. სახ. უნ-ტი.
|წელი = 1935
|გვერდები =
|გვერდნი = 445
|isbn =
|ref = კეცხოველი, ნიკო.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = კეცხოველი, ნიკო
|სათაური = საქართველოს მცენარეული საფარი
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/448048/1/Saqartvelos_Mcenareuli_Safari.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = საქ. მეცნ. აკად.
|წელი = 1959
|გვერდები =
|გვერდნი = 413
|isbn =
|ref = კეცხოველი, ნიკო.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = კეცხოველი, ნიკო
|სათაური = კულტურულ მცენარეთა ზონები საქართველოში
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/371488
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = საქ. მეცნ. აკად.
|წელი = 1957
|გვერდები =
|გვერდნი = 488
|isbn =
|ref = კეცხოველი, ნიკო.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = ლაჩაშვილი, ნ.
|სათაური = თბილისის მიდამოების ტყეები
|ბმული = https://elfiles.emis.ge/uploads/32677/conversions/Tbilisis_Tkeebi-compressed.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა =
|წელი = 2014
|გვერდები =
|გვერდნი = 32
|isbn =
|ref = ლაჩაშვილი, ნ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = ლაჩაშვილი, ნ.
|სათაური = თბილისის მიდამოების (აღმოსავლეთ საქართველო, სამხრეთ კავკასია) ხეები და ბუჩქები
|ბმული =
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = უნივერსალი
|წელი = 2017
|გვერდები =
|გვერდნი = 251
|isbn =
|ref = ლაჩაშვილი, ნ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = ქვაჩაკიძე, რ., იაშაღაშვილი, კ., ლაჩაშვილი, ნ.
|სათაური = საქართველოს ძირეული ტყეები
|ბმული = https://el.ge/uploads/10539/Saqartvelos_Dzireuli_Tkeebi.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა =
|წელი = 2004
|გვერდები =
|გვერდნი = 58
|isbn =
|ref = ქვაჩაკიძე, რ. და სხვ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = ქვაჩაკიძე, რევაზ
|სათაური = საქართველოს მცენარეულობა
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/5980/1/Rezo%20Kvachakidze.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = საქ. მეცნ. ეროვნ. აკად. სტ.
|წელი = 2009
|გვერდები =
|გვერდნი = 156
|isbn =
|ref = ქვაჩაკიძე, რევაზ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = ქვაჩაკიძე, რევაზ
|სათაური = საქართველოს მცენარეული საფარის ისტორია
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/476130/1/Saqartvelos_Mcenareuli_Safaris_Istoria_2002.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = მეცნიერება
|წელი = 2002
|გვერდები =
|გვერდნი = 44
|isbn =
|ref = ქვაჩაკიძე, რევაზ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი =
|სათაური = სამცხე-ჯავახეთის იშვიათი სამკურნალო მცენარეების კონსერვაცია და მდგრადი გამოყენება
|ბმული = http://eprints.iliauni.edu.ge/872/1/samk_geo.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა =
|წელი = 2008
|გვერდები =
|გვერდნი = 212
|ref = მ. ახალკაცი, მ. ქიმერიძე და სხვ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = სადუნიშვილი, თ., მაისაია, ი. და სხვ.
|ნაწილი =
|სათაური = საქართველოს აგრარული კულტურა
|ბმული = https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/373263/1/Saqartvelos_Agraruli_Kultura.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = საქ. მეცნ. ეროვნ. აკადემია
|წელი = 2021
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 308
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = საქართველოს აგრარული კულტურა}}
* {{წიგნი
|ავტორი = გაგნიძე რ., მცხვეთაძე დ. და სხვ.
|ნაწილი =
|სათაური = სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა
|ბმული = https://opac.iliauni.edu.ge/eg/opac/record/73465
|პასუხისმგებელი =
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = მეცნიერება
|წელი = 1985
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 262
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = სვანეთის ფლორა და მცენარეულობა}}
* {{წიგნი
|ავტორი = შეთეკაური, შამილ
|სათაური = თუშ-ფშავ-ხევსურეთის ფლორა : აღმოსავლეთი კავკასიონი
|ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/en/00015870/
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = მერიდიანი
|წელი = 2017
|გვერდები =
|გვერდნი = 600
|isbn =
|ref = შეთეკაური, შ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = შეთეკაური, შ., ჭელიძე, დ.
|სათაური = მესხეთ-ჯავახეთის მაღალმთის ფლორა (მცირე კავკასიონი)
|ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/en/00015870/
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = მერიდიანი
|წელი = 2016
|გვერდები =
|გვერდნი = 512
|isbn =
|ref = შეთეკაური, შ., ჭელიძე, დ.}}
* {{რუსული წიგნი
|ავტორი = Синская Е.Н.
|ნაწილი =
|სათაური = Историческая география культурной флоры (на заре земледелия)
|ბმული = https://books.google.ge/books?id=dFNUDwAAQBAJ&pg=PA462&source=gbs_toc_r&cad=2#v=onepage&q=%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D1%8C%D0%B5&f=false
|ადგილი = Л.
|გამომცემლობა = Колос
|წელი = 1969
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 480
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = Синская Е.Н.}}
{{Refend}}
==ბიბლიოგრაფია==
{{Refbegin}}
{{ქსე|10|178|სახოკია მ.}}
* {{წიგნი
|ავტორი = შემდგ.: მაყაშვილი, ა.
|სათაური = თბილისის მიდამოების ფლორა : წიგნი II
|ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/449448/1/Tbilisis_Midamoebis_Flora_1953_Wigni_II.pdf
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = თბ. სახ. უნ. გამ-ბა.
|წელი = 1953
|გვერდები =
|გვერდნი = 418
|isbn =
|ref = მაყაშვილი, ა.}}
* ''შემდგ.: ლ. კემულარია-ანთაძე, ა. შხიანი.,'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/400431/1/Saqartvelos_Flora_1973_Tomi_II.pdf საქართველოს ფლორა : ტომი II], თბ.: მეცნიერება, 1973.
* {{წიგნი
|ავტორი = შემდგ.: რ. გაგნიძე, ა. დოლუხანოვი, შ. ქუთათელაძე და სხვ.
|ნაწილი =
|სათაური = საქართველოს ფლორა : ტომი III
|ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=Juglandaceae-Amaranthaceae
|ადგილი = თბ.
|გამომცემლობა = მეცნიერება
|წელი = 1975
|ტომი =
|გვერდები =
|გვერდნი = 277
|isbn =
|ტირაჟი =
|ref = საქართველოს ფლორა ტ. 3.}}
* ''შემდგ.: შ. ქუთათელაძე და სხვ.,'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/400433/1/Saqartvelos_Flora_1978_Tomi_IV.pdf საქართველოს ფლორა : ტომი IV], თბ.: მეცნიერება, 1978.
* ''ქვლივიძე, ა.,'' [http://conference.sens-2018.tsu.ge/uploads/5b408f827871aანა_ქვლივიძე_სამაგისტრო.pdf დავით-გარეჯის მონასტრის მიდამოების ფლორა და მცენარეულობა], თბ.: სახ. უნ-ტი, 2018.
* ''ეროვნული სატყეო სააგენტო,'' [https://forestry.gov.ge/Ge/Files/ViewFile/61 ტყის ბუნებრივი განახლების ხელშეწყობა], 2019.
{{Refend}}
==რესურსები ინტერნეტში==
{{Commonscat|Flora of Georgia (country)|საქართველოს ფლორა}}
{{Refbegin}}
* [http://environment.cenn.org/app/uploads/2016/10/mcenareuli_safari_Final_s.pdf საქართველოს მცენარეული საფარი] · [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/95467/1/Geobotanikuri_leksikoni.pdf გეობოტანიკური ლექსიკონი]
* [https://apa.gov.ge/ge/biomravalferovneba/saqartvelos-biomravalferovneba საქართველოს დაცული ტერიტორიების ფლორა]
* [https://library.iliauni.edu.ge/wp-content/uploads/2026/02/Saqartvelos-Bunebrivi-Tyeebi-_-Book-Kart.pdf საქართველოს ბუნებრივი ტყეები (სამხრეთ კავკასია)]
* [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/10925/1/Saqrtvelos%20_Flora.pdf საქართველოს ფლორისა და მცენარეულობის ისტორია]
* [http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=საქართველოს+ფლორა საქართველოს ეროვნული ბიბლიოგრაფია]
* [https://apa.gov.ge/ge/biomravalferovneba საქართველოს დაცული ტერიტორიების სააგენტო]
* [https://dspace.nplg.gov.ge/simple-search?query=საქართველოს+ფლორა საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა]
* [https://pbsociety.org.pl/journals/index.php/am/article/view/am.571 ''A Revised Catalog of Lichens of Georgia'']
* [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/461005/1/SaqartvelosErovnuliBotanikuriBaghisBunebriviFlora_2014.pdf Natural Flora of National Botanical Garden of Georgia]
* [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/11041/1/The_Histori_Of__The_Flora.pdf The history of the flora and vegetation of Georgia]
{{Refend}}
{| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0"
|- bgcolor="#c2d2e5"
! scope=col | თემატური საიტები
|-
! scope=row |[https://www.epa.wa.gov.au/sites/default/files/Policies_and_Guidance/Guideline-Flora-Vegetation-131216_4.pdf Flora and Vegetation] · [https://identify.plantnet.org/ru/k-world-flora/identify PlantNet]
|}
{| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0"
|- bgcolor="#c2d2e5"
! scope=col | საქართველოს ფლორა
|-
! scope=row |[https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400430 ტომი I] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400431 ტომი II] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400432 ტომი III] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400433 ტომი IV] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400434 ტომი V] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400478 ტომი VI] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400479 ტომი VII] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400480 ტომი VIII] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400481 ტომი IX] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400486 ტომი X] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/400487 ტომი XI] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/401131 ტომი XII] · [https://dlab.ug.edu.ge/books/detail/14541 ტომი XIII] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/401132 ტომი XIV] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/401147 ტომი XV] · [https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/401148 ტომი XVI]
|}
==კომენტარები==
{{Reflist|group=კომ.}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს დაცული ტერიტორიები}}
{{საქართველოს წყლის რესურსები}}
{{კავკასიონის მდინარეები}}
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:საქართველოს ფლორა]]
8zlv3muu45yreyqq96hina7spg76h3x
დიონისე არეოპაგელი
0
143192
5356799
4663526
2026-04-15T07:08:43Z
~2026-23227-82
181588
დიონისე არეოპაგელი- მკვლევართა თქმით - იგივე პეტრე იბერია
5356799
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Hosios Loukas (diakonikon, arch) - Dionysius Areopagite.jpg|მინი|წმ. დიონისე არეოპაგელი. XI საუკუნის ფრესკა, [[ოსიოს ლუკას მონასტერი]] (საბერძნეთი) ]]''წმიდა დიონისე არეოპაგელი''' ({{lang-el|Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης}}, Dionysios ho Areopagitēs) — ახ. წ. I საუკუნის მოღვაწე, [[ათენი|ათენის]] [[არეოპაგი|არეოპაგის]] წევრი. [[პავლე მოციქული|პავლე მოციქულის]] გავლენით მიუღია [[ქრისტიანობა]] ([[საქმე წმიდათა მოციქულთა|საქმეები 17:34]]). [[ევსები კესარიელი|ევსები კესარიელის]] (ახ. წ. II ს.) ცნობით ამის შემდეგ დიონისე ათენის [[ეპისკოპოსი]] გამხდარა. ქრისტიანული ეკლესიების მიერ მიჩნეულია წმინდანად. [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია|ქართული მართლმადიდებელი ეკლესია]] მის ხსენების დღეს აღნიშნავს 4 (17) იანვარს.
IX საუკუნეში დიონისეს შეცდომით აიგივებდნენ ეპისკოპოს დიონისე პარიზელთან, რომელიც იმპერატორ [[დომიციანე|დომიციანეს]] დროს (III საუკუნე) აწამეს [[გალია|გალიაში]] ქრისტიანობის ქადაგებისთვის. დიონისეს პიროვნებამ განსაკუთრებული ყურადღება მიიქცია მას შემდეგ, რაც V საუკუნის II ნახევარში [[არეოპაგიტიკა|არეოპაგიტული კორპუსის]] სახელწოდებით ცნობილი თეოლოგიურ-ფილოსოფიური თხზულებების ავტორობა მიაწერეს (თანამედროვე ლიტერატურაში მათი ანონიმური ავტორი ფსევდო-დიონისე არეოპაგელად იწოდება). დიონისე არეოპაგელთან დაკავშირებული თხზულებანი და მათზე დართული უძველესი კომენტარები ქართულად თარგმნა [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირემ]] (XI საუკუნე) და თავისივე კომენტარებიც დაურთო. არეოპაგიტული კორპუსის გავლენა გასდევს მთელ შუა საუკუნეების ქართულ კულტურას.
== ლიტერატურა ==
{{ქე|2|?|ხიდაშელი შ.}}
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
* არეოპაგიტული კრებული. დიონისე არეოპაგელი და პეტრე იბერიელი ძველ ქართულ მწერლობაში, ი. ლოლაშვილის გამოც., თბ., 1983.
* ხიდაშელი შ., ესთეტიკური შეხედულებანი ქართულ ნეოპლატონიზმში (არეოპაგიტიკა და პეტრიწი), კრ.: ქართული ფილოსოფიური აზრის ისტორიის ნარკვევები, [ტ.] 1, თბ., 1969.
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{ბრიტანიკა|Dionysius-the-Areopagite}}
{{ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული}}
[[კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები]]
[[კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]]
[[კატეგორია:ბერძენი ქრისტიანი წმინდანები]]
53r7y1m8pzezkqvjnvkn53cs5d4c9cl
კუტოლი
0
162146
5356835
4771821
2026-04-15T09:22:00Z
Surprizi
14671
/* ეტიმოლოგია */
5356835
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება
|სტატუსი = სოფელი
|ქართული სახელი = კუტოლი
|მშობლიური სახელი =
|ქვეყანა = საქართველო
|პანორამა =
|პანორამის სიგანე = 300
|წარწერა =
|დროშა =
|გერბი =
|გერბის სიგანე =
|დროშის სიგანე =
|ქვეყნის რუკა2 =GEO-AB-OC.svg
|ქვეყნის რუკის ზომა2 = 300
|წარწერა2=
|lat_dir =N|lat_deg = 42|lat_min = 50|lat_sec = 55
|lon_dir = E|lon_deg = 41|lon_min =22|lon_sec = 41
|CoordAddon = type:city(40361)_region:GE
|CoordScale =
|ქვეყნის რუკის ზომა = 300
|რეგიონის რუკის ზომა = 300
|რაიონის რუკის ზომა = 300
|რეგიონის ტიპი = ავტონომიური რესპუბლიკა
|რეგიონი = აფხაზეთის არ
|რეგიონი ცხრილში = აფხაზეთის არ
|შიდა დაყოფა =
|რაიონის ტიპი =მუნიციპალიტეტი
|რაიონი = ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი
|თემი = კუტოლი
|მმართველის ტიპი =
|მმართველი =
|დაარსების თარიღი =
|პირველი ხსენება =
|წინა სახელები =
|სტატუსი-დან =
|ფართობი =
|სიმაღლის ტიპი=
|დასახლების ცენტრის სიმაღლე=
|კლიმატი=
|ოფიციალური ენა=
|მოსახლეობა =
|აღწერის წელი =
|სიმჭიდროვე =
|აგლომერაცია =
|ეროვნული შემადგენლობა =
|სარწმუნოებრივი შემადგენლობა =
|ეთნოქორონიმი =
|დროის სარტყელი = +4
|DST =
|სატელეფონო კოდი = +995
|საფოსტო ინდექსი =
|საავტომობილო კოდი=
|საიტი =
|კატეგორია ვიკისაწყობში =
|add1n=
|add1=
}}
'''კუტოლი''' ({{lang-ab|Кәтол}}) — [[სოფელი]] [[საქართველო]]ში, [[აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა|აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში]], [[ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი|ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში]], შავიზღვისპირა დაბლობზე. თემის ცენტრი (სოფლები: [[აბააქითი]], [[ახივაა (კუტოლის თემი)|ახივაა]], [[ბზანა]], [[თოუმიში (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)|თოუმიში]], [[ქერქენი]]). ზღვის დონიდან 100 მ, [[ოჩამჩირე|ოჩამჩირიდან]] 21 კმ, [[ტამიში]]დან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 9 კმ. [[2008]] წლიდან ოკუპირებულია [[რუსეთის ფედერაცია|რუსეთის ფედერაციის]] მიერ<ref name="ოკუპაცია">{{Cite web |url=http://www.parliament.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=69&kan_det=det&kan_id=3089 |title=კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ |accessdate=2011-05-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110101051051/http://www.parliament.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=69&kan_det=det&kan_id=3089 |archivedate=2011-01-01 }}</ref>. სოფელი „კვიტაული“ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია [[XVII საუკუნე]]ში.
==ეტიმოლოგია==
აფხაზურ სოფელს ქართულად '''კვიტოული''' ჰქვია. მისი ძველი სახელწოდებაა — '''კვიტაული'''. სწორედ ამ ფორმით იხსენიება იგი სამეგრელოს მთავრის [[ლევან II დადიანი]]ს [[1640]] წლის სინოდიკში, რომელშიც აღნიშნულია, რომ მთავარს თავისი ახლადგარდაცვლილი მეუღლის ნესტან-დარეჯანის ცხედარი დაუკრძალავს სოფელ ქიაჩში და ორი პანაშვიდი გადაუხდია კვიტაულის სასახლეში<ref>Гамахария Дж., Гогия Б., Абхазия — Историческая область Грузии, Тбилиси, 1997, გვ. 242-243, დოკ. №88</ref>.
იმავე პერიოდში, [[1639]]-[[1640]] წლებში მთავარ ლევან II დადიანთან „სადადიანოს მიწების“ აღწერისას ჩამოსული რუსი ელჩების — ფედოტ ელჩინისა და პავლე ზახარიევის დაკითხვის ოქმებში სოფელი მოხსენიებულია „Китоули“ ფორმით ({{lang-ru|Февроля во 8 день начавали в деревне в Китоуле}}).
სოფლის სახელწოდება კვიტაული [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარშიც იმავე ფორმით იხმარებოდა, როგორც [[XVII საუკუნე]]ში. ამას გვიმოწმებს, [[კავკასიაში მართლმადიდებელი ქრისტიანობის აღდგენის საზოგადოება|კავკასიაში მართლმადიდებლობის აღმდგენი საზოგადოების]] [[1862]]-[[1863]] წლების ანგარიშიც, რომელშიც დამოწმებულია სოფელი კვიტაული<ref>გამახარია ჯ., „აფხაზეთი და მართლმადიდებლობა“ (I ს. — 1921 წ.), თბ., 2005</ref>.
საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ ბოლო დრომდე ადგილობრივი მოსახლეობა სოფელს რუსულად კვიტაული ({{lang-ru|Квитаули}}), აფხაზები — კუტოლ ({{lang-ab|Кәтол}}), ხოლო ქართველები კი — კვიტოულის სახელით მოიხსენიებდნენ. [[1967]] წლის [[20 აპრილი]]ს დადგენილებით სოფელს ოფიციალურ სახელად დაუმკვიდრდა სოფლის აფხაზური ვარიანტი — კუტოლი//Кутол<ref>საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა 1977 წლის 1 იანვრისათვის, თბ., 1977, გვ. 332</ref>.
==ლიტერატურა==
{{ქსე|6|90}}
==რესურსები ინტერნეტში==
*[https://atsu.edu.ge/EJournal/Kartvelology/issues/XII/GvantseladzeGvantsa.pdf?fbclid=IwAR27yYQWLT36dTlTPVbNBBCSQXq7QpX74Oc7dqb2268d2nxMP-inPC_bDwc გვანცელაძე გ., „სოფელ კვიტოულის სახელის ეტიმოლოგიისათვის“, ქართველური მემკვიდრეობა, 2008, XII, გვ. 53-56]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{ესკიზი-საქართველო}}
{{ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი}}
[[კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები]]
m5ovg9dwhv7kvmt13tbjl19yl66pndr
კენ ვატანაბე
0
166368
5356763
4908414
2026-04-15T05:16:06Z
M.
10110
/* რესურსები ინტერნეტში */
5356763
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| ფერი =
| სახელი = კენ ვატანაბე
| ფოტო = Ken Watanabe 2007 (cropped).jpg
| ფოტოს სიგანე = 200პქ
| წარწერა = ვატანაბე 2007 წელს
| დაბსახელი = კენ ვატანაბე
| დაბთარიღი = [[21 ოქტომბერი]], [[1959]]
| დაბადგილი = [[კოიდე, ნიიგატა]], [[იაპონია]]
| გარდთარიღი =
| გარდადგილი =
| საქმიანობა = [[მსახიობი]]
| სხვა სახელები=
| აქტიურობის წლები = 1979 – დღემდე
| მეუღლეები= იუმიკო ვატანაბე (–2005)<br />[[კაჰო მინამი]] (2005–დღემდე)
| მამა =
| საცხოვრებელი ადგილი=
| საიტი=
| გამორჩეული როლები =
| აკადემიის ჯილდოები=
| ემმის ჯილდოები=
| სხვა ჯილდოები=
| BAFTA ჯილდოები=
| ოქროს გლობუსის ჯილდოები=
| ტონის ჯილდოები=
}}
{{Nihongo|'''კენ ვატანაბე'''|渡辺 謙|ვატანაბე კენ|დ. [[21 ოქტომბერი]], [[1959]]}} — იაპონელი თეატრის, ტელევიზიისა და კინოს მსახიობი. ის ცნობილია თავისი როლებით ფილმებში „[[წერილები ივო ჯიმადან]]~ და „[[უკანასკნელი სამურაი]]“. ამ უკანასკნელისთვის ის ნომინირებული იყო [[ოსკარი|ოსკარზე]] [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში|საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში]]. სხვა ჯილდოებთან ერთად, ვატანაბეს ორჯერ აქვს მოგებული [[იაპონიის აკადემიის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის]], 2007 წელს „[[ხვალინდელი დღის მოგონებები]]სთვის“ და 2010 წელს ფილმისთვის „[[შიზუმანუ ტაიო]]“. ის ასევე ცნობილია რეჟისორი [[კრისტოფერ ნოლანი]]ს ჰოლივუდურ ბლოკბასტერებში „[[ბეტმენი: დასაწყისი|ბეტმენი: დასაწყისსა]]“ და „[[დასაწყისი (ფილმი)|დასაწყისში]]“ განსახიერებული გმირებისთვის.
== ფილმოგრაფია==
{{ფილმშიზედა}}
{{ფილმში|2003| [[უკანასკნელი სამურაი]] |The Last Samurai| კაცუმოტო მორიცუგუ }}
{{ფილმში|2005| [[გეიშას მემუარები]] | Memoirs of a Geisha| თავმჯდომარე }}
{{ფილმში|2005| [[ბეტმენი: დასაწყისი]] |Batman Begins| რას ალ გული }}
{{ფილმში|2006| [[წერილები ივო ჯიმადან]] |Letters from Iwo Jima| [[ტადამიჩი კურიბაში]] }}
{{ფილმში|2010| [[დასაწყისი (ფილმი)|დასაწყისი]] |Inception| საიტო}}
{{ფილმშიქვედა}}
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{commonscat|Ken Watanabe|კენ ვატანაბე}}
* {{imdb name|0913822|კენ ვატანაბე}}
{{DEFAULTSORT:ვატანაბე, კენი}}
[[კატეგორია:იაპონელი მსახიობები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1959]]
[[კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი]]
[[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]]
[[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]]
0wubgfpxi4jz0oa4456a3e38855vajp
ჩინეთის გერბი
0
168552
5356752
4932737
2026-04-15T01:44:26Z
HyBoxwood
181579
5356752
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა გერბი
|სურათი =中華人民共和國國徽.svg
|სურათის ტიტრი = ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის გერბი მიღებული 1950 წელს
|შენიშვნა = სახელმწიფო გერბი
|სხვა ვერსია =
|სხვა ვერსია2 =
|მატარებელი=
|დამტკიცდა=[[20 სექტემბერი]], [[1950]]
|საჩაფხუტე=
|გვირგვინი=
|ჩაფხუტი=
|ფარი=
|ფარმჭერები=
|დაფუძნება=
|დევიზი=
|ორდენები=
|სხვა ელემენტები=
|გამოყენება=
}}
'''[[ჩინეთი|ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის]] [[გერბი]]''' '''([[ჩინური ენა|ჩინ]] 中华人民共和国国徽)''' — მიღებული იქნა [[1950]] წლის [[20 სექტემბერი|20 სექტემბერს]]. გერბი წარმოადგენს წითელ წრეს, რომელზეც გამოსახულია [[ტიანანმენის მოედანი|ზეციური სიმშვიდის კარიბჭე]] — შესასვლელი [[აკრძალული ქალაქი|აკრძალულ ქალაქში]], [[ტიანანმენის მოედანი|ტიანანმენის მოედნის]] მხრიდან, რომელიც მდებარეობს [[პეკინი|პეკინში]]. კარიბჭის ზემოთ გამოსახულია ხუთი [[ვარსკვლავი]], როგორც [[ჩინეთის დროშა]]ზე. წითელი წრე ჩასმულია ხორბლის თავთავებში. ქვემოთა ნაწილის ცენტრში გამოსახულია [[კბილანა თვალი]].
* [[ტიანანმენის მოედანი|ზეციური სიმშვიდის კარიბჭე]] — სიმბოლურად გამოხატავს [[ჩინელები|ჩინელი ერის]] უძველეს ტრადიციებს.
* ხუთი [[ვარსკვლავი]] — ყველაზე დიდი ვარსკვლავი გამოსახავს [[ჩინეთის კომუნისტური პარტია|ჩინეთის კომუნისტურ პარტიას]], ხოლო ოთხი მომცრო ვარსკვლავი ოთხ სოციალურ კლასს.
* წითელი წრე ჩასმული ხორბლის თავთავებში — სიმბოლურად გამოხატავს აგრარულ რევოლუციის [[მაოიზმი]]ს ფილოსოფიას.
* კბილანა თვალი — მრეწველობაში მომუშავეებს.
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[ჩინეთის დროშა]]
* [[ჩინეთის ჰიმნი]]
== რესურსები ინტერნეტში ==
*[http://english.gov.cn/2005-08/16/content_23488.htm ჩინეთის მთავრობის ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120502100034/http://english.gov.cn/2005-08/16/content_23488.htm |date=2012-05-02 }}
*[http://www.chinahighlights.com/travelguide/china-national-emblem.htm ჩინეთის ეროვნული სიმბოლიკა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110925141009/http://www.chinahighlights.com/travelguide/china-national-emblem.htm |date=2011-09-25 }}
{{აზია თემატურად|გერბი|[[აზიის ქვეყნების გერბები]]}}
[[კატეგორია:ჩინეთის ეროვნული სიმბოლოები]]
[[კატეგორია:სახელმწიფო გერბები]]
[[კატეგორია:გერბები ვარსკვლავის გამოსახულებით]]
[[კატეგორია:გერბები ხორბლის გამოსახულებით]]
[[კატეგორია:გერბები შენობების გამოსახულებით]]
[[კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით]]
s1y401jsarlwh5f1c7pa2ntu4mxg7ku
სერგეი ტკაჩი
0
182564
5356678
4835095
2026-04-14T19:27:47Z
J4keeS237
143476
5356678
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კრიმინალი
| სახელი= სერგეი ტკაჩი
| სურათი= Сергей Ткач пологовский маньяк.jpg
| სურათის აღწერა=
| ნამდვილი სახელი= სერგეი ტკაჩი
| თანამშრომლობა=
| დაბადება= [[15 სექტემბერი]], [[1952]]
| საიდან= [[კისელევსკი]], [[რუსეთი]]
| მოქალაქეობა= [[უკრაინა]]
| საცხოვრებელი=
| გარდაცვალება=
| ადგილი=
| მიზეზი=
| ეროვნება=
| ნათესავები=
| მამა=
| დედა=
| მეუღლე=
| შვილები=
|მოტივი=სექსუალური
|განაჩენი=
}}
'''სერგეი თედორეს ძე ტკაჩი''' ({{lang-ru|Серге́й Фёдорович Ткач;}} დ. [[15 სექტემბერი]], [[1952]], [[კისელევსკი]], [[რუსეთი]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[სერიული მკვლელი]]. წარმოშობით რუსეთიდან. [[2007|2007 წელს]] უკრაინის უზენაესი სასამართლო ტკაჩს განიხილავდა 40 მკვლელობაში, პროკურატურა კიდევ მკვლელობის 60 საქმის გამოძიებას აწარმოებდა.<ref name="kp2">[http://www.kp.ru/daily/23987/75793/ Маньяк, погубивший больше ста человек, мечтает, чтобы о нем сняли кино]</ref> თავად ტკაჩი ამტკიცებს, რომ მოკლა 100-მდე ადამიანი.<ref name=teleg>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/ukraine/3933579/Man-sentenced-to-life-in-prison-for-murdering-36-women.html|first=Miriam|last=Elder|date=24 Dec 2008|publisher=[[Daily Telegraph]]|title=Man sentenced to life in prison for murdering 36 women|accessdate=2008-12-24}}</ref><ref name=bbc>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7798753.stm |title=BBC News: Serial killer jailed in Ukraine |accessdate=2008-12-24|work=bbc.co.uk | date=2008-12-24}}</ref> [[2008]] წლის [[23 დეკემბერი|23 დეკემბერს]] მიესაჯა სამუდამო პატიმრობა.<ref>[http://news.bbc.co.uk/hi/russian/international/newsid_7798000/7798629.stm Украинский серийный убийца получил пожизненное]</ref> სასამართლომ დაამტკიცა ტკაჩის მიერ ჩადენილი 29 მკვლელობა, რომელიც განხორციელდა გაუპატიურებით, ან გარყვნილი სექსუალური მიდრეკილებით. ზედმეტსახელები: ''„პავლოგრადის მანიაკი“, პოლოგოვის მანიაკი“.''
დაიბადა [[1952]] წლის [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]], კისელევსკში. მსახურობდა საბჭოთა ჯარში, იყო ტექნიკოს-გეოდეზისტი. ჯარში ყოფნის შემდეგ სამუშაოდ მოეწყო მილიციაში. აქ რამდენიმე წელი იმუშავა ექსპერტ-კრიმინალისტად. ბევრჯერ შეიცვალა პროფესია, სხვადასხვა დროს მუშაობდა შახტებში, ქარხნებსა და კოლმეურნეობებში.<ref name="kp">{{Cite web |url=http://kp.ua/daily/171007/12201/ |title=«Я зверь, а не человек!» |accessdate=2012-01-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130401044358/http://kp.ua/daily/171007/12201 |archivedate=2013-04-01 }}</ref> მილიციიდან წამოსვლის შემდეგ დაკავდა მძიმე ათლეტიკით.
სერგეი ტკაჩი სერიულ მკვლელობებს სჩადიოდა [[1980]] წლიდან [[2005]] წლამდე და დანაშაულის ადგილი მოიცავდა ყირიმის, ზაპორიჟიის, დნიპროპეტროვსკისა და ხარკივის მხარეებს. მსხვერპლს აუპატიურებდა, მათ შორის გარყვნილ ფორმაში, შემდეგ კლავდა. უმეტესად 9 წლიდან 17 წლამდე გოგონები იმსხვერპლა. პირველად მკვლელობა ჩაიდინა ქალაქ [[სიმფეროპოლი|სიმფეროპოლში]] [[1980|1980 წელს]], სადაც მოახერხა, დაახრჩო და გააუპატიურა ახალგაზრდა ქალი, შემდეგ თვითონვე დარეკა პოლიციაში.<ref name="kp2" /> უკანასკნელი მსხვერპლი გახდა 9 წლის ეკატერინა. სერგეი ტკაჩს მრავალი წელი ეძებდნენ. თუმცა მისი დაკავება მხოლოდ [[2005]] წლის [[ზაფხული|ზაფხულში]] მოხერხდა. სამჯერ იყო დაქორწინებული. ჰყავს ოთხი შვილი.<ref name="kp" />
==რესურსები ინტერნეტში==
* [http://www.serial-killers.ru/karts/tkach.htm სერგეი ტკაჩი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020032443/http://www.serial-killers.ru/karts/tkach.htm |date=2017-10-20 }} ბიოგრაფია, ფოტო {{ru icon}}
* [http://sledstvie-veli.net/sledstvieveli/sezon-2010/142-147-prevzoyti-chikatilo.html სერგეი ტკაჩი] დოკუმენტური ფილმი [[ლეონიდ კანევსკი]]სთან ერთად {{ru icon}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ტკაჩი, სერგეი}}
[[კატეგორია:უკრაინელი მკვლელები]]
[[კატეგორია:საბჭოთა სერიული მკვლელები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1952]]
etsb8mb70hz82mq73m57b39z2baz6yz
ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო
0
195474
5356540
5351501
2026-04-14T15:24:03Z
J4keeS237
143476
5356540
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება**|პარტია ქართულ ოცნებას|კოალიციის |ქართული ოცნება (კოალიცია)}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი = ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო
| პარტიის ლოგო = Logo of the Georgian Dream.svg
| პარტიის ვიკიფერი = {{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}
| პარტიის სახელი ფერი = white
| ქვეყანა = საქართველო
| ლიდერი =[[ბიძინა ივანიშვილი]]
| თავმჯდომარე = [[ირაკლი კობახიძე]]
| გენერალური მდივანი = [[კახა კალაძე]]
| დამფუძნებელი = [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| დაფუძნდა = 21 აპრილი, 2012
| იდეოლოგია = [[ბაზრის სოციალური ეკონომიკა]]<ref>{{Cite web|url=https://civil.ge/archives/399785|title=PM-Designate Garibashvili Prioritizes „Order,“ State Intervention in Economy}}</ref><br>[[სოციალური კონსერვატიზმი]]<br>[[ევროსკეპტიციზმი]]<ref>{{Cite web|url=https://www.democracyresearch.org/geo/1122/|title=„ქართული ოცნების“ ლიდერების ანტიდასავლური განცხადებები პოლიტიკური პასუხისმგებლობის თავიდან არიდების მცდელობაა}}</ref>
| პოლიტიკური პოზიცია = '''ეკონომიკური:'''
[[ცენტრიზმი]], [[მემარცხენე-ცენტრიზმი]]<ref>{{Cite web|url=https://gip.ge/publication-post/the-first-100-days-of-georgian-dream-government-reality-and-challenges/|title=The First 100 Days of Georgian Dream Government: Reality and Challenges|accessdate=2024-06-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240604210106/https://gip.ge/publication-post/the-first-100-days-of-georgian-dream-government-reality-and-challenges/|archivedate=2024-06-04}}</ref><br>
'''სოციალური:'''
[[მემარჯვენეობა]]<ref>{{cite web |url=https://gip.ge/publication-post/georgian-dreams-populist-conservatism-fight-to-legitimise-and-hold-on-to-power/ |title=Georgian Dream's Populist Conservatism: Fight to Legitimise and Hold On to Power |publisher=Georgian Institute of Politics |author=Nino Samkharadze |date=1 June 2023}}</ref>
| ევროპული = ევროპის სოციალისტური პარტია (დამკვირვებელი 2015–2023)
| საერთაშორისო = [[პროგრესული ალიანსი]]
| ფერები = {{colorbox|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}|border=darkgray}} {{colorbox|#fcb614|border=darkgray}}
| შტაბ-ბინა = ერეკლე II-ს მოედანი #3, [[თბილისი]], [[საქართველო]]
| საიტი = {{url|gd.ge}}
| ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
| ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|78|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}|ფერი=white}}
| ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
| ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1954|2058|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}|ფერი=white}}
| ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
| ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|45|50|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}|ფერი=white}}
| წევრი = 42 000<ref name="ყრილობა-2023" />
}}
'''ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო''' — [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო|საქართველოში]], რომელიც დააფუძნა [[ბიძინა ივანიშვილი|ბიძინა ივანიშვილმა]] [[2012]] წლის 21 აპრილს და არის საქართველოს მმართველი პოლიტიკური ძალა 2012 წლის 1 ოქტომბრიდან.
პარტიამ მოახერხა გამარჯვების მოპოვება [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2012|2012]] (კოალიცია), [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]], [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]] და [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]] წლის არჩევნებში წლებში გამართულ საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში და ქვეყანას მეოთხე ვადით მართავს.
პარტიამ მოახერხა 2012 წელს (კოალიცია), 2016, 2020 და 2024 წლებში ჩატარებული საქართველოს საპარლამენტო არჩევნების მოგება და ქვეყანას მეოთხე ვადით მართავს. პარტიის თავმჯდომარეა [[ირაკლი კობახიძე]], ხოლო საპატიო თავმჯდომარე – [[ბიძინა ივანიშვილი]].
== ისტორია ==
ბიძინა ივანიშვილმა პოლიტიკური ინტერესები [[2011]] წლის ოქტომბერში გაახმოვანა, ხოლო იმავე წლის დეკემბერში დააფუძნა საზოგადოებრივი მოძრაობა „ქართული ოცნება“. 2012 წლის თებერვალში მან პარტიის საინიციატივო ჯგუფი დაასახელა და გააფორმა კოალიცია [[საქართველოს რესპუბლიკური პარტია|რესპუბლიკურ პარტიასთან]], [[ჩვენი საქართველო - თავისუფალი დემოკრატები|თავისუფალ დემოკრატებთან]], [[ეროვნული ფორუმი|ეროვნულ ფორუმთან]] ერთად.<ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=25112&search= ივანიშვილმა პოლიტიკური პარტიის საინიციატივო ჯგუფი წარადგინა]. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 15 თებ.'12 / 14:11</ref><ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=25139&search= ივანიშვილის კოალიცია დაფუძნდა]. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 21 თებ.'12 / 14:58</ref> აპრილში, კოალიციას „[[მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს]]“ შეუერთდა. პარტია „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“ ოფიციალურად 2012 წლის 21 აპრილს დაფუძნდა.<ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=25372&search= ივანიშვილის პოლიტიკური პარტია დაფუძნდა] - სივილ ჯორჯია, თბილისი / 21 აპრ.'12 / 18:31</ref> კოალიციამ ბლოკის სახით გადაწყვიტა [[საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2012)|ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში]] მონაწილეობის მიღება.
===2012 წლის საპარლამენტო არჩევნები===
[[ფაილი:Georgian parliamentary election,Party List, 2012.svg|thumb|250px| <small>საპარლამენტო არჩევნების შედეგების რუკა.<br /><span style="color:darkblue;">ლურჯი </span>ქართული ოცნება<br /><span style="color:#FF7F50;">წითელი </span>ნაციონალური მოძრაობა<br /></small>]]
ოფიციალურად, კოალიციამ წინასარჩევნო კამპანია 27 მაისს მრავალათასიანი მიტინგით დაიწყო<ref>[http://www.radiotavisupleba.ge/archive/geo-news/20120527/1001/1001.html?id=24594667 ქართული ოცნების მრავალათასიანი მიტინგი მშვიდობიანად დასრულდა] რადიო თავისუფლება 27.05.2012</ref> და 29 სექტემბერს დაასრულა.<ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=26016&search= ივანიშვილმა თბილისში მრავალათასიანი აქცია გამართა]. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 29 სექ.'12 / 20:42</ref> საპარლამენტო არჩევნებში კოალიციამ ხმათა 54%-ით გაიმარჯვა, პარტიამ კი 65 წევრიანი ფრაქცია შექმნა. კოალიციის საარჩევნო შტაბს [[დავით საგანელიძე]] ხელმღვანელობდა.<ref>{{Cite web |url=https://reportiori.ge/old/?menuid=2&id=1583 |title=reportiori.ge |accessdate=2023-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230903224402/https://reportiori.ge/old/?menuid=2&id=1583 |archivedate=2023-09-03 }}</ref>
კოალიციამ მოახერხა 44 პროპორციული მანდატის მოპოვება და 41 მაჟორიტარული ოლქის მოგება.<ref>[https://cesko.ge/res/old/other/13/13973.pdf ცესკო]{{Dead link|date=სექტემბერი 2023 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
[[2012]] წლის [[1 ოქტომბერი|1 ოქტომბერს]] საპარლამენტო არჩევნების პარალელურად გაიმართა [[აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა|აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის]] უმაღლესი საბჭოს არჩევნები, სადაც „ქართული ოცნების“ კოალიციამ ხმათა 57,6% მოიპოვა (103 254 ხმა).<ref> [https://results2012.sec.ge/ აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები 2012] </ref>
[[2012]] წლის [[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბერს]] [[საქართველოს პრეზიდენტი]]ს რეზიდენციაში გაიმართა [[მიხეილ სააკაშვილი]]ს და „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატის, [[ბიძინა ივანიშვილი]]ს შეხვედრა. შეხვედრას კოალიცია „ქართული ოცნების“ რიგებიდან [[დავით უსუფაშვილი]], [[ირაკლი ალასანია]], [[სოზარ სუბარი]] და [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] ესწრებოდნენ. ივანიშვილმა შეხვედრა იმ შეაფასა „გაგრძელებად იმ ჯანსაღი პროცესისა, რომელიც მისმა გუნდმა შემოიტანა საქართველოს პოლიტიკურ სივრცეში“. მისი შეფასებით, ქვეყნის ისტორიაში ღირსეულად მოიხსენიება დემოკრატიული გზით ხელისუფლების შეცვლის პრეცედენტი.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/saakshvili-ivanishvili/24733926.html პრეზიდენტის რეზიდენციაში გაიმართა მიხეილ სააკაშვილისა და ბიძინა ივანიშვილის შეხვედრა] </ref>
[[2012]] წლის [[25 ოქტომბერი|25 ოქტომბერს]] პარლამენტმა 88 ხმით 54-ის წინააღმდეგ პრემიერ-მინისტრად კოალიციის კანდიდატი, [[ბიძინა ივანიშვილი]] დაამტკიცა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/ivanishvili-prime-minister/24750570.html ოცნებიდან რეალობაში: ივანიშვილი პრემიერ-მინისტრია] </ref>
===2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები და ბიძინა ივანიშვილის წასვლა პოლიტიკიდან===
[[ფაილი:Inauguration_of_President_Giorgi_Margevlashvili_of_Georgia._November_17,_2013..jpg|thumb|250px|[[გიორგი მარგველაშვილი]]ს ინაუგურაცია, [[2013]] წ. ]]
[[2013]] წლის 27 აპრილს [[საქართველოს პარლამენტი]]ს შუალედური არჩევნები ჩატარდა ნაძალადევის, ბაღდათისა და სამტრედიის ოლქებში. [[თამარ კორძაია]]მ ნაძალადევის ოლქში ხმათა 39,48% მიიღო (15 487 ხმა) და პირველი ადგილი დაიკავა. [[პაატა კიკნაველიძე]]მ ბაღდათში ხმათა 61,81% (6975 ხმა) მიიღო. [[გიორგი კახიანი|გიორგი კახიანმა]] სამტრედიის მაჟორიტარულ ოლქში ხმათა 80,94% (17 163 ხმა) მიიღო.<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/2013/index.html ცესკო 2013] </ref>
[[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)|საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებზე]] კოალიცია „ქართულმა ოცნებამ“ კანდიდატად [[გიორგი მარგველაშვილი]] წარადგინა, რომელიც საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის თანამდებობას იკავებდა.<ref> [https://old.civil.ge/geo/article.php?id=27461 საპრეზიდენტო არჩევნების გზამკვლევი] </ref> მარგველაშვილმა არჩევნებში ხმათა 62,12%-ის მიღება მოახერხა (1 012 214 ხმა), რითაც პირველივე ტურში მოახერხა გამარჯვება.
2013 წლის, [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)|საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებისა]] და ახალი მთავრობის ფორმირების შემდეგ, ივანიშვილმა პოლიტიკა დატოვა. 24 ნოემბერს გაიმართა პარტიის ყრილობა, რომელმაც აირჩია ახალი თავმჯდომარე, [[საქართველოს პრემიერ-მინისტრი]] [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] და ხელახლა დაკომპლექტა პოლიტიკური საბჭო.
[[2013]] წლის [[20 ნოემბერი|20 ნოემბერს]] [[საქართველოს პარლამენტი|საქართველოს პარლამენტმა]] [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] საქართველოს პრემიერ-მინისტრად 93 ხმით 19-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://old.civil.ge/geo/article.php?id=27584?id=27584 ახალმა პრემიერ-მინისტრმა პარლამენტის ნდობა მიიღო] </ref>
===2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები===
[[ფაილი:2014_Tbilisi,_Plakaty_wyborcze_partii_Gruzińskie_Marzenie.jpg|thumb|250px|[[დავით ნარმანია]]ს და „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერი პოსტერები, [[თბილისი]], [[2014]] წ. ]]
[[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2014|2014 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში]] პარტიამ მოიგო ყველა თვითმმართველი ერთეული. კოალიციამ ქვეყნის მასშტაბით ხმათა 50,82% მიიღო (719 431 ხმა). [[2014]] წლის არჩევნებზე საარჩევნო შტაბს [[კახა კალაძე]] ხელმძღვანელობდა.<ref> [https://tabula.ge/ge/news/562496-kartuli-otsnebis-saarchevno-slogani-ertad ქართული ოცნების საარჩევნო სლოგანი "ერთად ვიზრუნოთ საქართველოზე“ იქნება] </ref>
დედაქალაქ [[თბილისი|თბილისში]] მერობის კანდიდატმა [[დავით ნარმანია]]მ პირველ ტურში ხმათა 46,09% მიიღო (151 807 ხმა). მეორე ტურში ნარმანიამ ხმათა 72,47% მიიღო (222 066 ხმა) და „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატი, [[ნიკანორ მელია]] დაამარცხა.<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/2014/index.html შედეგები 2014] </ref> პარტიამ [[თბილისი]]ს მასშტაბით 46,01% მიიღო (151 269 ხმა).
[[2014]] წლის [[12 ივლისი|12 ივლისს]], მეორე ტურის დასრულების შემდგომ [[ირაკლი ღარიბაშვილი|ირაკლი ღარიბაშვილმა]] განაცხადა რომ მეორე ტური „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების პირობებში წარმატებით ჩატარდა და არჩევნებმა მშვიდ ვითარებაში ჩაიარა, რაც მან „ქვეყნის გამარჯვებად“ შეაფასა.<ref> [https://netgazeti.ge/news/33408/ ღარიბაშვილი: ჩვენმა ქვეყანამ გაიმარჯვა] </ref>
===2016 წლის საპარლამენტო არჩევნები===
2015 წლის დეკემბერში ღარიბაშვილმა პრემიერ-მინისტრის და პარტიის თავმჯდომარის პოსტი დატოვა, რის გამოც 30 დეკემბერს პარტიის თავმჯდომარედ და ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად აირჩიეს [[საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო|საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი]] [[გიორგი კვირიკაშვილი]], ასევე მესამედ დაკომპლექტდა პოლიტსაბჭო. პარლამენტმა კვირიკაშვილი პრემიერ-მინისტრად 86 ხმით 28-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/154758 გიორგი კვირიკაშვილი ახალი პრემიერ-მინისტრია] </ref> [[2015]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბერს]] პარტიის დამფუძნებელმა და ექს-პრემიერმა ბიძინა ივანიშვილმა განაცხადა რომ ის აპირებდა მონაწილეობის მიღებას „ქართული ოცნების“ 2016 წლის საარჩევნო კამპანიაში.<ref> [https://tabula.ge/ge/news/581861-ivanishvili-ra-tkma-unda-mivigheb-monacileobas ივანიშვილი: რა თქმა უნდა, მივიღებ მონაწილეობას საარჩევნო სიის შედგენაში] </ref>
[[2016]] წელს კოალიციის დაშლის შემდეგ „ქართულმა ოცნებამ“ დამოუკიდებლად მიიღო მონაწილეობა საპარლამენტო არჩევნებში.
[[2016]] წლის [[21 სექტემბერი|21 სექტემბერს]] „ქართულმა ოცნებამ“ გამოაქვეყნა მემორანდუმი რომელზე ხელმოწერისკენაც სხვა პოლიტიკურ პარტიებსაც მოუწოდა:
{{ციტატა|ჩვენ, ქვემორე ხელმომწერი, 2016 წლის 8 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების მონაწილე საარჩევნო სუბიექტები, ვაცნობიერებთ რა, რომ არჩევნების მშვიდობიანად ჩატარება არის საქართველოში დემოკრატიის განვითარებისა და პოლიტიკური სისტემის კონსოლიდაციის აუცილებელი პირობა, ვაცნობიერებთ რა, რომ საარჩევნო სუბიექტის მიერ სხვა საარჩევნო სუბიექტის წინააღმდეგ კონტრაქციის მოწყობა ქმნის ძალადობის პროვოცირების განსაკუთრებულ საფრთხეს, ვთანხმდებით, რომ უზრუნველვყოფთ ჩვენი აქტივისტების დისტანცირებას სხვა საარჩევნო სუბიექტის მიერ ან მის მხარდასაჭერად გამართული აქციისგან, შეხვედრისგან ან სხვა მსგავსი სახის ღონისძიებისგან და მივიღებთ ყველა ზომას, რათა არ დავუშვათ ჩვენი აქტივისტების მიერ სხვა საარჩევნო სუბიექტის მიერ გამართული ღონისძიების ხელშეშლა. წინამდებარე შეთანხმება ვრცელდება მთელ საარჩევნო პერიოდზე, არჩევნების საბოლოო შემაჯამებელი ოქმის გამოქვეყნებამდე.}}<ref> [https://netgazeti.ge/news/142508/ კობახიძე: პასუხისმგებლობის მქონე ყველა სუბიექტი შემოუერთდება მემორანდუმს] </ref>
[[2016]] წლის [[7 ოქტომბერი|7 ოქტომბერს]] პრემიერ-მინისტრმა კვირიკაშვილმა განაცხადა რომ წინასაარჩევნო გარემო „უპრენცედენტო“ იყო.<ref> [https://netgazeti.ge/news/146130/ კვირიკაშვილი: წინასაარჩევნო გარემო იყო უპრეცედენტო] </ref> [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] პარტიამ 115 მანდატით ხელახლა მოიპოვა საპარლამენტო უმრავლესობა. „ქართული ოცნების“ 23-მა მაჟორიტარობის კანდიდატმა პირველ ტურში მოიგო არჩევნები.<ref>{{Cite web |url=http://rustavi2.com/ka/news/58708 |title=23-მა მაჟორიტარობის კანდიდატმა პირველ ტურში მოიგო არჩევნები - ირაკლი კობახიძე |accessdate=2023-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161010181127/http://rustavi2.com/ka/news/58708 |archivedate=2016-10-10 }}</ref> ჯამში „ქართულმა ოცნებამ“ 73-დან 71 მაჟორიტარულ ოლქში გამარჯვება მოიპოვა.<ref> [https://on.ge/elections/2016/results შედეგები 2016] </ref> პარტიის საარჩევნო შტაბს [[კახა კალაძე]] ხელმძღვანელობდა.<ref> [https://www.facebook.com/GeorgianDreamOfficial/photos/a.1086731538053457/1086731744720103/?locale=en განცხადება] </ref>
[[2016]] წლის [[26 ნოემბერი|26 ნოემბერს]] პარლამენტმა მთავრობის განახლებული შემადგენლობა და სამთავრობო პროგრამა 110 ხმით 19-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://netgazeti.ge/news/157817/ პარლამენტმა განახლებული მთავრობა დაამტკიცა] </ref>
===2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები===
[[2017]] წლის [[26 აგვისტო]]ს გაიხსნა „ქართული ოცნების“ მიერ [[თბილისი]]ს მერობის კანდიდატად წარდგენილი [[კახა კალაძე|კახა კალაძის]] საარჩევნო შტაბი.<ref>[https://gd.ge/show-news/428/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%9D-%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%90?lang=ge კახა კალაძის საარჩევნო შტაბის გახსნა]{{Dead link|date=ივნისი 2024 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
2017 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში პარტიამ მოიგო ყველა თვითმმართველი ერთეული. პარტიამ ხმათა 55,81% მიიღო (838 154 ხმა).
[[თბილისი]]ს მასშტაბით პარტიამ 205 994 ხმა მიიღო (53,15%), ხოლო დედაქალაქის მერის არჩევნებში გამარჯვება კახა კალაძემ 51,09%-ით მოიპოვა (204 061).<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/20171021/index.html არჩევნები 2017] </ref>
===ბიძინა ივანიშვილის დაბრუნება პოლიტიკაში===
2018 წლის აპრილში პარტიის დამფუძნებელი ბიძინა ივანიშვილი პოლიტიკაში დაბრუნდა. 11 მაისს ის ხელმეორედ აირჩიეს პარტიის თავმჯდომარედ, დაკომპლექტდა პარტიის მეოთხე პოლიტსაბჭო.<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/29221479.html | title = ბიძინა ივანიშვილი „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ აირჩიეს | website = რადიო თავისუფლება | date = 2018-05-11 | access-date = 19 იანვარი, 2021}}</ref>
===2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები===
[[ფაილი:Georgian_presidential_election_2018-tier_1.svg|thumb|250px|2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი ტური: <span style="color:#2E6FDF;">ლურჯი </span> - სალომე ზურაბიშვილი; <span style="color:#D40000;">წითელი</span> - გრიგოლ ვაშაძე.]]
[[2018]] წლის [[9 სექტემბერი|9 სექტემბერს]] პარტია „[[ქართული ოცნება|ქართულმა ოცნებამ“]] საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებზე მხარი დამოუკიდებელ კანდიდატს, სალომე ზურაბიშვილს დაუჭერა. ამის შესახებ [[პარლამენტი]]ს სპიკერმა, [[ირაკლი კობახიძე]]მ პარტიის ცენტრალურ ოფისში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა.<ref>{{Cite web|url=http://on.ge/story/27412-ქართული-ოცნება-საპრეზიდენტო-არჩევნებზე-სალომე-ზურაბიშვილს-დაუჭერს-მხარს|title=ქართული ოცნება საპრეზიდენტო არჩევნებზე სალომე ზურაბიშვილს დაუჭერს მხარს|publisher=On.ge|accessdate=30 ნოემბერი, 2018}}</ref> ზურაბიშვილმა არჩევნების პირველ ტურში ხმების 38,64% (615 572 ხმა) მიიღო.
[[2018]] წლის [[1 ნოემბერი|1 ნოემბერს]] „ქართულმა ოცნებამ“ კანდიდატის მხარდასაჭერად საარჩევნო შტაბი შექმნა, რომელსაც ირაკლი კობახიძე ხელმძღვანელობდა.<ref> [https://netgazeti.ge/news/316411/ II ტურში ზურაბიშვილის საარჩევნო შტაბს ირაკლი კობახიძე უხელმძღვანელებს] </ref> მეორე ტურისთვის ზურაბიშვილის საარჩევნო ბილბორდზე გამოჩნდნენ „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე, [[ბიძინა ივანიშვილი]] და საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე, [[ირაკლი კობახიძე]].<ref> [https://ajaratv.ge/article/35663 სალომე ზურაბიშვილის ნაცვლად, საარჩევნო ბილბორდებზე ბიძინა ივანიშვილისა და ირაკლი კობახიძის ფოტოები გამოჩნდა] </ref> მეორე ტურში ზურაბიშვილმა 59,52% (1 147 625 ხმა) მიიღო. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი [[მამუკა ბახტაძე]] ჩართულ იყო [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს [[2018]] წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კამპანიაში. მან არჩევნებში სალომე ზურაბიშვილის გამარჯვება „დემოკრატიის გამარჯვებად“ შეაფასა.<ref>{{cite news |title=PM Bakhtadze Says Presidential Election ‘Victory for Democracy’ |url=https://civil.ge/archives/268805 |accessdate=6 January 2019 |work=Civil Georgia |date=30 November 2018}}</ref>
[[2018]] წლის [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2018)|საპრეზიდენტო არჩევნების კამპანიის მიმდინარეობისას]] ირაკლი კობახიძემ „ერთიან ნაციონალურ მოძრაობას“ ბრალი დასდო [[რუსეთ-საქართველოს ომი (2008)|2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომში]] „რუსული სცენარის“ განვითარების ხელშეწყობაში. კობახიძის შეფასებით ომი რუსულმა მხარემ დაიწყო, მაგრამ რომ არა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“, ეს არ მოხდებოდა.<ref> [https://rustavi2.ge/ka/news/115132 „ომი დაიწყო რუსეთმა, თუმცა, ეს სცენარი ვერ განხორციელდებოდა "ნაცმოძრაობის" გარეშე“ - ირაკლი კობახიძე ენმ-ს ღალატში ადანაშაულებს] </ref>
===2020 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები, პოლიტიკური კრიზისი და 2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები===
[[ფაილი:2020 Georgian parliamentary election results — Majoritarian.svg|thumb|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების პირველი ტურის მაჟორიტარული შედეგები (ყველაზე მეტი ხმა):{{ლეგენდა|#89b2d8|მოიპოვა ქართული ოცნების კანდიდატმა}}{{ლეგენდა|#e58080|მოიპოვა ძალა ერთობაშიას კანდიდატმა}}</td>|250პქ]]
[[2020]] წლის 31 ოქტომბერს საქართველოს საპარლამენტო არჩევნების პარალელურად გამართულ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში „ქართულმა ოცნებამ“ ხმათა 45,9% მოიპოვა (82 700 ხმა).<ref> [https://results2020.sec.ge/ უსკო 2020] </ref> საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ 48,22% მოიპოვა (928 004 ხმა).
[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების]] მეორე ტურს ოპოზიციურმა პარტიებმა ბოიკოტი გამოუცხადეს, მათ აგრეთვე უარი თქვეს პარლამენტში შესვლაზე.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/386597 მე-10 მოწვევის პარლამენტი ოპოზიციის ბოიკოტის ფონზე შეიკრიბა] </ref> [[2020]] წლის [[24 დეკემბერი|24 დეკემბერს]] პარლამენტმა მთავრობის შემადგენლობა 85 ხმით 0-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/31017539.html პარლამენტმა ახალი მთავრობა თითქმის უცვლელი შემადგენლობით დაამტკიცა] </ref>
[[2021]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილს]] [[შარლ მიშელი]]ს მედიაციით „ქართულმა ოცნებამ“ და ოპოზიციურმა პარტიებმა შეთანხმებას მიაღწიეს. შეთანხმების შედეგად [[27 აპრილი|27 აპრილს]] ოპოზიციის ნაწილი პარლამენტში შევიდა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/416446 ოპოზიციის დეპუტატების ნაწილი პარლამენტში შევიდა] </ref> [[2021]] წლის [[28 ივლისი|28 ივლისს]] შეთანხმებიდან 100 დღის თავზე „ქართულმა ოცნებამ“ შეთანხმების დატოვების შესახებ განაცხადა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/434261 ქართული ოცნება 19 აპრილის შეთანხმებას ტოვებს] </ref>
2021 წლის 11 იანვარს ივანიშვილმა ხელმეორედ დატოვა პოლიტიკა. 16 იანვრის ყრილობაზე პარტიის ახალ თავმჯდომარედ აირჩიეს საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი [[ირაკლი კობახიძე]], დაკომპლექტდა პარტიის მეხუთე პოლიტსაბჭო.<ref>{{Cite news | url = https://1tv.ge/news/partia-qartuli-ocnebis-tavmjdomared-irakli-kobakhidze-airchies/ | title = პარტია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ ირაკლი კობახიძე აირჩიეს | website = 1tv.ge | date = 2021-01-16 | access-date = 19 იანვარი, 2021}}</ref> [[2021]] წლის 18 თებერვალს პარტია და თანამდებობა დატოვა პრემიერ-მინისტრმა [[გიორგი გახარია]]მ რომელიც ოპოზიციაში გადავიდა და ახალი პოლიტიკური პარტია, „[[საქართველოსთვის]]“ დააფუძნა. გახარიას გადადგომის მიზეზი იყო ოპოზიციური პარტია „[[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის]]“ ლიდერის, [[ნიკა მელია]]ს დაკავების საკითხი. გახარია თანამდებობაზე [[ირაკლი ღარიბაშვილი|ირაკლი ღარიბაშვილმა]] ჩაანაცვალა, რომელიც პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა. ღარიბაშვილის პოსტზე დამტკიცებიდან ერთი დღის შემდეგ ნიკა მელიას დაკავების გადაწყვეტილების აღსრულება დაიწყო.<ref>{{cite news |title=ნიკა მელია დააკავეს - რა არ უნდა გამოგრჩეს 23 თებერვალს |url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/ნიკა-მელია-დააკავეს---რა-არ-უნდა-გამოგრჩეს-23-თებერვალს/31116178.html |access-date=23 თებერვალი, 2021 |work=რადიო თავისუფლება}}</ref> [[2021]] წლის [[23 თებერვალი|23 თებერვალს]] დილით განხორციელდა სპეციალური დანიშნულების რაზმებისა და პოლიციის შტურმი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ოფისზე, სადაც შეკრებილი იყვნენ ოპოზიციური პარტიების ლიდერები და მხარდამჭერები, და „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე [[ნიკა მელია]] დააკავეს.<ref>{{cite news |title=ნიკა მელია დაკავებულია |url=https://www.ambebi.ge/article/255843-nika-melia-dakavebulia/ |access-date=23 თებერვალი, 2021 |work=Ambebi.ge}}</ref>
[[2021]] წლის [[5 აგვისტო]]ს „ქართული ოცნების“ მიერ თბილისის მერობის კანდიდატად წარდგენილმა [[კახა კალაძე]]მ საარჩევნო შტაბი გახსნა, რომლის ხელმძღვანელადაც [[გიორგი ამილახვარი]] წარადგინა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/31395637.html კახა კალაძის საარჩევნო შტაბს დეპუტატი გიორგი ამილახვარი უხელმძღვანელებს] </ref>
[[2021]] წლის თვითმმართველობის არჩევნებამდე ერთი დღით ადრე, [[2021]] წლის [[1 ოქტომბერი|1 ოქტომბერს]] საქართველოს მესამე პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ „8 წლიანი დევნის შემდეგ“ დაბრუნდა [[საქართველო]]ში,<ref>{{Cite web|title=Саакашвили призвал сторонников пойти колоннами на Тбилиси|url=https://www.rbc.ru/politics/01/10/2021/6156c73f9a794763d67f3fda|access-date=2021-10-01|website=РБК|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|title=Михаил Саакашвили заявил, что вернулся в Грузию. Там он приговорен к двум тюремным срокам|url=https://meduza.io/news/2021/10/01/mihail-saakashvili-zayavil-chto-vernulsya-v-gruziyu-tam-on-prigovoren-k-dvum-tyuremnym-srokam|access-date=2021-10-01|website=Meduza|language=ru}}</ref> გამოაქვეყნა ვიდეო რომელიც მისი აღწერის მიხედვით [[ბათუმი|ბათუმში]] იყო გადაღებული. მმართველი პარტია, „ქართული ოცნება“ უარყოფდა გავრცელებულ ინფორმაციას და აცხადებდა რომ სააკაშვილი [[უკრაინა]]შია და არ დაუტოვებია უკრაინის ტერიტორია, მაგრამ მოგვიანებით ირაკლი ღარიბაშვილმა შინაგან საქმეთა მინისტრ [[ვახტანგ გომელაური|ვახტანგ გომელაურთან]] და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროს [[გრიგოლ ლილუაშვილი|გრიგოლ ლილუაშვილთან]] ერთად გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ მიხეილ სააკაშვილი დაკავებულია.<ref>[https://www.ambebi.ge/article/265917-mixeil-saakashvili-dakavebulia-premieri/ მიხეილ სააკაშვილი დაკავებულია - პრემიერი]</ref> 2 ოქტომბერს გამართულ [[2021]] წლის თვითმმართველობის არჩევნებში „ქართულმა ოცნებამ“ 46,75% (824 755 ხმა) მიიღო. უმრავლესობა დაკარგა რიგ საკრებულოებში, მაგრამ 64-დან 63 მუნიციპალიტეტში მოახერხა მერის არჩევნების მოგება.<ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_45/dashboard |title=Results |accessdate=2021-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_45/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_46/dashboard |title=Results |accessdate=2021-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_46/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref> [[თბილისი]]ს მასშტაბით პარტიამ 193 486 ხმა მიიღო (40,39%).
===„ხალხის ძალის“ გამოყოფა===
[[2022]] წლის [[28 ივნისი|28 ივნისს]] [[მიხეილ ყაველაშვილი|მიხეილ ყაველაშვილმა]], [[სოზარ სუბარი|სოზარ სუბარმა]] და [[დიმიტრი ხუნდაძე]]მ „ქართული ოცნება“ დატოვეს, რაც პარტიის ინფორმაციით, საჯარო ინფორმაციის საკითხზე უთანხმოებამ გამოიწვია.<ref>{{Cite web | url = https://on.ge/story/106241-სუბარი-ყაველაშვილი-და-ხუნდაძე-ქართულ-ოცნებას-ტოვებენ | title = სუბარი, ყაველაშვილი და ხუნდაძე ქართულ ოცნებას ტოვებენ | publisher = On.ge | date = 2022-06-28}}</ref> [[2022]] წლის [[2 აგვისტო]]ს „ქართულ ოცნებას“ გამოყოფილმა დეპუტატებმა (მათ შეუერთდა [[გურამ მაჭარაშვილი]]ც) მოძრაობა „ხალხის ძალა“ დააფუძნეს.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/31970666.html „ხალხის ძალა" - სუბარმა, ყაველაშვილმა, ხუნდაძემ და მაჭარაშვილმა მოძრაობა დააფუძნეს] </ref>
[[2022]] წლის [[4 ოქტომბერი|4 ოქტომბერს]] „ქართული ოცნების“ რიგებიდან „ხალხის ძალას“ კიდევ 5 დეპუტატი შეუერთდა ([[ეკა სეფაშვილი]], [[ვიქტორ ჯაფარიძე]], [[დავით კაჭარავა]], [[დაჩი ბერაია]] და [[ზაალ მიქელაძე]]),<ref> [https://civil.ge/ka/archives/510470 „ოცნებიდან“ გასულებს მმართველი პარტიის კიდევ 5 დეპუტატი შეუერთდა] </ref> რის შედეგადაც „ქართულმა ოცნებამ“ საპარლამენტო უმრავლესობა დაკარგა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/510520 ქართულ ოცნებას პარლამენტში უმრავლესობა აღარ აქვს] </ref> [[სოზარ სუბარი]]ს თქმით „ხალხის ძალის“ გარეშე, ფრაქცია „ქართულ ოცნებას“ 75 დეპუტატი დარჩა და დამოუკიდებლად უმრავლესობა აღარ აქვს, თუმცა ისინი საპარლამენტო უმრავლესობის შემადგენლობაში რჩებიან.
===ურთიერთობა „ევროპის სოციალისტურ პარტიასთან“===
[[ფაილი:Irakli_Garibashvili_-_keynote_speech_at_CPAC_Hungary_2023_(5).jpg|მინი|250px|ირაკლი ღარიბაშვილის სიტყვით გამოსვლა კონსერვატიული პოლიტიკური მოქმედების კონფერენციაზე]]
[[2023]] წლის [[4 მაისი|4 მაისს]] „ევროპის სოციალისტურმა პარტიამ“ გამოაქვეყნა განცხადება სადაც დაგმო საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]ს მონაწილეობა კონსერვატიული პოლიტიკური მოქმედების კონფერენციაში (CPAC).<ref> [https://tabula.ge/ge/news/700884-pes-gharibashvilis-cpac-shi-monacileoba-evropul PES: ღარიბაშვილის CPAC-ში მონაწილეობა ევროპულ და პროგრესულ ღირებულებებს ეწინააღმდეგება] </ref>
[[2023]] წლის [[11 მაისი|11 მაისს]] პარტიის თავმჯდომარემ, [[ირაკლი კობახიძე]]მ „ევროპის სოციალისტური პარტიის“ დატოვების შესახებ განაცხადა (რომლის დამკვირველები წევრიც „ქართული ოცნება“ [[2015]] წლიდან იყო).<ref> [https://civil.ge/ka/archives/541808 იდეოლოგიური შეუთავსებლობის მიზეზით „ქართული ოცნება“ ევროპის სოციალისტურ პარტიას ტოვებს] </ref> საპასუხოდ [[2023]] წლის [[30 ივნისი|30 ივნისს]] „ევროპის სოციალისტურმა პარტიამ“ „ქართულ ოცნებას“ წევრობა შეუწყვიტა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/550092 ევროპის სოციალისტურმა პარტიამ „ქართულ ოცნებას“ პოლიტიკური განსხვავებების გამო წევრობა შეუწყვიტა] </ref>
===სალომე ზურაბიშვილის იმპიჩმენტის საკითხი===
[[2023]] წლის [[1 სექტემბერი|1 სექტემბერს]] „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ, [[ირაკლი კობახიძე]]მ განაცხადა, რომ პარტიამ მიიღო გადაწყვეტილება [[საქართველოს პრეზიდენტი]]ს, [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს მიმართ აღძრას იმპიჩმენტის პროცედურა.<ref> [https://mtavari.tv/news/133660-mivighet-gadacqvetileba-prezidentis-mimart მივიღეთ გადაწყვეტილება, პრეზიდენტის მიმართ აღიძრას იმპიჩმენტის პროცედურა - კობახიძე]</ref><ref>[https://imedinews.ge/ge/politika/303630/irakli-kobakhidze-politsabchos-skhdomaze-miviget-gadatskvetileba-saqartvelos-prezidentis-mimart-agidzras-impichmentis-protsedura ირაკლი კობახიძე: პოლიტსაბჭოს სხდომაზე მივიღეთ გადაწყვეტილება საქართველოს პრეზიდენტის მიმართ აღიძრას იმპიჩმენტის პროცედურა]{{Dead link|date=სექტემბერი 2023 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში პრეზიდენტ [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს იმპიჩმენტის საქმეზე საპარლამენტო უმრავლესობას ოთხი დეპუტატი ([[ირაკლი კობახიძე]], [[ანრი ოხანაშვილი]], [[გიორგი კახიანი]] და [[თენგიზ შარმანაშვილი]]) წარმოადგენდა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/32620743.html სალომე ზურაბიშვილი საკონსტიტუციოში არ ესწრება თავისი იმპიჩმენტის საქმის განხილვას] </ref>
===ბიძინა ივანიშვილის დაბრუნება პოლიტიკაში (2023 წ.)===
[[2023]] წლის [[30 დეკემბერი|30 დეკემბერს]] გაიმართა პარტიის მეშვიდე ყრილობა, სადაც ცნობილი გახდა [[ბიძინა ივანიშვილი]]ს პოლიტიკაში დაბრუნების შესახებ, რომელმაც პარტიაში საპატიო თავმჯდომარის თანამდებობა დაიკავა.<ref>[https://netgazeti.ge/life/703874/ ბიძინა ივანიშვილი პოლიტიკაში ოფიციალურად დაბრუნდა] </ref><ref> [https://primetime.ge/news/politika/qartuli-otsnebis-sapatio-tavmjdomared-bidzina-ivanishvili-airchies „ქართული ოცნების“ საპატიო თავმჯდომარედ ბიძინა ივანიშვილი აირჩიეს] </ref> ყრილობაზე დამტკიცდა პარტიის პოლიტიკური საბჭოს განახლებული შემადგენლობა.<ref name="ყრილობა-2023"> [https://imedinews.ge/ge/politika/319356/qartuli-otsnebis-krilobaze-partiis-politikuri-sabchos-ganakhlebuli-shemadgenloba-damtkitsda „ქართული ოცნების“ ყრილობაზე, პარტიის პოლიტიკური საბჭოს განახლებული შემადგენლობა დამტკიცდა] </ref>
[[2024]] წლის [[1 თებერვალი|1 თებერვალს]] გაიმართა პარტიის მერვე რიგგარეშე ყრილობა, სადაც პოლიტიკური საბჭოს წარდგინებით პარტიის თავმჯდომარედ დამტკიცებული იქნა [[ირაკლი ღარიბაშვილი]].<ref> [https://imedinews.ge/ge/politika/322426/irakli-garibashvili-qartuli-otsnebis-tavmjdomared-airchies ირაკლი ღარიბაშვილი „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ აირჩიეს] </ref> საპატიო თავმჯდომარემ პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად [[ირაკლი კობახიძე]] წარადგინა.
===2024 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები===
2024 წლის 16 ივლისს საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა, [[მამუკა მდინარაძე]]მ განაცხადა რომ „[[ხალხის ძალა]]“ „[[ქართული ოცნება|ქართული ოცნების]]“ საარჩევნო სიაში იქნებოდა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/33038882.html საპარლამენტო არჩევნებზე "ხალხის ძალა" "ქართული ოცნების" სიაში იქნება] </ref>
[[2024]] წლის 11 სექტემბერს „ქართულმა ოცნებამ“ საპარლამენტო სიის პირველი ოცეული წარადგინა. <ref> [https://1tv.ge/news/qartulma-ocnebam-saarchevno-siis-oceuli-waradgina-2/ „ქართულმა ოცნებამ“ საარჩევნო სიის ოცეული წარადგინა] </ref>
== პოლიტიკური პლატფორმა ==
„ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველო“ [[მემარცხენე-ცენტრიზმი|მემარცხენე-ცენტრისტული]] მიმართულების პარტიაა. მისი გამოცხადებული მიზნებია საშინაო პოლიტიკაში: [[სოფლის მეურნეობა|სოფლის მეურნეობის]] აღორძინება, საყოველთაო [[დაზღვევა]], ხოლო საგარეო პოლიტიკაში: ევრო-ატლანტიკური ინტეგრაცია და [[რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები|რუსეთთან ურთიერთობის]] ნორმალიზება, ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა. „ქართული ოცნება“ ევროპულ სოციალ-დემოკრატიულ ოჯახში გაერთიანებას ესწრაფვის.
=== სიმბოლიკა ===
პარტიის ლოგოზე ლურჯ ფონზე წრიულად გამოსახულია თეთრ ფერში შესრულებული სიტყვები – „ქართული ოცნება“, რომლებიც ერთმანეთისგან გამოყოფილია ორი თეთრი ჯვრით, წრის ცენტრში
ოქროსფერი 28-ქიმიანი მზის ფონზე გამოსახულია 7-ქიმიანი ლურჯი ვარსკვლავი. პარტიის დროშა არის მართკუთა ფორმის ლურჯი ფერის ქსოვილი, რომლის ცენტრალურ ნაწილშიც გამოსახულია
პარტიის ლოგო, ხოლო მის ქვემოთ დატანილია წარწერა „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველო“.<ref name="წესდება">{{Cite web |url=https://gd.ge/uploads/rules/c1625f96c0d3cbda4.pdf |title=„ქართული ოცნების“ წესდება |accessdate=2023-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240531122719/http://gd.ge/uploads/rules/c1625f96c0d3cbda4.pdf |archivedate=2024-05-31 }}</ref>
== პარტიული სტრუქტურა ==
„ქართული ოცნების“ პარტიული ორგანოებია: პარტიის ყრილობა, პარტიის პოლიტიკური საბჭო, პარტიის სარევიზიო კომისია, პარტიის თავმჯდომარე, პარტიის გენერალური მდივანი და პარტიის სამდივნო. პარტიაში ფუნქციონირებს ახალგაზრდული, ქალთა და საოლქო ორგანიზაციები. პარტიის ყრილობას თავმჯდომარის არჩევანიდან 4 წლის შემდეგ იწვევს თავმჯდომარე ან პოლიტიკური საბჭო.<ref name="წესდება"/>
===ახალგაზრდული ორგანიზაცია===
[[2012]] წლის [[7 მაისი|7 მაისს]] „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ახალგაზრდულ ორგანიზაციას შეუერთდა საზოგადოებრივი მოძრაობა „ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ჯგუფი, რის შედეგადაც გუნდმა წარმოადგინა ერთობლივად შემუშავებული ახალგაზრდული პოლიტიკის კონცეფცია და სტრატეგია.
2016 წლის 26 ივნისს, თბილისის ახალ სპორტის სასახლეში გაიმართა პარტიის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ყრილობა, სადაც დელეგატების მიერ ორგანიზაციის თავმჯდომარედ არჩეული იქნა [[გიორგი ჩაკვეტაძე (პოლიტიკოსი)|გიორგი ჩაკვეტაძე]].<ref>{{Cite web |url=https://gd.ge/young |title=„ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ორგანიზაცია |accessdate=2023-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230323181844/https://gd.ge/young |archivedate=2023-03-23 }}</ref>
[[2018]] წელს, „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ახალგაზრდული ორგანიზაცია IUSY-ს (ახალგაზრდა სოციალისტთა საერთაშორისო გაერთიანება) წევრი გახდა.<ref>{{Cite web |url=https://gd.ge/show-news/575/%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1%E2%80%9C-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-IUSY--%E1%83%A1-%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%93%E1%83%90?lang=ge |title=„ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველოს“ ახალგაზრდული ორგანიზაცია IUSY- ს წევრი გახდა |accessdate=2023-08-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230625040143/https://gd.ge/show-news/575/%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1%E2%80%9C-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-IUSY--%E1%83%A1-%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%93%E1%83%90?lang=ge |archivedate=2023-06-25 }}</ref>
===ქალთა ორგანიზაცია===
[[2022]] წლის [[14 მაისი|14 მაისს]] დაფუძნდა „ქართული ოცნების“ ქალთა ორგანიზაცია.<ref> [https://netgazeti.ge/news/610560/ „ქართულმა ოცნებამ“ ქალთა ორგანიზაცია დააფუძნა] </ref> ქალთა ორგანიზაციის გამგეობის თავმჯდომარეა [[ნინო წილოსანი]].<ref> [https://www.interpressnews.ge/ka/article/755728-kartuli-ocnebis-kalta-organizaciam-ertcliani-mushaoba-sheajama/ „ქართული ოცნების“ ქალთა ორგანიზაციამ ერთწლიანი მუშაობა შეაჯამა] </ref>
==პარტიის თავმჯდომარეები==
{| class="wikitable"
|-
!
!სახელი
! class=unsortable|სურათი
! წელი
|-
|'''1'''
| [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| [[ფაილი:Bidzina_Ivanishvili_Senate_of_Poland_(cropped).JPG|70px]]
| [[2012]]- [[24 ნოემბერი]], [[2013]]
|-
|'''2'''
| [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]
| [[ფაილი:Irakli_Gharibashvili_(16211044716).jpg|70px]]
| [[24 ნოემბერი]], [[2013]] <ref> [https://tabula.ge/ge/news/558278-partia-kartuli-otsnebis-tavmjdomared-irakli პარტია ქართული ოცნების თავმჯდომარედ ირაკლი ღარიბაშვილი აირჩიეს] </ref>-[[2015]]
|-
|'''3'''
| [[გიორგი კვირიკაშვილი]]
| [[ფაილი:PM_Giorgi_Kvirikashvili_meeting_with_Iranian_VP_Eshaq_Jahangiri.jpg|70px]]
| [[14 მაისი]], [[2016]] <ref> [https://tabula.ge/ge/news/585954-kartuli-otsnebis-tavmjdomaris-postze-giorgi ქართული ოცნების თავმჯდომარის პოსტზე გიორგი კვირიკაშვილი აირჩიეს] </ref>-[[11 მაისი]], [[2018]] <ref> [https://reginfo.ge/politics/item/6875-biwina-ivanishvili-%E2%80%9Eqartuli-oznebis%E2%80%9C-tavmjdomared-airchies ბიძინა ივანიშვილი „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ აირჩიეს] </ref>
|-
|'''4'''
| [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| [[ფაილი:Bidzina_Ivanishvili_2013-07-19.jpg|70px]]
| [[11 მაისი]], [[2018]]-[[2021]]
|-
|'''5'''
| [[ირაკლი კობახიძე]]
| [[ფაილი:Irakli_Kobakhidze_and_Volodymyr_Groysman_01_cropped.jpg|70px]]
| [[16 იანვარი]], [[2021]]-[[24 იანვარი]], [[2024]]
|-
|'''6'''
| [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]
| [[ფაილი:Irakli_Gharibashvili_(16211044716).jpg|70px]]
| [[1 თებერვალი]], [[2024]]-
|}
==პოლიტიკური საბჭო==
{| class="wikitable"
|-
!სახელი
! class=unsortable|სურათი
! თანამდებობა
|-
| [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]
| [[ფაილი:Irakli Garibashvili in 2015.jpg|70px]]
| თავმჯდომარე
|-
| [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| [[ფაილი:Bidzina_Ivanishvili_2013-07-19.jpg|70px]]
| საპატიო თავმჯდომარე
|-
| [[კახა კალაძე]]
| [[ფაილი:Kakha Kaladze 2021.png|70პქ]]
| გენერალური მდივანი
|-
| [[მამუკა მდინარაძე]]
| [[ფაილი:Mdinaradzemamuka.png|70px]]
| აღმასრულებელი მდივანი
|-
| [[ირაკლი კობახიძე]]
| [[ფაილი:Irakli_Kobakhidze_and_Volodymyr_Groysman_01_cropped.jpg|70px]]
| პოლიტიკური მდივანი
|-
| [[დიმიტრი სამხარაძე]]
| [[ფაილი:Dimitrisamkharadze.png|70px]]
| რეგიონული მდივანი
|-
| [[არჩილ თალაკვაძე]]
| [[ფაილი:Talakvadze.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[თეა წულუკიანი]]
| [[ფაილი:Eastern_Partnership_justice_and_home_affairs_ministers'_meeting_Thea_Tsulukiani_(35609681782)_(cropped).jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ანრი ოხანაშვილი]]
| [[ფაილი:Anriokhanashvili.png|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ვახტანგ გომელაური]]
| [[ფაილი:Vakhtangogomelauri.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[გიორგი ვოლსკი]]
| [[ფაილი:Giorgi Volski.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[მაკა ბოჭორიშვილი]]
| [[ფაილი:Andris Sprūds un komisijas deputāti tiekas ar Gruzijas parlamenta Eiropas integrācijas komisijas priekšsēdētāju un komisijas deputātiem.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[მარიამ ქვრივიშვილი]]
| [[ფაილი:Mariamkvrivishvili.png|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[შალვა პაპუაშვილი]]
| [[ფაილი:Shalva Papuashvili (2024-04-11).jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ნიკოლოზ სამხარაძე]]
| [[ფაილი:Nikolozsamkharadze.png|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[თორნიკე რიჟვაძე]]
| [[ფაილი:Tornike_Rizhvadze.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ირაკლი ჩიქოვანი]]
| [[ფაილი:Georgia Minister of Defense Irakli Chikovani (ირაკლი ჩიქოვანი) upon the conclusion of the 23rd iteration of the Ukraine Defense Contact Group at NATO Headquarters in Brussels, Belgium, June 13, 2024 (cropped).jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|}
==შედეგები არჩევნებში==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
|-
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
!კოალიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2012|2012]]
|align=center | [[ბიძინა ივანიშვილი]]
|1 181 862
|54,97
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|85|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | [[ქართული ოცნება (კოალიცია)|ქართული ოცნება]]
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]]
|align=center | [[გიორგი კვირიკაშვილი]]
|856 638
|48,68
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|115|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 30
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|align=center | [[გიორგი გახარია]]
|928 004
|48,22
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|90|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 25
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|align=center | [[ირაკლი კობახიძე]]
|1 120 053
|53,93
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|89|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | დამოუკიდებელი{{efn|„[[ხალხის ძალა]]მ“ თავისი კანდიდატები ქართული ოცნების სიით წარადგინა და 8 მანდატი მიიღო.}}
|}
=== საპრეზიდენტო ===
{| class="wikitable"
|+
! rowspan="2" |არჩევნები
! rowspan="2" |კანდიდატი
! colspan="2" |პირველი ტური
! colspan="2" |მეორე ტური
! rowspan="2" |შედეგი
|-
!ხმები
!%
!ხმები
!%
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013|2013]]
|[[გიორგი მარგველაშვილი]]
|1 012 569
|62,12
|colspan="2" style="background:lightgrey;"|
|პირველი ადგილი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2018|2018]]
|''მხარი დაუჭირა [[სალომე ზურაბიშვილი|სალომე ზურაბიშვილს]]''
|615 572
|38,64
|1 147 701
|59,52
|პირველი ადგილი
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2014|2014]]
|719 431
|50,82
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1370|2088|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017]]
|838 154
|55,81
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1610|2058|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 240
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|824 755
|46,75
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1358|2068|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 252
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025|2025]]
|1 106 965
|81,73
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1954|2058|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 596
|}
=== აჭარის უმაღლესი საბჭო ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | 2012
|103 254
|57,6
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|13|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | 2016
|71 039
|45,13
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|14|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 1
|-
|align=center | [[აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2020)|2020]]
|82 700
|45,9
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|14|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{უცვლელი}} 0
|-
|align=center | [[აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2024)|2024]]
|110 232
|57,4
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|13|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://gd.ge/ კოალიციის „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნების“ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706141511/http://41.ge/ |date=2015-07-06 }}.
* [https://gd.ge/ „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414010437/https://gd.ge/ |date=2021-04-14 }}
==შენიშვნები==
{{შენიშვნების სია}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
{{საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2012)}}
{{საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)}}
{{საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2018)}}
{{საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2020)}}
{{საქართველოს პოლიტიკური კრიზისი}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2012 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
4gyzmgg2isqj8255ey356v5tjt7in6f
5356544
5356540
2026-04-14T15:36:21Z
J4keeS237
143476
5356544
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება**|პარტია ქართულ ოცნებას|კოალიციის |ქართული ოცნება (კოალიცია)}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი = ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო
| პარტიის ლოგო = Logo of the Georgian Dream.svg
| პარტიის ვიკიფერი = {{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}
| პარტიის სახელი ფერი = white
| ქვეყანა = საქართველო
| ლიდერი = [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| თავმჯდომარე = [[ირაკლი კობახიძე]]
| გენერალური მდივანი = [[კახა კალაძე]]
| დამფუძნებელი = [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| დაფუძნდა = 21 აპრილი, 2012
| იდეოლოგია = [[ბაზრის სოციალური ეკონომიკა]]<ref>{{Cite web|url=https://civil.ge/archives/399785|title=PM-Designate Garibashvili Prioritizes „Order,“ State Intervention in Economy}}</ref><br>[[სოციალური კონსერვატიზმი]]<br>[[ევროსკეპტიციზმი]]<ref>{{Cite web|url=https://www.democracyresearch.org/geo/1122/|title=„ქართული ოცნების“ ლიდერების ანტიდასავლური განცხადებები პოლიტიკური პასუხისმგებლობის თავიდან არიდების მცდელობაა}}</ref>
| პოლიტიკური პოზიცია = '''ეკონომიკური:'''
[[ცენტრიზმი]], [[მემარცხენე-ცენტრიზმი]]<ref>{{Cite web|url=https://gip.ge/publication-post/the-first-100-days-of-georgian-dream-government-reality-and-challenges/|title=The First 100 Days of Georgian Dream Government: Reality and Challenges|accessdate=2024-06-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240604210106/https://gip.ge/publication-post/the-first-100-days-of-georgian-dream-government-reality-and-challenges/|archivedate=2024-06-04}}</ref><br>
'''სოციალური:'''
[[მემარჯვენეობა]]<ref>{{cite web |url=https://gip.ge/publication-post/georgian-dreams-populist-conservatism-fight-to-legitimise-and-hold-on-to-power/ |title=Georgian Dream's Populist Conservatism: Fight to Legitimise and Hold On to Power |publisher=Georgian Institute of Politics |author=Nino Samkharadze |date=1 June 2023}}</ref>
| ევროპული = ევროპის სოციალისტური პარტია (დამკვირვებელი, 2015–2023)
| საერთაშორისო = [[პროგრესული ალიანსი]] (2013–2023)
| ფერები = {{colorbox|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}} ლურჯი <br> {{colorbox|#fcb614}} ქარვისფერი
| შტაბ-ბინა = ვახტანგ გორგასლის ქ. №3, [[თბილისი]], [[საქართველო]]
| საიტი = {{url|gd.ge}}
| ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
| ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|78|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}|ფერი=white}}
| ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
| ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1954|2058|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}|ფერი=white}}
| ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
| ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|45|50|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}|ფერი=white}}
| წევრი = 42 000<ref name="ყრილობა-2023" />
}}
'''ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო''' — [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო|საქართველოში]], რომელიც დააფუძნა [[ბიძინა ივანიშვილი|ბიძინა ივანიშვილმა]] [[2012]] წლის 21 აპრილს და არის საქართველოს მმართველი პოლიტიკური ძალა 2012 წლის 1 ოქტომბრიდან.
პარტიამ მოახერხა გამარჯვების მოპოვება [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2012|2012]] (კოალიცია), [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]], [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]] და [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]] წლის არჩევნებში წლებში გამართულ საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში და ქვეყანას მეოთხე ვადით მართავს.
პარტიამ მოახერხა 2012 წელს (კოალიცია), 2016, 2020 და 2024 წლებში ჩატარებული საქართველოს საპარლამენტო არჩევნების მოგება და ქვეყანას მეოთხე ვადით მართავს. პარტიის თავმჯდომარეა [[ირაკლი კობახიძე]], ხოლო საპატიო თავმჯდომარე – [[ბიძინა ივანიშვილი]].
== ისტორია ==
ბიძინა ივანიშვილმა პოლიტიკური ინტერესები [[2011]] წლის ოქტომბერში გაახმოვანა, ხოლო იმავე წლის დეკემბერში დააფუძნა საზოგადოებრივი მოძრაობა „ქართული ოცნება“. 2012 წლის თებერვალში მან პარტიის საინიციატივო ჯგუფი დაასახელა და გააფორმა კოალიცია [[საქართველოს რესპუბლიკური პარტია|რესპუბლიკურ პარტიასთან]], [[ჩვენი საქართველო - თავისუფალი დემოკრატები|თავისუფალ დემოკრატებთან]], [[ეროვნული ფორუმი|ეროვნულ ფორუმთან]] ერთად.<ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=25112&search= ივანიშვილმა პოლიტიკური პარტიის საინიციატივო ჯგუფი წარადგინა]. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 15 თებ.'12 / 14:11</ref><ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=25139&search= ივანიშვილის კოალიცია დაფუძნდა]. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 21 თებ.'12 / 14:58</ref> აპრილში, კოალიციას „[[მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს]]“ შეუერთდა. პარტია „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“ ოფიციალურად 2012 წლის 21 აპრილს დაფუძნდა.<ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=25372&search= ივანიშვილის პოლიტიკური პარტია დაფუძნდა] - სივილ ჯორჯია, თბილისი / 21 აპრ.'12 / 18:31</ref> კოალიციამ ბლოკის სახით გადაწყვიტა [[საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2012)|ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში]] მონაწილეობის მიღება.
===2012 წლის საპარლამენტო არჩევნები===
[[ფაილი:Georgian parliamentary election,Party List, 2012.svg|thumb|250px| <small>საპარლამენტო არჩევნების შედეგების რუკა.<br /><span style="color:darkblue;">ლურჯი </span>ქართული ოცნება<br /><span style="color:#FF7F50;">წითელი </span>ნაციონალური მოძრაობა<br /></small>]]
ოფიციალურად, კოალიციამ წინასარჩევნო კამპანია 27 მაისს მრავალათასიანი მიტინგით დაიწყო<ref>[http://www.radiotavisupleba.ge/archive/geo-news/20120527/1001/1001.html?id=24594667 ქართული ოცნების მრავალათასიანი მიტინგი მშვიდობიანად დასრულდა] რადიო თავისუფლება 27.05.2012</ref> და 29 სექტემბერს დაასრულა.<ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=26016&search= ივანიშვილმა თბილისში მრავალათასიანი აქცია გამართა]. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 29 სექ.'12 / 20:42</ref> საპარლამენტო არჩევნებში კოალიციამ ხმათა 54%-ით გაიმარჯვა, პარტიამ კი 65 წევრიანი ფრაქცია შექმნა. კოალიციის საარჩევნო შტაბს [[დავით საგანელიძე]] ხელმღვანელობდა.<ref>{{Cite web |url=https://reportiori.ge/old/?menuid=2&id=1583 |title=reportiori.ge |accessdate=2023-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230903224402/https://reportiori.ge/old/?menuid=2&id=1583 |archivedate=2023-09-03 }}</ref>
კოალიციამ მოახერხა 44 პროპორციული მანდატის მოპოვება და 41 მაჟორიტარული ოლქის მოგება.<ref>[https://cesko.ge/res/old/other/13/13973.pdf ცესკო]{{Dead link|date=სექტემბერი 2023 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
[[2012]] წლის [[1 ოქტომბერი|1 ოქტომბერს]] საპარლამენტო არჩევნების პარალელურად გაიმართა [[აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა|აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის]] უმაღლესი საბჭოს არჩევნები, სადაც „ქართული ოცნების“ კოალიციამ ხმათა 57,6% მოიპოვა (103 254 ხმა).<ref> [https://results2012.sec.ge/ აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები 2012] </ref>
[[2012]] წლის [[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბერს]] [[საქართველოს პრეზიდენტი]]ს რეზიდენციაში გაიმართა [[მიხეილ სააკაშვილი]]ს და „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატის, [[ბიძინა ივანიშვილი]]ს შეხვედრა. შეხვედრას კოალიცია „ქართული ოცნების“ რიგებიდან [[დავით უსუფაშვილი]], [[ირაკლი ალასანია]], [[სოზარ სუბარი]] და [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] ესწრებოდნენ. ივანიშვილმა შეხვედრა იმ შეაფასა „გაგრძელებად იმ ჯანსაღი პროცესისა, რომელიც მისმა გუნდმა შემოიტანა საქართველოს პოლიტიკურ სივრცეში“. მისი შეფასებით, ქვეყნის ისტორიაში ღირსეულად მოიხსენიება დემოკრატიული გზით ხელისუფლების შეცვლის პრეცედენტი.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/saakshvili-ivanishvili/24733926.html პრეზიდენტის რეზიდენციაში გაიმართა მიხეილ სააკაშვილისა და ბიძინა ივანიშვილის შეხვედრა] </ref>
[[2012]] წლის [[25 ოქტომბერი|25 ოქტომბერს]] პარლამენტმა 88 ხმით 54-ის წინააღმდეგ პრემიერ-მინისტრად კოალიციის კანდიდატი, [[ბიძინა ივანიშვილი]] დაამტკიცა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/ivanishvili-prime-minister/24750570.html ოცნებიდან რეალობაში: ივანიშვილი პრემიერ-მინისტრია] </ref>
===2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები და ბიძინა ივანიშვილის წასვლა პოლიტიკიდან===
[[ფაილი:Inauguration_of_President_Giorgi_Margevlashvili_of_Georgia._November_17,_2013..jpg|thumb|250px|[[გიორგი მარგველაშვილი]]ს ინაუგურაცია, [[2013]] წ. ]]
[[2013]] წლის 27 აპრილს [[საქართველოს პარლამენტი]]ს შუალედური არჩევნები ჩატარდა ნაძალადევის, ბაღდათისა და სამტრედიის ოლქებში. [[თამარ კორძაია]]მ ნაძალადევის ოლქში ხმათა 39,48% მიიღო (15 487 ხმა) და პირველი ადგილი დაიკავა. [[პაატა კიკნაველიძე]]მ ბაღდათში ხმათა 61,81% (6975 ხმა) მიიღო. [[გიორგი კახიანი|გიორგი კახიანმა]] სამტრედიის მაჟორიტარულ ოლქში ხმათა 80,94% (17 163 ხმა) მიიღო.<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/2013/index.html ცესკო 2013] </ref>
[[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)|საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებზე]] კოალიცია „ქართულმა ოცნებამ“ კანდიდატად [[გიორგი მარგველაშვილი]] წარადგინა, რომელიც საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის თანამდებობას იკავებდა.<ref> [https://old.civil.ge/geo/article.php?id=27461 საპრეზიდენტო არჩევნების გზამკვლევი] </ref> მარგველაშვილმა არჩევნებში ხმათა 62,12%-ის მიღება მოახერხა (1 012 214 ხმა), რითაც პირველივე ტურში მოახერხა გამარჯვება.
2013 წლის, [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)|საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებისა]] და ახალი მთავრობის ფორმირების შემდეგ, ივანიშვილმა პოლიტიკა დატოვა. 24 ნოემბერს გაიმართა პარტიის ყრილობა, რომელმაც აირჩია ახალი თავმჯდომარე, [[საქართველოს პრემიერ-მინისტრი]] [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] და ხელახლა დაკომპლექტა პოლიტიკური საბჭო.
[[2013]] წლის [[20 ნოემბერი|20 ნოემბერს]] [[საქართველოს პარლამენტი|საქართველოს პარლამენტმა]] [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] საქართველოს პრემიერ-მინისტრად 93 ხმით 19-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://old.civil.ge/geo/article.php?id=27584?id=27584 ახალმა პრემიერ-მინისტრმა პარლამენტის ნდობა მიიღო] </ref>
===2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები===
[[ფაილი:2014_Tbilisi,_Plakaty_wyborcze_partii_Gruzińskie_Marzenie.jpg|thumb|250px|[[დავით ნარმანია]]ს და „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერი პოსტერები, [[თბილისი]], [[2014]] წ. ]]
[[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2014|2014 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში]] პარტიამ მოიგო ყველა თვითმმართველი ერთეული. კოალიციამ ქვეყნის მასშტაბით ხმათა 50,82% მიიღო (719 431 ხმა). [[2014]] წლის არჩევნებზე საარჩევნო შტაბს [[კახა კალაძე]] ხელმძღვანელობდა.<ref> [https://tabula.ge/ge/news/562496-kartuli-otsnebis-saarchevno-slogani-ertad ქართული ოცნების საარჩევნო სლოგანი "ერთად ვიზრუნოთ საქართველოზე“ იქნება] </ref>
დედაქალაქ [[თბილისი|თბილისში]] მერობის კანდიდატმა [[დავით ნარმანია]]მ პირველ ტურში ხმათა 46,09% მიიღო (151 807 ხმა). მეორე ტურში ნარმანიამ ხმათა 72,47% მიიღო (222 066 ხმა) და „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატი, [[ნიკანორ მელია]] დაამარცხა.<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/2014/index.html შედეგები 2014] </ref> პარტიამ [[თბილისი]]ს მასშტაბით 46,01% მიიღო (151 269 ხმა).
[[2014]] წლის [[12 ივლისი|12 ივლისს]], მეორე ტურის დასრულების შემდგომ [[ირაკლი ღარიბაშვილი|ირაკლი ღარიბაშვილმა]] განაცხადა რომ მეორე ტური „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების პირობებში წარმატებით ჩატარდა და არჩევნებმა მშვიდ ვითარებაში ჩაიარა, რაც მან „ქვეყნის გამარჯვებად“ შეაფასა.<ref> [https://netgazeti.ge/news/33408/ ღარიბაშვილი: ჩვენმა ქვეყანამ გაიმარჯვა] </ref>
===2016 წლის საპარლამენტო არჩევნები===
2015 წლის დეკემბერში ღარიბაშვილმა პრემიერ-მინისტრის და პარტიის თავმჯდომარის პოსტი დატოვა, რის გამოც 30 დეკემბერს პარტიის თავმჯდომარედ და ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად აირჩიეს [[საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო|საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი]] [[გიორგი კვირიკაშვილი]], ასევე მესამედ დაკომპლექტდა პოლიტსაბჭო. პარლამენტმა კვირიკაშვილი პრემიერ-მინისტრად 86 ხმით 28-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/154758 გიორგი კვირიკაშვილი ახალი პრემიერ-მინისტრია] </ref> [[2015]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბერს]] პარტიის დამფუძნებელმა და ექს-პრემიერმა ბიძინა ივანიშვილმა განაცხადა რომ ის აპირებდა მონაწილეობის მიღებას „ქართული ოცნების“ 2016 წლის საარჩევნო კამპანიაში.<ref> [https://tabula.ge/ge/news/581861-ivanishvili-ra-tkma-unda-mivigheb-monacileobas ივანიშვილი: რა თქმა უნდა, მივიღებ მონაწილეობას საარჩევნო სიის შედგენაში] </ref>
[[2016]] წელს კოალიციის დაშლის შემდეგ „ქართულმა ოცნებამ“ დამოუკიდებლად მიიღო მონაწილეობა საპარლამენტო არჩევნებში.
[[2016]] წლის [[21 სექტემბერი|21 სექტემბერს]] „ქართულმა ოცნებამ“ გამოაქვეყნა მემორანდუმი რომელზე ხელმოწერისკენაც სხვა პოლიტიკურ პარტიებსაც მოუწოდა:
{{ციტატა|ჩვენ, ქვემორე ხელმომწერი, 2016 წლის 8 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების მონაწილე საარჩევნო სუბიექტები, ვაცნობიერებთ რა, რომ არჩევნების მშვიდობიანად ჩატარება არის საქართველოში დემოკრატიის განვითარებისა და პოლიტიკური სისტემის კონსოლიდაციის აუცილებელი პირობა, ვაცნობიერებთ რა, რომ საარჩევნო სუბიექტის მიერ სხვა საარჩევნო სუბიექტის წინააღმდეგ კონტრაქციის მოწყობა ქმნის ძალადობის პროვოცირების განსაკუთრებულ საფრთხეს, ვთანხმდებით, რომ უზრუნველვყოფთ ჩვენი აქტივისტების დისტანცირებას სხვა საარჩევნო სუბიექტის მიერ ან მის მხარდასაჭერად გამართული აქციისგან, შეხვედრისგან ან სხვა მსგავსი სახის ღონისძიებისგან და მივიღებთ ყველა ზომას, რათა არ დავუშვათ ჩვენი აქტივისტების მიერ სხვა საარჩევნო სუბიექტის მიერ გამართული ღონისძიების ხელშეშლა. წინამდებარე შეთანხმება ვრცელდება მთელ საარჩევნო პერიოდზე, არჩევნების საბოლოო შემაჯამებელი ოქმის გამოქვეყნებამდე.}}<ref> [https://netgazeti.ge/news/142508/ კობახიძე: პასუხისმგებლობის მქონე ყველა სუბიექტი შემოუერთდება მემორანდუმს] </ref>
[[2016]] წლის [[7 ოქტომბერი|7 ოქტომბერს]] პრემიერ-მინისტრმა კვირიკაშვილმა განაცხადა რომ წინასაარჩევნო გარემო „უპრენცედენტო“ იყო.<ref> [https://netgazeti.ge/news/146130/ კვირიკაშვილი: წინასაარჩევნო გარემო იყო უპრეცედენტო] </ref> [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] პარტიამ 115 მანდატით ხელახლა მოიპოვა საპარლამენტო უმრავლესობა. „ქართული ოცნების“ 23-მა მაჟორიტარობის კანდიდატმა პირველ ტურში მოიგო არჩევნები.<ref>{{Cite web |url=http://rustavi2.com/ka/news/58708 |title=23-მა მაჟორიტარობის კანდიდატმა პირველ ტურში მოიგო არჩევნები - ირაკლი კობახიძე |accessdate=2023-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161010181127/http://rustavi2.com/ka/news/58708 |archivedate=2016-10-10 }}</ref> ჯამში „ქართულმა ოცნებამ“ 73-დან 71 მაჟორიტარულ ოლქში გამარჯვება მოიპოვა.<ref> [https://on.ge/elections/2016/results შედეგები 2016] </ref> პარტიის საარჩევნო შტაბს [[კახა კალაძე]] ხელმძღვანელობდა.<ref> [https://www.facebook.com/GeorgianDreamOfficial/photos/a.1086731538053457/1086731744720103/?locale=en განცხადება] </ref>
[[2016]] წლის [[26 ნოემბერი|26 ნოემბერს]] პარლამენტმა მთავრობის განახლებული შემადგენლობა და სამთავრობო პროგრამა 110 ხმით 19-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://netgazeti.ge/news/157817/ პარლამენტმა განახლებული მთავრობა დაამტკიცა] </ref>
===2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები===
[[2017]] წლის [[26 აგვისტო]]ს გაიხსნა „ქართული ოცნების“ მიერ [[თბილისი]]ს მერობის კანდიდატად წარდგენილი [[კახა კალაძე|კახა კალაძის]] საარჩევნო შტაბი.<ref>[https://gd.ge/show-news/428/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%9D-%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%90?lang=ge კახა კალაძის საარჩევნო შტაბის გახსნა]{{Dead link|date=ივნისი 2024 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
2017 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში პარტიამ მოიგო ყველა თვითმმართველი ერთეული. პარტიამ ხმათა 55,81% მიიღო (838 154 ხმა).
[[თბილისი]]ს მასშტაბით პარტიამ 205 994 ხმა მიიღო (53,15%), ხოლო დედაქალაქის მერის არჩევნებში გამარჯვება კახა კალაძემ 51,09%-ით მოიპოვა (204 061).<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/20171021/index.html არჩევნები 2017] </ref>
===ბიძინა ივანიშვილის დაბრუნება პოლიტიკაში===
2018 წლის აპრილში პარტიის დამფუძნებელი ბიძინა ივანიშვილი პოლიტიკაში დაბრუნდა. 11 მაისს ის ხელმეორედ აირჩიეს პარტიის თავმჯდომარედ, დაკომპლექტდა პარტიის მეოთხე პოლიტსაბჭო.<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/29221479.html | title = ბიძინა ივანიშვილი „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ აირჩიეს | website = რადიო თავისუფლება | date = 2018-05-11 | access-date = 19 იანვარი, 2021}}</ref>
===2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები===
[[ფაილი:Georgian_presidential_election_2018-tier_1.svg|thumb|250px|2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი ტური: <span style="color:#2E6FDF;">ლურჯი </span> - სალომე ზურაბიშვილი; <span style="color:#D40000;">წითელი</span> - გრიგოლ ვაშაძე.]]
[[2018]] წლის [[9 სექტემბერი|9 სექტემბერს]] პარტია „[[ქართული ოცნება|ქართულმა ოცნებამ“]] საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებზე მხარი დამოუკიდებელ კანდიდატს, სალომე ზურაბიშვილს დაუჭერა. ამის შესახებ [[პარლამენტი]]ს სპიკერმა, [[ირაკლი კობახიძე]]მ პარტიის ცენტრალურ ოფისში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა.<ref>{{Cite web|url=http://on.ge/story/27412-ქართული-ოცნება-საპრეზიდენტო-არჩევნებზე-სალომე-ზურაბიშვილს-დაუჭერს-მხარს|title=ქართული ოცნება საპრეზიდენტო არჩევნებზე სალომე ზურაბიშვილს დაუჭერს მხარს|publisher=On.ge|accessdate=30 ნოემბერი, 2018}}</ref> ზურაბიშვილმა არჩევნების პირველ ტურში ხმების 38,64% (615 572 ხმა) მიიღო.
[[2018]] წლის [[1 ნოემბერი|1 ნოემბერს]] „ქართულმა ოცნებამ“ კანდიდატის მხარდასაჭერად საარჩევნო შტაბი შექმნა, რომელსაც ირაკლი კობახიძე ხელმძღვანელობდა.<ref> [https://netgazeti.ge/news/316411/ II ტურში ზურაბიშვილის საარჩევნო შტაბს ირაკლი კობახიძე უხელმძღვანელებს] </ref> მეორე ტურისთვის ზურაბიშვილის საარჩევნო ბილბორდზე გამოჩნდნენ „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე, [[ბიძინა ივანიშვილი]] და საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე, [[ირაკლი კობახიძე]].<ref> [https://ajaratv.ge/article/35663 სალომე ზურაბიშვილის ნაცვლად, საარჩევნო ბილბორდებზე ბიძინა ივანიშვილისა და ირაკლი კობახიძის ფოტოები გამოჩნდა] </ref> მეორე ტურში ზურაბიშვილმა 59,52% (1 147 625 ხმა) მიიღო. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი [[მამუკა ბახტაძე]] ჩართულ იყო [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს [[2018]] წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კამპანიაში. მან არჩევნებში სალომე ზურაბიშვილის გამარჯვება „დემოკრატიის გამარჯვებად“ შეაფასა.<ref>{{cite news |title=PM Bakhtadze Says Presidential Election ‘Victory for Democracy’ |url=https://civil.ge/archives/268805 |accessdate=6 January 2019 |work=Civil Georgia |date=30 November 2018}}</ref>
[[2018]] წლის [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2018)|საპრეზიდენტო არჩევნების კამპანიის მიმდინარეობისას]] ირაკლი კობახიძემ „ერთიან ნაციონალურ მოძრაობას“ ბრალი დასდო [[რუსეთ-საქართველოს ომი (2008)|2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომში]] „რუსული სცენარის“ განვითარების ხელშეწყობაში. კობახიძის შეფასებით ომი რუსულმა მხარემ დაიწყო, მაგრამ რომ არა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“, ეს არ მოხდებოდა.<ref> [https://rustavi2.ge/ka/news/115132 „ომი დაიწყო რუსეთმა, თუმცა, ეს სცენარი ვერ განხორციელდებოდა "ნაცმოძრაობის" გარეშე“ - ირაკლი კობახიძე ენმ-ს ღალატში ადანაშაულებს] </ref>
===2020 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები, პოლიტიკური კრიზისი და 2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები===
[[ფაილი:2020 Georgian parliamentary election results — Majoritarian.svg|thumb|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების პირველი ტურის მაჟორიტარული შედეგები (ყველაზე მეტი ხმა):{{ლეგენდა|#89b2d8|მოიპოვა ქართული ოცნების კანდიდატმა}}{{ლეგენდა|#e58080|მოიპოვა ძალა ერთობაშიას კანდიდატმა}}</td>|250პქ]]
[[2020]] წლის 31 ოქტომბერს საქართველოს საპარლამენტო არჩევნების პარალელურად გამართულ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში „ქართულმა ოცნებამ“ ხმათა 45,9% მოიპოვა (82 700 ხმა).<ref> [https://results2020.sec.ge/ უსკო 2020] </ref> საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ 48,22% მოიპოვა (928 004 ხმა).
[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების]] მეორე ტურს ოპოზიციურმა პარტიებმა ბოიკოტი გამოუცხადეს, მათ აგრეთვე უარი თქვეს პარლამენტში შესვლაზე.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/386597 მე-10 მოწვევის პარლამენტი ოპოზიციის ბოიკოტის ფონზე შეიკრიბა] </ref> [[2020]] წლის [[24 დეკემბერი|24 დეკემბერს]] პარლამენტმა მთავრობის შემადგენლობა 85 ხმით 0-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/31017539.html პარლამენტმა ახალი მთავრობა თითქმის უცვლელი შემადგენლობით დაამტკიცა] </ref>
[[2021]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილს]] [[შარლ მიშელი]]ს მედიაციით „ქართულმა ოცნებამ“ და ოპოზიციურმა პარტიებმა შეთანხმებას მიაღწიეს. შეთანხმების შედეგად [[27 აპრილი|27 აპრილს]] ოპოზიციის ნაწილი პარლამენტში შევიდა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/416446 ოპოზიციის დეპუტატების ნაწილი პარლამენტში შევიდა] </ref> [[2021]] წლის [[28 ივლისი|28 ივლისს]] შეთანხმებიდან 100 დღის თავზე „ქართულმა ოცნებამ“ შეთანხმების დატოვების შესახებ განაცხადა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/434261 ქართული ოცნება 19 აპრილის შეთანხმებას ტოვებს] </ref>
2021 წლის 11 იანვარს ივანიშვილმა ხელმეორედ დატოვა პოლიტიკა. 16 იანვრის ყრილობაზე პარტიის ახალ თავმჯდომარედ აირჩიეს საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი [[ირაკლი კობახიძე]], დაკომპლექტდა პარტიის მეხუთე პოლიტსაბჭო.<ref>{{Cite news | url = https://1tv.ge/news/partia-qartuli-ocnebis-tavmjdomared-irakli-kobakhidze-airchies/ | title = პარტია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ ირაკლი კობახიძე აირჩიეს | website = 1tv.ge | date = 2021-01-16 | access-date = 19 იანვარი, 2021}}</ref> [[2021]] წლის 18 თებერვალს პარტია და თანამდებობა დატოვა პრემიერ-მინისტრმა [[გიორგი გახარია]]მ რომელიც ოპოზიციაში გადავიდა და ახალი პოლიტიკური პარტია, „[[საქართველოსთვის]]“ დააფუძნა. გახარიას გადადგომის მიზეზი იყო ოპოზიციური პარტია „[[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის]]“ ლიდერის, [[ნიკა მელია]]ს დაკავების საკითხი. გახარია თანამდებობაზე [[ირაკლი ღარიბაშვილი|ირაკლი ღარიბაშვილმა]] ჩაანაცვალა, რომელიც პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა. ღარიბაშვილის პოსტზე დამტკიცებიდან ერთი დღის შემდეგ ნიკა მელიას დაკავების გადაწყვეტილების აღსრულება დაიწყო.<ref>{{cite news |title=ნიკა მელია დააკავეს - რა არ უნდა გამოგრჩეს 23 თებერვალს |url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/ნიკა-მელია-დააკავეს---რა-არ-უნდა-გამოგრჩეს-23-თებერვალს/31116178.html |access-date=23 თებერვალი, 2021 |work=რადიო თავისუფლება}}</ref> [[2021]] წლის [[23 თებერვალი|23 თებერვალს]] დილით განხორციელდა სპეციალური დანიშნულების რაზმებისა და პოლიციის შტურმი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ოფისზე, სადაც შეკრებილი იყვნენ ოპოზიციური პარტიების ლიდერები და მხარდამჭერები, და „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე [[ნიკა მელია]] დააკავეს.<ref>{{cite news |title=ნიკა მელია დაკავებულია |url=https://www.ambebi.ge/article/255843-nika-melia-dakavebulia/ |access-date=23 თებერვალი, 2021 |work=Ambebi.ge}}</ref>
[[2021]] წლის [[5 აგვისტო]]ს „ქართული ოცნების“ მიერ თბილისის მერობის კანდიდატად წარდგენილმა [[კახა კალაძე]]მ საარჩევნო შტაბი გახსნა, რომლის ხელმძღვანელადაც [[გიორგი ამილახვარი]] წარადგინა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/31395637.html კახა კალაძის საარჩევნო შტაბს დეპუტატი გიორგი ამილახვარი უხელმძღვანელებს] </ref>
[[2021]] წლის თვითმმართველობის არჩევნებამდე ერთი დღით ადრე, [[2021]] წლის [[1 ოქტომბერი|1 ოქტომბერს]] საქართველოს მესამე პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ „8 წლიანი დევნის შემდეგ“ დაბრუნდა [[საქართველო]]ში,<ref>{{Cite web|title=Саакашвили призвал сторонников пойти колоннами на Тбилиси|url=https://www.rbc.ru/politics/01/10/2021/6156c73f9a794763d67f3fda|access-date=2021-10-01|website=РБК|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|title=Михаил Саакашвили заявил, что вернулся в Грузию. Там он приговорен к двум тюремным срокам|url=https://meduza.io/news/2021/10/01/mihail-saakashvili-zayavil-chto-vernulsya-v-gruziyu-tam-on-prigovoren-k-dvum-tyuremnym-srokam|access-date=2021-10-01|website=Meduza|language=ru}}</ref> გამოაქვეყნა ვიდეო რომელიც მისი აღწერის მიხედვით [[ბათუმი|ბათუმში]] იყო გადაღებული. მმართველი პარტია, „ქართული ოცნება“ უარყოფდა გავრცელებულ ინფორმაციას და აცხადებდა რომ სააკაშვილი [[უკრაინა]]შია და არ დაუტოვებია უკრაინის ტერიტორია, მაგრამ მოგვიანებით ირაკლი ღარიბაშვილმა შინაგან საქმეთა მინისტრ [[ვახტანგ გომელაური|ვახტანგ გომელაურთან]] და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროს [[გრიგოლ ლილუაშვილი|გრიგოლ ლილუაშვილთან]] ერთად გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ მიხეილ სააკაშვილი დაკავებულია.<ref>[https://www.ambebi.ge/article/265917-mixeil-saakashvili-dakavebulia-premieri/ მიხეილ სააკაშვილი დაკავებულია - პრემიერი]</ref> 2 ოქტომბერს გამართულ [[2021]] წლის თვითმმართველობის არჩევნებში „ქართულმა ოცნებამ“ 46,75% (824 755 ხმა) მიიღო. უმრავლესობა დაკარგა რიგ საკრებულოებში, მაგრამ 64-დან 63 მუნიციპალიტეტში მოახერხა მერის არჩევნების მოგება.<ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_45/dashboard |title=Results |accessdate=2021-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_45/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_46/dashboard |title=Results |accessdate=2021-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_46/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref> [[თბილისი]]ს მასშტაბით პარტიამ 193 486 ხმა მიიღო (40,39%).
===„ხალხის ძალის“ გამოყოფა===
[[2022]] წლის [[28 ივნისი|28 ივნისს]] [[მიხეილ ყაველაშვილი|მიხეილ ყაველაშვილმა]], [[სოზარ სუბარი|სოზარ სუბარმა]] და [[დიმიტრი ხუნდაძე]]მ „ქართული ოცნება“ დატოვეს, რაც პარტიის ინფორმაციით, საჯარო ინფორმაციის საკითხზე უთანხმოებამ გამოიწვია.<ref>{{Cite web | url = https://on.ge/story/106241-სუბარი-ყაველაშვილი-და-ხუნდაძე-ქართულ-ოცნებას-ტოვებენ | title = სუბარი, ყაველაშვილი და ხუნდაძე ქართულ ოცნებას ტოვებენ | publisher = On.ge | date = 2022-06-28}}</ref> [[2022]] წლის [[2 აგვისტო]]ს „ქართულ ოცნებას“ გამოყოფილმა დეპუტატებმა (მათ შეუერთდა [[გურამ მაჭარაშვილი]]ც) მოძრაობა „ხალხის ძალა“ დააფუძნეს.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/31970666.html „ხალხის ძალა" - სუბარმა, ყაველაშვილმა, ხუნდაძემ და მაჭარაშვილმა მოძრაობა დააფუძნეს] </ref>
[[2022]] წლის [[4 ოქტომბერი|4 ოქტომბერს]] „ქართული ოცნების“ რიგებიდან „ხალხის ძალას“ კიდევ 5 დეპუტატი შეუერთდა ([[ეკა სეფაშვილი]], [[ვიქტორ ჯაფარიძე]], [[დავით კაჭარავა]], [[დაჩი ბერაია]] და [[ზაალ მიქელაძე]]),<ref> [https://civil.ge/ka/archives/510470 „ოცნებიდან“ გასულებს მმართველი პარტიის კიდევ 5 დეპუტატი შეუერთდა] </ref> რის შედეგადაც „ქართულმა ოცნებამ“ საპარლამენტო უმრავლესობა დაკარგა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/510520 ქართულ ოცნებას პარლამენტში უმრავლესობა აღარ აქვს] </ref> [[სოზარ სუბარი]]ს თქმით „ხალხის ძალის“ გარეშე, ფრაქცია „ქართულ ოცნებას“ 75 დეპუტატი დარჩა და დამოუკიდებლად უმრავლესობა აღარ აქვს, თუმცა ისინი საპარლამენტო უმრავლესობის შემადგენლობაში რჩებიან.
===ურთიერთობა „ევროპის სოციალისტურ პარტიასთან“===
[[ფაილი:Irakli_Garibashvili_-_keynote_speech_at_CPAC_Hungary_2023_(5).jpg|მინი|250px|ირაკლი ღარიბაშვილის სიტყვით გამოსვლა კონსერვატიული პოლიტიკური მოქმედების კონფერენციაზე]]
[[2023]] წლის [[4 მაისი|4 მაისს]] „ევროპის სოციალისტურმა პარტიამ“ გამოაქვეყნა განცხადება სადაც დაგმო საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]ს მონაწილეობა კონსერვატიული პოლიტიკური მოქმედების კონფერენციაში (CPAC).<ref> [https://tabula.ge/ge/news/700884-pes-gharibashvilis-cpac-shi-monacileoba-evropul PES: ღარიბაშვილის CPAC-ში მონაწილეობა ევროპულ და პროგრესულ ღირებულებებს ეწინააღმდეგება] </ref>
[[2023]] წლის [[11 მაისი|11 მაისს]] პარტიის თავმჯდომარემ, [[ირაკლი კობახიძე]]მ „ევროპის სოციალისტური პარტიის“ დატოვების შესახებ განაცხადა (რომლის დამკვირველები წევრიც „ქართული ოცნება“ [[2015]] წლიდან იყო).<ref> [https://civil.ge/ka/archives/541808 იდეოლოგიური შეუთავსებლობის მიზეზით „ქართული ოცნება“ ევროპის სოციალისტურ პარტიას ტოვებს] </ref> საპასუხოდ [[2023]] წლის [[30 ივნისი|30 ივნისს]] „ევროპის სოციალისტურმა პარტიამ“ „ქართულ ოცნებას“ წევრობა შეუწყვიტა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/550092 ევროპის სოციალისტურმა პარტიამ „ქართულ ოცნებას“ პოლიტიკური განსხვავებების გამო წევრობა შეუწყვიტა] </ref>
===სალომე ზურაბიშვილის იმპიჩმენტის საკითხი===
[[2023]] წლის [[1 სექტემბერი|1 სექტემბერს]] „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ, [[ირაკლი კობახიძე]]მ განაცხადა, რომ პარტიამ მიიღო გადაწყვეტილება [[საქართველოს პრეზიდენტი]]ს, [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს მიმართ აღძრას იმპიჩმენტის პროცედურა.<ref> [https://mtavari.tv/news/133660-mivighet-gadacqvetileba-prezidentis-mimart მივიღეთ გადაწყვეტილება, პრეზიდენტის მიმართ აღიძრას იმპიჩმენტის პროცედურა - კობახიძე]</ref><ref>[https://imedinews.ge/ge/politika/303630/irakli-kobakhidze-politsabchos-skhdomaze-miviget-gadatskvetileba-saqartvelos-prezidentis-mimart-agidzras-impichmentis-protsedura ირაკლი კობახიძე: პოლიტსაბჭოს სხდომაზე მივიღეთ გადაწყვეტილება საქართველოს პრეზიდენტის მიმართ აღიძრას იმპიჩმენტის პროცედურა]{{Dead link|date=სექტემბერი 2023 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში პრეზიდენტ [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს იმპიჩმენტის საქმეზე საპარლამენტო უმრავლესობას ოთხი დეპუტატი ([[ირაკლი კობახიძე]], [[ანრი ოხანაშვილი]], [[გიორგი კახიანი]] და [[თენგიზ შარმანაშვილი]]) წარმოადგენდა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/32620743.html სალომე ზურაბიშვილი საკონსტიტუციოში არ ესწრება თავისი იმპიჩმენტის საქმის განხილვას] </ref>
===ბიძინა ივანიშვილის დაბრუნება პოლიტიკაში (2023 წ.)===
[[2023]] წლის [[30 დეკემბერი|30 დეკემბერს]] გაიმართა პარტიის მეშვიდე ყრილობა, სადაც ცნობილი გახდა [[ბიძინა ივანიშვილი]]ს პოლიტიკაში დაბრუნების შესახებ, რომელმაც პარტიაში საპატიო თავმჯდომარის თანამდებობა დაიკავა.<ref>[https://netgazeti.ge/life/703874/ ბიძინა ივანიშვილი პოლიტიკაში ოფიციალურად დაბრუნდა] </ref><ref> [https://primetime.ge/news/politika/qartuli-otsnebis-sapatio-tavmjdomared-bidzina-ivanishvili-airchies „ქართული ოცნების“ საპატიო თავმჯდომარედ ბიძინა ივანიშვილი აირჩიეს] </ref> ყრილობაზე დამტკიცდა პარტიის პოლიტიკური საბჭოს განახლებული შემადგენლობა.<ref name="ყრილობა-2023"> [https://imedinews.ge/ge/politika/319356/qartuli-otsnebis-krilobaze-partiis-politikuri-sabchos-ganakhlebuli-shemadgenloba-damtkitsda „ქართული ოცნების“ ყრილობაზე, პარტიის პოლიტიკური საბჭოს განახლებული შემადგენლობა დამტკიცდა] </ref>
[[2024]] წლის [[1 თებერვალი|1 თებერვალს]] გაიმართა პარტიის მერვე რიგგარეშე ყრილობა, სადაც პოლიტიკური საბჭოს წარდგინებით პარტიის თავმჯდომარედ დამტკიცებული იქნა [[ირაკლი ღარიბაშვილი]].<ref> [https://imedinews.ge/ge/politika/322426/irakli-garibashvili-qartuli-otsnebis-tavmjdomared-airchies ირაკლი ღარიბაშვილი „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ აირჩიეს] </ref> საპატიო თავმჯდომარემ პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად [[ირაკლი კობახიძე]] წარადგინა.
===2024 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები===
2024 წლის 16 ივლისს საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა, [[მამუკა მდინარაძე]]მ განაცხადა რომ „[[ხალხის ძალა]]“ „[[ქართული ოცნება|ქართული ოცნების]]“ საარჩევნო სიაში იქნებოდა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/33038882.html საპარლამენტო არჩევნებზე "ხალხის ძალა" "ქართული ოცნების" სიაში იქნება] </ref>
[[2024]] წლის 11 სექტემბერს „ქართულმა ოცნებამ“ საპარლამენტო სიის პირველი ოცეული წარადგინა. <ref> [https://1tv.ge/news/qartulma-ocnebam-saarchevno-siis-oceuli-waradgina-2/ „ქართულმა ოცნებამ“ საარჩევნო სიის ოცეული წარადგინა] </ref>
== პოლიტიკური პლატფორმა ==
„ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველო“ [[მემარცხენე-ცენტრიზმი|მემარცხენე-ცენტრისტული]] მიმართულების პარტიაა. მისი გამოცხადებული მიზნებია საშინაო პოლიტიკაში: [[სოფლის მეურნეობა|სოფლის მეურნეობის]] აღორძინება, საყოველთაო [[დაზღვევა]], ხოლო საგარეო პოლიტიკაში: ევრო-ატლანტიკური ინტეგრაცია და [[რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები|რუსეთთან ურთიერთობის]] ნორმალიზება, ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა. „ქართული ოცნება“ ევროპულ სოციალ-დემოკრატიულ ოჯახში გაერთიანებას ესწრაფვის.
=== სიმბოლიკა ===
პარტიის ლოგოზე ლურჯ ფონზე წრიულად გამოსახულია თეთრ ფერში შესრულებული სიტყვები – „ქართული ოცნება“, რომლებიც ერთმანეთისგან გამოყოფილია ორი თეთრი ჯვრით, წრის ცენტრში
ოქროსფერი 28-ქიმიანი მზის ფონზე გამოსახულია 7-ქიმიანი ლურჯი ვარსკვლავი. პარტიის დროშა არის მართკუთა ფორმის ლურჯი ფერის ქსოვილი, რომლის ცენტრალურ ნაწილშიც გამოსახულია
პარტიის ლოგო, ხოლო მის ქვემოთ დატანილია წარწერა „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველო“.<ref name="წესდება">{{Cite web |url=https://gd.ge/uploads/rules/c1625f96c0d3cbda4.pdf |title=„ქართული ოცნების“ წესდება |accessdate=2023-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240531122719/http://gd.ge/uploads/rules/c1625f96c0d3cbda4.pdf |archivedate=2024-05-31 }}</ref>
== პარტიული სტრუქტურა ==
„ქართული ოცნების“ პარტიული ორგანოებია: პარტიის ყრილობა, პარტიის პოლიტიკური საბჭო, პარტიის სარევიზიო კომისია, პარტიის თავმჯდომარე, პარტიის გენერალური მდივანი და პარტიის სამდივნო. პარტიაში ფუნქციონირებს ახალგაზრდული, ქალთა და საოლქო ორგანიზაციები. პარტიის ყრილობას თავმჯდომარის არჩევანიდან 4 წლის შემდეგ იწვევს თავმჯდომარე ან პოლიტიკური საბჭო.<ref name="წესდება"/>
===ახალგაზრდული ორგანიზაცია===
[[2012]] წლის [[7 მაისი|7 მაისს]] „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ახალგაზრდულ ორგანიზაციას შეუერთდა საზოგადოებრივი მოძრაობა „ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ჯგუფი, რის შედეგადაც გუნდმა წარმოადგინა ერთობლივად შემუშავებული ახალგაზრდული პოლიტიკის კონცეფცია და სტრატეგია.
2016 წლის 26 ივნისს, თბილისის ახალ სპორტის სასახლეში გაიმართა პარტიის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ყრილობა, სადაც დელეგატების მიერ ორგანიზაციის თავმჯდომარედ არჩეული იქნა [[გიორგი ჩაკვეტაძე (პოლიტიკოსი)|გიორგი ჩაკვეტაძე]].<ref>{{Cite web |url=https://gd.ge/young |title=„ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ორგანიზაცია |accessdate=2023-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230323181844/https://gd.ge/young |archivedate=2023-03-23 }}</ref>
[[2018]] წელს, „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ახალგაზრდული ორგანიზაცია IUSY-ს (ახალგაზრდა სოციალისტთა საერთაშორისო გაერთიანება) წევრი გახდა.<ref>{{Cite web |url=https://gd.ge/show-news/575/%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1%E2%80%9C-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-IUSY--%E1%83%A1-%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%93%E1%83%90?lang=ge |title=„ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველოს“ ახალგაზრდული ორგანიზაცია IUSY- ს წევრი გახდა |accessdate=2023-08-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230625040143/https://gd.ge/show-news/575/%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1%E2%80%9C-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-IUSY--%E1%83%A1-%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%93%E1%83%90?lang=ge |archivedate=2023-06-25 }}</ref>
===ქალთა ორგანიზაცია===
[[2022]] წლის [[14 მაისი|14 მაისს]] დაფუძნდა „ქართული ოცნების“ ქალთა ორგანიზაცია.<ref> [https://netgazeti.ge/news/610560/ „ქართულმა ოცნებამ“ ქალთა ორგანიზაცია დააფუძნა] </ref> ქალთა ორგანიზაციის გამგეობის თავმჯდომარეა [[ნინო წილოსანი]].<ref> [https://www.interpressnews.ge/ka/article/755728-kartuli-ocnebis-kalta-organizaciam-ertcliani-mushaoba-sheajama/ „ქართული ოცნების“ ქალთა ორგანიზაციამ ერთწლიანი მუშაობა შეაჯამა] </ref>
==პარტიის თავმჯდომარეები==
{| class="wikitable"
|-
!
!სახელი
! class=unsortable|სურათი
! წელი
|-
|'''1'''
| [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| [[ფაილი:Bidzina_Ivanishvili_Senate_of_Poland_(cropped).JPG|70px]]
| [[2012]]- [[24 ნოემბერი]], [[2013]]
|-
|'''2'''
| [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]
| [[ფაილი:Irakli_Gharibashvili_(16211044716).jpg|70px]]
| [[24 ნოემბერი]], [[2013]] <ref> [https://tabula.ge/ge/news/558278-partia-kartuli-otsnebis-tavmjdomared-irakli პარტია ქართული ოცნების თავმჯდომარედ ირაკლი ღარიბაშვილი აირჩიეს] </ref>-[[2015]]
|-
|'''3'''
| [[გიორგი კვირიკაშვილი]]
| [[ფაილი:PM_Giorgi_Kvirikashvili_meeting_with_Iranian_VP_Eshaq_Jahangiri.jpg|70px]]
| [[14 მაისი]], [[2016]] <ref> [https://tabula.ge/ge/news/585954-kartuli-otsnebis-tavmjdomaris-postze-giorgi ქართული ოცნების თავმჯდომარის პოსტზე გიორგი კვირიკაშვილი აირჩიეს] </ref>-[[11 მაისი]], [[2018]] <ref> [https://reginfo.ge/politics/item/6875-biwina-ivanishvili-%E2%80%9Eqartuli-oznebis%E2%80%9C-tavmjdomared-airchies ბიძინა ივანიშვილი „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ აირჩიეს] </ref>
|-
|'''4'''
| [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| [[ფაილი:Bidzina_Ivanishvili_2013-07-19.jpg|70px]]
| [[11 მაისი]], [[2018]]-[[2021]]
|-
|'''5'''
| [[ირაკლი კობახიძე]]
| [[ფაილი:Irakli_Kobakhidze_and_Volodymyr_Groysman_01_cropped.jpg|70px]]
| [[16 იანვარი]], [[2021]]-[[24 იანვარი]], [[2024]]
|-
|'''6'''
| [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]
| [[ფაილი:Irakli_Gharibashvili_(16211044716).jpg|70px]]
| [[1 თებერვალი]], [[2024]]-
|}
==პოლიტიკური საბჭო==
{| class="wikitable"
|-
!სახელი
! class=unsortable|სურათი
! თანამდებობა
|-
| [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]
| [[ფაილი:Irakli Garibashvili in 2015.jpg|70px]]
| თავმჯდომარე
|-
| [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| [[ფაილი:Bidzina_Ivanishvili_2013-07-19.jpg|70px]]
| საპატიო თავმჯდომარე
|-
| [[კახა კალაძე]]
| [[ფაილი:Kakha Kaladze 2021.png|70პქ]]
| გენერალური მდივანი
|-
| [[მამუკა მდინარაძე]]
| [[ფაილი:Mdinaradzemamuka.png|70px]]
| აღმასრულებელი მდივანი
|-
| [[ირაკლი კობახიძე]]
| [[ფაილი:Irakli_Kobakhidze_and_Volodymyr_Groysman_01_cropped.jpg|70px]]
| პოლიტიკური მდივანი
|-
| [[დიმიტრი სამხარაძე]]
| [[ფაილი:Dimitrisamkharadze.png|70px]]
| რეგიონული მდივანი
|-
| [[არჩილ თალაკვაძე]]
| [[ფაილი:Talakvadze.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[თეა წულუკიანი]]
| [[ფაილი:Eastern_Partnership_justice_and_home_affairs_ministers'_meeting_Thea_Tsulukiani_(35609681782)_(cropped).jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ანრი ოხანაშვილი]]
| [[ფაილი:Anriokhanashvili.png|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ვახტანგ გომელაური]]
| [[ფაილი:Vakhtangogomelauri.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[გიორგი ვოლსკი]]
| [[ფაილი:Giorgi Volski.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[მაკა ბოჭორიშვილი]]
| [[ფაილი:Andris Sprūds un komisijas deputāti tiekas ar Gruzijas parlamenta Eiropas integrācijas komisijas priekšsēdētāju un komisijas deputātiem.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[მარიამ ქვრივიშვილი]]
| [[ფაილი:Mariamkvrivishvili.png|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[შალვა პაპუაშვილი]]
| [[ფაილი:Shalva Papuashvili (2024-04-11).jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ნიკოლოზ სამხარაძე]]
| [[ფაილი:Nikolozsamkharadze.png|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[თორნიკე რიჟვაძე]]
| [[ფაილი:Tornike_Rizhvadze.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ირაკლი ჩიქოვანი]]
| [[ფაილი:Georgia Minister of Defense Irakli Chikovani (ირაკლი ჩიქოვანი) upon the conclusion of the 23rd iteration of the Ukraine Defense Contact Group at NATO Headquarters in Brussels, Belgium, June 13, 2024 (cropped).jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|}
==შედეგები არჩევნებში==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
|-
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
!კოალიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2012|2012]]
|align=center | [[ბიძინა ივანიშვილი]]
|1 181 862
|54,97
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|85|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | [[ქართული ოცნება (კოალიცია)|ქართული ოცნება]]
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]]
|align=center | [[გიორგი კვირიკაშვილი]]
|856 638
|48,68
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|115|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 30
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|align=center | [[გიორგი გახარია]]
|928 004
|48,22
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|90|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 25
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|align=center | [[ირაკლი კობახიძე]]
|1 120 053
|53,93
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|89|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | დამოუკიდებელი{{efn|„[[ხალხის ძალა]]მ“ თავისი კანდიდატები ქართული ოცნების სიით წარადგინა და 8 მანდატი მიიღო.}}
|}
=== საპრეზიდენტო ===
{| class="wikitable"
|+
! rowspan="2" |არჩევნები
! rowspan="2" |კანდიდატი
! colspan="2" |პირველი ტური
! colspan="2" |მეორე ტური
! rowspan="2" |შედეგი
|-
!ხმები
!%
!ხმები
!%
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013|2013]]
|[[გიორგი მარგველაშვილი]]
|1 012 569
|62,12
|colspan="2" style="background:lightgrey;"|
|პირველი ადგილი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2018|2018]]
|''მხარი დაუჭირა [[სალომე ზურაბიშვილი|სალომე ზურაბიშვილს]]''
|615 572
|38,64
|1 147 701
|59,52
|პირველი ადგილი
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2014|2014]]
|719 431
|50,82
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1370|2088|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017]]
|838 154
|55,81
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1610|2058|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 240
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|824 755
|46,75
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1358|2068|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 252
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025|2025]]
|1 106 965
|81,73
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1954|2058|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 596
|}
=== აჭარის უმაღლესი საბჭო ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | 2012
|103 254
|57,6
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|13|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | 2016
|71 039
|45,13
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|14|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 1
|-
|align=center | [[აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2020)|2020]]
|82 700
|45,9
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|14|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{უცვლელი}} 0
|-
|align=center | [[აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2024)|2024]]
|110 232
|57,4
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|13|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://gd.ge/ კოალიციის „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნების“ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706141511/http://41.ge/ |date=2015-07-06 }}.
* [https://gd.ge/ „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414010437/https://gd.ge/ |date=2021-04-14 }}
==შენიშვნები==
{{შენიშვნების სია}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
{{საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2012)}}
{{საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)}}
{{საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2018)}}
{{საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2020)}}
{{საქართველოს პოლიტიკური კრიზისი}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2012 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
jbhua0zzrvwri6ztsq5a3ika8asj7j1
5356547
5356544
2026-04-14T15:54:02Z
J4keeS237
143476
5356547
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება**|პარტია ქართულ ოცნებას|კოალიციის |ქართული ოცნება (კოალიცია)}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი = ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო
| პარტიის ლოგო = Logo of the Georgian Dream.svg
| პარტიის ვიკიფერი = {{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}
| პარტიის სახელი ფერი = white
| ქვეყანა = საქართველო
| ლიდერი = [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| თავმჯდომარე = [[ირაკლი კობახიძე]]
| გენერალური მდივანი = [[კახა კალაძე]]
| დამფუძნებელი = [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| დაფუძნდა = 21 აპრილი, 2012
| იდეოლოგია = [[ბაზრის სოციალური ეკონომიკა]]<ref>{{Cite web|url=https://civil.ge/archives/399785|title=PM-Designate Garibashvili Prioritizes „Order,“ State Intervention in Economy}}</ref><br>[[სოციალური კონსერვატიზმი]]<br>[[ევროსკეპტიციზმი]]<ref>{{Cite web|url=https://www.democracyresearch.org/geo/1122/|title=„ქართული ოცნების“ ლიდერების ანტიდასავლური განცხადებები პოლიტიკური პასუხისმგებლობის თავიდან არიდების მცდელობაა}}</ref>
| პოლიტიკური პოზიცია = '''ეკონომიკური:'''
[[ცენტრიზმი]], [[მემარცხენე-ცენტრიზმი]]<ref>{{Cite web|url=https://gip.ge/publication-post/the-first-100-days-of-georgian-dream-government-reality-and-challenges/|title=The First 100 Days of Georgian Dream Government: Reality and Challenges|accessdate=2024-06-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240604210106/https://gip.ge/publication-post/the-first-100-days-of-georgian-dream-government-reality-and-challenges/|archivedate=2024-06-04}}</ref><br>
'''სოციალური:'''
[[მემარჯვენეობა]]<ref>{{cite web |url=https://gip.ge/publication-post/georgian-dreams-populist-conservatism-fight-to-legitimise-and-hold-on-to-power/ |title=Georgian Dream's Populist Conservatism: Fight to Legitimise and Hold On to Power |publisher=Georgian Institute of Politics |author=Nino Samkharadze |date=1 June 2023}}</ref>
| ევროპული = ევროპის სოციალისტური პარტია (დამკვირვებელი, 2015–2023)
| საერთაშორისო = [[პროგრესული ალიანსი]] (2013–2023)
| ფერები = {{colorbox|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}} ლურჯი <br> {{colorbox|#fcb614}} ქარვისფერი
| შტაბ-ბინა = ვახტანგ გორგასლის ქ. №3, [[თბილისი]], [[საქართველო]]
| საიტი = {{url|gd.ge}}
| ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
| ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|78|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}|ფერი=white}}
| ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
| ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1954|2058|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}|ფერი=white}}
| ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
| ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|45|50|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}|ფერი=white}}
| წევრი = 42 000<ref name="ყრილობა-2023" />
}}
'''ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო''' — [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო|საქართველოში]], რომელიც დააფუძნა [[ბიძინა ივანიშვილი|ბიძინა ივანიშვილმა]] [[2012]] წლის 21 აპრილს და არის საქართველოს მმართველი პოლიტიკური ძალა 2012 წლის 1 ოქტომბრიდან.
პარტიამ მოახერხა გამარჯვების მოპოვება [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2012|2012]] (კოალიცია), [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]], [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]] და [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]] წლის არჩევნებში წლებში გამართულ საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში და ქვეყანას მეოთხე ვადით მართავს.
პარტიამ მოახერხა 2012 წელს (კოალიცია), 2016, 2020 და 2024 წლებში ჩატარებული საქართველოს საპარლამენტო არჩევნების მოგება და ქვეყანას მეოთხე ვადით მართავს. პარტიის თავმჯდომარეა [[ირაკლი კობახიძე]], ხოლო საპატიო თავმჯდომარე – [[ბიძინა ივანიშვილი]].
== ისტორია ==
ბიძინა ივანიშვილმა პოლიტიკური ინტერესები [[2011]] წლის ოქტომბერში გაახმოვანა, ხოლო იმავე წლის დეკემბერში დააფუძნა საზოგადოებრივი მოძრაობა „ქართული ოცნება“. 2012 წლის თებერვალში მან პარტიის საინიციატივო ჯგუფი დაასახელა და გააფორმა კოალიცია [[საქართველოს რესპუბლიკური პარტია|რესპუბლიკურ პარტიასთან]], [[ჩვენი საქართველო - თავისუფალი დემოკრატები|თავისუფალ დემოკრატებთან]], [[ეროვნული ფორუმი|ეროვნულ ფორუმთან]] ერთად.<ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=25112&search= ივანიშვილმა პოლიტიკური პარტიის საინიციატივო ჯგუფი წარადგინა]. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 15 თებ.'12 / 14:11</ref><ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=25139&search= ივანიშვილის კოალიცია დაფუძნდა]. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 21 თებ.'12 / 14:58</ref> აპრილში, კოალიციას „[[მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს]]“ შეუერთდა. პარტია „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“ ოფიციალურად 2012 წლის 21 აპრილს დაფუძნდა.<ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=25372&search= ივანიშვილის პოლიტიკური პარტია დაფუძნდა] - სივილ ჯორჯია, თბილისი / 21 აპრ.'12 / 18:31</ref> კოალიციამ ბლოკის სახით გადაწყვიტა [[საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2012)|ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში]] მონაწილეობის მიღება.
===2012 წლის საპარლამენტო არჩევნები===
[[ფაილი:Georgian parliamentary election,Party List, 2012.svg|thumb|250px| <small>საპარლამენტო არჩევნების შედეგების რუკა.<br /><span style="color:darkblue;">ლურჯი </span>ქართული ოცნება<br /><span style="color:#FF7F50;">წითელი </span>ნაციონალური მოძრაობა<br /></small>]]
ოფიციალურად, კოალიციამ წინასარჩევნო კამპანია 27 მაისს მრავალათასიანი მიტინგით დაიწყო<ref>[http://www.radiotavisupleba.ge/archive/geo-news/20120527/1001/1001.html?id=24594667 ქართული ოცნების მრავალათასიანი მიტინგი მშვიდობიანად დასრულდა] რადიო თავისუფლება 27.05.2012</ref> და 29 სექტემბერს დაასრულა.<ref>[http://civil.ge/geo/article.php?id=26016&search= ივანიშვილმა თბილისში მრავალათასიანი აქცია გამართა]. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 29 სექ.'12 / 20:42</ref> საპარლამენტო არჩევნებში კოალიციამ ხმათა 54%-ით გაიმარჯვა, პარტიამ კი 65 წევრიანი ფრაქცია შექმნა. კოალიციის საარჩევნო შტაბს [[დავით საგანელიძე]] ხელმღვანელობდა.<ref>{{Cite web |url=https://reportiori.ge/old/?menuid=2&id=1583 |title=reportiori.ge |accessdate=2023-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230903224402/https://reportiori.ge/old/?menuid=2&id=1583 |archivedate=2023-09-03 }}</ref>
კოალიციამ მოახერხა 44 პროპორციული მანდატის მოპოვება და 41 მაჟორიტარული ოლქის მოგება.<ref>[https://cesko.ge/res/old/other/13/13973.pdf ცესკო]{{Dead link|date=სექტემბერი 2023 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
[[2012]] წლის [[1 ოქტომბერი|1 ოქტომბერს]] საპარლამენტო არჩევნების პარალელურად გაიმართა [[აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა|აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის]] უმაღლესი საბჭოს არჩევნები, სადაც „ქართული ოცნების“ კოალიციამ ხმათა 57,6% მოიპოვა (103 254 ხმა).<ref> [https://results2012.sec.ge/ აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები 2012] </ref>
[[2012]] წლის [[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბერს]] [[საქართველოს პრეზიდენტი]]ს რეზიდენციაში გაიმართა [[მიხეილ სააკაშვილი]]ს და „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატის, [[ბიძინა ივანიშვილი]]ს შეხვედრა. შეხვედრას კოალიცია „ქართული ოცნების“ რიგებიდან [[დავით უსუფაშვილი]], [[ირაკლი ალასანია]], [[სოზარ სუბარი]] და [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] ესწრებოდნენ. ივანიშვილმა შეხვედრა იმ შეაფასა „გაგრძელებად იმ ჯანსაღი პროცესისა, რომელიც მისმა გუნდმა შემოიტანა საქართველოს პოლიტიკურ სივრცეში“. მისი შეფასებით, ქვეყნის ისტორიაში ღირსეულად მოიხსენიება დემოკრატიული გზით ხელისუფლების შეცვლის პრეცედენტი.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/saakshvili-ivanishvili/24733926.html პრეზიდენტის რეზიდენციაში გაიმართა მიხეილ სააკაშვილისა და ბიძინა ივანიშვილის შეხვედრა] </ref>
[[2012]] წლის [[25 ოქტომბერი|25 ოქტომბერს]] პარლამენტმა 88 ხმით 54-ის წინააღმდეგ პრემიერ-მინისტრად კოალიციის კანდიდატი, [[ბიძინა ივანიშვილი]] დაამტკიცა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/ivanishvili-prime-minister/24750570.html ოცნებიდან რეალობაში: ივანიშვილი პრემიერ-მინისტრია] </ref>
===2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები და ბიძინა ივანიშვილის წასვლა პოლიტიკიდან===
[[ფაილი:Inauguration_of_President_Giorgi_Margevlashvili_of_Georgia._November_17,_2013..jpg|thumb|250px|[[გიორგი მარგველაშვილი]]ს ინაუგურაცია, [[2013]] წ. ]]
[[2013]] წლის 27 აპრილს [[საქართველოს პარლამენტი]]ს შუალედური არჩევნები ჩატარდა ნაძალადევის, ბაღდათისა და სამტრედიის ოლქებში. [[თამარ კორძაია]]მ ნაძალადევის ოლქში ხმათა 39,48% მიიღო (15 487 ხმა) და პირველი ადგილი დაიკავა. [[პაატა კიკნაველიძე]]მ ბაღდათში ხმათა 61,81% (6975 ხმა) მიიღო. [[გიორგი კახიანი|გიორგი კახიანმა]] სამტრედიის მაჟორიტარულ ოლქში ხმათა 80,94% (17 163 ხმა) მიიღო.<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/2013/index.html ცესკო 2013] </ref>
[[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)|საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებზე]] კოალიცია „ქართულმა ოცნებამ“ კანდიდატად [[გიორგი მარგველაშვილი]] წარადგინა, რომელიც საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის თანამდებობას იკავებდა.<ref> [https://old.civil.ge/geo/article.php?id=27461 საპრეზიდენტო არჩევნების გზამკვლევი] </ref> მარგველაშვილმა არჩევნებში ხმათა 62,12%-ის მიღება მოახერხა (1 012 214 ხმა), რითაც პირველივე ტურში მოახერხა გამარჯვება.
2013 წლის, [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)|საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებისა]] და ახალი მთავრობის ფორმირების შემდეგ, ივანიშვილმა პოლიტიკა დატოვა. 24 ნოემბერს გაიმართა პარტიის ყრილობა, რომელმაც აირჩია ახალი თავმჯდომარე, [[საქართველოს პრემიერ-მინისტრი]] [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] და ხელახლა დაკომპლექტა პოლიტიკური საბჭო.
[[2013]] წლის [[20 ნოემბერი|20 ნოემბერს]] [[საქართველოს პარლამენტი|საქართველოს პარლამენტმა]] [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] საქართველოს პრემიერ-მინისტრად 93 ხმით 19-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://old.civil.ge/geo/article.php?id=27584?id=27584 ახალმა პრემიერ-მინისტრმა პარლამენტის ნდობა მიიღო] </ref>
===2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები===
[[ფაილი:2014_Tbilisi,_Plakaty_wyborcze_partii_Gruzińskie_Marzenie.jpg|thumb|250px|[[დავით ნარმანია]]ს და „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერი პოსტერები, [[თბილისი]], [[2014]] წ. ]]
[[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2014|2014 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში]] პარტიამ მოიგო ყველა თვითმმართველი ერთეული. კოალიციამ ქვეყნის მასშტაბით ხმათა 50,82% მიიღო (719 431 ხმა). [[2014]] წლის არჩევნებზე საარჩევნო შტაბს [[კახა კალაძე]] ხელმძღვანელობდა.<ref> [https://tabula.ge/ge/news/562496-kartuli-otsnebis-saarchevno-slogani-ertad ქართული ოცნების საარჩევნო სლოგანი "ერთად ვიზრუნოთ საქართველოზე“ იქნება] </ref>
დედაქალაქ [[თბილისი|თბილისში]] მერობის კანდიდატმა [[დავით ნარმანია]]მ პირველ ტურში ხმათა 46,09% მიიღო (151 807 ხმა). მეორე ტურში ნარმანიამ ხმათა 72,47% მიიღო (222 066 ხმა) და „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატი, [[ნიკანორ მელია]] დაამარცხა.<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/2014/index.html შედეგები 2014] </ref> პარტიამ [[თბილისი]]ს მასშტაბით 46,01% მიიღო (151 269 ხმა).
[[2014]] წლის [[12 ივლისი|12 ივლისს]], მეორე ტურის დასრულების შემდგომ [[ირაკლი ღარიბაშვილი|ირაკლი ღარიბაშვილმა]] განაცხადა რომ მეორე ტური „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების პირობებში წარმატებით ჩატარდა და არჩევნებმა მშვიდ ვითარებაში ჩაიარა, რაც მან „ქვეყნის გამარჯვებად“ შეაფასა.<ref> [https://netgazeti.ge/news/33408/ ღარიბაშვილი: ჩვენმა ქვეყანამ გაიმარჯვა] </ref>
===2016 წლის საპარლამენტო არჩევნები===
2015 წლის დეკემბერში ღარიბაშვილმა პრემიერ-მინისტრის და პარტიის თავმჯდომარის პოსტი დატოვა, რის გამოც 30 დეკემბერს პარტიის თავმჯდომარედ და ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად აირჩიეს [[საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო|საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი]] [[გიორგი კვირიკაშვილი]], ასევე მესამედ დაკომპლექტდა პოლიტსაბჭო. პარლამენტმა კვირიკაშვილი პრემიერ-მინისტრად 86 ხმით 28-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/154758 გიორგი კვირიკაშვილი ახალი პრემიერ-მინისტრია] </ref> [[2015]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბერს]] პარტიის დამფუძნებელმა და ექს-პრემიერმა ბიძინა ივანიშვილმა განაცხადა რომ ის აპირებდა მონაწილეობის მიღებას „ქართული ოცნების“ 2016 წლის საარჩევნო კამპანიაში.<ref> [https://tabula.ge/ge/news/581861-ivanishvili-ra-tkma-unda-mivigheb-monacileobas ივანიშვილი: რა თქმა უნდა, მივიღებ მონაწილეობას საარჩევნო სიის შედგენაში] </ref>
[[2016]] წელს კოალიციის დაშლის შემდეგ „ქართულმა ოცნებამ“ დამოუკიდებლად მიიღო მონაწილეობა საპარლამენტო არჩევნებში.
[[2016]] წლის [[21 სექტემბერი|21 სექტემბერს]] „ქართულმა ოცნებამ“ გამოაქვეყნა მემორანდუმი რომელზე ხელმოწერისკენაც სხვა პოლიტიკურ პარტიებსაც მოუწოდა:
{{ციტატა|ჩვენ, ქვემორე ხელმომწერი, 2016 წლის 8 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების მონაწილე საარჩევნო სუბიექტები, ვაცნობიერებთ რა, რომ არჩევნების მშვიდობიანად ჩატარება არის საქართველოში დემოკრატიის განვითარებისა და პოლიტიკური სისტემის კონსოლიდაციის აუცილებელი პირობა, ვაცნობიერებთ რა, რომ საარჩევნო სუბიექტის მიერ სხვა საარჩევნო სუბიექტის წინააღმდეგ კონტრაქციის მოწყობა ქმნის ძალადობის პროვოცირების განსაკუთრებულ საფრთხეს, ვთანხმდებით, რომ უზრუნველვყოფთ ჩვენი აქტივისტების დისტანცირებას სხვა საარჩევნო სუბიექტის მიერ ან მის მხარდასაჭერად გამართული აქციისგან, შეხვედრისგან ან სხვა მსგავსი სახის ღონისძიებისგან და მივიღებთ ყველა ზომას, რათა არ დავუშვათ ჩვენი აქტივისტების მიერ სხვა საარჩევნო სუბიექტის მიერ გამართული ღონისძიების ხელშეშლა. წინამდებარე შეთანხმება ვრცელდება მთელ საარჩევნო პერიოდზე, არჩევნების საბოლოო შემაჯამებელი ოქმის გამოქვეყნებამდე.}}<ref> [https://netgazeti.ge/news/142508/ კობახიძე: პასუხისმგებლობის მქონე ყველა სუბიექტი შემოუერთდება მემორანდუმს] </ref>
[[2016]] წლის [[7 ოქტომბერი|7 ოქტომბერს]] პრემიერ-მინისტრმა კვირიკაშვილმა განაცხადა რომ წინასაარჩევნო გარემო „უპრენცედენტო“ იყო.<ref> [https://netgazeti.ge/news/146130/ კვირიკაშვილი: წინასაარჩევნო გარემო იყო უპრეცედენტო] </ref> [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] პარტიამ 115 მანდატით ხელახლა მოიპოვა საპარლამენტო უმრავლესობა. „ქართული ოცნების“ 23-მა მაჟორიტარობის კანდიდატმა პირველ ტურში მოიგო არჩევნები.<ref>{{Cite web |url=http://rustavi2.com/ka/news/58708 |title=23-მა მაჟორიტარობის კანდიდატმა პირველ ტურში მოიგო არჩევნები - ირაკლი კობახიძე |accessdate=2023-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161010181127/http://rustavi2.com/ka/news/58708 |archivedate=2016-10-10 }}</ref> ჯამში „ქართულმა ოცნებამ“ 73-დან 71 მაჟორიტარულ ოლქში გამარჯვება მოიპოვა.<ref> [https://on.ge/elections/2016/results შედეგები 2016] </ref> პარტიის საარჩევნო შტაბს [[კახა კალაძე]] ხელმძღვანელობდა.<ref> [https://www.facebook.com/GeorgianDreamOfficial/photos/a.1086731538053457/1086731744720103/?locale=en განცხადება] </ref>
[[2016]] წლის [[26 ნოემბერი|26 ნოემბერს]] პარლამენტმა მთავრობის განახლებული შემადგენლობა და სამთავრობო პროგრამა 110 ხმით 19-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://netgazeti.ge/news/157817/ პარლამენტმა განახლებული მთავრობა დაამტკიცა] </ref>
===2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები===
[[2017]] წლის [[26 აგვისტო]]ს გაიხსნა „ქართული ოცნების“ მიერ [[თბილისი]]ს მერობის კანდიდატად წარდგენილი [[კახა კალაძე|კახა კალაძის]] საარჩევნო შტაბი.<ref>[https://gd.ge/show-news/428/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%9D-%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%90?lang=ge კახა კალაძის საარჩევნო შტაბის გახსნა]{{Dead link|date=ივნისი 2024 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
2017 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში პარტიამ მოიგო ყველა თვითმმართველი ერთეული. პარტიამ ხმათა 55,81% მიიღო (838 154 ხმა).
[[თბილისი]]ს მასშტაბით პარტიამ 205 994 ხმა მიიღო (53,15%), ხოლო დედაქალაქის მერის არჩევნებში გამარჯვება კახა კალაძემ 51,09%-ით მოიპოვა (204 061).<ref> [https://archiveresults.cec.gov.ge/results/20171021/index.html არჩევნები 2017] </ref>
===ბიძინა ივანიშვილის დაბრუნება პოლიტიკაში===
2018 წლის აპრილში პარტიის დამფუძნებელი ბიძინა ივანიშვილი პოლიტიკაში დაბრუნდა. 11 მაისს ის ხელმეორედ აირჩიეს პარტიის თავმჯდომარედ, დაკომპლექტდა პარტიის მეოთხე პოლიტსაბჭო.<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/29221479.html | title = ბიძინა ივანიშვილი „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ აირჩიეს | website = რადიო თავისუფლება | date = 2018-05-11 | access-date = 19 იანვარი, 2021}}</ref>
===2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები===
[[ფაილი:Georgian_presidential_election_2018-tier_1.svg|thumb|250px|2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი ტური: <span style="color:#2E6FDF;">ლურჯი </span> - სალომე ზურაბიშვილი; <span style="color:#D40000;">წითელი</span> - გრიგოლ ვაშაძე.]]
[[2018]] წლის [[9 სექტემბერი|9 სექტემბერს]] პარტია „[[ქართული ოცნება|ქართულმა ოცნებამ“]] საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებზე მხარი დამოუკიდებელ კანდიდატს, სალომე ზურაბიშვილს დაუჭერა. ამის შესახებ [[პარლამენტი]]ს სპიკერმა, [[ირაკლი კობახიძე]]მ პარტიის ცენტრალურ ოფისში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა.<ref>{{Cite web|url=http://on.ge/story/27412-ქართული-ოცნება-საპრეზიდენტო-არჩევნებზე-სალომე-ზურაბიშვილს-დაუჭერს-მხარს|title=ქართული ოცნება საპრეზიდენტო არჩევნებზე სალომე ზურაბიშვილს დაუჭერს მხარს|publisher=On.ge|accessdate=30 ნოემბერი, 2018}}</ref> ზურაბიშვილმა არჩევნების პირველ ტურში ხმების 38,64% (615 572 ხმა) მიიღო.
[[2018]] წლის [[1 ნოემბერი|1 ნოემბერს]] „ქართულმა ოცნებამ“ კანდიდატის მხარდასაჭერად საარჩევნო შტაბი შექმნა, რომელსაც ირაკლი კობახიძე ხელმძღვანელობდა.<ref> [https://netgazeti.ge/news/316411/ II ტურში ზურაბიშვილის საარჩევნო შტაბს ირაკლი კობახიძე უხელმძღვანელებს] </ref> მეორე ტურისთვის ზურაბიშვილის საარჩევნო ბილბორდზე გამოჩნდნენ „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე, [[ბიძინა ივანიშვილი]] და საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე, [[ირაკლი კობახიძე]].<ref> [https://ajaratv.ge/article/35663 სალომე ზურაბიშვილის ნაცვლად, საარჩევნო ბილბორდებზე ბიძინა ივანიშვილისა და ირაკლი კობახიძის ფოტოები გამოჩნდა] </ref> მეორე ტურში ზურაბიშვილმა 59,52% (1 147 625 ხმა) მიიღო. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი [[მამუკა ბახტაძე]] ჩართულ იყო [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს [[2018]] წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კამპანიაში. მან არჩევნებში სალომე ზურაბიშვილის გამარჯვება „დემოკრატიის გამარჯვებად“ შეაფასა.<ref>{{cite news |title=PM Bakhtadze Says Presidential Election ‘Victory for Democracy’ |url=https://civil.ge/archives/268805 |accessdate=6 January 2019 |work=Civil Georgia |date=30 November 2018}}</ref>
[[2018]] წლის [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2018)|საპრეზიდენტო არჩევნების კამპანიის მიმდინარეობისას]] ირაკლი კობახიძემ „ერთიან ნაციონალურ მოძრაობას“ ბრალი დასდო [[რუსეთ-საქართველოს ომი (2008)|2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომში]] „რუსული სცენარის“ განვითარების ხელშეწყობაში. კობახიძის შეფასებით ომი რუსულმა მხარემ დაიწყო, მაგრამ რომ არა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“, ეს არ მოხდებოდა.<ref> [https://rustavi2.ge/ka/news/115132 „ომი დაიწყო რუსეთმა, თუმცა, ეს სცენარი ვერ განხორციელდებოდა "ნაცმოძრაობის" გარეშე“ - ირაკლი კობახიძე ენმ-ს ღალატში ადანაშაულებს] </ref>
===2020 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები, პოლიტიკური კრიზისი და 2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები===
[[ფაილი:2020 Georgian parliamentary election results — Majoritarian.svg|thumb|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების პირველი ტურის მაჟორიტარული შედეგები (ყველაზე მეტი ხმა):{{ლეგენდა|#89b2d8|მოიპოვა ქართული ოცნების კანდიდატმა}}{{ლეგენდა|#e58080|მოიპოვა ძალა ერთობაშიას კანდიდატმა}}</td>|250პქ]]
[[2020]] წლის 31 ოქტომბერს საქართველოს საპარლამენტო არჩევნების პარალელურად გამართულ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში „ქართულმა ოცნებამ“ ხმათა 45,9% მოიპოვა (82 700 ხმა).<ref> [https://results2020.sec.ge/ უსკო 2020] </ref> საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ 48,22% მოიპოვა (928 004 ხმა).
[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების]] მეორე ტურს ოპოზიციურმა პარტიებმა ბოიკოტი გამოუცხადეს, მათ აგრეთვე უარი თქვეს პარლამენტში შესვლაზე.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/386597 მე-10 მოწვევის პარლამენტი ოპოზიციის ბოიკოტის ფონზე შეიკრიბა] </ref> [[2020]] წლის [[24 დეკემბერი|24 დეკემბერს]] პარლამენტმა მთავრობის შემადგენლობა 85 ხმით 0-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/31017539.html პარლამენტმა ახალი მთავრობა თითქმის უცვლელი შემადგენლობით დაამტკიცა] </ref>
[[2021]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილს]] [[შარლ მიშელი]]ს მედიაციით „ქართულმა ოცნებამ“ და ოპოზიციურმა პარტიებმა შეთანხმებას მიაღწიეს. შეთანხმების შედეგად [[27 აპრილი|27 აპრილს]] ოპოზიციის ნაწილი პარლამენტში შევიდა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/416446 ოპოზიციის დეპუტატების ნაწილი პარლამენტში შევიდა] </ref> [[2021]] წლის [[28 ივლისი|28 ივლისს]] შეთანხმებიდან 100 დღის თავზე „ქართულმა ოცნებამ“ შეთანხმების დატოვების შესახებ განაცხადა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/434261 ქართული ოცნება 19 აპრილის შეთანხმებას ტოვებს] </ref>
2021 წლის 11 იანვარს ივანიშვილმა ხელმეორედ დატოვა პოლიტიკა. 16 იანვრის ყრილობაზე პარტიის ახალ თავმჯდომარედ აირჩიეს საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი [[ირაკლი კობახიძე]], დაკომპლექტდა პარტიის მეხუთე პოლიტსაბჭო.<ref>{{Cite news | url = https://1tv.ge/news/partia-qartuli-ocnebis-tavmjdomared-irakli-kobakhidze-airchies/ | title = პარტია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ ირაკლი კობახიძე აირჩიეს | website = 1tv.ge | date = 2021-01-16 | access-date = 19 იანვარი, 2021}}</ref> [[2021]] წლის 18 თებერვალს პარტია და თანამდებობა დატოვა პრემიერ-მინისტრმა [[გიორგი გახარია]]მ რომელიც ოპოზიციაში გადავიდა და ახალი პოლიტიკური პარტია, „[[საქართველოსთვის]]“ დააფუძნა. გახარიას გადადგომის მიზეზი იყო ოპოზიციური პარტია „[[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის]]“ ლიდერის, [[ნიკა მელია]]ს დაკავების საკითხი. გახარია თანამდებობაზე [[ირაკლი ღარიბაშვილი|ირაკლი ღარიბაშვილმა]] ჩაანაცვალა, რომელიც პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა. ღარიბაშვილის პოსტზე დამტკიცებიდან ერთი დღის შემდეგ ნიკა მელიას დაკავების გადაწყვეტილების აღსრულება დაიწყო.<ref>{{cite news |title=ნიკა მელია დააკავეს - რა არ უნდა გამოგრჩეს 23 თებერვალს |url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/ნიკა-მელია-დააკავეს---რა-არ-უნდა-გამოგრჩეს-23-თებერვალს/31116178.html |access-date=23 თებერვალი, 2021 |work=რადიო თავისუფლება}}</ref> [[2021]] წლის [[23 თებერვალი|23 თებერვალს]] დილით განხორციელდა სპეციალური დანიშნულების რაზმებისა და პოლიციის შტურმი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ოფისზე, სადაც შეკრებილი იყვნენ ოპოზიციური პარტიების ლიდერები და მხარდამჭერები, და „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე [[ნიკა მელია]] დააკავეს.<ref>{{cite news |title=ნიკა მელია დაკავებულია |url=https://www.ambebi.ge/article/255843-nika-melia-dakavebulia/ |access-date=23 თებერვალი, 2021 |work=Ambebi.ge}}</ref>
[[2021]] წლის [[5 აგვისტო]]ს „ქართული ოცნების“ მიერ თბილისის მერობის კანდიდატად წარდგენილმა [[კახა კალაძე]]მ საარჩევნო შტაბი გახსნა, რომლის ხელმძღვანელადაც [[გიორგი ამილახვარი]] წარადგინა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/31395637.html კახა კალაძის საარჩევნო შტაბს დეპუტატი გიორგი ამილახვარი უხელმძღვანელებს] </ref>
[[2021]] წლის თვითმმართველობის არჩევნებამდე ერთი დღით ადრე, [[2021]] წლის [[1 ოქტომბერი|1 ოქტომბერს]] საქართველოს მესამე პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ „8 წლიანი დევნის შემდეგ“ დაბრუნდა [[საქართველო]]ში,<ref>{{Cite web|title=Саакашвили призвал сторонников пойти колоннами на Тбилиси|url=https://www.rbc.ru/politics/01/10/2021/6156c73f9a794763d67f3fda|access-date=2021-10-01|website=РБК|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|title=Михаил Саакашвили заявил, что вернулся в Грузию. Там он приговорен к двум тюремным срокам|url=https://meduza.io/news/2021/10/01/mihail-saakashvili-zayavil-chto-vernulsya-v-gruziyu-tam-on-prigovoren-k-dvum-tyuremnym-srokam|access-date=2021-10-01|website=Meduza|language=ru}}</ref> გამოაქვეყნა ვიდეო რომელიც მისი აღწერის მიხედვით [[ბათუმი|ბათუმში]] იყო გადაღებული. მმართველი პარტია, „ქართული ოცნება“ უარყოფდა გავრცელებულ ინფორმაციას და აცხადებდა რომ სააკაშვილი [[უკრაინა]]შია და არ დაუტოვებია უკრაინის ტერიტორია, მაგრამ მოგვიანებით ირაკლი ღარიბაშვილმა შინაგან საქმეთა მინისტრ [[ვახტანგ გომელაური|ვახტანგ გომელაურთან]] და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროს [[გრიგოლ ლილუაშვილი|გრიგოლ ლილუაშვილთან]] ერთად გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ მიხეილ სააკაშვილი დაკავებულია.<ref>[https://www.ambebi.ge/article/265917-mixeil-saakashvili-dakavebulia-premieri/ მიხეილ სააკაშვილი დაკავებულია - პრემიერი]</ref> 2 ოქტომბერს გამართულ [[2021]] წლის თვითმმართველობის არჩევნებში „ქართულმა ოცნებამ“ 46,75% (824 755 ხმა) მიიღო. უმრავლესობა დაკარგა რიგ საკრებულოებში, მაგრამ 64-დან 63 მუნიციპალიტეტში მოახერხა მერის არჩევნების მოგება.<ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_45/dashboard |title=Results |accessdate=2021-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_45/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_46/dashboard |title=Results |accessdate=2021-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_46/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref> [[თბილისი]]ს მასშტაბით პარტიამ 193 486 ხმა მიიღო (40,39%).
===„ხალხის ძალის“ გამოყოფა===
[[2022]] წლის [[28 ივნისი|28 ივნისს]] [[მიხეილ ყაველაშვილი|მიხეილ ყაველაშვილმა]], [[სოზარ სუბარი|სოზარ სუბარმა]] და [[დიმიტრი ხუნდაძე]]მ „ქართული ოცნება“ დატოვეს, რაც პარტიის ინფორმაციით, საჯარო ინფორმაციის საკითხზე უთანხმოებამ გამოიწვია.<ref>{{Cite web | url = https://on.ge/story/106241-სუბარი-ყაველაშვილი-და-ხუნდაძე-ქართულ-ოცნებას-ტოვებენ | title = სუბარი, ყაველაშვილი და ხუნდაძე ქართულ ოცნებას ტოვებენ | publisher = On.ge | date = 2022-06-28}}</ref> [[2022]] წლის [[2 აგვისტო]]ს „ქართულ ოცნებას“ გამოყოფილმა დეპუტატებმა (მათ შეუერთდა [[გურამ მაჭარაშვილი]]ც) მოძრაობა „ხალხის ძალა“ დააფუძნეს.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/31970666.html „ხალხის ძალა" - სუბარმა, ყაველაშვილმა, ხუნდაძემ და მაჭარაშვილმა მოძრაობა დააფუძნეს] </ref>
[[2022]] წლის [[4 ოქტომბერი|4 ოქტომბერს]] „ქართული ოცნების“ რიგებიდან „ხალხის ძალას“ კიდევ 5 დეპუტატი შეუერთდა ([[ეკა სეფაშვილი]], [[ვიქტორ ჯაფარიძე]], [[დავით კაჭარავა]], [[დაჩი ბერაია]] და [[ზაალ მიქელაძე]]),<ref> [https://civil.ge/ka/archives/510470 „ოცნებიდან“ გასულებს მმართველი პარტიის კიდევ 5 დეპუტატი შეუერთდა] </ref> რის შედეგადაც „ქართულმა ოცნებამ“ საპარლამენტო უმრავლესობა დაკარგა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/510520 ქართულ ოცნებას პარლამენტში უმრავლესობა აღარ აქვს] </ref> [[სოზარ სუბარი]]ს თქმით „ხალხის ძალის“ გარეშე, ფრაქცია „ქართულ ოცნებას“ 75 დეპუტატი დარჩა და დამოუკიდებლად უმრავლესობა აღარ აქვს, თუმცა ისინი საპარლამენტო უმრავლესობის შემადგენლობაში რჩებიან.
===ურთიერთობა „ევროპის სოციალისტურ პარტიასთან“===
[[ფაილი:Irakli_Garibashvili_-_keynote_speech_at_CPAC_Hungary_2023_(5).jpg|მინი|250px|ირაკლი ღარიბაშვილის სიტყვით გამოსვლა კონსერვატიული პოლიტიკური მოქმედების კონფერენციაზე]]
[[2023]] წლის [[4 მაისი|4 მაისს]] „ევროპის სოციალისტურმა პარტიამ“ გამოაქვეყნა განცხადება სადაც დაგმო საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]ს მონაწილეობა კონსერვატიული პოლიტიკური მოქმედების კონფერენციაში (CPAC).<ref> [https://tabula.ge/ge/news/700884-pes-gharibashvilis-cpac-shi-monacileoba-evropul PES: ღარიბაშვილის CPAC-ში მონაწილეობა ევროპულ და პროგრესულ ღირებულებებს ეწინააღმდეგება] </ref>
[[2023]] წლის [[11 მაისი|11 მაისს]] პარტიის თავმჯდომარემ, [[ირაკლი კობახიძე]]მ „ევროპის სოციალისტური პარტიის“ დატოვების შესახებ განაცხადა (რომლის დამკვირველები წევრიც „ქართული ოცნება“ [[2015]] წლიდან იყო).<ref> [https://civil.ge/ka/archives/541808 იდეოლოგიური შეუთავსებლობის მიზეზით „ქართული ოცნება“ ევროპის სოციალისტურ პარტიას ტოვებს] </ref> საპასუხოდ [[2023]] წლის [[30 ივნისი|30 ივნისს]] „ევროპის სოციალისტურმა პარტიამ“ „ქართულ ოცნებას“ წევრობა შეუწყვიტა.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/550092 ევროპის სოციალისტურმა პარტიამ „ქართულ ოცნებას“ პოლიტიკური განსხვავებების გამო წევრობა შეუწყვიტა] </ref>
===სალომე ზურაბიშვილის იმპიჩმენტის საკითხი===
[[2023]] წლის [[1 სექტემბერი|1 სექტემბერს]] „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ, [[ირაკლი კობახიძე]]მ განაცხადა, რომ პარტიამ მიიღო გადაწყვეტილება [[საქართველოს პრეზიდენტი]]ს, [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს მიმართ აღძრას იმპიჩმენტის პროცედურა.<ref> [https://mtavari.tv/news/133660-mivighet-gadacqvetileba-prezidentis-mimart მივიღეთ გადაწყვეტილება, პრეზიდენტის მიმართ აღიძრას იმპიჩმენტის პროცედურა - კობახიძე]</ref><ref>[https://imedinews.ge/ge/politika/303630/irakli-kobakhidze-politsabchos-skhdomaze-miviget-gadatskvetileba-saqartvelos-prezidentis-mimart-agidzras-impichmentis-protsedura ირაკლი კობახიძე: პოლიტსაბჭოს სხდომაზე მივიღეთ გადაწყვეტილება საქართველოს პრეზიდენტის მიმართ აღიძრას იმპიჩმენტის პროცედურა]{{Dead link|date=სექტემბერი 2023 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში პრეზიდენტ [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს იმპიჩმენტის საქმეზე საპარლამენტო უმრავლესობას ოთხი დეპუტატი ([[ირაკლი კობახიძე]], [[ანრი ოხანაშვილი]], [[გიორგი კახიანი]] და [[თენგიზ შარმანაშვილი]]) წარმოადგენდა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/32620743.html სალომე ზურაბიშვილი საკონსტიტუციოში არ ესწრება თავისი იმპიჩმენტის საქმის განხილვას] </ref>
===ბიძინა ივანიშვილის დაბრუნება პოლიტიკაში (2023 წ.)===
[[2023]] წლის [[30 დეკემბერი|30 დეკემბერს]] გაიმართა პარტიის მეშვიდე ყრილობა, სადაც ცნობილი გახდა [[ბიძინა ივანიშვილი]]ს პოლიტიკაში დაბრუნების შესახებ, რომელმაც პარტიაში საპატიო თავმჯდომარის თანამდებობა დაიკავა.<ref>[https://netgazeti.ge/life/703874/ ბიძინა ივანიშვილი პოლიტიკაში ოფიციალურად დაბრუნდა] </ref><ref> [https://primetime.ge/news/politika/qartuli-otsnebis-sapatio-tavmjdomared-bidzina-ivanishvili-airchies „ქართული ოცნების“ საპატიო თავმჯდომარედ ბიძინა ივანიშვილი აირჩიეს] </ref> ყრილობაზე დამტკიცდა პარტიის პოლიტიკური საბჭოს განახლებული შემადგენლობა.<ref name="ყრილობა-2023"> [https://imedinews.ge/ge/politika/319356/qartuli-otsnebis-krilobaze-partiis-politikuri-sabchos-ganakhlebuli-shemadgenloba-damtkitsda „ქართული ოცნების“ ყრილობაზე, პარტიის პოლიტიკური საბჭოს განახლებული შემადგენლობა დამტკიცდა] </ref>
[[2024]] წლის [[1 თებერვალი|1 თებერვალს]] გაიმართა პარტიის მერვე რიგგარეშე ყრილობა, სადაც პოლიტიკური საბჭოს წარდგინებით პარტიის თავმჯდომარედ დამტკიცებული იქნა [[ირაკლი ღარიბაშვილი]].<ref> [https://imedinews.ge/ge/politika/322426/irakli-garibashvili-qartuli-otsnebis-tavmjdomared-airchies ირაკლი ღარიბაშვილი „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ აირჩიეს] </ref> საპატიო თავმჯდომარემ პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად [[ირაკლი კობახიძე]] წარადგინა.
===2024 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები===
2024 წლის 16 ივლისს საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა, [[მამუკა მდინარაძე]]მ განაცხადა რომ „[[ხალხის ძალა]]“ „[[ქართული ოცნება|ქართული ოცნების]]“ საარჩევნო სიაში იქნებოდა.<ref> [https://www.radiotavisupleba.ge/a/33038882.html საპარლამენტო არჩევნებზე "ხალხის ძალა" "ქართული ოცნების" სიაში იქნება] </ref>
[[2024]] წლის 11 სექტემბერს „ქართულმა ოცნებამ“ საპარლამენტო სიის პირველი ოცეული წარადგინა. <ref> [https://1tv.ge/news/qartulma-ocnebam-saarchevno-siis-oceuli-waradgina-2/ „ქართულმა ოცნებამ“ საარჩევნო სიის ოცეული წარადგინა] </ref>
== პოლიტიკური პლატფორმა ==
„ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველო“ [[მემარცხენე-ცენტრიზმი|მემარცხენე-ცენტრისტული]] მიმართულების პარტიაა. მისი გამოცხადებული მიზნებია საშინაო პოლიტიკაში: [[სოფლის მეურნეობა|სოფლის მეურნეობის]] აღორძინება, საყოველთაო [[დაზღვევა]], ხოლო საგარეო პოლიტიკაში: ევრო-ატლანტიკური ინტეგრაცია და [[რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები|რუსეთთან ურთიერთობის]] ნორმალიზება, ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა. „ქართული ოცნება“ ევროპულ სოციალ-დემოკრატიულ ოჯახში გაერთიანებას ესწრაფვის.
=== სიმბოლიკა ===
პარტიის ლოგოზე ლურჯ ფონზე წრიულად გამოსახულია თეთრ ფერში შესრულებული სიტყვები – „ქართული ოცნება“, რომლებიც ერთმანეთისგან გამოყოფილია ორი თეთრი ჯვრით, წრის ცენტრში
ოქროსფერი 28-ქიმიანი მზის ფონზე გამოსახულია 7-ქიმიანი ლურჯი ვარსკვლავი. პარტიის დროშა არის მართკუთა ფორმის ლურჯი ფერის ქსოვილი, რომლის ცენტრალურ ნაწილშიც გამოსახულია
პარტიის ლოგო, ხოლო მის ქვემოთ დატანილია წარწერა „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველო“.<ref name="წესდება">{{Cite web |url=https://gd.ge/uploads/rules/c1625f96c0d3cbda4.pdf |title=„ქართული ოცნების“ წესდება |accessdate=2023-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240531122719/http://gd.ge/uploads/rules/c1625f96c0d3cbda4.pdf |archivedate=2024-05-31 }}</ref>
== პარტიული სტრუქტურა ==
„ქართული ოცნების“ პარტიული ორგანოებია: პარტიის ყრილობა, პარტიის პოლიტიკური საბჭო, პარტიის სარევიზიო კომისია, პარტიის თავმჯდომარე, პარტიის გენერალური მდივანი და პარტიის სამდივნო. პარტიაში ფუნქციონირებს ახალგაზრდული, ქალთა და საოლქო ორგანიზაციები. პარტიის ყრილობას თავმჯდომარის არჩევანიდან 4 წლის შემდეგ იწვევს თავმჯდომარე ან პოლიტიკური საბჭო.<ref name="წესდება"/>
===ახალგაზრდული ორგანიზაცია===
[[2012]] წლის [[7 მაისი|7 მაისს]] „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ახალგაზრდულ ორგანიზაციას შეუერთდა საზოგადოებრივი მოძრაობა „ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ჯგუფი, რის შედეგადაც გუნდმა წარმოადგინა ერთობლივად შემუშავებული ახალგაზრდული პოლიტიკის კონცეფცია და სტრატეგია.
2016 წლის 26 ივნისს, თბილისის ახალ სპორტის სასახლეში გაიმართა პარტიის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ყრილობა, სადაც დელეგატების მიერ ორგანიზაციის თავმჯდომარედ არჩეული იქნა [[გიორგი ჩაკვეტაძე (პოლიტიკოსი)|გიორგი ჩაკვეტაძე]].<ref>{{Cite web |url=https://gd.ge/young |title=„ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ორგანიზაცია |accessdate=2023-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230323181844/https://gd.ge/young |archivedate=2023-03-23 }}</ref>
[[2018]] წელს, „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ახალგაზრდული ორგანიზაცია IUSY-ს (ახალგაზრდა სოციალისტთა საერთაშორისო გაერთიანება) წევრი გახდა.<ref>{{Cite web |url=https://gd.ge/show-news/575/%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1%E2%80%9C-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-IUSY--%E1%83%A1-%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%93%E1%83%90?lang=ge |title=„ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველოს“ ახალგაზრდული ორგანიზაცია IUSY- ს წევრი გახდა |accessdate=2023-08-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230625040143/https://gd.ge/show-news/575/%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1%E2%80%9C-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-IUSY--%E1%83%A1-%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%93%E1%83%90?lang=ge |archivedate=2023-06-25 }}</ref>
===ქალთა ორგანიზაცია===
[[2022]] წლის [[14 მაისი|14 მაისს]] დაფუძნდა „ქართული ოცნების“ ქალთა ორგანიზაცია.<ref> [https://netgazeti.ge/news/610560/ „ქართულმა ოცნებამ“ ქალთა ორგანიზაცია დააფუძნა] </ref> ქალთა ორგანიზაციის გამგეობის თავმჯდომარეა [[ნინო წილოსანი]].<ref> [https://www.interpressnews.ge/ka/article/755728-kartuli-ocnebis-kalta-organizaciam-ertcliani-mushaoba-sheajama/ „ქართული ოცნების“ ქალთა ორგანიზაციამ ერთწლიანი მუშაობა შეაჯამა] </ref>
==პარტიის თავმჯდომარეები==
{| class="wikitable"
|-
!
!სახელი
! class=unsortable|სურათი
! წელი
|-
|'''1'''
| [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| [[ფაილი:Bidzina_Ivanishvili_Senate_of_Poland_(cropped).JPG|70px]]
| [[2012]]- [[24 ნოემბერი]], [[2013]]
|-
|'''2'''
| [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]
| [[ფაილი:Irakli_Gharibashvili_(16211044716).jpg|70px]]
| [[24 ნოემბერი]], [[2013]] <ref> [https://tabula.ge/ge/news/558278-partia-kartuli-otsnebis-tavmjdomared-irakli პარტია ქართული ოცნების თავმჯდომარედ ირაკლი ღარიბაშვილი აირჩიეს] </ref>-[[2015]]
|-
|'''3'''
| [[გიორგი კვირიკაშვილი]]
| [[ფაილი:PM_Giorgi_Kvirikashvili_meeting_with_Iranian_VP_Eshaq_Jahangiri.jpg|70px]]
| [[14 მაისი]], [[2016]] <ref> [https://tabula.ge/ge/news/585954-kartuli-otsnebis-tavmjdomaris-postze-giorgi ქართული ოცნების თავმჯდომარის პოსტზე გიორგი კვირიკაშვილი აირჩიეს] </ref>-[[11 მაისი]], [[2018]] <ref> [https://reginfo.ge/politics/item/6875-biwina-ivanishvili-%E2%80%9Eqartuli-oznebis%E2%80%9C-tavmjdomared-airchies ბიძინა ივანიშვილი „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარედ აირჩიეს] </ref>
|-
|'''4'''
| [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| [[ფაილი:Bidzina_Ivanishvili_2013-07-19.jpg|70px]]
| [[11 მაისი]], [[2018]]-[[2021]]
|-
|'''5'''
| [[ირაკლი კობახიძე]]
| [[ფაილი:Irakli_Kobakhidze_and_Volodymyr_Groysman_01_cropped.jpg|70px]]
| [[16 იანვარი]], [[2021]]-[[24 იანვარი]], [[2024]]
|-
|'''6'''
| [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]
| [[ფაილი:Irakli_Gharibashvili_(16211044716).jpg|70px]]
| [[1 თებერვალი]], [[2024]]-
|}
==პოლიტიკური საბჭო==
{| class="wikitable"
|-
!სახელი
! class=unsortable|სურათი
! თანამდებობა
|-
| [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]
| [[ფაილი:Irakli Garibashvili in 2015.jpg|70px]]
| თავმჯდომარე
|-
| [[ბიძინა ივანიშვილი]]
| [[ფაილი:Bidzina_Ivanishvili_2013-07-19.jpg|70px]]
| საპატიო თავმჯდომარე
|-
| [[კახა კალაძე]]
| [[ფაილი:Kakha Kaladze 2021.png|70პქ]]
| გენერალური მდივანი
|-
| [[მამუკა მდინარაძე]]
| [[ფაილი:Mdinaradzemamuka.png|70px]]
| აღმასრულებელი მდივანი
|-
| [[ირაკლი კობახიძე]]
| [[ფაილი:Irakli_Kobakhidze_and_Volodymyr_Groysman_01_cropped.jpg|70px]]
| პოლიტიკური მდივანი
|-
| [[დიმიტრი სამხარაძე]]
| [[ფაილი:Dimitrisamkharadze.png|70px]]
| რეგიონული მდივანი
|-
| [[არჩილ თალაკვაძე]]
| [[ფაილი:Talakvadze.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[თეა წულუკიანი]]
| [[ფაილი:Eastern_Partnership_justice_and_home_affairs_ministers'_meeting_Thea_Tsulukiani_(35609681782)_(cropped).jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ანრი ოხანაშვილი]]
| [[ფაილი:Anriokhanashvili.png|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ვახტანგ გომელაური]]
| [[ფაილი:Vakhtangogomelauri.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[გიორგი ვოლსკი]]
| [[ფაილი:Giorgi Volski.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[მაკა ბოჭორიშვილი]]
| [[ფაილი:Andris Sprūds un komisijas deputāti tiekas ar Gruzijas parlamenta Eiropas integrācijas komisijas priekšsēdētāju un komisijas deputātiem.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[მარიამ ქვრივიშვილი]]
| [[ფაილი:Mariamkvrivishvili.png|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[შალვა პაპუაშვილი]]
| [[ფაილი:Shalva Papuashvili (2024-04-11).jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ნიკოლოზ სამხარაძე]]
| [[ფაილი:Nikolozsamkharadze.png|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[თორნიკე რიჟვაძე]]
| [[ფაილი:Tornike_Rizhvadze.jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|-
| [[ირაკლი ჩიქოვანი]]
| [[ფაილი:Georgia Minister of Defense Irakli Chikovani (ირაკლი ჩიქოვანი) upon the conclusion of the 23rd iteration of the Ukraine Defense Contact Group at NATO Headquarters in Brussels, Belgium, June 13, 2024 (cropped).jpg|70px]]
| პოლიტიკური საბჭოს წევრი
|}
==შედეგები არჩევნებში==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
|-
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
!კოალიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2012|2012]]
|align=center | [[ბიძინა ივანიშვილი]]
|1 181 862
|54,97
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|85|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | [[ქართული ოცნება (კოალიცია)|ქართული ოცნება]]
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]]
|align=center | [[გიორგი კვირიკაშვილი]]
|856 638
|48,68
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|115|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 30
|align=center style="background:#9eff9e;"| საკონსტიტუციო უმრავლესობა
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|align=center | [[გიორგი გახარია]]
|928 004
|48,22
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|90|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 25
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|align=center | [[ირაკლი კობახიძე]]
|1 120 053
|53,93
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|89|150|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1
|align=center style="background:#bbffdd;"| მთავრობა
|align=center | დამოუკიდებელი{{efn|„[[ხალხის ძალა]]მ“ თავისი კანდიდატები ქართული ოცნების სიით წარადგინა და 8 მანდატი მიიღო.}}
|}
=== საპრეზიდენტო ===
{| class="wikitable"
|+
! rowspan="2" |არჩევნები
! rowspan="2" |კანდიდატი
! colspan="2" |პირველი ტური
! colspan="2" |მეორე ტური
! rowspan="2" |შედეგი
|-
!ხმები
!%
!ხმები
!%
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013|2013]]
|[[გიორგი მარგველაშვილი]]
|1 012 569
|62,12
|colspan="2" style="background:lightgrey;"|
|პირველი ადგილი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2018|2018]]
|''მხარი დაუჭირა [[სალომე ზურაბიშვილი|სალომე ზურაბიშვილს]]''
|615 572
|38,64
|1 147 701
|59,52
|პირველი ადგილი
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2014|2014]]
|719 431
|50,82
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1370|2088|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017]]
|838 154
|55,81
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1610|2058|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 240
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|824 755
|46,75
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1358|2068|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 252
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025|2025]]
|1 106 965
|81,73
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1954|2058|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 596
|}
=== აჭარის უმაღლესი საბჭო ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | 2012
|103 254
|57,6
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|13|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | 2016
|71 039
|45,13
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|14|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 1
|-
|align=center | [[აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2020)|2020]]
|82 700
|45,9
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|14|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{უცვლელი}} 0
|-
|align=center | [[აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2024)|2024]]
|110 232
|57,4
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|13|21|{{ქართული ოცნება/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://gd.ge/ კოალიციის „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნების“ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706141511/http://41.ge/ |date=2015-07-06 }}.
* [https://gd.ge/ „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414010437/https://gd.ge/ |date=2021-04-14 }}
==შენიშვნები==
{{შენიშვნების სია}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
{{საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები (2012)}}
{{საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)}}
{{საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები (2018)}}
{{საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2020)}}
{{საქართველოს პოლიტიკური კრიზისი}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2012 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
sw54y7yk94oywzavk4moyep2k41in79
პოლ პოგბა
0
211865
5356546
4912283
2026-04-14T15:47:29Z
Niko747474
143308
5356546
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = პოლ პოგბა
|სურათი = Paul_Pogba_at_the_2025_Cannes_Film_Festival_02.jpg
|სურათის ზომა = 250
|წარწერა =პოგბა 2025 წლის კანის კინოფესტივალზე
|სრული სახელი = პოლ ლაბილ პოგბა<ref>{{cite web |title=Premier League clubs submit squad lists |url=http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/squad-lists/squad-lists-february-2012.pdf |work=PremierLeague.com |publisher=Premier League |page=24 |format=PDF |date=2 February 2012 |accessdate=2 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120227041058/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/squad-lists/squad-lists-february-2012.pdf |archivedate=27 თებერვალი 2012 }}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1993|03|15|df=y}}
|დაბადების ადგილი = [[ლანი-სურ-მარნი]], [[საფრანგეთი]]
|სიმაღლე = 191 [[სმ]]
|პოზიცია = [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მონაკო (საფეხბურთო კლუბი)|მონაკო]]
|ნომერი = 8
|ახალგაზრდული წელი1 = 1999–2006
|ახალგაზრდული წელი2 = 2006–2007
|ახალგაზრდული წელი3 = 2007–2009
|ახალგაზრდული წელი4 = 2009–2011
|ახალგაზრდული კლუბი1 = როისი-ენ-ბრი
|ახალგაზრდული კლუბი2 = ტორსი
|ახალგაზრდული კლუბი3 = [[ლე ავრი (საფეხბურთო კლუბი)|ლე ავრი]]
|ახალგაზრდული კლუბი4 = [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|წელი1 = 2011–2012
|წელი2 = 2012–2016
|წელი3 = 2016–2022
|კლუბი1 = [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|კლუბი2 = [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|იუვენტუსი]]
|კლუბი3 = მანჩესტერ იუნაიტედი
|მატჩი1 = 3
|მატჩი2 = 124
|მატჩი3 = 154
|გოლი1 = 0
|გოლი2 = 28
|გოლი3 = 29
|ეროვნული წელი1 = 2008–2009
|ეროვნული წელი2 = 2010
|ეროვნული წელი3 = 2010–2011
|ეროვნული წელი4 = 2011–2012
|ეროვნული წელი5 = 2012–2013
|ეროვნული წელი6 = 2013–2022
|ეროვნული ნაკრები1 = [[საფრანგეთის 16 წლამდე საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთი 16 წლ.]]
|ეროვნული ნაკრები2 = [[საფრანგეთის 17 წლამდე საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთი 17 წლ.]]
|ეროვნული ნაკრები3 = [[საფრანგეთის 18 წლამდე საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთი 18 წლ.]]
|ეროვნული ნაკრები4 = [[საფრანგეთის 19 წლამდე საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთი 19 წლ.]]
|ეროვნული ნაკრები5 = [[საფრანგეთის 20 წლამდე საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთი 20 წლ.]]
|ეროვნული ნაკრები6 = [[საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთი]]
|ეროვნული მატჩი1 = 17
|ეროვნული მატჩი2 = 10
|ეროვნული მატჩი3 = 6
|ეროვნული მატჩი4 = 12
|ეროვნული მატჩი5 = 9
|ეროვნული მატჩი6 = 91
|ეროვნული გოლი1 = 1
|ეროვნული გოლი2 = 2
|ეროვნული გოლი3 = 1
|ეროვნული გოლი4 = 4
|ეროვნული გოლი5 = 2
|ეროვნული გოლი6 = 11
|მედლის თარგები ={{მედალი ქვეყანა |{{დროშანიშანი|საფრანგეთი}} [[საფრანგეთი]]}}
{{მედალისპორტი |[[ფეხბურთი]]}}
{{მედალიშეჯიბრი|[[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|მსოფლიო ჩემპიონატი]]}}
{{ოქროს მედალი |[[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2018|რუსეთი 2018]]|{{Gold1}}}}
{{მედალიშეჯიბრი|[[ერთა ლიგა (უეფა)|ერთა ლიგა]]}}
{{ოქროს მედალი |იტალია 2021|{{Gold1}}}}
{{მედალიშეჯიბრი|[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის ჩემპიონატი]]}}
{{ვერცხლის მედალი |[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2016|საფრანგეთი 2016]]|{{Silver2}}}}
{{მედალიშეჯიბრი|[[ფიფა-ს ოც წლამდე მსოფლიო ჩემპიონატი|მსოფლიო ჩემპიონატი 20 წ.]]}}
{{ოქროს მედალი|თურქეთი 2013|{{Gold1}}}}
|კლუბი-განახლება = 14 აპრილი, 2026
|კლუბი4=იუვენტუსი|წელი4=2022–2023|მატჩი4=8|გოლი4=0|კლუბი5=[[მონაკო (საფეხბურთო კლუბი)|მონაკო]]|წელი5=2025–|მატჩი5=4|გოლი5=0}}
'''პოლ ლაბილ პოგბა''' (დ. [[15 მარტი]], [[1993]]) — [[გვინეა|გვინეური]] წარმოშობის [[ფრანგები|ფრანგი]] [[ფეხბურთელი]], საფეხბურთო კლუბ [[მონაკო (საფეხბურთო კლუბი)|„მონაკოს“]] [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]]. თამაში შეუძლია როგორც საყრდენი ნახევარმცველის, ასევე — შემტევი ნახევარმცველის პოზიციებზე.<ref>{{cite news |title=Paul Pogba |url=http://www.transfermarkt.de/en/paul-pogba/profil/spieler_122153.html?from=direktErgebnis |language=ინგლისური |publisher=transfermarkt |date= |accessdate= }}</ref>
პოგბა გახდა ყველაზე ძვირადღირებული ფეხბურთელი მსოფლიოში. 2016 წელს „[[იუვენტუსი|იუვენტუსმა]]“ სარეკორდო 105 მილიონი ევროს სანაცვლოდ გაყიდა პოგბა, ყოფილ კლუბში - „[[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ფეხბურთის თამაში დაიწყო [[პარიზი|პარიზში]], საფეხბურთო კლუბ „როისი-ენ-ბრიში“ და „ტორსიში“. შემდეგ გადავიდა პროფესიონალურ კლუბ „[[ლე ავრი (საფეხბურთო კლუბი)|ლე ავრიში]]“ 2007 წელს. ორი წლის შემდეგ გადავიდა ინგლისის [[პრემიერ ლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“, სადაც დაჰყო სამი სეზონი. მანჩესტერული კლუბის ძირითად შემადგებლობაში მონაწილეობა მიიღო შვიდ მატჩში. 2012 წლის ივლისში დატოვა „[[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედი]]“ და გადავიდა [[სერია A]]-ს კლუბ „[[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|იუვენტუსში]]“.
==საკლუბო კარიერა==
=== მანჩესტერ იუნაიტედი ===
პოგბას დებიუტი [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|„მანჩესტერ იუნაიტედში“]] 2012 წლის 31 იანვარს შედგა [[პრემიერ ლიგა|პრემიერ ლიგის]] მატჩში [[სტოკ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|„სტოკ სიტისთან“]], სადაც 72 წუთზე [[ხავიერ ერნანდესი]] შეცვალა. ევროპული დებიუტი 2012 წლის 15 მარტს [[უეფა-ს ევროპის ლიგა|ევროპის ლიგის]] გათამაშებაში [[ატლეტიკი ბილბაო (საფეხბურთო კლუბი)|ბილბაოს „ატლეტიკთან“]] შეხვედრაში შედგა, სადაც მისი გუნდი ანგარიშით 2-1 დამარცხდა, ორი მატჩის ჯამში კი 5-3 და გამოეთიშა ევროპის ლიგაში ასპარეზობას.
=== იუვენტუსი ===
2012 წლის 3 ივლისს [[სერ ალექს ფერგიუსონი|სერ ალექს ფერგიუსონმა]] დაადასტურა, რომ [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|„მანჩესტერ იუნაიტედი“]] არ გაუხანგრძლივებდა პოგბას კონტრაქს და დატოვებდა კლუბს. ამავე წლის 27 ივლისს [[იუვენტუსი|ტურინის იუვენტუსმა]] განაცხადა რომ პოლმა სამედიცინო შემოწმება გაიარა და ჩაირიცხა ტურინულ კლუბში. ოფიციალურად, 3 აგვისტოს, კონტრაქტი 4 წლით გაფორმდა. პოგბას დებიუტი „იუვენტუსში“, 1 აგვისტოს, [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|„ბენფიკას“]] წინააღმდეგ შედგა, მან 78 წუთზე [[ანდრეა პირლო]] შეცვალა. პოლმა იუვენტუსის მაისურით პირველი გოლი ნაპოლის წინააღმდეგ 2012 წლის 20 ოქტომბერს გაიტანა. პოგბა ტურინელ გულშემატკივრებში ახალ ზედმეტსახელს ატარებს — „რვაფეხა“ - ({{lang-it|il polpo}}).
=== მანჩესტერ იუნაიტედი ===
2016 წლის 8 აგვისტოს, პოლ პოგბა ოფიციალურად დაბრუნდა თავის ყოფილ კლუბში და გახდა ყველაზე ძვირადღირებული ფეხბურთელი მსოფლიოში. [[იუვენტუსი|იუვენტუსს]] არ ჰქონდა გეგმაში და არ სურდა პოლის გაყიდვა, რადგან ის ერთ-ერთ საკვანძო ფიგურად მოისაზრებოდა კლუბში, რომელიც დიდი მიზნების მისაღწევად თავის როლს ითამაშებდა, მაგრამ პოგბას სურვილიდან გამომდინარე, იუვენტუსმა დათმო სარეკორდო 105 მილიონი ევროს სანაცვლოდ, რა თანხასაც 5 მილიონი ევრო მიემატება მისი კარგი ასპარეზობის შემთხვევაში.
==სანაკრებო კარიერა==
[[საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთის ეროვნულ ნაკრებში]] პოგბას დებიუტი 2013 წლის 22 მარტს შედგა, [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს]] წინააღმდეგ, სადაც მან მატჩი ძირითად შემადგენლობაში დაიწყო და შეუცვლელად ითამაშა, მისმა ნაკრებმა კი 3-1 იმარჯვა. პოგმამ მონაწილეობა მიიღო [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2014|2014 წლის მუნდიალზე]], სადაც გაიტანა ერთადერთი გოლი [[ნიგერიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ნიგერიის ნაკრებთან]] მერვედფინალურ მატჩში. პოგბა დასახელდა ჩემპიონატის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელად.
==სტატისტიკა==
=== საკლუბო ===
{{updated|14 აპრილი 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! rowspan="2" |კლუბი
! rowspan="2" |სეზონი
! colspan="3" |ჩემპიონატი
! colspan="2" |თასი
! colspan="2" |ლიგის თასი
! colspan="2" |ევროპა
! colspan="2" |სხვა
! colspan="2" |სულ
|-
!ჩემპიონატი!!მატჩი!!გოლი!!მატჩი!!გოლი!!მატჩი!!გოლი!!მატჩი!!გოლი!!მატჩი!!გოლი!!მატჩი!!გოლი
|-
| rowspan="2" |[[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|2011–12
|[[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერლიგა]]||3||0||0||0||3||0||1||0||0||0||7||0
|-
! colspan="2" |სულ
!3!!0!!0!!0!!3!!0!!1!!0!!0!!0!!7!!0
|-
| rowspan="5" |[[იუვენტუსი]]
|2012–13
| rowspan="4" |[[სერია A]]||27||5||2||0|| colspan="2" |—||8||0||0||0||37||5
|-
|2013–14
|36||7||0||0|| colspan="2" |—||14||1||1||1||51||9
|-
|2014–15
|26||8||4||1|| colspan="2" |—||10||1||1||0||41||10
|-
|2015–16
|35||8||5||1|| colspan="2" |—||8||1||1||0||49||10
|-
! colspan="2" |სულ
!124!!28!!11!!2!! colspan="2" |—!!40!!3!!3!!1!!178!!34
|-
| rowspan="7" |მანჩესტერ იუნაიტედი
|2016–17
| rowspan="6" |[[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერლიგა]]||30||5||2||0||4||1||15||3|| colspan="2" |—||51||9
|-
|2017–18
|27
|6
|3
|0
|1
|0
|5
|0
|1{{შენიშვნა|ერთი მატჩი [[უეფა-ს სუპერთასი|უეფას სუპერთასის]] გათამაშებაზე}}
|0
|37
|6
|-
|2018–19
|35
|13
|3
|1
|0
|0
|9
|2
| colspan="2" |—
|47
|16
|-
|2019–20
|16
|1
|2
|0
|1
|0
|3
|0
| colspan="2" |—
|22
|1
|-
|2020–21
|26
|3
|2
|0
|3
|1
|11{{შენიშვნა|5 მატჩი [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის]] გათამაშებაზე, 6 მატჩი [[უეფა-ს ევროპა ლიგა|უეფა-ს ევროპა ლიგის]] გათამაშებაზე}}
|2
| colspan="2" |—
|42
|6
|-
|2021–22
|20
|1
|1
|0
|0
|0
|6
|0
| colspan="2" |—
|27
|1
|-
! colspan="2" |სულ
!154!!29!!13!!1!!9!!2!!49!!7!!1!!0!!226!!36
|-
| rowspan="3" |იუვენტუსი
|2022–23
| rowspan="2" |[[იტალიის სერია A|სერია A]]
|6
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|3
|0
| colspan="2" |—
|10
|0
|-
|2023–24
|2
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
! colspan="2" |სულ
!8
!0
!1
!0
! colspan="2" |—
!3
!0
! colspan="2" |—
!12
!0
|-
| rowspan="2" |[[მონაკო (საფეხბურთო კლუბი)|მონაკო]]
|2025–26
|[[საფრანგეთის ლიგა 1|ლიგა 1]]
|4
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
| colspan="2" |—
|4
|0
|-
! colspan="2" |სულ
!4
!0
!0
!0
! colspan="2" |—
!0
!0
! colspan="2" |—
!4
!0
|-
! colspan="3" |სულ კარიერაში
!293!!57!!25!!3!!12!!2!!93!!10!!4!!1!!427!!73
|-
|}
{{შენიშვნების სია}}
=== სანაკრებო ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!ეროვნული ნაკრები
!წელი
!მატჩი
!გოლი
|-
| rowspan="10" |[[საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთი]]
{{დროშანიშანი|საფრანგეთი}}
|2013
|7
|1
|-
|2014
|15
|4
|-
|2015
|5
|0
|-
|2016
|17
|3
|-
|2017
|5
|0
|-
|2018
|15
|2
|-
|2019
|5
|0
|-
|2020
|6
|0
|-
|2021
|14
|1
|-
|2022
|2
|0
|-
! colspan="2" |ჯამში
!91
!11
|}
==მიღწევები==
;საკლუბო
{{დროშანიშანი|იტალია}} '''იუვენტუსი''':(8)
*'''[[სერია A]]''' (4): 2012–13, 2013-14, 2014-15, 2015-16
*'''[[იტალიის საფეხბურთო თასი|იტალიის თასი]]''' (2): 2014-15, 2015-16
*'''[[იტალიის სუპერთასი]]''' (2): 2013, 2015; <small>ვერცხლის პრიზიორი:</small> 2014
*[[უეფას ჩემპიონთა ლიგა]]: <small>ვერცხლის პრიზიორი:</small> [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2014-2015|2014-15]]
{{დროშანიშანი|ინგლისი}} '''მანჩესტერ იუნაიტედი''':(3)
*'''[[უეფა-ს ევროპა ლიგა|ევროპა ლიგა]]''' (1): 2016-17
*'''[[ინგლისის ლიგის თასი]]''' (1): 2016-17
*'''[[ინგლისის საფეხბურთო სუპერთასი|ინგლისის სუპერთასი]]''' (1): 2016
;სანაკრებო
'''საფრანგეთი 20'''
*'''[[ფიფა-ს ოც წლამდე მსოფლიო ჩემპიონატი|ფიფას 20 წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი]]''': 2013
'''საფრანგეთი'''
*[[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]:<small>ჩემპიონი:</small> [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2018|2018]]
*[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის ჩემპიონატი]]: <small>ვერცხლის პრიზიორი:</small> [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2016|2016]]
;ინდივიდუალური
*ფიფას 20 წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს ბურთი: 2013
==რესურსები ინტერნეტში==
{{Commonscat|Paul Pogba}}
* [http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/First-Team/Paul-Pogba.aspx პროფილი] ManUtd.com-ზე
* {{soccerbase|58437|Paul Pogba}}
* {{twitter|paulpogba}}
* {{facebook|PaulPogba}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}{{საფრანგეთის შემადგენლობა 2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე}}
{{საფრანგეთის შემადგენლობა 2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე}}
{{საფრანგეთის შემადგენლობა 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე}}
{{საფრანგეთის შემადგენლობა 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე}}
{{DEFAULTSORT:პოგბა, პოლ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1993]]
[[კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი]]
[[კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში]]
[[კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:უეფა-ს ევროპა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები]]
[[კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]]
rwv60zxljpetu1m1icn7hwjhewuyv2l
მომხმარებლის განხილვა:მზია ფალავანდიშვილი
3
216901
5356541
5352698
2026-04-14T15:24:06Z
~2026-21347-68
181258
/* თავადი ანტონ იოანეს(ივანეს) ძე ფალავანდიშვილი(ფალავანდოვი) */
5356541
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<font color="#00B000">ჯაბა</font>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#00B000">ლაბაძე</span>]] 08:23, 11 იანვარი 2013 (UTC)
== თავადი ანტონ იოანეს(ივანეს) ძე ფალავანდიშვილი(ფალავანდოვი) ==
თავადი ანტონ იოანეს(ივანეს) ძე ფალავანდიშვილი(ფალავანდოვი), ფეჰლევიდებისა და მეფე ერეკლე მეორის შთამომავალი, დაიბადა 1879 წელს გორის მაზრის სოფელ პატარა თამარაშენში თავადი იოან(ივანე) ანტონის ძე ფალავანდიშვილისა და კნეინა თამარ(თალიკო, თალალე) ესტატეს ასული ციციშვილის ოჯახში. კნეინა თამარი-თალიკო იყო მეფე ერეკლე მეორის შვილთაშვილის შვილიშვილი.
თავადი ანტონ იოანეს ძის ძირითადი საგვარეულო მამული იყო გარეთუბანი, ტიფლისთან. დღეს გარეთუბანი თბილისის ცენტრია, სოლოლაკის ნაწილი,ასევე თსუ-ს ტერიტორია.
მოინათლა ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარში, ნათლია იყო კავკასიის გენერალ-მაიორი.
მე-19 საუკუნის 90-ანი წლების მეორე ნახევარში, მცირე ხნით, იმპერიის ჯარში მსახურობდა ციმბირში.
1905-7 წლებში სწავლობდა ჟენევის უნივერსიტეტის აგრარულ ფაკულტეტზე.
საქართველოში დაბრუნების შემდეგ აქტიურად მონაწილეობს ეროვნულ მოძრაობაში, იყო ფედერალისტი.
1907 წელს ქორწინდება ეკატერინე ილიას ასულ დიდებულიძეზე, რომელთანაც შეეძინა ხუთი შვილი: ერთი ვაჟი - ივანე და ოთხი ქალიშვილი.
1918 წელს ოსთა აჯანყების შედეგად დარბეული იქნა მისი სახლი და მამულები, ცნობილი ტყე, რომელიც დღესაც მის სახელს ატარებს, მოსახლეობა "ანტონის ტყეს" უწოდებს.
იგი თავის ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად ბრუნდება თბილისში.
1924 წლის აჯანყებაში მონაწილეობის გამო დაპატიმრებული იყო,რისთვისაც სიკვდილით დასჯა მიესაჯა. 1925 წლის ამნისტიით მოეხსნა სასჯელი.
გარდაიცვალა ქ.თბილისში 1934 წელს.
დაკრძალული იყო ვერის სასაფლაოზე.
თავადი ანტონ ფალავანდიშვილის შთამომავალია შვილიშვილი, მზია ივანეს ასული ფალავანდიშვილი, პროფესიით იურისტი, ადვოკატი და შვილთაშვილები, ელენე ფალავანდიშვილი-გაბუნია, ფსიქოლოგი და ანა ფალავანდიშვილი-გაბუნია, იურისტი, რომელიც ცხოვრობს და მუშაობს ლუქსემბურგში საერთაშორისო საინვესტიციო-საფინანსო ბანკში დირექტორად.
წყარო - საქართველოს,რუსეთის იმპერიისა და სხვა ქვეყნების არქივები,ასევე უშიშროების სამსახურების არქივები, მე-19 და მე-20 საუკუნეების პრესა.
[[სპეციალური:წვლილი/~2026-21347-68|~2026-21347-68]] ([[მომხმარებლის განხილვა:~2026-21347-68|talk]]) 07:35, 7 აპრილი 2026 (UTC)
l00c1oqoqb0s5zz6krfaqqqojkyysrs
ხალხის პარტია
0
229694
5356561
4871236
2026-04-14T16:27:19Z
J4keeS237
143476
5356561
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი = ხალხის პარტია
|პარტიის სახელი ფერი = #FFFFFF
|პარტიის ლოგო = Party of People (Georgia) - logo.svg
|პარტიის ვიკიფერი = #BB2522
|ლიდერი = [[ალექსანდრე კობაიძე]]
|დაფუძნდა = 12 მარტი, 2006
|იდეოლოგია = [[კონსერვატიზმი]]
|ევროპული =
|საერთაშორისო =
|ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|#BB2522}}
|ფერები = {{colorbox|#BB2522}} წითელი <br> {{colorbox|#FFFFFF}} თეთრი
|შტაბ-ბინა = ჯავახიშვილის ქ. #73, 0164 <br> [[თბილისი]]
|ვებგვერდი =
}}
'''ხალხის პარტია''' — მემარცხენე-ცენტრისტული პოლიტიკური გაერთიანება [[საქართველო|საქართველოში]].
==ისტორია==
„ხალხის პარტია“ დაფუძნდა 2006 წლის 12 მარტს საინიციატივო ჯგუფის საფუძველზე. საინიციატივო ჯგუფის წევრები იყვნენ ასმათ მურადაშვილი, გიორგი ოძელი, კახაბერ ფირუაშვილი, დავით კვაჭაძე, ჯუმბერ თავართქილაძე, როინ ხიჯაკაძე და აკაკი ფანჩულიძე. საინიციატივო ჯგუფმა 2007 წლის 9 ივნისს პარტიის ყრილობა გაიმართა, ყრილობამ აირჩია უმაღლესი ორგანო პოლიტიკური საბჭო. პოლიტიკურმა საბჭომ კი პარტიის თავმჯდომარე და აღმასრულებელი მდივანი აირჩია. თავმჯდომარედ [[კობა დავითაშვილი]] აირჩიეს, ხოლო აღმასრულებელ მდივნად ასმათ მურადაშვილი. პოლიტსაბჭოს წევრები იყვნენ გიორგი ოძელი, აკაკი ფანჩულიძე, კახაბერ ფირუაშვილი, როინ ხიჯაკაძე, ჯუმბერ თავართქილაძე, თეირან ნონიაშვილი, დავით ბიწაძე და დავით კვაჭაძე.
„ხალხის პარტია“ გაერთიანებულ ოპოზიციურ პარტიებთან ერთად აქტიურად იღებდა არჩევნებში მონაწილეობას, რის შემდეგაც [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2008|2008 წლის საპარლამენტო არჩევნების]] შემდეგ კვალიფიციური პარტია გახდა. პარტიამ გამოუშვა საკუთარი გაზეთი „ხალხის პარტია“, რომელიც საქართველოს მასშტაბით ვრცელდებოდა.
2008 წელს საპარლამენტო არჩევნების ზუგდიდი რაიონის მაჟორიტარობის კანდიდატი [[კობა დავითაშვილი]] გახდა. 2009 წელს „ხალხის პარტია“ აქტიურად მონაწილეობდა საკნების აქციაზე. [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2010|2010 წლის ადგილობრივ არჩევნებში]] ეროვნული საბჭოს სახელით, სამი პარტია გაერთიანდა: „ხალხის პარტია“, „[[საქართველოს კონსერვატიული პარტია]]“ და „[[მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსთვის]]“.
[[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2010|2010 წლის ადგილობრივ არჩევნებში]] თბილისი საკრებულოს წევრი „ხალხის პარტიის“ თავმჯდომარე კობა დავითაშვილი გახდა. 2011 წელს კი „ხალხის პარტიის“ პოლიტიკურმა საბჭომ ერთხმად გადაწყვიტა, რომ პარტიის თავმჯდომარეს კობა დავითაშვილს [[ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო|„ქართული ოცნების“]] საარჩევნო სიით ეყარა კენჭი, რის შემდეგაც [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2012|2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე]] კობა დავითაშვილი საქართველოს პარლამენტის წევრი გახდა. ამის შემდეგ [[თბილისის საკრებულო]]ში კობა დავითაშვილის ადგილმონაცვლე გახდა პოლიტიკური საბჭოს წევრი კახაბერ ფირუაშვილი, რომელიც საკრებულოში გარემოს დაცვის კომისიას ხელმძღვანელობდა. 2013 წელს კობა დავითაშვილმა დატოვა საპარლამენტო უმრავლესობა და კენჭი იყარა პრეზიდენტობაზე და ხმის 1,2% აიღო, რის შემდეგაც დავითაშვილმა, როგორც პოლიტიკური ასპარეზი ასევე 2014 წელის აპრილში „ხალხის პარტიის“ თავმჯდომარის პოზიციაც დატოვა. 2015 წლის 27 ივნისს „ხალხის პარტიამ“ თავმჯდომარედ აირჩია [[ალექსანდრე შალამბერიძე]], რომელიც 2015 წლის 1 ივლისს მოულოდნელად გარდაიცვალა, რის შემდეგაც პარტიამ შეწყვიტა აქტიურობა, თუმცა რეგისტრირებული დარჩა. 2017 წლის 21 იანვარს „ხალხის პარტიამ“ ჩაატარა რიგგარეშე ყრილობა და პარტიის თავმჯდომარედ არჩეულ იქნა ალექსანდრე კობაიძე.
==რესურსები ინტერნეტში==
*{{facebook|https://www.facebook.com/xalxispartia/}}
*[https://gpp.ge პარტიის პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928044021/https://gpp.ge/ |date=2020-09-28 }} სამოქალაქო კულტურის საერთაშორისო ცენტრის რესურსზე [http://www.ivote.ge/partiebi1/skhva-partiebi/23372-khalkhis-partia.html?lang=ka-GE ivote.ge]
{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
[[კატეგორია:კონსერვატიული პარტიები საქართველოში]]
[[კატეგორია:2006 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
n9v1mw88t3z0q3y1uadboiky9kir81f
უკანასკნელი სამურაი
0
264044
5356764
3382639
2026-04-15T05:18:50Z
M.
10110
5356764
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი = უკანასკნელი სამურაი
| სურათი =Thelastsamurai-logo.svg
| სურათის ზომა =
| ტიტრი =
| ჟანრი =
| კინოსტუდია = Radar Pictures, Bedford Falls Company, Cruise/Wagner
| დისტრიბუტორი = Warner Bros. Pictures
| სცენარის ავტორი =[[ჯონ ლოგანი (მწერალი)|ჯონ ლოგანი]], ედვარდ ცვიკი, მარშალ ჰერსკოვიცი
| ნაწარმოები =
| ისტორია = ჯონ ლოგანი
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი = [[ედვარდ ცვიკი]]
| მონტაჟი = ვიქტორ დუბუა, სტივენ როზენბლუმი
| როლებში = [[ტომ კრუზი]], [[კენ ვატანაბე]]
| ოპერატორი =[[ჯონ ტოლი]]
| რეჟისორი =
| მხატვარი =კათრინ მარტინი
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა = [[ჰანს ციმერი]]
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = ედვარდ ცვიკი, [[მარშალ ჰერსკოვიცი]]
| გამოსვლის თარიღი = [[5 დეკემბერი]], [[2003]]
| ხანგრძლივობა = 154 წუთი
| ქვეყანა =[[აშშ]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[იაპონური ენა|იაპონური]]
| ბიუჯეტი = $ 140 მლნ
| შემოსავალი =$ 456 758 981
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
| MPAA =
| amg_id =
| imdb_id =
| geocinema_id =
}}
'''უკანასკნელი სამურაი''' ({{lang-en|The Last Samurai}}) — 2003 წლის ამერიკული ეპიკური ფილმი [[სამურაი|სამურაების]] შესახებ. ფილმი მხატვრული გამოხმაურებაა [[საიგო ტაკამორი]]ს ხელმძღვანელობით მომხდარ [[საცუმას აჯანყება]]ზე. მთავარი გმირის პროტოტიპია ფრანგი სამხედრო ჟულს ბრუნეტი, რომელიც სამხედრო მრჩეველი იყო [[ბოშინის ომი]]ს დროს.
==როლებში==
{{სიუჟეტი}}
მოქმედება ხდება [[იაპონია]]ში, [[1870-იანები|1870-იანი]] წლების მეორე ნახევარში [[მეიძის რესტავრაცია|მეიძის რესტავრაციის]] დროს. ამერიკელი სამხედრო პირი, კაპიტანი ნათან ოლგრენი ჩადის იაპონიაში. მას ქირაობს [[მუცუჰიტო]]ს მთავრობა, რათა გაწვრთნას იაპონიის არმია და შეაძლებინოს მას ამბოხებული [[სამურაი|სამურაების]] დამარცხება, რომლებსაც მორიცუგუ კაცუმოტო უძღვება. სამურაები აჯანყებულები არიან, რადგან მოდერნიზაციის რეფორმები იაპონურ ტრადიციებს და სამურაების კლასსგაქრობით ემუქრება. პირველივე ბრძოლის შემდეგ ოლგრენი ტყვედ ვარდება. ის ერთ წელიწადს სამურაების ტყვედ გაატარებს, მათ კულტურას ახლოს გაეცნობა და შეხედულებებს შეიცვლის.
==რესურსები ინტერნეტში==
{{commonscat|The Last Samurai}}
* {{Official website|http://www.lastsamurai.com}}
* {{IMDb title|0325710|The Last Samurai}}
* {{AllMovie სახელწოდება|284009|The Last Samurai}}
* {{Mojo title|lastsamurai|The Last Samurai}}
* {{Rotten Tomatoes|last_samurai}}
[[კატეგორია:2003 წლის ფილმები]]
[[კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ფილმები]]
[[კატეგორია:ამერიკული ეპიკური ფილმები]]
[[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები]]
[[კატეგორია:იაპონურენოვანი ფილმები]]
[[კატეგორია:2000-იანი წლების ისტორიული ფილმები]]
[[კატეგორია:ედვარდ ცვიკის ფილმები]]
nqogdi5ex2s7j1tfnvcwksq1apq618c
ქორისებრნი
0
275402
5356698
4093216
2026-04-14T19:48:49Z
Island
40
5356698
wikitext
text/x-wiki
{{ტაქსოდაფა
| სახელი =ქორისებრნი
| სურათის ფაილი = Milvus milvus R(ThKraft).jpg
| სურათის წარწერა = ბორა
| სურათის აღწერა = [[ბორა (ფრინველი)|ბორა]] (Milvus milvus)
| სამეფო = ცხოველები
| ტიპი = [[ქორდიანები]]
| კლასი = [[ფრინველები]]
| რიგი = [[ქორისნაირნი]]
| ოჯახი = '''ქორისებრნი'''
| ლათ = {{Btname|Accipitridae|([[Vieillot]], [[1816]])}}
| არეალის რუკა =
| ვიკისახეობები = Accipitridae
| iucn =
| commons = Category:Accipitridae
| itis = 175280
| ncbi = 56259
| eol = 8016
| fw = 39323
}}
'''ქორისებრნი''' ({{lang-la|Accipitridae}}) — [[ფრინველები|ფრინველთა]] [[ოჯახი (ბიოლოგია)|ოჯახი]] [[ქორისნაირნი|ქორისნაირთა]] [[რიგი (ბიოლოგია)|რიგი]]სა. მოიცავს განსხვავებული ზომის ფრინველებს (მასა 50 გ-დან 19 კგ-მდე), რომლებიც გავრცელებული არიან მთელ დედამიწაზე (გარდა ანტარქტიკისა, ზოგიერთი ოკეანური კუნძულისა და სრულიად უწყლო უდაბნოებისა). აერთიანებს 67 [[გვარი (ბიოლოგია)|გვარი]]ს 254 [[სახეობა]]ს.<ref>{{ITIS|ID=175280|taxon=ქორისებრნი}}</ref> ბინადრობენ ტყეში, მთაში, ტუნდრაში, ველზე და უდაბნოში. [[ბუდე]]ს იკეთებენ ხეზე, ბუჩქზე, მიწაზე. კლდის ნაპრალში, ლერწმიანში. ქორისებრნი პრაქტიკულად ([[აფრიკული სვავი]]ს გარდა, რომელიც [[პალმები]]ს ნაყოფებით იკვებება) ყველა იკვებება ცხოველებით, მათ შორის არიან პოლიფაგები, ენტომოფაგები, ნეკროფაგები და სხვა. [[საქართველო]]ში ამ ოჯახიდან გვხვდება [[ქორი]], [[ქორცქვიტა]], [[მიმინო]], მდელოს, მინდვრისა და ჭაობის [[ძელქორი|ძელქორები]], [[ძერა]], თეთრკუდა არწივი ანუ [[ფსოვი]], [[ყაჯირი]], [[ორბი]], [[სვავი]], [[კრავიჭამია]] ანუ ბატკანძერი, [[არწივი]], [[კრაზანაჭამია არწივი|კრაზანაჭამია]] ანუ ბოლოკარკაზი, [[გველიჭამია არწივი|გველიჭამია არწივი]] ანუ ძერაბოტი, [[კაკაჩა]]. ბოლო წლებში რიცხოვნობის მკვეთრი დაქვეითების გამო მათი უმრავლესობა სახელმწიფოებრივ დაცვას ექვემდებარება, შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.
==ლიტერატურა==
{{ქსე|10|550|ჟორდანია რ.}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ქორისებრნი|*]]
[[კატეგორია:ქორისნაირნი]]
8i4hkq7cg18merq7hkxy2ftabsdrpeu
კვიპროსის გერბი
0
284505
5356765
4932779
2026-04-15T05:19:39Z
Jaba1977
3604
5356765
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა გერბი
|სურათი =Coat_of_arms_of_Cyprus_(2006).svg
|frameless|ცენტრი=
|სურათის ტიტრი =
|შენიშვნა = ძველი ვერსია
|სხვა ვერსია =
|სხვა ვერსია2 =
|მატარებელი= [[კვიპროსი|კვიპროსის რესპუბლიკა]]
|დამტკიცდა= [[1960]]
|საჩაფხუტე=
|გვირგვინი=
|ჩაფხუტი=
|ფარი=
|ფარმჭერები=
|დაფუძნება=
|დევიზი=
|ორდენები=
|სხვა ელემენტები=
|გამოყენება=
}}
'''კვიპროსის გერბი''' ([[ბერძნული ენა|ბერძნ.]] Εθνόσημο της Κύπρου) — [[კვიპროსი]]ს სახელმწიფო სიმბოლო [[კვიპროსის დროშა|დროშასა]] და [[თავისუფლების ჰიმნი|ჰიმნთან]] ერთად. გერბი მიიღეს 1960 წელს მას შემდეგ, რაც კვიპროსი დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა. გერბი წარმოადგენს [[ზეთისხილი]]ს მწვანე რტოებით გარშემორტყმულ სპილენძისფერ ფარს, რომელზეც გამოსახულია თეთრი მტრედი ზეთისხილის თეთრივე რტოთი ნისკარტში. მტრედის ქვევით არის წარწერა — 1960, რაც კვიპროსის მიერ დიდი ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობის მოპოვების თარიღს წარმოადგენს. ფარის ფერი აღნიშნავს კვიპროსის სპილენძის საბადოებს, საიდანაც, ერთ-ერთი ვერსიით, თვით ქვეყნის სახელიც წარმოსდგება.<ref>{{Cite web |url=http://cyprus2.wikispaces.com/Etymology |title=cyprus2.wikispaces.com/Etymology |accessdate=2014-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117044555/http://cyprus2.wikispaces.com/Etymology |archivedate=2012-01-17 }}</ref>
ბრიტანეთის კოლონიად ყოფნის პერიოდში ოფიციალურ სიმბოლოდ გამოიყენებოდა [[გაერთიანებული სამეფო]]ს გერბზე დაფუძნებული ემბლემა.
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[კვიპროსის დროშა]]
* [[კვიპროსის ჰიმნი]]
== რესურსები ინტერნეტში ==
* http://www.ngw.nl/heraldrywiki/index.php?title=Cyprus
== სქოლიო ==
{{სქოლიოს სია}}
{{აზია თემატურად|გერბი|[[აზიის ქვეყნების გერბები]]}}
{{ევროპა თემატურად|გერბი|ევროპის გერბები}}
[[კატეგორია:კვიპროსის ეროვნული სიმბოლოები]]
[[კატეგორია:სახელმწიფო გერბები]]
[[კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით]]
g7iblgp3hp43y9ut0rmdj1eq8s0lvm2
5356766
5356765
2026-04-15T05:20:16Z
Jaba1977
3604
5356766
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა გერბი
|სურათი =Coat_of_arms_of_Cyprus_(2006).svg
|frameless|ცენტრი=
|სურათის ტიტრი =
|შენიშვნა = ძველი ვერსია
|სხვა ვერსია = [[File:Coat of arms of Cyprus.svg|150px]]
|სხვა ვერსია2 =
|მატარებელი= [[კვიპროსი|კვიპროსის რესპუბლიკა]]
|დამტკიცდა= [[1960]]
|საჩაფხუტე=
|გვირგვინი=
|ჩაფხუტი=
|ფარი=
|ფარმჭერები=
|დაფუძნება=
|დევიზი=
|ორდენები=
|სხვა ელემენტები=
|გამოყენება=
}}
'''კვიპროსის გერბი''' ([[ბერძნული ენა|ბერძნ.]] Εθνόσημο της Κύπρου) — [[კვიპროსი]]ს სახელმწიფო სიმბოლო [[კვიპროსის დროშა|დროშასა]] და [[თავისუფლების ჰიმნი|ჰიმნთან]] ერთად. გერბი მიიღეს 1960 წელს მას შემდეგ, რაც კვიპროსი დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა. გერბი წარმოადგენს [[ზეთისხილი]]ს მწვანე რტოებით გარშემორტყმულ სპილენძისფერ ფარს, რომელზეც გამოსახულია თეთრი მტრედი ზეთისხილის თეთრივე რტოთი ნისკარტში. მტრედის ქვევით არის წარწერა — 1960, რაც კვიპროსის მიერ დიდი ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობის მოპოვების თარიღს წარმოადგენს. ფარის ფერი აღნიშნავს კვიპროსის სპილენძის საბადოებს, საიდანაც, ერთ-ერთი ვერსიით, თვით ქვეყნის სახელიც წარმოსდგება.<ref>{{Cite web |url=http://cyprus2.wikispaces.com/Etymology |title=cyprus2.wikispaces.com/Etymology |accessdate=2014-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117044555/http://cyprus2.wikispaces.com/Etymology |archivedate=2012-01-17 }}</ref>
ბრიტანეთის კოლონიად ყოფნის პერიოდში ოფიციალურ სიმბოლოდ გამოიყენებოდა [[გაერთიანებული სამეფო]]ს გერბზე დაფუძნებული ემბლემა.
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[კვიპროსის დროშა]]
* [[კვიპროსის ჰიმნი]]
== რესურსები ინტერნეტში ==
* http://www.ngw.nl/heraldrywiki/index.php?title=Cyprus
== სქოლიო ==
{{სქოლიოს სია}}
{{აზია თემატურად|გერბი|[[აზიის ქვეყნების გერბები]]}}
{{ევროპა თემატურად|გერბი|ევროპის გერბები}}
[[კატეგორია:კვიპროსის ეროვნული სიმბოლოები]]
[[კატეგორია:სახელმწიფო გერბები]]
[[კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით]]
ncgld7h7tm67ux80vlvogm71ukdasfn
თარგი:ტავუშის პროვინცია
10
295173
5356479
4658954
2026-04-14T13:08:23Z
გიო ოქრო
84301
// რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით
5356479
wikitext
text/x-wiki
{{ნავდაფა
|სახელი = ტავუშის პროვინცია
|სურათი = [[ფაილი:Tavush.svg|100პქ]]
|სურათი2 =
|სათაური = [[ტავუშის პროვინცია|<span style="color:white;">ტავუშის პროვინცია</span>]]
| სიასტილი =
| სათსტილი = background:{{ფერი|სომხეთი}}
| ჯგუფსტილი = background:{{ფერი|სომხეთი}}
|სიაკლასი = hlist
|ჯგუფი1=<div class="center">[[ქალაქი|<span style="color:white;">ქალაქები</span>]]</div>
|სია1=
* [[აირუმი]]
* [[ბერდი]]
* [[დილიჯანი]]
*'''[[იჯევანი]]'''
* [[ნოემბერიანი]]
|ჯგუფი2= <div class="center">[[ბერდი|<span style="color:white;">ბერდის მუნიციპალიტეტი</span>]]</div>
|სია2=
* [[აიგეპარი]]
* [[აიგეძორი]]
* [[არწვაბერდი]]
* [[ვარაგავანი]]
* [[ვერინ-კარმირაღბიური]]
* [[ვერინ-წაღკავანი]]
* [[იწაქარი]]
* [[მოვსესი]]
* [[ნავური]]
* [[ნერქინ-კარმირაღბიური]]
* [[ნორაშენი (ტავუში)|ნორაშენი]]
* [[პარავაქარი]]
* [[ტავუში (სოფელი)|ტავუში]]
* [[ჩინარი (სომხეთი)|ჩინარი]]
* [[ჩინჩინი]]
* [[ჩორათანი]]
|ჯგუფი3= <div class="center">[[დილიჯანი|<span style="color:white;">დილიჯანის მუნიციპალიტეტი</span>]]</div>
|სია3=
* [[აღავნავანქი]]
* [[გეღატაფი]]
* [[გოში]]
* [[თეღუტი (ტავუში)|თეღუტი]]
* [[ჭერმაკავანი]]
* [[ხაჩარძანი]]
* [[ჰაღარწინი]]
* [[ჰოვქი]]
|ჯგუფი4= <div class="center">[[იჯევანი|<span style="color:white;">იჯევანის მუნიციპალიტეტი</span>]]</div>
|სია4=
* [[აზატამუტი]]
* [[აიგეჰოვიტი]]
* [[აკნაღბიური]]
* [[აჩაჯური]]
* [[აჭარკუტი]]
* [[ბერქაბერი]]
* [[განძაქარი]]
* [[გეტაჰოვიტი]]
* [[დიტავანი]]
* [[ენოქავანი]]
* [[ვაზაშენი]]
* [[კაიანი]]
* [[კირანცი]]
* [[ლუსაძორი]]
* [[ლუსაჰოვიტი]]
* [[ნერქინ-წაღკავანი]]
* [[სარიგიუღი]]
* [[სევქარი]]
* [[ხაშთარაკი]]
|ჯგუფი5= <div class="center">[[ნოემბერიანი|<span style="color:white;">ნოემბერიანის მუნიციპალიტეტი</span>]]</div>
|სია5=
* [[არჭისი]]
* [[ბაგრატაშენი]]
* [[ბარეკამავანი]]
* [[ბაღანისი]]
* [[ბერდავანი]]
* [[დებეტავანი]]
* [[დეღძავანი]]
* [[დოვეღი]]
* [[ვოსკევანი]]
* [[ვოსკეპარი]]
* [[ზორაკანი]]
* [[კოთი]]
* [[კოღბი]]
* [[ლჭკაძორი]]
* [[პტღავანი]]
* [[ჯუჯევანი]]
* [[ჰაღთანაკი]]
}}<noinclude>
[[კატეგორია:სომხეთის თარგები]]
</noinclude>
pgr6gq7ljo1dt9wydvqrk1c7fbrzylf
სხივური თერაპია
0
295322
5356674
4746546
2026-04-14T19:04:03Z
Hamartoma2026
181568
შემოთავაზებული გაფართოება განხილვის გვერდზე: სტატია სტაბიდან გადაკეთებულია თანამედროვე რადიაციული ონკოლოგიის სტანდარტების შესაბამისად, საერთაშორისო წყაროებით (NCI, ESTRO, ASTRO, Lancet Oncology). COI გამჟღავნებულია მომხმარებლის გვერდზე. {{edit request}}
5356674
wikitext
text/x-wiki
'''სხივური თერაპია''' (აგრეთვე '''რადიოთერაპია''', '''რადიაციული ონკოლოგია''') — ონკოლოგიური მკურნალობის ერთ-ერთი ძირითადი მეთოდი, რომელიც იყენებს მაიონებელ გამოსხივებას ავთვისებიანი სიმსივნური უჯრედების განადგურების ან მათი ზრდის შეჩერების მიზნით.<ref name="NCI">{{cite web |url=https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/radiation-therapy |title=Radiation Therapy to Treat Cancer |publisher=National Cancer Institute |access-date=2026-04-14}}</ref> სხივური თერაპია წარმოადგენს კიბოს კომპლექსური მკურნალობის სამი ძირითადი მოდალობიდან ერთ-ერთს — ქირურგიულ მკურნალობასა და სისტემურ თერაპიასთან (ქიმიოთერაპია, [[იმუნოთერაპია]], სამიზნე თერაპია) ერთად.<ref name="ESTRO">{{cite web |url=https://www.estro.org/About/Vision-Mission-Values |title=About ESTRO |publisher=European Society for Radiotherapy and Oncology |access-date=2026-04-14}}</ref>
შეფასებით, ონკოლოგიური დაავადების მქონე პაციენტთა დაახლოებით 50% ღებულობს სხივურ თერაპიას მკურნალობის რომელიმე ეტაპზე — რადიკალური (განკურნებითი), ადიუვანტური, ნეოადიუვანტური ან პალიატიური მიზნით.<ref name="Lancet2015">{{cite journal |last1=Atun |first1=R |title=Expanding global access to radiotherapy |journal=The Lancet Oncology |date=2015 |volume=16 |issue=10 |pages=1153–1186 |doi=10.1016/S1470-2045(15)00222-3}}</ref>
== ისტორია ==
სხივური თერაპიის გამოყენება დაიწყო 1895 წელს [[ვილჰელმ რენტგენი]]ს მიერ რენტგენის სხივების აღმოჩენის შემდეგ და 1898 წელს [[მარი კიური]]სა და [[პიერ კიური]]ს მიერ რადიუმის აღმოჩენის შემდეგ.<ref name="NCI"/> XX საუკუნის განმავლობაში სხივური თერაპია გადავიდა მარტივი ორთოვოლტური აპარატებიდან თანამედროვე ხაზოვან ამაჩქარებლებზე (ლინეარული აქცელერატორი), რომლებიც დღეს წარმოადგენენ დისტანციური სხივური თერაპიის სტანდარტს.
== ბიოლოგიური საფუძვლები ==
მაიონებელი გამოსხივება იწვევს დნმ-ის ერთჯაჭვიან და ორჯაჭვიან გაწყვეტებს, რაც სიმსივნური უჯრედის გაყოფისა და სიცოცხლისუნარიანობის დაკარგვამდე მივყავართ. ჯანმრთელი ქსოვილის რეპარაციული უნარი სიმსივნურ უჯრედებზე მაღალია, რაც წარმოადგენს თერაპიული ფანჯრის ძირითად ბიოლოგიურ საფუძველს. დოზის ფრაქციონირება (განაწილება მცირე ყოველდღიურ პორციებად) იყენებს ამ განსხვავებას ჯანმრთელი ქსოვილის გვერდითი მოვლენების შემცირების მიზნით.<ref name="Hall">{{cite book |last=Hall |first=Eric J. |title=Radiobiology for the Radiologist |edition=8th |publisher=Wolters Kluwer |year=2018 |isbn=978-1496335418}}</ref>
== სხივური თერაპიის ძირითადი ტიპები ==
=== დისტანციური სხივური თერაპია ===
დისტანციური სხივური თერაპია (EBRT, ''external beam radiotherapy'') — გამოსხივების წყარო პაციენტის სხეულის გარეთ მდებარეობს. დღეისათვის ჩვეულებრივი ფორმაა მაღალი ენერგიის ფოტონური (X) ან ელექტრონული სხივების მიწოდება ხაზოვანი ამაჩქარებლით.
* '''სამგანზომილებიანი კონფორმული სხივური თერაპია (3D-CRT)''' — სიმსივნის ფორმის შესაბამისი დასხივება კომპიუტერული ტომოგრაფიის საფუძველზე.
* '''ინტენსივობით მოდულირებული სხივური თერაპია (IMRT)''' და '''მოცულობით მოდულირებული რკალური თერაპია (VMAT)''' — საშუალებას იძლევა გამოსხივების დოზის უფრო ზუსტი განაწილებისა და მიმდებარე ჯანმრთელი ორგანოების უკეთ დაცვისთვის.<ref name="ASTRO-IMRT">{{cite web |url=https://www.astro.org/Patient-Care-and-Research/Patient-Education |title=Patient Education: Types of Radiation Therapy |publisher=American Society for Radiation Oncology |access-date=2026-04-14}}</ref>
* '''სხეულის სტერეოტაქსიული სხივური თერაპია (SBRT)''' — სიმსივნის ზუსტი დასხივება მცირე რაოდენობის (1–5) ფრაქციით, მაღალი დოზით, რომელიც გამოიყენება ფილტვის, ღვიძლის, წინამდებარე ჯირკვლისა და სხვა ლოკალიზაციების სიმსივნეების სამკურნალოდ.<ref name="ASTRO-SBRT">{{cite journal |last1=Timmerman |first1=R |title=Stereotactic body radiation therapy in multiple organ sites |journal=Journal of Clinical Oncology |date=2007 |volume=25 |issue=8 |pages=947–952 |doi=10.1200/JCO.2006.09.7469}}</ref>
* '''სტერეოტაქსიული რადიოქირურგია (SRS)''' და '''სტერეოტაქსიული რადიოთერაპია (SRT)''' — გამოიყენება ძირითადად ცენტრალური ნერვული სისტემის სიმსივნეების სამკურნალოდ, მათ შორის ტვინის მეტასტაზებისა და მენინგიომების მკურნალობისთვის.
* '''[[პროტონული თერაპია]]''' — იყენებს დადებითად დამუხტული პროტონების სხივებს, რომელთა ფიზიკური თვისებები (ბრეგის პიკი) საშუალებას იძლევა გამოსხივების უკეთ ლოკალიზაციისა, განსაკუთრებით პედიატრიულ პაციენტებსა და მგრძნობიარე სტრუქტურების მახლობლად მდებარე სიმსივნეებში.<ref name="Natelauri-proton">{{cite book |last1=Natelauri |first1=E |last2=Pkhaladze |first2=M |last3=Atskvereli |first3=M |chapter=Radiobiology of proton therapy and its clinical implications |title=Proton Therapy - Technological Advances and Future Direction |publisher=IntechOpen |year=2024 |doi=10.5772/intechopen.1003188}}</ref>
=== ბრაქითერაპია ===
[[ბრაქითერაპია]] — სხივური თერაპიის ფორმა, რომლის დროსაც რადიოაქტიური წყარო ექსპედიციით თავსდება სიმსივნის შიგნით (ინტერსტიციული) ან მის უშუალო სიახლოვეს (ინტრაკავიტარული, კონტაქტური). ფართოდ გამოიყენება საშვილოსნოს ყელის, წინამდებარე ჯირკვლისა და სარძევე ჯირკვლის სიმსივნეების მკურნალობისთვის. ლოკალურად მოწინავე საშვილოსნოს ყელის სიმსივნის სტანდარტული მკურნალობა გულისხმობს ქიმიორადიოთერაპიას ბრაქითერაპიული ბუსტით; იმ შემთხვევებში, როდესაც ბრაქითერაპია ხელმიუწვდომელია, შესწავლილია მისი ალტერნატივები, მათ შორის SBRT-ბუსტი და IMRT-ბუსტი.<ref name="Natelauri-cervix">{{cite journal |last1=Natelauri |first1=E |last2=Kiel |first2=K |last3=Natelauri |first3=T |display-authors=etal |title=Various substitutes of brachytherapy boost after neoadjuvant chemoradiation for locally advanced cervical cancer. Literature Review |journal=Medical Science and Discovery |date=2022 |volume=9 |issue=3 |pages=201–213 |doi=10.36472/msd.v9i3.702}}</ref>
=== სისტემური რადიონუკლიდური თერაპია ===
ეს მიდგომა იყენებს რადიოაქტიურ იზოტოპებს, რომლებიც სისტემურად შეჰყავთ პაციენტს და სელექციურად გროვდება სიმსივნურ ქსოვილში. მაგალითები მოიცავს რადიოაქტიური იოდის (¹³¹I) გამოყენებას ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს მკურნალობისთვის და თანამედროვე რადიოლიგანდურ თერაპიებს, როგორიცაა ¹⁷⁷Lu-PSMA წინამდებარე ჯირკვლის მეტასტაზური კიბოს მკურნალობისთვის.<ref name="VISION">{{cite journal |last1=Sartor |first1=O |title=Lutetium-177-PSMA-617 for Metastatic Castration-Resistant Prostate Cancer |journal=New England Journal of Medicine |date=2021 |volume=385 |pages=1091–1103 |doi=10.1056/NEJMoa2107322}}</ref>
== კლინიკური გამოყენება ==
სხივური თერაპია გამოიყენება მრავალი ტიპის ავთვისებიანი სიმსივნის სამკურნალოდ, მათ შორის თავისა და კისრის სიმსივნეების, ფილტვის კიბოს, სარძევე ჯირკვლის სიმსივნის, საშვილოსნოს ყელის სიმსივნის, წინამდებარე ჯირკვლის სიმსივნის, ცენტრალური ნერვული სისტემის სიმსივნეების, კანის სიმსივნეებისა და ლიმფომების სამკურნალოდ. გამოყენების მიზნებად განიხილება:
* '''რადიკალური (განკურნებითი)''' — ერთადერთი ან კომბინირებული მკურნალობის ფარგლებში სიმსივნის სრული განადგურების მიზნით.
* '''ადიუვანტური''' — ქირურგიული ჩარევის შემდეგ ლოკალური რეციდივის რისკის შემცირების მიზნით.
* '''ნეოადიუვანტური''' — ქირურგიამდე სიმსივნის ზომის შემცირების მიზნით.
* '''პალიატიური''' — სიმპტომების (ტკივილი, სისხლდენა, ობსტრუქცია) კონტროლის მიზნით მოწინავე სტადიების შემთხვევაში.
== მკურნალობის დაგეგმვა ==
თანამედროვე სხივური თერაპიის კურსი მოიცავს რამდენიმე ეტაპს: საკონსულტაციო შეფასებას, საგეგმო კომპიუტერული ტომოგრაფიით სიმულაციას, სამიზნე მოცულობებისა და კრიტიკული ორგანოების კონტურირებას, დოზიმეტრიული გეგმის შემუშავებას სპეციალიზებული პროგრამული უზრუნველყოფით, გეგმის ხარისხის კონტროლს და მკურნალობის შესრულებას, ჩვეულებრივ ყოველდღიური ფრაქციებით რამდენიმე კვირის განმავლობაში. პაციენტის უსაფრთხოებისა და სიზუსტის უზრუნველყოფაში ჩართულია მულტიდისციპლინარული გუნდი — რადიაციული ონკოლოგი, სამედიცინო ფიზიკოსი, რადიაციული თერაპევტი (ტექნიკოსი) და დოზიმეტრისტი.<ref name="ESTRO"/>
== გვერდითი მოვლენები ==
გვერდითი მოვლენები იყოფა მწვავე (მკურნალობის დროს ან მის შემდეგ პირველი 90 დღის განმავლობაში) და გვიან (90 დღის შემდეგ) მოვლენებად. მათი სიხშირე და სიმძიმე დამოკიდებულია სამიზნე ლოკალიზაციაზე, დოზაზე, ფრაქციონირების სქემაზე, თანმხლებ მკურნალობასა და პაციენტის ინდივიდუალურ ფაქტორებზე. თანამედროვე ტექნიკა (IMRT, SBRT, IGRT — გამოსახულებით ხელმძღვანელობადი სხივური თერაპია) მნიშვნელოვნად ამცირებს ჯანმრთელი ქსოვილების დოზას და, შესაბამისად, გვერდითი მოვლენების სიხშირეს.
== სხივური თერაპია საქართველოში ==
საქართველოში სხივური თერაპიის სერვისები ხელმისაწვდომია რამდენიმე ქალაქში, მათ შორის [[ქუთაისში]] და [[ბათუმში]]. დასავლეთ საქართველოში სპეციალიზებული სხივური ონკოლოგიის სერვისს უზრუნველყოფს ქუთაისში მდებარე [[კრისტინა კილის სახელობის ონკოლოგიის ცენტრი]] (JSC ვიანის ნაწილი), რომელიც აღჭურვილია თანამედროვე ხაზოვანი ამაჩქარებლებით.<ref name="vian">{{cite web |url=https://vian.health/ka/hospitals/krystyna-kiel-oncology-center |title=Krystyna Kiel Oncology Center |publisher=JSC VIAN |access-date=2026-04-14}}</ref>
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[რადიოლოგია]]
* [[ბრაქითერაპია]]
* [[ქიმიოთერაპია]]
* [[იმუნოთერაპია]]
* [[ონკოლოგია]]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
== გარე ბმულები ==
* [https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/radiation-therapy National Cancer Institute — Radiation Therapy]
* [https://www.estro.org European Society for Radiotherapy and Oncology (ESTRO)]
* [https://www.astro.org American Society for Radiation Oncology (ASTRO)]
[[კატეგორია:ონკოლოგია]]
[[კატეგორია:რადიოლოგია]]
[[კატეგორია:კიბოს მკურნალობა]]
==ლიტერატურა==
{{ქსე|9|630-631|ვეფხვაძე რ.}}
{{მედიცინა}}
[[კატეგორია:მედიცინა]]
[[კატეგორია:რადიოლოგია]]
0vb5we6ssst4mqwo5rk3nr21pc0bx34
5356699
5356674
2026-04-14T19:48:54Z
Hamartoma2026
181568
5356699
wikitext
text/x-wiki
'''სხივური თერაპია''' (აგრეთვე '''რადიოთერაპია''', '''რადიაციული თერაპია''') — ონკოლოგიური მკურნალობის ერთ-ერთი ძირითადი მეთოდი, რომელიც იყენებს მაიონებელ გამოსხივებას ავთვისებიანი სიმსივნური უჯრედების განადგურების ან მათი ზრდის შეჩერების მიზნით.<ref name="NCI">{{cite web |url=https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/radiation-therapy |title=Radiation Therapy to Treat Cancer |publisher=National Cancer Institute |access-date=2026-04-14}}</ref> სხივური თერაპია წარმოადგენს კიბოს კომპლექსური მკურნალობის სამი ძირითადი მოდალობიდან ერთ-ერთს — ქირურგიულ მკურნალობასა და სისტემურ თერაპიასთან (ქიმიოთერაპია, [[იმუნოთერაპია]], სამიზნე თერაპია) ერთად.<ref name="ESTRO">{{cite web |url=https://www.estro.org/About/Vision-Mission-Values |title=About ESTRO |publisher=European Society for Radiotherapy and Oncology |access-date=2026-04-14}}</ref>
შეფასებით, ონკოლოგიური დაავადების მქონე პაციენტთა დაახლოებით 50% ღებულობს სხივურ თერაპიას მკურნალობის რომელიმე ეტაპზე — რადიკალური (განკურნებითი), ადიუვანტური, ნეოადიუვანტური ან პალიატიური მიზნით.<ref name="Lancet2015">{{cite journal |last1=Atun |first1=R |title=Expanding global access to radiotherapy |journal=The Lancet Oncology |date=2015 |volume=16 |issue=10 |pages=1153–1186 |doi=10.1016/S1470-2045(15)00222-3}}</ref>
== ისტორია ==
სხივური თერაპიის გამოყენება დაიწყო 1895 წელს [[ვილჰელმ რენტგენი]]ს მიერ რენტგენის სხივების აღმოჩენის შემდეგ და 1898 წელს [[მარი კიური]]სა და [[პიერ კიური]]ს მიერ რადიუმის აღმოჩენის შემდეგ.<ref name="NCI"/> XX საუკუნის განმავლობაში სხივური თერაპია გადავიდა მარტივი ორთოვოლტური აპარატებიდან თანამედროვე ხაზოვან ამაჩქარებლებზე (ლინეარული აქცელერატორი), რომლებიც დღეს წარმოადგენენ დისტანციური სხივური თერაპიის სტანდარტს.
== ბიოლოგიური საფუძვლები ==
მაიონებელი გამოსხივება იწვევს დნმ-ის ერთჯაჭვიან და ორჯაჭვიან გაწყვეტებს, რაც სიმსივნური უჯრედის გაყოფისა და სიცოცხლისუნარიანობის დაკარგვამდე მივყავართ. ჯანმრთელი ქსოვილის რეპარაციული უნარი სიმსივნურ უჯრედებზე მაღალია, რაც წარმოადგენს თერაპიული ფანჯრის ძირითად ბიოლოგიურ საფუძველს. დოზის ფრაქციონირება (განაწილება მცირე ყოველდღიურ პორციებად) იყენებს ამ განსხვავებას ჯანმრთელი ქსოვილის გვერდითი მოვლენების შემცირების მიზნით.<ref name="Hall">{{cite book |last=Hall |first=Eric J. |title=Radiobiology for the Radiologist |edition=8th |publisher=Wolters Kluwer |year=2018 |isbn=978-1496335418}}</ref>
== სხივური თერაპიის ძირითადი ტიპები ==
=== დისტანციური სხივური თერაპია ===
დისტანციური სხივური თერაპია (EBRT, ''external beam radiotherapy'') — გამოსხივების წყარო პაციენტის სხეულის გარეთ მდებარეობს. დღეისათვის ჩვეულებრივი ფორმაა მაღალი ენერგიის ფოტონური (X) ან ელექტრონული სხივების მიწოდება ხაზოვანი ამაჩქარებლით.
* '''სამგანზომილებიანი კონფორმული სხივური თერაპია (3D-CRT)''' — სიმსივნის ფორმის შესაბამისი დასხივება კომპიუტერული ტომოგრაფიის საფუძველზე.
* '''ინტენსივობით მოდულირებული სხივური თერაპია (IMRT)''' და '''მოცულობით მოდულირებული რკალური თერაპია (VMAT)''' — საშუალებას იძლევა გამოსხივების დოზის უფრო ზუსტი განაწილებისა და მიმდებარე ჯანმრთელი ორგანოების უკეთ დაცვისთვის.<ref name="ASTRO-IMRT">{{cite web |url=https://www.astro.org/Patient-Care-and-Research/Patient-Education |title=Patient Education: Types of Radiation Therapy |publisher=American Society for Radiation Oncology |access-date=2026-04-14}}</ref>
* '''სხეულის სტერეოტაქსიული სხივური თერაპია (SBRT)''' — სიმსივნის ზუსტი დასხივება მცირე რაოდენობის (1–5) ფრაქციით, მაღალი დოზით, რომელიც გამოიყენება ფილტვის, ღვიძლის, წინამდებარე ჯირკვლისა და სხვა ლოკალიზაციების სიმსივნეების სამკურნალოდ.<ref name="ASTRO-SBRT">{{cite journal |last1=Timmerman |first1=R |title=Stereotactic body radiation therapy in multiple organ sites |journal=Journal of Clinical Oncology |date=2007 |volume=25 |issue=8 |pages=947–952 |doi=10.1200/JCO.2006.09.7469}}</ref>
* '''სტერეოტაქსიული რადიოქირურგია (SRS)''' და '''სტერეოტაქსიული რადიოთერაპია (SRT)''' — გამოიყენება ძირითადად ცენტრალური ნერვული სისტემის სიმსივნეების სამკურნალოდ, მათ შორის ტვინის მეტასტაზებისა და მენინგიომების მკურნალობისთვის.
* '''[[პროტონული თერაპია]]''' — იყენებს დადებითად დამუხტული პროტონების სხივებს, რომელთა ფიზიკური თვისებები (ბრეგის პიკი) საშუალებას იძლევა გამოსხივების უკეთ ლოკალიზაციისა, განსაკუთრებით პედიატრიულ პაციენტებსა და მგრძნობიარე სტრუქტურების მახლობლად მდებარე სიმსივნეებში.<ref name="Natelauri-proton">{{cite book |last1=Natelauri |first1=E |last2=Pkhaladze |first2=M |last3=Atskvereli |first3=M |chapter=Radiobiology of proton therapy and its clinical implications |title=Proton Therapy - Technological Advances and Future Direction |publisher=IntechOpen |year=2024 |doi=10.5772/intechopen.1003188}}</ref>
=== ბრაქითერაპია ===
[[ბრაქითერაპია]] — სხივური თერაპიის ფორმა, რომლის დროსაც რადიოაქტიური წყარო ექსპედიციით თავსდება სიმსივნის შიგნით (ინტერსტიციული) ან მის უშუალო სიახლოვეს (ინტრაკავიტარული, კონტაქტური). ფართოდ გამოიყენება საშვილოსნოს ყელის, წინამდებარე ჯირკვლისა და სარძევე ჯირკვლის სიმსივნეების მკურნალობისთვის. ლოკალურად მოწინავე საშვილოსნოს ყელის სიმსივნის სტანდარტული მკურნალობა გულისხმობს ქიმიორადიოთერაპიას ბრაქითერაპიული ბუსტით; იმ შემთხვევებში, როდესაც ბრაქითერაპია ხელმიუწვდომელია, შესწავლილია მისი ალტერნატივები, მათ შორის SBRT-ბუსტი და IMRT-ბუსტი.<ref name="Natelauri-cervix">{{cite journal |last1=Natelauri |first1=E |last2=Kiel |first2=K |last3=Natelauri |first3=T |display-authors=etal |title=Various substitutes of brachytherapy boost after neoadjuvant chemoradiation for locally advanced cervical cancer. Literature Review |journal=Medical Science and Discovery |date=2022 |volume=9 |issue=3 |pages=201–213 |doi=10.36472/msd.v9i3.702}}</ref>
=== სისტემური რადიონუკლიდური თერაპია ===
ეს მიდგომა იყენებს რადიოაქტიურ იზოტოპებს, რომლებიც სისტემურად შეჰყავთ პაციენტს და სელექციურად გროვდება სიმსივნურ ქსოვილში. მაგალითები მოიცავს რადიოაქტიური იოდის (¹³¹I) გამოყენებას ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს მკურნალობისთვის და თანამედროვე რადიოლიგანდურ თერაპიებს, როგორიცაა ¹⁷⁷Lu-PSMA წინამდებარე ჯირკვლის მეტასტაზური კიბოს მკურნალობისთვის.<ref name="VISION">{{cite journal |last1=Sartor |first1=O |title=Lutetium-177-PSMA-617 for Metastatic Castration-Resistant Prostate Cancer |journal=New England Journal of Medicine |date=2021 |volume=385 |pages=1091–1103 |doi=10.1056/NEJMoa2107322}}</ref>
== კლინიკური გამოყენება ==
სხივური თერაპია გამოიყენება მრავალი ტიპის ავთვისებიანი სიმსივნის სამკურნალოდ, მათ შორის თავისა და კისრის სიმსივნეების, ფილტვის კიბოს, სარძევე ჯირკვლის სიმსივნის, საშვილოსნოს ყელის სიმსივნის, წინამდებარე ჯირკვლის სიმსივნის, ცენტრალური ნერვული სისტემის სიმსივნეების, კანის სიმსივნეებისა და ლიმფომების სამკურნალოდ. გამოყენების მიზნებად განიხილება:
* '''რადიკალური (განკურნებითი)''' — ერთადერთი ან კომბინირებული მკურნალობის ფარგლებში სიმსივნის სრული განადგურების მიზნით.
* '''ადიუვანტური''' — ქირურგიული ჩარევის შემდეგ ლოკალური რეციდივის რისკის შემცირების მიზნით.
* '''ნეოადიუვანტური''' — ქირურგიამდე სიმსივნის ზომის შემცირების მიზნით.
* '''პალიატიური''' — სიმპტომების (ტკივილი, სისხლდენა, ობსტრუქცია) კონტროლის მიზნით მოწინავე სტადიების შემთხვევაში.
== მკურნალობის დაგეგმვა ==
თანამედროვე სხივური თერაპიის კურსი მოიცავს რამდენიმე ეტაპს: საკონსულტაციო შეფასებას, საგეგმო კომპიუტერული ტომოგრაფიით სიმულაციას, სამიზნე მოცულობებისა და კრიტიკული ორგანოების კონტურირებას, დოზიმეტრიული გეგმის შემუშავებას სპეციალიზებული პროგრამული უზრუნველყოფით, გეგმის ხარისხის კონტროლს და მკურნალობის შესრულებას, ჩვეულებრივ ყოველდღიური ფრაქციებით რამდენიმე კვირის განმავლობაში. პაციენტის უსაფრთხოებისა და სიზუსტის უზრუნველყოფაში ჩართულია მულტიდისციპლინარული გუნდი — რადიაციული ონკოლოგი, სამედიცინო ფიზიკოსი, რადიაციული თერაპევტი (ტექნიკოსი) და დოზიმეტრისტი.<ref name="ESTRO"/>
== გვერდითი მოვლენები ==
გვერდითი მოვლენები იყოფა მწვავე (მკურნალობის დროს ან მის შემდეგ პირველი 90 დღის განმავლობაში) და გვიან (90 დღის შემდეგ) მოვლენებად. მათი სიხშირე და სიმძიმე დამოკიდებულია სამიზნე ლოკალიზაციაზე, დოზაზე, ფრაქციონირების სქემაზე, თანმხლებ მკურნალობასა და პაციენტის ინდივიდუალურ ფაქტორებზე. თანამედროვე ტექნიკა (IMRT, SBRT, IGRT — გამოსახულებით ხელმძღვანელობადი სხივური თერაპია) მნიშვნელოვნად ამცირებს ჯანმრთელი ქსოვილების დოზას და, შესაბამისად, გვერდითი მოვლენების სიხშირეს.
== სხივური თერაპია საქართველოში ==
საქართველოში სხივური თერაპიის სერვისები ხელმისაწვდომია რამდენიმე ქალაქში, მათ შორის [[ქუთაისში]] და [[ბათუმში]]. დასავლეთ საქართველოში სპეციალიზებული სხივური ონკოლოგიის სერვისს უზრუნველყოფს ქუთაისში მდებარე [[კრისტინა კილის სახელობის ონკოლოგიის ცენტრი]] (JSC ვიანის ნაწილი), რომელიც აღჭურვილია თანამედროვე ხაზოვანი ამაჩქარებლებით.<ref name="vian">{{cite web |url=https://vian.health/ka/hospitals/krystyna-kiel-oncology-center |title=Krystyna Kiel Oncology Center |publisher=JSC VIAN |access-date=2026-04-14}}</ref>
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[რადიოლოგია]]
* [[ბრაქითერაპია]]
* [[ქიმიოთერაპია]]
* [[იმუნოთერაპია]]
* [[ონკოლოგია]]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
== გარე ბმულები ==
* [https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/radiation-therapy National Cancer Institute — Radiation Therapy]
* [https://www.estro.org European Society for Radiotherapy and Oncology (ESTRO)]
* [https://www.astro.org American Society for Radiation Oncology (ASTRO)]
[[კატეგორია:ონკოლოგია]]
[[კატეგორია:რადიოლოგია]]
[[კატეგორია:კიბოს მკურნალობა]]
==ლიტერატურა==
{{ქსე|9|630-631|ვეფხვაძე რ.}}
{{მედიცინა}}
[[კატეგორია:მედიცინა]]
[[კატეგორია:რადიოლოგია]]
kr80z750xkv1px0og2yigzxfyq0i7t4
ჰაივორონი
0
300757
5356884
4723942
2026-04-15T11:39:49Z
Snow Lion Fenian
150357
5356884
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება
|სტატუსი = ქალაქი
|ქართული სახელი = ჰაივორონი
|მშობლიური სახელი = Гайворон
|ქვეყანა = უკრაინა
|დაქვემდებარება =
|პანორამა =
|პანორამის სიგანე = 300px
|წარწერა =
|დროშა =
|დროშწარწ =
|გერბი = COA of Haivoron.svg
|გერბწარწ =
|გერბის სიგანე =
|დროშის სიგანე = 100
|lat_dir =N |lat_deg =48 |lat_min =20 |lat_sec = 26
|lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =51 |lon_sec = 59
|CoordAddon = type:city(40361)_region:
|CoordScale =
|ქვეყნის რუკის ზომა = 300
|რეგიონის რუკის ზომა = 300
|რაიონის რუკის ზომა =
|რეგიონის ტიპი = ოლქი
|რეგიონი = კიროვოჰრადის ოლქი{{!}}კიროვოჰრადი
|რეგიონი ცხრილში =
|შიდა დაყოფა =
|რაიონის ტიპი =
|რაიონი =
|მმართველის ტიპი =
|მმართველი =
|დაარსების თარიღი =
|პირველი ხსენება =
|წინა სახელები =
|სტატუსი-დან =
|ფართობი = 10
|სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}სიმაღლე ზღვის დონიდან
|დასახლების ცენტრის სიმაღლე=
|კლიმატი=
|ოფიციალური ენა=
|მოსახლეობა = 15087<ref>[http://stat6.stat.lviv.ua/PXWEB2007/ukr/publ/2011/chnas.zip უკრაინის სტატისტიკის ეროვნული კომიტეტი]</ref>
|აღწერის წელი = 2013
|სიმჭიდროვე =
|აგლომერაცია =
|ეროვნული შემადგენლობა =
|სარწმუნოებრივი შემადგენლობა =
|ეთნოქორონიმი =
|დროის სარტყელი =
|DST =
|სატელეფონო კოდი =
|საფოსტო ინდექსი =
|საავტომობილო კოდი=
|საიტი =
|კატეგორია ვიკისაწყობში =
}}
'''ჰაივორონი''' ({{lang-uk|Гайворон}}) — ქალაქი [[უკრაინა]]ში. მდებარეობს [[კიროვოჰრადის ოლქი|კიროვოჰრადის ოლქში]]. [[2024]] წელს ქალაქის მოსახლეობა 14300 კაცს შეადგენდა.
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{კიროვოჰრადის ოლქი}}
[[კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის ქალაქები]]
3qdzewqmznbwd49on13h2hed1m2gdxq
ხუშია
0
309299
5356777
4456443
2026-04-15T06:03:14Z
M.
10110
5356777
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ვაზი
|სახელი = ხუშია
|ფერი = b
|სურათი =
|სურათის სიგანე =
|წარწერა =
|ყურძნის ფერი = შავი
|რეგიონები = [[საჯავახო (მხარე)|საჯავახო]]
|ნიადაგი =
|სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]''
|საფრთხე =[[ნაცარი (დაავადება)|ნაცარი]]
|VIVC =
|ასევე =
|ყვავილის სქესი = ორსქესიანი
}}
'''ხუშია შავი''', ''ხუშია'', ''ხუშიას ვაზი'' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი ვაზის ჯიში [[გურია|გურიიდან]].
==გავრცელება==
როგორც შედარებით მდარე პროდუქციის მომცემი ჯიში, ხუშია არ იყო ფართოდ გავრცელებული და მისი არეალი შემოიფარგლებოდა მხოლოდ [[ნოღა]]-[[ვაზისუბანი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)|ვაზისუბნის]] მიკროზონით. XX საუკუნის სუა წლებში მხოლოდ რამდენიმე [[მაღლარი]] ძირი იყო შემორჩენილი ვაზისუბანში.
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] საშუალო ზომისაა, მცირედ განივ-ოვალური ან მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა დაფარული. [[ყვავილი]] ორსქესიანია. [[მტევანი]] საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. საკმაოდ მკვრივია, იშვიათად გვხვდება თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისა და მომრგვალო ფორმისაა, შავი ფერის, სქელკანიანი და ნაკლებ მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი შეუფერავი, მომწკლარტო გემოთი.
სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 198 დღეა. ვაზის გამოღვიძება იწყება მარტის ბოლოდან, კვირტების გაფურჩქვნა მიმდინარეობს აპრილში, ყვავილობა ივნისის პირველ ნახევარში, ყურძNის შეთვალება იწყება აგვისტოს ბოლოდან, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. [[ფოთოლცვენა]] მიმდინარეობს ნოემბრის მეორე ნახევარში.
ხუშია საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სუსტია სოკოვან დაავადებათა, განსაკუთრებით [[ნაცარი (დაავადება)|ნაცრის]] მიმართ. მტევნის წონა 130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6,5-7 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 18,5-19%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 9-10 გ/ლ-ს.
გამოიყენება ნაკლებად ჰარმონიული და დაბალი ხარისხის სუფრის წითელი მშრალი [[ღვინო|ღვინის]] დასამზადებლად.
==თეთრი ხუშია==
ხუშიას სახელით ასევე არსებობდა ვაზის თეთრყურძნიანი ჯიში თეთრი ხუშია, რომელიც ამჟამად მოუძიებელია.
== ლიტერატურა ==
*''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.,'' „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 530, 574
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=111-94|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
==რესურსები ინტერნეტში==
*[http://www.saunje.ge/index.php?id=398 ქართული ვაზის ძველი ჯიშები]
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი ქართული ჯიშები]]
cu5kw34tqtihzj8m2uk9611tv82j1za
5356789
5356777
2026-04-15T06:53:56Z
M.
10110
/* ლიტერატურა */
5356789
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ვაზი
|სახელი = ხუშია
|ფერი = b
|სურათი =
|სურათის სიგანე =
|წარწერა =
|ყურძნის ფერი = შავი
|რეგიონები = [[საჯავახო (მხარე)|საჯავახო]]
|ნიადაგი =
|სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]''
|საფრთხე =[[ნაცარი (დაავადება)|ნაცარი]]
|VIVC =
|ასევე =
|ყვავილის სქესი = ორსქესიანი
}}
'''ხუშია შავი''', ''ხუშია'', ''ხუშიას ვაზი'' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი ვაზის ჯიში [[გურია|გურიიდან]].
==გავრცელება==
როგორც შედარებით მდარე პროდუქციის მომცემი ჯიში, ხუშია არ იყო ფართოდ გავრცელებული და მისი არეალი შემოიფარგლებოდა მხოლოდ [[ნოღა]]-[[ვაზისუბანი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)|ვაზისუბნის]] მიკროზონით. XX საუკუნის სუა წლებში მხოლოდ რამდენიმე [[მაღლარი]] ძირი იყო შემორჩენილი ვაზისუბანში.
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] საშუალო ზომისაა, მცირედ განივ-ოვალური ან მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა დაფარული. [[ყვავილი]] ორსქესიანია. [[მტევანი]] საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. საკმაოდ მკვრივია, იშვიათად გვხვდება თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისა და მომრგვალო ფორმისაა, შავი ფერის, სქელკანიანი და ნაკლებ მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი შეუფერავი, მომწკლარტო გემოთი.
სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 198 დღეა. ვაზის გამოღვიძება იწყება მარტის ბოლოდან, კვირტების გაფურჩქვნა მიმდინარეობს აპრილში, ყვავილობა ივნისის პირველ ნახევარში, ყურძNის შეთვალება იწყება აგვისტოს ბოლოდან, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. [[ფოთოლცვენა]] მიმდინარეობს ნოემბრის მეორე ნახევარში.
ხუშია საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სუსტია სოკოვან დაავადებათა, განსაკუთრებით [[ნაცარი (დაავადება)|ნაცრის]] მიმართ. მტევნის წონა 130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6,5-7 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 18,5-19%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 9-10 გ/ლ-ს.
გამოიყენება ნაკლებად ჰარმონიული და დაბალი ხარისხის სუფრის წითელი მშრალი [[ღვინო|ღვინის]] დასამზადებლად.
==თეთრი ხუშია==
ხუშიას სახელით ასევე არსებობდა ვაზის თეთრყურძნიანი ჯიში თეთრი ხუშია, რომელიც ამჟამად მოუძიებელია.
== ლიტერატურა ==
*''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.,'' „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 530, 574
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=111-113|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
==რესურსები ინტერნეტში==
*[http://www.saunje.ge/index.php?id=398 ქართული ვაზის ძველი ჯიშები]
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი ქართული ჯიშები]]
7mqybs94h70s6xzja8m8i5cup49fpmq
სხილათუბანი
0
312996
5356770
5356357
2026-04-15T05:48:39Z
M.
10110
/* გავრცელება */
5356770
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ვაზი
|სახელი = სხილათუბანი
|ფერი = b
|სურათი =
|სურათის სიგანე =
|წარწერა =
|ყურძნის ფერი = შავი
|რეგიონები = [[გურია]]
|ნიადაგი =
|სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]''
|საფრთხე =[[ნაცარი (დაავადება)|ნაცარი]]
|VIVC =
|ასევე =
|ყვავილის სქესი = ორსქესიანი
}}
'''სხილათუბანი''', ''სხილათობანი'', ''რცხილათობანი'', ''ცხილათობანი'' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[გურია|გურიიდან]]. სხილათუბანი საკმაოდ მაღალხარისხიანი საღვინე ვაზის ჯიშია.
==სახელწოდება==
ხალხური გადმოცემის მიხედვით ვაზს სახელწოდება მიღებული უნდა ჰქონდეს მის მკვრივ მტევნებში დაბუდებული მწერების — გურული ტერმინოლოგიით — სხილების გამო. რეალურად ამ ვაზს არ ახასიათებს მწერების დაბუდება მტევნებში. [[ივანე ჯავახიშვილი]] სახელწოდებას უკავშირებს ტოპონიმ რცხილათუბანს და მას ასახელებს, როგორ [[იმერეთი]]ს სამხრეთ ნაწილში გავრცელებულ ჯიშს, რომელიც [[რაჭა]]ში გავრცელებული ჯიშის, „რცხილის“ იდენტურია. ამჟამად ეს ჯიშები დაკარგულია და სხილათუბანთან მათი იდენტურობის დადგენა შეუძლებელია.
==გავრცელება==
სხილათუბანი წარსულში ფართოდ ყოფილა მაღლარების სახით გავრცელებული აღმოსავლეთ გურიაში, [[საჯავახო (მხარე)|საჯავახოში]]. სოკოვანი დაავადებების და ფილოქსერას გავრცელებამ ის თითქმის გაანადგურა. 1905-1906 წლებში მცირე ნაკვეთების სახით [[დაბლარი|დაბლარად]] გაშენდა [[ჩოხატაური]]ს მიმდებარე მთისპირა სოფლებში. XX საუკუნის შუა წლებში სხილათუბანი შემორჩენილი იყო მხოლოდ [[ჩოხატაურის რაიონი]]ს სოფლებში [[დაბლაციხე]], [[გორაბერეჟოული]], [[ბუკისციხე (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ბუკისციხე]], [[საყვავისტყე]], [[საჭამიასერი]], [[ფარცხმა]] და ასევე [[ბახვი]]ს საბჭოთა მეურნეობაში. ამჟამად სხილათუბანი მოიპოვება და ღვინოდ იწარმოება [[ერკეთი|ერკეთსა]] და [[ამაღლება (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ამაღლებაში]].
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, სამნაკვთიანია, გვხვდება სრულიად დაუნაკვთავი^. ფოთლის ქვედა მხარე ხშირი ქეჩისებრია. [[ყვავილი]] ორსქესიანია. [[მტევანი]] საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად ფრთიანი, ძლიერ მკვრივი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი ფერის. კანი თხელია, საკმაოდ მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი ნაკლებ ხორციანია და უფრო წვნიანი. წვენი შეუფერავია, გემო — ტკბილი.
==აგრობიოლოგიური დახასიათება==
სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 178 დღეა. გამოღვიძებას იწყებს მარტისბოლო რიცხვებში, კვირტების გაფურჩქვნა მიმდინარეობს აპრილის დასაწყისში, ყვავილობა მიმდინარეობს ივნისის პირველ ნახევარში, ყურძნის შეთვალება იწყება აგვისტოს მესამე დეკადაში, ხოლო სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებიდან შედის. [[ფოთოლცვენა]] მიმდინარეობს ნოემბრის ბოლოს, დეკემბრის დასაწყისში.
სხილათუბანი საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ მოსავლიანობაში შედის 4-5 წლიდან. ჯიში სუსტად უძლებს სოკოვან დაავადებებს, განსაკუთრებით [[ნაცარი (დაავადება)|ნაცარს]]. კარგად ვითარდება სამხრეთით მიმართულ ღრმა, ღნიერ, კენჭნარ, არამძიმე ნიადაგებზე.
მტევნის წონა 126 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8-9 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 19-23%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 7-8,5 გ/ლ-ს. წვენის გამოსავლიანობა 74%-ია.
==ღვინო==
სხილათუბნიდან, გვიან დაკრეფის შემთხვევაში, მიიღება სუფრის წითელი, მშრალი [[ღვინო]], რომელიც ხასიათდება მუქი წითელი შეფერვით, ოდნავ მომეტებული ალკოჰოლისა (14,2%) და მჟავიანობით (0,76) , კარგი სხეულითა და ჰარმონიულობით. სხილათუბნის და [[მტევანდიდი]]ს შერევით მიიღება „საჯავახოს“ ღვინო. საჯავახოს ღვინოს წამყვანი ადგილი ეკავა დასავლეთ საქართველოს ბაზარზე 1850-იან წლებამდე, ნაცრის დაავადების გვრცელებამდე. შემდეგ ის ჩაანაცვლა რაჭისა და [[სვირი (ღვინო)|სვირის]] ღვინოებმა.
== ლიტერატურა ==
*''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.'', „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 355
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=91-94|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
*{{წიგნი|ავტორი=[[ერმილე ნაკაშიძე|ნაკაშიძე ე.]]|სათაური=მევენახეობა-მეღვინეობა|გამომცემლობა=სახელგამი|წელი=1929|ადგილი=თბ|გვ=24-25, 42}}
*{{წიგნი|ავტორის ბმული=გიგო შარაშიძე|ავტორი=შარაშიძე გ.|სათაური=„გურიის წარსულიდან“|გვერდები=178 |ადგილი=თბილისი|წელი= 2006 [1930]| ISBN =99940-62-66-2|ნაწილი=ექვსი საუკეთესო გურული ყურძნის ჯიშის ამპეოლოგია}}
==რესურსები ინტერნეტში==
*[http://agrokavkaz.ge/dargebi/mevenakheoba/qarthuli-vazis-jishebis-mimokhilva-skhilathubani.html ქართული ვაზის ჯიშების მიმოხილვა- სხილათუბანი]
*[https://gwa.ge/letters/s/ ყურძნის ჯიშები] ასოციაცია „ქართული ღვინო“
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]]
n7kub6dctsuvbgvyjpriropycy973lm
ვახტანგ ქუთათელაძე
0
317192
5356739
4490657
2026-04-14T21:25:05Z
ბაჩანა შენგელია
145428
5356739
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| სახელი = ვახტანგ ქუთათელაძე
| სურათი=ვახტანგ ქუთათელაძე.jpg
| სურათის ზომა =255 პქ
| წარწერა სურათის ქვეშ=
| ხელმოწერა =
| თანამდებობა დაიკავა = [[9 თებერვალი]], [[1998]]
| თანამდებობა დატოვა = [[21 ნოემბერი]], [[2001]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| პრეზიდენტი = [[ედუარდ შევარდნაძე]]
| პრემიერ-მინისტრი =
| წინამორბედი= [[ჯემალ გახოკიძე]]
| მემკვიდრე = [[ვალერიან ხაბურძანია]]
| რიგი2 = [[საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური]]ს უფროსი
| თანამდებობა დაიკავა2 = [[12 მარტი]], [[1996]]
| თანამდებობა დატოვა2= [[30 ოქტომბერი]], [[1998]]
| წინამორბედი2 = ''თანამდებობა შეიქმნა''
| მემკვიდრე2 = [[სულხან პაპაშვილი]]
| პრეზიდენტი2= [[ედუარდ შევარდნაძე]]
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| რიგი3 = [[საქართველოს რესპუბლიკის სამთავრობო დაცვის სამსახური]]ს უფროსი
| თანამდებობა დაიკავა3 = [[23 ივნისი]], [[1994]]
| თანამდებობა დატოვა3 = [[12 მარტი]], [[1996]]
| წინამორბედი3 = ''თანამდებობა შეიქმნა''
| მემკვიდრე3 = ''თანამდებობას სახელი შეეცვალა''
| პრეზიდენტი3 = [[ედუარდ შევარდნაძე]]
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დაბადების თარიღი = [[8 ოქტომბერი]], [[1956]]
| დაბადების ადგილი= [[აბასთუმანი (დაბა)|აბასთუმანი]], [[ადიგენის რაიონი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]]
| გარდაცვალების თარიღი =
| გარდაცვალების ადგილი=
| მოქალაქეობა = {{დროშა|საქართველო}}
| ეროვნება = [[ქართველი]]
| საარჩევნო ოლქი =
| მამა =
| დედა =
| მეუღლე =
| შვილები=
| განათლება = [[საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი]]
| პროფესია = [[ინჟინერი]]
| საქმიანობა =
| რელიგია =
| ჯილდოები = {{ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი}}
| წოდება =[[გენერალ-ლეიტენანტი]]
| პარტია =
| ელ.ფოსტა =
| რიგი = [[საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური|საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი]]
}}
'''ვახტანგ გივის ძე ქუთათელაძე''' (დ. [[8 ოქტომბერი]], [[1955]], [[აბასთუმანი (დაბა)|აბასთუმანი]], [[ადიგენის რაიონი]], [[საქართველოს სსრ]]) — საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი [[1998]] [[წელი|წლის]] [[9 თებერვალი|9 თებერვლიდან]] — [[2001]] [[წელი|წლის]] [[21 ნოემბერი|21 ნოემბრამდე]], გენერალ-ლეიტენანტი.
==ბიოგრაფია==
ვახტანგ ქუთათელაძე დაიბადა 1955 წლის 8 ოქტომბერს ადიგენის რაიონის დაბა აბასთუმანში. [[1977]] წელს თბილისში დაამთავრა [[საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი]]ს ელექტროამძრავი და საწარმოო დანადგარების ავტომატიზაციის ფაკულტეტი. [[1983]] წლიდან იყო სკკპ წევრი. [[1972]] წლის ივლისიდან [[1973]] წლის სექტემბრამდე მუშაობდა სპორტულ ნაგებობათა სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოში მუშად, 1973 წლის სექტემბრიდან ოქტომბრამდე — ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის სამეურნეო განყოფილებაში მუშად, [[1976]] წლის სექტემბრიდან [[1977]] წლის იანვრამდე — ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის საერთო განყოფილებაში სანიტრად, 1977 წლის ოქტომბრიდან 1980 წლის იანვრამდე — სპეციალური საკონსტრუქტორო ტექნიკური ბიუროს — „მშენინდუსტრიის“ საქართველოს ფილიალში კონსტრუქტორად.
[[1980]] წლის 28 იანვრიდან [[1981]] წლის 30 იანვრამდე გაიარა სსრკ სუკ-ის უმაღლესი კურსები. 1981 წლიდან მუშაობა დაიწყო სახელმწიფო უშიშროების ორგანოებში. 1981 წლის 30 იანვრიდან 1 ივლისამდე მუშაობდა საქართველოს სსრ სუკ-ის მე-5 განყოფილების მე-6 ქვეგანყოფილების ოპერრწმუნებულად, 1981 წლის 1 ივლისიდან 1982 წლის 27 სექტემბრამდე — სუკ-ის მე-5 განყოფილების მე-4 ქვეგანყოფილების ოპერრწმუნებულად. [[1982]] წლის 27 სექტემბრიდან [[1986]] წლის 3 სექტემბრამდე იყო სუკ-ის მე-9 ქვეგანყოფილების დაცვის უფროსი ოფიცერი, [[1986]] წლის 3 სექტემბრიდან 18 ნოემბრამდე — სუკ-ის მე-5 განყოფილების მე-4 ქვეგანყოფილების უფროსი ოპერრწმუნებული, 1986 წლის 18 ნოემბრიდან 1987 წლის 29 ივლისამდე — სუკ-ის მე-5 განყოფილების მე-6 ქვეგანყოფილების უფროსი ოპერრწმუნებული, [[1987]] წლის 29 ივლისიდან 28 ოქტომბრამდე — სუკ-ის მე-5 განყოფილების მე-5 ქვეგანყოფილების უფროსი ოპერრწმუნებული, 1987 წლის 28 ოქტომბრიდან 1989 წლის 25 ნოემბრამდე — სუკ-ის მე-5 განყოფილების მე-5 ქვეგანყოფილების უფროსი, [[1989]] წლის 25 ნოემბრიდან [[1990]] წლის 9 აგვისტომდე — სუკის „ზ“ განყოფილების მე-3 ქვეგანყოფილების უფროსი, 1990 წლის 9 აგვისტოდან 1991 წლის 18 ნოემბრამდე — საქართველოს სსრ სუკ-ის თავმჯდომარის თანაშემწე — საზოგადოებრივი კავშირების ჯგუფის უფროსი. [[1991]] წლის 18 ნოემბრიდან 10 დეკემბრამდე იყო საქართველოს რესპუბლიკის უშიშროების მინისტრის მოადგილე კადრების დარგში, 1991 წლის 10 დეკემბრიდან 1992 წლის 11 მაისამდე — საქართველოს რესპუბლიკის უშიშროების მინისტრის მოადგილე კადრების დარგში, კადრების განყოფილების უფროსი, [[1992]] წლის 11 მაისიდან [[1993]] წლის 24 აგვისტომდე — საქართველოს რესპუბლიკის საინფორმაციო-სადაზვერვო სამსახურის თავმჯდომარის მოადგილე, 1993 წლის 24 აგვისტოდან 14 ოქტომბრამდე — საქართველოს რესპუბლიკის საინფორმაციო-სადაზვერვო სამსახურის თავმჯდომარის მოადგილე — სამხედრო კონტრდაზვერვის სამმართველოს უფროსი, 1993 წლის 14 ოქტომბრიდან 1994 წლის 25 აპრილამდე — საქართველოს რესპუბლიკის უშიშროების მინისტრის მოადგილე კადრების დარგში, [[1994]] წლის 25 აპრილიდან 23 ივნისამდე — საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის თავმჯდომარის მოადგილე. 1994 წლის 23 ივნისიდან 1996 წლის 12 მარტამდე იყო [[საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური|სამთავრობო დაცვის სამსახურის]] უფროსი, [[1996]] წლის 12 მარტიდან 1998 წლის 30 ოქტომბრამდე — [[საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური|საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის]] უფროსი. [[1996]]-[[2004]] წლებში იყო საქართველოს სროლის სახეობათა ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტი.
[[1998]] წლის 9 თებერვალს საქართველოს პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძეზე განხორციელდა თავდასხმა, რომლის დროსაც ვ. ქუთათელაძემ ე. შევარდნაძე უვნებლად მიიყვანა უსაფრთხო ადგილამდე. საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 1 ნოემბრის #782 განკარგულების თანახმად ვ. ქუთათელაძეს, 1998 წლის 9 თებერვალს ქ. თბილისში განხორციელებული ტერაქტის დროს გამოჩენილი მამაცობის, თავდადებისა და გაბედული მოქმედებისათვის [[ვახტანგ გორგასლის ორდენი|ვახტანგ გორგასლის მე-3 ხარისხის ორდენი]] მიენიჭა. მიღებული აქვს აგრეთვე 5 მედალი. 1998 წლის 30 ოქტომბერს ვახტანგ ქუთათელაძე საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი გახდა. 2001 წლის 31 ოქტომბერს გამართულ საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს სხდომაზე მან გადადგომის თაობაზე განცხადება გააკეთა. გავრცელებული ინფორმაციით მისი გადადგომა დაკავშირებული იყო დამოუკიდებელი ტელეკომპანია „[[რუსთავი 2]]“-ის ოფისში 30 ოქტომბერს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს თანამშრომელთა შესვლისა და ფინანსური დოკუმენტაციის ამოღების მცდელობის გამო. პრეზიდენტმა ვ. ქუთათელაძის განცხადება დააკმაყოფილა.
[[2001]] წლის შემდეგ დასაქმებული იყო კერძო ბიზნესში.
==სპეციალური წოდებები==
*ლეიტენანტი (27.10.1977),
*უფროსი ლეიტენანტი (30.03.1981),
*კაპიტანი (25.04.1984),
*მაიორი (28.05.1987),
*ვიცეპოლკოვნიკი (28.05.1991),
*პოლკოვნიკი (26.06.1992),
*გენერალ-მაიორი (12.03.1996),
*გენერალ-ლეიტენანტი (12.03.1999)
==ლიტერატურა==
*{{წიგნი|ავტორი=თუშურაშვილი ო., ჯახუა ი.|სათაური=„XX საუკუნის საქართველოს შინაგან საქმეთა და უშიშროების მინისტრები“|ბმული=https://archive.mia.gov.ge/Ministrebi%20%20book.pdf |ISBN=978-9941-0-5532-4|ადგილი=თბილისი|წელი=2013|გვერდები=132-133}}
==რესურსები ინტერნეტში==
*ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, [[თბილისი]], 1998-1999 წ.წ. გვერდი 331.
{{Nplg ბიოგრაფია|00002782}}
{{საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსები}}
{{DEFAULTSORT:ქუთათელაძე, ვახტანგ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1955]]
[[კატეგორია:ქართველი მინისტრები]]
[[კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსები]]
l97acf6n5oyvhffdr1bmth4brtef00a
შოთა კვირაია
0
317616
5356738
4864868
2026-04-14T21:23:44Z
ბაჩანა შენგელია
145428
5356738
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| სახელი = შოთა კვირაია
| სურათი=შოთა კვირაია.jpg
| სურათის ზომა =255 პქ
| წარწერა სურათის ქვეშ=
| ხელმოწერა =
| რიგი = [[საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური|საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი]]
| თანამდებობა დაიკავა = [[15 დეკემბერი]], [[1995]]
| თანამდებობა დატოვა = [[6 ივლისი]], [[1997]]
| წინამორბედი= [[ავთანდილ იოსელიანი]]
| მემკვიდრე = [[ჯემალ გახოკიძე]]
| რიგი2 = [[საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო|საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრი]]
| თანამდებობა დაიკავა2 = [[11 ოქტომბერი]], [[1993]]
| თანამდებობა დატოვა2 = [[14 დეკემბერი]], [[1995]]
| წინამორბედი2= [[ედუარდ შევარდნაძე]]
| მემკვიდრე2 = [[კახა თარგამაძე]]
| დაბადების თარიღი = [[5 ივნისი]], [[1952]]
| დაბადების ადგილი= [[ცხაკაია]], [[ცხაკაიას რაიონი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]]
| გარდაცვალების თარიღი = [[10 იანვარი]], [[2011]]
| გარდაცვალების ადგილი= [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]]
| მოქალაქეობა = {{დროშა|საქართველო}}
| ეროვნება = [[ქართველი]]
| საარჩევნო ოლქი =
| მამა =
| დედა =
| მეუღლე =
| შვილები=
| განათლება = [[საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი]], [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]
| პროფესია = [[ინჟინერია|ინჟინერი]], [[სამართალი|იურისტი]]
| წოდება = [[გენერალ-ლეიტენანტი]]
| საქმიანობა =
| რელიგია =
| ჯილდოები = {{ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენი}}
| პარტია =
| ელ.ფოსტა =
}}
'''შოთა ოთარის ძე კვირაია''' (დ. [[5 ივნისი]], [[1952]], [[ცხაკაია]], [[საქართველოს სსრ]] — გ. [[10 იანვარი]], [[2011]], [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]]) — საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი [[1995]] [[წელი|წლის]] [[2 სექტემბერი|2 სექტემბრიდან]] — [[1997]] [[წელი|წლის]] [[30 ივნისი|30 ივნისამდე]], გენერალ-ლეიტენანტი, [[სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი|სუკის]] ყოფილი ოფიცერი, ერთ-ერთი გავლენიანი წევრი [[ედუარდ შევარდნაძე|ედუარდ შევარდნაძის]] მთავრობაში.
==ბიოგრაფია==
შოთა კვირაია დაიბადა 1952 წლის 5 ივნისს ქ. ცხაკაიაში, იქვე დაამთავრა საშუალო სკოლა. [[1970]] წლის მაისიდან [[1972]] წლის აპრილამდე მოიხადა სამხედრო-სავალდებულო სამსახური, მსახურობდა საჰაერო-სადესანტო ძალებში. [[1977]] წელს დაამთავრა [[საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი]]ს სამშენებლო ფაკულტეტი ინჟინერ-მშენებლის სპეციალობით. [[1978]] წელს დაამთავრა საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სამინისტროს კაუნასის მილიციის უმაღლესი სკოლა, [[1987]] წელს კი — [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს იურიდიული ფაკულტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალობით.
[[1977]] წლის აგვისტოდან ნოემბრამდე მუშაობდა ქ. ცხაკაიაში, საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სამშენებლოსარემონტო სამმართველოში, სამუშაოთა მწარმოებლად. შინაგან საქმეთა ორგანოებში 1977 წლიდან განვლო გზა რიგითი ოპერმუშაკიდან მინისტრობამდე. 1977 წლის 24 ნოემბრიდან 1979 წლის 8 სექტემბრამდე მუშაობდა აფხაზეთის ასსრ შინაგან საქმეთა სამინისტროს სოხუმის საქალაქო განყოფილების სოციალისტური საკუთრების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი ქვეგანყოფილების ინსპექტორად, [[1979]] წლის 8 სექტემბრიდან [[1980]] წლის 27 ივნისამდე — აფხაზეთის ასსრ შინაგან საქმეთა სამინისტროს სოციალისტური საკუთრების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი განყოფილების ინსპექტორად, 1980 წლის 27 ივნისიდან 1983 წლის 26 მაისამდე — აფხაზეთის ასსრ შინაგან საქმეთა სამინისტროს სოციალისტური საკუთრების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი განყოფილების სახაზო-დარგობრივი ქვეგანყოფილების უფროს ინსპექტორად, [[1983]] წლის 26 მაისიდან [[1984]] წლის 20 მარტამდე — აფხაზეთის ასსრ შინაგან საქმეთა სამინისტროს სოციალისტური საკუთრების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი განყოფილების — საწარმოო მშენებლობაში, მსუბუქ და კვების მრეწველობაში, მოსახლეობის საყოფაცხოვრებო მომსახურებაში, მომარაგება-გასაღების ორგანიზაციებში, სავალუტო დანაშაულების და ყალბი ფულისმჭრელებისა და ტვირთების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი ქვეგანყოფილების უფროს ინსპექტორად, 1984 წლის 20 მარტიდან 4 ოქტომბრამდე — აფხაზეთის ასსრ შინაგან საქმეთა სამინისტროს სოციალისტური საკუთრების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი განყოფილების მე-3 (წარმოებებში, მშენებლობაში, მსუბუქი 93 და კვების მრეწველობაში მომხდარი დატაცებების წინააღმდეგ) ქვეგანყოფილების უფროს ოპერრწმუნებულად, 1984 წლის 4 ოქტომბრიდან 1985 წლის 23 სექტემბრამდე — საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სოციალისტური საკუთრების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი სამმართველოს მე-3 განყოფილების უფროს ოპერრწმუნებულად, [[1985]] წლის 23 სექტემბრიდან [[1987]] წლის 20 იანვრამდე — საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სოციალისტური საკუთრების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი სამმართველოს ვაჭრობაში დატაცების, სპეკულაციის, სავალუტო დანაშაულების და ყალბი ფულისმჭრელების წინააღმდეგ მებრძოლი განყოფილების უფროს ოპერრწმუნებულად, 1987 წლის 20 იანვრიდან 1989 წლის 30 აგვისტომდე — საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სოციალისტური საკუთრების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი სამმართველოს, აგროსამრეწველო კომპლექსში დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი განყოფილების უფროსის მოადგილედ, [[1989]] წლის 30 აგვისტოდან [[1990]] წლის 28 ნოემბრამდე — საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სოციალისტური საკუთრების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი სამმართველოს, აგროსამრეწველო სისტემაში მომხდარი დანაშაულების წინააღმდეგ მებრძოლი განყოფილების უფროსად — სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, 1990 წლის 28 ნოემბრიდან 1991 წლის 18 თებერვლამდე აყვანილი იყო საქართველოს შსს კადრების სამმართველოს განკარგულებაში. [[1991]] წლის 18 თებერვლიდან 23 აგვისტომდე მუშაობდა მოსკოვში, სსრკ შსს სოციალისტური საკუთრების დატაცების წინააღმდეგ მებრძოლი მთავარი სამმართველოს მე-2 განყოფილების ოპერრწმუნებულად, 1991 წლის 23 აგვისტოდან 14 დეკემბრამდე — სსრკ შსს ეკონომიკურ დანაშაულებათა წინააღმდეგ მებრძოლი ცენტრალური ბიუროს განსაკუთრებით მნიშვნელოვან საქმეთა უფროს ოპერრწმუნებულად, 1991 წლის 14 დეკემბრიდან 1992 წლის 12 იანვრამდე — სსრკ შსს ეკონომიკაში არსებული დანაშაულის წინააღმდეგ მებრძოლი ბიუროს მე-5 განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების განსაკუთრებით მნიშვნელოვან საქმეთა უფროს ოპერრწმუნებულად, ამასთან, იყო საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელი ინტერპოლში. [[1992]] წლის 12 იანვრიდან 11 მაისამდე იყო საქართველოს რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე. 1992 წლის 11 მაისიდან 1993 წლის 11 ოქტომბრამდე მუშაობდა საქართველოს რესპუბლიკის საინფორმაციო-სადაზვერვო სამსახურის თავმჯდომარის პირველი მოადგილედ. [[1993]] წლის 11 ოქტომბრიდან [[1995]] წლის 14 დეკემბრამდე შოთა კვირაია იყო საქართველოს რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრი. 1994 წლის 31 მარტს დაინიშნა საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრად. [[1995]] წლის 15 დეკემბრიდან [[1997]] წლის 6 ივლისამდე კი საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი. მას ბრალი დასდეს ოპოზიციის დარბევაში, ადამიანის უფლებების დამცველთა დევნასა და პატიმრების წამებაში (1993 წელს დაუმტკიცდა 6 მამაკაცის მკვლელობა), რუსეთის სპეცსამსახურებთან თანამშრომლობა და სატელეფონო საუბრების მოსმენა.
1997 წელს ის იძულებული გახდა გასულიყო [[პენსია]]ში. მას შემდეგ ცხოვრობდა [[მოსკოვი|მოსკოვში]], სადაც გარდაიცვალა 2011 წლის 10 იანვარს, თირკმელის უკმარისობით. [[თბილისი|თბილისში]] ჩამოასვენეს 2011 წლის 12 იანვარს.
==სამხედრო წოდებები==
*მილიციის ლეიტენანტი (01.12.1978),
*მილიციის უფროსი ლეიტენანტი (31.12.1980),
*მილიციის კაპიტანი (17.01.1984),
*მილიციის მაიორი (18.01.1988),
*მილიციის პოდპოლკოვნიკი (26.03.1990),
*მილიციის პოლკოვნიკი (21.01.1992),
*მილიციის გენერალ-მაიორი (14.05.1992),
*გენერალ-ლეიტენანტი (11.09.1993).
==ჯილდოები და მედლები==
შოთა კვირაია 1991 წლის 28 ივნისს დაჯილდოვდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს დამსახურებული მუშაკის სამკერდე ნიშნით. 1996 წლის 29 ნოემბერს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების საპატიო თანამშრომლის წოდება. არის სსრკ შსს დამსახურებული მუშაკი. საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 1995 წლის 8 ნოემბრის #473 ბრძანებულებით, დაჯილდოვდა პირველი ხარისხის ვახტანგ გორგასლის ორდენით. მიღებული აქვს აგრეთვე ათი მედალი. იყო სპორტის ოსტატი და საქართველოს სამგზის ჩემპიონი კრივში.
==ლიტერატურა==
*{{წიგნი|ავტორი=თუშურაშვილი ო., ჯახუა ი.|სათაური=„XX საუკუნის საქართველოს შინაგან საქმეთა და უშიშროების მინისტრები“|ბმული=https://archive.mia.gov.ge/Ministrebi%20%20book.pdf |ISBN=978-9941-0-5532-4|ადგილი=თბილისი|წელი=2013|გვერდები=92-94}}
*{{წიგნი|ავტორი=გოგიტიძე, მ., ბეჟიტაშვილი, გ.|სათაური=„სამხედრო ფიცის ერთგულნი“|ბმული=http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/82972 |ISBN=978-9941-0-7386-1|ადგილი=თბილისი|წელი=2015|გვერდები=126}}
{{DEFAULTSORT:კვირაია, შოთა}}
[[კატეგორია:ქართველი გენერლები]]
[[კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1952]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2011]]
[[კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის კავალრები]]
[[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]]
3260ljf6y9xsyuj8nc96kb5ssjwtwww
ლგბტ მოძრაობა
0
320070
5356572
5343072
2026-04-14T16:54:13Z
J4keeS237
143476
5356572
wikitext
text/x-wiki
{{ვიკი}}
{{გასწორება}}{{ლგბტ თემები}}
'''ლგბტ მოძრაობა''' — [[ლესბოსელი|ლესბოსელ]], [[გეი]], [[ბისექსუალობა|ბისექსუალ]] და [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერ]] ([[ლგბტ]]) ადამიანთა სოციალური მოძრაობა, რომელიც იბრძვის ლგბტ ხალხის საზოგადოებრივი თანასწორობისთვის. მოძრაობაში გაერთიანებული არიან ლგბტ ადამიანები და მათი მოკავშირეები. ისინი ეწევიან აქტივიზმს ლგბტ პირთა უფლებების დასაცავად. არ არსებობს ერთი ცენტრალური ორგანიზაცია, რომელიც მსოფლიოს ყველა ლგბტ პირს იცავს და მათ ინტერესებს გამოხატავს, მაგრამ არსებობს უამრავი რეგიონალური ორგანიზაცია მსგავსი მისიებით და მისწრაფებებით. ზოგიერთი ორგანიზაციის სამუშაო მიზანია ლგბტ თემების გაძლიერება და [[ლიბერალიზმი|ლიბერალური]] ღირებულებების ჩამოყალიბება იმ ქვეყნებში, სადაც საზოგადოების მრავალ წევრს [[ბიფობია]], [[ჰომოფობია]] და [[ტრანსფობია]], ანუ ლგბტ პირთა მიმართ გაუცნობიერებელი შიში, ზიზღი და სიძულვილი აქვს. ეს ორგანიზაციები ჩართულნი არიან პოლიტიკურ და კულტურულ აქტივიზმში, რომელიც მოიცავს ლობირებას, ქუჩის მსვლელობებს, სოციალური ჯგუფების ჩამოყალიბებას, სამეცნიერო კვლევებს, მედიისა და ხელოვნების განვითარებას და სხვა.
== მიმოხილვა ==
სოციოლოგი მერი ბერნშტაინის აზრით ლესბოსელთა და გეების მოძრაობების კულტურული მიზნები მოიცავს (მაგრამ არ არის ლიმიტირებული) კაცურობისა და ქალურობის დომინანტური კონსტრუქციების, და უპირველესად ჰეტერონორმატიული ოჯახის უპირატესობის ეჭვქვეშ დაყენებას, [[ჰომოფობია|ჰომოფობიის]] წინააღმდეგ ბრძოლას. პოლიტიკური მიზნები კი, კანონების შემოღებას, რომლებიც ლგბტ თემის უსაფრთხოებისა და თანასწორობის გარანტიას შექმნის. ბერნშტაინი ხაზს უსვამს იმას, რომ აქტივისტების მიზანს წარმოადგენს როგორც სამოქალაქო, ისევე პოლიტიკურ სფეროებში წარმატების მიღწევა.
სხვა სოციალური მოძრაობების მსგავსად არსებობს კონფლიქტი ლგბტ მოძრაობებს შიგნითაც. განსაკუთრებით იმასთან დაკავშირებით თუ ზუსტად საზოგადოების რომელი ნაწილის ინტერესებს წარმოადგენენ ეს მოძრაობები - რამდენად იზიარებენ [[გეი]], [[ლესბოსელი]], [[ბისექსუალი]], [[ტრანსგენდერი|ტრანსსექსუალი]], [[ინტერსექსი|ინტერსექსუალი]] და სხვა ადამიანები საერთო ინტერესებს და არსებობს თუ რა მათი ერთად მუშაობის აუცილებლობა. [[ქვიარ მოძრაობა]], რომელიც სექსუალურ უმცირესობათა უფრო დიდ ჯგუფს მოიცავს მიიჩნევს, რომ „გეი“ და „ლესბოსელი“ კატეგორიები შეზღუდულია და აუცილებელია მათი დეკონსტრუქცია.
[[ლგბტ]] მოძრაობები იზიარებდნენ იდენტობის პოლიტიკას, რომელიც გეი, ლესბოსელ, ბისექსუალ და [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერ]] ადამიანებს ფიქსირებულ ჯგუფად/კატეგორიად აღიქვამს. ლგბტ თემის წარმოამდგენლები ეწინააღმდეგებიან მოსაზრებებს, რომ შესაძლებელია [[სექსუალური ორიენტაცია|სექსუალური ორიენტაციის]] ან გენდერული იდენტობის შეცვლა ნებით ან უნებლიედ.
== ისტორია ==
=== სტოუნუოლის ჯანყი ===
ლგბტ მოძრაობების ერთ-ერთ მთავარ საწყისად სტოუნოულის ჯანყი ითვლება. 1950-1960-იან წლების ამერიკაში, იმ ლგბტ ადამიანების მიმართ, რომლებიც არ მალავდნენ თავიანთ ორიენტაციას, საზოგადოების დიდი ნაწილი ნეგატიურად იყო განწყობილი. ღიად ჰომოსექსუალი, ბისექსუალი და ტრანსგენდერი პირები თავს კომფორტულად გრძნობდნენ მხოლოდ დახურულ [[გეი]] ბარებში და დაწესებულებებში. ერთ-ერთი მათგანი, მაფიის მფლობელობაში მყოფი Stonewall Inn („სტოუნუოლის დუქანი“), პოპულარობით სარგებლობდა ლგბტ თემის უღარიბეს და ყველაზე მარგინალიზებულ წარმომადგენლებში: ტრანსვესტიტებში, ტრანსგენდერებში, სექს-მუშაკებსა და უსახლკარო ახალგაზრდებში. Stonewall Inn-ს არ გააჩნდა სპირტიანი სასმელის გაყიდვის ლიცენზია, ბარში არ იყო წყალგაყვანილობა და ჭიქები სპეციალურ ჭურჭელში ირეცხებოდა. ასევე, ბარს არ გააჩნდა სახანძრო გასასვლელები. ეს იყო ერთადერთი ადგილი ნიუ-იორკში, სადაც გეებს ერთად ცეკვა თავისუფლად შეეძლოთ (თავდაპირველად, Stonewall Inn საცეკვაო კლუბი იყო). [[1969]] წლიდან, ბარის სტუმრებს კართან დაცვის თანამშრომელი ხვდებოდა, რომელიც მომხდურს კარის ჭუჭრუტანიდან ამოწმებდა. უპირველეს ყოვლისა, ბარის სტუმრები უნდა ყოფილიყვნენ 18 წელზე უფროსები. არასასურველი სტუმრების, ანუ გადაცმული პოლიციელების, ვიზიტის თავიდან ასაცილებლად, დაცვა ან მუდმივ კლიენტებს უშვებდა შიგნით, ან აშკარად გეი გარეგნობის ადამიანებს. დასვენების დღეებში, შესასვლელი ბილეთების ფასი $3 იყო. ბარის უკანა ნაწილს სტუმრობდნენ გრიმიანი, გრძელთმიანი და ქალად გადაცმული კაცები. გეი ბარებზე პოლიციის რეიდები და დარბევები საშუალოდ თვეში ერთხელ ხდებოდა. ბევრი ბარი ალკოჰოლის შესანახად საიდუმლო სამალავებით იყო აღჭურვილი. პირადობის დამადასტურებელი საბუთების არმქონე კლიენტებს აპატიმრებდნენ, ხოლო დანარჩენებს უხმაუროდ უშვებდნენ. ქალები ვალდებულნი იყვნენ, ქალის სამოსის მინიმუმ სამი ელემენტი ეტარებინათ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მათაც დაპატიმრება ელოდათ, ისევე, როგორც ბარის თანამშრომლებსა და ხელმძღვანელობას. [[1969]] წლის 28 ივნისს, შაბათს, ღამის 1:20-ზე, სამოქალაქო სამოსში გამოწყობილი ოთხი პოლიციელი, ორ უნიფორმიან პატრულთან, ინსპექტორის მოადგილე სეიმურ პაინთან და დეტექტივ ჩარლზ სმიტთან ერთად, სიტყვებით: „პოლიციის შემოწმებაა!“ – ბარ Stonewall Inn-ში შევიდა. მანამდე, მათ მთელი საღამო გაატარეს ბარში, რათა მისი კლიენტების „უწესო ქმედებები“ დაეფიქსირებინათ. მათი ბრძანებით, ბარის მფლობელებმა მუსიკა და სინათლე გამორთეს. იმ საღამოს, ბარში დაახლოებით ორასამდე ადამიანი იმყოფებოდა. პოლიციის რეიდში მოყოლილმა დაბნეულმა კლიენტებმა საპირფარეშოს ფანჯრიდან გაპარვა სცადეს, მაგრამ პოლიციამ ყველა გასასვლელი გადაკეტა. რეიდი ჩვეული წესით მიმდინარეობდა: ყველა სტუმარი უნდა ჩაემწკრივებინათ, შეემოწმებინათ მათი დოკუმენტები და ნამდვილი სქესი, და საპირისპირო სქესის სამოსში გამოწყობილები დაეპატიმრებინათ. ტრანსგენდერი ქალი მარია რიტერი (Maria Ritter), რომელსაც საბუთებში სტივ რიტერი ეწერა, იხსენებს: „ყველაზე მეტად იმის მეშინოდა, რომ დამაპატიმრებდნენ, რომ ჩემს კაბიან ფოტოს გაზეთში გამოაჭენებდნენ, და ამ ყველაფერს დედაჩემი ნახავდა!“. პოლიციელები ბარის კლიენტებს მუდმივად შეურაცხყოფდნენ, ვითარება თანდათან უკიდურესად იძაბებოდა. ამოღებულ იქნა 28 ყუთი ლუდი და 19 ბოთლი მაგარი სპირტიანი სასმელი. კლიენტები, რომლებიც არ დააპატიმრეს, წინა კარიდან გაუშვეს. მაგრამ, იმ ღამეს ისინი ჩვეულებისამებრ შინ არ წასულან. ამის ნაცვლად, ისინი ქუჩაში, ბარის შესასვლელთან შეიკრიბნენ. რამდენიმე წუთში, იქ 150-მდე ადამიანი მოგროვდა. ამის შემხედვარე ინსპექტორმა პაინმა გარეთ მდგომთ შეახსენა, რომ მათი დაპატიმრებაც ადვილად შეეძლო. პირველად, დაკავებული ბარის მეპატრონეების გამოყვანისას, გარეთ მდგომთა შორის აქა-იქ შეძახილები გაისმა: „Gay power!“ (ძალა გეებს!), და „We Shall Overcome!“ (ჩვენ გადავლახავთ!). ქუჩაში თავდაპირველად ჩუმად მდგომ ადამიანებში ნელ-ნელა დაუოკებელი რისხვა იღვიძებდა. შემდგომ წუთებში იქ განვითარებულ მოვლენებს თვითმხილველები სხვადასხვაგვარად ყვებიან: ერთნი ამბობენ, რომ ტრანსგენდერმა სილვია რივერამ (Sylvia Rivera) პოლიციელს ბოთლი ესროლა იმის გამო, რომ ამ უკანასკნელმა მას ხელკეტი ატაკა, მეორენი კი ამტკიცებენ, რომ როდესაც საპატრულო მანქანისკენ პოლიციელების თანხლებით მიმავალმა ლესბოსელმა ძალზე მჭიდროდ შემოსალტული ბორკილების გამო მათ წინააღმდეგობა გაუწია, სოლიდარობის ნიშნად მას მთელი გარეთ მდგომი საზოგადოება შეუერთდა. ხელჩართული ბრძოლა გაჩაღდა, რომელმაც მალე პოლიციელებამდეც მიაღწია.
პოლიცია ტალღის შეკავებას ცდილობდა. რამდენიმე ადამიანი გადაითელა. მეთვალყურეობის გარეშე დარჩენილმა დაკავებულებმა გაქცევით უშველეს თავს. ინსპექტორი პაინი შეეცადა, ადამიანებისთვის წესრიგისკენ მოეწოდებინა, მაგრამ ვითარება კონტროლს აღარ ექვემდებარებოდა. ადამიანების ჯგუფმა პოლიციის ფურგონის გადაბრუნება მოიწადინა.ინფორმაცია ამბოხის შესახებ უცებ გავრცელდა. შემთხვევის ადგილისკენ გაეშურნენ მეზობელი ბარების მფლობელები და იქვე მცხოვრები ადამიანები. ვიღაცამ წამოიძახა, რომ პოლიციის რეიდი თავად ბარის მეპატრონეების პროვოცირებული იყო, რომლებმაც უარი განაცხადეს პოლიციისთვის ქრთამის მიცემაზე. „მაშ მოდით, ჩვენ გადავუხადოთ!“, – იყო პასუხი. პოლიციელების მიმართულებით მონეტების, ლუდის ქილების, აგურებისა და ქვების წვიმა წამოვიდა. ტალღა სკანდირებდა: „Pigs!“ (ღორებო), „Faggot Cops!“ (პედერასტო პოლიციელებო!). ამგვარი პროტესტით გაოგნებულმა პოლიციელებმა უკან დაიხიეს, ბარში, და თან შემთხვევით ხელთ მოყოლილი ადამიანებიც შეითრიეს. ასე მოხვდა ბარში და სასტიკად იცემა ფოლკ მომღერალი დეივ ვან რონკი (Dave Van Ronk), რომელმაც იქ შემთხვევით გაიარა. ათი პოლიციელი და რეიდის დროს დაკავებული ადამიანები, იქ შემთხვევით მოხვედრილი ვან რონკისა და ჟურნალისტ ჰოვარდ სმიტის ჩათვლით, ბარის შიგნით აღმოჩნდნენ. გარე შეტევა მატულობდა. ვიღაცამ შენობის გადაწვაც კი სცადა. მოვლენის თვითმხილველები იხსენებენ, რომ ამბოხს არ ჰყავდა ლიდერი და ორგანიზატორი. ყველაფერი სპონტანურად მოხდა. მაიკლ ფეიდერი (Michael Fader) იხსენებს: „ყველანი ერთდროულად მივხვდით, რომ მოთმინების ფიალა გადაგვევსო. ამდენი წლის დამცირებისა და შეურაცხყოფის შემდეგ, ერთდროულად ყველას მოუვიდა თავში, რომ იმ ღამეს თავისი პროტესტი უნდა გამოეთქვა, და ეს არ იყო ორგანიზებული ქმედება… ყველანი ვგრძნობდით, რომ უკან დასახევი გზა მოჭრილი იყო. ამდენ განსხვავებულ ადამიანს, ერთი რამ აერთიანებდა – პოლიციის აღვირახსნილობასთან შეუგუებლობა. ჩვენ თავისუფლების დაბრუნებას შევეცადეთ. ღამეში დამალვას არ ვაპირებდით. თითქოს ჰაერში რაღაც დაქროდა. ეს თავისუფლების სული იყო. მივხვდით, რომ მისთვის უნდა გვებრძოლა. უკან დახევას არავინ აპირებდა“. ბარში მოლოტოვის კოქტეილებიც კი ფეთქდებოდა. „მთელი ეს წლები ნეხვივით გვექცეოდით? ახლა თქვენი ჯერია!“, – სკანდირებდნენ პროტესტანტები. პოლიციამ ხალხის დაშლა სახანძრო ქაფით სცადა, მაგრამ მილში წნევა დაბალი იყო და შესხურებულმა წყალმა ადამიანები კიდევ უფრო გააშმაგა. როდესაც ისინი ბარში შეიჭრნენ, იქ მათ შეიარაღებული პოლიციელები დახვდნენ. ვითარება უკიდურესად დაიძაბა. პოლიციელებმა მეამბოხეებს იარაღი დაუმიზნეს, მათ კი საპასუხოდ ბარს ბენზინი გადაასხეს და გადაწვეს. ხანძრის ლოკალიზება ადგილზე მისულმა სახანძრომ მოახდინა. საერთო ჯამში, ალყა დაახლოებით 45 წუთი გრძელდებოდა.
შემთხვევის ადგილზე პოლიციამ დამატებითი ძალები შემოიმტკიცა – ქვედანაყოფი, სახელწოდებით „ტაქტიკური საპატრულო ჯგუფი“, რომელიც ვიეტნამის ომის საწინააღმდეგო პროტესტების დროს გამოიყენებოდა. ქვედანაყოფის მიზანი ხალხის დაშლა იყო, თუმცა მან ეს ვერ მოახერხა – მომხვდურებს დამხვდურებმა ქვებისა და სხვა საგნების სეტყვა დაატეხეს თავს. [[ბობ კოლერი]] (Bob Kohler), რომელიც იმ ღამეს ძაღლს ასეირნებდა, იხსენებს: „არეულობა უამრავი მინახავს, მაგრამ გეები იმ ღამეს ნამდვილად ზღვარს გადავიდნენ. პოლიციელები სრულიად პატივაყრილები იყვნენ. აქამდე მსგავსი რამ არ მომხდარა. ისინი ასეთ წინააღმდეგობას არასოდეს წაწყდომიან, მით უმეტეს – ქალად გადაცმული კაცებისგან. ამან ისინი იმ დონეზე გააცოფა, რომ მათ სახეებზე ადვილად შეამჩნევდით ამ ადამიანების დახოცვის მზაობას“.
პოლიცია პროტესტანტებისგან ქუჩის გაწმენდას შეეცადა, მაგრამ ეს უკანასკნელნი არ ნებდებოდნენ. ისინი ღიად დასცინოდნენ და აჯავრებდნენ სამართალდამცავებს. ხალხის უმართავი ტალღა მეშვიდე გამზირისკენ დაიძრა, მან კრისტოფერ-სტრიტი გადაკეტა. პოლიციასთან შეტაკება დილის 4 საათამდე გაგრძელდა. მომდევნო დილით, ადამიანები კრისტოფერ-პარკში ისხდნენ და ვერ იჯერებდნენ წუხანდელი ღამის ამბებს. სამარისებური სიჩუმე იდგა, თუმცა ჰაერში კვლავ იგრძნობოდა დაძაბულობა. ღამის არეულობების შედეგად, 13 ადამიანი დააპატიმრეს. ოთხმა პოლიციელმა და პროტესტანტთა დაუდგენელმა რაოდენობამ, სხეულის დაზიანებები მიიღო, Stonewall Inn კი პრაქტიკულად გაცამტვერდა. მომავალ ღამეს, პაინს ბარში მისვლა და მისი დახურვა ჰქონდა განზრახული. არეულობის დროს, კრეიგ როდველმა (Craig Rodwell), წიგნის მაღაზიის მფლობელმა, დარეკა გაზეთებში: New York Times, New York Post და New York Daily News, და მომხდარის შესახებ შეატყობინა. ახალი ამბავი უცებ გავრცელდა.
მომდევნო ღამით, არეულობებმა კრისტოფერ-სტრიტზე კიდევ უფრო დიდი ძალით იფეთქა. Stonewall Inn-ს დაუბრუნდნენ წინა ღამის ვიზიტორები, და ამჯერად მათ გამვლელები და ტურისტები შეუერთდნენ. ათასობით ადამიანი შეიკრიბა ბარის წინ, რომელიც კვლავ გაიღო. ქუჩაზე დიდი საცობი შეიქმნა. პროტესტანტთა ტალღამ ალყა შემოარტყა ავტობუსებსა და ავტომობილებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში ატარებდნენ, თუ მათი მფლობელები მათ მხარდაჭერას გამოხატავდნენ ან ქამინგ აუთს გააკეთებდნენ. ქუჩაზე ნაგვის ურნების დაწვა დაიწყეს. შემთხვევის ადგილზე კვლავ გამოჩნდა „ტაქტიკური საპატრულო ჯგუფი“. უწესრიგობები დილის 4 საათამდე გაგრძელდა. ორშაბათს და სამშაბათს, წვიმის გამო, გრინვიჩ-ვილიჯზე სიტუაცია რამდენადმე განიმუხტა. კრეიგ როდველმა და მისმა პარტნიორმა ფრედ სერჯენტმა, ამით ისარგებლეს და 5000 ფურცელი გაავრცელეს მოთხოვნით: „გეი ბარებს მოვაცილოთ მაფია და პოლიციელები!“. ფურცლებზე დატანილი იყო Stonewall Inn-ისა და მაფიის საკუთრებაში მყოფი სხვა გეი ბარების ბოიკოტირებისა და საზოგადოებრივი წნეხის მერიაზე განხორციელებისკენ მოწოდება, ასევე „პოლიციის თავაშვებულობის“ ალაგმვის მოთხოვნა. ოთხშაბათს, კრისტოფერ-სტრიტზე არეულობები განახლდა მას შემდეგ, რაც Village Voice-ის ჟურნალისტებმა ჰოვარდ სმიტმა და ლუსიან ტრესკოტმა ამბოხის მონაწილეთა მისამართით შეურაცხმყოფელი და დამამცირებელი გამოთქმები გამოიყენეს: „forces of faggotry“ (პედარასტული ძალები), „Sunday fag follies“ (კვირის პედარასტული ანცობა), „limp wrists“ (სუსტი მაჯები). ამჯერად, პროტესტანტთა რისხვა თავს გაზეთის რედაქციას დაატყდა. ამასობაში, მათ რიცხვს კიდევ 1000 ადამიანი შეემატა. ოთხშაბათ საღამოს გაჩაღებული მორიგი შეტაკებები ერთი საათის მანძილზე გაგრძელდა. იმ საღამოს, 5 ადამიანი დააპატიმრეს.[[File:Gay Rights demonstration, NYC 1976.jpg|thumb|დემონსტრაცია გეების უფლებებისთვის [[ნიუ-იორკი|ქალაქ ნიუ-იორკში]], 1976 წელი.|189x189პქ]]
Stonewall Inn-მა არეულობების შემდეგ რამდენიმე კვირას გასტანა. [[1969]] წლის ოქტომბერში, რაიონში მკვეთრად გაძვირდა საიჯარო გადასახადი, რის გამოც დაიკეტა.
ბევრ აქტივისტს მიაჩნია, რომ სტოუნვოლის ამბოხი არამხოლოდ გეი განმათავისუფლებელი მოძრაობის დასაბამია, არამედ – [[გეი]] სიამაყისა და თანამედროვე ლგბტ ადამიანების უფლებებისთვის ბრძოლის ფუნდამენტი, რომელზეც დღეს ამერიკის შეერთებულ შტატებში [[ლგბტ]] ადამიანებისადმი დამოკიდებულება და პატივისცემაა აგებული.
== გეი სიამაყის მარში ([[გეი პრაიდი]]) ==
[[1970]] წლის 28 ივნისს, გრინვიჩ-ვილიჯზე, სტოუნვოლის ამბოხის ერთი წლისთავი აღნიშნეს. „კრისტოფერ-სტრიტის გათავისუფლების დღე“ – ისტორიაში პირველი გეი სიამაყის მარში ([[გეი პრაიდი]]). ნიუ-იორკის მხარდამხარ, სტოუნვოლის მოვლენების წლისთავი აღნიშნეს ლოს-ანჯელესსა და ჩიკაგოში. მომდევნო წელს, გეი პრაიდი გაიმართა ბოსტონში, დალასში, მილუოკიში, ლონდონში, პარიზში, დასავლეთ ბერლინში, სტოკჰოლმში. [[1972]] წელს მათ რიცხვს ატლანტა, ბუფალო, დეტროიტი, ვაშინგტონი, მაიამი, სან-ფრანცისკო და ფილადელფია შეუერთდა.
== XXI საუკუნე ==
დღესდღეობით ლგბტ მოძრაობა საკმაოდ ძლიერია მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში. თუმცა არსებობს კრიტიკა და ინიციატივები, რომლებიც ამ სოციალური მოძრაობის დახშობას ცდილობენ. 2011 წელს, ბრაზილიაში, ქალაქ [[სან-პაულუ|სან პაულუს]] საკრებულოს წევრმა „მემარჯვენე დემოკლატთა“ პარტიიდან, კარლოს აპოლიანიომ დეკემბრის მესამე კვირა დღის „ჰეტეროსექსუალთა სიამაყის დღედ“ გამოცხადების ინიციატივა გამოთქვა. მძაფრი კრიტიკის მიუხედავად კანონპროექტი დამტკიცდა, თუმცა დღემდე სან-პაულუს ჯერ არცერთი „ჰეტეროსექსუალთა სიამაყის დღე“ არ აღუნიშნავს.
2013 წლის 17 მაისს [[ჰომოფობიასთან, ტრანსფობიასა და ბიფობიასთან ბრძოლის საერთაშორისო დღე|ჰომოფობიასთან და ტრანსფობიასთან ბრძოლის დღის]] აღსანიშვნელად გამოსული აქტივისტები 20 000-მდე ულტრა-კონსერვატმა მართლმადიდებლური ეკლესიის მრევლმა დაარბია, რომლებსაც წინ სასულიერო პირები მიუძღოდნენ. 2014 წლიდან 17 მაისს ჰომოფობიასთან და ტრანსფობიასთან ბრძოლის დღისადმი და საქართველოს პატრიარქის დაარსებული „ოჯახის სიწმინდის დღისადმი“ მიძღვნილი ღონისძიებები [[თბილისი|თბილისში]] პარალელურ რეჟიმში აღინიშნება.
2015 წელს [[სტამბოლი|სტამბოლში]] სიამაყის მარში პოლიციამ ცრემლსადენი გაზითა და რეზინის ტყვიებით დაარბია. 2015 და 2016 წლებში მთავრობამ აქტივისტებს ნება არ მისცა მარში გაემართათ, რაც უსაფრთხოების ნორმების დაცვის გარანტიის არქონით გაამართლეს.
ამისდა მიუხედავად მოძრაობა განაგრძობს პროგრესს. ნიდერლანდები იყო პირველი ქვეყანა, რომელმაც დაუშვა [[ერთი სქესის მქონე ადამიანების ქორწინება|ერთი სქესის მქონე პირების ქორწინება]] [[2001]] წელს. 2025 წლის მონაცემებით, ნიდერლანდებს შეუერთდა შემდეგი ქვეყნები: შვედეთი, არგენტინა, ბელგია, კანადა, ისლანდია, ირლანდია, ნორვეგია, სამხრეთ აფრიკა, ესპანეთი, პორტუგალია, დანია, ურუგვაი, ბრაზილია, საფრანგეთი, კოლუმბია, ახალი ზელანდია, გაერთიანებული სამეფო, ამერიკის შეერთებული შტატები, მალტა, გერმანია, ავსტრალია, ავსტრია, ტაივანი, ეკვადორი, კოსტა-რიკა, ჩილე, შვეიცარია, სლოვენია, კუბა, მექსიკა, ანდორა, ესტონეთი, საბერძნეთი, ლიხტენშტაინი და ტაილანდი.
== სქოლიო ==
1. Actors to Gyms. Retrieved 7 June 2015.
Jump up ^ Bernstein, Mary (2002). Identities and Politics: Toward a Historical Understanding of the Lesbian and Gay Movement. Social Science History 26:3 (fall 2002).
2. ^ Bull, C., and J. Gallagher (1996) Perfect Enemies: The Religious Right, the Gay Movement, and the Politics of the 1990s. New York: Crown.
3. One example of this approach is: Sullivan, Andrew. (1997) Same-Sex Marriage: Pro and Con. New York: Vintage.
[[კატეგორია:ლგბტ]]
[[კატეგორია:ლგბტ ტერმინები]]
kf7sxgzuez5e01g71nsu1rlwypypqkq
ახალი პოლიტიკური ცენტრი - გირჩი
0
324632
5356515
5345788
2026-04-14T14:48:44Z
J4keeS237
143476
5356515
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება**|პოლიტიკურ პარტიას|ბოტანიკური გირჩას|გირჩა}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი = ახალი პოლიტიკური ცენტრი - გირჩი
|პარტიის სახელი ფერი = white
|პარტიის ლოგო = Girchi Logo (cropped).png
|ფოტოს_სიგანე = 300px
|პარტიის ვიკიფერი = {{ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი/მეტა/ფერი}}
|თავმჯდომარე = [[იაგო ხვიჩია]]
|დაფუძნდა = 16 აპრილი, 2016
|იდეოლოგია = [[მემარჯვენე ლიბერტარიანიზმი]] <br> [[კლასიკური ლიბერალიზმი]] <br> [[პროევროპულობა]]
|პოლიტიკური პოზიცია = [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]], [[მემარჯვენეობა]]
|ევროპული =
|საერთაშორისო =
|სლოგანი = „მეტი თავისუფლება“
|ფერები = {{colorbox|{{ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი/მეტა/ფერი}}|border=darkgray}} მწვანე
|შტაბ-ბინა = 9 აპრილის ქ. #3/5, [[თბილისი]]
|საიტი = [http://girchi.com girchi.com]
|ქვეყანა = საქართველო
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი/მეტა/ფერი}}}}
|ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
|ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
|ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|2058|{{ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი/მეტა/ფერი}}}}
|ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
|ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|2|50|{{ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი/მეტა/ფერი}}}}
}}
[[ფაილი:Girchiflag.png|მინი|250x250პქ|გირჩის დროშა]]
'''ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი''' — [[მემარჯვენე ლიბერტარიანიზმი|მემარჯვენე-ლიბერტარიანული]] [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პარტია]] [[საქართველო]]ში. მისი თავმჯდომარეა [[იაგო ხვიჩია]]. პარტიის მიზანია ინდივიდის თავისუფლების ხარისხის გაზრდა, დეცენტრალიზაციის, თავისუფალი ბაზრის, მცირე მთავრობის, გადასახადების შემცირებისა და რეგულაციების გაუქმების გზით. ტრადიციულად მემარჯვენე ეკონომიკურ პოზიციებთან ერთად, გირჩი მხარს უჭერს სავალდებულო სამხედრო გაწვევის გაუქმებას, ნარკოტიკების დეკრიმინალიზაციას და ლეგალიზაციას.
2020 წელს პარტიაში მოხდა სკანდალი, რომელიც უკავშირდებოდა ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკურ კრიზისს და იაგო ხვიჩიას განცხადებებს, რომლებიც ესარჩლებოდა ბავშვთა პორნოგრაფიის შეძენასა და ყურებისთვის დაკავებულ პირს.<ref name="axali">{{cite web |url=https://civil.ge/ka/archives/389181 |title=ზურაბ ჯაფარიძემ ახალი პარტია „გირჩი-მეტი თავისუფლება“ დააფუძნა |publisher=Civil Georgia |date=2020-12-28}}</ref> ამის შედეგად პარტია გაიყო — შეიქმნა [[გირჩი — მეტი თავისუფლება]], რომლის თავმჯდომარე გახდა [[ზურაბ გირჩი ჯაფარიძე]].<ref>{{cite news |title=ზურაბ ჯაფარიძემ ახალი პარტია - „გირჩი - მეტი თავისუფლება” დააფუძნა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/635437-zurab-japarizem-axali-partia-girchi-meti-tavisupleba-daapuzna |access-date=10 აგვისტო, 2024 |work=www.interpressnews.ge |date=26 დეკემბერი, 2020 |language=ka}}</ref>
== ისტორია ==
„ახალი პოლიტიკური ცენტრი — გირჩი“ შეიქმნა 2015 წელს, „[[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან]]“ ოთხი დეპუტატის — [[ზურაბ ჯაფარიძე|ზურაბ ჯაფარიძის]], [[პავლე კუბლაშვილი|პავლე კუბლაშვილის]], [[გიორგი ხაჩიძე|გოგა ხაჩიძისა]] და [[გიორგი მელაძე|გიორგი მელაძის]] წამოსვლის შემდეგ. პარტია საქართველოს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში დარეგისტრირდა 18 მაისს, დამაფუძნებელი ყრილობა კი ჩაატარა 2016 წლის 16 აპრილს.<ref>{{cite news |last1=მაჭავარიანი |first1=ქეთი |title="ახალი პოლიტიკური ცენტრი - გირჩის" თავმჯდომარედ ზურაბ ჯაფარიძე აირჩიეს - Netgazeti |url=http://netgazeti.ge/news/108541/ |access-date=10 აგვისტო, 2024 |work=netgazeti.ge |date=16 აპრილი, 2016 |language=ka}}</ref>
გირჩმა სხვა პარტიებისაგან განსხვავებული პოლიტიკური საქმიანობის სტრატეგია და ფორმები აირჩია. პარტიამ გამოიყენა საქართველოსათვის არატრადიციული პოლიტიკური აქტივიზმი. მკაცრი ნარკოპოლიტიკა გააპროტესტა კანაფის საჯაროდ დათესვით.<ref>{{cite news |title=გირჩმა მარიხუანა დათესა |url=https://tabula.ge/ge/news/593129-girchma-marikhuana-datesa |access-date=10 აგვისტო, 2024 |work=tabula.ge |date=31 დეკემბერი, 2016}}</ref> დააფუძნა ეკლესია — ბიბლიური თავისუფლება, ახალგაზრდა მამაკაცებისთვის გაწვევის თავიდან ასაცილებლად.<ref>{{cite news |last1=მანდარია |first1=თორნიკე |title=გირჩის რელიგიური ორგანიზაცია წვევამდელებს სამხედრო სამსახურის გადავადებაში ეხმარება |url=https://on.ge/story/9992-გირჩის-რელიგიური-ორგანიზაცია-წვევამდელებს-სამხედრო-სამსახურის-გადავადებაში-ეხმარება |access-date=10 აგვისტო, 2024 |work=On.ge |date=20 აპრილი, 2017 |language=ka}}</ref> გირჩის მნიშვნელოვანი სამართლებრივი გამარჯვება იყო მოგებული საკონსტიტუციო სარჩელები, რამაც კანაფის/მარიხუანას მოხმარების კონსტიტუციურობა აღიარა საქართველოში.<ref>{{cite news |title=საკონსტიტუციო სასამართლომ მარიხუანის მოხმარებაზე „გირჩის“ სარჩელის არსებითი განხილვა დაიწყო |url=https://1tv.ge/news/sakonstutucio-sasamartlom-marikhuanis-mokhmarebistvis-500-larian-jarimastan-dakavshirebit-girchis-sarchelis-arsebiti-gankhilva-daiwyo/ |access-date=10 აგვისტო, 2024 |work=1tv.ge |language=ka-GE}}</ref>
[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებამდე]], [[2016]] წლის [[18 აგვისტო|18 აგვისტოს]] „გირჩმა“ პარტიებთან: „[[სტრატეგია აღმაშენებელი|ახალი საქართველო]]“, „[[სახელმწიფო ხალხისთვის]]“ და „[[ახალი მემარჯვენეები]]“ შექმნა ბლოკი „პაატა ბურჭულაძე — სახელმწიფო ხალხისთვის“, რომლის ლიდერიც ამავე სახელწოდების პარტიის ლიდერი, ყოფილი საოპერო ბანი, [[პაატა ბურჭულაძე]] იყო. [[27 სექტემბერი|27 სექტემბერს]], არჩევნებამდე 13 დღით ადრე, „გირჩმა“ ბლოკი დატოვა და ბურჭულაძე შანტაჟში დაადანაშაულა, შედეგად პარტია არჩევნებს გამოეთიშა.<ref>{{Cite web|url=https://old.civil.ge/geo/article.php?id=30631|title=„გირჩმა“ პაატა ბურჭულაძის საარჩევნო ბლოკი დატოვა|accessdate=2023-01-21}}</ref>
პარტიამ [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში]] არ მიიღო მონაწილეობა.<ref>{{Cite web|url=https://netgazeti.ge/news/212657/|title=“გირჩი” 2017 წლის არჩევნებში მონაწილეობას აღარ მიიღებს|accessdate=2023-01-21}}</ref>
[[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2018|2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] პარტიის კანდიდატი მისი ლიდერი, ზურაბ ჯაფარიძე იყო. ჯაფარიძემ არჩევნებში 2,26% (36 034 ხმა) აიღო და მეექვსე ადგილი დაიკავა.<ref>{{Cite web|url=https://archiveresults.cec.gov.ge/results/20181028/index.html|title=2018 წლის საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები|accessdate=2023-01-21}}</ref>
2019 წელს, გირჩის კანდიდატმა [[ჰერმან საბო]]მ მონაწილეობა მიიღო დედაქალაქის მთაწმინდის რაიონში გამართულ რიგგარეშე მაჟორიტარულ არჩევნებში და ხმების 4,79% მიიღო.
[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] პარტიამ დამოუკიდებლად მიიღო მონაწილეობა და 2,89% (55 598 ხმა) აიღო, გადალახა 1%-იანი ბარიერი და პარლამენტში 4 დეპუტატი გაიყვანა.<ref>{{Cite web|url=https://archiveresults.cec.gov.ge/results/20201031/#/ka-ge/election_43/dashboard|title=2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები|accessdate=2023-01-21}}</ref><ref>{{cite news |title=19 აპრილიდან "გირჩი" პარლამენტში შედის |url=https://europetime.eu/ka/article/7560-19-aprilidan-girchi-parlamentshi-shedis |access-date=17 აგვისტო, 2024 |work=europetime.eu |language=en}}</ref>
ამავე წელს, საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, პარტია დატოვა მისმა ლიდერმა ზურაბ ჯაფარიძემ, რომელმაც ახალი პარტია [[გირჩი — მეტი თავისუფლება]] დააარსა.<ref>{{cite news |title=ზურაბ ჯაფარიძემ ახალი პარტია - „გირჩი - მეტი თავისუფლება“ დააფუძნა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/635437-zurab-japarizem-axali-partia-girchi-meti-tavisupleba-daapuzna |access-date=21 თებერვალი, 2021 |work=www.interpressnews.ge |language=ka}}</ref> ეს გადაწყვეტილება მან ახსნა პარტიის სხვა ლიდერებთან პიროვნული კონფლიქტით. ლიდერის მიერ პარტიის დატოვებამ და პარტიის გაყოფამ რეიტინგის ვარდნა გამოიწვია.
[[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში]] პარტიამ 0,95% (16 683 ხმა) აიღო და მხოლოდ [[აბაშის მუნიციპალიტეტი|აბაშის]] საკრებულოში გადალახა 3%-იანი ბარიერი, სადაც 1 დეპუტატი გაიყვანა – კოკი ჩაჩავა.<ref>{{Cite web|url=https://archiveresults.cec.gov.ge/results/20211002/#/ka-ge/election_45/dashboard|title=2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნების შედეგები|accessdate=2023-01-21}}</ref>
პარტიის სიმბოლიკის ნაწილია მწვანე გირჩი თეთრ ფონზე, როგორც სიახლის სიმბოლო.
== სახელი ==
სახელი „გირჩი“ აირჩა, როგორც სიახლის, სიმწვანის, ახალი სიცოცხლის დასაწყისის სიმბოლო (იხ. [[გირჩა]]).<ref>{{cite news|title=გირჩი - ახალი პოლიტიკური ცენტრის წევრებმა პარტიის ახალი სახელწოდება გაამხილეს|url=http://rustavi2.com/ka/news/30907|accessdate=18 March 2016|agency=Rustavi 2|date=5 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151106160325/http://rustavi2.com/ka/news/30907|archivedate=6 ნოემბერი 2015}}</ref>
== ორგანიზაციული სტრუქტურა ==
=== შიდაპარტიული მმართველობა ===
გირჩის მოწყობა და საქმიანობის პრინციპები დადგენილია 2021 წელს მიღებულ პარტიის კონსტიტუციაში.<ref>{{cite web |title=გირჩის კონსტიტუცია |url=https://girchi.com/articles/girchis-konstitutsia1 |publisher=''girchi.com'' |access-date=17 აგვისტო, 2024 |language=en}}</ref> პარტიას მართავს მმართველი საბჭო, რომელიც შედგება პოლიტიკოსებისაგან, უმსხვილესი აქციონერებისა (ქართული დოლარი ან GeD) და დონორებისგან.<ref>{{cite web |title=ჯედების და საბიუჯეტო ფულის ამბავი |url=https://girchi.com/articles/15649-jedebis-da-sabiujeto-pulis-ambavi |publisher=''girchi.com'' |access-date=17 აგვისტო, 2024 |language=en}}</ref> პარტია იმართება [[მერიტოკრატია|მერიტოკრატიული]] პრინციპით. მერიტოკრატია გამოიხატება პარტიის საქმიანობაში შეტანილი წვლილის შესაბამისად მიიღონ მონაწილეობა გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში, GeD სისტემის გამოყენებით.
=== ქართული დოლარი ===
ქართული დოლარი (GeD) არის გირჩის მიერ შექმნილი ციფრული ვალუტა, რომლის ღირებულება 0,01 აშშ დოლარია, გამოიყენება პარტიის მხარდამჭერების დაფინანსების აღრიცხვისათვის და შიდა პარტიულ საკითხებისათვის ხმის მიცემისთვის. პარტია ხაზს უსვამს გამჭვირვალობას, ყველა ტრანზაქცია საჯაროა.<ref>{{cite web |title=გირჩის მოწყობა და ჯედი |url=https://girchi.com/articles/girchis-mocqoba-da-jedi |website=გირჩი |publisher=''girchi.com'' |access-date=17 აგვისტო, 2024 |language=en}}</ref>
== შედეგები არჩევნებში ==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|rowspan="2" align=center | [[იაგო ხვიჩია]]
|55 598
|2,89
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|4|150|{{ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|62 223
|3,00
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 4
|align=center style="background:#dddddd;"| გარესაპარლამენტო
|}
=== საპრეზიდენტო ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!კანდიდატი
!ხმები
!%
!შედეგი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2018|2018]]
|[[ზურაბ ჯაფარიძე]]
|36 034
|2,26
|მეექვსე ადგილი
|-
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|16 683
|0,95
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1|2068|{{ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025|2025]]
|39 427
|2,91
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|2058|{{ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 6
|-
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{ოფიციალური|https://girchi.com}}
* [https://www.facebook.com/GirchiParty/ „ახალი პოლიტიკური ცენტრი — გირჩის“ გვერდი ფეისბუქზე]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:საქართველოს ლიბერტარიანული პარტიები]]
[[კატეგორია:ლიბერალური პარტიები]]
[[კატეგორია:ლიბერალიზმი საქართველოში]]
[[კატეგორია:2016 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
7wjbnt7mxwex5oihgkwekla1orwblbo
საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი
0
324961
5356520
4932699
2026-04-14T14:54:57Z
J4keeS237
143476
5356520
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი = საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი
| პარტიის ლოგო = APG-logo.png
| პარტიის ვიკიფერი = {{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}
| პარტიის სახელი ფერი = white
| ქვეყანა = საქართველო
| თავმჯდომარე = [[დავით თარხან-მოურავი]]
| გენერალური მდივანი = [[ირმა ინაშვილი]]
| დაფუძნდა = 19 დეკემბერი, 2012
| იდეოლოგია = [[ნაციონალ-კონსერვატიზმი]]<br>[[ევროსკეპტიციზმი]]
| პოლიტიკური პოზიცია = [[მემარჯვენეობა]], [[ულტრამემარჯვენეობა]]
| ევროპული =
| საერთაშორისო =
| ფერები = {{colorbox|#ad0017}} წითელი <br> {{colorbox|#e7b031}} ოქროსფერი
| შტაბ-ბინა = ძმები კაკაბაძეების #2, [[თბილისი]], [[საქართველო]]
| საიტი = [http://patriots.ge/ patriots.ge]
| ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
| ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
| ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1|2058|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
| ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|50|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
}}
'''საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი''' — [[მემარჯვენეობა|მემარჯვენე]]-[[კონსერვატიზმი|კონსერვატიული]] მიმართულების [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო|საქართველოში]].<ref>[http://www.amerikiskhma.com/content/georgia-new-party/1570400.html ქართულ პოლიტიკურ არენაზე ახალი პოლიტიკური პარტია - ”საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი” დაარსდა] ამერიკის ხმა</ref> მისი თავმჯდომარეა [[დავით თარხან-მოურავი]], ხოლო გენერალური მდივანი — [[ირმა ინაშვილი]]. ბევრი წყარო მას [[რუსეთი|პრორუსულ]] პარტიად მოიხსენიებს.<ref>[https://www.reuters.com/article/us-georgia-election/pro-russian-party-wins-a-toe-hold-in-georgias-new-parliament-idUSKCN12B1XF Pro-Russian party wins a toe-hold in Georgia's new parliament], [[Reuters]]</ref><ref>[http://www.ponarseurasia.org/article/pro-russian-parties-georgias-2016-parliamentary-election-growing-footprint Pro-Russian Parties in Georgia's 2016 Parliamentary Election: A Growing Footprint?]</ref><ref>[https://jam-news.net/tbilisi-pro-russian-party-supporters-demand-azerbaijan-cede-claim-to-ancient-border-monastery/ Tbilisi: Pro-Russian party supporters demand Azerbaijan cede claim to ancient border monastery]</ref>
== პრეისტორია ==
2010 წლის 22 დეკემბერს კინოს სახლში საზოგადოებრივი ორგანიზაციის „საერთო სახალხო წინააღმდეგობის მოძრაობა“ პრეზენტაცია გაიმართა. ორგანიზაციის ლიდერთა მიზანი იყო ხელისუფლება შეეცვალათ პოლიტიკური პარტიების დახმარების გარეშე. მოძრაობის დამფუძნებლები იყვნენ: [[დავით თარხან-მოურავი]], [[სოსო მანჯავიძე]], ჟურნალისტი [[ირმა ინაშვილი]], მსახიობი [[სოსო ჯაჭვლიანი]], მხატვარი შოთა გლურჯიძე, კომპოზიტორი [[ჯემალ სეფიაშვილი]] და ა.შ. <ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/154932-cnobilma-saxeebma-saerto-saxalxo-cinaagmdegobis-mozraoba-shekmnes ცნობილმა სახეებმა "საერთო სახალხო წინააღმდეგობის მოძრაობა" შექმნეს]</ref>
2011 წლის 29 ოქტომბერს კინოს სახლში „საერთო სახალხო წინააღმდეგობის მოძრაობის“ ყრილობაზე ახალი პოლიტიკური გაერთიანება –„წინააღმდეგობის მოძრაობა“ დაფუძნდა. ყრილობამ პოლიტიკური გაერთიანების „წინააღმდეგობის მოძრაობა“ თავმჯდომარედ [[დავით თარხან-მოურავი]], ხოლო გენერალურ მდივნად [[სოსო მანჯავიძე]] აირჩია.<ref>[https://www.ghn.ge/news/53394-sheikmna-politikuri-gaertianeba-tsinaaghmdegobis-modzraobaquot შეიქმნა პოლიტიკური გაერთიანება „წინააღმდეგობის მოძრაობა"]</ref>
== ისტორია ==
2012 წლის 19 დეკემბერს „წინააღმდეგობის მოძრაობის“ ბაზაზე ჩამოყალიბდა „პატრიოტთა ალიანსი“. 2013 წლის აპრილში პრემიერ-მინისტრმა [[ბიძინა ივანიშვილი|ბიძინა ივანიშვილმა]] განაცხადა, რომ მისი სურვილი იყო „მესამე ძალა“ გამოჩენილიყო ქართულ პოლიტიკაში, რის გამოც კონსულტაციები გამართა [[სალომე ზურაბიშვილი|სალომე ზურაბიშვილთან]] და [[ირმა ინაშვილი|ირმა ინაშვილთან]].<ref>{{cite news |title=არჩევნებში წარმატების შემდეგ პატრიოტთა ალიანსი ნაციონალური მოძრაობის რადიკალურ კრიტიკას აგრძელებს |url=https://old.civil.ge/geo/article.php?id=28366 |access-date=11 სექტემბერი, 2024 |work=Civil Georgia}}</ref>
პარტიამ არჩევნებში მონაწილეობა პირველად მიიღო 2014 წელს, [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები (2014)|ადგილობრივ არჩევნებში]]. პარტიის ერთ-ერთმა ლიდერმა, ირმა ინაშვილმა [[თბილისის მერი]]ს არჩევნებში მეოთხე ადგილი დაიკავა ხმების 5%-ზე მეტით. პარტიამ თბილისის საკრებულოს პროპორციულ არჩევნებში ხმათა 6,34% მიიღო, საარჩევნო ბარიერი გადალახა და ორი წევრი გაიყვანა დედაქალაქის საკრებულოში. თბილისის საკრებულოს დეპუტატები გახდნენ [[სოსო მანჯავიძე]] და [[მანუჩარ მაჩაიძე]]. ქვეყნის მასშტაბით საკრებულოთა პროპორციულ არჩევნებში საქართველოს პატრიოტთა ალიანსმა 4,72% დააგროვა და რამდენიმე მუნიციპალიტეტში მოიპოვა საკრებულოს მანდატები.
პარტიის კანდიდატებმა მეორე შედეგი აჩვენეს და მეორე ტურში დაუპირისპირდნენ „[[ქართული ოცნება|ქართული ოცნების]]“ კანდიდატებს [[ფოთი|ფოთში]], [[ოზურგეთი|ოზურგეთში]], [[ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი|ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტსა]] და [[ხულოს მუნიციპალიტეტი|ხულოს მუნიციპალიტეტში]] მერების და გამგებლების პოსტის დასაკავებლად, თუმცა მეორე ტურში ყველგან დამარცხდნენ.
[[2016]] წლის 8 ოქტომბერს პატრიოტთა ალიანსმა მონაწილეობა მიიღო [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)|საპარლამენტო არჩევნებში]], სადაც მესამე შედეგი აჩვენა 5,01%-ით და პროპორციული სიით პარლამენტში 6 დეპუტატი გაიყვანა.
[[2018]] წელს პარტიამ არ წარადგინა კანდიდატი საპრეზიდენტო არჩევნებზე.
„პატრიოტთა ალიანსმა“ [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე]] 3,14% მიიღო და 4 მანდატი მოიპოვა, მაგრამ სხვა ოპოზიციური პარტიების მსგავსად საპარლამენტო მანდატებზე უარი თქვა. [[2024|2024 წლის]] [[4 იანვარი|4 იანვარს]] პარლამენტმა „პატრიოტთა ალიანსის“ წევრებს: [[ირმა ინაშვილი|ირმა ინაშვილს]], [[გიორგი ლომია|გიორგი ლომიას]] და [[გოჩა თევდორაძე|გოჩა თევდორაძეს]] სადეპუტატო უფლებამოსილება შეუწყვიტა.<ref>{{cite news |last1=ცქიფურიშვილი |first1=ნათია |title=პარლამენტმა ინაშვილს, ლომიას და თევდორაძეს სადეპუტატო უფლებამოსილება შეუწყვიტა |url=https://netgazeti.ge/news/510259/ |access-date=11 სექტემბერი, 2024 |work=ნეტგაზეთი |date=4 იანვარი, 2021}</ref> მათმა ადგილმონაცვლე და მანდატზე უარის არმთქმელმა დეპუტატებმა დააარსეს პარტია „[[ევროპელი სოციალისტები]]“ და პარლამენტში შევიდნენ.<ref>{{cite news |title=პატრიოტთა ალიანსის სიით გასულმა დეპუტატებმა ევროპელი სოციალისტების პარტია დააფუძნეს |url=https://civil.ge/ka/archives/390628 |access-date=11 სექტემბერი, 2024 |work=Civil Georgia |date=10 იანვარი, 2021}}</ref>
[[2024|2024 წლის]] [[24 ივნისი|24 ივნისს]] სასტუმრო ქორთიარდ მარიოტში კონსერვატიული პარტიებისა და საზოგადოებრივი ორგანიზაციის ლიდერებმა ხელი მოაწერეს „საქართველოს პატრიოტთა ერთობის დეკლარაციას“. დეკლარაციაზე ხელი მოაწერა შემდეგმა პარტიებმა: „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი“, „[[კონსერვატიული მოძრაობა/ალტ-ინფო]]“, „[[ქართული იდეა]]“, „[[ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობა]]“, „[[საქართველოს კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია|კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია]]“ და „[[ეროვნული ერთიანობის პარტია]]“. კონსერვატიული პარტიები და ორგანიზაციები შეთანხმდნენ, რომ [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] პატრიოტთა ალიანსის სიით მიეღოთ მონაწილეობა.<ref>{{cite news |title=„პატრიოტები“, „ალტ-ინფო“ და სხვა კონსერვატორები საარჩევნოდ გაერთიანდნენ |url=https://sputnik-georgia.com/20240625/patriotebi-altinfo-saarchevnod-gaertianda-288579603.html |access-date=11 სექტემბერი, 2024 |work=Sputnik საქართველო}}</ref>
[[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025|2025 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში]] პატრიოტთა ალიანსმა თბილისის მერობის კანდიდატად დიპლომატი [[ოთარ ჭითანავა (პოლიტიკოსი)|ოთარ ჭითანავა]], ხოლო თბილისის საკრებულოს სიის პირველ ნომრად – ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი [[ირმა ცხორაგაული]] წარადგინა.<ref>[https://1tv.ge/video/saqartvelos-patriotta-aliansis-saarchevno-kampania-2/ „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის“ საარჩევნო კამპანია]</ref>
==შედეგები არჩევნებში==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
|-
!align=center | არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]]
|rowspan="3" align=center | [[ირმა ინაშვილი]]
|88 097
|5,01
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|6|150|hex={{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|60 480
|3,14
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|4|150|hex={{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 2
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|50 599
|2,44
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|hex={{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 4
|align=center style="background:#dddddd;"| გარესაპარლამენტო
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!align=center | არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2014|2014]]
|66 805
|4,72
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|47|2088|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017]]
|98 530
|6,56
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|90|2043|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 43
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|25 697
|1,46
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|5|2068|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 85
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025|2025]]
|10 969
|0,81
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1|2058|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 4
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://www.tabula.ge/ge/topic/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A2%E1%83%97%E1%83%90-%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A1%E1%83%98 ინფორმაცია პარტიის შესახებ] [[ტაბულა (ჟურნალი)|„ტაბულაზე“]]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:კონსერვატიული პარტიები საქართველოში]]
[[კატეგორია:2012 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
frfadp1vnh9sqvfwre7cps67e1313tg
5356521
5356520
2026-04-14T14:56:53Z
J4keeS237
143476
5356521
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი = საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი
| პარტიის ლოგო = APG-logo.png
| პარტიის ვიკიფერი = {{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}
| პარტიის სახელი ფერი = white
| ქვეყანა = საქართველო
| თავმჯდომარე = [[დავით თარხან-მოურავი]]
| გენერალური მდივანი = [[ირმა ინაშვილი]]
| დაფუძნდა = 19 დეკემბერი, 2012
| იდეოლოგია = [[ნაციონალ-კონსერვატიზმი]]<br>[[ევროსკეპტიციზმი]]
| პოლიტიკური პოზიცია = [[მემარჯვენეობა]], [[ულტრამემარჯვენეობა]]
| ევროპული =
| საერთაშორისო =
| ფერები = {{colorbox|#ad0017}} წითელი <br> {{colorbox|#e7b031}} ოქროსფერი
| შტაბ-ბინა = ძმები კაკაბაძეების #2, [[თბილისი]], [[საქართველო]]
| საიტი = [http://patriots.ge/ patriots.ge]
| ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
| ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
| ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1|2058|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
| ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|50|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
}}
'''საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი''' — [[მემარჯვენეობა|მემარჯვენე]]-[[კონსერვატიზმი|კონსერვატიული]] მიმართულების [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო|საქართველოში]].<ref>[http://www.amerikiskhma.com/content/georgia-new-party/1570400.html ქართულ პოლიტიკურ არენაზე ახალი პოლიტიკური პარტია - ”საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი” დაარსდა] ამერიკის ხმა</ref> მისი თავმჯდომარეა [[დავით თარხან-მოურავი]], ხოლო გენერალური მდივანი — [[ირმა ინაშვილი]]. ბევრი წყარო მას [[რუსეთი|პრორუსულ]] პარტიად მოიხსენიებს.<ref>[https://www.reuters.com/article/us-georgia-election/pro-russian-party-wins-a-toe-hold-in-georgias-new-parliament-idUSKCN12B1XF Pro-Russian party wins a toe-hold in Georgia's new parliament], [[Reuters]]</ref><ref>[http://www.ponarseurasia.org/article/pro-russian-parties-georgias-2016-parliamentary-election-growing-footprint Pro-Russian Parties in Georgia's 2016 Parliamentary Election: A Growing Footprint?]</ref><ref>[https://jam-news.net/tbilisi-pro-russian-party-supporters-demand-azerbaijan-cede-claim-to-ancient-border-monastery/ Tbilisi: Pro-Russian party supporters demand Azerbaijan cede claim to ancient border monastery]</ref>
== პრეისტორია ==
2010 წლის 22 დეკემბერს კინოს სახლში საზოგადოებრივი ორგანიზაციის „საერთო სახალხო წინააღმდეგობის მოძრაობა“ პრეზენტაცია გაიმართა. ორგანიზაციის ლიდერთა მიზანი იყო ხელისუფლება შეეცვალათ პოლიტიკური პარტიების დახმარების გარეშე. მოძრაობის დამფუძნებლები იყვნენ: [[დავით თარხან-მოურავი]], [[სოსო მანჯავიძე]], ჟურნალისტი [[ირმა ინაშვილი]], მსახიობი [[სოსო ჯაჭვლიანი]], მხატვარი შოთა გლურჯიძე, კომპოზიტორი [[ჯემალ სეფიაშვილი]] და ა.შ. <ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/154932-cnobilma-saxeebma-saerto-saxalxo-cinaagmdegobis-mozraoba-shekmnes ცნობილმა სახეებმა "საერთო სახალხო წინააღმდეგობის მოძრაობა" შექმნეს]</ref>
2011 წლის 29 ოქტომბერს კინოს სახლში „საერთო სახალხო წინააღმდეგობის მოძრაობის“ ყრილობაზე ახალი პოლიტიკური გაერთიანება –„წინააღმდეგობის მოძრაობა“ დაფუძნდა. ყრილობამ პოლიტიკური გაერთიანების „წინააღმდეგობის მოძრაობა“ თავმჯდომარედ [[დავით თარხან-მოურავი]], ხოლო გენერალურ მდივნად [[სოსო მანჯავიძე]] აირჩია.<ref>[https://www.ghn.ge/news/53394-sheikmna-politikuri-gaertianeba-tsinaaghmdegobis-modzraobaquot შეიქმნა პოლიტიკური გაერთიანება „წინააღმდეგობის მოძრაობა"]</ref>
== ისტორია ==
2012 წლის 19 დეკემბერს „წინააღმდეგობის მოძრაობის“ ბაზაზე ჩამოყალიბდა „პატრიოტთა ალიანსი“. 2013 წლის აპრილში პრემიერ-მინისტრმა [[ბიძინა ივანიშვილი|ბიძინა ივანიშვილმა]] განაცხადა, რომ მისი სურვილი იყო „მესამე ძალა“ გამოჩენილიყო ქართულ პოლიტიკაში, რის გამოც კონსულტაციები გამართა [[სალომე ზურაბიშვილი|სალომე ზურაბიშვილთან]] და [[ირმა ინაშვილი|ირმა ინაშვილთან]].<ref>{{cite news |title=არჩევნებში წარმატების შემდეგ პატრიოტთა ალიანსი ნაციონალური მოძრაობის რადიკალურ კრიტიკას აგრძელებს |url=https://old.civil.ge/geo/article.php?id=28366 |access-date=11 სექტემბერი, 2024 |work=Civil Georgia}}</ref>
პარტიამ არჩევნებში მონაწილეობა პირველად მიიღო 2014 წელს, [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები (2014)|ადგილობრივ არჩევნებში]]. პარტიის ერთ-ერთმა ლიდერმა, ირმა ინაშვილმა [[თბილისის მერი]]ს არჩევნებში მეოთხე ადგილი დაიკავა ხმების 5%-ზე მეტით. პარტიამ თბილისის საკრებულოს პროპორციულ არჩევნებში ხმათა 6,34% მიიღო, საარჩევნო ბარიერი გადალახა და ორი წევრი გაიყვანა დედაქალაქის საკრებულოში. თბილისის საკრებულოს დეპუტატები გახდნენ [[სოსო მანჯავიძე]] და [[მანუჩარ მაჩაიძე]]. ქვეყნის მასშტაბით საკრებულოთა პროპორციულ არჩევნებში საქართველოს პატრიოტთა ალიანსმა 4,72% დააგროვა და რამდენიმე მუნიციპალიტეტში მოიპოვა საკრებულოს მანდატები.
პარტიის კანდიდატებმა მეორე შედეგი აჩვენეს და მეორე ტურში დაუპირისპირდნენ „[[ქართული ოცნება|ქართული ოცნების]]“ კანდიდატებს [[ფოთი|ფოთში]], [[ოზურგეთი|ოზურგეთში]], [[ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი|ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტსა]] და [[ხულოს მუნიციპალიტეტი|ხულოს მუნიციპალიტეტში]] მერების და გამგებლების პოსტის დასაკავებლად, თუმცა მეორე ტურში ყველგან დამარცხდნენ.
[[2016]] წლის 8 ოქტომბერს პატრიოტთა ალიანსმა მონაწილეობა მიიღო [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)|საპარლამენტო არჩევნებში]], სადაც მესამე შედეგი აჩვენა 5,01%-ით და პროპორციული სიით პარლამენტში 6 დეპუტატი გაიყვანა.
[[2018]] წელს პარტიამ არ წარადგინა კანდიდატი საპრეზიდენტო არჩევნებზე.
„პატრიოტთა ალიანსმა“ [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე]] 3,14% მიიღო და 4 მანდატი მოიპოვა, მაგრამ სხვა ოპოზიციური პარტიების მსგავსად საპარლამენტო მანდატებზე უარი თქვა. [[2024|2024 წლის]] [[4 იანვარი|4 იანვარს]] პარლამენტმა „პატრიოტთა ალიანსის“ წევრებს: [[ირმა ინაშვილი|ირმა ინაშვილს]], [[გიორგი ლომია|გიორგი ლომიას]] და [[გოჩა თევდორაძე|გოჩა თევდორაძეს]] სადეპუტატო უფლებამოსილება შეუწყვიტა.<ref>{{cite news |last1=ცქიფურიშვილი |first1=ნათია |title=პარლამენტმა ინაშვილს, ლომიას და თევდორაძეს სადეპუტატო უფლებამოსილება შეუწყვიტა |url=https://netgazeti.ge/news/510259/ |access-date=11 სექტემბერი, 2024 |work=ნეტგაზეთი |date=4 იანვარი, 2021}}</ref> მათმა ადგილმონაცვლე და მანდატზე უარის არმთქმელმა დეპუტატებმა დააარსეს პარტია „[[ევროპელი სოციალისტები]]“ და პარლამენტში შევიდნენ.<ref>{{cite news |title=პატრიოტთა ალიანსის სიით გასულმა დეპუტატებმა ევროპელი სოციალისტების პარტია დააფუძნეს |url=https://civil.ge/ka/archives/390628 |access-date=11 სექტემბერი, 2024 |work=Civil Georgia |date=10 იანვარი, 2021}}</ref>
[[2024|2024 წლის]] [[24 ივნისი|24 ივნისს]] სასტუმრო ქორთიარდ მარიოტში კონსერვატიული პარტიებისა და საზოგადოებრივი ორგანიზაციის ლიდერებმა ხელი მოაწერეს „საქართველოს პატრიოტთა ერთობის დეკლარაციას“. დეკლარაციაზე ხელი მოაწერა შემდეგმა პარტიებმა: „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი“, „[[კონსერვატიული მოძრაობა/ალტ-ინფო]]“, „[[ქართული იდეა]]“, „[[ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობა]]“, „[[საქართველოს კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია|კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია]]“ და „[[ეროვნული ერთიანობის პარტია]]“. კონსერვატიული პარტიები და ორგანიზაციები შეთანხმდნენ, რომ [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] პატრიოტთა ალიანსის სიით მიეღოთ მონაწილეობა.<ref>{{cite news |title=„პატრიოტები“, „ალტ-ინფო“ და სხვა კონსერვატორები საარჩევნოდ გაერთიანდნენ |url=https://sputnik-georgia.com/20240625/patriotebi-altinfo-saarchevnod-gaertianda-288579603.html |access-date=11 სექტემბერი, 2024 |work=Sputnik საქართველო}}</ref>
[[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025|2025 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში]] პატრიოტთა ალიანსმა თბილისის მერობის კანდიდატად დიპლომატი [[ოთარ ჭითანავა (პოლიტიკოსი)|ოთარ ჭითანავა]], ხოლო თბილისის საკრებულოს სიის პირველ ნომრად – ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი [[ირმა ცხორაგაული]] წარადგინა.<ref>[https://1tv.ge/video/saqartvelos-patriotta-aliansis-saarchevno-kampania-2/ „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის“ საარჩევნო კამპანია]</ref>
==შედეგები არჩევნებში==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
|-
!align=center | არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]]
|rowspan="3" align=center | [[ირმა ინაშვილი]]
|88 097
|5,01
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|6|150|hex={{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|60 480
|3,14
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|4|150|hex={{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 2
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|50 599
|2,44
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|hex={{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 4
|align=center style="background:#dddddd;"| გარესაპარლამენტო
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!align=center | არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2014|2014]]
|66 805
|4,72
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|47|2088|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017]]
|98 530
|6,56
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|90|2043|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 43
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|25 697
|1,46
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|5|2068|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 85
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025|2025]]
|10 969
|0,81
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1|2058|{{საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 4
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://www.tabula.ge/ge/topic/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A2%E1%83%97%E1%83%90-%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A1%E1%83%98 ინფორმაცია პარტიის შესახებ] [[ტაბულა (ჟურნალი)|„ტაბულაზე“]]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:კონსერვატიული პარტიები საქართველოში]]
[[კატეგორია:2012 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
bjmr4vzjaobokasdmhsurdnpb9bmxqx
სვანური მითოლოგია
0
341976
5356769
4498401
2026-04-15T05:45:00Z
~2026-23083-35
181584
5356769
wikitext
text/x-wiki
'''სვანური მითოლოგია''' — [[ქართული მითოლოგია|ქართული მითოლოგიის]] თავისებური შემადგენელი ნაწილი, საინტერესო და საყურადღებო თავისი სიძველით, კოლორიტით, ანგარიშგასაწევი შინაარსებითა და ნიუანსებით, რომელნიც საქართველოს [[მთიანეთი|მთიანეთში]] უფრო ხელშეუხებლად შემორჩენილა. ძირითადად ესაა თქმულება-გადმოცემები, საკულტო და ყოფითი [[სიმღერა]]-[[ბალადა|ბალადები]], წარმართული სიუჟეტები, რომელთაც მითური სახე შეუნარჩუნებიათ, თუმცა ბევრია გვიანდელი გადაკეთება-ჩამატებანი (თოფი, [[წმ. გიორგი]], ლამარია-[[ღვთისმშობელი]] და სხვა). [[ძველი ბერძნები|ძვ. ბერძნები]] და [[ლათინები|ლათინთა ტომები]] იმ სახით აღარ არიან და მათი [[მითი|მითები]] შეურეველნი, პირველქმნილი დარჩა. დღემდე ცოცხალი ხალხების მითებმა კი ყველგა განიცადეს [[ქრისტიანობა|ქრისტიანიზაციაც]] და თანამედროვე რეალიების შერევაც. ასე მოხდა [[სვანეთი|სვანეთშიც]].
სვანური მითოლოგიური სახეების და წარმოდგენების შორეული კავშირი ბერძნულ სამყაროსთან უდავოა ([[ამირანი|ამირან]]-[[პრომეთე]], [[გეა]]-გიმ, ხარის კულტი, [[ნიმფა|ნიმფები]]...). ეს შეხვედრები იმ დროის კონტაქტების კვალია, როცა [[ბერძნები|ბერძნებს]] [[კოლონია|კოლონიები]] ჰქონდათ [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სანაპიროებზე, [[არგონავტები|არგონავტებმა]] ილაშქრეს, [[ვანი|ვანის]] კულტურა იფურჩქნებოდა. სვანთა (სოანთა) სამეფოს ძლიერებაზე მეტყველებენ ბერძენი სწავლულები: „კავკასიის მაღალი მთები უკავიათ და ყველა მეზობელ ხალხებს განაგებენ. ჰყავთ მეფე და 300 წევრისგან შემდგარი საბჭო... შეუძლიათ გამოიყვანონ ორასი ათასი კაცისაგან შემდგარი ჯარი...“ ([[სტრაბონი]]). შავი ზღვისპირეთის [[ტოპონიმიკა]] სვანეთშიც შემორჩა: ცხუმი ([[სოხუმი]]) — სოფ. [[ცხუმარი]]... სიმღერა „ქრისტეს ზღვამდე დაველოცოთ“, — იმდროინდელ ვითარებას გამოხატავს. ცხადია, ხალხთა კონტაქტები მითებშიც აისახებოდა. ცნობილია მიწის ღვთაება (ორმიში, „ლაგამ“), „მეზირი“, იფნის ხის სიმბოლიკა (შეხვედრები [[შუმერული მითოლოგია|შუმერულ]] და [[სკანდინავიური მითოლოგია|სკანდინავიურ მითოლოგიებთან]]), შეადარეთ [[გუდანის ჯვარი]]. სვანური „ღერთარ“ (ღმერთები) — წარმართული მითების ნაშთია.
სვანურ მითოლოგიურ სამყაროში ბოლომდე მტკიცედ შემორჩა უხსოვარი წარსულის რელიგიური კულტის სიტყვიერი და ნივთიერი ძეგლები, ადათის რიტუალის რეალიები, კერძოდ [[საქმისაი|საქმისაის]] ფალოსური ატრიბუტები, ქვის ან კირქვის სიმბოლური გამოსახულებანი, ლითონის ნივთები. ასეთ სიმბოლოებს ინდურ რელიგიებში ეწოდებათ ლინგა, იონი ლინგამები (შივას ტაძარში, შაქტი, ტანტრა). სვანურში მტკიცედაა შემორჩენილი უსხის (ვისხვის), სამსხვერპლო ხარის კულტი. საუფლო ხარი ჩვეულებრივ თეთრი უნდა ყოფილიყო. ამ კუთხის მითოსური სამყაროს უმთავრესად სარიტუალი ცერემონიებით, მატერიალური კულტურის ძეგლებით, სიმღერა-ბალადების სახით ვიცნობთ, მაგრამ არის [[პროზა|პროზაული]] ტექსტებიც, ჩაწერილი სხვადასხვა დროს ბ. ნიჟარაძის, [[აკაკი შანიძე|ა. შანიძის]], [[თოფურია, ვარლამ|ვ. თოფურიას]], [[მაკალათია, სერგი|ს. მაკალათიას]], [[ბარდაველიძე, ვერა|ვ. ბარდაველიძის]], მ. გუჯეჯიანის, მ. ქალდანის, ა. დავითიანის, ს. გულედიანის, მ. ჩართოლანის, უ. ცინდელიანის და სხვათა მიერ. ბუნების მკაცრი პირობები, ცად აზიდული მთების რომანტიკა მდიდარ ნიადაგს ქმნიდა პოეტური წარმოდგენების გასაშლელად და სიმღერის მოყვარული, ნიჭიერი, ენერგიული ტომი ქმნიდა [[ლექსი|ლექსებს]], სიმღერებს, რომელთაც ჩაწერა გვიან ეღირსათ, ამიტომ ბევრი რამ დავიწყებას მიეცა, მაგრამ რაც დარჩა, ისიც საკმაოდ მდიდრულად ავსებს ქართული მითის საგანძურს, რომლის ძირებსაც ძველ [[შუმერი|შუმერში]], [[ძველი საბერძნეთი|საბერძნეთში]], [[ხეთების სამეფო]]ში მივყავართ. მაგალითად, სამიწათმოქმედო-საკულტო სიმღერა „გა“ აშკარად მოწმობს კავშირს ძვ. ბერძნულ ქალღემთ გას, [[გეა|გეას]] უძველეს კულტთან, რაც სხვაგან არსად არაა შემორჩენილი. ასეთი მაგალითი ურიცხვია. თვით ეროვნულ ქართულ მითოლოგიურ სახეებს (განსაკუთრებით [[დალი (მითოლოგია)|დალსა]] და [[დევი|დევს]]) სვანურ [[ფოლკლორი|ფოლკლორში]] თავისებური სახე აქვთ.
== ლიტერატურა ==
*''[[აკაკი გელოვანი]]'', მითოლოგიური ლექსიკონი — გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983.
{{ქართული მითოლოგია}}
[[კატეგორია:ქართული მითოლოგია]]
[[კატეგორია:მითოლოგია]]
8g0jbjuis1td3yhc307dzk9c8d000of
ევროპული საქართველო
0
363659
5356524
4932700
2026-04-14T15:02:53Z
J4keeS237
143476
5356524
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი = <span style="color:white;">ევროპული საქართველო — მოძრაობა თავისუფლებისთვის</span>
| პარტიის ლოგო = Logo of the Movement for Liberty - European Georgia.svg
| ქვეყანა = საქართველო
| პარტიის ვიკიფერი = {{ევროპული საქართველო/მეტა/ფერი}}
| პარტიის სახელი ფერი = white
| ლიდერი =
| თავმჯდომარე =
| გენერალური მდივანი = [[აკაკი ბობოხიძე]]
| დაფუძნდა = 13 იანვარი, 2017
| იდეოლოგია = [[ლიბერალიზმი]]<br>[[პროევროპულობა]]
| პოლიტიკური პოზიცია = [[ცენტრიზმი]], [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]]
| ევროპული = [[ევროპის სახალხო პარტია|EPP]]-ს ასოცირებული წევრი
| საერთაშორისო =
| ფერები = {{colorbox|#073451}} ლურჯი <br> {{colorbox|#ed2449}} წითელი
| საიტი = [http://europeangeorgia.ge europeangeorgia.ge]
| ევროპული აკრედიტაცია =
| შტაბ-ბინა = [[ვასილ ბარნოვის ქუჩა]], №40, თბილისი, საქართველო
| ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
| ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{ევროპული საქართველო/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
| ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|2058|{{ევროპული საქართველო/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
| ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|50|{{ევროპული საქართველო/მეტა/ფერი}}}}
}}
'''ევროპული საქართველო — მოძრაობა თავისუფლებისთვის''' — [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო|საქართველოში]]. საჯარო რეესტრში, როგორც პოლიტიკური პარტია დარეგისტრირდა 1999 წლის 28 მაისს და თავმჯდომარეობდა [[გიგი წერეთელი|გიგი წერეთლის]] მამა ნუგზარ წერეთელი. [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2016)|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნები]]ს შემდეგ, გამოეყო [[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|ერთიან ნაციონალურ მოძრაობას]] და პარლამენტში 21 მანდატი მიიღო. 2017 წლის 30 იანვარს „მოძრაობა თავისუფლებისთვის - ევროპული საქართველოს“ პრეზენტაცია გაიმართა, სადაც გენერალურ მდივნად დაინიშნა [[გიგი უგულავა]].
2017 წლის 27 მაისს გაიმართა „ევროპული საქართველოს“ დამფუძნებელი ყრილობა სადაც პარტიის 500-მდე ხმოსანმა დელეგატმა პარტიის და პოლიტიკური საბჭოს თავმჯდომარე და გენერალური მდივანი აირჩიეს, ასევე დამტკიცდა პარტიის სახელწოდებაც, „ევროპული საქართველო - მოძრაობა თავისუფლებისთვის“.
[[2021]] წლის [[10 აპრილი|10 აპრილს]] პარტიის თავმჯდომარედ [[გიგა ბოკერია]] აირჩიეს. პარტიის პოლიტიკური საბჭოს ხელმძღვანელია [[გიგი წერეთელი]], ხოლო საგარეო საქმეთა მდივანია [[გიორგი კანდელაკი (პოლიტიკოსი)|გიორგი კანდელაკი]].<ref> [https://www.facebook.com/194165114388891/posts/1153691148436278 Facebook] </ref>
[[2024]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.<ref> [https://mtavari.tv/news/158085-17-partia-5-damoukidebeli-deputati-kartul 17 პარტია და 5 დამოუკიდებელი დეპუტატი | "ქართულ ქარტიაზე" ხელმოწერები დასრულდა] </ref>
== პოლიტიკური პლატფორმა ==
დამფუძნებელთა განცხადებით, „ევროპული საქართველო“ არის პარტია, რომელიც ეფუძნება [[ადამიანის უფლებები|ადამიანის უფლებებს]], მოსახლეობის სოციალური პირობების გაუმჯობესებას, [[თავისუფალი ბაზარი|თავისუფალი საბაზრო]] ეკონომიკის განვითარებას და ყველა მოქალაქისთვის თანაბარი სასტარტო პირობების შექმნას. ევროპული საქართველო არის [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი|მემარჯვენე-ცენტრისტული]] მიმართულების პოლიტიკური ძალა და წარმოადგენს მკაფიოდ გამოკვეთილი საგარეო პოლიტიკური ორიენტაციის მქონე გაერთიანებას, რომლის პრიორიტეტს წარმოადგენს საქართველოს ევროპულ სახელმწიფოთა თანამეგობრობაში, ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში სრულ ინტეგრაციას.
== ორგანიზაციული სტრუქტურა ==
პარტიის ხელმძღვანელი ორგანოა ყრილობა. პარტიის პოლიტიკას განსაზღვრავენ თავადვე პარტიის ლიდერები. ორგანიზაციულ მუშაობას წარმართავს გენერალური მდივანი. პარტიას გააჩნია პოლიტიკური საბჭო, თავად პარტია კი გადაწყვეტილებების აღმასრულებელია. პარტია არის [[ევროპის სახალხო პარტია|ევროპის სახალხო პარტიის]] ასოცირებული წევრი.
== პარტიის თავმჯდომარეები ==
{| class="wikitable"
|-
!
!სახელი
! class=unsortable|სურათი
! წელი
|-
|'''1'''
| [[დავით ბაქრაძე]]
| [[ფაილი:David_Bakradze_Senate_of_Poland_010.JPG|70px]]
| 2017-2021
|-
|'''2'''
| [[გიგა ბოკერია]]
| [[ფაილი:Giga_Bokeria.jpg|70px]]
| 2021-2024
|}
== შედეგები არჩევნებში ==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
!კოალიცია
|-
| align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
| align=center | [[დავით ბაქრაძე]]
|72 986
|3,79
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|5|150|{{ევროპული საქართველო/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
| align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
| align=center | [[გიგი წერეთელი]]
|211 216
|10,17
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1|150|{{ევროპული საქართველო/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 4
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | [[ერთიანობა – ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანობა]]
|}
=== საპრეზიდენტო ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!კანდიდატი
!ხმები
!%
!შედეგი
|-
| align=center | [[საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2018|2018]]
|[[დავით ბაქრაძე]]
|174 849
|10,97
|მესამე ადგილი
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
| align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017]]
|156 232
|10,4
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|166|2043|{{ევროპული საქართველო/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
| align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|29 251
|1,66
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|18|2068|{{ევროპული საქართველო/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 148
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://europeangeorgia.ge ოფიციალური საიტი]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}{{საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2020)}}
[[კატეგორია:ლიბერალური პარტიები საქართველოში]]
[[კატეგორია:ლიბერალური პარტიები]]
[[კატეგორია:2017 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
r1n5u8yw6rzg9wzasy53jkn4spr86s2
თარგი:ლედი გაგას სიმღერები
10
368266
5356705
5354060
2026-04-14T19:53:26Z
Andria Gagua
170044
5356705
wikitext
text/x-wiki
{{ნავდაფა მუსიკოსი
| სახელი = ლედი გაგას სიმღერები
| სათაური = [[ლედი გაგა]]ს [[ლედი გაგას სიმღერების სია|სიმღერები]]
| სხეულის კლასი = hlist
| ფონი = solo_singer
| ზედა = [[ლედი გაგას დისკოგრაფია|დისკოგრაფია]]
| ჯგუფი1 = ''[[The Fame]]''
| სია1 =
*„[[Just Dance]]“
*„[[LoveGame]]“
*„[[Paparazzi (სიმღერა)|Paparazzi]]“
*„[[Poker Face (ლედი გაგას სიმღერა)|Poker Face]]“
*„[[Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)]]“
*„[[Beautiful, Dirty, Rich]]“
| ჯგუფი2 = ''[[The Fame Monster]]''
| სია2 =
*„[[Bad Romance]]“
*„[[Alejandro (სიმღერა)|Alejandro]]“
*„[[Monster (ლედი გაგას სიმღერა)|Monster]]“
*„[[Speechless (ლედი გაგას სიმღერა)|Speechless]]“
*„[[Dance in the Dark]]“
*„[[Telephone (სიმღერა)|Telephone]]“
*„[[So Happy I Could Die]]“
| ჯგუფი3 = ''[[Born This Way]]''
| სია3 =
*„[[Marry the Night]]“
*„[[Born This Way (სიმღერა)|Born This Way]]“
*„[[Government Hooker]]“
*„[[Judas (სიმღერა)|Judas]]“
*„[[Americano (სიმღერა)|Americano]]“
*„[[Hair (ლედი გაგას სიმღერა)|Hair]]“
*„[[Scheiße]]“
*„[[Bloody Mary (სიმღერა)|Bloody Mary]]“
*„[[Highway Unicorn (Road to Love)]]“
*„[[Heavy Metal Lover]]“
*„[[Electric Chapel]]“
*„[[Yoü and I]]“
*„[[The Edge of Glory]]“
|ჯგუფი4 = ''[[Artpop]]''
|სია4 =
*„[[Aura (სიმღერა)|Aura]]“
*„[[Venus (სიმღერა)|Venus]]“
*„[[G.U.Y.]]“
*„[[Do What U Want]]“
*„[[Artpop (სიმღერა)|Artpop]]“
*„[[Swine (სიმღერა)|Swine]]“
*„[[Dope (სიმღერა)|Dope]]“
*„[[Gypsy (ლედი გაგას სიმღერა)|Gypsy]]“
*„[[Applause]]“
|ჯგუფი5 = ''[[Cheek to Cheek (ალბომი)|Cheek to Cheek]]''
|სია5 =
*„[[Anything Goes (კოულ პორტერის სიმღერა)|Anything Goes]]“
*„[[I Can't Give You Anything but Love, Baby|I Can't Give You Anything but Love]]“
|ჯგუფი6 = ''[[Joanne (ალბომი)|Joanne]]''
|სია6 =
*„[[A-Yo (ლედი გაგას სიმღერა)|A-Yo]]“
*„[[Joanne (სიმღერა)|Joanne]]“
*„[[John Wayne (სიმღერა)|John Wayne]]“
*„[[Perfect Illusion]]“
*„[[Million Reasons]]“
| ჯგუფი7 = ''[[A Star Is Born (2018 წლის საუნდტრეკი)|A Star Is Born]]''
| სია7 =
*„[[Shallow (სიმღერა)|Shallow]]“
*„[[Always Remember Us This Way]]“
*„[[Look What I Found]]“
*„[[Is That Alright?]]“
*„[[Why Did You Do That?]]“
*„[[I'll Never Love Again]]“
| ჯგუფი8 = ''[[Chromatica]]''
| სია8 =
*„[[Alice (ლედი გაგას სიმღერა)|Alice]]“
*„[[Stupid Love (სიმღერა)|Stupid Love]]“
*„[[Rain on Me (სიმღერა)|Rain on Me]]“
*„[[Free Woman]]“
*„[[911 (სიმღერა)|911]]“
*„[[Sour Candy (სიმღერა)|Sour Candy]]“
*„[[Sine from Above]]“
| ჯგუფი9 = ''[[Mayhem (ალბომი)|Mayhem]]''
| სია9 =
*„[[Die with a Smile]]“
*„[[Disease (სიმღერა)|Disease]]“
*„[[Abracadabra (სიმღერა)|Abracadabra]]“
*„[[The Dead Dance]]“
| ჯგუფი10 = დუეტები
| სია10 =
*„[[Chillin (სიმღერა)|Chillin]]“
*„[[Video Phone (სიმღერა)|Video Phone]]“ <small>(რემიქსი)</small>
*„[[3-Way (The Golden Rule)]]“
*„[[Runway (სიმღერა)|Runway]]“
| ჯგუფი11 = სხვა სიმღერები
| სია11 =
*„[[Christmas Tree (ლედი გაგას სიმღერა)|Christmas Tree]]“
*„[[The Lady Is a Tramp]]“
*„[[Til It Happens to You]]“
*„[[The Cure (სიმღერა)|The Cure]]“
*„[[Your Song]]“
}}
<noinclude>
{{collapsible option}}
[[კატეგორია:ლედი გაგა]]
[[კატეგორია:ამერიკელი პოპ-მომღერლების სანავიგაციო დაფები]]
[[კატეგორია:სინგლების სანავიგაციო დაფები]]
</noinclude>
lc4zv9w2y4nlvf26jxcgyizk0mr3wk5
5356709
5356705
2026-04-14T19:55:49Z
Andria Gagua
170044
5356709
wikitext
text/x-wiki
{{ნავდაფა მუსიკოსი
| სახელი = ლედი გაგას სიმღერები
| სათაური = [[ლედი გაგა]]ს [[ლედი გაგას სიმღერების სია|სიმღერები]]
| სხეულის კლასი = hlist
| ფონი = solo_singer
| ზედა = [[ლედი გაგას დისკოგრაფია|დისკოგრაფია]]
| ჯგუფი1 = ''[[The Fame]]''
| სია1 =
*„[[Just Dance]]“
*„[[LoveGame]]“
*„[[Paparazzi (სიმღერა)|Paparazzi]]“
*„[[Poker Face (ლედი გაგას სიმღერა)|Poker Face]]“
*„[[Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)]]“
*„[[Beautiful, Dirty, Rich]]“
| ჯგუფი2 = ''[[The Fame Monster]]''
| სია2 =
*„[[Bad Romance]]“
*„[[Alejandro (სიმღერა)|Alejandro]]“
*„[[Monster (ლედი გაგას სიმღერა)|Monster]]“
*„[[Speechless (ლედი გაგას სიმღერა)|Speechless]]“
*„[[Dance in the Dark]]“
*„[[Telephone (სიმღერა)|Telephone]]“
*„[[So Happy I Could Die]]“
| ჯგუფი3 = ''[[Born This Way]]''
| სია3 =
*„[[Marry the Night]]“
*„[[Born This Way (სიმღერა)|Born This Way]]“
*„[[Government Hooker]]“
*„[[Judas (სიმღერა)|Judas]]“
*„[[Americano (სიმღერა)|Americano]]“
*„[[Hair (ლედი გაგას სიმღერა)|Hair]]“
*„[[Scheiße]]“
*„[[Bloody Mary (სიმღერა)|Bloody Mary]]“
*„[[Highway Unicorn (Road to Love)]]“
*„[[Heavy Metal Lover]]“
*„[[Electric Chapel]]“
*„[[Yoü and I]]“
*„[[The Edge of Glory]]“
|ჯგუფი4 = ''[[Artpop]]''
|სია4 =
*„[[Aura (სიმღერა)|Aura]]“
*„[[Venus (სიმღერა)|Venus]]“
*„[[G.U.Y.]]“
*„[[Sexxx Dreams]]“
*„[[Do What U Want]]“
*„[[Artpop (სიმღერა)|Artpop]]“
*„[[Swine (სიმღერა)|Swine]]“
*„[[Dope (სიმღერა)|Dope]]“
*„[[Gypsy (ლედი გაგას სიმღერა)|Gypsy]]“
*„[[Applause]]“
|ჯგუფი5 = ''[[Cheek to Cheek (ალბომი)|Cheek to Cheek]]''
|სია5 =
*„[[Anything Goes (კოულ პორტერის სიმღერა)|Anything Goes]]“
*„[[I Can't Give You Anything but Love, Baby|I Can't Give You Anything but Love]]“
|ჯგუფი6 = ''[[Joanne (ალბომი)|Joanne]]''
|სია6 =
*„[[A-Yo (ლედი გაგას სიმღერა)|A-Yo]]“
*„[[Joanne (სიმღერა)|Joanne]]“
*„[[John Wayne (სიმღერა)|John Wayne]]“
*„[[Perfect Illusion]]“
*„[[Million Reasons]]“
| ჯგუფი7 = ''[[A Star Is Born (2018 წლის საუნდტრეკი)|A Star Is Born]]''
| სია7 =
*„[[Shallow (სიმღერა)|Shallow]]“
*„[[Always Remember Us This Way]]“
*„[[Look What I Found]]“
*„[[Is That Alright?]]“
*„[[Why Did You Do That?]]“
*„[[I'll Never Love Again]]“
| ჯგუფი8 = ''[[Chromatica]]''
| სია8 =
*„[[Alice (ლედი გაგას სიმღერა)|Alice]]“
*„[[Stupid Love (სიმღერა)|Stupid Love]]“
*„[[Rain on Me (სიმღერა)|Rain on Me]]“
*„[[Free Woman]]“
*„[[911 (სიმღერა)|911]]“
*„[[Sour Candy (სიმღერა)|Sour Candy]]“
*„[[Sine from Above]]“
| ჯგუფი9 = ''[[Mayhem (ალბომი)|Mayhem]]''
| სია9 =
*„[[Die with a Smile]]“
*„[[Disease (სიმღერა)|Disease]]“
*„[[Abracadabra (სიმღერა)|Abracadabra]]“
*„[[The Dead Dance]]“
| ჯგუფი10 = დუეტები
| სია10 =
*„[[Chillin (სიმღერა)|Chillin]]“
*„[[Video Phone (სიმღერა)|Video Phone]]“ <small>(რემიქსი)</small>
*„[[3-Way (The Golden Rule)]]“
*„[[Runway (სიმღერა)|Runway]]“
| ჯგუფი11 = სხვა სიმღერები
| სია11 =
*„[[Christmas Tree (ლედი გაგას სიმღერა)|Christmas Tree]]“
*„[[The Lady Is a Tramp]]“
*„[[Til It Happens to You]]“
*„[[The Cure (სიმღერა)|The Cure]]“
*„[[Your Song]]“
}}
<noinclude>
{{collapsible option}}
[[კატეგორია:ლედი გაგა]]
[[კატეგორია:ამერიკელი პოპ-მომღერლების სანავიგაციო დაფები]]
[[კატეგორია:სინგლების სანავიგაციო დაფები]]
</noinclude>
bbvjpuqc1sb4rr45mv556h55cu3599y
აზოვის ციხესიმაგრე
0
369330
5356759
4373103
2026-04-15T04:06:31Z
InternetArchiveBot
124291
დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5
5356759
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მონუმენტი
|მონუმენტის სახელი = აზოვის ციხესიმაგრე
|მშობლიური სახელი = Азовская крепость
|სურათი = Azov_Alexeyevsky_Gate_2.JPG
|სურათის ზომა = 250პქ
|წარწერა =
|კოორდინატები =
|მდებარეობა = [[აზოვი]], [[როსტოვის ოლქი]], [[რუსეთი]]
|არქიტექტორი =
|მოქანდაკე =
|ტიპი =
|მასალა =
|სიგრძე =
|სიგანე =
|სიმაღლე =
|დაწყება =
|დასრულება =
|გახსნა =
|მიძღვნილია =
|რუკის სურათი =
|რუკის ტექსტი =
|რუკის სიგანე =
|რელიეფი =
|latd = |latm = |lats = |latNS =
|longd = |longm = |longs = |longEW =
|lat = 47.117028
|long = 39.421
|ექსტრა ={{რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობა|6110021000}}
}}
'''აზოვის ციხესიმაგრე''' ({{lang-ru|Азовская крепость}}) — საფორტიფიკაციო ნაგებობა ისტორიული [[აზოვი]]ს ცენტრში. მდებარეობს მდინარე [[დონი]]ს დელტაში მისი ერთ-ერთი ტოტის მარცხენა ნაპირზე. მდინარე [[აზოვკა|აზოვკის]] შეერთების ადგილთან ახლოს.
ციხესიმაგრე დააარსეს ოსმალებმა [[1475]] წელს ქალაქ [[ტანაისი]]ს დაპყრობის შემდეგ. ახალი ციხესიმაგრე, რომელსაც უწოდეს აზაკი, გახდა [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის იმპერიის]] ჩრდილოეთის ნავსადგური. [[1637]] წლიდან [[1642]] წლამდე აზოვის ციხესიმაგრე იყო დონელი და ზაპოროჟიელი კაზაკების კონტროლის ქვეშ. შემდეგ კი ისევ დაიბრუნეს ოსმალებმა. [[1695]] და [[1696]] წლებში [[პეტრე I დიდი|პეტრე პირველმა]] ლაშქრობები განახორციელა აზოვში. ლაშქრობების შედეგად გარნიზონმა ციხესიმაგრე დასთმო. [[1686]]-[[1700]] წლების [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1686-1700)|რუსეთ-ოსმალეთის ომის]] დასრულების შემდეგ დაიდო [[კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1700)|კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება]], რომლის შედეგად რუსეთმა აზოვი და მიმდებარე ტერიტორიები ისევ მიიღო. [[1739]] წლის [[ბელგრადის საზავო ხელშეკრულება|ბელგრადის საზავო ხელშეკრულების]] თანახმად კი აზოვი სამუდამოდ გადავიდა რუსეთის მფლობელობაში.
[[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნის]] შუა წლებში ციხესიმაგრე დაანგრიეს. ერთადერთი გადარჩენილი ნაგებობა, რომელმაც ჩვენამდე მოაღწია არის [[ალექსეევკის ჭიშკარი]] და მის მიმდებარედ არსებული ციხის 30 მეტრის სიგრძის ფრაგმენტები<ref name = "азов">{{cite web|url =http://www.gorodazov.ru/azov/turizm/dostoprim.html|title = Достопримечательности Азова|publisher = Официальный сайт администрации города Азова|accessdate = 2017-01-15|lang = ru}}</ref>.
== ისტორია ==
===ოსმალების კონტროლის ქვეშ ===
[[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] შუა წლებამდე აზოვის ციხესიმაგრის ადგილზე მდებარეობდა [[გენუა|გენუელებისა]] და [[ვენეცია|ვენეციელების]] ქალაქი [[ტანაისი]], რომელიც დასავლეთსა და აღმოსავლეთს შორის კარგი დამაკავშირებელი სავაჭრო პუნქტი იყო. [[1471]] წელს ტანაისი დაიპყრო [[ოსმალეთის იმპერია]]მ და მის ადგილზე დააარსა მსხვილი ციხესიმაგრე აზაკი. ციხესიმაგრე იყო მაღალი, ქვისგან აშენებული, რომელსაც კედლებში ჩატანებული ჰქონდა 11 კოშკი. ციხესიმაგრეს იცავდა ოთხიათასიანი გარნიზონი, რომელთაც 200-ზე მეტი ზარბაზანი ჰქონდათ{{sfn-1|Тихонов|1970|გვ= 99}}.
=== აზოვის ჯდომა ===
{{მთავარი|აზოვის ჯდომა}}
[[1637]] წლის ივნისში [[დონი]]სა და [[ზაპოროჟიე]]ს კაზაკების დანაყოფებმა შტურმით აიღეს და თავიანთ კონტროლს დაუქვემდებარეს აზოვის ციხესიმაგრე. აზოვის დასაცავდ სტეპის მხრიდან, ჩამოყალიბდა ცხენოსანთა დამცველი რაზმი 400 კაცის შემადგენლობით. [[1641]] წელს ოსმალეთის არმია შეეცადა დაებრუნებინა აზოვის ციხესიმაგრე. სამხედრო მეთაურმა ჰუსეინ-ფაშამ აზოვის ციხესიმაგრეს და მის შემოგარენს ალყა შემოარტყა. ოსმალეთის ჯარი ორჯერ გადავიდა შეტევაზე, მაგრამ ორჯერვე მძიმე დანაკარგები განიცადა და უკან დაიხია. კაზაკებმა თხრილები გათხარეს მოწინააღმდეგის პოზიციების წინ, შემდეგ ისინი ააფეთქეს, რამაც გამოიწვია რამდენიმე ათასი [[იანიჩარები|იანიჩარის]] დაღუპვა{{sfn-1|Brian|2012|გვ=188}}.
ივნისის ბოლოდან ციხესიმაგრისათვის მიმდინარეობდა განუწყვეტელი ბრძოლები მძიმე იარაღის გამოყენებით. მრავალ ადგილზე ჩამოინგრა ციხის კედლები. 11 კოშკიდან გადარჩა მხოლოდ 3. საარტილერიო დაბომბვის შემდეგ ოსმალებმა მიიტანეს ძლიერი იერიში. ოსმალთა ძალები სერიოზულად აღემატებოდა კაზაკთა ძალებს, მათ გაუჭირდათ მტრის მოგერიება და უკან დაიხიეს. ყოველდღიურად ოსმალეთის არმია ხარჯავდა 700-1 000 ჭურვს{{sfn-2|Brian|2012|сგვ=191-192}}.
26 სექტემბერს ალყის დაწყებიდან სამი თვის შემდეგ, სარეზერვო მასალების ამოწურვის გამო, ოსმალეთის არმიამ ალყა მოხსნა. სხვადასხვა მონაცემებით მათ დაკარგეს 25-დან 70 ათასამდე ადამიანი.
კაზაკებმა რუსეთის მეფე [[მიხეილ I რომანოვი|მიხეილ თევდორეს ძეს]] შესთავაზეს მიეღო აზოვი თავისი მმართველობის ქვეშ, აღედგინა ციხესიმაგრე და ჩაეყენებინა იქ გარნიზონი, მაგრამ რადგან აღნიშნულ საქმეს შესაძლებელია გამოეწვია რუსეთ-ოსმალეთის კიდევ ერთი ომი, რისთვისაც რუსეთის ხელისუფლება მზად არ იყო, [[ზემსკი-სობორი|ზემსკი-სობორმა]] უარი განაცხადა შემოთავაზებულ წინადადებაზე. შედეგად [[1642]] წელს კაზაკებმა დატოვეს დანგრეული ციხესიმაგრე.
=== რუსეთის კონტროლის ქვეშ ===
[[ფაილი:План осады и покорения Азова русской армией в 1695 и 1696 гг.jpg|thumb|250px|right|აზოვის ალყის გეგმა 1695 და 1696 წლებში]]
[[1695]] წელს პეტრე I-მა დაიწყო სამხედრო კამპანია აზოვს ციხესიმაგრისკენ სატრანსპოტო გემებით მდინარე [[ვოლგა|ვოლგისა]] და [[დონი (მდინარე)|დონის]] გაყოლებით<ref>''[[Доценко В. Д.]]'' Флот Петра Великого. Азовский флот. Великое посольство. Керченский поход. // Морской альманах. № 1. Гл. 1. История Российского флота.: 1992. С. 15</ref>. 5 აგვისტოს ქვეითთა პოლკმა [[ფრანც ლეფორტი]]ს მეთაურობით განახორციელა პირველი შტურმი ციხესიმაგრეზე, რომელიც წარუმატებლად დასრულდა, თუმცა ხელში ჩაიგდეს საგუშაგო კოშკი. რუსების მხრიდან დაჭრილთა და დაღუპულთა რაოდენობამ 1 500 კაცს მიაღწია<ref>{{Cite web |url=http://www.runivers.ru/lib/book7642/ |title=Хронологический указатель военных действий русской армии и флота: в 5 томах. — СПб.: Воен. тип., 1908—1913. — Т. 1 (1695—1800) |access-date=2017-04-03 |archive-date=2017-05-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170505125738/http://www.runivers.ru/lib/book7642/ }}</ref>. 25 სექტემბერს დაიწყო ციხესიმაგრის მეორე შტურმი. თევდორე აპრაქსინმა პრეობრაჟენისა და სემიონოვკის პოლკებით და 1 000 დონელი კაზაკის დახმარებით ხელში ჩაიგდო ციხესიმაგრის ნაწილი და შევიდნენ ქალაქში. თუმცა ოსმალებმა მოახერხს გადაჯგუფება, აპრაქსინმა ვერ მიიღო დახმარება და იძულებული გახდა უკან დაეხია. 2 ოქტომბერს ალყა მოხსნეს<ref>Шефов Н. А. Битвы России: энциклопедия. — М.: АСТ, 2006. — 699 с. — (Военно-историческая библиотека). — ISBN 5-17-010649-1.</ref>.
ერთი წლის შემდეგ დაიწყო ახალი ლაშქრობა აზოვის ციხესიმაგრეზე. [[1696]] წლის 16 ივლისს დაიწყო ალყისათვის მოსამზადებელი სამუშაოები და 17 ივლისს 1 500 დონელი კაზაკი და ზაპოროჟიელი კაზაკების ნაწილი თვითნებურად შეიჭრნენ ციხესიმაგრეში და განთავსდნენ ორ კოშკში. 19 ივლისს, ხანგრძლივი დაბომბვების შემდეგ აზოვის გარნიზონი ჩაბარდა. ოფიციალურად აზოვის ციხესიმაგრე რუსეთის ხელში გადავიდა [[1700]] წელს, [[კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1700)|კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულების]] მიხედვით.
პრუტის წარუმატებელი ლაშქრობის დროს [[1711]] წელს რუსეთის არმია მდინარე პრუტის ნაპირებზე ჩიხში მოაქცია ოსმალებისა და ყირიმელი თათრების მრვალრიცხოვანმა არმიამ. უიმედო მდგომარეობის ფონზე პეტრე I-მა დადო [[პრუტის სამშვიდობო ხელშეკრულება]], რომლის მიხედვითაც რუსეთმა ოსმალეთს დაუთმო აზოვი და [[აზოვის ზღვა|აზოვის ზღვისპირეთი]].
[[1735]]-[[1739]] წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის პერიოდში 28 ათასიანმა დონის არმიამ გენერალ-ფელდმარშალ [[პეტრე ლასი]]ს ხელმძღვანელობით ალყა [[აზოვის ალყა (1736)|შემოარტყა]] ციხესიმაგრეს [[1736]] წელს. გრაფმა ლასიმ მიიღო გადაწყვეტილება ორმხრივი შტურმისათვის მოსამზადებლად. 27 მაისს ოსმალებმა დაარბიეს რუსთა ჯარი, რათა ხელი შეეშალათ საალყო სამუშაოებისათვის. 2 000 დანაყოფი თავს დაესხა მოალყეთა მარცხენა ფლანგს. ფელდმარშალ ლასის პირადი ხელმძღვანელობით 500 კაციანმა რაზმმა უკან დაახევინა ოსმალებს{{sfn-1|Баиов|გვ=222}}. 11 ივნიის რუსეთის არმიამ ციხის მიმართულებით ყველა იარაღიდან გახსნა ცეცხლი. 15 ივნისს ოსმალებმა კიდევ ორი თავდასხმა მოაწყვეს, თუმცა უკან დაიხიეს. 19 ივნისის საარტილერიო თავდასხმის შედეგად აფეთქდა ოსმალების დენთის საწყობი. აფეთქებამ დაანგრია 5 მეჩეთი, 100 სახლი და დაიღუპა დაახლოებით 300 ადამიანი{{sfn-2|Баиов|сგვ=224}}.
[[ფაილი:Surrender of Azov (1736).jpg|thumb|250პქ|აზოვის ფაშა მუსტაფა-აღა გადასცემს ქალაქის გასაღებს ფელდმარშალ ლასის. [[1740]] წლის გერმანული გრავიურის ფრაგმენტი]]
28-29 ივნისის ღამეს ფელდმარშალმა ლასიმ დანიშნა შტურმი. შტურმის კოლონა შედგებოდა პოლკოვნიკ ლომანის 300 გრენადერისა და 700 მუშკეტერისაგან. ოსმალებმა გაუწიეს მედგარი წინააღმდეგობა და ააფეთქეს ორი ნაღმი, მაგრამ იძულებულები გახდნენ უკან დაეხიათ. შტურმის დროს რუსების დანაკარგი იყო 7 დაღუპული და 38 დაღუპული, ორი კი დაიკარგა უგზო-უკვლოდ{{sfn|Баиов|გვ=225}}. ღამის შეტევის შემდეგ აზოვის ფაშამ მუსტაფა-აღამ რუსებს შესთავაზა ქალაქის დათმობა. [[1739]] წლის [[ბელგრადის საზავო ხელშეკრულება|ბელგრადის საზავო ხელშეკრულების]] თანახმად აზოვი სამუდამოდ გადავიდა რუსეთის მფლობელობაში.
ციხესიმაგრე სამხედრო დანიშნულებით უკანასკნელად გამოიყენეს [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] [[ყირიმის ომი]]ს დროს. ძველი ციხესიმაგრე ამ დროისათვის პრაქტიკულად დანგრეულია.
აზოვის ციხესიმაგრის საფუძვლიანი არქეოლოგიური შესწავლა მოხდა [[1935]] წლის არქეოლოგიური გათხრების დროს, რომელსაც ხელმძღვანელობდა [[როსტოვის ოლქი]]ს ძეგლთა დაცვის ბიურო<ref>{{cite web|url = http://amtg-rus.ru/azov/sightseeing/obj_43.html|title = Крепостные валы с Алексеевскими воротами|publisher = Ассоциация малых туристских городов|accessdate = 2017-01-15|lang = ru|archiveurl = https://web.archive.org/web/20170810132057/http://amtg-rus.ru/azov/sightseeing/obj_43.html|archivedate = 2017-08-10}}</ref>.
==ლიტერატურა ==
*{{წიგნი|ავტორი =Тихонов, Ю. А. |ნაწილი = |სათაური=Азовское сидение |ორიგინალი = |ბმული = |პასუხისმგებელი = |გამოცემა = |ადგილი = Москва|გამომცემლობა = |წელი =1970 |ტომი= |გვერდები = |გვერდნი= |სერია = |isbn = |ტირაჟი = | ref =Тихонов}}
*{{წიგნი|ავტორი =Brian J. Boeck |ნაწილი = |სათაური=The Siege of Azov in 1641: Military Realities and Literary Myth |ორიგინალი = |ბმული = |პასუხისმგებელი = |გამოცემა =Warfare in Eastern Europe, 1500-1800 |ადგილი = |გამომცემლობა =Leiden: Brill |წელი =2012 |ტომი= |გვერდები = |გვერდნი= |სერია = |isbn = |ტირაჟი =| ref=Brian }}
*{{წიგნი|ავტორი =Баиов А. К. |ნაწილი = |სათაური=Русская армия в царствование императрицы Анны Иоанновны. Война России с Турцией в 1736-1739 гг |ორიგინალი = |ბმული = |პასუხისმგებელი = |გამოცემა = |ადგილი = |გამომცემლობა = |წელი = |ტომი= |გვერდები =222 |გვერდნი= |სერია = |isbn = |ტირაჟი =| ref=Баиов }}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:როსტოვის ოლქის ციხესიმაგრეები]]
0exkghubfsqhuv6jkg965i82hb6he1r
ქართული მარში
0
400373
5356566
4871188
2026-04-14T16:37:24Z
J4keeS237
143476
5356566
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი = ქართული მარში
|პარტიის ლოგო = KingDavidtheBuilderFlag.svg
|წარწერა = ქართული მარშის სიმბოლო, დავით აღმაშენებლის დროშა
|ფოტოს_სიგანე =
|პარტიის ვიკიფერი = #202326
|პარტიის სახელი ფერი = white
|ლიდერი = [[სანდრო ბრეგაძე]]
|თავმჯდომარე =
|დაფუძნდა = 2017
|იდეოლოგია = [[ნაციონალ-კონსერვატიზმი]]<br>[[ევროსკეპტიციზმი]]
|პოლიტიკური პოზიცია = [[ულტრამემარჯვენეობა]]
|ევროპული =
|საერთაშორისო =
|სლოგანი =
|ფერები = {{colorbox|#202326}} შავი <br> {{colorbox|#9F2F2D}} წითელი
|ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|hex=#202326}}
|შტაბ-ბინა = შ. რუსთაველის 1, [[თბილისი]]
|საიტი =
|ქვეყანა = საქართველო
}}
'''„ქართული მარში — ეროვნული მოძრაობა“''' — [[მემარჯვენეობა|მემარჯვენე]] [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] და საზოგადოებრივი მოძრაობა [[საქართველო|საქართველოში]].
პარტიამ საზოგადოებრივი ყურადღება მიიპყრო [[ლგბტ მოძრაობა|ლგბტ მოძრაობის]]ა და [[იმიგრაცია|იმიგრაციისადმი]] ოპოზიციით.<ref>{{Cite news|url=https://jam-news.net/?p=99992|title=The Georgian March against migrants and NATO|date=2018-05-02|work=JAMnews|access-date=2018-05-06|language=en-US}}{{Dead link|date=მარტი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web|last=Pertaia|first=Luka|date=|title=Who was in and who was out in Tbilisi’s far-right March of Georgians [Analysis]|url=http://oc-media.org/who-was-in-and-who-was-out-in-tbilisis-far-right-march-of-georgians-analysis/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2018-05-06|website=[[OC Media]]|language=en-US}}</ref> ითვლება უკიდურესად [[კონსერვატიზმი|კონსერვატიულ]] პარტიად.<ref name="dfwatch.net">{{cite news |title=Far right group has patrolled Tbilisi streets for the last week |url=http://dfwatch.net/far-right-group-patrolled-tbilisi-streets-last-week-50038 |access-date=6 მარტი, 2021 |work=Democracy & Freedom Watch |date=6 მარტი, 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://georgiatoday.ge/news/10104/-Far-Right-Georgian-March-Announces-Hunger-Strike|title=Far Right Georgian March Announces Hunger Strike|website=Georgia Today on the Web|access-date=2018-05-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180506065004/http://georgiatoday.ge/news/10104/-Far-Right-Georgian-March-Announces-Hunger-Strike|archivedate=2018-05-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rferl.org/a/opposition-xenophobic-march-earns-georgian-activist-threats-support/28629125.html|title=Opposition To Xenophobic March Earns Georgian Activist Threats, Show Of Support|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|access-date=2018-05-06}}</ref>
==შედეგები არჩევნებში==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|align=center | [[სანდრო ბრეგაძე]]
|4 753
|0,25
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|hex=#202326}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#dddddd;"| გარესაპარლამენტო
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
[[კატეგორია:პოლიტიკური მოძრაობები საქართველოში]]
[[კატეგორია:ქართული ნაციონალიზმი]]
[[კატეგორია:კონსერვატიული პარტიები საქართველოში]]
[[კატეგორია:2017 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
pnwomaf6mr62l8x6nghiay35bxe5r4v
ივან ფრანკო
0
408950
5356456
4885264
2026-04-14T12:02:49Z
J4keeS237
143476
5356456
wikitext
text/x-wiki
{{ვიკიფიცირება}}
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''ივან იაკოვლევის ძე ფრანკო''' ({{lang-uk|Іван Якович Франко}}; დ. [[27 მაისი|27 აგვისტო]], [[1856]], [[ნაგუევიჩი]], [[დროგობიჩის მაზრა]], [[გალიცია]] — გ. [[28 მაისი|28 მაისი]], [[1916]], [[ლვოვი]], [[ავსტრია-უნგრეთის იმპერია]]) — [[უკრაინელი]] [[მწერალი]], [[პოეტი]], [[პუბლიცისტიკა|პუბლიცისტი]], საზოგადო მოღვაწე, [[ჟურნალისტი]], [[ბელეტრისტიკა|ბელეტრისტი,]] [[მეცნიერი]] და უკრაინელი ხალხის სოციალური და ნაციონალური ჩაგვრისაგან განთავისუფლებისათვის თავდადებული მებრძოლი. გარდა ამისა იყო მთარგმნელი, კერძოდ უკრაინულ ენაზე თარგმნა [[უილიამ შექსპირი|უილიამ შექსპირის]], [[ვიქტორ ჰიუგო|ვიქტორ ჰიუგოს]], [[ჯორჯ გორდონ ბაირონი|ბაირონის]], [[პედრო კალდერონი|პედრო კალდერონის]], [[დანტე ალიგიერი|დანტე ალიგიერის]], [[ადამ მიცკევიჩი|ადამ მიცკევიჩის]], [[იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთე|იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთეს]] და [[ფრიდრიხ შილერი|ფრიდრიხ შილერის]] ლიტერატურული ნაწარმოებები. „[[ვენის უნივერსიტეტი|ვენის უნივერსიტეტის]] ფილოსოფიის დოქტორის“ სამეცნიერო ხარისხის ლაურიატი.
== ცხოვრება ==
ივან იაკოვლევის ძე ფრანკო დაიბადა [[1856|1856 წლის]] [[27 აგვისტო|27 აგვისტოს]] სოფელ [[ნაგუევიჩი|ნაგუევიჩიში,]] [[დროგობიჩის მაზრა|დროგობიჩის მაზრაში]], [[გალიცია|გალიციაში]], რომელიც მაშინ [[ავსტრია-უნგრეთის იმპერია|ავსტრია-უნგრეთის]] მონარქიის შემადგენლობაში შედიოდა. მამამისი — იაკოვლევი ანუ იაცია (სიყვარულით ეძახდნენ) [[სოფელი|სოფლის]] [[მჭედელი]] იყო.
ივანმა სკოლაში შესვლამდე ისწავლა ანბანი, მან სკოლამდე წაიკითხა [[იაკობ გოლოვაცკი|იაკობ]] და [[ივან გოლოვაცკი|ივან გოლოვაცკების]] მიერ უკრაინულ ენაზე გამოცემული კრებულები, სადაც მოთავსებული იყო უკრაინელი მწერლების ნაწარმოებები, ხალხური სიმღერები, თქმულებები, ლეგენდები. როცა 6 წლის გახდა ([[1862]]) ივანი სოფლის სკოლას მიაბარეს. სკოლაში ბეჯითად სწავლობდა. უკვე 8 წლისა თავისუფლად კითხულობდა და წერდა არა მარტო [[უკრაინული ენა|უკრაინულად]], არამედ [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და [[გერმანული ენა|გერმანულ]] ენებზედაც. ამან მისცა საშუალება მას [[1864|1864 წელს]] შესულიყო სამაზრო ქალაქის დროგობიჩის ე.წ. „ნორმალურ“ სკოლაში, სადაც სწავლა გერმანულ ენაზე მიმდინარეობდა. ეს იყო 4 კლასიანი სკოლა, სადაც ფრანკომ 3 წელი დაჰყო და გერმანულიც აითვისა.
სკოლაში სწავლა არაადამიანურად მკაცრი აღმოჩნდა. შემდგომში ფრანკო თავის ნაწარმოებებში — [[სუფთა წერის გაკვეთილი|„სუფთა წერის გაკვეთილი“]], [[მამაო-იურისტი|„მამაო-იურისტი“]] [[ფანქარი (ნაწარმოები)|„ფანქარი“]] და სხვა — გულისტკივილით მოგვითხრობს ამ სკოლაში გატარებულ წლებს, რადგან აქ გამეფებული ჰყოფილა საშინელი „წესრიგი„ და ის წერს: „გაროზგვა დროგობიჩში მაშინ პედაგოგიკის აუცილებელ შემადგენელ ნაწილად იყო მიჩნეული“. კლასის ხელმძღვანელი — [[მამა ტელესნიცკი|მამა ტელესნიცკი,]] სულ აწამებდა ბავშვებს, სცემდა კორძიანი ჯოხებით. ბავშვების კვნესაზე და ტკივილზე კი იცინოდა და კლასში დარბოდა.
მომავალ მწერალს მამა [[1865|1865 წელს]] გარდაეცვალა. დედა კი მეორედ დაქორწინდა. მამინაცვალმა ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ ივანს კარგი განათლება ჰქონოდა.
[[1868|1868 წელს]] მან სწავლა განაგრძო დროგობიჩის გიმნაზიაში, სადაც სწავლა გერმანულ და პოლონურ ენაზე მიმდინარეობდა. ფრანკო გიმნაზიაშიც ბეჯითად სწავლობდა.
==ლიტერატურული მოღვაწეობა==
ლიტერატურული მოღვაწეობა ჯერ კიდევ ბავშვობაში დაიწყო. გიმნაზიაში სწავლისას დაწერა უამრავი [[ლექსი]], [[პროზა|პროზაული]] და [[დრამატურგია|დრამატული]] ნაწარმოებები. [[1873|1873 წელს]], როცა გიმნაზიის 6 კლასში იყო, დაწერა ტრაგედია — „იუგურტა“, რომლის სიუჟეტი რომის იმპერიის ისტორიის საფუძველზე იყო განვითარებული, შემდეგ თარგმნა [[სოფოკლე|სოფოკლეს]] „ანტიგონე" და „ელექტრა“ და შეუდგა ტრაგედია „აქილევსის“ წერას. [[1874|1874 წელს]] შექმნა დრამა „სამი მთავარი ერთ ტახტზე“, რომელიც [[ლვოვის ოპერისა და ბალეტის თეატრი|ლვოვში]] დაიდგა სტუდენთა მოყვარულთა წრის მიერ და მისი შინაარსი პირველად ამუშავებდა თემას, რომელიც [[სლავები|სლავების]] ისტორიიდან იყო აღებული, ამდაგვარ თემას ეხებოდა მისი შემდეგი ნაწარმოები — „სლავოი და ხრუდოში“. მალევე თარგმნა [[კარლ გუცკოვი|კარლ გუცკოვის]] „ურიელ აკოსტა“, „სიმღერა ნიბელუნგებზე“ (ნაწყვეტები), ორი სიმღერა „[[ოდისეა|ოდისეიდან]]“ და მრავალი სხვა.[[ფაილი:Іван Франко.jpg|მინი|ალტ=|მარცხნივ|ფრანკო 1910 წელს|326x326პქ]]
ივან ფრანკოს უყვარდა ხალხური შემოქმედება. სკოლიდან მოყოლებული აგროვებდა [[ხალხური მუსიკა|ხალხურ სიმღერებს]], სულ მალე 800-მდე სიმღერა ჩაწერა, რამაც ხელი შეუწყო მისი პოეზიით გატაცებას.
[[1874|1874 წელს]] ლვოვის ჟურნალ „დრუგში“ დაიბეჭდა მისი პირველი ლექსები, [[1875|1875 წელს]] „დრუგის“ მუდმივი თანამშრომელი გახდა და აქ დაბეჭდა: მოთხრობა „პეტრიები და დოვბუშჩუკები“, [[ნიკოლოზ ჩერნიშევსკი|ნ. გ. ჩერნიშევსკის]] რომანი „რა ვაკეთოთ?“, ასევე [[ალექსანდრე პუშკინი|პუშკინის]] ლექსების თარგმანი და სხვა, ხოლო 1876 წელს ამავე ჟურნალში გამოიცა მისი ლექსების პირველი კრებული.
[[1875|1875 წლის]] [[შემოდგომა|შემოდგომაზე]] სწავლა განაგრძო [[ლვოვის უნივერსიტეტი|ლვოვის უნივერსიტეტში]] [[ფილოსოფია|ფილოსოფიის]] ფაკულტეტზე. ფრანკო სწორედ ამ უნივერსიტეტის ჟურნალში აგზავნივდა საკუთარ ნაწარმოებებსს. სდუტენტობის პერიოდში შევიდა სტუდენტთა „[[აკადემიურ წრე|აკადემიურ წრეში]]“ და ამავე დროს ის დაეწაფა რუსი მწერლების: [[ალექსანდრე პუშკინი|პუშკინის]], [[ლევ ტოლსტოი|ტოლსტოის]], [[ივანე ტურგენევი|ტურგენევის]], [[ნიკოლოზ ჩერნიშევსკი|ჩერნიშევსკის]], [[ალექსანდრე გერცენი|გერცენის]] და სხვათა ნაწარმოებებს. სწორედ [[ტარას შევჩენკო|ტარას შევჩენკოსა]] და [[რუსები|რუსი]] [[რევოლუცია|რევოლუციურ]]-[[დემოკრატია|დემოკრატიული]] [[ლიტერატურა|ლიტერატურის]] ზეგავლენით ჩამოყალიბდა მისი იდეურ-ესთეტიკური შეხედულებანი.
ივან ფრანკოს იდეურ-ესთეტიკური შეხედულებანი შეუმჩნეველი არ დაუტოვებით გალიციელ რეაქციონერებს. ის და ჟურნალ — „დრუგის“ რედაქციის წევრები დააპატიმრეს [[1877|1877 წლის]] [[12 ივნისი|12 ივნისს.]] დაპატიმრებისას მას აღმოუჩნდა 180-ზე მეტი აკრძალული და „საეჭვო“ გამოცემა, მათ შორის იყო [[კარლ მარქსი]]ს „კაპიტალი“, [[ნიკოლოზ ჩერნიშევსკი]]ს რომანი „რა ვაკეთოთ?“და სხვა. მწერალს ბრალი დასდეს საიდუმლო სოციალისტური საზოგადოების წევრობა, ამიტომ საგამომძიებლო განყოფილებაში [[1878|1878 წლის]] [[21 იანვარი|21 იანვრამდე]] იჯდა.
ციხიდან გამოსვლის შემდეგ ჩაება გალიციის სოციალისტურ და მუშათა მოძრაობაში. ასევე სწავლა განაგრძო [[ლვოვის უნივერსიტეტი|ლვოვის უნივერსიტეტში]]. ამ პერიოდშივე ქმნის რევოლუციური სულისკვეთებით გაჟღენთილი ლექსებს, პუბლიცისტურ წერილებს და თარგმნის წიგნებს, რომელთა მიზანია დასავლეთ უკრაინის გლეხებში და მუშებში რევოლუციური სულისკვეთების გაღრმავება.
ივან ფრანკო გახდა „მუშათა კომიტეტის“ წევრი და ასევე პოლონურ ენაზე გამომალი გაზეთის „Praca“-ს ([[ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია|ქართულად]]: „შრომა“) რედაქტორი. აქტიურად ჩაება პროპაგანდისტულ მოძრაობებში. ამავე წელს დაწერა ეკონომიკური სოციალიზმის მომცრო კატეხიზისი (ღვთისმეტყველების საწყისი, სასწავლოდ გამიზნული წიგნი, ქრისტიანული მოძღვრების გადმოცემა კითხვა — პასუხის სახით), რომელიც ლვოვის მუშებმა გამოსცეს კიდეც. [[1879]]-[[1880-იანები|1880 წლებში]] თვითგანვითარების წრეებში ასწავლიდა [[პოლიტიკური ეკონომია|პოლიტიკურ ეკონომიას]].
[[1878|1878 წელს]] [[მიხაილ პავლიკო|მ. პავლიკთან]] ერთად ლვოვში დაიწყო ჟურნალ „გრომადსკიი დრუგის“ ([[ქართული ენა|ქართულად]]: „საზოგადოების მეგობარი“) გამოცემა, სადაც დაბეჭდა: ლექსები — „ამხანაგებს საპყრობილედან“, ნარკვევი — „პატრიოტული აღტკინება“, რომანი — „მახრჩობელა გველი“. მალევე პოლიციამ მოახდინა ჟურნალის კონფისკაცია, ამიტომ რედაქტორები იძულებულნი შეიქმნენ ჟურნალისთვის სახელი შეეცვალათ, ჟურნალს დაარქვეს „დზვინ“ ([[ქართული ენა|ქართულად]]: „ზარი“). მის ფურცლებზე ფრანკომ დაბეჭდა ცნობილი საპროგრამო ლექსი „ქვისმტეხელი“ და მოთხრობა „ჩემი შეხვედრა ოლექსასთან“, [[სატირა|სატირული]] ნაწარმოებები „ფიქრი ნაუმ ბეზომოვიჩზე“ და სტატია „ლიტერატურა, მისი დანიშნულება და უმნიშვნელოვანესი ნიშან თვისებები’’, რომელიც არსებითად მიმართული იყო ნაროდოვცეკების ნაციონალისტური შეხედულებებისა და მათი ორგანოს „პრავდას“ წინააღმდეგ. ჟურნალი აქტიურად აგრძელებდა რევოლუციურ პროპანგანდას, ამიტომ ჟურნალმა დროებით იარსება.
[[1880|1880 წელს]] ფრანკო გაემგზავრა [[კოლომინის მაზრა|კოლომინის მაზრაში]] თავის მეგობართან. გზაში დააპატიმრეს, რადგან ავსტრიის ხელისუფლებამ წამოიწყო სასამართლო პროცესი კოლომინში გლეხების წინააღმდეგ, რომლებსაც ბრალად დასდეს ხელისუფლების წინააღმდეგ გამოსვლები, ივან ფრანკო კი დაადანაშაულეს გლეხთა მოძრაობაში მონაწილეობაში, თუმცა დანაშაული ვერ დაუმტკიცეს და 3 თვეში [[პოლიცია|პოლიციის]] ესკორტით გაამზავრეს ნაგუევიჩიში, სადაც 1 კვირა ციებ-ცხელებით ავადმყოფობდა. ავადმყოფობის მიუხედავად ფრანკო ფეხით გაემგზავრა [[ბერეზოვოე (ჩუტოვოს რაიონი)|ბერეზოვოში]]. გზაში ავადმყოფი ფრანკო „შენიშნეს“ და ჟანდარმა კოლომინში ფეხით წაიყვანა პასპორტის შესამოწმებლად.
ამ ამბის შემდეგ ფრანკომ კვლავ განაგრძო გაზეთ „Praca“-ს ([[ქართული ენა|ქართულად]]: „შრომა’’) თანამშრომლობა და დაიწყო წერა სოციალისტური პროგრამისა — „რა სურს გალიციის მუშათა საზოგადოებას?“. ამავე გაზეთში ფრანკომ დაბეჭდა თავისი ცნობილი ლექსი „ჰიმნი“ („მარად რევოლუციონერი“).
სულ ცოტა ხანი მძიმე მატერიალური პირობების გამო ფრანკო იძულებული გახდა ლვოვიდან სოფელ ნაგუევიჩიში გადასხლებულიყო. [[1880|1880 წლის]] ბოლოს მოხერხდა ჟურნალ „სვიტის“ გამოცემა. მისი პირველი ნომერი გამოვიდა [[1881|1881 წლის]] [[10 იანვარი|10 იანვარს]], სადაც დაიწყო ფრანკოს რომანის „ბორისლავი იცინის“ ბეჭდვა. ამავე ჟურნალში თარგმნა და გამოაქვეყნა ა.ნეკრასოვის „თავადის ქალი ტრუბეცკაია“, პომიალიავსკის „ბურსას ნარკვევებიდან“ რამდენიმე თავი, სტატია მ.ე. სალტიკოვ-შჩედრინის პიპინის შემოქმედების შესახებ, თავისი ბოლო გამოკვლევა [[ტარას შევჩენკო|ტარას შევჩენკოს]] პროზაზე — „ტარას შევჩენკოს პოეზიის შეფასების საკითხისათვის“, თავისი სტატია „კათოლიკური პანსლავიზმი“, რომელიც მიმართული იყო [[რომის პაპი|რომის პაპის]] ბოროტი ჩანაფიქრის წიბააღმდეგ, მას სურდა [[რუსეთი|რუსეთისგან]] მოეწყვიტა აღმოსავლეთ სლავები. ფრანკო [[კათოლიციზმი|კათოლიციზმს]] „სლავების დაუძინებელ მტერს“ უწოდებს.
ჟურნალი „სვიტი“ დაარსებიდან 2 წელში დაიხურა, ამიტომ ფრანკო იძულებული შეიქმნა, რადგან საკუთარი ბეჭდვითი ორგანო არ ჰქონდა, ეთანამშრომლა ჟურნალ „ზორიასთან“ და გაზეთ „დილოსთან“, რომლის რედაქციის შემადგენლობაში შევიდა. 80-იანებში თანამშრომლობა დაიწყო მწერლისა და მხატვრის [[კ. უსტიანოვიჩი|კ. უსტიანოვიჩის]] ლიბერალურ-სატირულ ჟურნალში „ზერკალო“.
[[1883|1883 წელს]] ფრანკომ დაასრულა და საკონკურსოდ გააგზავნა ჟურნალ „ზორიასთან“ თავისი რომანი „ზახარ ბერკუტი“. [[1885]]-[[1886]] წლებში ის ორგზის იყო კიევში საკუთარი ჟურნალის გამოცემასთან დაკავშირებით, თუმცა ჟურნალის გამოცემა ვერ მოხდა. კიევის ლიბერალებმა, რომლებიც გალიელი ნაციონალისტების თანამზრახველები იყვნენ, მატერიალური დახმარება ფრანკოს კი არს, „ზორიას“ გაუწიეს, [[1887|1887 წელს]] გამოსცა კრებული „მაღლობებიდან და დაბლობებიდან“; იმავე წელს აქტიურად დაიწყო მუშაობა პოლონურ პრესაში, სადაც სტატიებს ბეჭდავდა რუსულ, უკრაინულ, პოლონურ, დასავლეთევროპულ და სხვ. ლიტერატურაზე. გაზეთ „კურიერ ვარშავსკის“ გამოცხადებულ კონკურსზე მან წარადგინა პოლონურად დაწერი რომანი „ლელი და პოლელი“, გამოსცა ფილოსოფიური პოემა, „კაენის სიკვდილი“, მოთხრობების დიდი კრებული ([[1890]]) და მრავალი სხვა.[[ფაილი:Olha and Ivan Franko.png|ალტ=|მინი|ივან{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} ფრანკო და მისი მეუღლე 1886 წელს]][[1886|1886 წლის]] [[მაისი|მაისში]] ფრანკო კიეველ [[ოლგა ხორუჟიკაია|ოლგა ხორუჟიკაიაზე]] დაქორწინდა.
[[1889|1889 წლის]] [[16 აგვისტო|16 აგვისტოს]] ივან ფრანკო უკვე მესამედ დააპატიმრეს გალიციაში საექსკურსიოდ ჩასულ კიეველ სტუდენტთან ერთად. მათ ბრალად დასდეს ავსტრია-უნგრეთისაგან გალიციის განთავისუფლებისა და რუსეთთან მისი შეერთების იდეის პროპანგანდა, თუმცა დანაშაული ვერ დაუმტკიცეს.
სამივე დაპატიმრებამ კვალი დააჩნია მის სწავლას, მიუხედავად იმისა, რომ სამივე დაპატიმრების შემდეგ დაბრუნდა უნივერსიტეტში, კურსის დამთავრება მაინც ვერ მოახერხა, რადგან ამას ხელს უშლიდა ძმიმე მატერიალური პირობები,ავსტრიის პოლიცია და უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობა. 10 წლიანი „შესვენების“ შემდეგ მან თხოვნით მიმართა უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობას სემესტრის გამოცდების და სადოქტორო დისერტაციის დაცვასთან დაკავშირებით, თუმცა უნივერსიტეტის სენატისაგან უარი მიიღო, ამიტომ ის იძულებული გახდა გამოცდები ჩერნივკის უნივერსიტეტში ჩაებარებინა ([[1890]]), ხოლო დისერტაციის დასაცავად მოუწია ვენაში გამგზავრება (ამას ნაციონალისტურ-რეპროგრაგრადული ხელმძღვანელობა არ დაუშვებდა), სადაც [[1893|1893 წლის]] [[1 ივლისი|1 ივლისს]] ჩააბარა სადოქტორო გამოცდები და დაიცვა დისერტატია თემაზე — „ვარლაამი და იოასაფი“, ძველქრისტიანული სასულიერო რომანი“. მას მიანიჭეს „ვენის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის დოქტორის" სამეცნიერო ხარისხი. მისი ეს ნაშრომი [[1895|1895 წელს]] დაიბეჭდა „შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოების ჩანაწერებში“.
[[1890|1890 წელს]] ფრანკომ ლვოვში ჩამოაყალიბა სამეცნიერო სამკითხველო, სადაც კითხულობდა ლექციებს მეცნიერული სოციალიზმის თეორიაზე, პოლიტეკონომიაზე და რევოლუციური ბრძოლის ისტორიაზე.
ფრანკოს სურდა ლვოვის უნივერსიტეტში მოღვაწეობა, [[1894|1894 წელს]], როცა პროფესორი [[რუსლან ოგონოვსკი|ოგონოვსკი]] გარდაიცვალა, მან სცადა კათედრაზე ადგილის მიღება.წარმატებით წაიკითხა კიდევაც საცდელი ლექცია თემაზე — „ტ. შევჩენკოს „მუშა ქალი“, მაგრამ ნაციონალისტები კვლავ წინ აღუდგენ.
დიდი წვალების შემდეგ ფრანკომ მოახერხა [[1894|1894 წელს]] გამოესცა თავისი ჟურნალი „ჟიტე ი სლოვო“ ([[ქართული ენა|ქარ:]] „ცხოვრება და სიტყვა“), სადაც ბეჭდავს [[პროზა|პროზაულ]], [[დრამატურგია|დრამატულ]], პოეტურ და სამეცნიერო პუბლიცისტურ ნარმოებებს. ასევე უკრაინული ლიტერატურის ყველაზე ნიჭიერი წარმომანდგენელების: [[პაბლო გრაბოსვსკი]], [[ლესია უკრაინაკა]], [[მიხაილო კოციუბინსკი]], [[მიხაილო პავლიკი]], [[ვლადიმერ გნატიუკი]], [[ოსიპ მაკოვეი]], [[ოსტაპ ტერპეცკი]] და სხვათა ნაწარმოებებებს.ამევე ჟურნალში 1896 წელს მოთავსებული იყო ცნობა [[სანქტ-პეტერბურგი|პეტერბურგში]] „მუშათა კლასის განთავისუფლებისათვის ბრძოლის კავშირის“ დაარსების შესახებ, [[ვლადიმერ ლენინი|ლენინის]] მოღვაწეობის შესახებ და სხვ. ჟურნალმა „ჟიტე ი სლოვომ“ მალე მოიპოვა პოპულარობა, თუმცა მალე [[1897|1897 წელს]] დაიხურა, რადგან ჟურნალი პოლონურ გაზეთში მიღებული ჰონორალით გამოიცემოდა.
მალე გალიციის მშრომელებმა ივან ფრანკო სამგზის წარადგინეს ავსტრიის პარლამენტში, რეიხსტაგში გალიციის სეიმში ასარჩევად, მაგრამ მაქინაციებისა და მთავრობის ტერორის მეშვეობით, ის არც ერთხელ აირჩიეს. განსაკუთრებით დამახასიათებელი ამ მხრივ იყო [[1897|1897 წლის]] „სისხლიანი არჩევნები“ ან „ბადენის არჩევნები“. ასე იმიტომ ეწოდა, რომ გალიციის ყოფილი მეფისნაცვალი და იმ დროისთვის ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის პრემიერის — [[გრაფი კაზიმირ ბადენი|გრაფ კაზიმირ ბადენის]] ბრძანებით სროლა უტეხდნენ იმ ამომრჩეველს, ვინც მისთვის არა სასურველ კანდიდატს აძლევდა ხმას.
[[1897|1897 წელს]] პრესაში გამოსვლის და პოლემიკური სტატიების გამოქვეყნების შემდეგ იფეთქა პოლონელი ნაციონალიტსების კამპანიამ ფრანკოს წინააღმდეგ. მათ გაზეთ „დილოში" დაიბეჭდა სტატია სათაურით „სამწუხარო მოვლენა“, სადაც მწერალს პატრიოტული მოვალეობისადმი გულგრილ დამოკიდებულებას აბრალებდნენ.
[[1897|1897 წელს]] მწერალმა პოლონურ ენაზე დაწერილ კრებულის — „გალიციური სურათების“ — წინასიტყვაობაში „ზოგი რამ საკუთარ თავზე“ ამხილა უკრაინული ბურჟუაზიული ნაციონალიტსების ყალბი, ფარისევლური სიყვარული ხალხისადმი. ის ნამდვილ სიყვარულად თვლიდა მშრომელი ხალხის სამსახურში თავდადებულად ჰყოფნას. ყოველივე ამისთვის ბურჟუაზიულმა ნაციონალიტსებმა ასტეხეს განგაში, „დილომ“ და „გალიჩანინმა“ ლანძღვა დაუწყო მწერალს, ხოლო „ნაროდოვცების“ ბელადმა იულიან რომანჩუკმა ისიც განაცხადა: „ფრანკოს საერთოდ არ ესმის,რას ნიშნავს სიყვარული“.
ამგვარი დევნა ფრანკომ მწვავედ განიცადა. ამას დაერთო ავადმყოფობაც. სინათლე დააკლდა თვალებში,მხედველობა დაუსუსტდა, უჭირდა კითხვა და წერა, მიუხედავად ამისა მაინც აგრძელებდა შემოქმედებით მუშაობას. [[1897|1897 წელს]] გამოაქვეყნა თავისი ლექსების კრებული „დამჭკნარი ფოთლები“, ხოლო [[1898|1898 წელს]] — „ჩემი იზმარაგდი“.[[ფაილი:Ivan franko by trush.jpg|მინი|ალტ=|მარცხნივ|ივან ფრანკოს პორტრეტი ივან ტრუშის მიერ.]]ცხოვრების რთულ პერიოდში მას გვერდით ამოუდგნენ მისი მეგობრები და თაყვანისმცემელები. მაგ: მაკოევმა გაზეთ „ბუკოვინაში“ გამოაქვეყნა წერილი მის დასაცავად სათაურით „უყვარს თუ არ უყვარს (მეხი ივან ფრანკოს თავზე)“ და წერდა: „მეხი გავარდა ივან ფრანკოს თავზე პოლონური და უკრაინული პრესისა...“. ის ასევე აღნიშნავდა, რომ მეხი ყოველთვის მაღალ ხეს ეცემოდა, ისეთ როგორიც ფრანკო იყო ლიტერატურაში.
ამავე დროს 22 პოლონელმა სტუდენმა დაწერა პროტესტი მისი ასეთი დევნის წინააღმდეგ: „დ-რი ფრანკო — ერთ-ერთი მგზნებარე მქადაგებელია პროგრესისა ჩვენს ქვეყანაში. მრავალი რეაქციული გაზეთი ამისთვის დევნის მას ნებისმიერი საბაბით“. სტუდენტთა რიცხვი მალე გაიზარდა და ეს მასალები ცალკე ბროშურად დაიბეჭდა პოლონურად.
[[1898|1898 წლის]] [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] რეაქციონერებისა და ნაციონალისტების ფრანკოს დევნის საპასუხოდ დემოკრატიულმა წრეებმა მისი ლიტერატურული მოღვაწეობის 25 წლისთავის აღსანიშნავად მოაწყვეს საზეიმო სხდომა და კონცერტი. საიუბილეო ხსდომაზე გლეხთა წარმომადგენელმა თქვა: „მთელი თავისი შრომა, მთელი სიცოცხე მა გლეხებს მიუძღვნა, მძიმე დარტყმებმაც ვერ აიძულეს იგი ჩამოსცილებოდა სიმართლისთვის, სიკეთისა და თავისუფლებისთვის ბრძოლას“. საიუბილეოდ მ.პავლიკის მიერ გამოიცა მისი ნაწარმოებების ბიბლიოგრაფია და საიუბილეო ალმანახი, რომელშიც მონაწილეობას იღებდნენ [[ლესია უკრაინაკა]], [[ივან კარპენკო-კარი]] და სხვები. ამავე წელს პეტერბურბის წიგნის გამოცემაში „ზნანიე“ და რუსულ ჟურნალებში დაიბეჭდა მისი მოთხრობების რუსული თარგმანები. შემდგომში ჟურნალმა „ჟიზნმა“ დაბეჭდა მისი მოთხრობები. გამოვიდა წიგნი, რომელშიც 20 მისი მოთხრობაა იყო მოთავსებული და გალიციაში გამოქვეყნდა პოეტის ახალი კრებულები და [[ფუნდამენტალიზმი|ფუნდამენტური]] გამოკვლევევი მრავალ ტომად.
ფრანკოს არქივში აღმოჩნდა [[1904|1904 წელს]] შედგენილი რუსული და პოლონური ლიტერატურის აკრძალული წიგნთა სია. მათ შორის იყო [[კარლ მარქსი|კარლ მარქსის]], [[ფრიდრიხ ენგელსი|ფრიდრიხ ენგელსის]], [[ვლადიმერ ლენინი|ლენინის]] („რა ვაკეთოთ?“, „ნაბიჯი წინ — ორი ნაბიჯი უკან“), [[გიორგი პლეხანოვი|პლეხანოვისა]] და სხვათა ნაშრომები, აგრეთვე ჟურნალი „ჟიზნის“ და გაზეთ „ისკრის“ ნომრები.
ივან ფრანკო [[რუსეთის რევოლუცია (1905)|1905 წლის რუსეთის რევოლუციას]] აღფრთოვანებით შეეგება და რუსეთში ამ მოვლენას მიუძღვნა თავისი პოემა „მოსე“, ლექსები და სტატიები მაქსიმ გორკზე, რომელიც 9 იანვრის სისხლიანი ამბების შემდეგ დააპატიმრეს. ფრანკო მას იცავდა და მოითხოვდა მის [[პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე|პეტრე-პავლეს ციხიდან]] გათავისუფლებას მოითხოვს, თავად გორკს უწოდებდა „რუსი ხალხის ლამპარს“ და „რუსული ლიტერატურის მშვენებას“. ფრანკოს აზრით გორკის დევნით [[ცარიზმი]] ვერ ჩააქრობდა რევოლუციის ცეცხლს.
[[1905|1905 წლის]] რევოლუციასთან დაკავშირებით ფრანკომ დაწერა სტატია „რუსული ლიტერატურის ახალი ისტორია“, რომელიც რეცენზიაა ბერლინში გერმანულად გამოცემული წიგნისა „რუსული ლიტერატურის ახალი ისტორია“.
რუსეთის ინტელიგეცია, მწერლები თუ მეცნიერები ყურადღებით ეკიდებოდნენ ფრანკოს მოღვაწეობას. [[1904|1904 წელს]] სახელოვანმა რუსმა მეცნიერებმა [[ალექსეი შახმატოვი|ა.შახმატოვმა]] და [[კარლ კორში|კორშმა]] მისი კანდიდატურა წამოაყენეს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად, თუმცა მეფის რუსეთის ხელისუფლებამ აკადემიას უფლება არ მისცეს უკრაინელი მწერლის და მეცნიერის აკადემიაში არჩევის ნება.სამაგიეროდ, [[1905|1905 წელს]] ფრანკო აირჩიეს [[პრაღა|პრაღის]] მეცნიერებათა აკადემიის წევრად, ხოლო [[1906|1906 წელს]] [[ხარკოვის უნივერსიტეტი|ხარკოვის უნივერსიტეტის]] სამეცნიერო საბჭომ მას მიანიჭა რუსული სიტყვიერების დოქტორის საპატიო წოდება. ბროკჰაუზისა და ევფრონის „ენციკლოპედიური ლექსიკონის“ რედაქციამ მწერალს შეუკვეთა სტატია უკრაინული ლიტერატურის შესახებ, რომელიც დაიბეჭდა [[1904|1904 წელს]] 81-ე ტომში. [[1913|1913 წელს]] რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიამ გამოკვლევისათვის „უკრაინული ხალხური სიმღერები“ — მიანიჭა პრემია.
რთული პირობები შეექმნა საკუთარ ოჯახშიც. მძიმე ავადმყოფობის გამო ის იძულებული გახდა მეუღლე საავადმყოფოში დიდი ხნით მოეთავსებინა. [[1913|1913 წელს]] მოულოდნელად გულის უკმარისობით, 27 წლის ასაკში გარდაიცვალა მისი უფროსი ვაჟი ანდრეი, რომელიც მისი დაუცხრომელი [[მდივანი]] და მზრუნველი იყო. ფრანკოს ამარა დარჩა სამი მცირეწლოვანი ბავშვი: ტარას ფრანკო, პეტრო ფრანკო (დაბადებული და ჰანა კლუჩკო.
მიუხედავად გაჭირვებისა და ავადმყოფობისა ივან ფრანკო შეუპოვრად განაგრძობდა შემოქმედებით მოღვაწეობას, თარგმნიდა რუსი და სხვა კლასიკოსთა ნაწარმოებებს, წერდა ლექსებს, პროზაულ და ლიტერატურულ-პუბლისცისტურ ნაწარმოებებს, აქტიურად იბრძოდა ხალხის მტერი ბურჟიაზიული ნაციონალისტებისა და ღვთისმოღალატე მსახურების წინააღმდეგ. 1910 წელს ცალკე წიგნად გამოიცა მისი გამოკვლევა „უკრაინულ-რუსული ლიტერატურის ისტორიის ნარკვევები“. ბევრს მოგზაურობდა და ხალხს თავის პოემას „მოსეს“ უკითხავდა.
[[1911|1911 წლის]] [[შემოდგომა|შემოდგომაზე]] მასწავებელთა კავშირის ტარნოპოლის განყოფილებამ ივან ფრანკო მიიწვია შეხვედრაზე. გააკრეს აფიშები. დაიქირავეს დარბაზი, უამრავი ადამიანი მქუხარე ტაშით დახვდა მწერალს სადგურის მოედანზე და დარბაზში. ფრანკომ თავიდან ბოლონდე წაიკითხა „მოსე“. დარბაზში სიჩუმე ჩამოვარდა, რაც მქუხარე ტაშმა და შეძახილმა „დიდება! დიდებამ“ დაარღვია. ხელებდაზიანებულ მწერალი მადლობას სიტყვით იხდიდა.
[[1913|1913 წელს]] მისი ლიტერატურული მოღვაწეობის 40 წლისთავის აღსანიშნავად დაიწყო სამზადისი, თუმცა ამ გეგმის განხორციელებას ხელი შეუშალა [[პირველი მსოფლიო ომი]]<nowiki/>ს დაწყებამ. გამოიცა, მხოლოდ კრებული „სალამი ივან ფრანკოს მისი სამწერებლო მოღვაწეობის ორმოცი წლისთავზე. 1874-1914“ (კრებული გამოიცა ლვოვში 1916 წელს). ამას გარდა მწერალმა იმოგზაურა დასავლეთ უკრაინაში და ხალხს თავის პოემას „მოსეს“ უკითხავდა.
[[1914|1914 წელს]] მან რუსულიდან თარგმნა პუშკინის ყველა დრამატული თხზულება. დაწერა და თარგმას დაურთო პუშკინის შემოქმედებაზე დიდი სტატია. დაწერა სტატია „ტარას შევჩენკო“, შექმნა ორი პოემა და მრავალი ლექსი..
სიცოცხლის ბოლო ორი წელი იყო მისთვის ყველაზე საშინელი. მარტო დარჩა, მეუღლე საავადმყოფოში, ვაჟები ომში, ქალშვილი კი საზღვარ გარეთ.
[[ფაილი:Іван Франко на Личаківському.jpg|მინი|ივან ფრანკოს საფლავი]]
[[1915|1915 წლიდან]] ივან ფრანკო ჰოსპიტალში მკურნალობდა. სიცოცხლის ბოლო თვეებს მოხუცების სახლში ატარებდა, მხოლოდ სიცოცხლის ბოლო დღეებში დაბრუნდა სახლში და 9 მარტს შეადგინა ანდერძი თავისი ხელნაწერი მემკვიდრეობა და ბიბლიოთეკა „ტ.გ. შევჩენკოს საზოგადოებას უანდერძა.
== სიკვდილი ==
[[1916|1916 წლის]] [[28 მაისი|28 მაისს]] ივან ფრანკო სიღარიბეში, დევნასა და გაჭირვებაში გარდაიცვალა. დაკრძალულია [[ლიჩაკოვსკის სასაფლაო|ლიჩაკოვსკის სასაფლაოზე]]. მის საფლავზე აღმართულია ნაცრისფერი [[გრანიტი|გრანიტისგან]] გამოთლილი ქვისმტეხელის მონოლითური [[ძეგლი|ძეგლი.]]
== ოჯახი ==
=== ცოლი ===
[[ოლგა ხორუჟიკაია|ოლგა ხორუჟიკაია ფრანკოსი]] ([[1886]]-[[1916]] წწ.), [[ხარკოვის ინსტიტუტი|ხარკოვის ინსტიტუტის]] კურსდამთავრებული, მან რამდენიმე ენა იცოდა და უკრავდა ფორტეპიანოზე. გარდაიცვალა [[1941|1941 წელს]] ლვოვში.
=== შვილები ===
*[[ანდრეი ფრანკო]] დაიბადა [[1887|1887 წლის]] [[16 ივლისი|16 ივლისს]] [[ლვოვი|ლვოვში]], უკრაინაში, გარდაიცვალა 27 წლის ასაკში გულის უკმარისობით.
*[[ტარას ფრანკო]] დაიბადა [[1889|1889 წლის]] [[9 მარტი|9 მარტს]], უკრაინელი ომის ვეტერანი, [[უკრაინელი]] პოლიტიკოსი, გარდაიცვალა [[1971|1971 წელს]] [[კიევი|კიევში]]
* [[პეტრო ფრანკო]] დაიბადა [[1890|1890 წლის]] [[21 ივნისი|21 ივნისს]] სოფ. ნაგუევიჩიში, უკრაინელი საჰაერო ძალების დამფუძნებელი, ვეტერანი, ინჟინერ-ქიმიკოსი, გარდაიცვალა [[1941|1941 წელს]]
* [[ჰანა ფრანკო|ჰანა ფრანკო კლუჩკოსი]] დაიბადა [[1892|1892 წლის]] [[9 აგვისტო|9 აგვისტოს]], გარდაიცვალა [[1988|1988 წელს]] [[კანადა|კანადაში]].
== მემკვიდრეობა ==
*[[1962|1962 წელს]] დასავლეთის უკრაინის ქალაქ სტანისლავს გადაერქვა სახელი და პოეტის პატივსაცემად დაერქვა ივანო-ფრანკოვსკი
*[[1970-იანები|1970-იანი]] წლების ბოლოს ასტრონომმა [[ნიკოლას ჩერნიკი|ნიკოლას ჩერნიკმა]] ასტეროიდს უწოდა ფრანკო 2428 Kamenyar
* .ივან ფრანკო გამოსახულია ოთხი სხვადასხვა ტიპის უკრაინულ 20 [[გრივნა|გრივნის]] კუპიურაზე.
== ლიტერატურა ==
*[[ოთარ ბაქანიძე]] „ივან ფრანკო“, 6გვ-26გვ, 1986 წ, თბილისი.
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{Commonscat-inline|Ivan Franko}}
* {{Internet Archive author |sname=Ivan Yakovych Franko}}
* {{Librivox author|id=10141}}
* [http://frankoprize.com.ua/index.php/en/ ივან ფრანკოს მემკვიდრეობა]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ფრანკო, ივან}}
[[კატეგორია:უკრაინელი მწერლები]]
[[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]]
e7zh4ysqtyhtoown10ydo73ns5t8ix6
თარგი:ქართული ვაზის ჯიშები
10
422305
5356774
5349474
2026-04-15T06:02:04Z
M.
10110
5356774
wikitext
text/x-wiki
{{ნავდაფა
|სახელი = ქართული ვაზის ჯიშები
|სიაკლასი = hlist
|მდგომარეობა = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|სტილი =
|სათაური = [[ქართული ვაზის ჯიშები]]
|ლუწსტილი = background:#f0f0f0
|ჯგუფი1 = [[აფხაზეთის აბორიგენული ვაზის ჯიშები|აფხაზეთი]]
|სია1 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[აბაცვიჟი]]
*[[აბსუაჟი]]/[[აფსუაჟი]]
*[[აკაბილი]]
*[[აკაბილიჟი]]
*[[აკომშტალი]]
*[[აკუბასა]]
*[[ამოხფიჟი]]
*[[აპაპნიჟი]]
*[[აჟბრუყი]]
*[[აჟემჩიღი]]
*[[აჟკვაცა]]
*[[აჟყაფში]]
*[[აღბიჟი]]
*[[აღბიჟი (მდედრობითი)]]
*[[აშუღაში]]
*[[აცხოუჟი]]
*[[აძნიჟი]]
*[[აწეიჟი]]
*[[აწისიჟი]]
*[[აწლიჟი]]
*[[აჭანდრის წითელი]]
*[[ახარდანი]]
*[[ახუხუჟი]]
*[[ბლაბურხვა (ვაზის ჯიში)|ბლაბურხვა]]
*[[თათლიჟი]]
*[[კაჭიჭი]]
*[[ლაკვაჟი]]
*[[მახვატელი]]
*[[პეტრიჟი]]
*[[შავი ამლახუ]]
*[[წვინდირხვა]]
*[[ხუპიშიჟი]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[ათასრაყვა]]''
*''[[აკლიკი]]''
*''[[აკუშარი]]''
*''[[ამგურჩალი]]''
*''[[აპუჟერა]]''
*''[[აწიმლიჟი]]''
|ჯგუფი2 = ვარდისფერი
|სია2 =
*[[აჟაპში]]
*[[აჟია]]
*[[აჩკიკიჟი]]
*[[ვარდისფერი ამლახუ]]
*[[ვარდისფერი ამლახუ (მდედრობითი)]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[აგაშკური]]''
*''[[აჟამპი]]''
*''[[აჟიგრა]]''
|ჯგუფი3 = თეთრი
|სია3 =
*[[აბისტაჟი]]
*[[ავასირხვა]]
*[[აკასაჟი]]
*[[აჟკვაკვა]]
*[[აჟხჰვატა]]
*[[საკუმა]]
*[[ხაფშირა]]
*[[ხუნალიჟი]]
*[[ხუნალიჟი (მდედრობითი)]]
*[[ხუტუნიჟი]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[კიამოხტა]]''
*''[[ხუპინიჟი]]''
}}
|ჯგუფი2 = აჭარა
|სია2 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[ალმურა შავი]]
*[[ბათომურა]]
*[[ბურძღალა]]
*[[ბუტკო (ვაზის ჯიში)|ბუტკო]]
*[[ვაიოს საფერავი]]
*[[ლივანურა შავი]]
*[[მათენაური]]
*[[მეკრენჩხი]]
*[[მორცხულა]]
*[[პოვნილი]]
*[[საწური (ვაზის ჯიში)|საწური]]
*[[ტაგიძურა]]
*[[ტყისყურძენა]]
*[[ქორქაულა]]
*[[ღვანურა]]
*[[ჩიტისთვალა აჭარული]]
*[[ცხენისძუძუ აჭარული]]
*[[ჭიპაკური]]
*[[ჭოდი]]
*[[ხარისთვალა აჭარული]]
*[[ჯინეში]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[ახალაკი]]''
*''[[სალიკლევი]]''
*''[[შიშველი]]''
|ჯგუფი2 = ვარდისფერი
|სია2 =
*[[კიბურა]]
|ჯგუფი3 = თეთრი
|სია3 =
*[[ალმურა თეთრი]]
*[[ბროლა]]
*[[თეთრა (ვაზის ჯიში)|თეთრა]]
*[[კაიკაციშვილისეული თეთრი]]
*[[ლივანურა თეთრი]]
*[[მისკიეთა]]
*[[მწვანურა]]
*[[ორჯოხული]]
*[[სხალთური]]
*[[შავშურა]]
*[[ცვითე]]
*[[ჭეჭიბერა]]
*[[ხოფათური]]
*[[ჯავახეთურა]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[ბაღის ყურძენი]]''
*''[[გორგოული]]''
*''[[თურვანდა]]''
*''[[კვირისთავა]]''
*''[[მწვანე აჭარული]]''
}}
|ჯგუფი3 = გურია
|სია3 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[ალადასტური]]
*[[ბერძულა]]
*[[კამური შავი]]
*[[კიკაჩა წითელი]]
*[[კორძალა]]
*[[კოცხანა]]
*[[მახათური]]
*[[მტევანდიდი]]
*[[მტრედისფეხა]]
*[[ორონა]]
*[[ოფოურა]]
*[[ოცხანური საფერე]]
*[[ოჯალეში გურიის]]
*[[სამჩხავერა]]
*[[საფერავი გურიის]]
*[[სხილათუბანი]]
*[[ჩეპეში]]
*[[ჩხავერი]]
*[[ცივჩხავერა]]
*[[ჭუმუტა]]
*[[ხემხო]]
*[[ხუშია]]
*[[ჯანი (ვაზის ჯიში)|ჯანი]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[კუმუშა]]''
*''[[მაგანაკური]]''
*''[[მანდიკოური]]''
*''[[ნაშენება]]''
|ჯგუფი2 = ვარდისფერი
|სია2 =
*[[ბადაგი (ვაზის ჯიში)|ბადაგი]]
*[[წითლანი]]
|ჯგუფი3 = თეთრი
|სია3 =
*[[ათინაური]]
*[[ვაციწვერა (ვაზის ჯიში)|ვაციწვერა]]
*[[ზენათური]]
*[[თეთრი ჩხავერი]]
*[[თქვლაფა]]
*[[კაკნატელა]]
*[[კამური თეთრი]]
*[[კიკაჩა თეთრი]]
*[[მაური თეთრი]]
*[[საკმიელა]]
*[[საკნატურა]]
*[[სამარხი (ვაზის ჯიში)|სამარხი]]
*[[ქაქუთურა]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[დორდღო]]''
*''[[კაპისტონი წიწილიანი]]''
*''[[კატური]]''
*''[[კეშელავას თეთრი]]''
*''[[მაისა]]''
*''[[ჩხინკილოური]]''
*''[[ჭაჭიეთის თეთრა]]''
|ჯგუფი4 =რუხი
|სია4 =
*''მოუძიებელი:''
*''[[ცისფერერულა]]''
}}
|ჯგუფი4 = იმერეთი
|სია4 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[ადანასური]]
*[[არგვეთულა საფერე]]
*[[ბეწოურა]]
*[[ბზვანურა]]
*[[გაბეხაური შავი]]
*[[გომის წითელი]]
*[[დიდშავა]]
*[[დონდღლაბი შავი]]
*[[ენდელაძისეული]]
*[[ვერტყვიჭალის შავი]]
*[[კირწმაგარა]]
*[[კლერტმაგარა]]
*[[კრახუნა შავი]]
*[[კუპრაშვილისეული]]
*[[მამუკას საფერე]]
*[[მარგული საფერე]]
*[[მაღლარი მსხვილთვალა]]
*[[მაჩანოური]]
*[[მგალობლიშვილი (ვაზის ჯიში)|მგალობლიშვილი]]
*[[მელანიასეული]]
*[[მცვივანი წითელი]]
*[[ობჩური შავი]]
*[[ოხტოურა]]
*[[რკო შავი]]
*[[სამაჭრე]]
*[[სამაჭრია]]
*[[სამჭაჭა]]
*[[უცნობი წითელი]]
*[[ქველოური]]
*[[შავბარდა]]
*[[შემოდგომის შავი]]
*[[ციცქინა]]
*[[ძელშავი ობჩური]]
*[[ძველშავი საჩხერის]]
*[[ძიგანიძე (ვაზის ჯიში)|ძიგანიძე]]
*[[ძიგანოური]]
*[[ძირაგეულის შავი]]
*[[ჭანკილოური]]
*[[ხარისთვალა კოლხური]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[მტრედისფერა]]''
|ჯგუფი2 = ვარდისფერი
|სია2 =
*[[ვანის ჩხავერი]]
*[[მაღლარი თვრინა]]
|ჯგუფი3 = თეთრი
|სია3 =
*[[ბაზალეთური]]
*[[გაბეხაური თეთრი]]
*[[გაბეხაური ციცქა]]
*[[გომის თეთრი]]
*[[დონდღლაბი]]
*[[დონდღლაბი მწვანე]]
*[[ევნაძის თეთრა]]
*[[ვერტყვიჭალის თეთრი]]
*[[თქლაფა იმერული]]
*[[იმერეთის სუფრის]]
*[[კაპისტონი თეთრი]]
*[[კრახუნა თეთრი]]
*[[კუნძა თეთრი]]
*[[მამალი ციცქა]]
*[[მურადოული]]
*[[მცვივანი იმერული]]
*[[რკო თეთრი]]
*[[უცნობი თეთრი]]
*[[ფითრა]]
*[[ქართულა]]
*[[ჩხინკოური]]
*[[ციცქა]]
*[[ციცქა საჩხერული]]
*[[ცოლიკოური]]
*[[ცოლიკოური მსხვილმარცვალა]]
*[[ცოლიკოური ოვალურმარცვალა]]
*[[ცოლიკოური უმოსავლო]]
*[[ცოლიკოური წვრილმარცვალა]]
*[[ცრუ ცოლიკოური]]
*[[წირქვალის თეთრი]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[თითა იმერული]]''
*''[[მსხვილკუმფხალა]]''
*''[[ნათელა (ვაზის ჯიში)|ნათელა]]''
*''[[ციცქა გაბეხაური]]''
*''[[წვრილმარცვალა თეთრი]]''
|ჯგუფი4 = რუხი
|სია4 =
*[[ღრუბელა იმერული]]
}}
|ჯგუფი5 = კახეთი
|სია5 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[ახმეტური შავი]]
*[[გაბაშა]]
*[[ვაზისუბნის წითელი]]
*[[თავკვერი დიდმარცვალა]]
*[[თავკვერი პატალანთეული]]
*[[თავკვერი საფერავისებური]]
*[[თავქარა]]
*[[იყალთოს წითელი]]
*[[კუმსი შავი]]
*[[ლეკური ყურძენი]]
*[[მწკლარტა]]
*[[ჟღია]]
*[[ჟღია სავგვიანო]]
*[[რქაწითელი წითელი]]
*[[საფერავი]]
*[[საფერავი ბუდეშურისებური]]
*[[საფერავი დიდთანაყვავილიანი]]
*[[საფერავი მარცვალმცვენი]]
*[[საფერავი მოკლემტევანა]]
*[[საფერავი მსხვილმარცვალა]]
*[[საფერავი უხვმოსავლიანი]]
*[[საფერავი ფაჩხა]]
*[[საფერავი ყვავილმცვენი]]
*[[საფერავისებური]]
*[[სიმონასეული]]
*[[ტკბილი ყურძენი]]
*[[უცნობი შავი]]
*[[ქისტაურული შავი]]
*[[ღვინის წითელი]]
*[[შავთხილა]]
*[[შავი ყურძენი]]
*[[შავი ჩიტისთვალა]]
*[[წყობილა]]
*[[ხარისთვალა შავი]]
*[[ხირსული შავი]]
*[[ჯაჭვაძისეული]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[გავაზური (ვაზის ჯიში)|გავაზური]]''
*''[[დამპალა (ვაზის ჯიში)|დამპალა]]''
*''[[მენჯიანთეული]]''
*''[[მოსავლიანი]]''
*''[[პაატასეული]]''
*''[[სამადაშვილისეული]]''
*''[[საფერავი თეთრი]]''
|ჯგუფი2 = ვარდისფერი
|სია2 =
*[[ბუდეშური წითელი]]
*[[ვარდისფერა]]
*[[ვარდისფერი ყურძენი]]
*[[რქაწითელი ვარდისფერი]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[მარჯენი ვარდისფერი]]''
|ჯგუფი3 = თეთრი
|სია3 =
*[[ადრეული თეთრი]]
*[[ბეგლარის ყურძენი]]
*[[ბუერა (ვაზის ჯიში)|ბუერა]]
*[[გრძელმტევანა]]
*[[დედათყურძენი]]
*[[თავკვერი თეთრი]]
*[[თითა კახური]]
*[[ინგილოური]]
*[[კახის თეთრი]]
*[[კახური თეთრი (ვაზის ჯიში)|კახური თეთრი]]
*[[კუმსი თეთრი]]
*[[კურკენა]]
*[[მაღრანული]]
*[[მირზანული თეთრი]]
*[[მსხვილთვალა თეთრი]]
*[[მცვივანი ადრეულა]]
*[[მცვივანი კახური]]
*[[მცვივანი პატალანთეული]]
*[[მწვანე კახური]]
*[[მწვანე ყვითელი]]
*[[მჭკნარა მწვანე]]
*[[მხარგრძელი (ვაზის ჯიში)|მხარგრძელი]]
*[[მხარგრძელი ყვითელი]]
*[[ოქროულა]]
*[[რქაწითელი]]
*[[რქაწითელი ოხრახუშა]]
*[[საფენა]]
*[[სირგულა]]
*[[სუფრის თეთრი]]
*[[უბაკლური]]
*[[ქისი]]
*[[ღვინის თეთრი]]
*[[ყვითელი კუმსი]]
*[[ჩაკმაშურა]]
*[[ჩიტისთვალა ბოდბური]]
*[[ჩიტისთვალა თეთრი]]
*[[ცხენისძუძუ კახური]]
*[[ძაღლიარჭამა]]
*[[წვრილმარცვალა მწვანე]]
*[[წვრილმარცვალა რქაწითელი]]
*[[წნორის თეთრი]]
*[[წობენურა]]
*[[ჭროღა კახური]]
*[[ხარისთვალა თეთრი]]
*[[ხიხვი]]
*[[ხიხვი ლოლაძის]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[ბეჟანაური]]''
*''[[ვაზისუბნის თეთრი]]''
*''[[კახის ყურძენი]]''
*''[[ძუვანი]]''
|ჯგუფი4 = რუხი
|სია4 =
*[[ღრუბელა კახური]]
}}
|ჯგუფი11 = რაჭა-ლეჩხუმი
|სია11 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[გაბაშა]]
*[[გამოყვანილი]]
*[[კაბისტონი შავი]]
*[[კორტნულა]]
*[[მუჯურეთული]]
*[[ნაკუთვნეული]]
*[[ნოშრიო]]
*[[ორბელური]]
*[[რცხილი]]
*[[ურიშულა]]
*[[უსახელოური]]
*[[ფეროვანი]]
*[[ფერუანი]]
*[[ყვირა]]
*[[ყორნისთვალა]]
*[[ძველი ალექსანდროული]]
*[[წითელოური]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[დაქცეული]]''
|ჯგუფი2 = ვარდისფერი
|სია2 =
*''მოუძიებელი:''
*''[[უსახელოური ვარდისფერი]]''
|ჯგუფი3 = თეთრი
|სია3 =
*[[არაბეული თეთრი]]
*[[თავწითელა]]
*[[თეთრა ლაბილაძის]]
*[[თქვაფუნა]]
*[[თხმორულა]]
*[[კუდურაული]]
*[[უწყვეტი]]
*[[ფაჩხატა]]
*[[ქაქიტაური]]
*[[წმინდა თეთრი]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[თოვანი]]''
*''[[თუთაში]]''
*''[[მეკრენჩხულა]]''
}}
|ჯგუფი10 = რაჭა
|სია10 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[ალექსანდროული]]
*[[ალეში]]
*[[არაბეული შავი]]
*[[ბახვა]]
*[[ბერბეშო]]
*[[გაღმოური კაპისტონი]]
*[[კიმპალა]]
*[[კირწწითელა]]
*[[მოქათური]]
*[[მსხვილთვალა შავი]]
*[[მჟაველა (ვაზის ჯიში)|მჟაველა]]
*[[ნაცარა (ვაზის ჯიში)|ნაცარა]]
*[[რაჭული შავი]]
*[[ფთაშეჭრილა]]
*[[წიწილიანი კაპისტონი]]
*[[ხოტეურა]]
*[[ხროგი]]
|ჯგუფი2 = თეთრი
|სია2 =
*[[ალექსანდროული თეთრი]]
*[[ბეროულა]]
*[[ბუტკუა]]
*[[თბილული]]
*[[თეთრი კაპისტონი]]
*[[თვალდამწვრისეული]]
*[[მელიკუდი რაჭული]]
*[[მცვივანი რაჭული]]
*[[მწვანე (ვაზის ჯიში)|მწვანე]]
*[[პაშანიკი]]
*[[წულუკიძის თეთრა]]
*[[ხიხვა]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[თითა რაჭული]]''
*''[[მეგრელაური]]''
|ჯგუფი3 = დანარჩენები
|სია3 =
}}
|ჯგუფი7 = ლეჩხუმი
|სია7 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[აფხაზური (ვაზის ჯიში)|აფხაზური]]
*[[ბელარიანი]]
*[[წვრიმალა]]
*[[ჭუბულო]]
|ჯგუფი2 = თეთრი
|სია2 =
*[[ორხურა]]
*[[შავფაჩხატა]]
*[[ცხვედიანის თეთრა]]
*[[ხიხვი ლეჩხუმის]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[საირმულა]]''
}}
|ჯგუფი8 = მესხეთი
|სია8 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =შავი
|სია1 =
*[[ჩიტისკვერცხა შავი]]
|ჯგუფი2 =წითელი
|სია2 =
*[[ასპინძურა შავი]]
*[[ბეჟანა]]
*[[თამარის ვაზი]]
*[[კლდის წითელი]]
*[[მესხური საფერე]]
*[[მესხური შავი]]
*[[რაბათის წითელი]]
*[[ღობიეთის წითელი]]
*[[ცხენისძუა შავი]]
*[[ცხენისძუძუ შავი მესხური]]
|ჯგუფი3 = ვარდისფერი
|სია3 =
*''მოუძიებელი:''
*''[[თავცეცხლა (ვაზის ჯიში)|თავცეცხლა]]''
|ჯგუფი4 = თეთრი
|სია4 =
*[[ახალციხური თეთრი]]
*[[მესხური მწვანე]]
*[[როკეთულა]]
*[[სამარიობო]]
*[[საფარული]]
*[[ჩიტისკვერცხა თეთრი]]
*[[ცხენისძუა თეთრი]]
*[[ცხენისძუძუ თეთრი მესხური]]
*[[ხარისთვალა მესხური]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[თავდაკიდული]]''
*''[[თითა მესხური]]''
}}
|ჯგუფი12 = სამეგრელო
|სია12 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[აბშილური]]
*[[გოდაათური]]
*[[გრეხი]]
*[[დუდღუში]]
*[[ვერნახი]]
*[[კეთილური]]
*[[კოლოში]]
*[[კოლხური შავი]]
*[[კუტალა]]
*[[მაჭყვატური]]
*[[მუხიშხა]]
*[[ოჯალეში]]
*[[პანეში]]
*[[პუმპულა (შავი)]]
*[[შონური]]
*[[ჩხაბერძულა]]
*[[ჩხოროკუნი]]
*[[ჩხუში]]
*[[ჭითაში]]
*[[ჭოდი სალხინოს]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[უგვარო]]''
*''[[უჩაჭუბური]]''
*''[[ჭოტიში]]''
|ჯგუფი2 = ვარდისფერი
|სია2 =
*[[ხარისთვალა მეგრული]]
|ჯგუფი3 = თეთრი
|სია3 =
*[[დედოფლის კითი]]
*[[დღვლაბე]]
*[[ეგურძგული]]
*[[ზერდაგი]]
*[[თეთრიშა]]
*[[კვაწახურა]]
*[[ოფოფი (ვაზის ჯიში)|ოფოფი]]
*[[ოქონა (ვაზის ჯიში)|ოქონა]]
*[[პუმპულა (თეთრი)]]
*[[შხუჩეში]]
*[[ჩეკოლოში]]
*[[ჩერგვალი]]
*[[ჩეში]]
*[[ჩეჭიფეში]]
*[[ჩეხარდანი]]
*[[ჩიჩქიში]]
*[[ჭვიტილური]]
*[[ჭუბერი]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[თხურთხუ]]''
*''[[კაპისტონი მეგრული]]''
*''[[ლაგილური]]''
*''[[წალენჯიხის თეთრი]]''
}}
|ჯგუფი13 = ქართლი
|სია13 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[ადრეული შავი]]
*[[ანდრეული შავი]]
*[[ასურეთული შავი]]
*[[ბორჩალო (ვაზის ჯიში)|ბორჩალო]]
*[[ბუზა]]
*[[დანახარული]]
*[[დიდმტევანა (შავი)]]
*[[დიღმურა]]
*[[ენაგეთის წითელი]]
*[[ვანურა]]
*[[თავკვერი]]
*[[თავკვერი უხეშფოთლიანი]]
*[[თქვლაფა შავი]]
*[[კაპიტა]]
*[[ოძისური]]
*[[პირღებული შავი]]
*[[საფერავი ატენის]]
*[[საფერავი ბეჟაშვილის]]
*[[საფერავი მეჯვრისხევის]]
*[[საფერავი ქართლის]]
*[[ტყუპკვირტა]]
*[[უხვმოსავლიანი]]
*[[ფართალა შავი]]
*[[ფორთოკა]]
*[[ქართლური ჭროღა]]
*[[ქიშური შავი]]
*[[ქციის შავი]]
*[[ღარიბა დიდმტევნიანი]]
*[[ღარიბა მეჩხერმტევნიანი]]
*[[ღარიბა შავი]]
*[[შავკაპიტო]]
*[[ჩინური შავი]]
*[[წითელი ვაზი]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[მარნეულის შავი]]''
|ჯგუფი2 = ვარდისფერი
|სია2 =
*[[ანდრეული ვარდისფერი]]
*[[კეხვა]]
*[[პირღებული ვარდისფერი]]
*[[ტატანაური]]
*[[ქურთას ვარდისფერი]]
|ჯგუფი3 = თეთრი
|სია3 =
*[[ადრეული თხელკანა]]
*[[ავპეხი]]
*[[ავრეხი]]
*[[ანდრეული თეთრი]]
*[[ასურეთული თეთრი]]
*[[ბუდეშური თეთრი]]
*[[გორულა]]
*[[გორული მწვანე]]
*[[დიდწიპწიანი ჩინური]]
*[[ენაგეთის თეთრი]]
*[[თითა ქართლური]]
*[[თქლაფა თეთრი]]
*[[მელიკუდა ქართლის]]
*[[მკვრივი ყურძენი]]
*[[მუხა მწვანე]]
*[[მწვანე კუმსმტევანა]]
*[[ნაადრევი]]
*[[ოვალურმარცვლიანი ჩინური]]
*[[დიდწიპწიანი ჩინური]]
*[[პირღებული თეთრი]]
*[[რბილთითა]]
*[[საბატონო]]
*[[სამთელა]]
*[[სასუფრე თეთრი]]
*[[უჯიშო]]
*[[უცნობი ყვითელი]]
*[[ქიშური]]
*[[ქიშური მსხვილმარცვალა]]
*[[ყვითელი ჩინური]]
*[[შაბა]]
*[[ჩინური (ვაზის ჯიში)|ჩინური]]
*[[ჩინური ავრეხი]]
*[[ჭყაპა]]
*[[ხარისთვალა ქართლის]]
*[[ჯვარი (ვაზის ჯიში)|ჯვარი]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[ანდრიასეული]]''
*''[[არაგვისპირული]]''
*''[[დაკიდულა]]''
*''[[მარნეულის ადრეულა]]''
*''[[საადრეო თეთრი]]''
*''[[სიონის თეთრი]]''
*''[[ქციის თეთრი]]''
*''[[წკენი]]''
|ჯგუფი4 = რუხი
|სია4 =
*[[ღრუბელა ქართლის (შებუსულფოთლიანი)]]
*[[ღრუბელა ქართლის (უბუსუსო)]]
}}
|ჯგუფი14 = ჰერეთი
|სია14 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1=წითელი
|სია1=
*[[აზნაურა]]
*[[კახის წითელი]]
*[[მერენდოი]]
*[[ქათმისხეურა]]
|ჯგუფი2 = ვარდისფერი
|სია2 =
*[[არქაული]]
*[[ზაქათლის შავი]]
*[[კახის ვარდისფერი]]
|ჯგუფი3 = თეთრი
|სია3 =
*[[დიდმტევანა]]
*[[ზაქათლის თეთრი]]
*[[საკნურა]]
*[[სამებურა]]
*[[ხრაპუნა]]
}}
|ჯგუფი9 = მთიანეთი
|სია9 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
*[[ანანურა]]
|ჯგუფი2 =თეთრი
|სია2 =
*[[ხეთურა]]
}}
|ჯგუფი6 = კლარჯეთი
|სია6 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =თეთრი
|სია1 =
*[[კლარჯული]]
*''მოუძიებელი:''
*''[[ხევარდული]]''
}}
|ჯგუფი15 = სელექციური
|სია15 = {{ნავდაფა ქვეჯგუფი
|ჯგუფი1 =წითელი
|სია1 =
* [[ანნა ბესტი]]
* [[დაისი (ვაზის ჯიში)|დაისი]]
* [[კახური შავი (სელექციური ვაზის ჯიში)|კახური შავი]]
* [[ჩემპიონი (ვაზის ჯიში)|ჩემპიონი]]
* [[ხიდისთაური წითელი]]
|ჯგუფი2 =ვარდისფერი
|სია2 =
* [[ქართული მუსკატი]]
|ჯგუფი3 =თეთრი
|სია3 =
* [[აგუნა (ვაზის ჯიში)|აგუნა]]
* [[ანა (ვაზის ჯიში)|ანა]]
* [[ბესტიაშვილის თეთრა]]
* [[გორული თეთრი]]
* [[ვაზისუბნის მუსკატი]]
* [[ვაზისუბნის საადრეო]]
* [[ვარძია (ვაზის ჯიში)|ვარძია]]
* [[ვაშლიჯვარი (ვაზის ჯიში)|ვაშლიჯვარი]]
* [[თბილისური]]
* [[ივერია (ვაზის ჯიში)|ივერია]]
* [[კახური თეთრი (სელექციური ვაზის ჯიში)|კახური თეთრი]]
* [[კოლხური]]
* [[მთის ვაზი]]
* [[მსხვილთვალა თეთრი (სელექციური ვაზის ჯიში)|მსხვილთვალა თეთრი]]
* [[რქაწითელი მუსკატური]]
* [[საამო (ვაზის ჯიში)|საამო]]
* [[საქართველო (ვაზის ჯიში)|საქართველო]]
* [[სახალხო თეთრი №11-18]]
* [[ტაბიძისეული]]
* [[ქართული ადრეულა]]
* [[ქართული თითა №5-4]]
* [[ქართული პირველი]]
* [[ჩინებული (ვაზის ჯიში)|ჩინებული]]
* [[შალვასეული ქარვისფერი]]
* [[წედისური მრგვალმარცვალა]]
* [[წვრილმარცვალა]]
}}
|ქვედასტილი = background:#f0f0f0
|ქვედა = იხ. აგრეთვე: [[საქართველოს მევენახეობა და მეღვინეობა]] (გასარკვევი [[უსახელო (ვაზის ჯიში)]])
}}<noinclude>{{collapsible option}}
</noinclude>
8xj5zkv5cjjipveqgbjnx7wq4886qn2
ელენა კულჩიცკაია
0
447123
5356458
4886105
2026-04-14T12:04:04Z
J4keeS237
143476
5356458
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მხატვარი
| ფონი =
| სახელი = ელენა კულჩიცკაია
| სურათი =
| სურათის ზომა =
| სათაური =
| სრული სახელი =
| მშობსახელი = Олена Львівна Кульчицька
| დაბ. თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1877|9|15}}
| დაბ. ადგილი = [[ბერეჟანი]], [[გალიცია]], [[ავსტრია-უნგრეთი]]
| გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1967|3|8|1877|9|15}}
| გარდაცვალების ადგილი = [[ლვოვი]], [[უკრაინის სსრ]], [[სსრკ]]
| ეროვნება = [[უკრაინელი]]
| სფერო =
| მომზადება =
| მიმდინარეობა = გრაფიკა
| ცნობილი ნამუშევრები =
| პარტნიორები =
| მასზე გავლენა მოახდინა =
| მან გავლენა მოახდინა =
| ჯილდოები = {{შრომის წითელი დროშის ორდენი}} {{საპატიო ნიშნის ორდენი}}
| საიტი =
| ხელმოწერა =
}}
'''ელენა ლევის ასული კულჩიცკაია''' ({{lang-uk|Олена Львівна Кульчицька}}; დ. [[15 სექტემბერი]], [[1877]], ქ. [[ბერეჟანი]], დღ. [[ტერნოპილის ოლქი]] — გ. [[8 მარტი]], [[1967]], [[ლვოვი]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[სსრკ|საბჭოთა]] გრაფიკოსი და ფერმწერი, უკრაინის სსრ სახალხო მხატვარი ([[1956]]). სწავლობდა ლვოვის რ. ბრატკოვსკისა და ს. კაჩორა-ბატოვსკის სტუდიაში ([[1901]]–[[1903]]) და ვენის სამხატვრო-სამრეწველო სკოლაში ([[1903]]–[[1908]]). ასწავლიდა უკრაინის პოლიგრაფიულ ინსტიტუტში ქალაქ ლვოვში ([[1945]]–[[1951]]; [[1948]] წლიდან პროფესორი). თავის ნახატებში, აკვარელისა და გრაფიკულ ციკლებში, და აგრეთვე ილუსტრაციებში ელენა განზოგადოებულ, დეკორატიულობისკენ მისწრაფებულ ფორმებში გამოსახავდა გუცულშჩინის ბუნებისა და არქიტექტურის თავისებურებებს, მის გმირულ წარსულს და ხალხის თანამედროვე ცხოვრებას. მისი შემოქმედება დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების დარგში დამყარებულია უკრაინული სახალხო შემოქმედების ღრმად შესწავლაზე. მიღებული აქვს [[ტარას შევჩენკო|ტარას შევჩენკოს]] სახელობის უკრაინის სსრ სახელმწიფო პრემია ([[1967]], სიკვდილის შემდეგ). დაჯილდოებულია 2 ორდენითა და მედლებით.
== თხზულებები ==
* Народний одяг захiдних областей УРСР, Київ, 1969.
== ლიტერატურა ==
* (''Вюник А. О.''), ''О. Кульчицька''. (Альбом), Київ, 1969.
* Кульчицкая Елена Львовна // [[დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია|Большая советская энциклопедия]]: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
{{DEFAULTSORT:კულჩიცკაია, ელენა ლევის ძე}}
[[კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1877]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1967]]
[[კატეგორია:უკრაინის სსრ სახალხო მხატვრები]]
[[კატეგორია:ტარას შევჩენკოს სახელობის პრემიის ლაურეატები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი მხატვრები]]
[[კატეგორია:საბჭოთა მხატვრები]]
[[კატეგორია:საბჭოთა გრაფიკოსები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი გრაფიკოსები]]
[[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]]
mipmdbe8r5dj6c36nw5brkefgmu3r4u
სამართლიანობისთვის
0
452827
5356706
5329347
2026-04-14T19:55:03Z
J4keeS237
143476
5356706
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი =სამართლიანობისთვის
| პარტიის ლოგო = Samartlianobistvis.jpg
| ქვეყანა = საქართველო
| პარტიის ვიკიფერი = #019541
| პარტიის სახელი ფერი = white
| ლიდერი =
| თავმჯდომარე = [[ეკა ბესელია]]
| გენერალური მდივანი =
| დაფუძნდა = [[20 ივნისი]], [[2019]]
| იდეოლოგია = [[კონსერვატიზმი]]<br>[[პროევროპულობა]]
| პოლიტიკური პოზიცია = [[ცენტრიზმი]]<ref>{{Cite news|date=27 მაისი, 2019 |title=ბესელია, ფოფხაძე და კვაჭანტირაძე ცენტრისტულ პარტიას აფუძნებენ |url=https://netgazeti.ge/news/367137/ |access-date=14 აპრილი, 2026 |website=ნეტგაზეთი}}</ref>
| ევროპული =
| საერთაშორისო =
| ფერები = {{colorbox|#019541}} მწვანე <br> {{colorbox|#D4AF37}} ოქროსფერი
|საიტი = {{url|forjustice.ge}}
|ევროპული აკრედიტაცია =
|ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|#019541}}
|ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
|ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|2068|#019541}}
|ახალგაზრდული ფრთა =
|შტაბ-ბინა = ინგოროყვას ქუჩა 12, [[თბილისი]]
}}
'''სამართლიანობისთვის''' — [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო]]ში, რომელიც [[2019]] წლის [[20 ივნისი|20 ივნისს]] დაფუძნდა. პარტიის ლიდერია [[ეკა ბესელია]].
==ისტორია==
„[[ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო|ქართული ოცნებიდან]]“ ეკა ბესელიას წამოსვლის შემდეგ, [[2019]] წლის [[27 მაისი|27 მაისს]] დაანონსდა პარტიის დაარსების შესახებ. [[2020]] წლის [[20 ივნისი|20 ივნისს]] „გავრილოვის დღეს“ დაფუძნდა პარტია „სამართლიანობისთვის“.
==რესუსრები ინტერნეტში==
* [https://www.facebook.com/პარტია-სამართლიანობისთვის-For-Justice-2266681370264246/?ref=py_c პარტიის გვერდი Facebook-ზე]
{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2019 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
qphgk6tvvtkjo5se6sizrsr9g8ush4s
ლელო საქართველოსთვის
0
453646
5356527
5352375
2026-04-14T15:05:54Z
J4keeS237
143476
5356527
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი = ლელო საქართველოსთვის
| პარტიის სახელი მშობლიური =
| პარტიის ლოგო = Lelo for Georgia logo.png
| პარტიის ვიკიფერი = {{ლელო საქართველოსთვის/მეტა/ფერი}}
| პარტიის სახელი ფერი = black
| ქვეყანა = საქართველო
| ლიდერი =
| თავმჯდომარე = [[მამუკა ხაზარაძე]]
| გენერალური მდივანი = [[ბადრი ჯაფარიძე]]
| დაფუძნდა = 22 დეკემბერი, 2019
| წინამორბედი = {{ubl|[[ლელო (საზოგადოებრივი მოძრაობა)|საზოგადოებრივი მოძრაობა ლელო]]<br>[[ახალი მემარჯვენეები]]<br>[[შენების მოძრაობა]]}}
| დაიშალა =
| იდეოლოგია = [[ლიბერალიზმი]]<br>[[პროევროპულობა]]
| პოლიტიკური პოზიცია = [[ცენტრიზმი]]
| ევროპული = [[ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსი ევროპისთვის]]<ref>{{cite news |last1=ჩიჩუა |first1=ნინო |title=„ლელო“ და „გირჩი — მეტი თავისუფლება“ ALDE-ს წევრები გახდნენ |url=https://netgazeti.ge/news/613811/ |access-date=4 ივნისი, 2022 |work=ნეტგაზეთი |date=2 ივნისი, 2022 }}</ref>
| საერთაშორისო =
| გასამხედროებული ფრთა =
| ახალგაზრდული ფრთა =
| სლოგანი =
| ჰიმნი =
| ფერები = {{colorbox|{{ლელო საქართველოსთვის/მეტა/ფერი}}}} ყვითელი
| წევრი =
| შტაბ-ბინა =
| შტაბ-ბინის ფოტო =
| საიტი = [https://lelo9.ge/ lelo9.ge]
| ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
| ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{ლელო საქართველოსთვის/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
| ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|59|2058|{{ლელო საქართველოსთვის/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
| ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|2|50|{{ლელო საქართველოსთვის/მეტა/ფერი}}}}
| საიდენტიფიკაციო_ნომერი =
}}
'''ლელო საქართველოსთვის''' — [[ცენტრიზმი|ცენტრისტული]] [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო]]ში, რომელიც [[2019]] წლის 22 დეკემბერს დაფუძნდა. არის ევროკავშირის [[ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსი ევროპისთვის|ALDE]]-ს პარტიათა ალიანსის სრულფასოვანი წევრი.
== ისტორია ==
პოლიტიკური გაერთიანება ლელო საქართველოსთვის 2019 წლის 22 დეკემბერს დაფუძნდა, როდესაც საზოგადოებრივი მოძრაობა „ლელო“, [[შენების მოძრაობა]] და [[ახალი მემარჯვენეები]] გაერთიანდა. ლელოსთან გაერთიანების შემდეგ ორივე პარტიამ არსებობა შეწყვიტა.<ref name="lelo1tv" /> პოლიტიკური გაერთიანების დაფუძნებას წინ უძღვოდა [[მამუკა ხაზარაძე|მამუკა ხაზარაძის]] მიერ 2019 წლის ზაფხულში საზოგადოებრივი მოძრაობა ლელოს დაარსება.
[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] პარტიამ მიიღო 3,15%, რაც იმას ნიშნავდა, რომ პარტიამ გადალახა 1%-იანი საარჩევნო ბარიერი და პარლამენტში 4 დეპუტატი გაიყვანა (მამუკა ხაზარაძე, ბადრი ჯაფარიძე, დავით უსუფაშვილი და ანა ნაცვლიშილი), თუმცა პარტიის შეფასებით არჩევნები გაყალბდა და ამიტომ ლელოს წევრებმა მეათე მოწვევის პარლამენტს ბოიკოტი გამოუცხადეს,<ref>{{cite news |title=ლელო პარლამენტში არ შედის |url=https://formulanews.ge/News/39028 |access-date=21 თებერვალი, 2021 |work=ფორმულა }}</ref> რომელიც თითქმის 5 თვე გაგრძელდა. 2021 წლის 19 აპრილს, [[ევროკავშირი|ევროკავშირის]] პრეზიდენტის, [[შარლ მიშელი|შარლ მიშელის]] შუამავლობით, ოპოზიციის ნაწილსა და [[ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო|ქართულ ოცნებას]] შორის შეთანხმება შედგა, რის შედეგადაც 12 ოპოზიციონერი დეპუტატი, მათ შორის ლელოს 4 წევრი, პარლამენტში შევიდა.<ref>{{cite web |url=https://civil.ge/ka/archives/416446 |title=ოპოზიციის დეპუტატების ნაწილი პარლამენტში შევიდა |website=Civil Georgia |access-date=2025-08-09}}</ref>
[[2024]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.<ref>[https://mtavari.tv/news/158085-17-partia-5-damoukidebeli-deputati-kartul 17 პარტია და 5 დამოუკიდებელი დეპუტატი | "ქართულ ქარტიაზე" ხელმოწერები დასრულდა]</ref>
== იდეოლოგია ==
„ლელო“ ცენტრისტულ პოლიტიკურ პოზიციებს იკავებს. ხაზარაძის თქმით, ბიზნესი უნდა იყოს მაქსიმალურად თავისუფალი სახელმწიფოს ჩარევისაგან. იმავე დროს, ლელო: ''„ემხრობა ბიზნესის სოციალურ პასუხისმგებლობას, ღირსეულ და დაცულ შრომას, მინიმალური ხელფასის დაწესებას, ბავშვთა შიმშილის დამარცხებას, განვითარებაზე ორიენტირებულ სახელმწიფოს და მწვანე პოლიტიკას“''.<ref>{{cite news |title=თავისუფალი ბაზარი და ბიზნესის სოციალური პასუხისმგებლობა თავსებადია — გრიგოლ გეგლია |url=https://on.ge/story/47983-თავისუფალი-ბაზარი-და-ბიზნესის-სოციალური-პასუხისმგებლობა-თავსებადია-გრიგოლ-გეგლია |access-date=21 თებერვალი, 2021 |work=On.ge |date=24 დეკემბერი, 2019 }}</ref>
== ლიდერები ==
პოლიტიკურ გაერთიანებას მართავს პოლიტიკური საბჭო<ref name="lelo1tv">{{cite news |title=მამუკა კაციტაძე - მივიღეთ პოლიტიკური გადაწყვეტილება, პარტია „ახალი მემარჯვენეები“ არსებობას წყვეტს |url=https://1tv.ge/news/mamuka-kacitadze-miviget-politikuri-gadawyvetileba-partia-akhali-memarjveneebi-arsebobas-wyvets/ |access-date=21 თებერვალი, 2021 |work=1TV }}</ref>
* პარტიის თავმჯდომარე — [[მამუკა ხაზარაძე]]
* პოლიტსაბჭოს თავმჯდომარე — [[ბადრი ჯაფარიძე]]
* გენერალური მდივანი — ირაკლი კუპრაძე
* საგარეო მდივანი — [[გრიგოლ გეგელია]]
* პოლიტიკური მდივანი — [[სალომე სამადაშვილი]]
* აღმასრულებელი მდივანი — დეა მეტრეველი
* საპარლამენტო მდივანი — ლანა გალდავა
==შედეგები არჩევნებში==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
!კოალიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|align=center rowspan="2" | [[მამუკა ხაზარაძე]]
|60 712
|3,15
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|4|150|{{ლელო საქართველოსთვის/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|182 922
|8,81
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|9|150|{{ლელო საქართველოსთვის/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 5
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | [[ძლიერი საქართველო]]
|-
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|47 861
|2,71
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|27|2068|{{ლელო საქართველოსთვის/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025|2025]]
|91 266
|6,74
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|59|2058|{{ლელო საქართველოსთვის/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 32
|-
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
{{საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2020)}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2019 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
7939nzp1xqyg9pvdcghkgej8gg1obe1
სტრატეგია აღმაშენებელი
0
479233
5356539
4932722
2026-04-14T15:16:02Z
J4keeS237
143476
5356539
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი = სტრატეგია აღმაშენებელი
| პარტიის სახელი მშობლიური =
| სტატუსი =
| პარტიის ლოგო = Strategy Aghmashenebeli logo.png
| პარტიის ვიკიფერი = {{სტრატეგია აღმაშენებელი/მეტა/ფერი}}
| პარტიის სახელი ფერი = white
| ქვეყანა = საქართველო
| ლოგოს_სიგანე = 200px
| ლიდერი =
| თავმჯდომარე = [[გიორგი ვაშაძე]]
| გენერალური მდივანი =
| დამფუძნებელი =
| დაფუძნდა = 5 ივნისი, 2016
| წინამორბედი =
| დაიშალა =
| შერწყმა =
| შერწყმის თარიღი =
| იდეოლოგია = [[ლიბერალიზმი]]<br>[[პროევროპულობა]]
| პოლიტიკური პოზიცია = [[ცენტრიზმი]], [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]]
| ევროპული = [[ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსი ევროპისთვის|ევროპის ლიბერალ-დემოკრატიული ალიანსი]]
| საერთაშორისო =
| გასამხედროებული ფრთა =
| ახალგაზრდული ფრთა =
| სლოგანი =
| ჰიმნი =
| ფერები = {{Colorbox|{{სტრატეგია აღმაშენებელი/მეტა/ფერი}}}} წითელი
| წევრი =
| შტაბ-ბინა = [[თბილისი]], [[საქართველო]]
| შტაბ-ბინის ფოტო =
| საიტი = {{URL|https://aghmashenebeli.ge/}}
| ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
| ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{სტრატეგია აღმაშენებელი/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
| ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|2058|{{სტრატეგია აღმაშენებელი/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
| ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|50|{{სტრატეგია აღმაშენებელი/მეტა/ფერი}}}}
| საიდენტიფიკაციო_ნომერი =
}}
'''„სტრატეგია აღმაშენებელი“''' (ოფიც. ''მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება „გიორგი ვაშაძე-სტრატეგია აღმაშენებელი“'') — პოლიტიკური პარტია [[საქართველო]]ში. დაფუძნდა [[2016]] წლის [[5 ივნისი|5 ივნისს]] როგორც მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება სამოქალაქო პლატფორმა '''„ახალი საქართველო“'''. პარტიის თავმჯდომარედ ყრილობის დელეგატებმა აირჩიეს [[გიორგი ვაშაძე]]. პარტიის მმართველობითი ორგანოა 12 წევრისაგან შემდგარი პოლიტსაბჭო. პარტიას ჰყავს არჩეული გენერალური მდივანი, რომელსაც გააჩნია აღმასრულებელი და საორგანიზაციო ფუნქციები. არის მემარჯვენე-ცენტრისტული მიმართულების და მხარს უჭერს ქვეყნის [[NATO|ნატო]]სა და [[ევროკავშირი|ევროკავშირში]] გაწევრიანებას.<ref name="aghmashenebeli">{{Cite web | url = https://aghmashenebeli.win/ჩვენს-შესახებ/#siaxleebi | title = ჩვენს შესახებ | publisher = სტრატეგია აღმაშენებელი. ''aghmashenebeli.win'' | accessdate = 25 სექტემბერი, 2020 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20210228001025/https://aghmashenebeli.win/%E1%83%A9%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A1-%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%91/#siaxleebi | archivedate = 2021-02-28 }}</ref>
პარტია მონაწილეობდა [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] „[[სახელმწიფო ხალხისთვის]]“ ბლოკში. პარტია მონაწილეობდა [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში]].<ref name="aghmashenebeli" /> [[2018]] წლის ივლისში საპრეზიდენტო არჩევნებზე ერთად გამოსვლის მიზნით 9 ოპოზიციურ პარტიასთან ერთად დააარსა კოალიცია „[[ძალა ერთობაშია (კოალიცია)|ძალა ერთობაშია]]“,<ref>{{Cite web | url = https://netgazeti.ge/news/292815/ | title = „ძალა ერთობაშია“ — 10 ოპოზიციური პარტია საპრეზიდენტო კანდიდატს ხვალ წარადგენს | publisher = ნეტგაზეთი | date = 2018-07-16 | accessdate = 25 სექტემბერი, 2020}}</ref> რომელიც [[2020]] წლის ივლისის ბოლოს „[[კანონი და სამართალი|კანონი და სამართალთან]]“ ერთად დატოვა.<ref>{{Cite web | url = http://go.on.ge/1p3w | title = ვაშაძემ და ჩარკვიანმა „ძალა ერთობაშია“ დატოვეს და პოლიტიკური პლატფორმა, სტრატეგია აღმაშენებელი წარადგინეს | publisher = On.ge | date = 2020-07-27 | accessdate = 25 სექტემბერი, 2020}}</ref>
2020 წლის 30 ივლისს პარტიის მესამე ყრილობის გადაწყვეტილებით პარტიამ შეიცვალა სახელი და „ახალი საქართველოს“ ნაცვლად ეწოდა „სტრატეგია აღმაშენებელი“.<ref name="aghmashenebeli" /> [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] [[კანონი და სამართალი|„კანონი და სამართალთან“]] ერთად საერთო ბლოკში მონაწილეობდა.<ref>{{Cite web | url = https://cesko.ge/res/docs/2.20.09.2020_განცხ.წარდგ.რეგისტრ.სააჩ.სუბიექტები_რიგითინომრები1.pdf | title = საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის არჩევნებისთვის რეგისტრირებული პარტიები/ბლოკები | publisher = [[ცესკო]] | date = 21 სექტემბერი, 2020 | accessdate = 25 სექტემბერი, 2020 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20200925093705/https://cesko.ge/res/docs/2.20.09.2020_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%AE.%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%92.%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0.%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%A9.%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%981.pdf | archivedate = 25.09.2020 }}</ref>
[[2024]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.<ref> [https://mtavari.tv/news/158085-17-partia-5-damoukidebeli-deputati-kartul 17 პარტია და 5 დამოუკიდებელი დეპუტატი | "ქართულ ქარტიაზე" ხელმოწერები დასრულდა] </ref>
==შედეგები არჩევნებში==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
!კოალიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016]]
|align=center rowspan="3" | [[გიორგი ვაშაძე]]
|60 681
|3,45
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{სტრატეგია აღმაშენებელი/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#dddddd;"| გარესაპარლამენტო
|align=center | [[სახელმწიფო ხალხისთვის]]
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|60 671
|3,15
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|3|150|{{სტრატეგია აღმაშენებელი/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 3
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | სტრატეგია აღმაშენებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|211 216
|10,17
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|2|150|{{სტრატეგია აღმაშენებელი/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | [[ერთიანობა – ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანობა]]
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2017|2017]]
|18 826
|1,23
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1|2043|{{სტრატეგია აღმაშენებელი/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|23 656
|1,34
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|8|2068|{{სტრატეგია აღმაშენებელი/მეტა/ფერი}}}}
|{{ზრდა}} 7
|-
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{ოფიციალური|https://aghmashenebeli.ge/}}
* [https://web.archive.org/web/20200630064716/https://ng.ge/ „ახალი საქართველოს“ ოფიციალური საიტი] {{დაარქივებულის ნიშანი}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2016 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
jippqgf51j7il6c7l247lhc2gsu7f1y
მოქალაქეები
0
485414
5356530
5345476
2026-04-14T15:09:17Z
J4keeS237
143476
5356530
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
| პარტიის სახელი = მოქალაქეები
| პარტიის სახელი ფერი = #ffffff
| პარტიის სახელი მშობლიური =
| სტატუსი =
| პარტიის ლოგო = Partia Mokalakeebi logo.jpg
| პარტიის ვიკიფერი = {{მოქალაქეები/მეტა/ფერი}}
| ქვეყანა = საქართველო
| თავმჯდომარე = [[ალეკო ელისაშვილი]]
| გენერალური მდივანი =
| დამფუძნებელი =
| დაფუძნდა = 4 აგვისტო, 2020
| წინამორბედი = [[საქართველოს სამოქალაქო მოძრაობა]]
| დაიშალა =
| შერწყმა =
| შერწყმის თარიღი =
| იდეოლოგია = [[პოპულიზმი]]<br>[[პროევროპულობა]]
| პოლიტიკური პოზიცია = [[ცენტრიზმი]]
| ევროპული =
| საერთაშორისო =
| გასამხედროებული ფრთა =
| ახალგაზრდული ფრთა =
| სლოგანი =
| ჰიმნი =
| ფერები = {{colorbox|#8bc43f}} მწვანე
| წევრი =
| შტაბ-ბინა =
| შტაბ-ბინის ფოტო =
| საიტი = https://citizens.ge/index.php/ka
| ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]]
| ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|{{მოქალაქეები/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები2_სათაური = საკრებულოები
| ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|2058|{{მოქალაქეები/მეტა/ფერი}}}}
| ადგილები3_სათაური = [[თბილისის საკრებულო]]
| ადგილები3 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|50|{{მოქალაქეები/მეტა/ფერი}}}}
| საიდენტიფიკაციო_ნომერი =
}}
'''ალეკო ელისაშვილი – მოქალაქეები''' — [[პოლიტიკური პარტიები საქართველოში|პოლიტიკური პარტია]] [[საქართველო]]ში, რომლის პრეზენტაციაც გაიმართა [[2020]] წლის [[4 აგვისტო]]ს. პარტიამ მონაწილეობა მიიღო [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე]]. პარტიის ლიდერია [[ალეკო ელისაშვილი]].
==ისტორია==
[[2018]] წლის [[7 დეკემბერი|7 დეკემბერს]] [[ალეკო ელისაშვილი|ალეკო ელისაშვილმა]] დააფუძნა „[[საქართველოს სამოქალაქო მოძრაობა]]“. მოძრაობის თანადამფუძნებლები იყვნენ: [[ლევან იოსელიანი]] და [[ვატო სურგულაძე]]. მაშინ [[ალეკო ელისაშვილი]] არ გამორიცხავდა, რომ მოგვიანებით მოძრაობის პარტიად ფორმირება მომხდარიყო.<ref>{{Cite web |url=https://imedinews.ge/ge/saqartvelo/88613/aleko-elisashvilma-saqartvelos-samoqalaqo-modzraoba-daapudzna |title=ალეკო ელისაშვილმა პარტია „საქართველოს სამოქალაქო მოძრაობა“ დააფუძნა |accessdate=2021-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190621204013/https://imedinews.ge/ge/saqartvelo/88613/aleko-elisashvilma-saqartvelos-samoqalaqo-modzraoba-daapudzna |archivedate=2019-06-21 }}</ref> [[2020]] წლის [[4 აგვისტო]]ს ელისაშვილმა პარტია „მოქალაქეები“ წარადგინა და ჩაერთო საარჩევნო კამპანიაში.<ref> [https://civil.ge/ka/archives/361465 ალეკო ელისაშვილმა ახალი პოლიტიკური პარტია „მოქალაქეები“ წარადგინა ] </ref>
[[2024]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, [[სალომე ზურაბიშვილი]]ს მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.<ref> [https://mtavari.tv/news/158085-17-partia-5-damoukidebeli-deputati-kartul 17 პარტია და 5 დამოუკიდებელი დეპუტატი | "ქართულ ქარტიაზე" ხელმოწერები დასრულდა] </ref>
==2020 წლის საპარლამენტო არჩევნები==
[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში]] პარტიამ 25 508 ხმა მოიპოვა და მოახერხა პარლამენტში შესვლა. პარტიიდან პარლამენტის წევრებად პარტიული სიით არჩეულნი იქნენ: [[ალეკო ელისაშვილი]] და [[ლევან იოსელიანი]].<ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_43/dashboard |title=results.cec.gov.ge |accessdate=2020-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_43/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref> პარტიას ჰყავდა საკუთარი მაჟორიტარობის კანდიდატები, მათ შორის იყო პარტიის თავმჯდომარე [[ალეკო ელისაშვილი]] რომელიც კენჭს საბურთალოს მაჟორიტარულ ოლქში იყრიდა, სადაც პირველ ტურში ხმების 19,38% (14 181 ხმა) მიიღო. მეორე ტურს ელისაშვილმა, მთლიან ოპოზიციასთან ერთად გაყალბებული არჩევნების მოტივით გამოუცხადა ბოიკოტი, მიუხედავად ამისა მისი სახელი და გვარი დატანილი იყო ბიულეტენზე, მეორე ტურში მიიღო ხმების 10,08% (2770 ხმა).<ref>{{Cite web |url=https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_44/dashboard |title=მეორე ტური |accessdate=2020-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104235435/https://results.cec.gov.ge/#/ka-ge/election_44/dashboard |archivedate=2021-01-04 }}</ref> გარდა ამისა პარტიას მაჟორიტარობის კანდიდატები წარდგენილი ჰყავდა #22 (ინდიკო ბერძენაძე, 469 ხმა, 0,57%), #24 (ოთარ ქერქაძე, 625 ხმა, 0,99%), #28 (გენრი დოლიძე, 1038 ხმა, 1,34%), #30 (გიორგი გაბაიძე, 349 ხმა, 0,59%) და #21 (დავით გიორგაძე, 541 ხმა, 0,7%) მაჟორიტარულ ოლქებში.
==შედეგები არჩევნებში==
=== საპარლამენტო ===
{| class="wikitable"
|-
!არჩევნები
!ლიდერი
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!სტატუსი
!კოალიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020|2020]]
|align=center rowspan="2" | [[ალეკო ელისაშვილი]]
|25 508
|1,33
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|2|150|{{მოქალაქეები/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024]]
|182 922
|8,81
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1|150|{{მოქალაქეები/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1
|align=center style="background:#ffe3e3;"| ოპოზიცია
|align=center | [[ძლიერი საქართველო]]
|-
|}
=== ადგილობრივი ===
{| class="wikitable"
|+
!არჩევნები
!ხმები
!%
!მანდატები
!+/–
!კოალიცია
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2021|2021]]
|14 669
|0,83
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|1|2068|{{მოქალაქეები/მეტა/ფერი}}}}
|''ახალი''
|align=center | დამოუკიდებელი
|-
|align=center | [[საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025|2025]]
|91 266
|6,74
|{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|2058|{{მოქალაქეები/მეტა/ფერი}}}}
|{{კლება}} 1
|align=center | [[ძლიერი საქართველო]]
|}
==რესურსები ინტერნეტში==
* [http://mokalakeebi.org/# პარტიის ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201031184357/http://mokalakeebi.org/ |date=2020-10-31 }}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}{{საქართველოს პოლიტიკური პარტიები}}
{{საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები (2020)}}
[[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]]
[[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2020 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
nmubfpmxige246epwtzij5k7p4of686
ალექსანდრე ტაბატაძე (პოლიტიკოსი)
0
492570
5356517
4477992
2026-04-14T14:50:42Z
ბაჩანა შენგელია
145428
5356517
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პოლიტიკოსი
| სახელი= ალექსანდრე ტაბატაძე
| მშობლიურ ენაზე=
| სურათი=
| სურათის ზომა=
| წარწერა=
| დაბადების სახელი=
| ფსევდონიმი=
| დაბადების თარიღი= {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1969|4|5}}
| დაბადების ადგილი=
| გარდაცვალების თარიღი=
| გარდაცვალების ადგილი=
| მოქალაქეობა= {{დროშა|საქართველო}}
| განათლება=[[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]
| სამეცნიერო ხარისხი=საჯარო სამართლის დოქტორი
| ეროვნება= [[ქართველები|ქართველი]]
| რელიგია=
| პარტია= [[ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო]]
| ძირითადი იდეები=
| საქმიანობა=[[იურისტი]], [[პოლიტიკოსი]]
| მამა=
| დედა=
| მეუღლე=
| შვილები=
| ჯილდოები= შინაგან საქმეთა სამინისტროს მადლობის სიგელი; შეიარაღებული სამხედრო ძალების უმწიკვლო სამსახურის I ხარისხის მედალი; I ხარისხის მედალი თავდადებული სამსახურისათვის; ღირსების ორდენი
| ხელმოწერა=
| საიტი=
}}
'''ალექსანდრე ტაბატაძე''' (დ. [[5 აპრილი]], [[1969]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოლიტიკოსი, თანამდებობის პირი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი.
==ბიოგრაფია==
[[1991]]-[[1996]] წლებში შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინსპექტორი, უფროსი ინსპექტორი. [[1996]]-[[1997]] წლებში [[რუსთავი]]ს შს სამმართველოში განყოფილების უფროსის მოადგილე, განყოფილების უფროსი. [[1997]] წელს თბილისის შს მთავარი სამმართველოს სამსახურის უფროსის მოადგილე. [[1997]]-[[2000]] წლებში [[თბილისი]]ს საბურთალოს შს სამმართველოს უფროსი. [[2000]]-[[2001]] წლებში იყო შსს თბილისის ვაკე-საბურთალოს სამმართველოს უფროსი. [[2001]] წელს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სს სამძებროს მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილე. [[2001]]-[[2004]] წლებში [[საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო]]ს ნარკომანიისა და ნარკობიზნესის წინააღმდეგ ბრძოლის ეროვნული ბიუროს უფროსი. [[2004]]-[[2006]] წლებში შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემიის ოპერატიულ სამძებრო კათედრის უფროსი. [[2006]] წელს აჭარის ქობულეთის შს. განყოფილების უფროსი. [[2006]]-[[2007]] წლებში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შს მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილე. [[2007]]-[[2008]] წლებში – აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილე. [[2012]]-[[2013]] წლებში საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე. [[2013]]-[[2016]] წლებში საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მოადგილე. [[2016]]-[[2019]] წლებში [[საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური]]ს უფროსის მოადგილე. [[2019]]-[[2020]] წლებში [[საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო|საქართველოს იუსტიციის მინისტრის]] მოადგილე. არის საჯარო სამართლის დოქტორი.
[[2020|2020 წლიდან]] არის [[საქართველოს პარლამენტის მეათე მოწვევის დეპუტატები|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი]] პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.<ref>{{Cite web | url = https://cesko.ge/geo/list/show/123458-tsentralurma-saarchevno-komisiam-saqartvelos-parlamentis-2020-tslis-31-oqtombris-archevnebi-sheadjama | title = ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა | publisher = [[ცესკო]] | date = 2020-12-03 | accessdate = 19 დეკემბერი, 2020 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20201215084648/https://cesko.ge/geo/list/show/123458-tsentralurma-saarchevno-komisiam-saqartvelos-parlamentis-2020-tslis-31-oqtombris-archevnebi-sheadjama | archivedate = 2020-12-15 }}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* {{პარლამენტარის ბიოგრაფია|7101}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრები}}
{{DEFAULTSORT:ტაბატაძე, ალექსანდრე}}
[[კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1969]]
[[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]]
g2i12xi6emcdepnvks55tp39uccmlbx
ოზერნას მღვიმე
0
498637
5356463
4885747
2026-04-14T12:22:26Z
J4keeS237
143476
5356463
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მღვიმე
| სახელწოდება = ოზერნას მღვიმე
| ორიგინალური სახელი = {{Lang-uk|Озерна}}
| სურათი = Печера Озерна.jpg
| სურათის_წარწერა =
| ქვეყანა = {{დროშა|უკრაინა}}
| ტერიტორიული ერთეული = [[ტერნოპილის ოლქი]]
| აბსოლუტური სიმაღლე =
| შეფარდებითი სიმაღლე =
| პოზრუკა = უკრაინა
| პოზრუკა2 =
| lat_dir =N |lat_deg =48 |lat_min =45 |lat_sec = 52
| lon_dir =E |lon_deg =25 |lon_min =57 |lon_sec =57
| სიგრძე = დაახლ. 130 000
| სიღრმე =
| მოცულობა =
| აღმოჩენის წელი =
| კეთილმოწყობილი იქნა =
| შესასვლელთა რაოდენობა =
| სირთულის კატეგორია =
| რისკი =
| მისასვლელი =
| განათება =
| მნახველები =
| მახასიათებლები =
| ტიპი =
| ამგებელი ქანები = [[თაბაშირი]]
| ჰავა =
| ფაუნა =
| ფლორა =
| არქეოლოგიური მონაპოვრები =
| გამოყენებითი შეფასება =
| შეღწევის ტექნიკური თავისებურებანი =
| საიტი =
| ვიკისაწყობი =
}}
'''ოზერნას მღვიმე''' ({{Lang-uk|Озерна}}) — მღვიმე [[უკრაინა]]ში, [[ტერნოპილის ოლქი|ტერნოპილის ოლქში]]. მდებარეობს [[პოდოლსკის მაღლობი|პოდოლსკის მაღლობზე]], სოფელ [[სტრილკივცი]]ს მიდამოებში. წარმოადგენს დიდი [[კარსტული ძაბრი]]ს (დიამეტრი 200 [[მეტრი|მ]]-ზე მეტი, სიღრმე დაახლ. 18 მ) ფსკერზე განლაგებულ ლაბირინთიან ორსართულიან სისტემას შესასვლელით. საერთო სიგრძე 130 [[კმ]]-ზე მეტია, ცალკეული დარბაზებისა 100 მ-ზე მეტი (ალიგატორის [[ეხი]]). დამახასიათებელია ე.წ. ორგანული მილები (სიმაღლეში 18 მ-მდე); გამოხატულია [[თაბაშირი]]ს კრისტალების ნალექები, [[სტალაქტიტი|სტალაქტიტები]] და [[სტალაგმიტი|სტალაგმიტები]]; მარგალიტის ეხში აღმოჩენილია მღვიმური მარგალიტი. ჰაერის ტემპერატურაა დაახლოებით 10[[°C]], ტენიანობა 80–100%. აღმოჩენილია 20-მდე მცირე ზომის არაღრმა მუდმივად გამდინარე ტბა, რომელთა მინერალიზებული წყლის ტემპერატურა დაახლოებით 8°С-ია. პერიოდულად, 10–15 წელიწადში ერთხელ, ხდება წყლის დონის აწევა, რის შედეგადაც იტბორება მიწისქვეშა ღრმულები და მღვიმე რამდენიმე წლის მანძილზე მიუწვდომელი ხდება (მაგალითად, 1991–1995 წლებში). ცნობილია [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] პირველი ნახევრიდან. შესწავლილია [[1963]]–[[1972]] წლებში. ტურიზმის პოპულარული ობიექტია.<ref>{{დრე წიგნი | სათაური = ОЗЁРНАЯ ПЕЩЕРА | ტომი = 23 | გვ = 724 | id = 2289782}}</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:უკრაინის მღვიმეები]]
[[კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით]]
b84ighgjzvsob9cqzbbw4fyzkoxecuu
კრისტინა კოხი
0
501763
5356580
5354634
2026-04-14T17:04:08Z
J4keeS237
143476
5356580
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კოსმონავტი
| სახელი = კრისტინა კოხი
| ორიგინალური სახელი = {{lang-en|Christina Hammock Koch}}
| სურათი = Christina Koch official portrait in an EMU.jpg
| ზომა =
| წარწერა =
| დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1979|02|02}}
| დაბადების ადგილი =
| გარდაცვალების თარიღი =
| გარდაცვალების ადგილი =
| ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}}
| სპეციალობა = ინჟინერი
| სამხედრო წოდება =
| ექსპედიცია =
| დრო =
|publisher=
| ჯილდოები =
| ხელმოწერა =
}}
'''კრისტინა ჰემოკ კოხი''' ({{lang-en|Christina Hammock Koch}}, დ.[[2 თებერვალი]], [[1979]]) — [[მსოფლიო]]ს 562-ე და [[აშშ]]-ს 346-ე [[ასტრონავტი]].
[[2019]] წლის 14 მარტს „სოიუზ МС-12-ის“ ეკიპაჟთან ერთად [[ბაიკონურის კოსმოდრომი]]დან აიღო სტარტი. [[საერთაშორისო კოსმოსური სადგური|საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე]] ბორტინჟინრის პოზიციაზე იმყოფებოდა პროგრამა МКС-59/60/61-ის<ref name="INTERFAX.RU1">{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/russia/654295|title=Корабль «Союз МС-12» стартовал с Байконура с очередным экипажем МКС|website=INTERFAX.RU|date=2019-03-14|publisher=[[Интерфакс]]|accessdate=2019-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190314200102/https://www.interfax.ru/russia/654295|archivedate=2019-03-14|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/science/news/2019/03/14/n_12748783.shtml|title=«Союз МС-12» стартовал с космодрома Байконур|date=2019-03-14|publisher=[[Газета.Ru]]|accessdate=2019-03-14}}</ref> ფარგლებში. დედამიწაზე დაბრუნდა „სოიუზ МС-13-ის“ ეკიპაჟის შემადგენლობით. ქალებს შორის იგი კოსმოსში ყოფნის ხანგრძლივობით რეკორდსმენია და ეს რიცხვი 328 დღეს 13 საათსა და 58 წუთს შეადგენს.<ref name="NASA.GOV2">{{Cite web|url=https://www.nasa.gov/press-release/record-setting-nasa-astronaut-crewmates-return-from-space-station|title=Record-Setting NASA Astronaut, Crewmates Return from Space Station|date=2020-02-06|publisher=|website=NASA.GOV|lang=en|accessdate=2020-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200207113259/https://www.nasa.gov/press-release/record-setting-nasa-astronaut-crewmates-return-from-space-station|archivedate=2020-02-07|deadlink=no}}</ref>
2026 წლის 1-10 აპრილს, [[არტემის II]]-ის მისიის ფარგლებში კოხი გახდა პირველი ქალი, რომელმაც მთვარის გარშემო იმოგზაურა.<ref>[https://www.nytimes.com/2026/04/01/science/space/christina-koch-artemis-ii-astronaut-moon.html Christina Koch Will Be the First Woman to Journey Around the Moon]</ref>
==ბიოგრაფია==
კრისტინა კოხი დაიბადა [[1979]] წლის 2 თებერვალს მიჩიგანის შტატის ქალაქ გრანდ-რაპიდსში, [[აშშ]]. ბავშვობა გაატარა სამხრეთ კაროლინის შტატში, ჯექსონვილში. ახლა კი ცხოვრობს ლივინგსტონში, მონტანა. მისი მამა, რონალდ ჰემოკი წარმოშობით ჯექსონვილიდანაა, ხოლო დედა — ბარბარა ჯონსენი მერილენდის შტატში, ქალაქ ჯონსენში დაიბადა.
კრისტინამ [[1997]] წელს დაასრულა სამხრეთ კაროლინის მეცნიერებათა და მათემატიკის სკოლა დაამთავრა, ქალაქ დარემეში და ჩაირიცხა კაროლინის შტატის უნივერსიტეტში, ქალაქ [[რალი (ქალაქი)|რალში]]. სწავლის დასრულებისას ორი ბაკალვრის ხარისხი ჰქონდა: ერთი ელექტროტექნიკაში [[2001]] წელს, ხოლო მეორე [[2002]] წელს ფიზიკაში. ამავე წელს მიიღო მაგისტრის ხარისხი ელექტროტექნიკაში.
[[ფაილი:Christina Hammock Koch–space-selfie during first all female spacewalk in history–2019-10-18.jpg|მინი|მარცხნივ|სელფი ღია კოსმოსში]]
შემდეგ ჩააბარა ნასას აკადემიაში, გოდარდას კოსმოსური ფრენების ცენტრში. ჩაატარა სამეცნიერო სამუშაოები ასტროფიზიკის მაღალი ენერგიის სფეროში, მონაწილეობა მიიღო სამეცნიერო ინსტრუმენტების შემუშავებაში [[ნასა]]ს რამდენიმე კოსმოსური მისიისთვის.
[[2004]]-[[2007]] წლებში იგი იყო აშშ-ს ანტარქტიკული პროგრამის მეცნიერ-თანამშრომელი. მუშაობდა სამხრეთ პოლუსის კვლევით სადგურ [[ამუნდსენ-სკოტის სადგური|ამუნდსენ-სკოტზე]], აგრეთვე [[პალერმი|პალერმზე]]. ანტარქტიდის სადგურებზე მუშაობის დროს იგი იყო სახანძრო ბრიგადების და სამძებრო-სამაშველო ჯგუფების წევრი.
[[2007]]-დან [[2009]] წლამდე დაუბრუნდა საკვლევ სამუშაოს ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტის გამოყენებითი ფიზიკის ლაბორატორიაში. იგი შედიოდა იუპიტერის შესასწავლად ნასას პლანეტაშორისი სადგურის შემქმნელთა ჯგუფსა და დედამიწის რადიაციული სარტყელების საკვლევი თანამგზავრებისთვის ინსტრუმენტთა დამამზადებელთა გუნდში — [[Van Allen Probes]].
[[2010]] წელს დაბრუნდა ანტარქტიკაზე და სადგურ პალმერზე განაგრძო სამეცნიერო საქმიანობა. რამდენიმე ზამთრის განმავლობაში კვლევებს ატარებდა გრენლანდიის ნახევარ-კუნძულზე არსებულ სადგურ „ზედა ბანაკში“. [[2012]] წლის იანვრიდან ივლისამდე ინჟინერის პოზიციაზე მუშაობდა აშშ-ს ერთ–ერთ ფედერალურ სააგენტოში, ოკეანეებისა და ატმოსფერული კვლევების ეროვნულ სამმართველოში, ალასკას შტატში, ქალაქ [[უტკიაგვიკი|უტკიაგვიკთან]] ახლოს.. ამავე წლის აგვისტოდან კი დანიშნულ იქნა ოკეანეებისა და ატმოსფორული კვლევების სადგურის ხელმძღვანელად [[ამერიკის სამოა]]ში.<ref>{{cite web|title=NASA announces eight new astronauts, half are women|author=|url=http://phys.org/news/2013-06-nasa-astronauts-women.html|date=2013-06-17|lang=en|publisher=PHYS.ORG|accessdate=2018-08-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827142404/https://phys.org/news/2013-06-nasa-astronauts-women.html|archivedate=2018-08-27|deadlink=no}}</ref>
==მომზადება და ფრენა==
[[2011]]-დან [[2013]] წლამდე მონაწილეობდა ნასას ასტრონავტთა ოცდამეერთე შესარჩევ კონკურსში. [[2013]] წლის ივნისში კრისტინა და კიდევ შვიდი კანდიდატი წარმატებით გადავიდნენ შემდეგ ეტაპზე და შეუდგნენ საბაზისო მომზადებას. [[2015]] წლის ივნისისთის მას დასრულებული ჰქონდა მოსამზადებელი კურსი, რომელიც მოიცავდა სამეცნიერო და ტექნოლოგიურ ბრიფინგებს, საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის სისტემის გაცნობას, ღია კოსმოსში გასვლისა და წყალსა და ველურ ბუნებაში გადარჩენის ტრენინგებს. საზაფხულო წვრთნები გაიარა ორადგილიან ზებგერით სასწავლო რეაქტიულ თვითმფრინავში — „Northrop T-38 Talon“.
[[2018]] წლის 5 თებერვალს [[იური გაგარინის სახელობის კოსმონავტთა მომზადების ცენრი|იური გაგარინის სახელობის კოსმონავტთა მომზადების ცენრში]] შეუდგა ბორტინჟინრად მომზადების პროცესს, ანდრეი ბორისენკოსა და ნიკოლაი ჩუბომთან ერთად. ამავე წლის 14 თებერვალს ეკიპაჟმა მონაწილეობა მიიღო სამდღიან წვრთნაში, რომელიც მოიცავდა ზამთრის ტყიან და ჭაობიან რელიეფებში დაშვების იმიტაციას.
[[2018]] წლის 24 მაისს შევიდა ეკიპაჟ „სოიუზ МС-12-ის“ ძირითად შემადგენლობაში, ასტრონავტ შენონ უოკერის ნაცვლად.<ref>{{cite web|title=Госкомиссия утвердила экипажи ТПК «Союз МС-12»|url=https://www.roscosmos.ru/26201/|date=2019-03-13|publisher=Роскосмос|accessdate=2020-02-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190829163918/https://www.roscosmos.ru/26201/|archivedate=2019-08-29|deadlink=no}}</ref>
[[2019]] წლის 19 თებერვალს „სოიუზ МС-12-ის“ სხვა წევრებთან, ალექსეი ოვჩინინთან და ნიკა ჰეიგთან ერთად საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის რუსულ განყოფილებაში ფრიადზე ჩააბარა კომპლექსური გამოცდა. ამავე წლის 20 თებერვალს ჩააბარა სავარჯიშო ტრენინგი.
[[2019]] წლის 14 მარტს 22:14 საათზე „სოიუზ МС-12-ის“ ეკიპაჟთან ერთად [[ბაიკონურის კოსმოდრომი]]დან აიღო სტარტი. [[15 მარტი|15 მარტს]], 04:02 საათზე ხომალდი შეუერთდა საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურს, ხოლო 06:10 საათზე ეკიპაში გადავიდა სადგურის ძირითად მოდულში.
[[2019]] წლის 17 აპრილს კრისტინას კოსმოსში ყოფნა [[2020]] წლის თებერვლამდე გახანგრძლივდა.
იგი დედამიწაზე [[2020]] წლის 6 თებერვალს „სოიუზ МС-13-ის“ ეკიპაჟთან, რუს ალექსანრე სკვორცოვთან და იტალიელა კოსმონავტ ლუკა პარმიტანოსთან ერთად დაბრუნდა. 05:50 საათზე ხომალდი გამოეყო სადგურს, 08:18-ზე დაიწყო დამუხრუჭება და დაშვება განხორციელდა 09:13 საათზე, ყაზახეთის ქალაქ [[ჟეზყაზღანი|ჟეზყაზღანში]].
==პირადი ცხოვრება==
[[2015]] წლიდან იმყოფება ქორწინებაში რობერ კოხთან. მისი ჰობია იოგა, ტურიზმი და სხვა.
[[ფაილი:Christina M. Hammock portrait.jpg|მინი|კრისტინა კოხი]]
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/hammock-cm.pdf ბიოგრაფია]
* [https://www.youtube.com/watch?v=h5T37kIEXa8]
* [https://heavy.com/news/2019/10/christina-hammock-koch/ საინტერესო ფაქტები კრისტინა კოხზე]
* [https://www.instagram.com/astro_christina/კოხი ინსტაგრამზე]
* [https://twitter.com/Astro_Christina კოხი ტვიტერზე]
* [https://www.roscosmos.ru/26158/]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:კოხი, კრისტინა}}
[[კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1979]]
[[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]]
[[კატეგორია:ქალი კოსმონავტები]]
[[კატეგორია:პოლარეთის მკვლევრები]]
[[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]]
[[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]]
q0cz81cv0y5raw3diuhhd48tvh1z1li
ხუშია თეთრი
0
539396
5356775
4421118
2026-04-15T06:02:09Z
M.
10110
გადამისამართება გვერდზე „[[ხუშია]]“
5356775
wikitext
text/x-wiki
#გადამისამართება [[ხუშია]]
6hghl6h2vjzc3j9gb5foiobn5zj7pvz
ოჯალეში გურიის
0
540411
5356801
4731747
2026-04-15T07:12:26Z
M.
10110
5356801
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ვაზი
|სახელი = ოჯალეში
|ფერი = b
|სურათი =
|სურათის სიგანე =
|წარწერა =
|ყურძნის ფერი = თითქმის შავი
|რეგიონები = [[გურია]]
|ნიადაგი =
|სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]''
|საფრთხე =[[ვაზის ჭრაქი]]ს
|VIVC =
|ასევე =
|ყვავილის სქესი = ორსქესიანი
}}
'''ოჯალეში გურიის''' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[გურია|გურიიდან]]. მას არაფერი აქვს საერთო ნამდვილ [[ოჯალეშ|ოჯალეშთან]].
==გავრცელება==
ეს ჯიში [[1900-იანები|1900-იან]] წლებში რაიონის სოფელ [[ახალსოფელი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ახალსოფელში]] პირველად შეიტანა მემამულე ივანე ერისთავმა. ამის შემდეგ იგი, როგორც საადრეო ჯიში, სწრაფად გავრცელდა აღმოსავლეთ გურიაში. XX საუკუნის შუა წლებში ამ ჯიშს ეკავა რამდენიმე ჰექტარი [[დაბლაციხე]]ში, [[საყვავისტყე]]ში, [[ფარცხმა]]სა და [[გორაბერეჟოული|გორაბერეჟოულში]].
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] საშუალოზე მცირე ზომისაა, ოდნავ ოვალური, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე უმნიშვნელოდაა დაფარული მონაცრისფრო აბლაბუდისებრი შებუსვით. [[ყვავილი]] ორსქესიანია. [[მტევანი]] საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ხშირად ფრთიანი, საშუალო სიმკვრივის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მრგვალი, საკმაოდ სქელკანიანი, თითქმის შავი. რბილობი უფრო წვნიანია და ნაკლებ ხორციანი, ჩვეულებრივი ტკბილი გემოთი.
სავეგეტაციო პერიოდი 245 დღემდე აღნევს. ვაზის გამოღვიძება იწყება [[მარტი]]ს ბოლოდან, ყვავილობა მიმდინარეობს მაისის ბოლოს, ივნისის დასაწყისში, ყურძენი შეთვალებას აგვისტოს მეორე ნახევარში იწყებს და სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის.
ოჯალეში გურიის საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. ნიშანს იძლევა დარგვიდან მეორე წელს, ხოლო სრულ მოსავლიანობას მეოთხე წელს იწყებს. სუსტია სოკოვანი დაავადებების მიმართ, განსაკუთრებით კი [[ვაზის ჭრაქი]]ს მიმართ. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 20-22%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 7,5-8 გ/ლ-ს. ახასიათებს წვენის უხვი გამოსავლიანობა.
გურული ოჯალეშისგან ღია წითელი შეფერილობის, თხელი სუფრის ორდინალური, მასობრივი მოხმარების მშრალი ღვინო მზადდება.
== ლიტერატურა ==
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 294-295
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=137-138|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]]
sz9sz0897fpv55bxz1ykv3czhchrz2m
5356803
5356801
2026-04-15T07:13:33Z
M.
10110
5356803
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ვაზი
|სახელი = ოჯალეში
|ფერი = b
|სურათი =
|სურათის სიგანე =
|წარწერა =
|ყურძნის ფერი = თითქმის შავი
|რეგიონები = [[გურია]]
|ნიადაგი =
|სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]''
|საფრთხე =[[ვაზის ჭრაქი]]
|VIVC =
|ასევე =
|ყვავილის სქესი = ორსქესიანი
}}
'''ოჯალეში გურიის''' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[გურია|გურიიდან]]. მას არაფერი აქვს საერთო ნამდვილ [[ოჯალეში|ოჯალეშთან]].
==გავრცელება==
ეს ჯიში [[1900-იანები|1900-იან]] წლებში რაიონის სოფელ [[ახალშენი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ახალშენში]] პირველად შეიტანა მემამულე ივანე ერისთავმა. ამის შემდეგ იგი, როგორც საადრეო ჯიში, სწრაფად გავრცელდა აღმოსავლეთ გურიაში. XX საუკუნის შუა წლებში ამ ჯიშს ეკავა რამდენიმე ჰექტარი [[დაბლაციხე]]ში, [[საყვავისტყე]]ში, [[ფარცხმა]]სა და [[გორაბერეჟოული|გორაბერეჟოულში]].
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] საშუალოზე მცირე ზომისაა, ოდნავ ოვალური, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე უმნიშვნელოდაა დაფარული მონაცრისფრო აბლაბუდისებრი შებუსვით. [[ყვავილი]] ორსქესიანია. [[მტევანი]] საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ხშირად ფრთიანი, საშუალო სიმკვრივის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მრგვალი, საკმაოდ სქელკანიანი, თითქმის შავი. რბილობი უფრო წვნიანია და ნაკლებ ხორციანი, ჩვეულებრივი ტკბილი გემოთი.
სავეგეტაციო პერიოდი 245 დღემდე აღნევს. ვაზის გამოღვიძება იწყება [[მარტი]]ს ბოლოდან, ყვავილობა მიმდინარეობს მაისის ბოლოს, ივნისის დასაწყისში, ყურძენი შეთვალებას აგვისტოს მეორე ნახევარში იწყებს და სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის.
ოჯალეში გურიის საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. ნიშანს იძლევა დარგვიდან მეორე წელს, ხოლო სრულ მოსავლიანობას მეოთხე წელს იწყებს. სუსტია სოკოვანი დაავადებების მიმართ, განსაკუთრებით კი [[ვაზის ჭრაქი]]ს მიმართ. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 20-22%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 7,5-8 გ/ლ-ს. ახასიათებს წვენის უხვი გამოსავლიანობა.
გურული ოჯალეშისგან ღია წითელი შეფერილობის, თხელი სუფრის ორდინალური, მასობრივი მოხმარების მშრალი ღვინო მზადდება.
== ლიტერატურა ==
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 294-295
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=137-138|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]]
rbt0dg0khdfy8bm3z03dqnc7tn6ux1k
საფერავი გურიის
0
540998
5356790
5201928
2026-04-15T06:54:03Z
M.
10110
5356790
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ვაზი
|სახელი = გურიის საფერავი
|ფერი = b
|სურათი =
|სურათის სიგანე =
|წარწერა =
|ყურძნის ფერი = შავი
|რეგიონები = [[გურია]]
|ნიადაგი =
|სახეობა = ''[[ევროპული ვაზი|Vitis vinifera]]''
|საფრთხე =
|VIVC =
|ასევე =
|ყვავილის სქესი = ორსქესიანი
}}
'''საფერავი გურიის''', ''საფერავი მცვივანი'', ''მცვინარა'', ''მცვივანი გურული'' — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[გურია|გურიიდან]]. გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი [[ღვინო|ღვინის]] დასამზადებლად.
==სახელწოდება==
ადგილობრივი მოსახლეობა მას მცვივანსაც უწოდებს და „საფერავსაც“, რადგანაც მას ძირითადად სხვა ღვინოებისთვის ფერის მისაცემად იყენებდნენ, რადგან ცალკე დაყენებული ღვინო ამ ჯიშია ნაკლებად გამძლე და დაბალი ხარისხისაა. საფერავის სახელწოდებას ეს ჯიში ვერ ამართლებს, რადგან შემფერავი ნივთიერება მარცვლის რბილობში უმნიშვბნელო რაოდენობითაა.
==გავრცელება==
XX საუკუნის დასაწყისში გავრცელების არეალი იყო სოფლები [[ამაღლება (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ამაღლება]], [[აკეთი]], [[ძიმითი]] და სხვა.<ref>{{წიგნი|ავტორი=[[ერმილე ნაკაშიძე|ნაკაშიძე ე.]]|სათაური=მევენახეობა-მეღვინეობა|გამომცემლობა=სახელგამი|წელი=1929|ადგილი=თბ|გვ=27}}</ref>XX საუკუნის შუა წლებში შემორჩენილი იყო მხოლოდ [[ჩოხატაური]]ს მიმდებარე სოფლებში [[ფარცხმა]]ში, [[მეწიეთი|მეწიეთში]], [[ჭაჭიეთი|ჭაჭიეთში]].
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] მცირე ან საშუალო ზომისაა, ოვალური ან მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საკმაოდ სქელი აბლაბუდისებრი შებუსვით. [[ყვავილი]] ორსქესიანია. [[მტევანი]] მცირე ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, თხელი. მარცვალი წვრილია, მომრგვალო, შავი ფერის. თხელკანიანია. რბილობი მციდრედ ხორციანი და მეტად წვნიანია, მომჟავო გემოთი. წვენი უმნიშვნელოდ შეიცავს შემფერავ ნივთიერებას.
საფერავი გურიის საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. ვაზი გამოღვიძებას იწყებს მარტის ბოლოდან. ყურძენი შეთვალებას იწყებს სექტემბრის დასაწყისში, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მესამე დეკადაში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 15,8-16%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 10,0-10,9 გ/ლ-ს.
== ლიტერატურა ==
*''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.,'' „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 340
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=114-115|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი ქართული ჯიშები]]
ewk8zo0ulg1bewdirvhmo2p35c2aob3
ჩერგვალი
0
542092
5356793
4473537
2026-04-15T06:57:01Z
M.
10110
5356793
wikitext
text/x-wiki
'''ჩერგვალი''' — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში [[სამეგრელო]]დან.
ვაზის სახელწოდება „თეთრ მრგვალს“ ნიშნავს.
ჩერგვალი სხვა ადგილობრივ ჯიშებთან ერთად მაღლარების სახით იყო გავრცელებული სამეგრელოს მთისპირა სოფლებში (ფოცხო, უშაფათი, თამაკონი, სალხინო, წალენჯიხა). მოსახლეობა ძირითადად სასუფრე ყურძნად იყენებდა და ზოგჯერ ღვინოსაც ამზადებდა. ამჟამად ერთეული ძირებია შემორჩენილი აღნიშნულ სოფლებში.
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] საშუალო ზომისაა, თითქმის ოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა ხშირი ქეჩისებრია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის. ფრთა თითქმის მტევნის სიგრძის ნახევარზე მეტია. მარცვალი საკმაოდ მსხვილია, მომრგვალო და ღია მწვანე. კანი სქელი და მვვრივი აქვს ცვილისებრი ფიფქით მცირედ დაფარული. რბილობი საკმაოდ ხორციანია ჩვეულებრივი ტკბილი გემოთი.
ჩერგვალი საშუალოზე ძლიერი ზრდით ხასიათდება. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 198 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 135 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.8-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 18-19%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 8.5-9.1 გ/ლ-ს.
ჩერგვალი ხარისხიანი სასუფრე ყურძნის ჯიშია. მისთვის დამახასიათებელია ლამაზი აღნაგობის მტევნები და მსხვილი, ხორციანი, ლამაზი შეფერილობის მარცვლები. ვაზზე დატოვებული ყურძენი დეკემბრის ბოლომდე ძლებს. დაკრეფილი კარგად ინახება და ადვილად უძლებს ტრანსპორტირებას.
==ლიტერატურა==
*''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.,'' „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 424
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=120-122|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები]]
ck2ct8hgi1o6qbloymc7z9wo56t7k5o
ჩეში
0
542093
5356796
4473536
2026-04-15T07:01:08Z
M.
10110
5356796
wikitext
text/x-wiki
'''ჩეში''', ''საადრეო ჩეში'' — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე [[ვაზი]]ს ჯიში [[სამეგრელო]]დან.
ქართულად „თეთრისა“-ს ნიშნავს.
წარსულში ჩეში ფართოდ ყოფილა გავრცელებული სამეგრელოს როგორც მთიან, ისე ვაკე ადგილებში. მოსახლეობა მას ღვინის დასამზადებლად იყენებდა და საკმაოდ მაღალხარისხიანი ჩეშის ღვინო კარგად იყო ცნობილი როგორც სამეგრელოში, ისე მის ფარგლებს გარეთ.
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] საშუალოზე მცირე ზომისაა, მცირედ ოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ხშირქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად ფართოკონუსური, საშუალო სიკუმსის, გვხვდება თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალოზე დიდია, მომრგვალო, ღია მწვანე, მზის მხარეს მოქარვისფრო ელფერით. სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.
ჩეში ყველაზე საადრეო ჯიშია. მისი ყურძენი ივლისის ბოლოს აგვისტოს დასაწყისში იკრიფება. სამეგრელოში რთველი ამ ყურძნით იწყება და დეკემბერში ოჯალეშით მთავრდება.
ჩეში საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 202 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 98 გრამამდეა, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 20.5%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 9.1 გ/ლ-ს.
ჩეში კარგ შედეგებს იძლევა კალციუმის კარბონატებით მდიდარ ნიადაგებზე შესაბამისი ააძირის შერჩევისას. მისგან მაღალხარისხიანი სუფრის თეთრი ღვინო მზადდება. ღვინო საკმაოდ ჰარმონიულია, სასიამოვნო, ალკოჰოლის ნორმალური შემცველობითა და საშუალო მჟავიანობით.
==ლიტერატურა==
*''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.,'' „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 424-425
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=131-133|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]]
2fn7ke0vmya0cnctwwi051g684sooc1
ჩეჭიფეში
0
542115
5356795
4473535
2026-04-15T06:59:44Z
M.
10110
5356795
wikitext
text/x-wiki
'''ჩეჭიფეში''' — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი [[ღვინო|საღვინე]] ვაზის ჯიში [[სამეგრელო]]დან.
ჩეჭიფეში ნიშნავს „თეთრი წვრილისა“ (მეორე ვერსიით „თეთრი მწიფე“).
მაღლარების სახით ჩეჭიფეში ფართოდ იყო გავრცელებული სამეგრელოს სოფლებში. ადგილობრივი მოსახლეობა მას ყურძნადაც მიირთმევდა და ღვინოსაც ამზადებდა. ჩეჭიფეშის ღვინო ხასიათდებოდა ალკოჰოლის საკმაო შემცველობით და ჰარმონიულობით, მაგრამ მას სხვა საგვიანო ჯიშების რთველის დროს მაჭრობის პერიოდშივე მოიხმარდნენ.
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო, სამ, იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა დაფარული მონაცრისფრო შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ან საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. იშვიათად თხელი მტევნებიც გვხვდება. მარცვალი საშუალოზე მცირე ზომისაა, ოვალური და ღია-ქარვისფერი. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.
ჩეჭიფეში საშუალო ზრდისა და საშუალოზე დაბალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 181 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. სამეგრელოში გავრცელებული ვაზის ადგილობრივ ჯიშებთან შედარებით ჩეჭიფეში თითქმის ერთი თვით ადრე მწიფდება. მტევნის წონა 75-105 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 4.5-5.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 19.5-20%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 8-9,8 გ/ლ-ს.
გამოიყენება თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად და სასუფრე ყურძნად. ღვინოს ახასიათებს ალკოჰოლის საკმაო შემცველობა და ჰარმონიულობა.
==ლიტერატურა==
*''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.'', „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 427
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=127-130|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]]
awo6dzhi27wgsviwww1stqqrjejftoe
ჭვიტილური
0
542241
5356791
4497976
2026-04-15T06:55:40Z
M.
10110
/* ლიტერატურა */
5356791
wikitext
text/x-wiki
'''ჭვიტილური''', ''ჭვიტილოური'', ''ჭყვიტილური'' — [[სამეგრელოს აბორიგენული ვაზის ჯიშები|ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში]] [[სამეგრელო]]დან.
წარსულში ჭვიტილური მასობრივად ყოფილა გავრცელებული სამეგრელოს მთისპირა რაიონებში: წალენჯიხაში, კორცხელში, ნაკიფუში, ჩხოროწყუში, საჩინოში, ფოცხოში, უშაფათში. მუხურში, მარტვილში, კიწიაში, თამაკონში, სალხინოში და სხვაგან. ჭვიტილური მაღლარად უხვ მოსავალს იძლეოდა, შესანიშნავად იტანდა ტრანსპორტირებას და მთელ დასავლეთ საქართველოში განთქმულ ღვინოს იძლეოდა. ამჟამად მცირე რაოდენობითაა აღდგენილი აღნიშნულ მუნიციპალიტეტებში და საკოლექციო ვენახებში.
==ბოტანიკური აღწერა==
ზრდასრული [[ფოთოლი]] საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ხშირი მონაცრისფრო ქეჩისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, ცილინდრული, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ახასიათებს მხარიც, რომელიც მტევნის სიგრძის ნახევარს აღწევს, საკმაოდ კუმსია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მოყვითალო ქარვისფერ-საკმაოდ სქელი და მკვრივკანიანი, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანი და ხორციანია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.
ჭვიტილური საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 205 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 90-132 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0-12.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი [[შაქრიანობა]] აღწევს 19.5-21.8%-ს, ხოლო [[მჟავიანობა]] — 8.1-8.9 გ/ლ-ს.
ჭვიტილური მაღალხარისხიანი ვაზის ჯიშია. გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. მისი ღვინო ხასიათდება გამჭვირვალე შეფერვით, ალკოჰოლისა და მჟავიანობის კარგი შეფარდებით, დიდი სხეულით, ჰარმონიულობით და საუკეთესო გემოთი.
==ლიტერატურა==
*''უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.,'' „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 494
*{{წიგნი|ავტორი=რამიშვილი მ.|სათაური= „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“|წელი= 1948|გვ=116-119|გამომცემლობა=[[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]]|ადგილი=თბ.}}
{{ქართული ვაზის ჯიშები}}
[[კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები]]
[[კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები]]
e91wz65vkqcah8kygp3zuw218rleu2f
ანასტასია მერკუშინა
0
551422
5356461
4974337
2026-04-14T12:18:39Z
J4keeS237
143476
5356461
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სპორტსმენი}}
'''ანასტასია მერკუშინა''' ([[უკრაინული ენა|უკრ]]: Анастасія Олегівна Меркушина, დ. [[14 იანვარი]], [[1995]]) — უკრაინელი [[ბიატლონი|ბიატლონისტი]]. ის მსოფლიო ჩემპიონატის მედალოსანია. მან მონაწილეობა მიიღო [[ზამთრის ოლიმპიური თამაშები 2018|2018 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებში]].
== კარიერა ==
მისი პირველი საერთაშორისო წარმატებები იყო მედლები ახალგაზრდულ მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატებზე. მერკუშინა არის ორგზის ბრინჯაოს მედალოსანი გოგონებში ინდივიდუალურ 2013 და 2016 წლებში ახალგაზრდულ სამყაროში, ორგზის ვერცხლის მედალოსანი ესტაფეტაში, ჯუნიორთა სამგზის ევროპის ჩემპიონი და სამგზის ევროპის მედალოსანი. 2012 წელს მან მოიპოვა კვალიფიკაცია 2012 წლის ზამთრის ახალგაზრდულ ოლიმპიადაზე მონაწილეობის მისაღებად [[ინსბრუკი|ინსბრუკში]], [[ავსტრია]], სადაც მე-14 იყო როგორც სპრინტში, ასევე გარბენში.
უკრაინის ნაკრებში ადგილის დაკავებამდე მან მონაწილეობა მიიღო ბიატლონის საერთაშორისო კავშირის თასის შეჯიბრებებში. მისი პირველი მსოფლიო ჩემპიონატის რბოლა იყო შვედეთის [[ესტერსუნდი|ესტერსუნდში]] 2014-15 წლების სეზონზე, სადაც ინდივიდუალურად 51-ე ადგილი დაიკავა. იქ მან ასევე იასპარეზა სპრინტში და 87-ე ადგილი დაიკავა. შემდეგ მან გამოტოვა მსოფლიო ჩემპიონატის ორი ეტაპი და დაბრუნდა ობერჰოფში, [[გერმანია]], ვინაიდან უკრაინის გუნდს ლიდერები აკლდა (სოჭის ოლიმპიურმა ჩემპიონებმა ვიტა სემერენკომ და ოლენა პიდრუშნამ ეს სეზონი გამოტოვეს), ის გარბენის გუნდში მიიწვიეს. მერკუშინამ თავისი საქმე კარგად შეასრულა დამატებითი გასროლების გარეშე. მიუხედავად ამისა, მისი პერსონალური შედეგები არ იყო საკმარისად კარგი მსოფლიო ჩემპიონატზე დებიუტისთვის. შემდეგი სეზონი მან გაატარა ბიატლონის კავშირის საერთაშორისო თასის შეჯიბრებებში
2016 წლის 11 დეკემბერს ანასტასიას ჰქონდა პირველი გარბენის პოდიუმი პოკლიუკაში, [[სლოვენია]]. მან მოიპოვა თავისი პირველი მსოფლიო ჩემპიონატის ქულები ობერჰოფში სპრინტში. მას შემდეგ ის რეგულარულად არის ეროვნული ნაკრების წევრი. მან მონაწილეობა მიიღო 2017 წლის ბიატლონის მსოფლიო ჩემპიონატში, სადაც დებიუტის გათვალისწინებით დიდი მიღწევები აჩვენა: მე-10 სპრინტში, მე-8 გარბენში და მე-14 მასობრივ სტარტში. მერკუშინამ ესტაფეტაში ვერცხლის მედალი მოიპოვა.
მან კვალიფიკაცია მიიღო [[ზამთრის ოლიმპიური თამაშები 2018|2018 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე]] უკრაინის წარმომადგენლად.<ref>{{Cite web|url=http://biathlon.com.ua/comments.php?id=8239|title=Ukrainian squad for the 2018 Winter Olympics|publisher=Ukrainian Biathlon Federation|accessdate=20 January 2018}}</ref> [[ფიონგჩანგი|ფიონჩანგში]] მისი საუკეთესო მიღწევა იყო 46-ე ადგილი გარბენში და მე-11 ესტაფეტაში. ინტერვიუში ის იმედგაცრუებული იყო მისი შესრულების გამო და ტიროდა კიდეც.
== პირადი ცხოვრება ==
მისი დედა, ირინა მერკუშინა, არის ყოფილი უკრაინელი ბიატლონისტი და 2003 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი ესტაფეტაში. მისი მამა, ოლე, მწვრთნელია. ანასტასიას მშობლები მისი პირველი მწვრთნელები იყვნენ.
მერკუშინა მენეჯმენტსა და საერთაშორისო ბიზნესს სწავლობს ტერნოპილის ეროვნულ ეკონომიკურ უნივერსიტეტში.
თანამემამულე ბიატლონისტმა ერიკ ლესერმა მიაწოდა თავის ტვიტერის ანგარიშს დაახლოებით 150 000 მიმდევარი, როგორც არხი მერკუშინასთვის თვალსაზრისის გადასაცემად 2022 წლის მარტში, რაც დაახლოებით 20 000 რუსს საშუალებას აძლევდა ენახა უკრაინაში [[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)|2022 წელს რუსეთის შეჭრის შემდეგ უკრაინაში]].<ref>{{Cite web|title=Ukraine professional Merkushyna thanks Erik Lesser|url=https://spotmysports.com/ukraine-professional-merkushyna-thanks-erik-lesser/|date=7 March 2022|accessdate=5 მაისი 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220308155740/https://spotmysports.com/ukraine-professional-merkushyna-thanks-erik-lesser/|archivedate=8 მარტი 2022}}</ref>
2022 წლის 13 მარტს მერკუშინა შეუერთდა უკრაინის სახელმწიფო საზღვრის დაცვის სამსახურს. მან ეს გააკეთა „<nowiki/>[[უკრაინის დროშა|უკრაინის დროშის]] დასაცავად.“<ref name="PRAVDA7373310224">{{Cite news|date=13 March 2022|title=Olympiad participant exchanged biathlon rifle for machine gun and went to defend Ukraine|language=uk|work=[[Українська правда]]|url=https://www.pravda.com.ua/news/2022/03/13/7331022/|access-date=13 March 2022}}</ref>
== სქოლიო ==
<references responsive="1"></references>
[[კატეგორია:დაბადებული 1995]]
[[კატეგორია:უკრაინელი ქალი სამხედროები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი მესაზღვრეები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი ქალები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი ბიატლონისტები]]
[[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]]
6jyvgfswznhj6838d0r7om0stmn0uvy
ივან ვერხრატსკი
0
565351
5356460
4723308
2026-04-14T12:15:26Z
J4keeS237
143476
5356460
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მეცნიერი}}'''ივან ვერხრატსკი''' ({{Lang-uk|Іван Верхратський}}; დ. [[24 აპრილი]], [[1846]], ბილჩე-ზოლოტე — გ. [[29 ნოემბერი]], [[1919]], [[ლვივი|ლვოვი]]) [[1919]] წლის [[უკრაინელები|უკრაინელი]] - [[გალიცია|გალიციელი]] ბუნებისმეტყველი, პედაგოგი, ენათმეცნიერი, [[მწერალი]], საზოგადო მოღვაწე, ლემკების ენისა და ფოლკლორის მკვლევარი. ფსევდონიმები — ''გოროხოვსკი ლუბარტი, სპივომირ ლიუბარტი, ლოსუნი, პოდოლიაკი, ერვიგი'' და სხვა.
== ბიოგრაფია ==
დაიბადა [[1846]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]] სოფელ ბილჩეში (ამჟამად ბილჩე-ზოლოტოიე, [[ბორშჩივის რაიონი]], ტერნოპილის ოლქი). [[1848]] წელს მამა გარდაეცვალა. დედა ოთხი შვილით შემდგომში [[ლვივი|ლვოვში]] გადავიდა, სადაც ივან ვერხრატსკი სკოლაში შევიდა, ხოლო მოგვიანებით — გიმნაზიაში.
[[1868]] წელს დაამთავრა ლვივის ინივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი, შემდეგ გაიარა ბუნების ისტორიის კურსი [[იაგელონის უნივერსიტეტი|კრაკოვის უნივერსიტეტში]] ([[1874]]). იგი ასწავლიდა [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს]] [[დროჰობიჩი]]ს, (მის მოსწავლეებს შორის იყო [[ივან ფრანკო]]) [[ივანო-ფრანკივსკი|სტანისლავის]] და [[ლვივი]]ს უკრაინულ გიმნაზიებში.
ივან ვერხატსკი დაკავებული იყო სამხრეთ-დასავლეთ უკრაინული [[დიალექტი|დიალექტების]] და სუბდიალექტების შესწავლით.
მეცნიერმა დიდი ყურადღება დაუთმო ლემკების [[ფოლკლორი]]ს შესწავლას [[სლოვაკეთი|სლოვაკეთში]], სადაც [[1897]] და [[1899]] წლებში იმოგზაურა სამეცნიერო მიზნით.<ref>[https://www.bagnet.org/news/tech/1355500/ukrayinski-naukovtsi-otsifruyut-unikalnu-istorichnu-kolektsiyu-metelikiv-verhratskogo Українські науковці оцифрують унікальну історичну колекцію метеликів Верхратського. 08.10.2023, 18:21] {{Lang-uk}}</ref>
პირველი ნაშრომი, რომელიც ეძღვნება [[კარპატები]]ს სამხრეთ ფერდობების ლემკების ფოლკლორს, არის „''გოია დიუნდია და სობიტკი უნგრეთის რუსეთში''“ ([[1899]]), სადაც აღწერილია ძირითადი კალენდარული წეს-ჩვეულებები, რომელთაც ახლავს გაზაფხულის სიმღერებით (სოფლები ვაპენნიკი, პეტრინა, დრიჩნო, ზბოინიე). ''ავტორმა შეაგროვა'' მდიდარი მასალა, რომელიც მოიცავს ლაბირშინას, ბარდიევშინასა და სპისის 36 სოფელს და წარმოადგინა მონოგრაფიაში „''უნგრულ-რუსული დიალექტების ცოდნა''“ ([[1901]]).
კარპატების ჩრდილოეთ ფერდობების ლემკოსების საუბარს მან მიუძღვნა მონოგრაფია „''გალიციელი ლემკოსის საუბარი''“ ([[ლვოვი]], [[1902]]). მონოგრაფია წარმოადგენს მონუმენტურ ნაშრომს ამ მხარის შესახებ, რომელსაც დღემდე არ დაუკარგავს სამეცნიერო ღირებულება. წიგნი შედგება რამდენიმე ნაწილისგან, რომელთა შორისაა: შესავალი — „''გრამატიკა''“ „''გალისური ლემკოსის საუბრის მაგალითები''“, რომელშიც შედის მოთხრობები და გამონათქვამები სხვადასხვა სოფლიდან, გამოცანები, ანდაზები, სიმღერები და „''ლექსიკონი''“.
ივან ვერხრატსკი იყო [[ლვივი|ლვივში]] [[შევჩენკო, ტარას|შევჩენკოს]] სახელობის სამეცნიერო საზოგადოების ნამდვილი წევრი და მისი მათემატიკური, ბუნებრივი და სამედიცინო განყოფილების პირველი თავმჯდომარე.
ვერხრატსკი ბუნებისმეტყველებაში უკრაინული სამეცნიერო ტერმინოლოგიის ფუძემდებელია.<ref>[https://www.calameo.com/books/004248948d98490e414d8 Дрогобицька українська гімназія імені Івана Франка] {{Lang-uk}}</ref>
[[1880]] წელს გამოსცა ჟურნალი „დენნიცა.“
გარდაიცვალა [[1919]] წლის [[29 ნოემბერი|29 ნოემბერს]]. დაკრძალულია [[ლვივი|ლვოვში]] ლიჩაკოვის სასაფლაოზე.
== პუბლიკაციები ==
მეცნიერი ავტორია სამეცნიერო ნაშრომების უკრაინულ [[დიალექტოლოგია]]სა და [[ლექსიკოლოგია]]ზე.
ი. ვერხრატსკიმ საფუძველი ჩაუყარა უკრაინულ სამეცნიერო და ბუნებრივ ტერმინოლოგიას ნაშრომით „ბუნების ისტორიის ნომენკლატურისა და ტერმინოლოგიის დადგენის დასაწყისი, ხალხური“ („Начала к уложению номенклатуры и терминологии природописно, народной“). [[1864|(1864]]-[[1879]]).
მან დაწერა სახელმძღვანელოები უმაღლესი სკოლებისთვის [[ბოტანიკა|ბოტანიკის]], [[ზოოლოგია|ზოოლოგიის]] და [[მინერალოგია|მინერალოგიის]] შესახებ, რომლებიც თარგმნა პოლონური და რუსული ენებიდან.
== ლიტერატურა ==
* Жадько В. А. Украинских некрополь / 2005. — С. 141.
* Верхратский И. Два приятеля; Ворона и рак: [Стихи] / / М.: Тернопольская литературная. Доп. № 4. — Тернополь, 1992. — Вып. 2. — Ч. 1. — С. 16 −17.
* Вадзюк А. Выдающиеся естествоиспытатели — члены НТШ / / Биология и химия в школе. — 1998. — № 3. — С. 53.
* Верхратский Иван / / Украинская литература в портретах и справках: Давняя литература — литература XIX в. — К., 2000. — С. 44 −45.
* Иван Верхратский (26.04.1846 −29.11.1919) — филолог, писатель, естествоиспытатель / / Дивослово. — 2003. — № 12. — С. 51 −57; фотографическое.
* Курляк И. Содержание и методика преподавания естественных наук в первых украинских гимназиях / / Путь образования. — 1997. — № 1. — С. 48 −51. С. 49: О учебник биологии И. Верхратского.
* Хомляк М., Шендеровский В. Иван Верхратский (1846—1919) — естествоиспытатель, филолог, педагог, писатель / / Выдающиеся личности Тернопольщины: биогр. сб. — К., 2003. — С. 34 −35; фотографическое.
* Верхратский Иван Григорьевич (26.04.1846 −29.11.1919) — укр. естествоиспытатель, педагог, филолог / / УСЭ. — 2-е изд. — М., 1978. — Т. 2. — С. 201.
* Верхратский Иван (1846—1919) / / Энциклопедия украиноведения / Под ред. В. Кубийовича. — Львов, 1993. — Т. 1. — С. 234.
* Верхратский Иван (26.04.1846 −29.11.1919) — укр. естествоиспытатель, диалектолог, поэт, переводчик / / Ткачев С., Ханас В. 250 имен на карте Тернопольщины: Польско-укр. культ. отношения. — М., 1996. — С. 14.
* Парасин Н. Верхратский Иван Григорьевич (псевд. — Любарт Горовский, Любарт Спивомир, Лосун, Петр Правдолюб, Подоляк, Иван Уховертка; 26.04.1846, с. Бильче, сейчас Бильче-Золотое Борщев. Района — 29.11.1919, г. Львов) — педагог, языковед, естествоиспытатель / / ТЭС. — Тернополь, 2004. — Т. 1. А-И. — С. 252—253; фотографическое.
* Литература к знаменательным и памятным датам Тернопольщины на 2001 год / Сост. М. Друневич. — М.: Астон, 2000. — 100 с. С. 28 −29: О И. Верхратского.
== სქოლიო ==
{{სქოლიოს სია}}
{{DEFAULTSORT:ვერხრატსკ, ივან}}
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1919]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ნოემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1846]]
[[კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი]]
[[კატეგორია:უკრაინელი მწერლები]]
oz7mbjuffyw6c9j4dfuubbuyi5p71ok
ივან პულუჯი
0
565357
5356459
4943285
2026-04-14T12:06:36Z
J4keeS237
143476
5356459
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მეცნიერი}}'''ივან პულუჯი''' ({{Lang-de|Johann Puluj}}; დ. [[2 თებერვალი]], [[1845]], გრიმაილოვი, [[გალიცია]], [[ავსტრია-უნგრეთის იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] (ახლანდელი [[ჰუსიატინის რაიონი]], [[ტერნოპილის ოლქი]]) — გ. [[1918|1918 წლის]] [[31 იანვარი]], [[პრაღა]]) — [[უკრაინა|უკრაინელი]] და [[ავსტრია-უნგრეთის იმპერია|ავსტრო-უნგრელი]] ფიზიკოსი და ელექტრო ინჟინერი, მეცნიერების ორგანიზატორი, საზოგადო მოღვაწე. სახელი გაითქვა პიონერული მუშაობით კათოდური სხივების კვლევასთან დაკავშირებით.<ref>''Фіалков Л.'' Іван Пулюй ніколи не спростовував відкриття Рентгена <small>(</small>{{Lang-uk}}<small>.)</small> // Вісник НАНУ. — 1996. — Вип. 9—10. — С. 93—95.</ref>
== ბიოგრაფია ==
ივან პულუჯი დაიბადა [[1845]] წელს [[კათოლიკეები|კათოლიკე]] [[ბერძნები|ბერძნების]] ოჯახში.
[[1865]] წელს დაამთავრა [[ტერნოპილი|ტერნოპოლის გიმნაზია]] და ჩაირიცხა [[ვენის უნივერსიტეტი|ვენის უნივერსიტეტის]] [[თეოლოგია|სასულიერო]] ფაკულტეტზე, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა. მოგვიანებით შევიდა ამავე უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტის ფიზიკა-მათემატიკის განყოფილებაზე, სადაც სწავლობდა [[1872]] წლამდე. იყო ვენის უნივერსიტეტის დოცენტი. [[1874]] - [[1875]] წლებში ასწავლიდა [[ფიზიკა|ფიზიკას]] საზღვაო აკადემიაში ფიუმში (ახლანდელი [[რიეკა]], [[ხორვატია]]).
[[1875]] წელს ივან პულუჯმა, როგორც ავსტრიის განათლების სამინისტროს სტიპენდიანტმა, აიმაღლა თავისი პროფესიული ცოდნა [[სტრასბურის უნივერსიტეტი|სტრასბურგის უნივერსიტეტის]] პროფესორ ავგუსტ კუნდტის ხელმძღვანელობით. [[1876]] წელს ივან პულუჯმა მიიღო ბუნების ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი, დაიცვა დისერტაცია თემაზე „აირების შიდა ხახუნის დამოკიდებულება ტემპერატურაზე.“
[[1884]] წელს [[ავსტრია-უნგრეთის იმპერია|ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის]] განათლების სამინისტრომ ივან პულუჯი მიიწვია [[პრაღა|პრაღაში]] [[გერმანია|გერმანიის]] უმაღლეს ტექნიკურ სკოლაში (ახლანდელი [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] ტექნიკური უნივერსიტეტი) ექსპერიმენტული და ტექნიკური ფიზიკის პროფესორის რანგში ფიზიკის კათედრის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე, რომელიც [[1903]] წელს გადაკეთდა [[ევროპა|ევროპის]] ფიზიკისა და ელექტროტექნიკის პირველ განყოფილებად. [[1888]] წლიდან [[1889]] წლამდე ივან პულუჯი იყო ამ სკოლის რექტორი და ოცდათორმეტი წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა მის მიერ შექმნილ კათედრას. გარდა ამისა, პულუჯი იკავებდა სახელმწიფო მრჩევლის თანამდებობას [[ჩეხეთის რესპუბლიკა|ჩეხეთის რესპუბლიკისა]] და [[მორავია|მორავიის]] ელექტროტექნიკის საკითხებში.<ref>[https://mathgenealogy.org/id.php?id=217433 Mathematics Genealogy Project] ({{Lang-en}}) — 1997.</ref>
[[1916]] წელს მას შესთავაზეს [[ავსტრია|ავსტრიის]] განათლების მინისტრის პოსტი, რაზეც უარი განაცხადა ჯანმრთელობის მიზეზების გამო.
მეცნიერი გარდაიცვალა [[1918]] წელს [[პრაღა|პრაღაში]], სადაც დაკრძალეს მალვაზინკის სასაფლაოზე. პულუჯის ვაჟი, ალექსანდრე ჰანს პულუჯი ([[1901]]-[[1984]]) იყო [[ავსტრიელები|ავსტრიელი]] კინოპროდიუსერი, ხოლო მისი მეუღლე ალფედა პულუჯ-ჰოჰენტალი ({{Lang-de|Alpheda Puluj-Hohenthal}}; [[1926]]-[[1985]]) — სკულპტორი.
სიცოცხლის განმავლობაში ივან პულუჯი ხშირად იმეორებდა საყვარელ ფრაზას: „რაც უნდა მოხდეს, აუცილებლად მოხდება და იქნება საუკეთესო, რადგან ასეთია უფლის ნება“.
== წვლილი მეცნიერებაში ==
ივან პულუჯი ჯერ კიდევ [[სტრასბური|სტრასბურგის]] უნივერსიტეტში ყოფნისას დაინტერესდა [[ვაკუუმი|ვაკუუმში]] ელექტრული დენის წარმოქმნის ფენომენით. მას შემდეგ, რაც აითვისა მინაში ჩაბერვის ოსტატობა, ის ბერავდა მინის მილებს როგორც საკუთარი ექსპერიმენტებისთვის, ასევე თანამემამულე ფიზიკოსების საჭიროებისთვის. [[ნიკოლა ტესლა|ნიკოლა ტესლამ]], რომელიც იმ დროს სტაჟირებას გადიოდა პროფესორ ა.კუნდტთან, პულუჯს დაუმეგობრდა და მისგან აითვისა მილების წარმოების ხელოვნება. ივან პულუჯი და ნიკოლა ტესლა, რომლებმაც ჩაატარეს მრავალი გამოკვლევა აირგანმუხტავი მილებით, მეცნიერების მრავალი ისტორიკოსისა და ფიზიკოსის აზრით, ყველაზე ახლოს იყვნენ კათოდური სხივების მიერ წარმოქმნილი გამოსხივების ბუნების ამოხსნასთან. [[სტრასბურგი|სტრასბურგიდან]] [[ვენა|ვენაში]] დაბრუნებულმა ივან პულუჯიმ განაგრძო მილების ფენომენის შესწავლა. [[1880]]-[[1882]] წლებში მან დეტალურად აღწერა ხილული კათოდური სხივები. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მასობრივად იწარმოებოდა მოწყობილობა, რომელიც ცნობილია როგორც „პულუჯის ნათურა“, რომელიც წარმოადგენდა აირგანმუხტავ ნათურას.
"პულუჯის ნათურის" შემუშავებიდან თოთხმეტი წლის შემდეგ გამოქვეყნდა [[ვილჰელმ რენტგენი|ვილჰელმ კონრად რენტგენის]] ნაშრომი ახალი ტიპის სხივების აღმოჩენის შესახებ. როგორც ამის შემდეგ გაირკვა, „პულუჯის ნათურა“ ასევე იყო ამ გამოსხივების წყარო, რომელსაც მოგვიანებით ანატომ კელიკერის წინადადებით რენტგენის უწოდეს. მისი დახმარებით, ივან პულუჯმა პირველად მსოფლიო პრაქტიკაში გადაიღო 13 წლის ბიჭის მოტეხილი მკლავი, მისი ქალიშვილის ხელი, რომლის ქვეშაც ქინძისთავი იდო, ასევე მკვდარ დაბადებული ბავშვის ჩონჩხი. პულუჯის მიერ შესრულებული ადამიანის ორგანოების რენტგენის ფოტოების სერია იმდენად ნათელი იყო, რომ შესაძლებელი გახდა პაციენტების სხეულში პათოლოგიური ცვლილებების იდენტიფიცირება.
თანამედროვე უკრაინულ პრესაში არაერთი მოსაზრება გამოითქვა იმის შესახებ, რომ რენტგენის სხივების აღმომჩენი იყო პულუჯი და არა [[ვილჰელმ რენტგენი|რენტგენი]]. ეს მოსაზრება უარყვეს რ. გაიდამ და რ. პლიაცკომ მიერ პულუჯისადმი მიძღვნილ მონოგრაფიაში ([[ლვივი]], [[1998]]), სადაც დეტალურად არის გაანალიზებული ამ ლეგენდის წარმოშობა და განვითარება. თუმცა, პულუჯიმ დიდი წვლილი შეიტანა რენტგენის კვლევის პირველ ეტაპზე, რადგან მის მიერ შემუშავებული განათების კათოდური მილების დიზაინი მოხერხებულად გამოიყენებოდა რენტგენის წყაროსთვის (რასაც ანტიკათოდის არსებობამ შეუწყო ხელი). ამრიგად, პულუჯის პირველი სტატია რენტგენის სხივების წარმოშობისა და მათი ფოტოგრაფიული ეფექტის შესახებ, უკვე [[1896]] წლის [[13 თებერვალი|13 თებერვალს]] წარედგინა [[ვენა|ვენის]] მეცნიერებათა აკადემიას მოხსენების სახით (რენტგენის გზავნილი „ახალი ტიპის სხივების შესახებ“ დათარიღებულია [[1895]] წლის [[28 დეკემბერი|28 დეკემბერს]]). [[1896]] წლის იანვარში პულუჯიმ უკვე გადაიღო რამდენიმე მაღალი ხარისხის რენტგენის ფოტო (ტყვიით მოკლული [[ზღვის გოჭი|ზღვის გოჭის]] რენტგენი გამოქვეყნდა [[1896]] წლის [[31 იანვარი|31 იანვარს]]), ხოლო ამ წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] მან გამართა ახალი სხივების და მათი დახმარებით გადაღებული ფოტოების საჯარო დემონსტრაცია. პულუჯი იყო პირველი, ვინც აღმოაჩინა ელექტრული გამტარობა რენტგენის სხივებით დასხივებულ გაზებში და იყო ერთ-ერთი პირველი ფიზიკოსი, რომელმაც აჩვენა ამ სხივების გამოყენების შესაძლებლობა სამედიცინო დიაგნოსტიკაში. მან პირველმა გადაიღო ადამიანის მთლიანი ჩონჩხი.<ref>[https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=mzk2002160577 Чешская национальная авторитетная база данных]</ref>
[[ფაილი:Wien-Skodagasse-40-Nr_9-Gedenktafel_Kulisch_und_Puluj-2007-gje.jpg|მინი| პანტელეიმონ კულიშისა და ივან პულუჯის მემორიალური დაფა ვენაში]]
=== ივან პულუჯის პუბლიკაციები ===
[[ფაილი:Ivan_Pulyui_Stamps.jpg|მინი|270x270პქ| <small>უკრაინის საფოსტო მარკა, მიძღვნილი ივან პულუჯის დაბადების 150 წლისთავისადმი, (1995) (მი #135)</small>]]
ივან პულუჯი 50-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია [[უკრაინული ენა|უკრაინულ,]] [[გერმანული ენა|გერმანულ]] და [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენებზე]], რომელიც ძირითადად ეძღვნება კათოდური გამოსხივებას და [[რენტგენული გამოსხივება|რენტგენის]] პრობლემას.
* Strahlende Elektrodenmaterie //Wiener Berichte I. — 1880. — 81. — S.864 −923; II. — 1881. — 83. — S.402-420; III. 1881. — 83. — S.693-708; IV. — 1882. — 85. — S.871-881.
* Strahlende Elektrodenmaterie und der sogenannte vierte Aggregatzustand' — Wien; Verlag Carl Gerold Sohn, 1883.
* Radiant Elektrode Matter and the so Called Fourth State. -London: Physical Memoirs, 1889. — Vol. l, Pt.2. — P.233-331.
* Über die Entstehung der Röntgen‘schen Strahlen und ihre photographische Wirkung //Wiener Berichte. — 1896. — Bd. 105. — S. 228—238.
* Die Röntgenische Entdeckung neuer Eigenschajten der sog.
* Kathodenstrahlen //Bohemia. — 1896. — 11.01
ბოლო 2 ნამუშევარი იყო პირველ პუბლიკაციებს შორის (შესაძლოა პირველი) სადაც [[X-სხივები|x-სხივებს]] რენტგენი ეწოდა.
== უკრაინული კულტურის მხარდაჭერა ==
ივან პულუჯს დიდი წვლილი მიუძღვის ურაინული კულტურის პოპულარიზაციაში. ჯერ კიდევ ტერნოპოლის გიმნაზიაში მან დააარსა ახალგაზრდული წრე „ჰრომადა“ უკრაინის ისტორიისა და კულტურის შესასწავლად და პოპულარიზაციის მიზნით, სტუდენტობის წლებში კი გახდა „ვენის სიჩის“ ორგანიზატორი, რომელიც აერთიანებდა [[ავსტრია|ავსტრიის]] დედაქალაქის უკრაინელ ახალგაზრდებს. პანტელეიმონ კულიშთან და ივან ნეჩუი-ლევიცკისთან ერთად მონაწილეობა მიიღო [[უკრაინული ენა|უკრაინულ ენაზე]] [[ბიბლია|ბიბლიის]] პირველ სრულ თარგმანში, რომელიც გამოქვეყნდა ბრიტანეთის ბიბლიური საზოგადოების მიერ [[1904]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]].<ref>''Костів К.'' Нове видання української Біблії. «Віра й культура», 1962, ч. 12.</ref> იგი აქტიურად უჭერდა მხარს [[ლვივი|ლვოვში]] უკრაინული უნივერსიტეტის გახსნას და აქვეყნებდა სტატიებს [[უკრაინული ენა|უკრაინული ენის]] მხარდასაჭერად. პროფესორის რანგში ივანე პულუჯმა [[ავსტრია-უნგრეთის იმპერია|ავსტრია-უნგრეთის]] სტუდენტებისთვის დააწესა სტიპენდია. იყო [[შევჩენკო, ტარას|შევჩენკოს]] სამეცნიერო საზოგადოების ნამდვილი წევრი.<ref>Гайда Роман, Пляцко Роман. Іван Пулюй. 1845—1918: Життєписно-бібліографічний нарис / Наукове товариство імені Шевченка у Львові / Олег Купчинський (відп. ред.). — Львів. — 1998. — 284 с. — (Визначні діячі НПШ; 7). — На обкл. автор не зазначений. — [[ISBN]] [[:ru:Служебная:Источники_книг/5770785004|5-7707-8500-4.]]</ref>
== ხსოვნა ==
* ივან პულუჯის სახელს ატარებს [[ტერნოპილი|ტერნოპილის]] ეროვნული ტექნიკური უნივერსიტეტი.
* [[კიევი|კიევში]] (თურქული ქალაქის საცხოვრებელი ზონის ტერიტორიაზე), [[ვინიცია|ვინიციაში]], [[დნიპრო|დნიპროში]], [[ივანო-ფრანკივსკი|ივანო-ფრანკივსკში]], [[ლვივი|ლვივში]] და სხვა ქალაქებში არის ქუჩები, რომლებიც მეცნიერის სახელს ატარებენ.
* [[1995]] წელს გამოიცა პულუჯისადმი მიძღვნილი უკრაინული [[საფოსტო მარკა]].
== ლიტერატურა ==
* Рокіцький Олександр Михайлович. Іван Пулюй у світовій науці й культурі: Дис. канд. іст. наук: 07.00.07 / Тернопільський держ. технічний ун-т ім. Івана Пулюя. — К., 2002. — 175 арк.
* ''Лазарюк В.'' В тени сияния собственного открытия // Зеркало недели. — 2005. — 19 ноября (№ 45).
* ''Якель Р.'' Память, покрывающаяся пылью // Зеркало недели. — 2005. — 19 февраля (№ 6).
== სქოლიო ==
{{სქოლიოს სია}}
{{DEFAULTSORT:პულუჯი, ივან}}
[[კატეგორია:ბიბლიის მთარგმნელები]]
[[კატეგორია:ვენის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1918]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1845]]
[[კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი]]
[[კატეგორია:უკრაინელი ფიზიკოსები]]
14icu0l6wqjqijeyn1k3kn0apdrsygn
თამარ ამანელისძე
0
575799
5356701
4731884
2026-04-14T19:51:01Z
Kober
394
5356701
wikitext
text/x-wiki
{{მმ*|თამარი (მრავალმნიშვნელოვანი)}}
'''თამარი''' (გ. დაახლ. [[1267]]) — [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს]] დედოფალი, მეფე [[დავით VI ნარინი|დავით VI ნარინის]] მეუღლე. შემორჩენილი ფრაგმენტული ცნობების საფუძველზე [[ივანე ჯავახიშვილი]] თვლიდა, რომ თამარი იყო დავითის პირველი მეუღლე და მიეკუთვნებოდა [[ამანელისძენი|ამანელისძეთა]] საგვარეულოს.
== საისტორიო წყაროები ==
თამარის სახელი ცნობილია მის მიერ [[გელათის მონასტერი|გელათისადმი]] ბოძებული ორი სიგელიდან (დაახლ. 1260-1267), რომელთაგან ერთ-ერთში ნათქვამია: „მას ჟამსა, ოდეს ინება ღმერთმან და ღირს მყო ძლიერისა და უძლეველისა მეფეთ-მეფესა, რუსუდანისა ძემან დავით მეფეთ-მეფემან ემენელას ძისა ასული თამარ მათსა სახლსა შიგან მათად ცოლად და დედოფლად მომიყუანეს“.<ref name="გეორგიკა">[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3428/1/Georgika_1967_Tomi_VII.pdf გეორგიკა: ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ტ. VII], ტექსტები ქართული თარგმანითურთ გამოსცა და განმარტებები დაურთო სიმონ ყაუხჩიშვილმა, თბ., 1967. — გვ. 52-57.</ref><ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/324943/5/Qartuli_Istoriuli_Sabutebi_IX-XII_1984_Tomi-I%20%28Gatextebuli%29.pdf ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსი, ტ. I: ქართული ისტორიული საბუთები IX-XIII სს.], შეადგინეს და გამოსაცემად მოამზადეს თ. ენუქიძემ, ვ. სილოგავამ, ნ. შოშიაშვილმა, თბ., 1984. — გვ. 161-164.</ref>
ქართულ მატიანეებში დავითის ცოლის სახელი ნახსენები არაა. [[ჟამთააღმწერელი]] ორ ადგილას მიუთითებს, რომ დავით ნარინის მეუღლე იყო [[პალეოლოგოსები|პალეოლოგოსთა]] ბიზანტიური საგვარეულოდან („...დედოფალმან, ასულმან მაღლისა ჴელმწიფისამან, პალიალოღოს კოსტანტინეპოლის მეფის ასულმან“, „...დედოფალმან, დიდისა პალიალოღოსის ასულმან, კოსტანტინეპოლისა და საბერძნეთისა მპყრობელისამან“).<ref name="გეორგიკა"/>
დავითის მეუღლეზე უნდა იყოს მინიშნება ასევე ბიზანტიელი მემატიანის [[გიორგი პაქიმერე|გიორგი პაქიმერეს]] ცნობაში, რომლის მიხედვითაც კონსტანტინეპოლის სამეფო სახლის წევრის დესპოტ იოანე პალეოლოგოსის ცოლის უკანონოდ ნაშობი ქალიშვილი „იბერიის მეფე დავითისთვის“ მიუთხოვებიათ (საინტერესოა, რომ ბერძნული წყარო დავითს იხსნიებს ქართული ტიტულით „მეფე“, Μέπε).<ref name="გეორგიკა"/>
ამ ცნობების საფუძველზე, თამარის სიგელების გამომქვეყნებელი [[თედო ჟორდანია]] ვარაუდობდა, რომ დავით ნარინის მეუღლე უნდა ყოფილიყო [[ტრაპიზონის იმპერია|ტრაპიზონის იმპერატორის]] [[მანუელ I (ტრაპიზონი)|მანუელ I-ის]] ასული თეოდორა, რომელსაც დედოფლობაში მიუღია თამარის სახელი. [[ივანე ჯავახიშვილი]] უარყოფდა ამ ვარაუდს და თვლიდა, რომ დავით ნარინს უნდა ჰყოლოდა ორი მეუღლე: პირველი — თამარ „ემენელას ძის ასული“ (ე.ი. [[ამანელისძენი|ამანელისძე]]), მეორე — ბერძენი პალეოლოგოსი. თამარი უნდა ყოფილიყო [[ვახტანგ II|ვახტანგ II-ის]] დედა, ხოლო ბერძენი ქალი — [[კონსტანტინე I (იმერეთის მეფე)|კონსტანტინეს]], [[მიქელი (იმერეთის მეფე)|მიქელისა]] და ალექსანდრესი. ამ აზრს იზიარებდა [[ალექსანდრე გამყრელიძე|ალექსანდრე გამყრელიძეც]]. [[სიმონ ყაუხჩიშვილი]] თვლიდა, რომ გადაჭრით ამ საკითხზე რაიმეს თქმა რთული იყო, თუმცა გიორგი პაქიმერეს თხზულებაზე დაყრდნობით დავით ნარინის ბერძენ სიმამრად [[მიხეილ VIII (ბიზანტია)|მიხეილ VIII პალეოლოგოსის]] ძმა — იოანე პალეოლოგოსი მიაჩნდა.<ref name="გეორგიკა"/>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1267]]
ka2xhpe5i4iudzc83do9zz6dbf4ctdg
5356702
5356701
2026-04-14T19:51:27Z
Kober
394
დაემატა [[კატეგორია:XIII საუკუნის ქართველები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356702
wikitext
text/x-wiki
{{მმ*|თამარი (მრავალმნიშვნელოვანი)}}
'''თამარი''' (გ. დაახლ. [[1267]]) — [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს]] დედოფალი, მეფე [[დავით VI ნარინი|დავით VI ნარინის]] მეუღლე. შემორჩენილი ფრაგმენტული ცნობების საფუძველზე [[ივანე ჯავახიშვილი]] თვლიდა, რომ თამარი იყო დავითის პირველი მეუღლე და მიეკუთვნებოდა [[ამანელისძენი|ამანელისძეთა]] საგვარეულოს.
== საისტორიო წყაროები ==
თამარის სახელი ცნობილია მის მიერ [[გელათის მონასტერი|გელათისადმი]] ბოძებული ორი სიგელიდან (დაახლ. 1260-1267), რომელთაგან ერთ-ერთში ნათქვამია: „მას ჟამსა, ოდეს ინება ღმერთმან და ღირს მყო ძლიერისა და უძლეველისა მეფეთ-მეფესა, რუსუდანისა ძემან დავით მეფეთ-მეფემან ემენელას ძისა ასული თამარ მათსა სახლსა შიგან მათად ცოლად და დედოფლად მომიყუანეს“.<ref name="გეორგიკა">[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3428/1/Georgika_1967_Tomi_VII.pdf გეორგიკა: ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ტ. VII], ტექსტები ქართული თარგმანითურთ გამოსცა და განმარტებები დაურთო სიმონ ყაუხჩიშვილმა, თბ., 1967. — გვ. 52-57.</ref><ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/324943/5/Qartuli_Istoriuli_Sabutebi_IX-XII_1984_Tomi-I%20%28Gatextebuli%29.pdf ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსი, ტ. I: ქართული ისტორიული საბუთები IX-XIII სს.], შეადგინეს და გამოსაცემად მოამზადეს თ. ენუქიძემ, ვ. სილოგავამ, ნ. შოშიაშვილმა, თბ., 1984. — გვ. 161-164.</ref>
ქართულ მატიანეებში დავითის ცოლის სახელი ნახსენები არაა. [[ჟამთააღმწერელი]] ორ ადგილას მიუთითებს, რომ დავით ნარინის მეუღლე იყო [[პალეოლოგოსები|პალეოლოგოსთა]] ბიზანტიური საგვარეულოდან („...დედოფალმან, ასულმან მაღლისა ჴელმწიფისამან, პალიალოღოს კოსტანტინეპოლის მეფის ასულმან“, „...დედოფალმან, დიდისა პალიალოღოსის ასულმან, კოსტანტინეპოლისა და საბერძნეთისა მპყრობელისამან“).<ref name="გეორგიკა"/>
დავითის მეუღლეზე უნდა იყოს მინიშნება ასევე ბიზანტიელი მემატიანის [[გიორგი პაქიმერე|გიორგი პაქიმერეს]] ცნობაში, რომლის მიხედვითაც კონსტანტინეპოლის სამეფო სახლის წევრის დესპოტ იოანე პალეოლოგოსის ცოლის უკანონოდ ნაშობი ქალიშვილი „იბერიის მეფე დავითისთვის“ მიუთხოვებიათ (საინტერესოა, რომ ბერძნული წყარო დავითს იხსნიებს ქართული ტიტულით „მეფე“, Μέπε).<ref name="გეორგიკა"/>
ამ ცნობების საფუძველზე, თამარის სიგელების გამომქვეყნებელი [[თედო ჟორდანია]] ვარაუდობდა, რომ დავით ნარინის მეუღლე უნდა ყოფილიყო [[ტრაპიზონის იმპერია|ტრაპიზონის იმპერატორის]] [[მანუელ I (ტრაპიზონი)|მანუელ I-ის]] ასული თეოდორა, რომელსაც დედოფლობაში მიუღია თამარის სახელი. [[ივანე ჯავახიშვილი]] უარყოფდა ამ ვარაუდს და თვლიდა, რომ დავით ნარინს უნდა ჰყოლოდა ორი მეუღლე: პირველი — თამარ „ემენელას ძის ასული“ (ე.ი. [[ამანელისძენი|ამანელისძე]]), მეორე — ბერძენი პალეოლოგოსი. თამარი უნდა ყოფილიყო [[ვახტანგ II|ვახტანგ II-ის]] დედა, ხოლო ბერძენი ქალი — [[კონსტანტინე I (იმერეთის მეფე)|კონსტანტინეს]], [[მიქელი (იმერეთის მეფე)|მიქელისა]] და ალექსანდრესი. ამ აზრს იზიარებდა [[ალექსანდრე გამყრელიძე|ალექსანდრე გამყრელიძეც]]. [[სიმონ ყაუხჩიშვილი]] თვლიდა, რომ გადაჭრით ამ საკითხზე რაიმეს თქმა რთული იყო, თუმცა გიორგი პაქიმერეს თხზულებაზე დაყრდნობით დავით ნარინის ბერძენ სიმამრად [[მიხეილ VIII (ბიზანტია)|მიხეილ VIII პალეოლოგოსის]] ძმა — იოანე პალეოლოგოსი მიაჩნდა.<ref name="გეორგიკა"/>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1267]]
[[კატეგორია:XIII საუკუნის ქართველები]]
5pnpcm42oeghan2l9cslnomarypxm12
5356768
5356702
2026-04-15T05:39:43Z
Kober
394
5356768
wikitext
text/x-wiki
{{მმ*|თამარი (მრავალმნიშვნელოვანი)}}
'''თამარი''' (გ. დაახლ. [[1267]]) — [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს]] დედოფალი, მეფე [[დავით VI ნარინი|დავით VI ნარინის]] მეუღლე. შემორჩენილი ფრაგმენტული ცნობების საფუძველზე [[ივანე ჯავახიშვილი]] თვლიდა, რომ თამარი იყო დავითის პირველი მეუღლე და მიეკუთვნებოდა [[ამანელისძენი|ამანელისძეთა]] საგვარეულოს.
ჩვენამდე მოღწეულია თამარის სახელით [[გელათის მონასტერი|გელათისადმი]] გაცემული შეწირულობის ორი დოკუმენტი. ერთით ის გელათის ხახულის ღვთისმშობელს ბეღე ქობულისძისგან 12 ათას თეთრად ნასყიდ სოფელ [[კვახჭირი|კვახჭირს]] სწირავს, მეორით — ცოტნე გარაყანისძისგან ნასყიდ სოფელ ჯიქეფონს.
== საისტორიო წყაროები ==
თამარის სახელი ცნობილია მის მიერ გელათისადმი ბოძებული ორი სიგელიდან (დაახლ. 1260-1267), რომელთაგან ერთ-ერთში ნათქვამია: „მას ჟამსა, ოდეს ინება ღმერთმან და ღირს მყო ძლიერისა და უძლეველისა მეფეთ-მეფესა, რუსუდანისა ძემან დავით მეფეთ-მეფემან ემენელას ძისა ასული თამარ მათსა სახლსა შიგან მათად ცოლად და დედოფლად მომიყუანეს“.<ref name="გეორგიკა">[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3428/1/Georgika_1967_Tomi_VII.pdf გეორგიკა: ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ტ. VII], ტექსტები ქართული თარგმანითურთ გამოსცა და განმარტებები დაურთო სიმონ ყაუხჩიშვილმა, თბ., 1967. — გვ. 52-57.</ref><ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/324943/5/Qartuli_Istoriuli_Sabutebi_IX-XII_1984_Tomi-I%20%28Gatextebuli%29.pdf ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსი, ტ. I: ქართული ისტორიული საბუთები IX-XIII სს.], შეადგინეს და გამოსაცემად მოამზადეს თ. ენუქიძემ, ვ. სილოგავამ, ნ. შოშიაშვილმა, თბ., 1984. — გვ. 161-164.</ref>
ქართულ მატიანეებში დავითის ცოლის სახელი ნახსენები არაა. [[ჟამთააღმწერელი]] ორ ადგილას მიუთითებს, რომ დავით ნარინის მეუღლე იყო [[პალეოლოგოსები|პალეოლოგოსთა]] ბიზანტიური საგვარეულოდან („...დედოფალმან, ასულმან მაღლისა ჴელმწიფისამან, პალიალოღოს კოსტანტინეპოლის მეფის ასულმან“, „...დედოფალმან, დიდისა პალიალოღოსის ასულმან, კოსტანტინეპოლისა და საბერძნეთისა მპყრობელისამან“).<ref name="გეორგიკა"/>
დავითის მეუღლეზე უნდა იყოს მინიშნება ასევე ბიზანტიელი მემატიანის [[გიორგი პაქიმერე|გიორგი პაქიმერეს]] ცნობაში, რომლის მიხედვითაც კონსტანტინეპოლის სამეფო სახლის წევრის დესპოტ იოანე პალეოლოგოსის ცოლის უკანონოდ ნაშობი ქალიშვილი „იბერიის მეფე დავითისთვის“ მიუთხოვებიათ (საინტერესოა, რომ ბერძნული წყარო დავითს იხსნიებს ქართული ტიტულით „მეფე“, Μέπε).<ref name="გეორგიკა"/>
ამ ცნობების საფუძველზე, თამარის სიგელების გამომქვეყნებელი [[თედო ჟორდანია]] ვარაუდობდა, რომ დავით ნარინის მეუღლე უნდა ყოფილიყო [[ტრაპიზონის იმპერია|ტრაპიზონის იმპერატორის]] [[მანუელ I (ტრაპიზონი)|მანუელ I-ის]] ასული თეოდორა, რომელსაც დედოფლობაში მიუღია თამარის სახელი. [[ივანე ჯავახიშვილი]] უარყოფდა ამ ვარაუდს და თვლიდა, რომ დავით ნარინს უნდა ჰყოლოდა ორი მეუღლე: პირველი — თამარ „ემენელას ძის ასული“ (ე.ი. [[ამანელისძენი|ამანელისძე]]), მეორე — ბერძენი პალეოლოგოსი. თამარი უნდა ყოფილიყო [[ვახტანგ II|ვახტანგ II-ის]] დედა, ხოლო ბერძენი ქალი — [[კონსტანტინე I (იმერეთის მეფე)|კონსტანტინეს]], [[მიქელი (იმერეთის მეფე)|მიქელისა]] და ალექსანდრესი. ამ აზრს იზიარებდა [[ალექსანდრე გამყრელიძე|ალექსანდრე გამყრელიძეც]]. [[სიმონ ყაუხჩიშვილი]] თვლიდა, რომ გადაჭრით ამ საკითხზე რაიმეს თქმა რთული იყო, თუმცა გიორგი პაქიმერეს თხზულებაზე დაყრდნობით დავით ნარინის ბერძენ სიმამრად [[მიხეილ VIII (ბიზანტია)|მიხეილ VIII პალეოლოგოსის]] ძმა — იოანე პალეოლოგოსი მიაჩნდა.<ref name="გეორგიკა"/>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1267]]
[[კატეგორია:XIII საუკუნის ქართველები]]
clheuj5dun5yhwhfisdbygfsn633b44
თამარი (დავით VII-ის ასული)
0
575800
5356704
4731888
2026-04-14T19:52:55Z
Kober
394
დაემატა [[კატეგორია:XIII საუკუნის ქართველები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356704
wikitext
text/x-wiki
{{მმ*|თამარი (მრავალმნიშვნელოვანი)}}
'''თამარი''' — [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნის]] მოღვაწე, [[დავით VII ულუ]]ს ასული. ცოლად შეირთო მონღოლი დიდმოხელის, „გურჯისტანის ვილაიეთის“ გამგებლის არღუნ აღას ვაჟმა. თამარს სძულდა წარმართი მეუღლე. როდესაც არღუნი გარდაიცვალა, ქმარმა იგი დროებით თბილისში ჩამოიყვანა. თამარი გაიპარა და მთიულეთში დაიმალა. [[აბაღა-ხანი]]სა და თამარის ძმის – [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე II-ის]] თანხმობით, იგი ცოლად შეირთო სამეფოს ფაქტობრივმა გამგებელმა, მედროვე [[სადუნ მანკაბერდელი|სადუნ მანკაბერდელმა]].
==ლიტერატურა==
{{ქე|3|460-461|საითიძე გ.}}
* ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, ტ. 3, თბ., 1982
[[კატეგორია:XIII საუკუნის ქართველები]]
kiha51icrdpdsh2bxcdo7qf0h3sdjm2
თამარი (ალექსანდრე I-ის მეუღლე)
0
575801
5356708
4731904
2026-04-14T19:55:31Z
Kober
394
დაემატა [[კატეგორია:XV საუკუნის ქართველები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356708
wikitext
text/x-wiki
{{მმ*|თამარი (მრავალმნიშვნელოვანი)}}
'''თამარი''' — [[საქართველო]]ს დედოფალი, [[ალექსანდრე I დიდი]]ს მეორე მეუღლე, [[იმერეთის სამეფო|იმერეთის]] ერისთავის [[დემეტრე (იმერეთის ერისთავი)|დიმიტრი ალექსანდრეს ძის]], და. მისგან ალექსანდრე I-ს შეეძინა [[დავით II (კათოლიკოს-პატრიარქი)|დავითი]] (შემდეგში კათოლიკოსი დავით II), [[გიორგი VIII|გიორგი]] (შემდეგში გიორგი VIII) და [[ზაალ ბატონიშვილი|ზაალი]].
==ლიტერატურა==
{{ქე|3|461}}
* ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, ტ. 3, თბ., 1982
[[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]]
[[კატეგორია:XV საუკუნის ქართველები]]
fxeummrgu0pqy4jpzdbbaqf47du4nuf
5356784
5356708
2026-04-15T06:25:22Z
Kober
394
5356784
wikitext
text/x-wiki
{{მმ*|თამარი (მრავალმნიშვნელოვანი)}}
'''თამარი''' — [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს]] დედოფალი, მეფე [[ალექსანდრე I დიდი|ალექსანდრე I დიდის]] მეორე მეუღლე. თამარი იყო და [[დავით VI ნარინი|დავით VI ნარინის]] შტოს წარმომადგენლის, [[იმერეთის სამეფო|იმერეთის]] ერისთავის [[დემეტრე (იმერეთის ერისთავი)|დიმიტრი ალექსანდრეს ძისა]].
[[ვახუშტი ბატონიშვილი|ვახუშტი ბატონიშვილის]] ცნობით, ალექსანდრეს სიჭაბუკეშივე ჰქონდა გაგებული თამარის სილამაზე, 1414 წლის ახლო ხანებში ის ცოლად შეირთო, ხოლო თამარის ძმა დიმიტრი იმერეთის ერისთავად დასვა.<ref>ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 4, თბ., 1973. — გვ. 279, 805.</ref> ალექსანდრეს და თამარს შეეძინათ [[დავით II (კათოლიკოს-პატრიარქი)|დავითი]] (შემდეგში კათოლიკოსი დავით II), [[გიორგი VIII|გიორგი]] (შემდეგში გიორგი VIII) და [[ზაალ ბატონიშვილი|ზაალი]]. თამარი იხსნიება ალექსანდრე მეფის 1419-1442 წლებით დათარიღებულ არაერთ საბუთში.<ref>პირთა ანოტირებული ლექსიკონი XI-XVII სს. ქართული ისტორიული საბუთების მიხედვით, ტ. II, გამოსაცემად მოამზადეს: დ. კლდიაშვილმა, მ. სურგულაძემ, თბ., 1993. — გვ. 181.</ref> შემორჩენილია დამოუკიდებლად თამარის სახელით 1433 წელს გაცემული „იაკობიძეთა სასისხლო სიგელი“, რომელშიც ის თავს „მეფეთა მეფეს“ უწოდებს. თანამედროვე მკვლევარები მას ალექსანდრე მეფის მეუღლესთან აიგივებენ,<ref>Toumanoff, Cyril (1949–51). The Fifteenth-Century Bagratids and the Institution of Collegial Sovereignty in Georgia. ''Traditio'' 7: 182.</ref> თუმცა დოკუმენტის გამომქვეყნებელი [[სარგის კაკაბაძე]] ამ თამარს ჯერ იმერეთის აქამდე უცნობ მონარქად, შემდეგ [[ვახტანგ IV|ვახტანგ ალექსანდრეს ძის]] ცოლად თვლიდა (საკითხის შემდგომმა კვლევამ კაკაბაძის ვერსია არ დაადასტურა).<ref>არახამია გ., სასისხლო სიგელთა შესწავლისათვის, თბ., 2017. — გვ. 100-101.</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]]
[[კატეგორია:XV საუკუნის ქართველები]]
6mb32qee5cqqxcd1yn1xltk9e4rasef
მომხმარებელი:შალვა მინდაძე 11
2
581463
5356667
4953500
2026-04-14T18:38:35Z
შალვა მინდაძე 11
168465
5356667
wikitext
text/x-wiki
<center>
[[ფაილი:Flag of Georgia.svg|80px|link=|alt=საქართველოს დროშა]]
[[ფაილი:New-Bouncywikilogo.gif|100px|შუა|alt=ვიკიპედიის ლოგო]]
[[ფაილი:Flag of France.svg|80px|link=|alt=საფრანგეთის დროშა]]
</center>
<div style="text-align:center; padding:8px 0;">
<span style="
display:inline-block;
color:#202122;
font-size:170%;
font-weight:bold;
font-style:italic;
font-family:'Segoe Script','Lucida Handwriting','Brush Script MT','Georgia',serif;
letter-spacing:1px;
">
Bienvenue !
</span><br>
<span style="
display:inline-block;
margin-top:4px;
color:#444;
font-size:90%;
font-weight:bold;
font-style:italic;
font-family:'Georgia','Times New Roman',serif;
">
კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება ჩემს ვიკიპედიის გვერდზე
</span>
</div>
<blockquote style="font-style: italic; background-color: #f8f9fa; border-left: 4px solid #4a4a4a; padding: 10px 15px; margin: 15px auto; max-width: 700px; font-size: 95%; color: #333;">
<span style="display:block; font-size: 110%; font-weight: bold; color: #2e2e2e; margin-bottom: 5px;">„ბედი იმისა, ვინც ძლიერია, ძლიერი კი მარტო მცოდნე კაცია.“</span>
<span style="display: block; text-align: right; font-style: normal; font-weight: bold; color: #555;">— ილია ჭავჭავაძე</span>
</blockquote>
{{მომხმარებლის ინფო
| სრული სახელი = შალვა მინდაძე / Shalva Mindadze
| ფაილი = ფოტო1 - Shalva Mindadze.jpg
| ტექსტი =
| თანამდებობა =
| ორგანიზაცია =
| მოკლე აღწერა = [[ვიკიპედია|ვიკიპედიელი]], [[ისტორიკოსი]], [[ისტორია|ისტორიისა]] და [[სამოქალაქო |სამოქალაქო განათლების]] [[მასწავლებელი]], [[განათლება|განათლების]] [[კონსულტაცია|კონსულტანტი]], [[მასწავლებლის ეროვნული ჯილდო]]ს ფინალისტი ([[2025]]) {{მასწავლებლის ეროვნული ჯილდო}}
| ჩემ შესახებ =
* '''დაბადების ადგილი:''' [[თელავი]], [[წინანდალი]]
* '''დაბადების თარიღი:''' [[1999]] წლის, [[25 აგვისტო]]
'''განათლება:'''
* [[წინანდლის საჯარო სკოლა]]
* [[თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]], ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა (ისტორია) ბაკალავრი
* [[ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი]], შუა საუკუნეების კვლევები, მაგისტრატურა
* '''რჩეული სტატიები:'''
* [[იოანა (ქალი პაპი)]] [[ფაილი:Qsicon_Exzellent.svg|15px]] - 13 მარტი, 2025
* [[პავლე I-ის მკვლელობა]] [[ფაილი:Qsicon_Exzellent.svg|15px]] - 28 მარტი, 2025
| ჩემი საქმიანობა = '''ისტორიისა და სამოქალაქო განათლების მასწავლებელი - სსიპ ქალაქ თბილისის №70 საჯარო სკოლაში'''
* ვიკიპედიელი [[2025]] წლიდან
| დამიკავშირდით =
* '''ელ-ფოსტა:''' Historian1100@gmail.com
* [https://www.facebook.com/shalva.mindadze facebook.com/shalva.mindadze]
* [https://www.instagram.com/shalvaa_m?igsh=dXhid3hrbjZzcHNr instagram.com/shalvaa_m]
* [https://www.facebook.com/PlatformOfHistoryForEntrants/ facebook.com/PlatformOfHistoryForEntrants]
* https://www.youtube.com/@shalvamindadze-platformofh2035
* [https://istoriisplatforma.netlify.app/ istoriisplatforma.netlify.app]
}}
{| style="width:100%; border-collapse:separate; border-spacing:14px;"
| style="width:50%; vertical-align:top;" |
{| style="width:100%; border:1px solid #cce0ff; background:#f8fffa; border-radius:10px;"
|-
! style="background:#28a745; color:white; text-align:center; padding:8px; font-size:110%;" | 👤 პირადი ინფორმაცია
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/ქართველი}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/თელავი}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/დაბადების დღე|25 აგვისტო}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/ქალწული}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/ილიაუნი}}
|-
| {{მომხ პიანისტი}}
|-
| style="background:#f0fff4; padding:8px;" | [[ფაილი:Nuvola apps edu languages.svg|45px|მარცხნივ|link=]] ეს მომხმარებელი არის '''ისტორიის მასწავლებელი'''
|-
| style="background:#f0f9ff; padding:8px;" | [[ფაილი:Peace dove.svg|45px|მარცხნივ|link=ჰუმანური პედაგოგიკა]] ეს მომხმარებელი არის '''ჰუმანური პედაგოგიკის მიმდევარი'''
|-
| style="background:#e3f1ff; padding:8px;" | [[ფაილი:Football_(soccer_ball).svg|45px|მარცხნივ|link=]] ეს მომხმარებელი '''ყოფილი ფეხბურთელია'''
|-
| style="background:#f5ecff; padding:8px;" | [[ფაილი:Note.svg|45px|მარცხნივ|link=]] ეს მომხმარებელი '''მგალობელია''' და უყვარს საეკლესიო გალობა
|-
| style="background:#e6f0ff; padding:8px;" | [[ფაილი:Flag of France.svg|45px|მარცხნივ|link=]] 🇫🇷 ეს მომხმარებელი '''ფრანკოფილია'''
|-
| style="background:#fff4e6; padding:8px;" | [[ფაილი:Meister der Schule von Fontainebleau 002.jpg|45px|მარცხნივ|link=შუა საუკუნეები]] 🏰 ეს მომხმარებელი '''შუა საუკუნეების მკვლევარია'''
|}
| style="width:50%; vertical-align:top;" |
{| style="width:100%; border:1px solid #d6c9ff; background:#faf7ff; border-radius:10px;"
|-
! style="background:#6f42c1; color:white; text-align:center; padding:8px; font-size:110%;" | 🌍 ენები
|-
| {{user ka}}
|-
| {{user en-3}}
|-
| {{user ru-2}}
|-
| {{user fr-2}}
|-
| {{user la-2}}
|}
<br />
{| style="width:100%; border:1px solid #ffe08a; background:#fffdf5; border-radius:10px;"
|-
! style="background:#ffc107; color:black; text-align:center; padding:8px; font-size:110%;" | 📚 ინტერესები
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/ფსიქოლოგია}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/რომი ისტორია}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/ისტორია}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/გეოგრაფია}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/ჭადრაკი}}
|-
| style="background:#f7f0ff; padding:8px;" | [[ფაილი:Emblem_of_the_Papacy_SE.svg|45px|მარცხნივ|link=კათოლიკური ეკლესია]] ინტერესით იკვლევს '''პაპობისა და კათოლიკური ეკლესიის ისტორიას'''
|-
| style="background:#fff9e6; padding:8px;" | [[ფაილი:Nuvola apps kedit.png|45px|მარცხნივ|link=მომხმარებელი:შალვა მინდაძე 11/სტატიები]] 📄 [[მომხმარებელი:შალვა მინდაძე 11/სტატიები|ჩემი სტატიები]]
|-
| style="background:#f5f5ff; padding:8px;" | [[ფაილი:Crystal_Clear_app_kedit.svg|45px|მარცხნივ|link=მომხმარებელი:შალვა მინდაძე 11/საყვარელი თემები]] 🌟 [[მომხმარებელი:შალვა მინდაძე 11/საყვარელი თემები|საყვარელი თემები]]
|}
<br />
{| style="width:100%; border:1px solid #b8daff; background:#ffffff; border-radius:10px;"
|-
! style="background:#007bff; color:white; text-align:center; padding:8px; font-size:110%;" | ✝️ შეხედულებები
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/ქრისტიანი}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/საქ მომხრე}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/საქ საზ მომხრე}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/ნატოში მომხრე}}
|-
| {{მომხმარებლის თარგი/ევროკავშირში მომხრე}}
|-
| [[en:User:Shalva Mindadze|My English Wiki profile →]]
|-
| style="background:#e8fff0; padding:8px;" | 🚭 ეს მომხმარებელი '''არ ეწევა''' და ჯანსაღი ცხოვრების წესის მომხრეა
|}
|}
</div>
<div style="text-align:center; margin-top: 30px; font-size: 100%; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; border: 1px solid #ccc; border-radius: 8px; box-shadow: 0 0 8px #ddd; max-width: 800px; margin-left: auto; margin-right: auto;">
🔗 <b>[[სპეციალური:წვლილი/შალვა მინდაძე 11|ჩემი რედაქტირებები]]</b> •
📘 <b>[https://www.facebook.com/PlatformOfHistoryForEntrants/ ფეისბუქ პლატფორმა]</b> •
🎥 <b>[https://www.youtube.com/@shalvamindadze-platformofh2035 YouTube არხი]</b> •
✉️ <b>Historian1100@gmail.com</b>
</div>
<div style="text-align: center; margin-top: 30px;">
[[ფაილი:Prise de la Bastille.jpg|450px|მცირე|ცენტრი|ბასტილიის აღება – ფრანგული რევოლუციის სიმბოლო]]
</div>
<blockquote style="font-style: italic; background-color: #fdf2f2; border-left: 4px solid #cc0000; padding: 15px 20px; margin: 40px auto 20px; max-width: 720px; font-size: 100%; color: #2c2c2c; border-radius: 8px; box-shadow: 0 0 10px #e8e8e8;">
<span style="display:block; font-size: 110%; font-weight: bold; margin-bottom: 6px;">„არასდროს, არავისი, არაფერი, არ შეგშურდეს და შენ იქნები წარმატებული. როდესაც გშურს, შენ იქ კვდები.“</span>
<span style="display: block; text-align: right; font-style: normal; font-weight: bold; color: #aa0000;">— უცნობი ავტორი</span>
</blockquote>
<blockquote style="font-style: italic; background-color: #f0f8ff; border-left: 4px solid #0055a4; padding: 15px 20px; margin: 30px auto; max-width: 750px; font-size: 100%; color: #1e1e1e; border-radius: 8px; box-shadow: 0 0 10px #dce0f7;">
<p style="margin-bottom: 8px;"><b>🇬🇪 ქართული:</b> „მე ვარ ქართველი და მაშასადამე მე ვარ ევროპელი.“</p>
<p style="margin-bottom: 8px;"><b>🇫🇷 Français:</b> « Je suis Géorgien et donc, je suis Européen. »</p>
<p><b>🇬🇧 English:</b> "I am Georgian, and therefore, I am European."</p>
<span style="display: block; text-align: right; font-style: normal; font-weight: bold; margin-top: 10px; color: #0055a4;">— ზურაბ ჟვანია, 1999</span>
</blockquote>
<blockquote style="font-style: italic; background-color: #fff0f0; border-left: 4px solid #cc0000; padding: 15px 20px; margin: 30px auto; max-width: 750px; font-size: 100%; color: #2c2c2c; border-radius: 8px; box-shadow: 0 0 10px #f4dcdc;">
<p><b>🇬🇪 ქართული:</b></p>
<ul style="margin-top: 5px; margin-bottom: 10px;">
<li>რუსეთი ოკუპანტია</li>
<li>რუსეთი მტერია</li>
<li>რუსეთი იმპერიალისტი და დამპრობელია</li>
<li>ჩემი ქვეყნის 25% ოკუპირებულია რუსეთის მიერ</li>
<li>დიდება საქართველოს 🇬🇪</li>
<li>დიდება უკრაინას 🇺🇦</li>
</ul>
<p><b>🇬🇧 English:</b></p>
<ul style="margin-top: 5px; margin-bottom: 10px;">
<li>Russia is an occupier</li>
<li>Russia is an enemy</li>
<li>Russia is imperialist and aggressive</li>
<li>25% of my country is occupied by Russia</li>
<li>Glory to Georgia 🇬🇪</li>
<li>Glory to Ukraine 🇺🇦</li>
</ul>
<p><b>🇫🇷 Français:</b></p>
<ul style="margin-top: 5px;">
<li>La Russie est un occupant</li>
<li>La Russie est un ennemi</li>
<li>La Russie est impérialiste et agressive</li>
<li>25 % de mon pays est occupé par la Russie</li>
<li>Gloire à la Géorgie 🇬🇪</li>
<li>Gloire à l’Ukraine 🇺🇦</li>
</ul>
</blockquote>
[[ფაილი:Original Barnstar.png|110px|thumb|left|
<div style="font-family:'Georgia',serif; font-size:95%; line-height:1.5; color:#333;">
<b style="font-size:105%; color:#444;">შალვა, განიჭებ ამ ორდენს დამსახურებულად!</b><br>
<span style="color:#666;">– Wiki - ჯაბა 💬</span><br><br>
<i>პირველი ვიკიორდენი უკვე გულზე მაქვს დაკრული – წარწერით:</i><br>
<span style="color:#555; font-weight:bold;">“Made with wiki-love” ❤️</span>
</div>
]]
<hr style="border: 1px dashed #bbb; margin: 35px 0;">
<div style="text-align:center; font-size: 110%; color: #333; font-family:'Georgia', serif; line-height:1.6;">
<p>
ეს არის ჩემი მომხმარებლის გვერდი –
<span style="font-weight:bold; font-size:115%;">შალვა მინდაძე 11</span> –
ქართულ ვიკიპედიაში 😊<br>
<span style="color:#666; font-size:95%;">მადლობას გიხდით სტუმრობისთვის!</span>
</p>
<div style="margin-top:15px; font-weight:bold; color:#444; font-size:105%;">კონკურსები:</div>
<ul style="list-style-type:none; padding:0; margin-top:8px; font-size:100%;">
<li>🥈 „ქალები ვიკიპედიაში“ — II ადგილი <span style="color:#888;">(19.05.2025)</span></li>
<li>🥈 „ვიკიგაზაფხული“ — II ადგილი <span style="color:#888;">(12.08.2025)</span></li>
</ul>
</div>
k9ae0y53iw2szyd726z82vf1oboppe5
ქუთაისი (ცთომილი)
0
585920
5356780
5321217
2026-04-15T06:07:55Z
ნანა1962
171202
5356780
wikitext
text/x-wiki
{{გასწორება}}
[[ფაილი:001289-asteroid shape model (1289) Kutaïssi.png|მინი|ჩარლზის უნივერსიტეტის ასტრონომიული ინსტიტუტი: იოზეფ დურეჩი, ვოიტეხ სიდორინი - DAMIT – ასტეროიდის მოდელების მონაცემთა ბაზა ინვერსიული ტექნიკებიდან: (1289) ქუთაისისთვის]]
'''ასტეროიდი, სახელად ქუთაისი''' (იგივე 1289 ქუთაისი, პროვ. აღნიშვნა: 1933 QR) — ქვისებრი კორონიდული [[ასტეროიდი|ასტეროიდი,]] [[ასტეროიდთა სარტყელი|ასტეროიდთა სარტყლის]] გარე რეგიონიდან. [[1933]] წელს, სიმეიზის [[ობსერვატორია|ობსერვატორიაში]], გრიგორი ნეუიმინის მიერ აღმოჩენილ ასტეროიდს მოგვიანებით [[საქართველო|საქართველოს]] ქალაქ [[ქუთაისი|ქუთაისის]] სახელი ეწოდა. იგი S-ტიპის ასტეროიდია, [[მზე|მზის]] გარშემო ბრუნვას 1 766 დღეს ანდომებს, ღერძის გარშემო 3.6 საათის სიჩქარით ბრუნავს, დიამეტრი დაახლოებით 22 კილომეტრია<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=1289|title=1289 Kutaïssi (1933 QR)|publisher=Minor Planet Center|work=International Astronomical Union|access-date=2025-05-07}}</ref>. ტემპერატურა 153 K (-120 °C) -დან 239 K (-34 °C)-მდე მერყეობს.
== აღმოჩენა და სახელწოდება ==
=== აღმოჩენის ისტორია ===
ასტეროიდი ქუთაისი აღმოაჩინა [[1933]] წლის [[19 აგვისტო]]<nowiki/>ს [[ასტრონომია|ასტრონომმა]] გრიგორი ნეუიმინმა სიმეიზის [[ობსერვატორია|ობსერვატორიაში]], [[ყირიმის ნახევარკუნძული|ყირიმის ნახევარკუნძულზე.]] რამდენიმე დღის შემდეგ, [[25 აგვისტო|25 აგვისტოს]], იგი დამოუკიდებლად აღმოაჩინა ეჟენ დელპორტმა [[ბელგია|ბელგიის]] უკლის [[ობსერვატორია|ობსერვატორიაში]], ასევე სირილ ჯექსონმა სამხრეთ აფრიკის იოჰანესბურგის ობსერვატორიაში [[1933]] წლის [[11 სექტემბერი|11 სექტემბერს]]. პირველად მასზე დაკვირვება მოხდა როგორც A893 GA [[ჰაიდელბერგი|ჰაიდელბერგში]] [[1893]] წელს. სხეულის დაკვირვების რკალი იწყება მისი, როგორც 1928 QD, დაკვირვებით სიმეიზში [[1928]] წელს, ანუ ოფიციალურ აღმოჩენამდე 5 წლით ადრე. ასტეროიდს ჰქონდა სხვა დროებითი აღნიშვნებიც, მათ შორის 1948 TJ2, 1953 TO2 და A919 UC.
=== ოფიციალური სახელწოდება ===
ამ მცირე [[პლანეტა|პლანეტას]] ეწოდა ქალაქ [[ქუთაისი|ქუთაისის]] სახელი, რომელიც ამჟამად [[საქართველო|საქართველოს]] სიდიდით მეოთხე ქალაქია. ოფიციალური სახელწოდების ციტირება პირველად ნახსენებია პოლ ჰერგეტის წიგნში "მცირე პლანეტების სახელები" [[1955]] წელს (H 118).
== მახასიათებლები ==
=== ფიზიკური მახასიათებელი ===
[[ასტეროიდი]] ქუთაისის საშუალო დიამეტრის შეფასებები სხვადასხვა კვლევების მიხედვით განსხვავდება: 19.20±0.45 კმ , 21.531±0.269 კმ , 22.610±0.158 კმ , 22.97±0.56 კმ , 25.53 კმ (გამოთვლილი) , 25.62±1.8 კმ (IRAS:4) , ასევე 19.20-დან 25.62 კილომეტრამდე IRAS-ის, Akari-სა და NEOWISE-ის მიხედვით და დაახლოებით 22 კილომეტრი (14 მილი). ასტეროიდის სინოდური ბრუნვის პერიოდია 3.60 საათი<ref name=":0" />. პირველი როტაციული სიკაშკაშის მრუდი ამერიკელმა ასტრონომმა რიჩარდ ბინზელმა [[1984]] წლის თებერვალში მიიღო. სხვა გაზომვებმა აჩვენა: 3.624±0.001 საათი (1987) და 3.624±0.006 საათი (2004). -ში მოცემულია პერიოდი 3.62424 ± 0.00001 საათი და აღნიშნულია, რომ ასტეროიდი ორბიტალური მოძრაობის საპირისპირო მიმართულებით ბრუნავს.<ref name=":1">{{cite web|url=https://ssd.jpl.nasa.gov/tools/sbdb_lookup.html#/?sstr=kutaissi|title=Small-Body Database Lookup - (1289) Kutaïssi|publisher=NASA Jet Propulsion Laboratory|access-date=2025-05-07}}</ref>
ალბედო სხვადასხვა კვლევების მიხედვით შემდეგია: გეომეტრიული ალბედო - 0.1216 (გამოთვლილი), 0.1374±0.021 (IRAS:4), 0.1567±0.0371, 0.172±0.009, 0.245±0.023.IRAS-ის, Akari-სა და NEOWISE-ის მონაცემებით, ალბედო მერყეობს 0.1374-დან 0.245-მდე. Collaborative Asteroid Lightcurve Link (CALL) ალბედოს 0.1216-ად აფასებს. სპექტრული ტიპი თოლენის კლასიფიკაციის მიხედვით არის S, რაც მიუთითებს, რომ ქუთაისი ქვისებრი ასტეროიდია. მისი B–V = 0.800 და U–B = 0.380.S-ტიპის ასტეროიდები ქვისებრი (სილიციუმიანი) და შედარებით მაღალი სიმკვრივისაა, ძირითადად შედგება რკინისა და მაგნიუმის სილიკატებისგან. ისინი ზომიერად კაშკაშაა და ტიპური ალბედო დაახლოებით 0.20-ია. ასტეროიდის აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდეა H = 10.70±0.03 (R), 10.73, 10.87.<ref name=":0" />. სხვადასხვა მეთოდმა (ინფრაწითელი კვლევები, სიკაშკაშის მრუდის ანალიზი) და ინსტრუმენტებმა (IRAS, Akari, NEOWISE) შეიძლება გამოიღოს ოდნავ განსხვავებული შედეგები. სიკაშკაშის მრუდის ანალიზი სწავლობს სიკაშკაშის ცვლილებებს ასტეროიდის ბრუნვისას, რაც ინფორმაციას იძლევა მისი ფორმისა და ბრუნვის პერიოდის შესახებ და ირიბად მისი ზომისა და ალბედოს შესახებ.<ref name=":1" />
მრავალი დაკვირვების განმავლობაში რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში ბრუნვის პერიოდის მუდმივობა მიუთითებს სტაბილურ ბრუნვის მდგომარეობაზე. ზუსტი გაზომვები (ათასედ წამამდე) მიუთითებს ამ ასტეროიდის კარგად შესწავლილ ასპექტზე. S-ტიპის ასტეროიდად კლასიფიკაცია და მისი ალბედო შეესაბამება კორონის ოჯახის ზოგად თვისებებს, რომელიც ცნობილია როგორც ზომიერი ალბედოს მქონე ქვისებრი ასტეროიდებისგან შემდგარი.
[[ასტეროიდი|ასტეროიდ]] ქუთაისზე ტემპერატურა 153 K (-120 °C) -დან 239 K (-34 °C)-მდე მერყეობს.
=== დაშორება დედამიწიდან ===
დედამიწიდან მანძილი მუდმივად იცვლება, რადგან ის მზის გარშემო ელიფსურ ორბიტაზე მოძრაობს, ხოლო [[დედამიწა|დედამიწაც]] თავის [[ორბიტა|ორბიტაზე]] გადაადგილდება. ქუთაისი მთავარი ასტეროიდების სარტყელის წევრია, რომელიც [[მარსი|მარსსა]] და [[იუპიტერი|იუპიტერს]] შორის მდებარეობს, და მისი ორბიტა მზიდან 2.7–3.0 [[ასტრონომიული ერთეული|ასტრონომიულ ერთეულს]] (AU) შეადგენს.
=== ორბიტა და კლასიფიკაცია ===
[[ასტეროიდი]] ქუთაისი არის კორონის ოჯახის ქვისებრი წევრი, ჯგუფი, რომელიც შედგება დაახლოებით 200 ცნობილი სხეულისგან და რომელიც, სავარაუდოდ, სულ მცირე ორი მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა ორი უფრო დიდი სხეულის კატასტროფული შეჯახების შედეგად. იგი მზის გარშემო ბრუნავს მთავარი სარტყლის გარე ნაწილში 2.7–3.0 ასტრონომიული ერთეულის მანძილზე, ყოველ 4 წელსა და 10 თვეში (1,766 დღე). მის ორბიტას აქვს 0.06 ექსცენტრისიტეტი და 2° დახრილობა ეკლიპტიკის მიმართ.
=== ბრუნვის პერიოდი ===
[[ასტეროიდი]] ქუთაისის პირველი ბრუნვის სინათლის მრუდი მიღებულ იქნა ამერიკელი ასტრონომის რიჩარდ ბინზელის ფოტომეტრული დაკვირვებებით [[1984]] წლის თებერვალში. მან აჩვენა ბრუნვის პერიოდი 3.60 საათი, სიკაშკაშის ცვალებადობით 0.40 მაგნიტუდა (U=3). [9] 1987 და 2004 წლებში [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკელ]] ასტრონომთა ჯგუფმა მიიღო თანხვედრილი სინათლის მრუდები პერიოდით 3.624±0.001 და 3.624±0.006 საათი და ამპლიტუდით 0.30 და 0.42 მაგნიტუდა, შესაბამისად (U=2/3).<ref name=":1" />
=== დიამეტრი და ალბედო ===
ინფრაწითელი ასტრონომიული თანამგზავრის IRAS-ის, [[იაპონია|იაპონური]] Akari-ს თანამგზავრისა და [[NASA]]-ს ფართოკუთხიანი ინფრაწითელი კვლევის მკვლევარის (Wide-field Infrared Survey Explorer) და მისი შემდგომი NEOWISE მისიის მიერ ჩატარებული კვლევების თანახმად, ქუთაისის დიამეტრი 19.20-დან 25.62 კილომეტრამდეა, ხოლო მისი ზედაპირის ალბედო 0.1374-დან 0.245-მდეა<ref name=":0" />. კოლაბორაციული ასტეროიდების სინათლის მრუდების ბმული (Collaborative Asteroid Lightcurve Link) ასახელებს ალბედოს 0.1216-ს და დიამეტრს 25.53 კილომეტრს, აბსოლუტურ მაგნიტუდაზე 10.87 დაყრდნობით.<ref name=":1" />
== რესურსები ინტერნეტში ==
ასტრონავტების საერთაშორისო საზოგადოების ვებ-გვერდი https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=1289
ნასას და კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი https://ssd.jpl.nasa.gov/tools/sbdb_lookup.html#/?sstr=20001289
ასტეროიდების საინფორმაციო ბაზა ვებ გვერდზე AstDyS-2 https://newton.spacedys.com/astdys/index.php?n=1289&pc=1.1.0
== სქოლიო ==
ofaqjh7fc8210s9bz53vm3tw4jei4yp
Von Dutch (სიმღერა)
0
592181
5356614
4831691
2026-04-14T17:47:26Z
Andria Gagua
170044
5356614
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Von Dutch
| გარეკანი = Charli XCX - Brat (album cover).png
| ალტ =
| ტიპი = [[სინგლი]]
| შემსრულებელი = [[Charli XCX]]
| ალბომი = [[Brat (ალბომი)|Brat]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე = ??????
| გამოსვლის თარიღი = <!--{{დაიწყე თარიღი|2024|02|29}}-->
| ჩაიწერა =
| სტუდია =
| ჟანრი = <!--მიუთითეთ მხოლოდ წყაროებით დადასტურებული ჟანრები--> * [[EDM]]
* [[დენს-პოპი]]
| ხანგრძლივობა = 2:45
| ლეიბლი = [[Atlantic Records]]
| ავტორი = <!--მუსიკის და ტექსტის ავტორები--> * [[Charli XCX]]
* Finn Keane
| პროდიუსერი = Finn Keane
| წინა_სახელწოდება = <!--სინგლების ქრონოლოგიის შემთხვევაში--> In the City
| წინა წელი =
| შემდეგი_სახელწოდება = [[360 (სიმღერა)|360]]
| შემდეგი წელი =
}}
'''Von Dutch''' — ინგლისელი მომღერალი [[Charli XCX|ჩარლი XCX]]-ის სიმღერა, რომელიც [[2024]] წლის [[29 თებერვალი|29 თებერვალს]] [[Atlantic Records]]-ის მიერ გამოვიდა. ჩარლიმ იგი თანაავტორობით დაწერა პროდიუსერ ფინ კინთან ერთად და ის მისი მეექვსე სტუდიური ალბომის, '''[[Brat (ალბომი)|Brat]]'''-ის, "ლიდ-სინგლი" გახდა. სიმღერამ და მისმა რემიქსმა [[გრემის ჯილდო|გრემის]] ნომინაციები მიიღეს "საუკეთესო საცეკვაო პოპ ჩანაწერის" და "საუკეთესო რემიქსირებული ჩანაწერის" კატეგორიებში, შესაბამისად, პირველი ჯილდოც მოიპოვა. ასევე, "Von Dutch" [[WWE]]-ს [[2025]] წლის ''"Royal Rumble"'' ივენთის ოფიციალური "theme სიმღერა" გახდა.
სიმღერის გამოშვებამდე ჩარლიმ ის თავის სოციალურ მედიაში ტიზერის სახით წარადგინა,[[TikTok]]-ზე კი გამოაქვეყნა ვიდეოები სიმღერის 20-წამიანი ფრაგმენტით. ერთ-ერთ ვიდეოში ამერიკელი მომღერალი [[ედისონ რეი]] გამოჩნდა, რომელიც ჩარლისთან [[2023]] წლის ჰიტზე, ''"2 Die 4"'', თანამშრომლობდა.
სიმღერის ავტორები არიან ჩარლი XCX და ფინ კინი, რომელიც ასევე სიმღერის პროდიუსერია. კინი ადრე მუშაობდა ჩარლის [[2017]] წლის მიქსტეიპზე ''"Pop 2"'', [[2019]] წლის ალბომზე "'''Charli'''" (სიმღერა ''"Official"'') და 2023 წლის ფილმის Barbie-ის საუნდტრეკზე ("Speed Drive"). "Von Dutch" ჩარლის მოზარდობის პერიოდს ეძღვნება, როდესაც იგი [[Myspace|MySpace]]-ზე იყო და პირველად დაიწყო ფიქრი, რომ მისი გემოვნება "მაგარი იყო". სიმღერაში საუბარია ჭორების ან ობსესიის ობიექტად ყოფნის მიღებაზე, ხოლო სათაური ეხება მოდის ბრენდ [[Von Dutch]]-ის კულტურ სტატუსს.
== ჩარტები ==
=== კვირის ჩარტები ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center"
|+ კვირის ჩარტის პერფორმანსი Von Dutch-თვის
! scope="col"| ჩარტი (2024)
! scope="col"| პოზიცია<br />
|-
! scope="row"| Australia ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite magazine|title=The ARIA Report: Week Commencing 12 August 2024|magazine=The ARIA Report|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|issue=1797|page=4|date=12 August 2024}}</ref>
| 77
|-
! scope="row"| Australia Dance ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/dance-singles-chart/2024-08-12|title=ARIA Top 20 Dance Singles Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=12 August 2024|access-date=9 August 2024}}</ref>
| 5
|-
! scope="row"| New Zealand Hot Singles ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-03-08|title=NZ Hot Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=11 March 2024|access-date=8 March 2024}}</ref>
| 6
|-
{{single chart|UK|26|date=20240308|rowheader=true|access-date=8 March 2024}}
|-
{{single chart|Billboardbubbling100|17|artist=Charli XCX|rowheader=true|access-date=13 August 2024}}
|-
{{single chart|Billboarddanceelectronic|7|artist=Charli XCX|rowheader=true|access-date=12 March 2023}}
|}
===წლის ბოლო ჩარტები===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center"
|+ წლის ბოლო ჩარტის პერფორმანსი Von Dutch-თვის
! scope="col"| Chart (2024)
! scope="col"| Position
|-
! scope="row"| Australia Dance (ARIA)<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/2024/dance-singles-chart|title=ARIA Top 50 Dance Singles for 2024|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|access-date=13 January 2025}}</ref>
| 46
|-
! scope="row"| US Hot Dance/Electronic Songs (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2024/hot-dance-electronic-songs/|title=Hot Dance/Electronic Songs – Year-End 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=17 December 2024}}</ref>
| 15
{{col-end}}
==იხილეთ აგრეთვე==
* [[Brat (ალბომი)]]
* [[Charli XCX]]
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://theface.com/music/charli-xcx-interview-new-album-xcx6-vol-4-issue-18 Charli XCX Knows You're Obsessed with Her]
* [https://www.discogs.com/release/30180239-Charli-XCX-Von-Dutch Charli XCX – Von Dutch (2024, Memory Stick)]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:მუსიკალური ნაწარმოებები]]
[[კატეგორია:ინგლისური მუსიკა]]
[[კატეგორია:2024 წელი მუსიკაში]]
[[კატეგორია:სინგლები]]
[[კატეგორია:სინგლები თარიღის მიხედვით]]
[[კატეგორია:სინგლები წლის მიხედვით]]
[[კატეგორია:Atlantic Records-ის სინგლები]]
[[კატეგორია:სინგლები ლეიბლის მიხედვით]]
[[კატეგორია:დენს-პოპ ალბომები]]
iiysrytq7i0ec14iyo1rrrw1vgatj50
აზოფი (მთვარის კრატერი)
0
602829
5356760
5238497
2026-04-15T04:13:33Z
InternetArchiveBot
124291
დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5
5356760
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კრატერი
|კუთვნილება=მთვარის კრატერი
|სახელწოდება=აზოფი
|მშობლიური სახელწოდება={{lang-la|Azophi}}
|სურათი=Azophi-IV96-H1.jpg
|წარწერა=
|ქვეყანა=
|რეგიონი=
|რაიონი=
|სიმაღლე=1.1 კმ ''(2015)''<ref name="CraterDatabase(2015)"/>
|დიამეტრი= 47.54 კმ<ref name="planetarynames" />
|სიგრძე=
|ფართობი=
|მოცულობა= 1780.67 კმ³ ''(2015)''<ref name="CraterDatabase(2015)"/>
|ტიპი=დარტყმითი კრატერი
|უდიდესი სიღრმე= 2.31 კმ ''(2015)''<ref name="CraterDatabase(2015)"/>
|საშუალო სიღრმე=
|ეპონიმი=
|დამტკიცებულია=1935
|lat_dir = S |lat_deg =22.19 |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = E |lon_deg =12.70 |lon_min = |lon_sec =
|ციური სხეული=მთვარე
|ვიკისაწყობი
}}
'''კრატერი აზოფი''' ({{lang-la|Azophi}}) — [[დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი]] [[მთვარე]]ზე. მდებარეობს [[მთვარის ხილული მხარე|მთვარის ხილული მხარის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სპარსი მათემატიკოსისა და ასტრონომის, [[აბდ ალ-რაჰმან ალ-სუფი]]ს პატივსაცემად (დაამტკიცა [[საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი|საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა]] [[1935]] წელს).<ref name="planetarynames" /> კრატერის ფორმირება [[ნექტარული პერიოდი]]თ ივარაუდება.<ref name="CraterDatabase(2015)"/>
== კრატერის აღწერა ==
კრატერის უახლოესი მეზობლებია იბნ ეზრას კრატერი ჩრდილო-დასავლეთით, რომელიც ნაწილობრივ ფარავს კრატერის კიდეს; გებერის კრატერი ჩრდილო-ჩრდილო-აღმოსავლეთით; და საკრობოსკოს კრატერი სამხრეთ-აღმოსავლეთით.<ref>{{Cite web |url=https://planetarynames.wr.usgs.gov/images/Lunar/lac_96_wac.pdf |title=Кратер Ас-Суфи на карте LAC-96. |access-date=2020-07-05 |archive-date=2019-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428132408/https://planetarynames.wr.usgs.gov/images/Lunar/lac_96_wac.pdf |url-status=live }}</ref> კრატერის ცენტრის [[სელენოგრაფიული კოორდინატები]]ა {{Coord|22.19|S|12.7|E|globe:Moon|nogoogle=1|noosm=1}}, დიამეტრი — 47.54 კმ,<ref name="planetarynames" /> სიღრმე — 2.31 კმ.<ref name="CraterDatabase(2015)"/>
კრატერის კიდეს აქვს მრავალკუთხა ფორმა ბასრი კიდეებით და პრაქტიკულად უვნებლად არის შემორჩენილი. კიდეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილი პატარა ხეობით არის გაჭრილი. კიდეს სიმაღლე მიმდებარე რელიეფიდან 1.1 კმ-ია,<ref name="CraterDatabase(2015)"/> კრატერის მოცულობა 1780.67 კმ³-ია.<ref name="CraterDatabase(2015)"/> კრატერის თასის ფსკერი გლუვია, შესამჩნევი სტრუქტურების გარეშე, რამდენიმე პატარა კრატერის გარდა, და ცენტრალური მწვერვალი არ აქვს.
== სატელიტური კრატერები ==
{| class="wikitable" style="float:left; margin-left:1em;"
! colspan="3" | [[ფაილი:Azophi sattelite craters map.jpg|370პქ|ცენტრი|დევიდ კემბელის ფოტო]]
|-
! აზოფი
! class="unsortable" | კოორდინატები
! დიამეტრი, კმ
|-
|A
|{{Coord|24.43|S|11.18|E|globe:moon|nogoogle=1|noosm=1|name=Ас-Суфи A}}
|28.3
|-
|B
|{{Coord|23.58|S|10.59|E|globe:moon|nogoogle=1|noosm=1|name=Ас-Суфи B}}
|18.3
|-
|C
|{{Coord|21.81|S|13.06|E|globe:moon|nogoogle=1|noosm=1|name=Ас-Суфи C}}
| 5.4
|-
|D
|{{Coord|24.32|S|13.39|E|globe:moon|nogoogle=1|noosm=1|name=Ас-Суфи D}}
| 8.5
|-
|E
|{{Coord|23.48|S|13.77|E|globe:moon|nogoogle=1|noosm=1|name=Ас-Суфи E}}
| 4.9
|-
|F
|{{Coord|22.31|S|13.84|E|globe:moon|nogoogle=1|noosm=1|name=Ас-Суфи F}}
| 6.0
|-
|G
|{{Coord|23.87|S|12.27|E|globe:moon|nogoogle=1|noosm=1|name=Ас-Суфи G}}
|54.6
|-
|H
|{{Coord|25.58|S|11.84|E|globe:moon|nogoogle=1|noosm=1|name=Ас-Суфи H}}
|20.7
|-
|J
|{{Coord|21.29|S|13.17|E|globe:moon|nogoogle=1|noosm=1|name=Ас-Суфи J}}
| 7.5
|}
{{clear}}
==იხილეთ აგრეთვე==
*[[მთვარის კრატერების სია]]
==რესურსები ინტერნეტში==
* {{cite book
| last1 = Andersson
| first1 = L. E.
| last2 = Whitaker
| first2 = E. A.
| author-link2 = Ewen Whitaker
| date = 1982
| title = [[NASA]] Catalogue of Lunar Nomenclature
| publisher = NASA RP-1097
}}
* {{cite web
| last = Blue
| first = Jennifer
| date = July 25, 2007
| title = Gazetteer of Planetary Nomenclature
| publisher = [[United States Geological Survey|USGS]]
| url = http://planetarynames.wr.usgs.gov/
| access-date = 2007-08-05
}}
* {{cite book
| last1 = Bussey
| first1 = B.
| author-link1 = Ben Bussey
| last2 = Spudis
| first2 = P.
| author-link2 = Paul Spudis
| date = 2004
| title = The Clementine Atlas of the Moon
| publisher = [[Cambridge University Press]]
| location = New York
| isbn = 978-0-521-81528-4
}}
* {{cite book
| last1 = Cocks
| first1 = Elijah E.
| last2 = Cocks
| first2 = Josiah C.
| date = 1995
| title = Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature
| publisher = Tudor Publishers
| isbn = 978-0-936389-27-1
| url = https://archive.org/details/isbn_9780936389271
}}
* {{cite web
| last = McDowell
| first = Jonathan
| date = July 15, 2007
| url = http://host.planet4589.org/astro/lunar/
| title = Lunar Nomenclature
| publisher = [[Jonathan's Space Report]]
| access-date = 2007-10-24
| archive-date = 2012-02-08
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20120208141804/http://host.planet4589.org/astro/lunar/
}}
* {{cite journal| last1 = Menzel| first1 = D. H.| last2 = Minnaert| first2 = M.| last3 = Levin| first3 = B.| last4 = Dollfus| first4 = A.| last5 = Bell| first5 = B.| title = Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU| doi = 10.1007/BF00171763| journal = Space Science Reviews| volume = 12| issue = 2| pages = 136–186| date = 1971| bibcode = 1971SSRv...12..136M| s2cid = 122125855}}
* {{cite book
| first = Patrick
| last = Moore
| author-link = Patrick Moore
| date = 2001
| title = On the Moon
| publisher = [[Sterling Publishing Co.]]
| isbn = 978-0-304-35469-6
| url = https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr
}}
* {{cite book
| first = Fred W.
| last = Price
| date = 1988
| title = The Moon Observer's Handbook
| url = https://archive.org/details/moonobservershan0000pric_a2v7
| publisher = Cambridge University Press
| isbn = 978-0-521-33500-3
}}
* {{cite book
| last = Rükl
| first = Antonín
| author-link = Antonín Rükl
| date = 1990
| title = Atlas of the Moon
| publisher = [[Kalmbach Books]]
| isbn = 978-0-913135-17-4
}}
* {{cite book
| last = Webb
| first = Rev. T. W.
| author-link = Thomas William Webb
| date = 1962
| title = Celestial Objects for Common Telescopes
| edition = 6th revised
| publisher = Dover
| isbn = 978-0-486-20917-3
| url = https://archive.org/details/celestialobjects00webb
}}
* {{cite book
| first = Ewen A.
| last = Whitaker
| author-link = Ewen Whitaker
| date = 1999
| title = Mapping and Naming the Moon
| publisher = Cambridge University Press
| isbn = 978-0-521-62248-6
}}
* {{cite book
| first = Peter T.
| last = Wlasuk
| date = 2000
| title = Observing the Moon
| url = https://archive.org/details/observingmoonpra0000wlas
| publisher = Springer
| isbn = 978-1-85233-193-1
}}
==სქოლიო==
{{reflist|refs=
* <ref name="planetarynames">[https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/524 საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი] — Azophi</ref>
*<ref name="CraterDatabase(2015)">[https://www.lpi.usra.edu/lunar/surface/#craters Lunar Impact Crater Database (2015)] Losiak et al., LPI Lunar Exploration Intern Program (2009). [https://www.lpi.usra.edu/lunar/surface/Lunar_Impact_Crater_Database_v08Sep2015.xls Revised by T. Öhman, LPI (2011) and (2015)].</ref>
}}
{{მთვარის კრატერები: ა-დ}}
{{ავტორიტეტული წყაროები}}
[[კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები]]
[[კატეგორია:კვადრანტი LQ-20]]
6i1oyc6dnsboxkf3ap7cfdo3i7mb56c
Short n' Sweet Tour
0
607770
5356666
5354225
2026-04-14T18:38:22Z
Andria Gagua
170044
/* ცვლილებები */
5356666
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა საკონცერტო ტურნე |
| საკონცერტო ტურნეს სახელი = Short n' Sweet Tour
| სურათი =
[[ფაილი:Sabrina Carpenter - O2 Arena 2025 - 102 (cropped).jpg|220px]]
| სურათის ქვეტექსტი=საბრინა კარპენტერი O2 არენაზე, 2025 წლის მარტში
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]ს
| გამართვის ადგილი =
| გამართვის ადგილები =[[ევროპა]] • [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკა]]
| ტიპი =
| ალბომი=''[[Short n' Sweet]]'' • ''[[Man's Best Friend (საბრინა კარპენტერის ალბომი)|Man's Best Friend]]''
| დაწყების თარიღი =23 სექტემბერი, 2024
| დასრულების თარიღი =23 ნოემბერი, 2025
| ეტაპები =3
| კონცერტების რაოდენობა =72
| შემოსავალი =
| წინა ტურნე = [[Emails I Can't Send Tour]]
(2022–2023)
| ეს ტურნე = '''Short n' Sweet Tour'''
(2024–2025)
| შემდეგი ტურნე = ...
| სხვადასხვა =
}}
'''Short n' Sweet Tour''' — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი]]ს, მეხუთე საკონცერტო ტური. იგი დაიწყო [[2024]] წლის [[23 სექტემბერი|23 სექტემბერს]], [[კოლუმბუსი (ოჰაიო)|კოლუმბუს]]ში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებ]]ში და დასრულდება [[2025]] წლის [[23 ნოემბერი|23 ნოემბერ]]ს, [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელეს]]ში, შეერთებულ შტატებში. ტური მოიცავს 72 შოუს. იგი შექმნილია მისი მეექვსე სტუდიური ალბომის, [[Short n' Sweet]] ([[2024]]) პოპულარიზაციისთვის, თუმცა [[2025]] წლის ბოლოს ტური განახლდა მისი მეშვიდე სტუდიური ალბომის [[Man's Best Friend]] ([[2025]]) ჩასართავად.
==განცხადებები==
კარპენტერმა ტურის ჩრდილოეთ ამერიკის თარიღები გამოაცხადა [[2024]] წლის [[20 ივნისი|20 ივნის]]ს.<ref name="Rolling Stone 1">{{cite magazine |last1=Paul |first1=Larisha |title=Sabrina Carpenter Unveils 2024 ''Short n' Sweet'' North American Arena Tour Dates |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-1235043018/ |magazine=[[Rolling Stone]] |access-date=June 20, 2024 |archive-url=https://archive.today/20240620181525/https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-1235043018/ |archive-date=June 20, 2024 |issn=0035-791X |oclc=969027590 |date=June 20, 2024 |url-status=live}}</ref><ref name="Variety 1">{{cite magazine |last1=Garcia |first1=Thania |title=Sabrina Carpenter Unveils International Dates for Her ''Short n' Sweet'' Tour |url=https://variety.com/2024/music/news/sabrina-carpenter-tour-dates-1236042494/ |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=June 20, 2024 |archive-url=https://archive.today/20240620151519/https://variety.com/2024/music/news/sabrina-carpenter-tour-dates-1236042494/ |archive-date=June 20, 2024 |issn=0042-2738 |oclc=60626328 |date=June 18, 2024 |url-status=live}}</ref> ევროპის ტურის თარიღები გამოცხადდა [[2024]] წლის [[23 ივლისი|23 ივლის]]ს.<ref name="Glamour 1">{{cite magazine |last1=Lockstone |first1=Georgia |title=Sabrina Carpenter has added extra dates to her tour – and tickets are on sale now |url=https://www.glamourmagazine.co.uk/article/sabrina-carpenter-uk-tour-tickets |magazine=[[Glamour (magazine)|Glamour]] |access-date=July 24, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241021144852/https://www.glamourmagazine.co.uk/article/sabrina-carpenter-uk-tour-tickets |archive-date=October 21, 2024 |issn=0017-0747 |date=July 23, 2024 |url-status=live}}</ref> [[2024]] წლის [[2 დეკემბერი|2 დეკემბერ]]ს ტურის ევროპის ეტაპისთვის დამატებითი თარიღები გამოცხადდა.<ref>{{Cite press release|url=https://www.mynewsdesk.com/se/livenation/pressreleases/sabrina-carpenter-tar-med-short-n-sweet-tour-till-stockholm-naesta-vaar-3357737|title=Sabrina Carpenter tar med Short n' Sweet Tour till Stockholm nästa vår!|date=December 2, 2024|publisher=[[Live Nation]]|language=sv|agency=[[Mynewsdesk]]|access-date=December 2, 2024}}</ref> [[2025]] წლის [[27 თებერვალი|27 თებერვალ]]ს [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკა]]ში კიდევ თორმეტი კონცერტი გამოცხადდა.<ref name="Variety 2">{{cite magazine |last1=Horowitz |first1=Steven J. |title=Sabrina Carpenter Announces Additional North American Dates for ''Short n' Sweet'' Tour |url=https://variety.com/2025/music/news/sabrina-carpenter-additional-north-american-short-n-sweet-tour-dates-1236322506/ |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |access-date=February 27, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250227154832/https://variety.com/2025/music/news/sabrina-carpenter-additional-north-american-short-n-sweet-tour-dates-1236322506/ |archive-date=February 27, 2025 |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328 |date=February 27, 2025 |url-status=live}}</ref> მომდევნო დღეს [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკ]]სა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელეს]]ში დამატებით ხუთი თარიღი გამოცხადდა.<ref>{{cite web|title=Tour - Sabrina Carpenter Official Store |url=https://store.sabrinacarpenter.com/pages/tour |website=Sabrina Carpenter Official Store |access-date=February 28, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250228223559/https://store.sabrinacarpenter.com/pages/tour |archive-date=February 28, 2025 |location=United States |date=February 28, 2025 |url-status=live}}</ref>
==კონცერტის მოკლე შინაარსი==
{{მრავალი სურათი
| ზონა = left
| მიმართულება = horizontal
| ჯამური სიგანე = 230
| სათაური =
| სათაურის ზონა =
| სათაურის ფონი =
| ფაილი1 = Sabrina Carpenter - O2 Arena 2025 - 001 (cropped).jpg
| სიგანე1 =
| ალტ1 =
| წარწერა1 =
| ფაილი2 = Sabrina Carpenter - O2 Arena 2025 - 009 (cropped).jpg
| სიგანე2 =
| ალტ2 =
| წარწერა2 =
| ფაილი3 =
| სიგანე3 =
| ალტ3 =
| წარწერა3 =
| ქვევით = კარპენტერი იხსნის პირსახოცს და აჩენს ბოდეს ლონდონის O2 არენაზე გამართული შოუს დროს.
| ქვედა ზონა = center
| ქვედა ფონი =
| ფონი =
}}
შოუს დასაწყისში ნაჩვენებია ვიდეო, სადაც საბრინა კარპენტერი აბაზანაშია და მთხრობელი ახსენებს მას, რომ შოუ იწყება. ის სწრაფად გამოდის აბაზანიდან და სცენაზე ჩნდება პირსახოცში გახვეული. შემდეგ კარპენტერი იხსნის პირსახოცს და აჩენს თოჯინის სტილის ღამის პერანგს კრისტალებით.
კარპენტერი შოუს იწყებს სიმღერებით „Taste“ და „Good Graces“ მოცეკვავეებთან ერთად.<ref name="Rolling Stone 2">{{cite magazine |last1=Martoccio |first1=Angie |title=Sabrina Carpenter's Madison Square Garden Debut Was a Dazzling Slumber Party |url=https://www.rollingstone.com/music/music-live-reviews/sabrina-carpenter-madison-square-garden-short-n-sweet-tour-review-1235106140/ |magazine=[[Rolling Stone]] |access-date=October 6, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241001001548/https://www.rollingstone.com/music/music-live-reviews/sabrina-carpenter-madison-square-garden-short-n-sweet-tour-review-1235106140/ |archive-date=October 1, 2024 |issn=0035-791X |oclc=969027590 |date=September 30, 2024 |url-status=live}}</ref> ამის შემდეგ ის წარმოთქვამს მისასალმებელ სიტყვას, სადაც მადლობას უხდის გახსნის შემსრულებელს, რასაც მოჰყვება სიმღერების შესრულება — „Slim Pickins“ ბუხართან<ref name=":0">{{Cite news |last1=Smith |first1=Marley |date=October 16, 2024 |title=Sabrina Carpenter takes on Chicago for 'Short n' Sweet' tour |url=https://dailynorthwestern.com/2024/10/15/lateststories/sabrina-carpenter-takes-on-chicago-for-short-n-sweet-tour/ |access-date=October 25, 2024 |newspaper=The Daily Northwestern}}</ref> და „Tornado Warnings“ მამაკაც მოცეკვავესთან ერთად.<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=yC1mMGRjGrg |title=Sabrina Carpenter - Tornado Warnings {{!}} Short n' Sweet Tour, Nashville. |date=October 19, 2024 |last=Sabrina Carpenter All-Videos 💌 |access-date=October 25, 2024 |via=YouTube}}</ref> სეტს ის ასრულებს სიმღერით „Lie to Girls“ ქალი მოცეკვავეების თანხლებით და მცირე მონაკვეთით სიმღერიდან „Decode“.<ref name="Elle 1" /> შემდეგ ნაწილს კარპენტერი იწყებს გამოგონილი რეკლამით, რასაც მოჰყვება სიმღერის „Bed Chem“ შესრულება მრგვალ საწოლზე, ქალი მოცეკვავეების თანხლებით.<ref name=":0" />
შემდეგი ნაწილი იწყება გამოგონილი სიტკომის „Sabrina After Dark“ შესავლით, სადაც წარმოდგენილია მისი ბენდის წევრები და უკანა ხმის ვოკალისტები.<ref>{{Cite web |date=November 5, 2024 |title=Sabrina Carpenter brought big horny energy to Vancouver in her Short n' Sweet tour |url=https://www.straight.com/music/sabrina-carpenter-brought-big-horny-energy-to-vancouver-in-her-short-n-sweet-tour# |access-date=November 19, 2024 |newspaper=The Georgia Straight}}</ref> ამ სცენაში კარპენტერი ჩნდება სპეციალურად მისთვის შექმნილ Patou-ს შავი მაქმანის ტანისამოსით<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Aziz |first=Sandy |date=October 9, 2024 |title=Breaking Down Sabrina Carpenter's 'Short n' Sweet' Tour Outfits |url=https://www.teenvogue.com/story/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-outfits-details |access-date=December 28, 2024 |magazine=Teen Vogue}}</ref> და ასრულებს სიმღერა „Feather“-ის ჯაზურ ვერსიას. შემდეგ ის აგრძელებს სიმღერებით „Fast Times“ და „Read Your Mind“. „Sharpest Tool“-ის შესრულებისას კარპენტერი შედის აბაზანაში, რასაც მოჰყვება სიმღერის „Opposite“ მოკლე ფრაგმენტი.<ref>{{Cite news |last=Ruggieri |first=Melissa |title=Sabrina Carpenter brings sweetness and light to her polished, playful concert |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/10/06/sabrina-carpenter-concert-review-short-n-sweet-tour/75533197007/ |access-date=November 19, 2024 |newspaper=USA Today}}</ref> შემდგომში ის ასრულებს „Because I Liked a Boy“ და „Coincidence“,<ref name="Elle 1" /> რის შემდეგაც ატრიალებს ბოთლს, რათა გადაწყვიტოს, რომელი მოულოდნელი სიმღერა შეასრულოს; ზოგჯერ ამის ნაცვლად ასრულებდა ბონუს-ტრეკს „Busy Woman“.<ref name="Surprise cover songs 1" /> ამის შემდეგ კარპენტერი ასრულებს სიმღერას „Nonsense“, ხოლო სეტს ასრულებს სატირით სავსე ეკრანით — „Technical Difficulties“, რომელიც ჩვეულებრივი დასასრულის ნაცვლად გამოიყენება.<ref>{{Cite magazine |last=Paul |first=Larisha |date=September 24, 2024 |title=Sabrina Carpenter Retires Horny 'Nonsense' Outros on 'Short n' Sweet' Tour |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-nonsense-outro-1235110772/ |access-date=December 28, 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref>
შემდეგ მთხრობელი კვლავ ჩნდება და აჯამებს ტურის წინა მნიშვნელოვან მომენტებს, რის შემდეგაც კარპენტერი მისკენ გარბის, საყვედურობს მას ტექნიკური ხარვეზის გამო და საბოლოოდ ბრაზით ათავისუფლებს. შემდეგ ნაჩვენებია ორი რეკლამა, რომლებიც იწვევს სიმღერის „Dumb & Poetic“ შესრულებას,<ref name="Elle 1" /> სადაც კარპენტერი ჩნდება Ludovic de Saint Sernin-ის ორ ნაწილად შეკერილ კაბაში.<ref name="Teen Vogue" /> ამის შემდეგ ის გადასცემს ვარდისფერ ხელბორკილებს ერთ მაყურებელს, იმ ფონზე, რომ ეკრანზე ჩნდება გაფრთხილება — „დაკავებული ხარ ზედმეტად სექსუალურად ყოფნისთვის“, შემდეგ კი აგრძელებს შესრულებას სიმღერა „Juno“-თი.<ref>{{cite news |last=Gendron |first=Bob |date=October 14, 2024 |title=Sabrina Carpenter's Short n' Sweet tour at United Center showed an artist still finding her way |url=https://www.chicagotribune.com/2024/10/14/review-sabrina-carpenters-short-n-sweet-tour-at-united-center-showed-an-artist-still-finding-her-way/ |access-date=November 16, 2024 |newspaper=[[Chicago Tribune]]}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Travis |first=Emlyn |date=November 18, 2024 |title=Marcello Hernández's Domingo Arrested by Sabrina Carpenter at Los Angeles Concert: 'Sabrina, I'm Here!' |url=https://ew.com/marcello-hernandez-arrested-by-sabrina-carpenter-at-los-angeles-concert-while-dressed-as-snl-domingo-8746967 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241119022119/https://ew.com/marcello-hernandez-arrested-by-sabrina-carpenter-at-los-angeles-concert-while-dressed-as-snl-domingo-8746967 |archive-date=November 19, 2024 |access-date=November 21, 2024 |magazine=[[Entertainment Weekly]]}}</ref> სიმღერის დროს, სადაც ამბობს „have you ever tried this one?“, კარპენტერი ყოველ შოუზე ახსენებს ახალ პოზებს.<ref>{{cite web |last=Soteriou |first=Stephanie |date=October 3, 2024 |title=After Fans Were Shocked That Sabrina Carpenter's Grandparents Attended Her Seriously Sexy Concert, Sabrina Herself Has Responded |url=https://www.buzzfeednews.com/article/stephaniesoteriou/sabrina-carpenter-sexy-performances-grandparents |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009020700/https://www.buzzfeednews.com/article/stephaniesoteriou/sabrina-carpenter-sexy-performances-grandparents |archive-date=October 9, 2024 |access-date=November 16, 2024 |website=[[BuzzFeed News]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Soteriou |first=Stephanie |date=September 30, 2024 |title=Barry Keoghan Left A Pretty Eyebrow-Raising Comment On A Photo Of Sabrina Carpenter, And People Have Thoughts |url=https://www.buzzfeednews.com/article/stephaniesoteriou/barry-keoghan-nsfw-comment-sabrina-carpenter-instagram |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009020721/https://www.buzzfeednews.com/article/stephaniesoteriou/barry-keoghan-nsfw-comment-sabrina-carpenter-instagram |archive-date=October 9, 2024 |access-date=November 16, 2024 |website=[[BuzzFeed News]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Ruggieri |first=Melissa |date=October 6, 2024 |title=Sabrina Carpenter Brings Sweetness and Light to Her Polished, Playful Concert |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/10/06/sabrina-carpenter-concert-review-short-n-sweet-tour/75533197007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241006173305/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/10/06/sabrina-carpenter-concert-review-short-n-sweet-tour/75533197007/ |archive-date=October 6, 2024 |access-date=October 17, 2024 |newspaper=[[USA Today]]}}</ref>
შემდეგ ის აგრძელებს სიმღერების შესრულებას „Please Please Please“ და „Don't Smile“, ხოლო ფინალში, ასრულებს თავის ჰიტს „Espresso“.<ref name="Elle 1" />
==სეტლისტი==
ეს კონცერტების სია აღებულია [[2024]] წლის [[23 სექტემბერი|23 სექტემბერ]]ს [[კოლუმბუსი (ოჰაიო)|კოლუმბუს]]ში გამართული კონცერტიდან.<ref name="Elle 1">{{cite magazine |last1=Bailey |first1=Alyssa |title=Sabrina Carpenter's 21-Song Short n' Sweet Tour Setlist Has a Few Surprises |url=https://www.elle.com/culture/music/a62351809/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-nonsense-outros-explained/ |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |access-date=October 21, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241021150414/https://www.elle.com/culture/music/a62351809/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-nonsense-outros-explained/ |archive-date=October 21, 2024 |date=September 24, 2024 |url-status=live}}</ref> ის არ წარმოადგენს ტურის ყველა კონცერტს.
#„[[Taste (სიმღერა)|Taste]]“
#„[[Good Graces (სიმღერა)|Good Graces]]“
#„[[Slim Pickins (სიმღერა)|Slim Pickins]]“
#„Tornado Warnings“
#„Lie to Girls / Decode“
#„[[Bed Chem]]“
#„[[Feather (სიმღერა)|Feather]]“
#„[[Fast Times (სიმღერა)|Fast Times]]“
#„Read Your Mind“
#„Sharpest Tool“ / „Opposite“
#„[[Because I Liked a Boy (სიმღერა)|Because I Liked a Boy]]“
#„Coincidence“
#სიურპრიზ სიმღერა
#„[[Nonsense (სიმღერა)|Nonsense]]“
#„Dumb & Poetic“
#„[[Juno (სიმღერა)|Juno]]“
#„[[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]“
#„Don't Smile“
'''ენკორი'''
#<li value=19>„[[Espresso (სიმღერა)|Espresso]]“
===ცვლილებები===
* [[2025]] წლის [[3 მარტი]]ს [[დუბლინი]]ს კონცერტიდან მოყოლებული, სიმღერა „[[Busy Woman (სიმღერა)|Busy Woman]]“ სრულდებოდა „Read Your Mind“-ის ნაცვლად.<ref name="Alterations 1">{{cite news |last1=Prance |first1=Sam |title=Sabrina Carpenter Short n' Sweet Tour set list: Every song in her 2025 shows revealed |url=https://www.capitalfm.com/news/music/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-songs-2025/ |access-date=March 3, 2025 |agency=[[Capital (radio network)|Capital]] |date=March 3, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250304005636/https://www.capitalfm.com/news/music/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-songs-2025/ |archive-date=March 4, 2025 |location=United Kingdom |url-status=dead}}</ref>
* [[2025]] წლის [[23 ოქტომბერი|23 ოქტომბრი]]ს პიტსბურგის კონცერტიდან დაწყებული, სეტლისტს დაემატა სიმღერები „[[Manchild]]“, „[[House Tour]]“ და „[[Tears]]“.<ref name="Alterations 2">{{cite news |last1=Prance |first1=Sam |title=Sabrina Carpenter Short n' Sweet Tour set list: Every song in her 2025 shows revealed |url=https://www.capitalfm.com/news/music/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-songs-us/ |access-date=October 24, 2025 |agency=[[Capital (radio network)|Capital]] |date=October 24, 2025 |archive-url=https://archive.today/20251024154529/https://www.capitalfm.com/news/music/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-songs-us/ |archive-date=October 24, 2025 |location=United Kingdom |url-status=dead}}</ref>
===სიურპრიზის ქავერ სიმღერები===
ტურის ყოველი საღამოს განმავლობაში კარპენტერი სცენაზე ატრიალებს ბოთლს, რათა შემთხვევით აირჩიოს სიმღერა, რომელსაც შეასრულებს იგი.<ref name="Surprise cover songs 1">{{cite web |last1=Prance |first1=Sam |title=Every surprise cover Sabrina Carpenter sings on the Short n' Sweet Tour |url=https://www.capitalfm.com/news/music/sabrina-carpenter-tour-surprise-songs-cover-setlist/ |publisher=[[Capital (radio network)|Capital]] |access-date=November 13, 2025 |date=November 11, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Short n' Sweet Tour: All the surprise covers Sabrina Carpenter performed |url=https://inmusicblog.com/2025/04/04/short-n-sweet-tour-all-the-surprise-covers-sabrina-carpenter-has-performed/ |publisher=InMusic |access-date=November 5, 2025 |date=November 2, 2025}}</ref>
* [[23 სექტემბერი]], [[2024]] – [[კოლუმბუსი (ოჰაიო)|კოლუმბუსი]]: „[[Mamma Mia (სიმღერა)|Mamma Mia]]“ – ABBA
* [[25 სექტემბერი]], 2024 – [[ტორონტო]]: „[[That Don't Impress Me Much (სიმღერა)|That Don't Impress Me Much]]“ – [[შენაია ტვეინი]]
* [[26 სექტემბერი]], 2024 – [[დეტროიტი]]: „[[Kiss Me (სიმღერა)|Kiss Me]]“ – [[Sixpence None the Richer]]
* [[29 სექტემბერი]], 2024 – [[ნიუ-იორკი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[30 სექტემბერი]], 2024 – [[ბრუკლინი]]: „Busy Woman“ – Carpenter
* [[2 ოქტომბერი]], 2024 – [[ჰერტფორდი]]: „Kiss Me“ – Sixpence None the Richer
* [[3 ოქტომბერი]], 2024 – [[ბოსტონი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[5 ოქტომბერი]], 2024 – [[ბალტიმორი]]: „[[Material Girl (სიმღერა)|Material Girl]]“ – [[მადონა (მომღერალი)|მადონა]]
* [[8 ოქტომბერი]], 2024 – [[ფილადელფია]]: „Busy Woman“ – Carpenter
* [[11 ოქტომბერი]], 2024 – [[მონრეალი]]: „Kiss Me“ – Sixpence None the Richer
* [[13 ოქტომბერი]], 2024 – [[ჩიკაგო]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[14 ოქტომბერი]], 2024 – [[მინეაპოლისი]]: „Material Girl“ – მადონა
* [[16 ოქტომბერი]], 2024 – [[ნეშვილი]]: „[[9 to 5 (სიმღერა)|9 to 5]]“ – [[დოლი პარტონი]]
* [[17 ოქტომბერი]], 2024 – [[სენტ-ლუისი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[19 ოქტომბერი]], 2024 – [[რალი (ქალაქი)|რალი]]: „Material Girl“ – მადონა
* [[20 ოქტომბერი]], 2024 – [[შარლოტსვილი, ვირჯინია|შარლოტსვილი]]: „Kiss Me“ – Sixpence None the Richer
* [[22 ოქტომბერი]] , 2024 – [[ატლანტა]]: „9 to 5“ – პარტონი
* [[24 ოქტომბერი]], 2024 – [[ორლანდო]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[25 ოქტომბერი]], 2024 – [[ტამპა (ფლორიდა)|ტამპა]]: „Material Girl“ – მადონა
* [[27 ოქტომბერი]], 2024 – [[ჰიუსტონი]]: „Busy Woman“ – Carpenter
* [[28 ოქტომბერი]], 2024 – [[ოსტინი]]: „9 to 5“ – პარტონი
* [[30 ოქტომბერი]], 2024 – [[დალასი]]: „[[Hopelessly Devoted to You (სიმღერა)|Hopelessly Devoted to You]]“ – [[ოლივია ნიუტონ-ჯონი]]
* [[1 ნოემბერი]], 2024 – [[დენვერი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[2 ნოემბერი]], 2024 – [[სოლტ-ლეიკ-სიტი]]: „Material Girl“ – მადონა
* [[4 ნოემბერი]], 2024 – [[ვანკუვერი]]: „Busy Woman“ – Carpenter
* [[6 ნოემბერი]], 2024 – [[სიეტლი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[7 ნოემბერი]], 2024 – [[პორტლენდი]]: „9 to 5“ – პარტონი
* [[9 ნოემბერი]], 2024 – [[სან-ფრანცისკო]]: „Kiss Me“ – Sixpence None the Richer
* [[10 ნოემბერი]], 2024 – [[სან-დიეგო]]: „Material Girl“ – მადონა
* [[13 ნოემბერი]], 2024 – [[ფინიქსი]]: „9 to 5“ – პარტონი
* [[15 ნოემბერი]], 2024 – [[ლოს-ანჯელესი]]: „[[Ain't No Other Man (სიმღრა)|Ain't No Other Man]]“ / „[[What a Girl Wants (სიმღერა)|What a Girl Wants]]“ – [[კრისტინა აგილერა]] (აგილერასთან ერთად)<ref>{{cite magazine |last1=Kreps |first1=Daniel |title=See Sabrina Carpenter Bring Out Christina Aguilera at Los Angeles Concert |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-christina-aguilera-what-a-girl-wants-los-angeles-1235169068/ |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |access-date=November 16, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241116150000/https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-christina-aguilera-what-a-girl-wants-los-angeles-1235169068/ |archive-date=November 16, 2024 |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590 |date=November 16, 2024 |url-status=live}}</ref>
* [[17 ნოემბერი]], 2024 – [[ინგლვუდი, კალიფორნია|ინგლვუდი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[18 ნოემბერი]], 2024 – ინგლვუდი: „[[Super Freak (სიმღერა)|Super Freak]]“ – [[რიკ ჯეიმსი]]
* [[3 მარტი]], [[2025]] – [[დუბლინი]]: „15 Minutes“ – Carpenter
* [[4 მარტი]], 2025 – დუბლინი: „Bad Reviews“ – Carpenter
* [[6 მარტი]], 2025 – [[ბირმინგემი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[8 მარტი]], 2025 – [[ლონდონი]]: „Couldn't Make It Any Harder“ – Carpenter
* [[9 მარტი]], 2025 – ლონდონი: „[[Come On Eileen (სიმღერა)|Come On Eileen]]“ – [[Dexys Midnight Runners]]
* [[11 მარტი]], 2025 – [[გლაზგო]]: „Bad Reviews“ – Carpenter
* [[13 მარტი]], 2025 – [[მანჩესტერი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[14 მარტი]], 2025 – მანჩესტერი: „15 Minutes“ – Carpenter
* [[16 მარტი]], 2025 – [[პარიზი]]: „[[Paris (სიმღერა)|Paris]]“ – Carpenter
* [[17 მარტი]], 2025 – პარიზი: „[[Lady Marmalade (სიმღერა)|Lady Marmalade]]“ – [[Labelle]]
* [[19 მარტი]], 2025 – [[ბერლინი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[22 მარტი]], 2025 – [[ბრიუსელი]]: „Couldn't Make It Any Harder“ – Carpenter
* [[23 მარტი]], 2025 – [[ამსტერდამი]]: „15 Minutes“ – Carpenter
* [[26 მარტი]], 2025 – [[მილანი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[27 მარტი]], 2025 – [[ციურიხი]]: „Bad Reviews“ – Carpenter
* [[30 მარტი]], 2025 – [[ოსლო]]: „Material Girl“ – მადონა<ref name="Verdens Gang 1">{{cite news |last1=Asp |first1=Marius |title=Anmeldelse: Sabrina Carpenter, Unity Arena: Vårslipp på Fornebu |trans-title=Review: Sabrina Carpenter, Unity Arena: Spring release at Fornebu |url=https://www.vg.no/rampelys/i/LMGBqJ/konsertanmeldelse-sabrina-carpenter-unity-arena-vaarslipp-paa-fornebu |access-date=March 31, 2025 |work=[[Verdens Gang]] |publisher=[[Schibsted]] |date=March 30, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250331183717/https://www.vg.no/rampelys/i/LMGBqJ/konsertanmeldelse-sabrina-carpenter-unity-arena-vaarslipp-paa-fornebu |archive-date=March 31, 2025 |location=Norway |language=no |issn=0806-0894}}</ref>
* [[31 მარტი]], 2025 – [[კოპენჰაგენი]]: „Couldn't Make It Any Harder“ – Carpenter
* [[1 აპრილი]], 2025 – კოპენჰაგენი: „15 Minutes“ – Carpenter
* [[3 აპრილი]], 2025 – [[სტოკჰოლმი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[4 აპრილი]], 2025 – სტოკჰოლმი: „[[Lay All Your Love on Me (სიმღერა)|Lay All Your Love on Me]]“ – ABBA
* [[23 ოქტომბერი]], 2025 – [[პიტსბურგი]]: „[[Nobody's Son (სიმღერა)|Nobody's Son]]“ – Carpenter
* [[24 ოქტომბერი]], 2025 – პიტსბურგი: „15 Minutes“ – Carpenter
* [[26 ოქტომბერი]], 2025 – [[ნიუ-იორკი]]: „Go Go Juice“ – Carpenter
* [[28 ოქტომბერი]], 2025 – ნიუ-იორკი: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[29 ოქტომბერი]], 2025 – ნიუ-იორკი: „Nobody's Son“ – Carpenter
* [[31 ოქტომბერი]], 2025 – ნიუ-იორკი: „[[Barbie Girl]]“ – [[Aqua (ჯგუფი)|Aqua]]
* [[1 ნოემბერი]], 2025 – ნიუ-იორკი: „Couldn't Make It Any Harder“ – Carpenter
* [[4 ნოემბერი]], 2025 – [[ნეშვილი]]: „Go Go Juice“ – Carpenter
* [[5 ნოემბერი]], 2025 – ნეშვილი: „Nobody's Son“ – Carpenter
* [[10 ნოემბერი]], 2025 – [[ტორონტო]]: „[[My Man on Willpower]]“ – Carpenter
* [[11 ნოემბერი]], 2025 – ტორონტო: "Bad Reviews" — Carpenter
* [[16 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "Nobody's Son" — Carpenter
* [[17 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "15 Minutes" — Carpenter
* [[19 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "Go Go Juice" — Carpenter
* [[20 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "My Man on Willpower" — Carpenter
* [[22 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "Nobody's Son" — Carpenter
* [[23 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "Goodbye" — Carpenter
==ტურის თარიღები==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|+2024 წლის კონცერტების სია<ref name="Rolling Stone 1" /><ref>{{Cite magazine |date=April 3, 2025 |title=Sabrina Carpenter |url=https://www.pollstar.com/artists/sabrina-carpenter-190115 |access-date=April 3, 2025 |magazine=[[Pollstar]] |url-access=subscription}}</ref>
! scope="col" style="width:10em;"| თარიღი (2024)
! scope="col" style="width:10em;"| ქალაქი
! scope="col" style="width:10em;"| ქვეყანა
! scope="col" style="width:15em;"| ადგილი
! scope="col" style="width:10em;"| დამხმარე აქტები
! scope="col" style="width:10em;"| დასწრება
! scope="col" style="width:10em;"| შემოსავალი
|-
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 23 სექტემბერი
| [[კოლუმბუსი (ოჰაიო)|კოლუმბუსი]]
| [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]
| [[Nationwide Arena]]
| rowspan="12"| [[Amaarae]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 25 სექტემბერი
| [[ტორონტო]]
| [[კანადა]]
| [[Scotiabank Arena]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 26 სექტემბერი
| [[დეტროიტი]]
| rowspan="7"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]
| [[Little Caesars Arena]]
| 13,800 / 13,800
| $1,664,304
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 29 სექტემბერი
| [[ნიუ-იორკი]]
| [[Madison Square Garden]]
| 13,985 / 13,985
| $1,935,205
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 30 სექტემბერი
| [[ბრუკლინი]]
| [[Barclays Center]]
| 14,155 / 14,155
| $1,907,779
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 2 ოქტომბერი
| [[ჰერტფორდი]]
| [[XL Center]]
| 11,414 / 11,414
| $1,389,415
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 3 ოქტომბერი
| [[ბოსტონი]]
| [[TD Garden]]
| 13,615 / 13,615
| $1,934,259
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 5 ოქტომბერი
| [[ბალტიმორი]]
| [[CFG Bank Arena]]
| 12,251 / 12,251
| $1,550,458
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 8 ოქტომბერი
| [[ფილადელფია]]
| [[Wells Fargo Center (Philadelphia)|Wells Fargo Center]]
| 13,763 / 13,763
| $1,913,428
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 11 ოქტომბერი
| [[მონრეალი]]
| კანადა
| [[Bell Centre]]
| 14,954 / 14,954
| $1,036,151
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 13 ოქტომბერი
| [[ჩიკაგო]]
| rowspan="14"| ამერიკის შეერთებული შტატები
| [[United Center]]
| 14,223 / 14,223
| $1,929,441
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 14 ოქტომბერი
| [[მინეაპოლისი]]
| [[Target Center]]
| 12,365 / 12,365
| $1,452,678
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 16 ოქტომბერი
| [[ნეშვილი]]
| [[Bridgestone Arena]]
| rowspan="10"| [[Griff (მომღერალი)|Griff]]
| 13,713 / 13,713
| $1,730,223
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 17 ოქტომბერი
| [[სენტ ლუისი]]
| [[Chaifetz Arena]]
| 11,727 / 11,727
| $1,326,879
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 19 ოქტომბერი
| [[რალი (ქალაქი)|რალი]]
| [[Lenovo Center]]
| 13,366 / 13,366
| $1,745,993
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 20 ოქტომბერი
| [[შარლოტსვილი, ვირჯინია|შარლოტსვილი]]
| [[John Paul Jones Arena]]
| 12,482 / 12,482
| $1,471,291
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 22 ოქტომბერი
| [[ატლანტა]]
| [[State Farm Arena]]
| 13,434 / 13,434
| $1,756,731
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 24 ოქტომბერი
| [[ორლანდო]]
| [[Kia Center]]
| 12,962 / 12,962
| $1,780,555
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 25 ოქტომბერი
| [[ტამპა]]
| [[Amalie Arena]]
| 13,193 / 13,193
| $1,853,227
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 27 ოქტომბერი
| [[ჰიუსტონი]]
| [[Toyota Center]]
| 13,193 / 13,193
| $1,853,227
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 28 ოქტომბერი
| [[ოსტინი]]
| [[Moody Center]]
| 12,203 / 12,203
| $1,346,091
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 30 ოქტომბერი
| [[დალასი]]
| [[American Airlines Center]]
| 13,276 / 13,276
| $1,897,468
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 1 ნოემბერი
| [[დენვერი]]
| [[Ball Arena]]
| rowspan="11"| [[Declan McKenna (მომღერალი)|Declan McKenna]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 2 ნოემბერი
| [[სოლტ-ლეიკ-სიტი]]
| [[Delta Center]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 4 ნოემბერი
| [[ვანკუვერი]]
| კანადა
| [[Pacific Coliseum]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 6 ნოემბერი
| [[სიეტლი]]
| rowspan="8"| ამერიკის შეერთებული შტატები
| [[Climate Pledge Arena]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 7 ნოემბერი
| [[პორტლენდი]]
| [[Moda Center]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 9 ნოემბერი
| [[სან ფრანცისკო]]
| [[Chase Center]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 10 ნოემბერი
| [[სან დიეგო]]
| [[Pechanga Arena]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 13 ნოემბერი
| [[ფინიქსი]]
| [[Footprint Center]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 15 ნოემბერი
| [[ლოს-ანჟელესი]]
| [[Crypto.com Arena]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 17 ნოემბერი
| rowspan="2"| [[ინგლვუდი, კალიფორნია|ინგლვუდი]]
| rowspan="2"| [[Kia Forum]]
| rowspan="2"| —
| rowspan="2"| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 18 ნოემბერი
|}
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|+ List of 2025 concerts<ref name="Glamour 1" /><ref name="Variety 2" /><ref>{{Cite web|url=https://store.sabrinacarpenter.com/pages/tour|title=Tour|website=sabrinacarpenter.com|access-date=December 7, 2024}}</ref>
! scope="col" style="width:10em;"| თარიღი (2025)
! scope="col" style="width:10em;"| ქალაქი
! scope="col" style="width:10em;"| ქვეყანა
! scope="col" style="width:15em;"| ადგილი
! scope="col" style="width:10em;"| დამხმარე აქტები
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 3 მარტი
| rowspan="2"| [[დუბლინი]]
| rowspan="2"| ირლანდია
| rowspan="2"| [[3Arena (Dublin)|3Arena]]
| rowspan="20"| [[Rachel Chinouriri (მომღერალი)|Rachel Chinouriri]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 4 მარტი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 6 მარტი
| [[ბირმინგემი]]
| rowspan="3"| ინგლისი
| [[Arena Birmingham|Utilita Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 8 მარტი
| rowspan="2"| [[ლონდონი]]
| rowspan="2"| [[The O2 Arena|The O<sub>2</sub> Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 9 მარტი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 11 მარტი
| [[გლაზგო]]
| შოტლანდია
| [[OVO Hydro]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 13 მარტი
| rowspan="2"| [[მანჩესტერი]]
| rowspan="2"| ინგლისი
| rowspan="2"| [[Co-op Live]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 14 მარტი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 16 მარტი
| rowspan="2"| [[პარიზი]]
| rowspan="2"| საფრანგეთი
| rowspan="2"| [[Accor Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 17 მარტი
|-
! scope="row" style="text-align:Center;"| 19 მარტი
| [[ბერლინი]]
| გერმანია
| [[Uber Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 22 მარტი
| [[ბრიუსელი]]
| ბელგია
| [[ING Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 23 მარტი
| [[ამსტერდამი]]
| ნიდერლანდები
| [[Ziggo Dome]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 26 მარტი
| [[მილანი]]
| იტალია
| [[Forum di Milano|Unipol Forum]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 27 მარტი
| [[ციურიხი]]
| შვეიცარია
| [[Hallenstadion]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 30 მარტი
| [[ოსლო]]
| ნორვეგია
| [[Unity Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 31 მარტი
| rowspan="2"| [[კოპენჰაგენი]]
| rowspan="2"| დანია
| rowspan="2"| [[Royal Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 1 აპრილი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 3 აპრილი
| rowspan="2"| [[სტოკჰოლმი]]
| rowspan="2"| შვედეთი
| rowspan="2"| [[Avicii Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 4 აპრილი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 5 ივლისი{{efn|name=fn1|2025 წლის 5 და 6 ივლისის კონცერტები [[ბრიტანეთის ზაფხულის კონცერტები|BST ჰაიდ პარკის]] ფესტივალის ნაწილია.<ref name="Rolling Stone 4">{{cite magazine |last1=Zemler |first1=Emily |title=Sabrina Carpenter to Headline London's Hyde Park Next Summer |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-bst-hyde-park-london-2025-1235194654/ |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |access-date=February 27, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250227160509/https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-bst-hyde-park-london-2025-1235194654/ |archive-date=February 27, 2025 |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590 |date=December 6, 2024 |url-status=live}}</ref><ref name="Billboard 1">{{cite magazine |last1=Smith |first1=Thomas |title=Sabrina Carpenter Announces Second Night at London's BST Hyde Park |url=https://www.billboard.com/music/pop/sabrina-carpenter-second-night-london-bst-hyde-park-1235905142/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |access-date=February 27, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250227160914/https://www.billboard.com/music/pop/sabrina-carpenter-second-night-london-bst-hyde-park-1235905142/ |archive-date=February 27, 2025 |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734 |date=February 19, 2025 |url-status=live}}</ref><ref name="Pitchfork 1">{{cite web |last1=Strauss |first1=Matthew |title=Sabrina Carpenter Announces 2025 Short n' Sweet Tour Dates |url=https://pitchfork.com/news/sabrina-carpenter-announces-2025-short-n-sweet-tour-dates/ |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]] |publisher=[[Condé Nast]] |access-date=August 5, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250805155644/https://pitchfork.com/news/sabrina-carpenter-announces-2025-short-n-sweet-tour-dates/ |archive-date=August 5, 2025 |location=United States |date=February 27, 2025 |url-status=live}}</ref>}}
| rowspan="2"| ლონდონი
| rowspan="2"| ინგლისი
| rowspan="2"| [[Hyde Park, ლონდონი|Hyde Park]]
| [[Beabadoobee]]<br />[[Clairo]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 6 ივლისი{{efn|name=fn1}}
| [[Clairo]]<br />[[Olivia Dean (მომღერალი)|Olivia Dean]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 23 ოქტომბერი
| rowspan="2"| [[პიტსბურგი]]
| rowspan="9"| ამერიკის შეერთებული შტატები
| rowspan="2"| [[PPG Paints Arena]]
| rowspan="9"| Olivia Dean<br />[[Amber Mark (მომღერალი)|Amber Mark]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 24 ოქტომბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 26 ოქტომბერი
| rowspan="5"| ნიუ იორკი
| rowspan="5"| Madison Square Garden
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 28 ოქტომბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 29 ოქტომბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 31 ოქტომბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 1 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 4 ნოემბერი
| rowspan="2"| ნეშვილი
| rowspan="2"| Bridgestone Arena
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 5 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 10 ნოემბერი
| rowspan="2"| ტორონტო
| rowspan="2"| კანადა
| rowspan="2"| Scotiabank Arena
| rowspan="8"| [[Ravyn Lenae]]<br />Amber Mark
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 11 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 16 ნოემბერი
| rowspan="6"| ლოს-ანჟელესი
| rowspan="6"| ამერიკის შეერთებული შტატები
| rowspan="6"| Crypto.com Arena
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 17 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 19 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 20 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 22 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 23 ნოემბერი
|}
==შენიშვნები==
{{Notelist}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წლის საკონცერტო ტურნეები]]
[[კატეგორია:2025 წლის საკონცერტო ტურნეები]]
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები]]
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები კანადაში]]
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები ევროპაში]]
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები ჩრდილოეთ ამერიკაში]]
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები შეერთებულ შტატებში]]
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერის საკონცერტო ტურნეები]]
018t2sf0736ob5hdf5xv8n8xmft9hm1
5356689
5356666
2026-04-14T19:41:55Z
Andria Gagua
170044
/* ტურის თარიღები */
5356689
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა საკონცერტო ტურნე |
| საკონცერტო ტურნეს სახელი = Short n' Sweet Tour
| სურათი =
[[ფაილი:Sabrina Carpenter - O2 Arena 2025 - 102 (cropped).jpg|220px]]
| სურათის ქვეტექსტი=საბრინა კარპენტერი O2 არენაზე, 2025 წლის მარტში
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]ს
| გამართვის ადგილი =
| გამართვის ადგილები =[[ევროპა]] • [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკა]]
| ტიპი =
| ალბომი=''[[Short n' Sweet]]'' • ''[[Man's Best Friend (საბრინა კარპენტერის ალბომი)|Man's Best Friend]]''
| დაწყების თარიღი =23 სექტემბერი, 2024
| დასრულების თარიღი =23 ნოემბერი, 2025
| ეტაპები =3
| კონცერტების რაოდენობა =72
| შემოსავალი =
| წინა ტურნე = [[Emails I Can't Send Tour]]
(2022–2023)
| ეს ტურნე = '''Short n' Sweet Tour'''
(2024–2025)
| შემდეგი ტურნე = ...
| სხვადასხვა =
}}
'''Short n' Sweet Tour''' — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი]]ს, მეხუთე საკონცერტო ტური. იგი დაიწყო [[2024]] წლის [[23 სექტემბერი|23 სექტემბერს]], [[კოლუმბუსი (ოჰაიო)|კოლუმბუს]]ში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებ]]ში და დასრულდება [[2025]] წლის [[23 ნოემბერი|23 ნოემბერ]]ს, [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელეს]]ში, შეერთებულ შტატებში. ტური მოიცავს 72 შოუს. იგი შექმნილია მისი მეექვსე სტუდიური ალბომის, [[Short n' Sweet]] ([[2024]]) პოპულარიზაციისთვის, თუმცა [[2025]] წლის ბოლოს ტური განახლდა მისი მეშვიდე სტუდიური ალბომის [[Man's Best Friend]] ([[2025]]) ჩასართავად.
==განცხადებები==
კარპენტერმა ტურის ჩრდილოეთ ამერიკის თარიღები გამოაცხადა [[2024]] წლის [[20 ივნისი|20 ივნის]]ს.<ref name="Rolling Stone 1">{{cite magazine |last1=Paul |first1=Larisha |title=Sabrina Carpenter Unveils 2024 ''Short n' Sweet'' North American Arena Tour Dates |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-1235043018/ |magazine=[[Rolling Stone]] |access-date=June 20, 2024 |archive-url=https://archive.today/20240620181525/https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-1235043018/ |archive-date=June 20, 2024 |issn=0035-791X |oclc=969027590 |date=June 20, 2024 |url-status=live}}</ref><ref name="Variety 1">{{cite magazine |last1=Garcia |first1=Thania |title=Sabrina Carpenter Unveils International Dates for Her ''Short n' Sweet'' Tour |url=https://variety.com/2024/music/news/sabrina-carpenter-tour-dates-1236042494/ |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=June 20, 2024 |archive-url=https://archive.today/20240620151519/https://variety.com/2024/music/news/sabrina-carpenter-tour-dates-1236042494/ |archive-date=June 20, 2024 |issn=0042-2738 |oclc=60626328 |date=June 18, 2024 |url-status=live}}</ref> ევროპის ტურის თარიღები გამოცხადდა [[2024]] წლის [[23 ივლისი|23 ივლის]]ს.<ref name="Glamour 1">{{cite magazine |last1=Lockstone |first1=Georgia |title=Sabrina Carpenter has added extra dates to her tour – and tickets are on sale now |url=https://www.glamourmagazine.co.uk/article/sabrina-carpenter-uk-tour-tickets |magazine=[[Glamour (magazine)|Glamour]] |access-date=July 24, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241021144852/https://www.glamourmagazine.co.uk/article/sabrina-carpenter-uk-tour-tickets |archive-date=October 21, 2024 |issn=0017-0747 |date=July 23, 2024 |url-status=live}}</ref> [[2024]] წლის [[2 დეკემბერი|2 დეკემბერ]]ს ტურის ევროპის ეტაპისთვის დამატებითი თარიღები გამოცხადდა.<ref>{{Cite press release|url=https://www.mynewsdesk.com/se/livenation/pressreleases/sabrina-carpenter-tar-med-short-n-sweet-tour-till-stockholm-naesta-vaar-3357737|title=Sabrina Carpenter tar med Short n' Sweet Tour till Stockholm nästa vår!|date=December 2, 2024|publisher=[[Live Nation]]|language=sv|agency=[[Mynewsdesk]]|access-date=December 2, 2024}}</ref> [[2025]] წლის [[27 თებერვალი|27 თებერვალ]]ს [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკა]]ში კიდევ თორმეტი კონცერტი გამოცხადდა.<ref name="Variety 2">{{cite magazine |last1=Horowitz |first1=Steven J. |title=Sabrina Carpenter Announces Additional North American Dates for ''Short n' Sweet'' Tour |url=https://variety.com/2025/music/news/sabrina-carpenter-additional-north-american-short-n-sweet-tour-dates-1236322506/ |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |access-date=February 27, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250227154832/https://variety.com/2025/music/news/sabrina-carpenter-additional-north-american-short-n-sweet-tour-dates-1236322506/ |archive-date=February 27, 2025 |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328 |date=February 27, 2025 |url-status=live}}</ref> მომდევნო დღეს [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკ]]სა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელეს]]ში დამატებით ხუთი თარიღი გამოცხადდა.<ref>{{cite web|title=Tour - Sabrina Carpenter Official Store |url=https://store.sabrinacarpenter.com/pages/tour |website=Sabrina Carpenter Official Store |access-date=February 28, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250228223559/https://store.sabrinacarpenter.com/pages/tour |archive-date=February 28, 2025 |location=United States |date=February 28, 2025 |url-status=live}}</ref>
==კონცერტის მოკლე შინაარსი==
{{მრავალი სურათი
| ზონა = left
| მიმართულება = horizontal
| ჯამური სიგანე = 230
| სათაური =
| სათაურის ზონა =
| სათაურის ფონი =
| ფაილი1 = Sabrina Carpenter - O2 Arena 2025 - 001 (cropped).jpg
| სიგანე1 =
| ალტ1 =
| წარწერა1 =
| ფაილი2 = Sabrina Carpenter - O2 Arena 2025 - 009 (cropped).jpg
| სიგანე2 =
| ალტ2 =
| წარწერა2 =
| ფაილი3 =
| სიგანე3 =
| ალტ3 =
| წარწერა3 =
| ქვევით = კარპენტერი იხსნის პირსახოცს და აჩენს ბოდეს ლონდონის O2 არენაზე გამართული შოუს დროს.
| ქვედა ზონა = center
| ქვედა ფონი =
| ფონი =
}}
შოუს დასაწყისში ნაჩვენებია ვიდეო, სადაც საბრინა კარპენტერი აბაზანაშია და მთხრობელი ახსენებს მას, რომ შოუ იწყება. ის სწრაფად გამოდის აბაზანიდან და სცენაზე ჩნდება პირსახოცში გახვეული. შემდეგ კარპენტერი იხსნის პირსახოცს და აჩენს თოჯინის სტილის ღამის პერანგს კრისტალებით.
კარპენტერი შოუს იწყებს სიმღერებით „Taste“ და „Good Graces“ მოცეკვავეებთან ერთად.<ref name="Rolling Stone 2">{{cite magazine |last1=Martoccio |first1=Angie |title=Sabrina Carpenter's Madison Square Garden Debut Was a Dazzling Slumber Party |url=https://www.rollingstone.com/music/music-live-reviews/sabrina-carpenter-madison-square-garden-short-n-sweet-tour-review-1235106140/ |magazine=[[Rolling Stone]] |access-date=October 6, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241001001548/https://www.rollingstone.com/music/music-live-reviews/sabrina-carpenter-madison-square-garden-short-n-sweet-tour-review-1235106140/ |archive-date=October 1, 2024 |issn=0035-791X |oclc=969027590 |date=September 30, 2024 |url-status=live}}</ref> ამის შემდეგ ის წარმოთქვამს მისასალმებელ სიტყვას, სადაც მადლობას უხდის გახსნის შემსრულებელს, რასაც მოჰყვება სიმღერების შესრულება — „Slim Pickins“ ბუხართან<ref name=":0">{{Cite news |last1=Smith |first1=Marley |date=October 16, 2024 |title=Sabrina Carpenter takes on Chicago for 'Short n' Sweet' tour |url=https://dailynorthwestern.com/2024/10/15/lateststories/sabrina-carpenter-takes-on-chicago-for-short-n-sweet-tour/ |access-date=October 25, 2024 |newspaper=The Daily Northwestern}}</ref> და „Tornado Warnings“ მამაკაც მოცეკვავესთან ერთად.<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=yC1mMGRjGrg |title=Sabrina Carpenter - Tornado Warnings {{!}} Short n' Sweet Tour, Nashville. |date=October 19, 2024 |last=Sabrina Carpenter All-Videos 💌 |access-date=October 25, 2024 |via=YouTube}}</ref> სეტს ის ასრულებს სიმღერით „Lie to Girls“ ქალი მოცეკვავეების თანხლებით და მცირე მონაკვეთით სიმღერიდან „Decode“.<ref name="Elle 1" /> შემდეგ ნაწილს კარპენტერი იწყებს გამოგონილი რეკლამით, რასაც მოჰყვება სიმღერის „Bed Chem“ შესრულება მრგვალ საწოლზე, ქალი მოცეკვავეების თანხლებით.<ref name=":0" />
შემდეგი ნაწილი იწყება გამოგონილი სიტკომის „Sabrina After Dark“ შესავლით, სადაც წარმოდგენილია მისი ბენდის წევრები და უკანა ხმის ვოკალისტები.<ref>{{Cite web |date=November 5, 2024 |title=Sabrina Carpenter brought big horny energy to Vancouver in her Short n' Sweet tour |url=https://www.straight.com/music/sabrina-carpenter-brought-big-horny-energy-to-vancouver-in-her-short-n-sweet-tour# |access-date=November 19, 2024 |newspaper=The Georgia Straight}}</ref> ამ სცენაში კარპენტერი ჩნდება სპეციალურად მისთვის შექმნილ Patou-ს შავი მაქმანის ტანისამოსით<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Aziz |first=Sandy |date=October 9, 2024 |title=Breaking Down Sabrina Carpenter's 'Short n' Sweet' Tour Outfits |url=https://www.teenvogue.com/story/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-outfits-details |access-date=December 28, 2024 |magazine=Teen Vogue}}</ref> და ასრულებს სიმღერა „Feather“-ის ჯაზურ ვერსიას. შემდეგ ის აგრძელებს სიმღერებით „Fast Times“ და „Read Your Mind“. „Sharpest Tool“-ის შესრულებისას კარპენტერი შედის აბაზანაში, რასაც მოჰყვება სიმღერის „Opposite“ მოკლე ფრაგმენტი.<ref>{{Cite news |last=Ruggieri |first=Melissa |title=Sabrina Carpenter brings sweetness and light to her polished, playful concert |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/10/06/sabrina-carpenter-concert-review-short-n-sweet-tour/75533197007/ |access-date=November 19, 2024 |newspaper=USA Today}}</ref> შემდგომში ის ასრულებს „Because I Liked a Boy“ და „Coincidence“,<ref name="Elle 1" /> რის შემდეგაც ატრიალებს ბოთლს, რათა გადაწყვიტოს, რომელი მოულოდნელი სიმღერა შეასრულოს; ზოგჯერ ამის ნაცვლად ასრულებდა ბონუს-ტრეკს „Busy Woman“.<ref name="Surprise cover songs 1" /> ამის შემდეგ კარპენტერი ასრულებს სიმღერას „Nonsense“, ხოლო სეტს ასრულებს სატირით სავსე ეკრანით — „Technical Difficulties“, რომელიც ჩვეულებრივი დასასრულის ნაცვლად გამოიყენება.<ref>{{Cite magazine |last=Paul |first=Larisha |date=September 24, 2024 |title=Sabrina Carpenter Retires Horny 'Nonsense' Outros on 'Short n' Sweet' Tour |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-nonsense-outro-1235110772/ |access-date=December 28, 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref>
შემდეგ მთხრობელი კვლავ ჩნდება და აჯამებს ტურის წინა მნიშვნელოვან მომენტებს, რის შემდეგაც კარპენტერი მისკენ გარბის, საყვედურობს მას ტექნიკური ხარვეზის გამო და საბოლოოდ ბრაზით ათავისუფლებს. შემდეგ ნაჩვენებია ორი რეკლამა, რომლებიც იწვევს სიმღერის „Dumb & Poetic“ შესრულებას,<ref name="Elle 1" /> სადაც კარპენტერი ჩნდება Ludovic de Saint Sernin-ის ორ ნაწილად შეკერილ კაბაში.<ref name="Teen Vogue" /> ამის შემდეგ ის გადასცემს ვარდისფერ ხელბორკილებს ერთ მაყურებელს, იმ ფონზე, რომ ეკრანზე ჩნდება გაფრთხილება — „დაკავებული ხარ ზედმეტად სექსუალურად ყოფნისთვის“, შემდეგ კი აგრძელებს შესრულებას სიმღერა „Juno“-თი.<ref>{{cite news |last=Gendron |first=Bob |date=October 14, 2024 |title=Sabrina Carpenter's Short n' Sweet tour at United Center showed an artist still finding her way |url=https://www.chicagotribune.com/2024/10/14/review-sabrina-carpenters-short-n-sweet-tour-at-united-center-showed-an-artist-still-finding-her-way/ |access-date=November 16, 2024 |newspaper=[[Chicago Tribune]]}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Travis |first=Emlyn |date=November 18, 2024 |title=Marcello Hernández's Domingo Arrested by Sabrina Carpenter at Los Angeles Concert: 'Sabrina, I'm Here!' |url=https://ew.com/marcello-hernandez-arrested-by-sabrina-carpenter-at-los-angeles-concert-while-dressed-as-snl-domingo-8746967 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241119022119/https://ew.com/marcello-hernandez-arrested-by-sabrina-carpenter-at-los-angeles-concert-while-dressed-as-snl-domingo-8746967 |archive-date=November 19, 2024 |access-date=November 21, 2024 |magazine=[[Entertainment Weekly]]}}</ref> სიმღერის დროს, სადაც ამბობს „have you ever tried this one?“, კარპენტერი ყოველ შოუზე ახსენებს ახალ პოზებს.<ref>{{cite web |last=Soteriou |first=Stephanie |date=October 3, 2024 |title=After Fans Were Shocked That Sabrina Carpenter's Grandparents Attended Her Seriously Sexy Concert, Sabrina Herself Has Responded |url=https://www.buzzfeednews.com/article/stephaniesoteriou/sabrina-carpenter-sexy-performances-grandparents |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009020700/https://www.buzzfeednews.com/article/stephaniesoteriou/sabrina-carpenter-sexy-performances-grandparents |archive-date=October 9, 2024 |access-date=November 16, 2024 |website=[[BuzzFeed News]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Soteriou |first=Stephanie |date=September 30, 2024 |title=Barry Keoghan Left A Pretty Eyebrow-Raising Comment On A Photo Of Sabrina Carpenter, And People Have Thoughts |url=https://www.buzzfeednews.com/article/stephaniesoteriou/barry-keoghan-nsfw-comment-sabrina-carpenter-instagram |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009020721/https://www.buzzfeednews.com/article/stephaniesoteriou/barry-keoghan-nsfw-comment-sabrina-carpenter-instagram |archive-date=October 9, 2024 |access-date=November 16, 2024 |website=[[BuzzFeed News]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Ruggieri |first=Melissa |date=October 6, 2024 |title=Sabrina Carpenter Brings Sweetness and Light to Her Polished, Playful Concert |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/10/06/sabrina-carpenter-concert-review-short-n-sweet-tour/75533197007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241006173305/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/10/06/sabrina-carpenter-concert-review-short-n-sweet-tour/75533197007/ |archive-date=October 6, 2024 |access-date=October 17, 2024 |newspaper=[[USA Today]]}}</ref>
შემდეგ ის აგრძელებს სიმღერების შესრულებას „Please Please Please“ და „Don't Smile“, ხოლო ფინალში, ასრულებს თავის ჰიტს „Espresso“.<ref name="Elle 1" />
==სეტლისტი==
ეს კონცერტების სია აღებულია [[2024]] წლის [[23 სექტემბერი|23 სექტემბერ]]ს [[კოლუმბუსი (ოჰაიო)|კოლუმბუს]]ში გამართული კონცერტიდან.<ref name="Elle 1">{{cite magazine |last1=Bailey |first1=Alyssa |title=Sabrina Carpenter's 21-Song Short n' Sweet Tour Setlist Has a Few Surprises |url=https://www.elle.com/culture/music/a62351809/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-nonsense-outros-explained/ |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |access-date=October 21, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241021150414/https://www.elle.com/culture/music/a62351809/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-nonsense-outros-explained/ |archive-date=October 21, 2024 |date=September 24, 2024 |url-status=live}}</ref> ის არ წარმოადგენს ტურის ყველა კონცერტს.
#„[[Taste (სიმღერა)|Taste]]“
#„[[Good Graces (სიმღერა)|Good Graces]]“
#„[[Slim Pickins (სიმღერა)|Slim Pickins]]“
#„Tornado Warnings“
#„Lie to Girls / Decode“
#„[[Bed Chem]]“
#„[[Feather (სიმღერა)|Feather]]“
#„[[Fast Times (სიმღერა)|Fast Times]]“
#„Read Your Mind“
#„Sharpest Tool“ / „Opposite“
#„[[Because I Liked a Boy (სიმღერა)|Because I Liked a Boy]]“
#„Coincidence“
#სიურპრიზ სიმღერა
#„[[Nonsense (სიმღერა)|Nonsense]]“
#„Dumb & Poetic“
#„[[Juno (სიმღერა)|Juno]]“
#„[[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]“
#„Don't Smile“
'''ენკორი'''
#<li value=19>„[[Espresso (სიმღერა)|Espresso]]“
===ცვლილებები===
* [[2025]] წლის [[3 მარტი]]ს [[დუბლინი]]ს კონცერტიდან მოყოლებული, სიმღერა „[[Busy Woman (სიმღერა)|Busy Woman]]“ სრულდებოდა „Read Your Mind“-ის ნაცვლად.<ref name="Alterations 1">{{cite news |last1=Prance |first1=Sam |title=Sabrina Carpenter Short n' Sweet Tour set list: Every song in her 2025 shows revealed |url=https://www.capitalfm.com/news/music/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-songs-2025/ |access-date=March 3, 2025 |agency=[[Capital (radio network)|Capital]] |date=March 3, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250304005636/https://www.capitalfm.com/news/music/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-songs-2025/ |archive-date=March 4, 2025 |location=United Kingdom |url-status=dead}}</ref>
* [[2025]] წლის [[23 ოქტომბერი|23 ოქტომბრი]]ს პიტსბურგის კონცერტიდან დაწყებული, სეტლისტს დაემატა სიმღერები „[[Manchild]]“, „[[House Tour]]“ და „[[Tears]]“.<ref name="Alterations 2">{{cite news |last1=Prance |first1=Sam |title=Sabrina Carpenter Short n' Sweet Tour set list: Every song in her 2025 shows revealed |url=https://www.capitalfm.com/news/music/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-songs-us/ |access-date=October 24, 2025 |agency=[[Capital (radio network)|Capital]] |date=October 24, 2025 |archive-url=https://archive.today/20251024154529/https://www.capitalfm.com/news/music/sabrina-carpenter-short-n-sweet-tour-setlist-songs-us/ |archive-date=October 24, 2025 |location=United Kingdom |url-status=dead}}</ref>
===სიურპრიზის ქავერ სიმღერები===
ტურის ყოველი საღამოს განმავლობაში კარპენტერი სცენაზე ატრიალებს ბოთლს, რათა შემთხვევით აირჩიოს სიმღერა, რომელსაც შეასრულებს იგი.<ref name="Surprise cover songs 1">{{cite web |last1=Prance |first1=Sam |title=Every surprise cover Sabrina Carpenter sings on the Short n' Sweet Tour |url=https://www.capitalfm.com/news/music/sabrina-carpenter-tour-surprise-songs-cover-setlist/ |publisher=[[Capital (radio network)|Capital]] |access-date=November 13, 2025 |date=November 11, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Short n' Sweet Tour: All the surprise covers Sabrina Carpenter performed |url=https://inmusicblog.com/2025/04/04/short-n-sweet-tour-all-the-surprise-covers-sabrina-carpenter-has-performed/ |publisher=InMusic |access-date=November 5, 2025 |date=November 2, 2025}}</ref>
* [[23 სექტემბერი]], [[2024]] – [[კოლუმბუსი (ოჰაიო)|კოლუმბუსი]]: „[[Mamma Mia (სიმღერა)|Mamma Mia]]“ – ABBA
* [[25 სექტემბერი]], 2024 – [[ტორონტო]]: „[[That Don't Impress Me Much (სიმღერა)|That Don't Impress Me Much]]“ – [[შენაია ტვეინი]]
* [[26 სექტემბერი]], 2024 – [[დეტროიტი]]: „[[Kiss Me (სიმღერა)|Kiss Me]]“ – [[Sixpence None the Richer]]
* [[29 სექტემბერი]], 2024 – [[ნიუ-იორკი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[30 სექტემბერი]], 2024 – [[ბრუკლინი]]: „Busy Woman“ – Carpenter
* [[2 ოქტომბერი]], 2024 – [[ჰერტფორდი]]: „Kiss Me“ – Sixpence None the Richer
* [[3 ოქტომბერი]], 2024 – [[ბოსტონი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[5 ოქტომბერი]], 2024 – [[ბალტიმორი]]: „[[Material Girl (სიმღერა)|Material Girl]]“ – [[მადონა (მომღერალი)|მადონა]]
* [[8 ოქტომბერი]], 2024 – [[ფილადელფია]]: „Busy Woman“ – Carpenter
* [[11 ოქტომბერი]], 2024 – [[მონრეალი]]: „Kiss Me“ – Sixpence None the Richer
* [[13 ოქტომბერი]], 2024 – [[ჩიკაგო]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[14 ოქტომბერი]], 2024 – [[მინეაპოლისი]]: „Material Girl“ – მადონა
* [[16 ოქტომბერი]], 2024 – [[ნეშვილი]]: „[[9 to 5 (სიმღერა)|9 to 5]]“ – [[დოლი პარტონი]]
* [[17 ოქტომბერი]], 2024 – [[სენტ-ლუისი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[19 ოქტომბერი]], 2024 – [[რალი (ქალაქი)|რალი]]: „Material Girl“ – მადონა
* [[20 ოქტომბერი]], 2024 – [[შარლოტსვილი, ვირჯინია|შარლოტსვილი]]: „Kiss Me“ – Sixpence None the Richer
* [[22 ოქტომბერი]] , 2024 – [[ატლანტა]]: „9 to 5“ – პარტონი
* [[24 ოქტომბერი]], 2024 – [[ორლანდო]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[25 ოქტომბერი]], 2024 – [[ტამპა (ფლორიდა)|ტამპა]]: „Material Girl“ – მადონა
* [[27 ოქტომბერი]], 2024 – [[ჰიუსტონი]]: „Busy Woman“ – Carpenter
* [[28 ოქტომბერი]], 2024 – [[ოსტინი]]: „9 to 5“ – პარტონი
* [[30 ოქტომბერი]], 2024 – [[დალასი]]: „[[Hopelessly Devoted to You (სიმღერა)|Hopelessly Devoted to You]]“ – [[ოლივია ნიუტონ-ჯონი]]
* [[1 ნოემბერი]], 2024 – [[დენვერი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[2 ნოემბერი]], 2024 – [[სოლტ-ლეიკ-სიტი]]: „Material Girl“ – მადონა
* [[4 ნოემბერი]], 2024 – [[ვანკუვერი]]: „Busy Woman“ – Carpenter
* [[6 ნოემბერი]], 2024 – [[სიეტლი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[7 ნოემბერი]], 2024 – [[პორტლენდი]]: „9 to 5“ – პარტონი
* [[9 ნოემბერი]], 2024 – [[სან-ფრანცისკო]]: „Kiss Me“ – Sixpence None the Richer
* [[10 ნოემბერი]], 2024 – [[სან-დიეგო]]: „Material Girl“ – მადონა
* [[13 ნოემბერი]], 2024 – [[ფინიქსი]]: „9 to 5“ – პარტონი
* [[15 ნოემბერი]], 2024 – [[ლოს-ანჯელესი]]: „[[Ain't No Other Man (სიმღრა)|Ain't No Other Man]]“ / „[[What a Girl Wants (სიმღერა)|What a Girl Wants]]“ – [[კრისტინა აგილერა]] (აგილერასთან ერთად)<ref>{{cite magazine |last1=Kreps |first1=Daniel |title=See Sabrina Carpenter Bring Out Christina Aguilera at Los Angeles Concert |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-christina-aguilera-what-a-girl-wants-los-angeles-1235169068/ |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |access-date=November 16, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241116150000/https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-christina-aguilera-what-a-girl-wants-los-angeles-1235169068/ |archive-date=November 16, 2024 |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590 |date=November 16, 2024 |url-status=live}}</ref>
* [[17 ნოემბერი]], 2024 – [[ინგლვუდი, კალიფორნია|ინგლვუდი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[18 ნოემბერი]], 2024 – ინგლვუდი: „[[Super Freak (სიმღერა)|Super Freak]]“ – [[რიკ ჯეიმსი]]
* [[3 მარტი]], [[2025]] – [[დუბლინი]]: „15 Minutes“ – Carpenter
* [[4 მარტი]], 2025 – დუბლინი: „Bad Reviews“ – Carpenter
* [[6 მარტი]], 2025 – [[ბირმინგემი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[8 მარტი]], 2025 – [[ლონდონი]]: „Couldn't Make It Any Harder“ – Carpenter
* [[9 მარტი]], 2025 – ლონდონი: „[[Come On Eileen (სიმღერა)|Come On Eileen]]“ – [[Dexys Midnight Runners]]
* [[11 მარტი]], 2025 – [[გლაზგო]]: „Bad Reviews“ – Carpenter
* [[13 მარტი]], 2025 – [[მანჩესტერი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[14 მარტი]], 2025 – მანჩესტერი: „15 Minutes“ – Carpenter
* [[16 მარტი]], 2025 – [[პარიზი]]: „[[Paris (სიმღერა)|Paris]]“ – Carpenter
* [[17 მარტი]], 2025 – პარიზი: „[[Lady Marmalade (სიმღერა)|Lady Marmalade]]“ – [[Labelle]]
* [[19 მარტი]], 2025 – [[ბერლინი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[22 მარტი]], 2025 – [[ბრიუსელი]]: „Couldn't Make It Any Harder“ – Carpenter
* [[23 მარტი]], 2025 – [[ამსტერდამი]]: „15 Minutes“ – Carpenter
* [[26 მარტი]], 2025 – [[მილანი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[27 მარტი]], 2025 – [[ციურიხი]]: „Bad Reviews“ – Carpenter
* [[30 მარტი]], 2025 – [[ოსლო]]: „Material Girl“ – მადონა<ref name="Verdens Gang 1">{{cite news |last1=Asp |first1=Marius |title=Anmeldelse: Sabrina Carpenter, Unity Arena: Vårslipp på Fornebu |trans-title=Review: Sabrina Carpenter, Unity Arena: Spring release at Fornebu |url=https://www.vg.no/rampelys/i/LMGBqJ/konsertanmeldelse-sabrina-carpenter-unity-arena-vaarslipp-paa-fornebu |access-date=March 31, 2025 |work=[[Verdens Gang]] |publisher=[[Schibsted]] |date=March 30, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250331183717/https://www.vg.no/rampelys/i/LMGBqJ/konsertanmeldelse-sabrina-carpenter-unity-arena-vaarslipp-paa-fornebu |archive-date=March 31, 2025 |location=Norway |language=no |issn=0806-0894}}</ref>
* [[31 მარტი]], 2025 – [[კოპენჰაგენი]]: „Couldn't Make It Any Harder“ – Carpenter
* [[1 აპრილი]], 2025 – კოპენჰაგენი: „15 Minutes“ – Carpenter
* [[3 აპრილი]], 2025 – [[სტოკჰოლმი]]: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[4 აპრილი]], 2025 – სტოკჰოლმი: „[[Lay All Your Love on Me (სიმღერა)|Lay All Your Love on Me]]“ – ABBA
* [[23 ოქტომბერი]], 2025 – [[პიტსბურგი]]: „[[Nobody's Son (სიმღერა)|Nobody's Son]]“ – Carpenter
* [[24 ოქტომბერი]], 2025 – პიტსბურგი: „15 Minutes“ – Carpenter
* [[26 ოქტომბერი]], 2025 – [[ნიუ-იორკი]]: „Go Go Juice“ – Carpenter
* [[28 ოქტომბერი]], 2025 – ნიუ-იორკი: „Mamma Mia“ – ABBA
* [[29 ოქტომბერი]], 2025 – ნიუ-იორკი: „Nobody's Son“ – Carpenter
* [[31 ოქტომბერი]], 2025 – ნიუ-იორკი: „[[Barbie Girl]]“ – [[Aqua (ჯგუფი)|Aqua]]
* [[1 ნოემბერი]], 2025 – ნიუ-იორკი: „Couldn't Make It Any Harder“ – Carpenter
* [[4 ნოემბერი]], 2025 – [[ნეშვილი]]: „Go Go Juice“ – Carpenter
* [[5 ნოემბერი]], 2025 – ნეშვილი: „Nobody's Son“ – Carpenter
* [[10 ნოემბერი]], 2025 – [[ტორონტო]]: „[[My Man on Willpower]]“ – Carpenter
* [[11 ნოემბერი]], 2025 – ტორონტო: "Bad Reviews" — Carpenter
* [[16 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "Nobody's Son" — Carpenter
* [[17 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "15 Minutes" — Carpenter
* [[19 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "Go Go Juice" — Carpenter
* [[20 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "My Man on Willpower" — Carpenter
* [[22 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "Nobody's Son" — Carpenter
* [[23 ნოემბერი]], 2025 – ლოს-ანჯელესი: "Goodbye" — Carpenter
==ტურის თარიღები==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|+2024 წლის კონცერტების სია<ref name="Rolling Stone 1" /><ref>{{Cite magazine |date=April 3, 2025 |title=Sabrina Carpenter |url=https://www.pollstar.com/artists/sabrina-carpenter-190115 |access-date=April 3, 2025 |magazine=[[Pollstar]] |url-access=subscription}}</ref>
! scope="col" style="width:10em;"| თარიღი (2024)
! scope="col" style="width:10em;"| ქალაქი
! scope="col" style="width:10em;"| ქვეყანა
! scope="col" style="width:15em;"| ადგილი
! scope="col" style="width:10em;"| დამხმარე აქტები
! scope="col" style="width:10em;"| დასწრება
! scope="col" style="width:10em;"| შემოსავალი
|-
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 23 სექტემბერი
| [[კოლუმბუსი (ოჰაიო)|კოლუმბუსი]]
| [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]
| [[Nationwide Arena]]
| rowspan="12"| [[Amaarae]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 25 სექტემბერი
| [[ტორონტო]]
| [[კანადა]]
| [[Scotiabank Arena]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 26 სექტემბერი
| [[დეტროიტი]]
| rowspan="7"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]
| [[Little Caesars Arena]]
| 13,800 / 13,800
| $1,664,304
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 29 სექტემბერი
| [[ნიუ-იორკი]]
| [[Madison Square Garden]]
| 13,985 / 13,985
| $1,935,205
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 30 სექტემბერი
| [[ბრუკლინი]]
| [[Barclays Center]]
| 14,155 / 14,155
| $1,907,779
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 2 ოქტომბერი
| [[ჰერტფორდი]]
| [[XL Center]]
| 11,414 / 11,414
| $1,389,415
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 3 ოქტომბერი
| [[ბოსტონი]]
| [[TD Garden]]
| 13,615 / 13,615
| $1,934,259
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 5 ოქტომბერი
| [[ბალტიმორი]]
| [[CFG Bank Arena]]
| 12,251 / 12,251
| $1,550,458
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 8 ოქტომბერი
| [[ფილადელფია]]
| [[Wells Fargo Center (Philadelphia)|Wells Fargo Center]]
| 13,763 / 13,763
| $1,913,428
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 11 ოქტომბერი
| [[მონრეალი]]
| კანადა
| [[Bell Centre]]
| 14,954 / 14,954
| $1,036,151
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 13 ოქტომბერი
| [[ჩიკაგო]]
| rowspan="14"| ამერიკის შეერთებული შტატები
| [[United Center]]
| 14,223 / 14,223
| $1,929,441
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 14 ოქტომბერი
| [[მინეაპოლისი]]
| [[Target Center]]
| 12,365 / 12,365
| $1,452,678
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 16 ოქტომბერი
| [[ნეშვილი]]
| [[Bridgestone Arena]]
| rowspan="10"| [[Griff (მომღერალი)|Griff]]
| 13,713 / 13,713
| $1,730,223
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 17 ოქტომბერი
| [[სენტ ლუისი]]
| [[Chaifetz Arena]]
| 11,727 / 11,727
| $1,326,879
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 19 ოქტომბერი
| [[რალი (ქალაქი)|რალი]]
| [[Lenovo Center]]
| 13,366 / 13,366
| $1,745,993
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 20 ოქტომბერი
| [[შარლოტსვილი, ვირჯინია|შარლოტსვილი]]
| [[John Paul Jones Arena]]
| 12,482 / 12,482
| $1,471,291
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 22 ოქტომბერი
| [[ატლანტა]]
| [[State Farm Arena]]
| 13,434 / 13,434
| $1,756,731
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 24 ოქტომბერი
| [[ორლანდო]]
| [[Kia Center]]
| 12,962 / 12,962
| $1,780,555
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 25 ოქტომბერი
| [[ტამპა]]
| [[Amalie Arena]]
| 13,193 / 13,193
| $1,853,227
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 27 ოქტომბერი
| [[ჰიუსტონი]]
| [[Toyota Center]]
| 13,193 / 13,193
| $1,853,227
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 28 ოქტომბერი
| [[ოსტინი]]
| [[Moody Center]]
| 12,203 / 12,203
| $1,346,091
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 30 ოქტომბერი
| [[დალასი]]
| [[American Airlines Center]]
| 13,276 / 13,276
| $1,897,468
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 1 ნოემბერი
| [[დენვერი]]
| [[Ball Arena]]
| rowspan="11"| [[Declan McKenna (მომღერალი)|Declan McKenna]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 2 ნოემბერი
| [[სოლტ-ლეიკ-სიტი]]
| [[Delta Center]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 4 ნოემბერი
| [[ვანკუვერი]]
| კანადა
| [[Pacific Coliseum]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 6 ნოემბერი
| [[სიეტლი]]
| rowspan="8"| ამერიკის შეერთებული შტატები
| [[Climate Pledge Arena]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 7 ნოემბერი
| [[პორტლენდი]]
| [[Moda Center]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 9 ნოემბერი
| [[სან ფრანცისკო]]
| [[Chase Center]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 10 ნოემბერი
| [[სან დიეგო]]
| [[Pechanga Arena]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 13 ნოემბერი
| [[ფინიქსი]]
| [[Footprint Center]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 15 ნოემბერი
| [[ლოს-ანჟელესი]]
| [[Crypto.com Arena]]
| —
| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 17 ნოემბერი
| rowspan="2"| [[ინგლვუდი, კალიფორნია|ინგლვუდი]]
| rowspan="2"| [[Kia Forum]]
| rowspan="2"| —
| rowspan="2"| —
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 18 ნოემბერი
|}
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|+ List of 2025 concerts<ref name="Glamour 1" /><ref name="Variety 2" /><ref>{{Cite web|url=https://store.sabrinacarpenter.com/pages/tour|title=Tour|website=sabrinacarpenter.com|access-date=December 7, 2024}}</ref>
! scope="col" style="width:10em;"| თარიღი (2025)
! scope="col" style="width:10em;"| ქალაქი
! scope="col" style="width:10em;"| ქვეყანა
! scope="col" style="width:15em;"| ადგილი
! scope="col" style="width:10em;"| დამხმარე აქტები
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 3 მარტი
| rowspan="2"| [[დუბლინი]]
| rowspan="2"| ირლანდია
| rowspan="2"| [[3Arena (Dublin)|3Arena]]
| rowspan="20"| [[Rachel Chinouriri (მომღერალი)|Rachel Chinouriri]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 4 მარტი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 6 მარტი
| [[ბირმინგემი]]
| rowspan="3"| ინგლისი
| [[Arena Birmingham|Utilita Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 8 მარტი
| rowspan="2"| [[ლონდონი]]
| rowspan="2"| [[The O2 Arena|The O<sub>2</sub> Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 9 მარტი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 11 მარტი
| [[გლაზგო]]
| შოტლანდია
| [[OVO Hydro]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 13 მარტი
| rowspan="2"| [[მანჩესტერი]]
| rowspan="2"| ინგლისი
| rowspan="2"| [[Co-op Live]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 14 მარტი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 16 მარტი
| rowspan="2"| [[პარიზი]]
| rowspan="2"| საფრანგეთი
| rowspan="2"| [[Accor Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 17 მარტი
|-
! scope="row" style="text-align:Center;"| 19 მარტი
| [[ბერლინი]]
| გერმანია
| [[Uber Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 22 მარტი
| [[ბრიუსელი]]
| ბელგია
| [[ING Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 23 მარტი
| [[ამსტერდამი]]
| ნიდერლანდები
| [[Ziggo Dome]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 26 მარტი
| [[მილანი]]
| იტალია
| [[Forum di Milano|Unipol Forum]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 27 მარტი
| [[ციურიხი]]
| შვეიცარია
| [[Hallenstadion]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 30 მარტი
| [[ოსლო]]
| ნორვეგია
| [[Unity Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 31 მარტი
| rowspan="2"| [[კოპენჰაგენი]]
| rowspan="2"| დანია
| rowspan="2"| [[Royal Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 1 აპრილი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 3 აპრილი
| rowspan="2"| [[სტოკჰოლმი]]
| rowspan="2"| შვედეთი
| rowspan="2"| [[Avicii Arena]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 4 აპრილი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 5 ივლისი{{efn|name=fn1|2025 წლის 5 და 6 ივლისის კონცერტები [[ბრიტანეთის ზაფხულის კონცერტები|BST ჰაიდ პარკის]] ფესტივალის ნაწილია.<ref name="Rolling Stone 4">{{cite magazine |last1=Zemler |first1=Emily |title=Sabrina Carpenter to Headline London's Hyde Park Next Summer |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-bst-hyde-park-london-2025-1235194654/ |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |access-date=February 27, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250227160509/https://www.rollingstone.com/music/music-news/sabrina-carpenter-bst-hyde-park-london-2025-1235194654/ |archive-date=February 27, 2025 |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590 |date=December 6, 2024 |url-status=live}}</ref><ref name="Billboard 1">{{cite magazine |last1=Smith |first1=Thomas |title=Sabrina Carpenter Announces Second Night at London's BST Hyde Park |url=https://www.billboard.com/music/pop/sabrina-carpenter-second-night-london-bst-hyde-park-1235905142/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |access-date=February 27, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250227160914/https://www.billboard.com/music/pop/sabrina-carpenter-second-night-london-bst-hyde-park-1235905142/ |archive-date=February 27, 2025 |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734 |date=February 19, 2025 |url-status=live}}</ref><ref name="Pitchfork 1">{{cite web |last1=Strauss |first1=Matthew |title=Sabrina Carpenter Announces 2025 Short n' Sweet Tour Dates |url=https://pitchfork.com/news/sabrina-carpenter-announces-2025-short-n-sweet-tour-dates/ |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]] |publisher=[[Condé Nast]] |access-date=August 5, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250805155644/https://pitchfork.com/news/sabrina-carpenter-announces-2025-short-n-sweet-tour-dates/ |archive-date=August 5, 2025 |location=United States |date=February 27, 2025 |url-status=live}}</ref>}}
| rowspan="2"| ლონდონი
| rowspan="2"| ინგლისი
| rowspan="2"| [[Hyde Park, ლონდონი|Hyde Park]]
| [[Beabadoobee]]<br />[[Clairo]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 6 ივლისი{{efn|name=fn1}}
| [[Clairo]]<br />[[ოლივია დინი]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 23 ოქტომბერი
| rowspan="2"| [[პიტსბურგი]]
| rowspan="9"| ამერიკის შეერთებული შტატები
| rowspan="2"| [[PPG Paints Arena]]
| rowspan="9"| ოლივია დინი<br />[[Amber Mark]]
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 24 ოქტომბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 26 ოქტომბერი
| rowspan="5"| ნიუ იორკი
| rowspan="5"| Madison Square Garden
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 28 ოქტომბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 29 ოქტომბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 31 ოქტომბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 1 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 4 ნოემბერი
| rowspan="2"| ნეშვილი
| rowspan="2"| Bridgestone Arena
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 5 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 10 ნოემბერი
| rowspan="2"| ტორონტო
| rowspan="2"| კანადა
| rowspan="2"| Scotiabank Arena
| rowspan="8"| [[Ravyn Lenae]]<br />Amber Mark
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 11 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 16 ნოემბერი
| rowspan="6"| ლოს-ანჟელესი
| rowspan="6"| ამერიკის შეერთებული შტატები
| rowspan="6"| Crypto.com Arena
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 17 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 19 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 20 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 22 ნოემბერი
|-
! scope="row" style="text-align:center;"| 23 ნოემბერი
|}
==შენიშვნები==
{{Notelist}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წლის საკონცერტო ტურნეები]]
[[კატეგორია:2025 წლის საკონცერტო ტურნეები]]
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები]]
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები კანადაში]]
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები ევროპაში]]
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები ჩრდილოეთ ამერიკაში]]
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები შეერთებულ შტატებში]]
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერის საკონცერტო ტურნეები]]
ltvq91qsxmd4m6lt0agdiepobc2giq8
მომხმარებლის განხილვა:Дикий Бараневич
3
613875
5356778
4971977
2026-04-15T06:04:16Z
Malarz pl
16533
მომხმარებელმა Malarz pl გვერდი „[[მომხმარებლის განხილვა:Qurwa]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[მომხმარებლის განხილვა:Дикий Бараневич]]“: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Qurwa|Qurwa]]" to "[[Special:CentralAuth/Дикий Бараневич|Дикий Бараневич]]"
4971977
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 14:52, 29 დეკემბერი 2025 (UTC)
o7ljjau8gj6vihhzl4zs2imlqnppqmw
მომხმარებლის განხილვა:Wikiper.ar
3
624873
5356687
4989303
2026-04-14T19:41:52Z
Ontzak
91811
მომხმარებელმა Ontzak გვერდი „[[მომხმარებლის განხილვა:WIKIPER.ARG7130]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[მომხმარებლის განხილვა:Wikiper.ar]]“: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/WIKIPER.ARG7130|WIKIPER.ARG7130]]" to "[[Special:CentralAuth/Wikiper.ar|Wikiper.ar]]"
4989303
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 00:16, 5 იანვარი 2026 (UTC)
h4uhf1pd90pgzw01opa7oc0j9nhufop
არტემის II
0
811279
5356581
5354481
2026-04-14T17:04:22Z
J4keeS237
143476
5356581
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კოსმოსური ექსპედიცია
| სახელწოდება =არტემის II
| სურათი =Artemis 2 map march 2023.jpg
| ალტ =
| სურათისზომა =
| ტიტრი =
| ლოგო =Artemis II patch.svg
| ტიტრი2 =
<!-- ზოგადი ცნობები -->
| ალტერნატიული დასახელება =
| ქვეყანა =
| ორგანიზაცია =NASA
| მისია =
| სტატუსი =
<!-- ხომალდის ფრენის მახასიათებლები -->
| ხომალდის სახელი = ორიონი
| ხომალდის ნომერი = CM-003
| რაკეტა-მატარებელი = SLS Block 1 Crew
| პირველი ფრენა =
| პირველი პილოტირებადი ფრენა =
| ორბიტალური მოდული =
| გაშვების ადგილი =[[კენედის კოსმოსური ცენტრი]], LC-39B
| გაშვების თარიღი =[[1 აპრილი]], [[2026]] <br />22:35:12 UTC
| ორბიტაზე გასვლა =
| შეპირაპირება =
| შეპირაპირების ადგილი =
| განპირაპირება =
| შეპირაპირების ხანგრძლივობა =
| ორბიტიდან გამოსვლა =
| დაშვების თარიღი =[[11 აპრილი]], [[2026]] <br />00:07:27 UTC
| დაშვების ადგილი =
| მისიის ხანგრძლივობა =
| განვლილი მანძილი =
| ორბიტა =
| ორბიტის სიმაღლე =
| პერიცენტრი =
| აპოცენტრი =
| მასა =
| NSSDC ID =
| COSPAR ID =
| NORAD ID =
<!-- ეკიპჟი -->
| ეკიპაჟის რაოდენობა = 4
| ეკიპაჟის წევრები = [[გრეგორი რიდ უაისმენი|რიდ უაისმენი]]<br />[[ვიკტორ ჯერომ გლოვერი|ვიკტორ გლოვერი]]<br />[[კრისტინა კოხი]]<br />[[ჯერემი როჯერ ჰანსენი|ჯერემი ჰანსენი]]
| ექსპედიცია =
| ღია კოსმოსში გასვლა =
| ღია კოსმოსში გასვლის ხანგრძლივობა =
<!-- ეკიპაჟის ფოტო -->
| ეკიპაჟის ფოტო = Artemis 2 Crew Portrait.jpg
| ტიტრი3 =ეკიპაჟის ოფიციალური ჯგუფური ფოტო. მარცხნიდან საათის ისრის მიმართულებით: კოხი, გლოვერი, ჰანსენი და უაისმენი
| პროგრამა = [[არტემისი (კოსმოსური პროგრამა)|კოსმოსური პროგამა „არტემისი“]]
| წინა მისია = [[არტემის I]]
| შემდეგი მისია =[[არტემის III]]
}}
'''არტემის II''' ({{lang-en|Artemis II}}) — [[NASA]]-ს ხელმძღვანელობით პროგრამა „არტემისის“ ფარგლებში 2026 წელს დაგეგმილი მთვარის კოსმოსური ფრენის პილოტირებადი მისია. ის წარმოადგენს, [[Space Launch System]]-ის (SLS) მეორე ფრენას, ასევე „[[ორიონი (კოსმოსური ხომალდი)|ორიონის]]“ კოსმოსური ხომალდის პირველ ეკიპაჟიან მისიას და მთვარის მახლობლად პირველ ეკიპაჟიან მისიას [[1972]] წლის „[[აპოლო 17]]“-ის შემდეგ. გაუშვეს [[2026]] წლის 1 აპრილს<ref name=":1">{{Cite web |last=Clark |first=Stephen |date=2026-02-21 |title=NASA says it needs to haul the Artemis II rocket back to the hangar for repairs |url=https://arstechnica.com/space/2026/02/nasa-says-it-needs-to-haul-the-artemis-ii-rocket-back-to-the-hangar-for-repairs/ |access-date=2026-02-22 |website=Ars Technica |language=en}}</ref> 22:35:12 UTC (თბილისის დროით 2 აპრილი 02:35:12).
10-დღიანი მისიის ფარგლებში NASA-ს ასტრონავტები [[გრეგორი რიდ უაისმენი|რიდ უაისმენი]], [[ვიკტორ ჯერომ გლოვერი|ვიკტორ გლოვერი]] და [[კრისტინა კოხი]], კანადის კოსმოსური სააგენტოს ასტრონავტ [[ჯერემი როჯერ ჰანსენი|ჯერემი ჰანსენთან]] ერთად, მთვარის გარშემო თავისუფალი დაბრუნების ტრაექტორიით იმოძრავებენ და დედამიწაზე დაბრუნდებიან. გლოვერი გახდება პირველი ფერადკანიანი ადამიანი, კოხი — პირველი ქალი, ხოლო ჰანსენი — პირველი არაამერიკელი, რომელიც მთვარის გარშემო იმოგზაურებს. ფრენა ეკიპაჟს დედამიწიდან უფრო შორს წაიყვანს, ვიდრე ნებისმიერი წინა ადამიანის მისია, სანამ დედამიწის ატმოსფეროში დაახლოებით 40,000 კმ/სთ რეკორდული სიჩქარით შევა.
„არტემის II“ თავდაპირველად დანიშნული იყო, როგორც Exploration Mission-2 (EM-2) და თავდაპირველად განკუთვნილი იყო ამჟამად გაუქმებული ასტეროიდის გადამისამართების მისიის მხარდასაჭერად. მისი მიზნები პროგრამა „არტემისის“ შექმნის შემდეგ გადაიხედა.
ხომალდ „ორიონი“ დედამიწაზე დაეშვა 2026 წლის 11 აპრილს 00:07:27 UTC (თბილისის დროით 11 აპრილი 04:07:27).
==მისიის ხანგრძლივობა==
არტემის II, NASA-ს პირველი ეკიპაჟიანი გაშვებაა უკანასკნელი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში მთვარის მიმართულებით. ოთხი ასტრონავტი გაემართება მთვარის გარშემო მოგზაურობაში, რომელიც საფუძვლად დაედება ადამიანის გრძელვადიან ყოფნას კოსმოსში, სამეცნიერო კვლევების საწარმოებლად. 10-დღიანი სატესტო ფრენა იქნება დემონსტრირება იმისა, რომ ეკიპაჟი მზადაა შორეულ კოსმოსში ყოფნისათვის. მისიის წარმატებით დასრულება ასევე იმის მაჩენებელი იქნება, რომ კოსმოსური ხომალდი „ორიონი“ მზადაა დაიცვას ასტონავტების სიცოცხლე და დაამუშავოს შეგროვებული ინფორმაცია სრულფასოვნად.
ეკიპაჟი გაშვების წინ გადის ფინალურ შემოწმებას და მიემგზავრება კენედის კოსმოსური ცენტრის სასტარტო მოედან LC-39B-ზე. მათ ადგილზე დახვდებათ 100 მეტრიანი რაკეტა-მატარებელი SLS, რომლზეც დაერთებულია „ორიონის“ კოსმოსური ხომალდი. რაკეტამ სამშენებლო-საკონსტრუქტორო სანგრიდან სასტარტო მოედნამდე დაახლოებით 6 კმ გაიარა. მომსახურე პერსონალი ავსებს რაკეტა-მატარებლის ავზებს დაახლოებით 3 მლნ. ლიტრი თხევადი ჟანგბადითა და წყალბადით, ამოწმებს ნავიგაციისა და უკუკავშირის სისტემებს. შემდეგ, სტარტამდე 15 წამით ადრე ირთვება ამნთებები, რაც 6 წამის შემდეგ იწვევს რაკეტის ოთხი ძრავი RS-25-ის ჩართვას. უკუთვლის დასრულებისთანავე რაკეტას ეხნება ყველა მკვებავი კაბელი და პირველი კოსმოსური სისწრაფით მიისწრაფის ცისაკენ.
დაახლოებით 3000 ტონიანი რაკეტა-მატარებელი SLS, თავისი ოთხი ძრავით ქმნის კოლოსალურ გამწევ ძალას ვერტიკალური მიმართულებით. აქედან, სიმძლავრის 75% მოდის ორ მყარსაწვავიან ამაჩქარებელზე, რომელთაგან თითოეული ქმნის 1500 ტონა გამწევ ძალას. ორი წუთიანი მუშაობის შემდეგ ამაჩქარებლები საწვავის გამომუშავების შემდეგ ავტომატურად ეხსნებიან რაკეტას, ხოლო ცენტრალური ბლოკი აგრძელებს მთვარის მიმართულებით სვლას. სამი წუთის შემდეგ სერვის მოდულს ეხსნება დამცავი პანელები, რის გამოც მზის პანელებს პირდაპირი წვდომა ეძლევათ მზის სინათლეზე. ექვსი წამის შემდეგ რაკეტას ეხსნება ეკიპაჟის ავარიული გადარჩენის სისტემა. რაკეტა გასულია ორბიტაზე, თუმცა მოძრაობის შეწყვეტა კვლავინდებურადაა შესაძლებელი მოდულის ძრავების საშუალებით.
სტარტიდან 8 წუთის შემდეგ პირველი საფეხურის ძრავები ითიშება, რომლის შემდეგაც შუალედური კრიოგენული მოდული ორიონის ხომალდთან ერთად გამოეყოფა ცენტრალურ ბლოკს. ეხლა ორიონი თავისუფლად გადაადგილდება. ორიონის ოთხი მზის პანელი იხსნება. ისინი მუხტავენ აკუმულატორებს, იმ შემთხვევაში როცა აპარატი გამოვა მზის პირდაპირი ზემოქმედების სფეროდან მთვარის ირგვლივ მოძრაობისას. საათნახევრიანი ფრენის შემდეგ ირთვება მეორე საფეხურის ძრავი და ორიონი გადაჰყავს დედამიწისახლო შედარებით მაღალ ორბიტაზე. ჰიუსტონის მართვის ცენტრი იწყებს სისტემების გამართული მუშაობის შემოწმებას. სანამ აპარატი დედამიწასთან ახლოსაა და ჯერ კიდევ იგრძნობა მიზიდულობა, ასტრონავტებს აქვთ დრო მოერგონ ახალ ვითარებას.
მაღალ ორბიტაზე ორიონი საბოლოოდ გამოეყოფა მეორე საფეხურს. თავისუფალი ფრენისას, ეს უკანასნელი ორიონის ხელოვნური მართვის გასატესტი კარგი საშუალებაა. ეს გამოცდილება დაეხმარება შემდგომ მისიების ასტრონავტებს სხვა კოსმოსურ ხომალდებთან შეპირაპირებაში. ასტრონავტები იყენებენ ამერებსა და ილუმინატორებს აპარატის ხელოვნური მართვის შესამოწმებლად. ტესტირების შემდეგ გროვდება ინფორმაცია ხომალდის მუშაობის შესახებ. კომუნიკაციის საშუალებები, ნავიგაცია და სხვა დანარჩენი სისტემა უნდა გამართულად მუშაობდეს, რათა მისიამ ჩაიაროს უნაკლოდ.
დაახლოებით 23 საათის შემდეგ ორიონის კოსმოსური ხომალდის ძრავები ასრულებენ სპეციალურ ტრანსმთვარისმიერ ინექციის მანევრს, მთვარის ორბიტაზე გასასვლელად. რვიანის მაგვარი ტრაექტორია ხომალდს დედამიწისაგან დააშორებს 370 ათასი კილომეტრით. ფრენის მანძილზე ასტრონავტები გააგრძელებენ ორიონის ტესტირებას საგანგებო სიტუაციების შემთხვევაში. ორიონი მთვარეს შემოუვლის 7 ათასი კმ-ს მოშორებიდან. ეს იქნება პირველი შემთხვევა 50 წლის შემდეგ ვინც პირველად ნახავს მთვარის უკანა მხარეს საკუთარი თვალებით. ამ პერიოდში მოსალოდნელია ხომალდთან კომუნიკაციის გეგმიური შეწყვეტა. ბრმა ზონიდან გამოსვლის შემდეგ, ხომალდი ინერციითა და დედამიზის მიზიდულობით ბრუნდება უკან. ფრენის ინერციული ფრენა უზრუნველყოფს ხომალდის ეკონომიურ დაბრუნებას დედამიწაზე.
დედამიწის ატმოსფეროში შესვლამდე ორიონის კაფსულა გამოეყოფა ხომალდის სერვის მოდულს. 12 მცირე ძრავი უზრუნველყოფს კაფსულის ატმოსფეროში შესვლის სისწორეს 40 ათასი კმ/სთ სიჩქარით. ატმსფეროში შესვლილას ხომალდის ეკიპაჟზე იმოქმედებს დედამიწის მიზიდულობაზე 4-ჯერ დიდი ძალა. კაფსულის სითბური ფარი დაიცავს ასტრონავტებს 2700°C სიცხისაგან. ეს დაახლოებით მზის ზედაპირზე ტემპერატურის ნახევარია. სიჩქარის დასაგდებად, ორიონის კაფსულა მკაცრად განსაზღვრული თანმიმდევრობით უშვებს 11 პარაშუტს. ბოლო სამი პარაშუტი ანელებს კაფსულის სიჩქარეს 30 კმ/სთ-მდე. ორიონი, 1 მლნ კმ-ის გავლის შემდეგ ეშვება წყნარ ოკეანეში კალიფორნისს ნაპირებთან, ატმოსფეროში შესვლიდან სულ რაღაც 16 წუთის შემდეგ. აშშ-ს საზღვაო ძალებისა და NASA-ს სამაშველო ჯგუფი დაუყოვნებლივ გადის კაფსულის დაშვების ადგილზე. მეზღვაურებს გადმოჰყავთ ასტრონავტები კაფსულიდან, რის შემდეგაც ხდება მათი ავიამზიდზე ვერტმფრენით გადაყვანა.
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.nasa.gov/artemis-ii Artemis II], at NASA
* [https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to Mission Overview], at NASA
* [https://go.nasa.gov/artemisnames Artemis II "Send Your Name to Space"], at NASA
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:პროგრამა არტემისი]]
1cthh7kcjzmvvswa0wg3zobc5cgb5pa
მომხმარებელი:MXZCNZXC/სავარჯიშო
2
875947
5356474
5355734
2026-04-14T13:02:37Z
MXZCNZXC
180117
5356474
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable"
! colspan="2" |[[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
! colspan="2" |[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
! colspan="2" |[[:en:Middleweight|Middleweight]]
! colspan="2" |[[:en:Welterweight|Welterweight]]
|-
!1
|{{Flag icon|US}} [[:en:Mark_Coleman|'''Mark Coleman''']]
!1
|{{Flag icon|US}} [[:en:Frank_Shamrock|'''Frank Shamrock''']]
!1
|{{Flag icon|US}} [[:en:Dave_Menne|'''Dave Menne''']]
!1
|{{Flag icon|US}} [[:en:Pat_Miletich|'''Pat Miletich''']]
|-
!2
|{{Flag icon|US}} [[:en:Maurice_Smith_(fighter)|'''Maurice Smith''']]
!2
|{{Flag icon|US}} [[:en:Tito_Ortiz|'''Tito Ortiz''']]
!2
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Murilo_Bustamante|'''Murilo Bustamante''']]
!2
|{{Flag icon|Canada}} [[:en:Carlos_Newton|'''Carlos Newton''']]
|-
!3
|{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']]
!—
|{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']]
!3
|{{Flag icon|US}} [[:en:Evan_Tanner|'''Evan Tanner''']]
!3
|{{Flag icon|US}} [[:en:Matt_Hughes_(fighter)|'''Matt Hughes''']]
|-
!4
|{{Flag icon|Netherlands}} [[:en:Bas_Rutten|'''Bas Rutten''']]
!3
|{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']]
!4
|{{Flag icon|US}} [[:en:Rich_Franklin|'''Rich Franklin''']]
!4
|{{Flag icon|US}} [[:en:B.J._Penn|'''B.J. Penn''']]
|-
!5
|{{Flag icon|US}} [[:en:Kevin_Randleman|'''Kevin Randleman''']]
!4
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Vitor_Belfort|'''Vitor Belfort''']]
!5
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Anderson_Silva|'''Anderson Silva''']]
!5
|{{Flag icon|US}} [[:en:Matt_Hughes_(fighter)|'''Matt Hughes''']]
|-
!6
|{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']]
!5
|{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']]
!6
|{{Flag icon|US}} [[:en:Chris_Weidman|'''Chris Weidman''']]
!6
|{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']]
|-
!7
|{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Barnett|'''Josh Barnett''']]
!6
|{{Flag icon|US}} [[:en:Chuck_Liddell|'''Chuck Liddell''']]
!7
|{{Flag icon|US}} [[:en:Luke_Rockhold|'''Luke Rockhold''']]
!7
|{{Flag icon|US}} [[:en:Matt_Serra|'''Matt Serra''']]
|-
!8
|{{Flag icon|US}} [[:en:Ricco_Rodriguez|'''Ricco Rodriguez''']]
!7
|{{Flag icon|US}} [[:en:Quinton_Jackson|'''Quinton Jackson''']]
!8
|{{Flag icon|England}} [[:en:Michael_Bisping|'''Michael Bisping''']]
!—
|{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']]
|-
!9
|{{Flag icon|US}} [[:en:Tim_Sylvia|'''Tim Sylvia''']]
!8
|{{Flag icon|US}} [[:en:Forrest_Griffin|'''Forrest Griffin''']]
!—
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']]
!8
|{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']]
|-
!10
|{{Flag icon|US}} [[:en:Frank_Mir|'''Frank Mir''']]
!9
|{{Flag icon|US}} [[:en:Rashad_Evans|'''Rashad Evans''']]
!9
|{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']]
!—
|{{Flag icon|US}} [[:en:Carlos_Condit|'''Carlos Condit''']]
|-
!—
|{{Flag icon|Belarus}} [[:en:Andrei_Arlovski|'''Andrei Arlovski''']]
!10
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Lyoto_Machida|'''Lyoto Machida''']]
!10
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']]
!9
|{{Flag icon|US}} [[:en:Johny_Hendricks|'''Johny Hendricks''']]
|-
!11
|{{Flag icon|Belarus}} [[:en:Andrei_Arlovski|'''Andrei Arlovski''']]
!11
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Maurício_Rua|'''Maurício Rua''']]
!—
|{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']]
!10
|{{Flag icon|US}} [[:en:Robbie_Lawler|'''Robbie Lawler''']]
|-
!12
|{{Flag icon|US}} [[:en:Tim_Sylvia|'''Tim Sylvia''']]
!12
|{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']]
!11
|{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']]
!11
|{{Flag icon|US}} [[:en:Tyron_Woodley|'''Tyron Woodley''']]
|-
!13
|{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']]
!13
|{{Flag icon|US}} [[:en:Daniel_Cormier|'''Daniel Cormier''']]
!12
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|'''Alex Pereira''']]
!—
|{{Flag icon|US}} [[:en:Colby_Covington|'''Colby Covington''']]
|-
!—
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Antônio_Rodrigo_Nogueira|'''Antônio Rodrigo Nogueira''']]
!—
|{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']]
!13
|{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']]
!12
|{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Kamaru_Usman|'''Kamaru Usman''']]
|-
!14
|{{Flag icon|US}} [[:en:Brock_Lesnar|'''Brock Lesnar''']]
!14
|{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']]
!14
|{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Strickland|'''Sean Strickland''']]
!13
|{{Flag icon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''Leon Edwards''']]
|-
!—
|{{Flag icon|US}} [[:en:Frank_Mir|'''Frank Mir''']]
!15
|{{Flag icon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|'''Jan Błachowicz''']]
!15
|{{Flag icon|South Africa}} [[:en:Dricus_du_Plessis|'''Dricus du Plessis''']]
!14
|{{Flag icon|US}} [[:en:Belal_Muhammad|'''Belal Muhammad''']]
|-
!—
|{{Flag icon|US}} [[:en:Shane_Carwin|'''Shane Carwin''']]
!16
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Glover_Teixeira|'''Glover Teixeira''']]
!16
|{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|'''Khamzat Chimaev''']]
!15
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']]
|-
!15
|{{Flag icon|US}} [[:en:Cain_Velasquez|'''Cain Velasquez''']]
!17
|{{Flag icon|Czech Republic}} [[:en:Jiří_Procházka|'''Jiří Procházka''']]
! colspan="2" rowspan="13" |
!16
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|'''Islam Makhachev''']]
|-
!16
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Junior_dos_Santos|'''Junior dos Santos''']]
!18
|{{Flag icon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|'''Jamahal Hill''']]
! colspan="2" rowspan="12" |
|-
!17
|{{Flag icon|US}} [[:en:Cain_Velasquez|'''Cain Velasquez''']]
!19
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|'''Alex Pereira''']]
|-
!—
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Fabrício_Werdum|'''Fabrício Werdum''']]
!20
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|'''Magomed Ankalaev''']]
|-
!18
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Fabrício_Werdum|'''Fabrício Werdum''']]
!21
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|'''Alex Pereira''']]
|-
!19
|{{Flag icon|US}} [[:en:Stipe_Miocic|'''Stipe Miocic''']]
!22
|{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]'''
|-
!20
|{{Flag icon|US}} [[:en:Daniel_Cormier|'''Daniel Cormier''']]
! colspan="2" rowspan="7" |
|-
!21
|{{Flag icon|US}} [[:en:Stipe_Miocic|'''Stipe Miocic''']]
|-
!22
|{{Flag icon|Cameroon}} [[:en:Francis_Ngannou|'''Francis Ngannou''']]
|-
!—
|{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']]
|-
!23
|{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']]
|-
!—
|{{Flag icon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''Tom Aspinall''']]
|-
!24
|{{Flag icon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''Tom Aspinall''']]
|-
! colspan="2" |[[:en:Lightweight|Lightweight]]
! colspan="2" |[[:en:Featherweight|Featherweight]]
! colspan="2" |[[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
! colspan="2" |[[:en:Flyweight|Flyweight]]
|-
!1
|{{Flag icon|US}} [[:en:Jens_Pulver|'''Jens Pulver''']]
!1
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']]
!1
|{{Flag icon|US}} [[:en:Dominick_Cruz|'''Dominick Cruz''']]
!1
|{{Flag icon|US}} [[:en:Demetrious_Johnson|'''Demetrious Johnson''']]
|-
!2
|{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Sherk|'''Sean Sherk''']]
!—
|{{Flag icon|Ireland}} [[:en:Conor_McGregor|'''Conor McGregor''']]
!—
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renan_Barão|'''Renan Barão''']]
!2
|{{Flag icon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']]
|-
!3
|{{Flag icon|US}} [[:en:B.J._Penn|'''B.J. Penn''']]
!2
|{{Flag icon|Ireland}} [[:en:Conor_McGregor|'''Conor McGregor''']]
!2
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renan_Barão|'''Renan Barão''']]
!3
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''Deiveson Figueiredo''']]
|-
!4
|{{Flag icon|US}} [[:en:Frankie_Edgar|'''Frankie Edgar''']]
!—
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']]
!3
|{{Flag icon|US}} [[:en:T.J._Dillashaw|'''T.J. Dillashaw''']]
!4
|{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']]
|-
!5
|{{Flag icon|US}} [[:en:Benson_Henderson|'''Benson Henderson''']]
!3
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']]
!4
|{{Flag icon|US}} [[:en:Dominick_Cruz|'''Dominick Cruz''']]
!5
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''Deiveson Figueiredo''']]
|-
!6
|{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Pettis|'''Anthony Pettis''']]
!—
|{{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|'''Max Holloway''']]
!5
|{{Flag icon|US}} [[:en:Cody_Garbrandt|'''Cody Garbrandt''']]
!—
|{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']]
|-
!7
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Rafael_dos_Anjos|'''Rafael dos Anjos''']]
!4
|{{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|'''Max Holloway''']]
!6
|{{Flag icon|US}} [[:en:T.J._Dillashaw|'''T.J. Dillashaw''']]
!6
|{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']]
|-
!8
|{{Flag icon|US}} [[:en:Eddie_Alvarez|'''Eddie Alvarez''']]
!5
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']]
!7
|{{Flag icon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']]
!7
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alexandre_Pantoja|'''Alexandre Pantoja''']]
|-
!9
|{{Flag icon|Ireland}} [[:en:Conor_McGregor|'''Conor McGregor''']]
!—
|{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Yair_Rodríguez|'''Yair Rodíguez''']]
!8
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']]
!8
|{{Flag icon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']]
|-
!—
|{{Flag icon|US}} [[:en:Tony_Ferguson|'''Tony Ferguson''']]
!6
|{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Ilia_Topuria|'''Ilia Topuria''']]
!9
|{{Flag icon|US}} [[:en:Aljamain_Sterling|'''Aljamain Sterling''']]
! colspan="2" rowspan="8" |
|-
!10
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Khabib_Nurmagomedov|'''Khabib Nurmagomedov''']]
!7
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']]
!—
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']]
|-
!—
|{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''Dustin Poirier''']]
! colspan="2" rowspan="6" |
!10
|{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']]
|-
!—
|{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']]
!11
|{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''Merab Dvalishvili''']]
|-
!11
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Charles_Oliveira|'''Charles Oliveira''']]
!12
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']]
|-
!12
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|'''Islam Makhachev''']]
! colspan="2" rowspan="3" |
|-
!13
|{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Ilia_Topuria|'''Ilia Topuria''']]
|-
!—
|{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']]
|}
{| class="wikitable"
![[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]
|-
|
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Frankie_Saenz|Frankie Saenz]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Swanson_vs._Ortega|UFC Fight Night: Swanson vs. Ortega]] on Dec 9, 2017
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Ricky_Simón|Ricky Simón]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Barboza_vs._Lee|UFC Fight Night: Barboza vs. Lee]] on Apr 21, 2018
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Terrion_Ware|Terrion Ware]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Hunt_vs._Oleinik|UFC Fight Night: Hunt vs. Oleinik]] on Sep 15, 2018
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Canada}} [[:en:Brad_Katona|Brad Katona]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Iaquinta_vs._Cowboy|UFC Fight Night: Iaquinta vs. Cowboy]] on May 4, 2019
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Casey_Kenney|Casey Kenney]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Anderson_vs._Błachowicz_2|UFC Fight Night: Anderson vs. Błachowicz 2]] on Feb 15, 2020
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Gustavo_Lopez_(fighter)|Gustavo Lopez]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Eye_vs._Calvillo|UFC on ESPN: Eye vs. Calvillo]] on Jun 13, 2020
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:John_Dodson_(fighter)|John Dodson]] at [[:en:UFC_252|UFC 252]] on Aug 15, 2020
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Cody_Stamann|Cody Stamann]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Reyes_vs._Procházka|UFC on ESPN: Reyes vs. Procházka]] on May 1, 2021
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Marlon_Moraes|Marlon Moraes]] at [[:en:UFC_266|UFC 266]] on Sep 25, 2021
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|José Aldo]] at [[:en:UFC_278|UFC 278]] on Aug 20, 2022
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Yan_vs._Dvalishvili|UFC Fight Night: Yan vs. Dvalishvili]] on Mar 11, 2023
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|Henry Cejudo]] at [[:en:UFC_298|UFC 298]] on Feb 17, 2024
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|Sean O'Malley]] at [[:en:UFC_306|UFC 306]] on Sep 14, 2024 (won [[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] championship)
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Russia}} [[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]] at [[:en:UFC_311|UFC 311]] on Jan 18, 2025 (1st title defense)
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|Sean O'Malley]] at [[:en:UFC_316|UFC 316]] on Jun 7, 2025 (2nd title defense)
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]] at [[:en:UFC_320|UFC 320]] on Oct 4, 2025 (3rd title defense)
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]] at [[:en:UFC_323|UFC 323]] on Dec 6, 2025 (lost [[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] championship
|-
![[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]
|-
|
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Morocco}} [[:en:Youssef_Zalal|Youssef Zalal]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Moraes_vs._Sandhagen|UFC Fight Night: Moraes vs. Sandhagen]] on Oct 11, 2020
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Damon_Jackson|Damon Jackson]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Hermansson_vs._Vettori|UFC on ESPN: Hermansson vs. Vettori]] on Dec 5, 2020
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Ryan_Hall_(fighter)|Ryan Hall]] at [[:en:UFC_264|UFC 264]] on Jul 10, 2021
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|England}} [[:en:Jai_Herbert|Jai Herbert]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Volkov_vs._Aspinall|UFC Fight Night: Volkov vs. Aspinall]] on Mar 19, 2022
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Bryce_Mitchell|Bryce Mitchell]] at [[:en:UFC_282|UFC 282]] on Dec 10, 2022
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Emmett|Josh Emmett]] at [[:en:UFC_on_ABC:_Emmett_vs._Topuria|UFC on ABC: Emmett vs. Topuria]] on Jun 24, 2023
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]] at [[:en:UFC_298|UFC 298]] on Feb 17, 2024 (won [[ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Featherweight]] championship)
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|Max Holloway]] at [[:en:UFC_308|UFC 308]] on Oct 26, 2024 (1st title defense)
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]] at [[:en:UFC_317|UFC 317]] on Jun 28, 2025 (won [[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] championship)
|-
![[:en:Aleksandre_Topuria|Aleksandre Topuria]]
|-
|
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Australia}} [[:en:Colby_Thicknesse|Colby Thicknesse]] at [[:en:UFC_312|UFC 312]] on Feb 8, 2025
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Kazakhstan}} [[:en:Bekzat_Almakhan|Bekzat Almakhan]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Tsarukyan_vs._Hooker|UFC Fight Night: Tsarukyan vs. Hooker]] on Nov 22, 2025
|-
![[:en:Roman_Dolidze|Roman Dolidze]]
|-
|
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Russia}} [[:en:Khadis_Ibragimov|Khadis Ibragimov]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Figueiredo_vs._Benavidez_2|UFC Fight Night: Figueiredo vs. Benavidez 2]] on Jul 19, 2020
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:John_Allan_(fighter)|John Allan]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Hermansson_vs._Vettori|UFC on ESPN: Hermansson vs. Vettori]] on Dec 5, 2020
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Trevin_Giles|Trevin Giles]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Brunson_vs._Holland|UFC on ESPN: Brunson vs. Holland]] on Mar 20, 2021
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Argentina}} [[:en:Laureano_Staropoli|Laureano Staropoli]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Rozenstruik_vs._Sakai|UFC Fight Night: Rozenstruik vs. Sakai]] on Jun 5, 2021
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Kyle_Daukaus|Kyle Daukaus]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Emmett|UFC on ESPN: Kattar vs. Emmett]] on Jun 18, 2022
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Phil_Hawes|Phil Hawes]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Kattar_vs._Allen|UFC Fight Night: Kattar vs. Allen]] on Oct 29, 2022
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Norway}} [[:en:Jack_Hermansson|Jack Hermansson]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Thompson_vs._Holland|UFC on ESPN: Thompson vs. Holland]] Dec 3, 2022
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|Marvin Vettori]] at [[:en:UFC_286|UFC 286]] on Mar 18, 2023
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Dolidze_vs._Imavov|UFC Fight Night: Dolidze vs. Imavov]] on Feb 3, 2024
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Smith_(fighter)|Anthony Smith]] at [[:en:UFC_303|UFC 303]] on Jun 29, 2024
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Kevin_Holland|Kevin Holland]] at [[:en:UFC_307|UFC 307]] on Oct 5, 2024
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|Marvin Vettori]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]] on Mar 15, 2025
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|Anthony Hernandez]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]] on Aug 9, 2025
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|Christian Leroy Duncan]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]]
|-
![[:en:Giga_Chikadze|Giga Chikadze]]
|-
|
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Brandon_Davis|Brandon Davis]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Hermansson_vs._Cannonier|UFC Fight Night: Hermansson vs. Cannonier]] on Sep 28, 2019
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Jamall_Emmers|Jamall Emmers]] at [[:en:UFC_248|UFC 248]] on Mar 7, 2020
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Irwin_Rivera|Irwin Rivera]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Overeem_vs._Harris|UFC on ESPN: Overeem vs. Harris]] on May 16, 2020
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Venezuela}} [[:en:Omar_Morales_(fighter)|Omar Morales]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Moraes_vs._Sandhagen|UFC Fight Night: Moraes vs. Sandhagen]] on Oct 11, 2020
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Jamey_Simmons|Jamey Simmons]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Santos_vs._Teixeira|UFC on ESPN: Santos vs. Teixeira]] on Nov 7, 2020
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Cub_Swanson|Cub Swanson]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Reyes_vs._Procházka|UFC on ESPN: Reyes vs. Procházka]] on May 1, 2021
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Edson_Barboza|Edson Barboza]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Barboza_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Barboza vs. Chikadze]] on Aug 28, 2021
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Calvin_Kattar|Calvin Kattar]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Kattar vs. Chikadze]] on Jan 15, 2022
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Alex_Caceres|Alex Caceres]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Holloway_vs._The_Korean_Zombie|UFC Fight Night: Holloway vs. The Korean Zombie]] on Aug 26, 2023
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|England}} [[:en:Arnold_Allen|Arnold Allen]] at [[:en:UFC_304|UFC 304]] on Jul 27, 2024
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Uganda}} [[:en:David_Onama|David Onama]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Machado_Garry_vs._Prates|UFC on ESPN: Machado Garry vs. Prates]] on Apr 26, 2025
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Argentina}} [[:en:Kevin_Vallejos|Kevin Vallejos]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Royval_vs._Kape|UFC on ESPN: Royval vs. Kape]] on Dec 13, 2025
|-
![[:en:Guram_Kutateladze_(fighter)|Guram Kutateladze]]
|-
|
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|Mateusz Gamrot]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Ortega_vs._The_Korean_Zombie|UFC Fight Night: Ortega vs. The Korean Zombie]] on Oct 17, 2020
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Kazakhstan}} [[:en:Damir_Ismagulov|Damir Ismagulov]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Emmett|UFC on ESPN: Kattar vs. Emmett]] on Jun 18, 2022
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Elves_Brener|Elves Brener]] at [[:en:UFC_on_ESPN:_Strickland_vs._Magomedov|UFC on ESPN: Strickland vs. Magomedov]] on Jul 1, 2023
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|England}} [[:en:Jordan_Vucenic|Jordan Vucenic]] at [[:en:UFC_on_ABC:_Sandhagen_vs._Nurmagomedov|UFC on ABC: Sandhagen vs. Nurmagomedov]] on Aug 3, 2024
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Kaue_Fernandes|Kaue Fernandes]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Edwards_vs._Brady|UFC Fight Night: Edwards vs. Brady]] on Mar 22, 2025
|-
![[:en:Levan_Makashvili|Levan Makashvili]]
|-
|
# {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}{{Flag icon|Philippines}} [[:en:Mark_Eddiva|Mark Eddiva]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Edgar_vs._Faber|UFC Fight Night: Edgar vs. Faber]] on May 16, 2015
# {{Flagicon image|Solid_red.svg}}{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Hacran_Dias|Hacran Dias]] at [[:en:UFC_Fight_Night:_Machida_vs._Romero|UFC Fight Night: Machida vs. Romero]] on Jun 27, 2015
# {{Flagicon image|Solid_yellow.svg}}{{Flag icon|US}} [[:en:Damon_Jackson|Damon Jackson]] at [[:en:UFC_on_Fox:_Johnson_vs._Bader|UFC on Fox: Johnson vs. Bader]] on Jan 30, 2016
|}
{| class="wikitable"
![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 1]]
!0-0-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ შარიქაძე|'''M. Sharikadze''']]
|{{Flagicon|Poland}} [[პატრიკ კონტნი|'''P. Kontny''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!1-1-0
|{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']]
|-
![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 2]]
!8-0-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Georgia}} [[დავით ლორთქიფანიძე (მებრძოლი)|'''D. Lortkipanidze''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Alex_Oliveira|'''A. Oliveira''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!26-17-1
|{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']]
|}
{| class="wikitable"
![[:en:UFC_Fight_Night:_Dern_vs._Ribas_2|UFC Fight Night: Dern vs. Ribas 2]]
!14-5-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Mackenzie_Dern|'''M. Dern''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Amanda_Ribas|'''A. Ribas''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!12-5-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_311|UFC 311]]
!26-1-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!20-5-1
|{{Flagicon|USA}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Adesanya_vs._Imavov|UFC Fight Night: Adesanya vs. Imavov]]
!24-4-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']]
|{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''N. Imavov''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!15-4-0
|{{Flagicon|Saudi Arabia}} [[ერ-რიადი|'''Riyadh''']]
|-
![[:en:UFC_312|UFC 312]]
!22-2-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']]
|{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!29-6-0
|{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Cannonier_vs._Rodrigues|UFC Fight Night: Cannonier vs. Rodrigues]]
!17-8-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Jared_Cannonier|'''J. Cannonier''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gregory_Rodrigues|'''G. Rodrigues''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!16-5-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Cejudo_vs._Song|UFC Fight Night: Cejudo vs. Song]]
!16-4-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''H. Cejudo''']]
|{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''S. Yadong''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!21-8-1
|{{Flagicon|US}} [[სიეტლი|'''Seattle''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Almabayev|UFC Fight Night: Kape vs. Almabayev]]
!20-7-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']]
|{{Flagicon|Kazakhstan}} [[:en:Asu_Almabayev|'''A. Almabayev''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!21-2-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_313|UFC 313]]
!12-2-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']]
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!20-1-1
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]]
!19-6-1
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''M. Vettori''']]
|{{Flagicon|Georgia}} [[რომან დოლიძე|'''R. Dolidze''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!14-3-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Edwards_vs._Brady|UFC Fight Night: Edwards vs. Brady]]
!22-4-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''L. Edwards''']]
|{{Flagicon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''S. Brady''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!17-1-0
|{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']]
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Moreno_vs._Erceg|UFC on ESPN: Moreno vs. Erceg]]
!22-8-2
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''B. Moreno''']]
|{{Flagicon|Australia}} [[:en:Steve_Erceg|'''S. Erceg''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!12-3-0
|{{Flagicon|Mexico}} [[მეხიკო|'''Mexico City''']]
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Emmett_vs._Murphy|UFC on ESPN: Emmett vs. Murphy]]
!19-4-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''J. Emmett''']]
|{{Flagicon|England}} [[:en:Lerone_Murphy|'''L. Murphy''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!15-0-1
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_314|UFC 314]]
!26-4-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!26-6-0
|{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']]
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Machado_Garry_vs._Prates|UFC on ESPN: Machado Garry vs. Prates]]
!15-1-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''I. Machado Garry''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Carlos_Prates|'''C. Prates''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!21-6-0
|{{Flagicon|USA}} [[კანზას-სიტი|'''Kansas City''']]
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Sandhagen_vs._Figueiredo|UFC on ESPN: Sandhagen vs. Figueiredo]]
!17-5-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''C. Sandhagen''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!24-4-1
|{{Flagicon|US}} [[დე-მოინი|'''Des Moines''']]
|-
![[:en:UFC_315|UFC 315]]
!24-3-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']]
|{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!17-2-0
|{{Flagicon|Canada}} [[მონრეალი|'''Montreal''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Burns_vs._Morales|UFC Fight Night: Burns vs. Morales]]
!22-8-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gilbert_Burns|'''G. Burns''']]
|{{Flagicon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''M. Morales''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!17-0-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Gamrot_vs._Klein|UFC on ESPN: Gamrot vs. Klein]]
!24-3-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''M. Gamrot''']]
|{{Flagicon|Slovakia}} [[:en:Ľudovít_Klein|'''L. Klein''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!23-4-1
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_316|UFC 316]]
!19-4-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''M. Dvalishvili''']]
|{{Flagicon|US}} [[შონ ო’მალი|'''S. O'Malley''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!18-2-0
|{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']]
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Usman_vs._Buckley|UFC on ESPN: Usman vs. Buckley]]
!20-4-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']]
|{{Flagicon|US}} [[:en:Joaquin_Buckley|'''J. Buckley''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!21-6-0
|{{Flagicon|US}} [[ატლანტა|'''Atlanta''']]
|-
![[:en:UFC_on_ABC:_Hill_vs._Rountree_Jr.|UFC on ABC: Hill vs. Rountree Jr.]]
!12-3-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|'''J. Hill''']]
|{{Flagicon|US}} [[:en:Khalil_Rountree_Jr.|'''K. Rountree Jr.''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!13-6-0
|{{Flagicon|Azerbaijan}} [[ბაქო|'''Baku''']]
|-
![[:en:UFC_317|UFC 317]]
!16-0-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!35-10-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Lewis_vs._Teixeira|UFC on ESPN: Lewis vs. Teixeira]]
!28-12-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Derrick_Lewis|'''D. Lewis''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Tallison_Teixeira|'''T. Teixeira''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!8-0-0
|{{Flagicon|US}} [[ნეშვილი|'''Nashville''']]
|-
![[:en:UFC_318|UFC 318]]
!26-8-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']]
|{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!30-9-0
|{{Flagicon|US}} [[ახალი ორლეანი|'''New Orleans''']]
|-
![[:en:UFC_on_ABC:_Whittaker_vs._de_Ridder|UFC on ABC: Whittaker vs. de Ridder]]
!26-8-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|Australia}} [[რობერტ უიტეკერი|'''R. Whittaker''']]
|{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|'''R. de Ridder''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!20-2-0
|{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']]
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Taira_vs._Park|UFC on ESPN: Taira vs. Park]]
!16-1-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Japan}} [[:en:Tatsuro_Taira|'''T. Taira''']]
|{{Flagicon|South Korea}} [[:en:Park_Hyun-sung|'''P. Hyun-Sung''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!10-0-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]]
!15-3-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|Georgia}} [[რომან დოლიძე|'''R. Dolidze''']]
|{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!14-2-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_319|UFC 319]]
!23-2-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']]
|{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!14-0-0
|{{Flagicon|USA}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Walker_vs._Zhang|UFC Fight Night: Walker vs. Zhang]]
!21-9-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''J. Walker''']]
|{{Flagicon|China}} [[:en:Zhang_Mingyang|'''Z. Mingyang''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!19-6-0
|{{Flagicon|China}} [[შანხაი|'''Shanghai''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Imavov_vs._Borralho|UFC Fight Night: Imavov vs. Borralho]]
!16-4-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''N. Imavov''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Caio_Borralho|'''C. Borralho''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!17-1-0
|{{Flagicon|France}} [[პარიზი|'''Paris''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Lopes_vs._Silva|UFC Fight Night: Lopes vs. Silva]]
!26-7-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Jean_Silva|'''J. Silva''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!16-2-0
|{{Flagicon|USA}} [[სან-ანტონიო|'''San Antonio''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Ulberg_vs._Reyes|UFC Fight Night: Ulberg vs. Reyes]]
!12-1-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']]
|{{Flagicon|US}} [[:en:Dominick_Reyes|'''D. Reyes''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!15-4-0
|{{Flagicon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']]
|-
![[:en:UFC_320|UFC 320]]
!21-1-1
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!12-3-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Oliveira_vs._Gamrot|UFC Fight Night: Oliveira vs. Gamrot]]
!35-11-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']]
|{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''M. Gamrot''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!25-3-0
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[რიო-დე-ჟანეირო|'''Rio de Janeiro''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_de_Ridder_vs._Allen|UFC Fight Night: de Ridder vs. Allen]]
!21-2-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|'''R. de Ridder''']]
|{{Flagicon|US}} [[:en:Brendan_Allen|'''B. Allen''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!25-7-0
|{{Flagicon|Canada}} [[ვანკუვერი|'''Vancouver''']]
|-
![[:en:UFC_321|UFC 321]]
!15-3-0
!{{Flagicon image|solid_blue.svg}}
|{{Flagicon|England}} [[ტომ ასპინალი|'''T. Aspinall''']]
|{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']]
!{{Flagicon image|solid_blue.svg}}
!13-2-0
|{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Garcia_vs._Onama|UFC Fight Night: Garcia vs. Onama]]
!18-5-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Steve_Garcia|'''S. Garcia''']]
|{{Flagicon|Uganda}} [[:en:David_Onama|'''D. Onama''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!14-2-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Bonfim_vs._Brown|UFC Fight Night: Bonfim vs. Brown]]
!18-1-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gabriel_Bonfim|'''G. Bonfim''']]
|{{Flagicon|Jamaica}} [[:en:Randy_Brown_(fighter)|'''R. Brown''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!20-6-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_322|UFC 322]]
!18-2-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']]
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!27-1-0
|{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Tsarukyan_vs._Hooker|UFC Fight Night: Tsarukyan vs. Hooker]]
!22-3-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''A. Tsarukyan''']]
|{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Dan_Hooker|'''D. Hooker''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!24-12-0
|{{Flagicon|Qatar}} [[დოჰა|'''Doha''']]
|-
![[:en:UFC_323|UFC 323]]
!21-4-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''M. Dvalishvili''']]
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[პიოტრ იანი|'''P. Yan''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!19-5-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Royval_vs._Kape|UFC on ESPN: Royval vs. Kape]]
!17-8-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Brandon_Royval|'''B. Royval''']]
|{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!21-7-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_324|UFC 324]]
!26-5-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']]
|{{Flagicon|England}} [[:en:Paddy_Pimblett|'''P. Pimblett''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!23-3-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_325|UFC 325]]
!27-4-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!27-7-0
|{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Bautista_vs._Oliveira|UFC Fight Night: Bautista vs. Oliveira]]
!16-3-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Mario_Bautista|'''M. Bautista''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Vinicius_Oliveira|'''V. Oliveira''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!23-3-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Strickland_vs._Hernandez|UFC Fight Night: Strickland vs. Hernandez]]
!29-7-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']]
|{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!15-2-0
|{{Flagicon|USA}} [[ჰიუსტონი|'''Houston''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Moreno_vs._Kavanagh|UFC Fight Night: Moreno vs. Kavanagh]]
!23-9-2
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''B. Moreno''']]
|{{Flagicon|England}} [[:en:Lone'er_Kavanagh|'''L. Kavanagh''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!9-1-0
|{{Flagicon|Mexico}} [[მეხიკო|'''Mexico City''']]
|-
![[:en:UFC_326|UFC 326]]
!27-8-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!36-11-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Emmett_vs._Vallejos|UFC Fight Night: Emmett vs. Vallejos]]
!19-6-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''J. Emmett''']]
|{{Flagicon|Argentina}} [[:en:Kevin_Vallejos|'''K. Vallejos''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!17-1-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]]
!19-0-0
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[:en:Movsar_Evloev|'''M. Evloev''']]
|{{Flagicon|England}} [[:en:Lerone_Murphy|'''L. Murphy''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!17-0-1
|{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Adesanya_vs._Pyfer|UFC Fight Night: Adesanya vs. Pyfer]]
!24-5-0
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']]
|{{Flagicon|US}} [[:en:Joe_Pyfer|'''J. Pyfer''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!15-3-0
|{{Flagicon|US}} [[სიეტლი|'''Seattle''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Moicano_vs._Duncan|UFC Fight Night: Moicano vs. Duncan]]
!20-7-1
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']]
|{{Flagicon|Scotland}} [[:en:Chris_Duncan_(fighter)|'''C. Duncan''']]
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
!15-2-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_327|UFC 327]]
!32-5-1
!{{Flagicon image|solid_red.svg}}
|{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']]
|{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']]
!{{Flagicon image|solid_lime.svg}}
!13-1-0
|{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Burns_vs._Malott|UFC Fight Night: Burns vs. Malott]]
!22-9-0
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gilbert_Burns|'''G. Burns''']]
|{{Flagicon|Canada}} [[:en:Mike_Malott|'''M. Malott''']]
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
!13-2-1
|{{Flagicon|Canada}} [[უინიპეგი|'''Winnipeg''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Sterling_vs._Zalal|UFC Fight Night: Sterling vs. Zalal]]
!25-5-0
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
|{{Flagicon|US}} [[:en:Aljamain_Sterling|'''A. Sterling''']]
|{{Flagicon|Morocco}} [[:en:Youssef_Zalal|'''Y. Zalal''']]
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
!18-5-1
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Della_Maddalena_vs._Prates|UFC Fight Night: Della Maddalena vs. Prates]]
!18-3-0
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
|{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Carlos_Prates|'''C. Prates''']]
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
!23-7-0
|{{Flagicon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']]
|-
![[:en:UFC_328|UFC 328]]
!15-0-0
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
|{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']]
|{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']]
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
!30-7-0
|{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Allen_vs._Costa|UFC Fight Night: Allen vs. Costa]]
!20-4-0
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
|{{Flagicon|England}} [[:en:Arnold_Allen|'''A. Allen''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Melquizael_Costa|'''M. Costa''']]
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
!26-7-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Song_vs._Figueiredo|UFC Fight Night: Song vs. Figueiredo]]
!22-9-1
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
|{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''S. Yadong''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']]
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
!25-6-1
|'''{{დროშა|Macau}}'''
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Muhammad_vs._Bonfim|UFC Fight Night: Muhammad vs. Bonfim]]
!24-5-0
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
|{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']]
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gabriel_Bonfim|'''G. Bonfim''']]
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
!19-1-0
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]]
!17-0-0
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
|{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']]
|{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']]
!{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}}
!27-5-0
|{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']]
|}
{| class="wikitable"
|+
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!C
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']]
!Submission R1
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']]
!10
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_311|UFC 311]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!C
|{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']]
!Decision R5
|{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']]
!1
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_312|UFC 312]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
|{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!C
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']]
!Decision R5
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']]
!1
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
![[:en:UFC_313|UFC 313]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!1
|{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']]
!Decision R5
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']]
!3
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_314|UFC 314]]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!C
|{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']]
!Decision R5
|{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']]
!5
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
![[:en:UFC_315|UFC 315]]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
|{{Flagicon|Canada}} [[მონრეალი|'''Montreal''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!C
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]'''
!Submission R3
|{{Flagicon|US}} [[შონ ო’მალი|'''S. O'Malley''']]
!1
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_316|UFC 316]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!N
|{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']]
!Knockout R1
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']]
!2
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_317|UFC 317]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!C
|{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']]
!Decision R5
|{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']]
!6
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_318|UFC 318]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flagicon|US}} [[ახალი ორლეანი|'''New Orleans''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!C
|{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']]
!Decision R5
|{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']]
!3
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
![[:en:UFC_319|UFC 319]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!C
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']]
!TKO R1
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']]
!1
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
![[:en:UFC_320|UFC 320]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_blue.svg}}
!C
|{{Flagicon|England}} [[ტომ ასპინალი|'''T. Aspinall''']]
!No Contest R1
|{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']]
!1
!{{Flagicon image|Solid_blue.svg}}
![[:en:UFC_321|UFC 321]]
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
|{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!C
|{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']]
!Decision R5
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']]
!N
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
![[:en:UFC_322|UFC 322]]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!C
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]'''
!Decision R5
|{{Flagicon|რუსეთი}} [[პიოტრ იანი|'''P. Yan''']]
!3
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
![[:en:UFC_323|UFC 323]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!4
|{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']]
!Decision R5
|{{Flagicon|England}} [[:en:Paddy_Pimblett|'''P. Pimblett''']]
!5
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_324|UFC 324]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!C
|{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']]
!Decision R5
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']]
!2
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_325|UFC 325]]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
|{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!C
|{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']]
!Decision R5
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']]
!3
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
![[:en:UFC_326|UFC 326]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!2
|{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']]
!Knockout R1
|{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']]
!3
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
![[:en:UFC_327|UFC 327]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']]
|-
! colspan="10" |Co-main events
|-
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!C
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]'''
!Decision R5
|{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''U. Nurmagomedov''']]
!2
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_311|UFC 311]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!C
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|A. Pantoja]]'''
!Submission R3
|{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Kai_Kara-France|'''K. Kara-France''']]
!4
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_317|UFC 317]]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!C
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]'''
!Decision R5
|{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''C. Sandhagen''']]
!4
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
![[:en:UFC_320|UFC 320]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|-
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!C
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|A. Pantoja]]'''
!TKO R1
|{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''J. Van''']]
!1
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
![[:en:UFC_323|UFC 323]]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
|{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
|}
{| class="wikitable"
![[:en:Arman_Tsarukyan|Arman Tsarukyan]]
!{{Flag icon|Armenia}}
|{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Armenia|Armenia]]'''
!{{Flag icon|Georgia}}
|{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Armenians|Armenians]]'''
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
!2
|{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Dan_Hooker|Dan Hooker]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!23-3-0
|-
![[:en:Azamat_Murzakanov|Azamat Murzakanov]]
!{{Flag icon|Russia}}
|{{Flag icon|ადიღე}} [[:en:Adygea|'''Circassia''']]
!{{Flag icon|Russia}}
|{{Flag icon|ადიღე}} '''[[:en:Circassians|Circassians]]'''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
!8
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Paulo_Costa|'''Paulo Costa''']]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!16-1-0
|-
![[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]
!{{Flag icon|Georgia}}
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Georgia_(country)|'''Georgia''']]
!{{Flag icon|Germany}}
|{{Flagicon image|Flag_of_The_Principality_of_Mingrelia_(Portolan_1560).svg}} '''[[:en:Mingrelians|Mingrelians]]'''
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
!C
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!17-0-0
|-
![[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]
!{{Flag icon|Russia}}
|'''{{Flag|Dagestan}}'''
!{{Flag icon|Russia}}
|{{Flagicon image|Lak_people_flag.png}} [[:en:Laks_(Caucasus)|'''Laks''']]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
!C
|{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!28-1-0
|-
![[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]
!{{Flag icon|UAE}}
|'''{{Flag|Chechen Republic of Ichkeria|name=Chechnya}}'''
!{{Flag icon|Russia}}
|{{Flag icon|Chechen Republic of Ichkeria}} '''[[:en:Chechens|Chechens]]'''
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
!C
|{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!15-0-0
|-
![[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]
!{{Flag icon|Russia}}
|'''{{Flag|Dagestan}}'''
!{{Flag icon|Russia}}
|{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!1
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]'''
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!21-2-1
|-
![[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]
!{{Flag icon|Georgia}}
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Georgia_(country)|'''Georgia''']]
!{{Flag icon|Georgia}}
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Georgians|Georgians]]'''
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!1
|'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]'''
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!21-5-0
|-
![[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]
!{{Flag icon|Russia}}
|'''{{Flag|Ingushetia}}'''
!{{Flag icon|Russia}}
|{{Flag icon|Ingushetia}} '''[[:en:Ingushetians|Ingushetians]]'''
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
!1
|{{Flagicon|ინგლისი}} [[:en:Lerone_Murphy|'''Lerone Murphy''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!20-0-0
|-
![[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]]
!{{Flag icon|France}}
|'''{{Flag|Dagestan}}'''
!{{Flag icon|Russia}}
|{{Flagicon image|Flag_of_Kumyks.svg}} '''[[:en:Kumyks|Kumyks]]'''
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
!2
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Caio_Borralho|Caio Borralho]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!17-4-0
|-
![[:en:Rafael_Fiziev|Rafael Fiziev]]
!{{Flag icon|Azerbaijan}}
|'''{{Flag|Azerbaijan}}'''
!{{Flag icon|Kazakhstan}}
|{{Flag icon|Azerbaijan}} '''[[:en:Azerbaijanis|Azerbaijanis]]'''
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
!11
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Maurício_Ruffy|Maurício Ruffy]]'''
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!13-5-0
|-
![[:en:Rizvan_Kuniev|Rizvan Kuniev]]
!{{Flag icon|Russia}}
|'''{{Flag|Dagestan}}'''
!{{Flag icon|Russia}}
!''Unknown.''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
!8
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Jailton_Almeida|Jailton Almeida]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!14-3-1
|-
![[:en:Roman_Dolidze|Roman Dolidze]]
!{{Flag icon|Georgia}}
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Georgia_(country)|'''Georgia''']]
!{{Flag icon|Georgia}}
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Georgians|Georgians]]'''
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
!14
|'''{{Flag icon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|Christian Leroy Duncan]]'''
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!15-5-0
|-
![[:en:Shamil_Gaziev|Shamil Gaziev]]
!{{Flag icon|Bahrain}}
|'''{{Flag|Dagestan}}'''
!{{Flag icon|Russia}}
!''Unknown.''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
!15
|{{Flag icon|Dominican Republic}} '''[[:en:Waldo_Cortes-Acosta|Waldo Cortes-Acosta]]'''
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!14-2-0
|-
![[:en:Tagir_Ulanbekov|Tagir Ulanbekov]]
!{{Flag icon|Russia}}
|'''{{Flag|Dagestan}}'''
!{{Flag icon|Russia}}
|{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
!14
|{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Kyoji_Horiguchi|Kyoji Horiguchi]]'''
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
!17-3-0
|-
![[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]]
!{{Flag icon|Russia}}
|'''{{Flag|Dagestan}}'''
!{{Flag icon|Russia}}
|{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!2
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
!20-1-0
|}
{| class="wikitable"
|+
|{{Flag icon|Russia}} [[ხაბიბ ნურმაგომედოვი|'''Khabib Nurmagomedov''']]
![[:en:UFC_223|UFC 223]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
!07/04/2018
![[კონორ მაკგრეგორი|1]] [[დასტინ პორიე|2]] [[:en:Justin_Gaethje|3]]
!{{Flagicon|Dagestan}}
!{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}}
|-
|{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']]
![[:en:UFC_280|UFC 280]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|UFC 322]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Welterweight]]
!<nowiki>22/10/2022 | 15/11/2025</nowiki>
![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|1]] [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|2]] [[დასტინ პორიე|3]] [[:en:Renato_Moicano|4]]
!{{Flagicon|Dagestan}}
!{{Flagicon image|Lak_people_flag.png}}
|-
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]'''
![[:en:UFC_298|UFC 298]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_317|UFC 317]]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]]
!<nowiki>17/02/2024 | 28/06/2025</nowiki>
![[მაქს ჰოლოვეი|1]]
!{{Flag icon|Georgia}}
!{{Flagicon image|Flag_of_The_Principality_of_Mingrelia_(Portolan_1560).svg}}
|-
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]'''
![[:en:UFC_306|UFC 306]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!14/09/2024
![[უმარ ნურმაგომედოვი|1]] [[შონ ო’მალი|2]] [[კორი სენდჰეგენი|3]]
!{{Flag icon|Georgia}}
!{{Flag icon|Georgia}}
|-
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]'''
![[:en:UFC_313|UFC 313]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!08/03/2025
!0
!{{Flagicon|Dagestan}}
!{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}}
|-
|{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]'''
![[:en:UFC_319|UFC 319]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
!16/08/2025
!0
!{{Flagicon|Chechen Republic of Ichkeria}}
!{{Flagicon|Chechen Republic of Ichkeria}}
|-
! colspan="7" |Failed...
|-
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ali_Bagautinov|'''Ali Bagautinov''']]
![[:en:UFC_174|UFC 174]]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
!14/06/2014
!—
!{{Flagicon|Dagestan}}
!{{Flagicon image|Даргинский_флаг_(неофициальный,_одна_из_народных_вариаций).jpg}}
|-
|{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']]
![[:en:UFC_311|UFC 311]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!18/01/2025
!—
!{{Flagicon|Dagestan}}
!{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}}
|}
{| class="wikitable"
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]'''
!—
!Promoted.
!N/A
!0
!15-3-0
!21/06/2025
|-
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
|{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']]
![[:en:UFC_327|UFC 327]]
|{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''Jiří Procházka''']]
!BLACK JAG
!0
!14-1-0
!11/04/2026
|-
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
|{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]'''
![[:en:UFC_319|UFC 319]]
|{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]'''
!BORZ
!0
!15-0-0
!16/08/2025
|-
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]'''
![[:en:UFC_322|UFC 322]]
|{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]'''
!N/A
!0
!28-1-0
!15/11/2025
|-
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]'''
![[:en:UFC_317|UFC 317]]
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]'''
!EL MATADOR
!0
!17-0-0
!28/06/2025
|-
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
|{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]'''
![[:en:UFC_314|UFC 314]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']]
!THE GREAT
![[:en:Diego_Lopes_(fighter)|1]]
!28-4-0
!12/04/2025
|-
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]'''
![[:en:UFC_323|UFC 323]]
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]'''
!NO MERCY
!0
!25-5-0
!06/12/2025
|-
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
|{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]'''
![[:en:UFC_323|UFC 323]]
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]'''
!THE FEARLESS
!0
!16-2-0
!06/12/2025
|}
{| class="wikitable"
|+
!1
|{{Flagicon|USA}} [[:en:Jorge_Masvidal|'''Jorge Masvidal''']]
![[:en:UFC_244|UFC 244]]
!Technical Knockout R3
|'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Nate_Diaz|Nate Diaz]]'''
!-
!02/11/2019
|'''{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|New York City]]'''
|-
!2
|'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]'''
![[:en:UFC_291|UFC 291]]
!Knockout R2
|'''{{Flagicon|USA}} [[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]]'''
!-
!29/07/2023
|'''{{Flagicon|USA}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|Salt Lake City]]'''
|-
!3
|'''{{Flagicon|USA}} [[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]]'''
![[:en:UFC_300|UFC 300]]
!Knockout R5
|'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]'''
![[დასტინ პორიე|1]]
!13/04/2024
|'''{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|Las Vegas]]'''
|-
!4
|{{Flagicon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']]
![[:en:UFC_326|UFC 326]]
!Decision R5
|'''{{Flagicon|USA}} [[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]]'''
!-
!07/03/2026
|'''{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|Las Vegas]]'''
|}
{| class="wikitable"
|{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Hokit|'''Josh Hokit''']]
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
!9-0-0
|{{Flag icon|US}} [[:en:Curtis_Blaydes|'''Curtis Blaydes''']]
![[:en:UFC_327|UFC 327]]
!11/04/2026
!5
|-
|{{Flagicon|ავღანეთი}} [[:en:Farid_Basharat|'''Farid Basharat''']]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!15-0-0
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[Jean Matsumoto]]'''
![[:en:UFC_Fight_Night:_Bautista_vs._Oliveira|UFC Fight Night: Bautista vs. Oliveira]]
!07/02/2026
!15
|-
|{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]'''
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
!15-0-0
|{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]'''
![[:en:UFC_319|UFC 319]]
!16/08/2025
!C
|-
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]'''
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
!17-0-0
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]'''
![[:en:UFC_317|UFC 317]]
!28/06/2025
!C
|-
|{{Flag icon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''Michael Morales''']]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
!19-0-0
|{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''Sean Brady''']]
![[:en:UFC_322|UFC 322]]
!15/11/2025
!3
|-
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]'''
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
!20-0-0
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]'''
![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]]
!21/03/2026
!1
|}
{| class="wikitable"
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]'''
!Technical Knockout R5
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Tony_Ferguson|Tony Ferguson]]'''
![[:en:UFC_249|UFC 249]]
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Khabib_Nurmagomedov|Khabib Nurmagomedov]]'''
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|-
|{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]'''
!Technical Knockout R3
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Derrick_Lewis|Derrick Lewis]]'''
![[:en:UFC_265|UFC 265]]
|{{Flag icon|Cameroon}} '''[[:en:Francis_Ngannou|Francis Ngannou]]'''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
|-
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]'''
!Decision R5
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]]'''
![[:en:UFC_267|UFC 267]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Aljamain_Sterling|Aljamain Sterling]]'''
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|-
|{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Brandon_Moreno|Brandon Moreno]]'''
!Technical Knockout R3
|{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Kai_Kara-France|Kai Kara-France]]'''
![[:en:UFC_277|UFC 277]]
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]'''
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
|-
|{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Yair_Rodríguez|Yair Rodríguez]]'''
!Submission R2
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Josh_Emmett|Josh Emmett]]'''
![[:en:UFC_284|UFC 284]]
|{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]'''
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
|-
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]'''
!Knockout R1
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Sergei_Pavlovich|Sergei Pavlovich]]'''
![[:en:UFC_295|UFC 295]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jon_Jones|Jon Jones]]'''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
|-
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]'''
!Decision R5
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]'''
![[:en:UFC_324|UFC 324]]
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]'''
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|}
{| class="wikitable"
![[:en:UFC_on_ESPN:_Barboza_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Barboza vs. Chikadze]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Edson_Barboza|'''E. Barboza''']]
!Technical Knockout R3
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Giga_Chikadze|'''G. Chikadze''']]
!28/08/2021
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Kattar vs. Chikadze]]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Calvin_Kattar|'''C. Kattar''']]
!Decision R5
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Giga_Chikadze|'''G. Chikadze''']]
!15/01/2022
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Yan_vs._Dvalishvili|UFC Fight Night: Yan vs. Dvalishvili]]
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''P. Yan''']]
!Decision R5
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''M. Dvalishvili''']]
!11/03/2023
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
![[:en:UFC_on_ABC:_Emmett_vs._Topuria|UFC on ABC: Emmett vs. Topuria]]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''J. Emmett''']]
!Decision R5
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Ilia_Topuria|'''I. Topuria''']]
!24/06/2023
|{{Flag icon|US}} [[:en:Jacksonville,_Florida|'''Jacksonville''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Dolidze_vs._Imavov|UFC Fight Night: Dolidze vs. Imavov]]
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Roman_Dolidze|'''R. Dolidze''']]
!Decision R5
|{{Flag icon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''N. Imavov''']]
!03/02/2024
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
![[:en:UFC_298|UFC 298]]
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''A. Volkanovski''']]
!Knockout R2
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Ilia_Topuria|'''I. Topuria''']]
!17/02/2024
|{{Flag icon|US}} [[:en:Anaheim,_California|'''Anaheim''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
![[:en:UFC_306|UFC 306]]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''S. O'Malley''']]
!Decision R5
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''M. Dvalishvili''']]
!14/09/2024
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
![[:en:UFC_308|UFC 308]]
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Ilia_Topuria|'''I. Topuria''']]
!Knockout R3
|{{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|'''M. Holloway''']]
!26/10/2024
|{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
![[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]]
|{{Flag icon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''M. Vettori''']]
!Decision R5
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Roman_Dolidze|'''R. Dolidze''']]
!15/03/2025
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
![[:en:UFC_317|UFC 317]]
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Ilia_Topuria|'''I. Topuria''']]
!Knockout R1
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Charles_Oliveira|'''C. Oliveira''']]
!28/06/2025
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
![[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]]
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Roman_Dolidze|'''R. Dolidze''']]
!Submission R4
|{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']]
!09/08/2025
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
![[:en:UFC_323|UFC 323]]
|{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''M. Dvalishvili''']]
!Decision R5
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''P. Yan''']]
!06/12/2025
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|}
{| class="wikitable"
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Khabib_Nurmagomedov|Khabib Nurmagomedov]]'''
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
![[:en:UFC_223|UFC 223]]
![[:en:Conor_McGregor|1]] [[:en:Dustin_Poirier|2]] [[:en:Justin_Gaethje|3]]
!07/04/2018
|-
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]'''
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
![[:en:UFC_251|UFC 251]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_323|UFC 323]]
!0
!<nowiki>11/07/2020 | 06/12/2025</nowiki>
|-
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]'''
![[:en:Lightweight|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Welterweight|Welterweight]]
![[:en:UFC_280|UFC 280]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|UFC 322]]
![[:en:Alexander_Volkanovski|1]] [[:en:Alexander_Volkanovski|2]] [[:en:Dustin_Poirier|3]] [[:en:Renato_Moicano|4]]
!<nowiki>22/10/2022 | 15/11/2025</nowiki>
|-
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]'''
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
![[:en:UFC_313|UFC 313]]
!0
!08/03/2025
|-
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Michael_Bisping|Michael Bisping]]'''
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
![[:en:UFC_199|UFC 199]]
![[:en:Dan_Henderson|1]]
!04/06/2016
|-
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Leon_Edwards|Leon Edwards]]'''
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
![[:en:UFC_278|UFC 278]]
![[:en:Kamaru_Usman|1]] [[:en:Colby_Covington|2]]
!20/08/2022
|-
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]'''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
![[:en:UFC_295|UFC 295]]
![[:en:Curtis_Blaydes|1]] [[:en:Ciryl_Gane|!]]
!11/11/2023
|-
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]'''
![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]]
![[:en:UFC_298|UFC 298]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_317|UFC 317]]
![[:en:Max_Holloway|1]]
!<nowiki>17/02/2024 | 28/06/2025</nowiki>
|-
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]'''
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
![[:en:UFC_306|UFC 306]]
![[:en:Umar_Nurmagomedov|1]] [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|2]] [[:en:Cory_Sandhagen|3]]
!14/09/2024
|-
|{{Flag icon|Netherlands}} '''[[:en:Bas_Rutten|Bas Rutten]]'''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
![[:en:UFC_20|UFC 20]]
!0
!07/05/1999
|-
|{{Flag icon|Belarus}} '''[[:en:Andrei_Arlovski|Andrei Arlovski]]'''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
![[:en:UFC_51|UFC 51]]
![[:en:Paul_Buentello|1]]
!12/08/2005
|-
|{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Conor_McGregor|Conor McGregor]]'''
![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]]
![[:en:UFC_194|UFC 194]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_205|UFC 205]]
!0
!<nowiki>12/12/2015 | 12/11/2016</nowiki>
|-
|{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]]'''
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
![[:en:UFC_253|UFC 253]]
![[:en:Israel_Adesanya|1]]
!27/09/2020
|-
|{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]]'''
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
![[:en:UFC_275|UFC 275]]
!0
!12/06/2022
|}
{| class="wikitable"
! colspan="2" |[[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
! colspan="2" |[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
! colspan="2" |[[:en:Middleweight|Middleweight]]
! colspan="2" |[[:en:Welterweight|Welterweight]]
|-
!C
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]'''
!C
|{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]'''
!C
|{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]'''
!C
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]'''
|-
!1
|{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]'''
!1
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]'''
!1
|{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]'''
!1
|{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]'''
|-
!2
|{{Flag icon|Russia}} [[:en:Alexander_Volkov_(fighter)|'''Alexander Volkov''']]
!2
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]'''
!2
|{{Flag icon|France}} '''[[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]]'''
!2
|{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]]'''
|-
!3
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Sergei_Pavlovich|Sergei Pavlovich]]'''
!3
|{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]]'''
!3
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Sean_Strickland|Sean Strickland]]'''
!3
|{{Flag icon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''Michael Morales''']]
|-
!4
|{{Flag icon|Dominican Republic}} '''[[:en:Waldo_Cortes-Acosta|Waldo Cortes-Acosta]]'''
!4
|{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]]'''
!4
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brendan_Allen|Brendan Allen]]'''
!4
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Belal_Muhammad|Belal Muhammad]]'''
|-
!5
|{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Hokit|'''Josh Hokit''']]
!5
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Khalil_Rountree_Jr.|Khalil Rountree Jr.]]'''
!5
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Caio_Borralho|Caio Borralho]]'''
!5
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Carlos_Prates|Carlos Prates]]'''
|-
!6
|{{Flag icon|Moldova}} '''[[:en:Serghei_Spivac|Serghei Spivac]]'''
!6
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jamahal_Hill|Jamahal Hill]]'''
!6
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Anthony_Hernandez|Anthony Hernandez]]'''
!6
|{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''Sean Brady''']]
|-
!7
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Curtis_Blaydes|Curtis Blaydes]]'''
!7
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Paulo_Costa|Paulo Costa]]'''
!7
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Joe_Pyfer|Joe Pyfer]]'''
!7
|{{Flag icon|Nigeria}} '''[[:en:Kamaru_Usman|Kamaru Usman]]'''
|-
!8
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Rizvan_Kuniev|Rizvan Kuniev]]'''
!8
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Azamat_Murzakanov|Azamat Murzakanov]]'''
!8
|{{Flag icon|Netherlands}} '''[[:en:Reinier_de_Ridder|Reinier de Ridder]]'''
!8
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Leon_Edwards|Leon Edwards]]'''
|-
!9
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Derrick_Lewis|Derrick Lewis]]'''
!9
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Dominick_Reyes|Dominick Reyes]]'''
!9
|{{Flag icon|Nigeria}} '''[[:en:Israel_Adesanya|Israel Adesanya]]'''
!9
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Joaquin_Buckley|Joaquin Buckley]]'''
|-
!10
|{{Flag icon|Croatia}} '''[[:en:Ante_Delija|Ante Delija]]'''
!10
|{{Flag icon|Uzbekistan}} '''[[:en:Bogdan_Guskov|Bogdan Guskov]]'''
!10
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']]
!10
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gabriel_Bonfim|Gabriel Bonfim]]'''
|-
!11
|{{Flag icon|US}} '''[[Tyrell Fortune]]'''
!11
|{{Flag icon|შვეიცარია}} '''[[:en:Volkan_Oezdemir|Volkan Oezdemir]]'''
!11
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jared_Cannonier|Jared Cannonier]]'''
!11
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gilbert_Burns|Gilbert Burns]]'''
|-
!12
|{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Marcin_Tybura|Marcin Tybura]]'''
!12
|{{Flag icon|Serbia}} '''[[:en:Aleksandar_Rakić|Aleksandar Rakić]]'''
!12
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gregory_Rodrigues|Gregory Rodrigues]]'''
!12
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Michael_Page|Michael Page]]'''
|-
!13
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Tallison_Teixeira|Tallison Teixeira]]'''
!13
|{{Flag icon|Ukraine}} '''[[:en:Nikita_Krylov|Nikita Krylov]]'''
!13
|{{Flag icon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|'''Christian Duncan''']]
!13
|{{Flag icon|Serbia}} '''[[:en:Uroš_Medić|Uroš Medić]]'''
|-
!14
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Mick_Parkin|Mick Parkin]]'''
!14
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''Johnny Walker''']]
!14
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Roman_Dolidze|Roman Dolidze]]'''
!14
|{{Flag icon|US}} [[:en:Daniel_Rodriguez_(fighter)|'''Daniel Rodriguez''']]
|-
!15
|{{Flag icon|Bahrain}} '''[[:en:Shamil_Gaziev|Shamil Gaziev]]'''
!15
|{{Flag icon|US}} [[:en:Alonzo_Menifield|'''Alonzo Menifield''']]
!15
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Paulo_Costa|Paulo Costa]]'''
!15
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Colby_Covington|Colby Covington]]'''
|-
! colspan="2" |[[:en:Lightweight|Lightweight]]
! colspan="2" |[[:en:Featherweight|Featherweight]]
! colspan="2" |[[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
! colspan="2" |[[:en:Flyweight|Flyweight]]
|-
!C
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]'''
!C
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovkski''']]
!C
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]'''
!C
|{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]'''
|-
!IC
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]'''
!1
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]'''
!1
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]'''
!1
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]'''
|-
!2
|{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Arman_Tsarukyan|Arman Tsarukyan]]'''
!2
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']]
!2
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]]'''
!2
|{{Flag icon|Portugal}} '''[[:en:Manel_Kape|Manel Kape]]'''
|-
!3
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]'''
!3
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]'''
!3
|{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']]
!3
|{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Tatsuro_Taira|Tatsuro Taira]]'''
|-
!4
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Max_Holloway|Max Holloway]]'''
!4
|{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Yair_Rodríguez|Yair Rodríguez]]'''
!4
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]]'''
!4
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brandon_Royval|Brandon Royval]]'''
|-
!5
|{{Flag icon|France}} '''[[:en:Benoît_Saint_Denis|Benoît Saint Denis]]'''
!5
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Aljamain_Sterling|Aljamain Sterling]]'''
!5
|{{Flag icon|China}} '''[[:en:Song_Yadong|Song Yadong]]'''
!5
|{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Kyoji_Horiguchi|Kyoji Horiguchi]]'''
|-
!6
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]'''
!6
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Jean_Silva|Jean Silva]]'''
!6
|{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Aiemann_Zahabi|Aiemann Zahabi]]'''
!6
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lone'er_Kavanagh|Lone'er Kavanagh]]'''
|-
!7
|{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Mateusz_Gamrot|Mateusz Gamrot]]'''
!7
|{{Flag icon|Morocco}} '''[[:en:Youssef_Zalal|Youssef Zalal]]'''
!7
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]'''
!7
|{{Flag icon|Iraq}} '''[[:en:Amir_Albazi|Amir Albazi]]'''
|-
!8
|{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Dan_Hooker|Dan Hooker]]'''
!8
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Arnold_Allen|Arnold Allen]]'''
!8
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Mario_Bautista|Mario Bautista]]'''
!8
|{{Flag icon|Kazakhstan}} '''[[:en:Asu_Almabayev|Asu Almabayev]]'''
|-
!9
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Maurício_Ruffy|Maurício Ruffy]]'''
!9
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Steve_Garcia|Steve Garcia]]'''
!9
|{{Flag icon|Mexico}} [[:en:David_Martínez_(fighter)|'''David Martínez''']]
!9
|{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Brandon_Moreno|Brandon Moreno]]'''
|-
!10
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]]'''
!10
|{{Flag icon|Argentina}} '''[[:en:Kevin_Vallejos|Kevin Vallejos]]'''
!10
|{{Flag icon|Ecuador}} '''[[:en:Marlon_Vera|Marlon Vera]]'''
!10
|{{Flag icon|US}} [[:en:Alex_Perez_(fighter)|'''Alex Perez''']]
|-
!11
|{{Flag icon|Azerbaijan}} '''[[:en:Rafael_Fiziev|Rafael Fiziev]]'''
!11
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brian_Ortega|Brian Ortega]]'''
!11
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Payton_Talbott|Payton Talbott]]'''
!11
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Tim_Elliott|Tim Elliott]]'''
|-
!12
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Beneil_Dariush|Beneil Dariush]]'''
!12
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Melquizael_Costa|Melquizael Costa]]'''
!12
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Vinicius_Oliveira|Vinicius Oliveira]]'''
!12
|{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Steve_Erceg|Steve Erceg]]'''
|-
!13
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Michael_Chandler|Michael Chandler]]'''
!13
|{{Flag icon|US}} [[:en:Aaron_Pico|'''Aaron Pico''']]
!13
|{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Raul_Rosas_Jr.|'''Raul Rosas Jr.''']]
!13
|{{Flag icon|US}} [[:en:Charles_Johnson_(fighter)|'''Charles Johnson''']]
|-
!14
|{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Manuel_Torres_(fighter)|'''Manuel Torres''']]
!14
|{{Flag icon|Uganda}} '''[[:en:David_Onama|David Onama]]'''
!14
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Montel_Jackson|Montel Jackson]]'''
!14
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Tagir_Ulanbekov|Tagir Ulanbekov]]'''
|-
!15
|{{Flag icon|France}} '''[[:en:Farès_Ziam|Farès Ziam]]'''
!15
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Patrício_Pitbull|Patrício Pitbull]]'''
!15
|{{Flagicon|ავღანეთი}} [[:en:Farid_Basharat|'''Farid Basharat''']]
!15
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Bruno_Silva_(fighter)|'''Bruno Silva''']]
|}
{| class="wikitable"
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Randy_Couture|Randy Couture]]'''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
![[:en:UFC_68|UFC 68]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_49|UFC 49]]
!19-11-0
!THE NATURAL
!1
|-
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:B.J._Penn|B.J. Penn]]'''
![[:en:Welterweight|Welterweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]]
![[:en:UFC_46|UFC 46]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_80|UFC 80]]
!16-14-2
!THE PRODIGY
!2
|-
|{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Conor_McGregor|Conor McGregor]]'''
![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]]
![[:en:UFC_194|UFC 194]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_205|UFC 205]]
!22-6-0
!THE NOTORIOUS
!3
|-
|{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Georges_St-Pierre|Georges St-Pierre]]'''
![[:en:Welterweight|Welterweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Middleweight|Middleweight]]
![[:en:UFC_83|UFC 83]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_217|UFC 217]]
!26-2-0
!RUSH
!4
|-
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Daniel_Cormier|Daniel Cormier]]'''
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
![[:en:UFC_187|UFC 187]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_226|UFC 226]]
!22-3-0
!DC
!5
|-
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Amanda_Nunes|Amanda Nunes]]'''
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Featherweight|Featherweight]]
![[:en:UFC_200|UFC 200]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_232|UFC 232]]
!23-5-0
!THE LIONESS
!6
|-
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Henry_Cejudo|Henry Cejudo]]'''
![[:en:Flyweight|Flyweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
![[:en:UFC_227|UFC 227]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_238|UFC 238]]
!16-6-0
!TRIPLE C
!7
|-
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jon_Jones|Jon Jones]]'''
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
![[:en:UFC_232|UFC 232]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_285|UFC 285]]
!28-1-0
!BONES
!8
|-
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]'''
![[:en:Middleweight|Middleweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
![[:en:UFC_281|UFC 281]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_320|UFC 320]]
!13-3-0
!POATAN
!9
|-
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]'''
![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]]
![[:en:UFC_298|UFC 298]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_317|UFC 317]]
!17-0-0
!EL MATADOR
!10
|-
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]'''
![[:en:Lightweight|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Welterweight|Welterweight]]
![[:en:UFC_280|UFC 280]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|UFC 322]]
!28-1-0
!N/A
!11
|}
{| class="wikitable"
![[:en:UFC_300|UFC 300: Pereira vs. Hill]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|'''J. Hill''']]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_301|UFC 301: Pantoja vs. Erceg]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''A. Pantoja''']]
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Steve_Erceg|'''S. Erceg''']]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
|{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Rio_de_Janeiro|Rio de Janeiro]]'''
|-
![[:en:UFC_302|UFC 302: Makhachev vs. Poirier]]
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|I. Makhachev]]'''
|{{Flag icon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']]
|-
![[:en:UFC_303|UFC 303: Pereira vs. Procházka 2]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']]
|{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_304|UFC 304: Edwards vs. Muhammad 2]]
|{{Flagicon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''L. Edwards''']]
|{{Flag icon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
|{{Flag icon|UK}} '''[[:en:Manchester|Manchester]]'''
|-
![[:en:UFC_305|UFC 305: du Plessis vs. Adesanya]]
|{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']]
|{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
|{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Perth|Perth]]'''
|-
![[:en:UFC_306|UFC 306: O'Malley vs. Dvalishvili]]
|{{Flag icon|US}} [[შონ ო’მალი|'''S. O'Malley''']]
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]'''
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_307|UFC 307: Pereira vs. Rountree Jr.]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Khalil_Rountree_Jr.|'''K. Rountree Jr.''']]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Salt_Lake_City|Salt Lake City]]'''
|-
![[:en:UFC_308|UFC 308: Topuria vs. Holloway]]
|{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']]
|{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
|{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]'''
|-
![[:en:UFC_309|UFC 309: Jones vs. Miocic]]
|{{Flag icon|US}} [[ჯონ ჯონსი|'''J. Jones''']]
|{{Flag icon|US}} [[სტიპე მიოჩიჩი|'''S. Miocic''']]
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_York_City|New York City]]'''
|-
![[:en:UFC_310|UFC 310: Pantoja vs. Asakura]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''A. Pantoja''']]
|{{Flagicon|იაპონია}} [[:en:Kai_Asakura|'''K. Asakura''']]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_311|UFC 311: Makhachev vs. Moicano]]
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|I. Makhachev]]'''
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']]
|-
![[:en:UFC_312|UFC 312: du Plessis vs. Strickland 2]]
|{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']]
|{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
|{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Sydney|Sydney]]'''
|-
![[:en:UFC_313|UFC 313: Pereira vs. Ankalaev]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']]
|{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_314|UFC 314: Volkanovski vs. Lopes]]
|{{Flag icon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']]
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Miami|Miami]]'''
|-
![[:en:UFC_315|UFC 315: Muhammad vs. Della Maddalena]]
|{{Flag icon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']]
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
|{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Montreal|Montreal]]'''
|-
![[:en:UFC_316|UFC 316: Dvalishvili vs. O'Malley 2]]
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]'''
|{{Flag icon|US}} [[შონ ო’მალი|'''S. O'Malley''']]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']]
|-
![[:en:UFC_317|UFC 317: Topuria vs. Oliveira]]
|{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_318|UFC 318: Holloway vs. Poirier 3]]
|{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']]
|{{Flag icon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_Orleans|New Orleans]]'''
|-
![[:en:UFC_319|UFC 319: du Plessis vs. Chimaev]]
|{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']]
|{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|K. Chimaev]]'''
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Chicago|Chicago]]'''
|-
![[:en:UFC_320|UFC 320: Ankalaev vs. Pereira 2]]
|{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_321|UFC 321: Aspinall vs. Gane]]
|{{Flagicon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''T. Aspinall''']]
|{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|C. Gane]]'''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
|{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]'''
|-
![[:en:UFC_322|UFC 322: Della Maddalena vs. Makhachev]]
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']]
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|I. Makhachev]]'''
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_York_City|New York City]]'''
|-
![[:en:UFC_323|UFC 323: Dvalishvili vs. Yan 2]]
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]'''
|{{Flag icon|Russia}} [[პიოტრ იანი|'''P. Yan''']]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_324|UFC 324: Gaethje vs. Pimblett]]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']]
|{{Flagicon|England}} [[პედი პიმბლეტი|'''P. Pimblett''']]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_325|UFC 325: Volkanovski vs. Lopes 2]]
|{{Flag icon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']]
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
|{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Sydney|Sydney]]'''
|-
![[:en:UFC_326|UFC 326: Holloway vs. Oliveira 2]]
|{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_327|UFC 327: Procházka vs. Ulberg]]
|{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']]
|{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Miami|Miami]]'''
|-
![[:en:UFC_328|UFC 328: Chimaev vs. Strickland]]
|{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|K. Chimaev]]'''
|{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']]
|-
![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250: Topuria vs. Gaethje]]
|{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]'''
|-
! colspan="5" |Co-Main Events
|-
![[:en:UFC_300|UFC 300: Gaethje vs. Holloway]]
|{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_304|UFC 304: Aspinall vs. Blaydes 2]]
|{{Flagicon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''T. Aspinall''']]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Curtis_Blaydes|'''C. Blaydes''']]
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
|{{Flag icon|UK}} '''[[:en:Manchester|Manchester]]'''
|-
![[:en:UFC_311|UFC 311: Dvalishvili vs. Nurmagomedov]]
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]'''
|{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''U. Nurmagomedov''']]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']]
|-
![[:en:UFC_317|UFC 317: Pantoja vs. Kara-France]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''A. Pantoja''']]
|{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Kai_Kara-France|'''K. Kara-France''']]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_320|UFC 320: Dvalishvili vs. Sandhagen]]
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]'''
|{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''C. Sandhagen''']]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_323|UFC 323: Pantoja vs. Van]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''A. Pantoja''']]
|{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''J. Van''']]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]'''
|-
![[:en:UFC_328|UFC 328: Van vs. Taira]]
|{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''J. Van''']]
|{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Tatsuro_Taira|T. Taira]]'''
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
|{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']]
|-
![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250: Pereira vs. Gane]]
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']]
|{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|C. Gane]]'''
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]'''
|}
{| class="wikitable"
|{{Flag icon|Portugal}} '''[[:en:Diogo_Jota|Diogo Jota]]'''
!{{Flag icon|Portugal}}
!{{Flag icon|Spain}}
!04/12/1996
!03/07/2025
![[:en:Traffic_collision|Car Accident]]
![[:en:Football|Footballer]]
!{{Flag icon|Portugal}}
!28
|-
|{{Flag icon|Austria}} '''[[:en:Felix_Baumgartner|Felix Baumgartner]]'''
!{{Flag icon|Austria}}
!{{Flag icon|Italy}}
!20/03/1969
!17/07/2025
![[:en:Paragliding|Paragliding]]
![[:en:Stunt_performer|Stunt Performer]]
!{{Flag icon|Austria}}
!56
|-
|{{Flag icon|UK}} '''[[:en:Ozzy_Osbourne|Ozzy Osbourne]]'''
!{{Flag icon|UK}}
!{{Flag icon|UK}}
!03/12/1948
!22/07/2025
![[:en:Heart_attack|Heart Attack]]
![[:en:Singer|Singer]]
!{{Flag icon|UK}}
!76
|-
|{{Flag icon|Italy}} '''[[:en:Giorgio_Armani|Giorgio Armani]]'''
!{{Flagicon|იტალია|variant=1861}}
!{{Flag icon|Italy}}
!11/07/1934
!04/09/2025
![[:en:Aging-associated_diseases|Age-releated]]
![[:en:Fashion_design|Fashion Designer]]
!{{Flag icon|Italy}}
!91
|-
|{{Flag icon|US}} '''[[:en:Charlie_Kirk|Charlie Kirk]]'''
!{{Flag icon|US}}
!{{Flag icon|US}}
!14/10/1993
!10/09/2025
![[:en:Assassination|Assassination]]
![[:en:Activism|Political Activist]]
!{{Flag icon|US}}
!31
|-
|{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Catherine_O'Hara|Catherine O'Hara]]'''
!{{Flag icon|Canada}}
!{{Flag icon|US}}
!04/03/1954
!30/01/2026
![[:en:Pulmonary_embolism|Pulmonary Embolism]]
![[:en:Acting|Actress]]
!{{Flag icon|Canada}} {{Flag icon|US}}
!71
|-
|{{Flag icon|Iran}} '''[[:en:Ali_Khamenei|Ali Khamenei]]'''
!{{Flag icon|Iran|variant=1925}}
!{{Flag icon|Iran}}
!19/04/1939
!28/02/2026
![[:en:Airstrike|Airstrike]]
![[:en:Supreme_Leader_of_Iran|Supreme Leader]]
!{{Flag icon|Iran}}
!86
|-
|{{Flagicon|საქართველო}} [[ილია II|'''Ilia II of Georgia''']]
!{{Flagicon|საბჭოთა კავშირი|variant=1924}}
!{{Flagicon|საქართველო}}
!04/01/1933
!17/03/2026
![[:en:Gastrointestinal_bleeding|Gastrointestinal Bleeding]]
![[:en:Patriarch|Patriach]]
!{{Flagicon|საქართველო}}
!93
|-
|{{Flag icon|US}} [[ჩაკ ნორისი|'''Chuch Norris''']]
!{{Flag icon|US}}
!{{Flag icon|US}}
!10/03/1940
!19/03/2026
!Unspecified
![[:en:Acting|Actor]]
!{{Flag icon|US}}
!86
|}
{| class="wikitable"
|+
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]'''
![[:en:UFC_311|311]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_316|316]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_320|320]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_323|323]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]'''
![[:en:UFC_311|311]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|322]]
![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Welterweight|Welterweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovkski''']]
![[:en:UFC_314|314]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_325|325]]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
|{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]'''
![[:en:UFC_312|312]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_319|319]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]'''
![[:en:UFC_313|313]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_320|320]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]'''
! [[:en:UFC_315|315]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|322]]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']]
![[:en:UFC_313|313]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_320|320]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[დიეგო ლოპესი (მებრძოლი)|'''Diego Lopes''']]
![[:en:UFC_314|314]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_325|325]]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}} {{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]'''
![[:en:UFC_317|317]]
![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
|{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]'''
![[:en:UFC_319|319]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
|{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']]
![[:en:UFC_324|324]]
![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
|{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]'''
![[:en:UFC_323|323]]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
|{{Flag icon|Russia}} [[პიოტრ იანი|'''Petr Yan''']]
![[:en:UFC_323|323]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
|{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']]
![[:en:UFC_327|327]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]'''
![[:en:UFC_321|321]]
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
!{{Flagicon image|Solid_blue.svg}}
|-
|{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]'''
![[:en:UFC_321|321]]
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
!{{Flagicon image|Solid_blue.svg}}
|-
|{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']]
![[:en:UFC_311|311]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''Renato Moicano''']]
![[:en:UFC_311|311]]
![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']]
![[:en:UFC_312|312]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''Belal Muhammad''']]
! [[:en:UFC_315|315]]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|US}} [[შონ ო’მალი|'''Sean O'Malley''']]
![[:en:UFC_316|316]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Kai_Kara-France|Kai Kara-France]]'''
![[:en:UFC_317|317]]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']]
![[:en:UFC_317|317]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''Cory Sandhagen''']]
![[:en:UFC_320|320]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]'''
![[:en:UFC_324|324]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
|{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]]'''
![[:en:UFC_327|327]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|}
{| class="wikitable"
! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ali_Bagautinov|Ali Bagautinov]]
|-
!{{Flag icon|US}}
![[დემეტრიუს ჯონსონი|Demetrious Johnson]]
![[:en:UFC_174|UFC 174]]
!Decision R5
!14/06/2014
|{{Flag icon|Canada}} [[ვანკუვერი|'''Vancouver''']]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[ხაბიბ ნურმაგომედოვი|Khabib Nurmagomedov]]
|-
!{{Flag icon|US}}
![[:en:Al_Iaquinta|Al Iaquinta]]
![[:en:UFC_223|UFC 223]]
!Decision R5
!07/03/2018
|{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|Ireland}}
![[კონორ მაკგრეგორი|Conor McGregor]]
![[:en:UFC_229|UFC 229]]
!Submission R4
!06/10/2018
|{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|US}}
![[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]]
![[:en:UFC_242|UFC 242]]
!Submission R3
!07/09/2019
|{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|US}}
![[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]
![[:en:UFC_254|UFC 254]]
!Submission R2
!24/10/2020
|{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|Islam Makhachev]]
|-
!{{Flag icon|Brazil}}
![[ჩარლზ ოლივეირა|Charles Oliveira]]
![[:en:UFC_280|UFC 280]]
!Submission R2
!22/10/2022
|{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']]
!{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}}
|-
!{{Flag icon|Australia}}
![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]]
![[:en:UFC_284|UFC 284]]
!Decision R5
!12/02/2023
|{{Flag icon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|Australia}}
![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]]
![[:en:UFC_294|UFC 294]]
!Knockout R1
!21/10/2023
|{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|US}}
![[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]]
![[:en:UFC_302|UFC 302]]
!Submission R5
!01/06/2024
|{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|Brazil}}
![[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]]
![[:en:UFC_311|UFC 311]]
!Submission R1
!18/01/2025
|{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|Australia}}
![[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]
![[:en:UFC_322|UFC 322]]
!Decision R5
!15/11/2025
|{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
! colspan="7" |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|Ilia Topuria]]
|-
!{{Flag icon|Australia}}
![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]]
![[:en:UFC_298|UFC 298]]
!Knockout R2
!17/02/2024
|{{Flag icon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|US}}
![[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]]
![[:en:UFC_308|UFC 308]]
!Knockout R3
!26/10/2024
|{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|Brazil}}
![[ჩარლზ ოლივეირა|Charles Oliveira]]
![[:en:UFC_317|UFC 317]]
!Knockout R1
!28/06/2025
|{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
! colspan="7" |{{Flag icon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]]
|-
!{{Flag icon|US}}
![[შონ ო’მალი|Sean O'Malley]]
![[:en:UFC_306|UFC 306]]
!Decision R5
!14/09/2024
|{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|Russia}}
![[უმარ ნურმაგომედოვი|Umar Nurmagomedov]]
![[:en:UFC_311|UFC 311]]
!Decision R5
!18/01/2025
|{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|US}}
![[შონ ო’მალი|Sean O'Malley]]
![[:en:UFC_316|UFC 316]]
!Submission R3
!07/06/2025
|{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|US}}
![[კორი სენდჰეგენი|Cory Sandhagen]]
![[:en:UFC_320|UFC 320]]
!Decision R5
!04/10/2025
|{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|Russia}}
![[პიოტრ იანი|Petr Yan]]
![[:en:UFC_323|UFC 323]]
!Decision R5
!06/12/2025
|{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]]
|-
!{{Flag icon|Georgia}}
![[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]]
![[:en:UFC_311|UFC 311]]
!Decision R5
!18/01/2025
|{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]
|-
!{{Flag icon|Poland}}
![[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]]
![[:en:UFC_282|UFC 282]]
!Decision R5
!10/12/2022
|{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
!{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}}
|-
!{{Flag icon|Brazil}}
![[ალექს პერეირა|Alex Pereira]]
![[:en:UFC_313|UFC 313]]
!Decision R5
!08/03/2025
|{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|-
!{{Flag icon|Brazil}}
![[ალექს პერეირა|Alex Pereira]]
![[:en:UFC_320|UFC 320]]
!TKO R1
!04/10/2025
|{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']]
!{{Flagicon image|Solid_red.svg}}
|-
! colspan="7" |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]
|-
!{{Flag icon|South Africa}}
![[დრიკუს დუ პლესი|Dricus du Plessis]]
![[:en:UFC_319|UFC 319]]
!Decision R5
!16/08/2025
|{{Flag icon|US}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']]
!{{Flagicon image|Solid_lime.svg}}
|}
{| class="wikitable"
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Murilo_Bustamante|'''Murilo Bustamante''']]
![[:en:UFC_35|UFC 35]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
![[:en:Matt_Lindland|1]]
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Vitor_Belfort|'''Vitor Belfort''']]
![[:en:UFC_46|UFC 46]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!0
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[ანდერსონ სილვა|'''Anderson Silva''']]
![[:en:UFC_64|UFC 64]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
![[:en:Nate_Marquardt|1]] [[:en:Rich_Franklin|2]] [[:en:Dan_Henderson|3]] [[:en:Patrick_Côté_(fighter)|4]] [[:en:Thales_Leites|5]] [[:en:Demian_Maia|6]] [[:en:Chael_Sonnen|7]] [[:en:Vitor_Belfort|8]] [[:en:Yushin_Okami|9]] [[:en:Chael_Sonnen|10]]
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Lyoto_Machida|'''Lyoto Machida''']]
![[:en:UFC_98|UFC 98]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
![[:en:Maurício_Rua|1]]
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Maurício_Rua|'''Maurício Rua''']]
![[:en:UFC_113|UFC 113]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!0
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']]
![[:en:UFC_123|UFC 123]]<nowiki> | —</nowiki>
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
![[:en:Mark_Hominick|1]] [[:en:Kenny_Florian|2]] [[:en:Chad_Mendes|3]] [[:en:Frankie_Edgar|4]] [[:en:The_Korean_Zombie|5]] [[:en:Ricardo_Lamas|6]] [[:en:Chad_Mendes|7]]
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Junior_dos_Santos|'''Junior dos Santos''']]
![[:en:UFC_on_Fox:_Velasquez_vs._dos_Santos|UFC on Fox 1]]
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
![[:en:Frank_Mir|1]]
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renan_Barão|'''Renan Barão''']]
!—
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
![[:en:Urijah_Faber|1]]
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Rafael_dos_Anjos|'''Rafael dos Anjos''']]
![[:en:UFC_185|UFC 185]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
![[:en:Donald_Cerrone|1]]
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Fabrício_Werdum|'''Fabrício Werdum''']]
![[:en:UFC_188|UFC 188]]
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
!0
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''Deiveson Figueiredo''']]
![[:en:UFC_Fight_Night:_Figueiredo_vs._Benavidez_2|UFC FN 172]]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
![[:en:Alex_Perez_(fighter)|1]] [[:en:Brandon_Moreno|2]]
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']]
![[:en:UFC_262|UFC 262]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
![[:en:Dustin_Poirier|1]]
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Glover_Teixeira|'''Glover Teixeira''']]
![[:en:UFC_267|UFC 267]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!0
|-
|{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']]
![[:en:UFC_281|UFC 281]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_295|UFC 295]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_320|UFC 320]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
![[:en:Jamahal_Hill|1]] [[:en:Jiří_Procházka|2]] [[:en:Khalil_Rountree_Jr.|3]]
|-
|'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Khabib_Nurmagomedov|Khabib Nurmagomedov]]'''
![[:en:UFC_223|UFC 223]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]
![[:en:Conor_McGregor|1]] [[:en:Dustin_Poirier|2]] [[:en:Justin_Gaethje|3]]
|-
|'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]'''
![[:en:UFC_251|UFC 251]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_323|UFC 323]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
!0
|-
|'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]'''
![[:en:UFC_280|UFC 280]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|UFC 322]]
![[:en:Lightweight|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Welterweight|Welterweight]]
![[:en:Alexander_Volkanovski|1]] [[:en:Alexander_Volkanovski|2]] [[:en:Dustin_Poirier|3]] [[:en:Renato_Moicano|4]]
|-
|'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]'''
![[:en:UFC_313|UFC 313]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!0
|-
|{{Flagicon|England}} [[:en:Michael_Bisping|'''Michael Bisping''']]
![[:en:UFC_199|UFC 199]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
![[:en:Dan_Henderson|1]]
|-
|{{Flagicon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''Leon Edwards''']]
![[:en:UFC_278|UFC 278]]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
![[:en:Kamaru_Usman|1]] [[:en:Colby_Covington|2]]
|-
|'''{{Flagicon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]'''
!—
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
![[:en:Ciryl_Gane|!]]
|-
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']]
!—
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
!0
|-
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']]
![[:en:UFC_245|UFC 245]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_314|UFC 314]]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]
![[:en:Max_Holloway|1]] [[:en:Brian_Ortega|2]] [[:en:The_Korean_Zombie|3]] [[:en:Max_Holloway|4]] [[:en:Yair_Rodríguez|5]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Diego_Lopes_(fighter)|6]]
|-
|{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']]
![[:en:UFC_315|UFC 315]]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
!0
|-
|'''{{Flagicon|Canada}} [[:en:Carlos_Newton|Carlos Newton]]'''
![[:en:UFC_31|UFC 31]]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
!0
|-
|'''{{Flagicon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|Georges St-Pierre]]'''
![[:en:UFC_65|UFC 65]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_83|UFC 83]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_217|UFC 217]]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Middleweight|Middleweight]]
![[:en:Jon_Fitch|1]] [[:en:B.J._Penn|2]] [[:en:Thiago_Alves_(fighter)|3]] [[:en:Dan_Hardy|4]] [[:en:Josh_Koscheck|5]] [[:en:Jake_Shields|6]] [[:en:Carlos_Condit|7]] [[:en:Nick_Diaz|8]] [[:en:Johny_Hendricks|9]]
|-
|{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Kamaru_Usman|'''Kamaru Usman''']]
![[:en:UFC_235|UFC 235]]
![[:en:Welterweight|Welterweight]]
![[:en:Colby_Covington|1]] [[:en:Jorge_Masvidal|2]] [[:en:Gilbert_Burns|3]] [[:en:Jorge_Masvidal|4]] [[:en:Colby_Covington|5]]
|-
|{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']]
![[:en:UFC_243|UFC 243]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_287|UFC 287]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
![[:en:Yoel_Romero|1]] [[:en:Paulo_Costa|2]] [[:en:Marvin_Vettori|3]] [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|4]] [[:en:Jared_Cannonier|5]]
|-
|{{Flagicon|Georgia (country)}} [[:en:Ilia_Topuria|'''Ilia Topuria''']]
![[:en:UFC_298|UFC 298]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_317|UFC 317]]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]]
![[:en:Max_Holloway|1]]
|-
|{{Flagicon|Georgia (country)}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''Merab Dvalishvili''']]
![[:en:UFC_306|UFC 306]]
![[:en:Bantamweight|Bantamweight]]
![[:en:Umar_Nurmagomedov|1]] [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|2]] [[:en:Cory_Sandhagen|3]]
|-
|'''{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Bas_Rutten|Bas Rutten]]'''
![[:en:UFC_20|UFC 20]]
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
!0
|-
|{{Flag icon|Belarus}} [[:en:Andrei_Arlovski|'''Andrei Arlovski''']]
!—
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
![[:en:Paul_Buentello|1]]
|-
|{{Flag icon|Cameroon}} '''[[:en:Francis_Ngannou|Francis Ngannou]]'''
![[:en:UFC_260|UFC 260]]
![[:en:Heavyweight|Heavyweight]]
![[:en:Ciryl_Gane|1]]
|-
|'''{{Flagicon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]]'''
![[:en:UFC_253|UFC 253]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
![[:en:Israel_Adesanya|1]]
|-
|{{Flagicon|Czech Republic}} [[:en:Jiří_Procházka|'''Jiří Procházka''']]
![[:en:UFC_275|UFC 275]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!0
|-
|{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']]
![[:en:UFC_327|UFC 327]]
![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]]
!0
|-
|{{Flagicon|South Africa}} [[:en:Dricus_du_Plessis|'''Dricus du Plessis''']]
![[:en:UFC_297|UFC 297]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
![[:en:Israel_Adesanya|1]] [[:en:Sean_Strickland|2]]
|-
|{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|'''Khamzat Chimaev''']]
![[:en:UFC_319|UFC 319]]
![[:en:Middleweight|Middleweight]]
!0
|-
|{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Conor_McGregor|Conor McGregor]]'''
![[:en:UFC_194|UFC 194]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_205|UFC 205]]
![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]]
!0
|-
|{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']]
![[:en:UFC_263|UFC 263]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_283|UFC 283]]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
!0
|-
|{{Flag icon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']]
![[:en:UFC_323|UFC 323]]
![[:en:Flyweight|Flyweight]]
!0
|}
hsxnfxgdgmcj2op52kuh6z434t5nrew
ნოვიტნა (მდინარე)
0
878196
5356712
5354865
2026-04-14T19:59:36Z
Lizikharati55
179627
5356712
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მდინარე
|სახელი = ნოვიტნა
|ორიგინალური სახელი =
|ფოტო = Nowitna river, gravel bar.jpg
|ფოტოს ზომა = 250px
|ალტ =
|სათაური =
|სხვა სახელი =
|ეტიმოლოგია =
|ქვეყნები = [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]
|ტერიტორიული ერთეულები = [[ალასკა]]; იუკონი-კოიუკუკი
|ქალაქები =
|მარჯვენა შენაკადები =
|მარცხენა შენაკადები =
|სათავე = კუსკოკვიმის მთები
|სათავის მდებარეობა =
|სათავის სიმაღლე = 515<ref>Derived by entering source coordinates in [[Google Earth]].</ref>
|სათავის კოორდინატები =<ref>Derived by entering source coordinates in [[Google Earth]].</ref>
|s_lat_dir = N |s_lat_deg = 63 |s_lat_min = 30 |s_lat_sec = 28
|s_lon_dir = W |s_lon_deg = 155 |s_lon_min = 32 |s_lon_sec = 34
|შესართავი = იუკონი<ref name="Place Names">{{cite book|last=Orth|first=Donald J.|author2=United States Geological Survey|title=Dictionary of Alaska Place Names: Geological Survey Professional Paper 567|url=http://137.229.113.112/webpubs/usgs/p/text/p0567.pdf|format=PDF|publisher=University of Alaska Fairbanks|year=1971|orig-year=1967|page=705|access-date=October 12, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017165933/http://137.229.113.112/webpubs/usgs/p/text/p0567.pdf|archive-date=October 17, 2013}}</ref>
|შესართავის მდებარეობა =
|შესართავის სიმაღლე =47
|შესართავის კოორდინატები =<ref>Derived by entering source coordinates in [[Google Earth]].</ref>
|m_lat_dir = N |m_lat_deg = 64 |m_lat_min = 55 |m_lat_sec = 38
|m_lon_dir = W |m_lon_deg = 154 |m_lon_min = 16 |m_lon_sec = 11
|სიგრძე =400 <ref name="Place Names"/>
|აუზის ფართობი =
|მდინარის სისტემა =
|მდინარის ტიპი =
|ყინულოვანი მოვლენები =
|მდინარის დახრილობა =
|წყალსაცავი =
|ჰესი =
|წყლის დანიშნულება =
|წყლის მინიმალური ხარჯი =
|წყლის საშუალო ხარჯი =
|წყლის მაქსიმალური ხარჯი =
|დამატებითი სახელი =
|დამატებითი ინფორმაცია =
|რუკა =
|რუკის ზომა =
|რუკა ალტ =
|რუკის წარწერა =
|პოზრუკა =
|ვიკისაწყობი =
}}
'''ნოვიტნა'''— 250 მილის (400 კმ) სიგრძის მდინარე [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ-ში]], [[ალასკა|ალასკის შტატში]] და ის [[იუკონი|იუკონის]] შენაკადს წარმოადგენს.<ref name="Place Names"/> მდინარე კუსკოკვიმის მთებიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ მიედინება ნოვიტნას ველური ბუნების ეროვნული ნაკრძალის გავლით და დიდ მდინარეს (იუკონს) უერთდება ქალაქ რუბიდან<ref name="Place Names"/> ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ხოლო ტანანას<ref name="DeLorme">{{cite book|title=Alaska Atlas & Gazetteer|publisher=DeLorme|location=Yarmouth, Maine|pages=130 and 110–11|edition=7th|year=2010|isbn=978-0-89933-289-5}}</ref> სამხრეთ-დასავლეთით. მისი ძირითადი შენაკადებია მდინარეები: ტიტნა, ბიგ-მადი, ლიტლ-მადი, ლოსტი და სულატნა.<ref name="DeLorme"/>
[[1980]] წელს, ველური ბუნების თავშესაფრის ფარგლებში მდებარე მდინარის 225 მილიანი (362 კმ) მონაკვეთი „ველურ“ ზონად გამოცხადდა და [[ეროვნული ველური და თვალწარმტაცი მდინარეების სისტემა|ეროვნული ველური და თვალწარმტაცი მდინარეების სისტემას]] დაემატა<ref>{{cite web|title=Nowitna River, Alaska|publisher=National Wild and Scenic Rivers System|url=http://www.rivers.gov/rivers/nowitna.php|access-date=October 19, 2013}}</ref>. ეს სტატუსი ნიშნავს, რომ ნოვიტნას უდიდესი ნაწილი დაუბინძურებელია, თავისუფლად მიედინება და მასთან მისვლა მხოლოდ საფეხმავლო ბილიკებითაა შესაძლებელი.<ref>{{cite web|title=About the WSR Act|publisher=National Wild and Scenic Rivers System|url=http://www.rivers.gov/wsr-act.php|access-date=October 19, 2013}}</ref>
==ნაოსნობა==
ნოვიტნას დალაშქვრა შესაძლებელია სხვადასხვა ტიპის ნავით, მათ შორის მყარი, დასაკეცი ან გასაბერი [[კანოე|კანოეებითა]] და კაიაკებით. მდინარის უდიდესი ნაწილი ხასიათდება ნელი დინებითა და დაკლაკნილი კალაპოტით, რაც მდინარის სირთულის საერთაშორისო სკალით I კატეგორიას (მარტივი) მიეკუთვნება. გამონაკლისია ნოვიტნას კანიონი, რომელიც მდებარეობს მასტოდონის ნაკადულის (Mastodon Creek) და ბიგ-მადის მდინარეს (Big Mud River) შორის. ეს მონაკვეთი მოიცავს II კატეგორიის (საშუალო სირთულის) [[ჭორომი|ჭორომებს]].<ref name="Jettmar">{{cite book|last=Jettmar|first=Karen|title=The Alaska River Guide: Canoeing, Kayaking, and Rafting in the Last Frontier|publisher=Menasha Ridge Press|location=Birmingham, Alabama|edition=3rd|year=2008|orig-year=1993|pages=130–31|isbn=978-0-89732-957-6}}</ref>
მდინარეზე საფრთხეს ქმნის როგორც [[მურა დათვი]], ისე წყლის [[ჭორომი|ჭორომები]]. ნაოსნობას ზოგჯერ დინების საწინააღმდეგო ქარებიც ართულებს, რაც განსაკუთრებულ სირთულეს მდინარის ქვემო წელზე ქმნის.<ref name="Jettmar"/>
==რესურსები ინტერნეტში==
*[https://www.fws.gov/locations?id=75621 ნოვიტნას ეროვნული ველური ბუნების ნაკრძალი]
*[https://edits.nationalmap.gov/apps/gaz-domestic/public/summary/1407276 ნოვიტნა]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ალასკის მდინარეები]]
[[კატეგორია:ალასკის გეოგრაფია]]
[[კატეგორია:მდინარეები ანბანის მიხედვით]]
[[კატეგორია:მდინარეები კონტინენტების მიხედვით]]
hpsi09sru53711ymn7h2l624juzell9
Man's Best Friend (საბრინა კარპენტერის ალბომი)
0
878496
5356665
5354387
2026-04-14T18:37:02Z
Andria Gagua
170044
/* სიმღერების სია */
5356665
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ალბომი
| სახელწოდება = ''Man's Best Friend''
| ტიპი = [[სტუდიური ალბომი]]
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| გარეკანი =
| Alt =
| გამოცემის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2025|08|29}}
| ჩაწერის თარიღი = 2024-2025
| სტუდია =
* [[Electric Lady Studios]] ([[ნიუ-იორკი]])
* Tamarind Recording ([[ლოს-ანჯელესი]])
| ჟანრი = [[პოპ-მუსიკა|პოპი]] და [[სოფტ-როკი]]
| ხანგრძლივობა = {{ხანგრძლივობა|m=38|s=20}}
| ლეიბლი = [[Island Records|Island]]
| პროდიუსერი =
* [[საბრინა კარპენტერი]]
* ჯეკ ანტონოფი
* ჯონ რაიანი
| წინა_სახელწოდება = [[Short n' Sweet]]
| წინა_წელი =2024
| შემდეგი_სახელწოდება =
| შემდეგი_წელი =
}}
'''''Man's Best Friend''''' [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლისა და სიმღერების ავტორის, [[საბრინა კარპენტერი]]ს, მეშვიდე სტუდიური ალბომია. იგი [[2025]] წლის [[29 აგვისტო]]ს ლეიბლ [[Island Records]]-ის მიერ გამოიცა. კარპენტერმა ალბომზე ჯეკ ანტონოფთან და ჯონ რაიანთან ერთად იმუშავა — პროდიუსერებთან, რომლებმაც მის წინა სტუდიურ ალბომზე, „[[Short n' Sweet]]“ ([[2024]]), შექმნეს ტრეკები.
ალბომი ძირითადად [[პოპ-მუსიკა|პოპ]] და [[სოფტ-როკი|სოფტ-როკ]] ჟანრისაა. მისი მთავარი სინგლი, „[[Manchild]]“, [[ირლანდია|ირლანდიის]], [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის ჩარტების სათავეში მოექცა, მსოფლიოს მრავალ სხვა ქვეყანაში კი საუკეთესო ათეულში შევიდა. მეორე სინგლად კარპენტერმა სიმღერა „[[Tears]]“ შეარჩია, რომელიც ალბომის მეორე ტრეკია და მისი რელიზის პარალელურად გამოვიდა.
გარეკანის დიზაინმა, რომელიც დომინირებისა და მორჩილების ელემენტებს შეიცავდა, აზრთა სხვადასხვაობა და მედიის დიდი ყურადღება გამოიწვია; ზოგიერთმა ის გააკრიტიკა, როგორც [[მამაკაცის მზერა|მამაკაცის მზერაზე]] მორგებული და ქალებისთვის საზიანო კონტენტი, სხვებმა კი მასში [[სატირა]] და ქალის სექსუალური ქცევისადმი არსებული [[მიზოგინია|მიზოგინიური]] მოლოდინების გამოწვევა დაინახეს. მოგვიანებით, კარპენტერმა გამოუშვა ალტერნატიული, უშუალოდ მომხმარებელზე გათვლილი გარეკანი, რომელიც მან დაახასიათა როგორც „ღმერთის მიერ მოწონებული“.
გამოშვებისთანავე, ''Man's Best Friend''-მა ზოგადად დადებითი შეფასებები მიიღო; კრიტიკოსებმა შეაქეს მისი პროდაქშენი და კარპენტერის ვოკალი, თუმცა უკმაყოფილება გამოთქვეს სექსუალური და ზრდასრულებისთვის განკუთვნილი ტექსტების გამო. ალბომის დებიუტი პირველ ადგილზე აღმოჩნდა 18 ქვეყანაში, მათ შორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში, სადაც [[ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია|RIAA]]-ს მიერ პლატინის სერტიფიკატი მიენიჭა. ''Man's Best Friend''-მა და მისმა სიმღერებმა გრემის 68-ე ყოველწლიურ დაჯილდოებაზე]] ექვსი ნომინაცია დაიმსახურა, მათ შორის კატეგორიებში: წლის ალბომი]] და საუკეთესო პოპ-ვოკალური ალბომი]].<ref>{{Cite web |title=Sabrina Carpenter {{!}} Artist {{!}} GRAMMY.com |url=https://grammy.com/artists/sabrina-carpenter/57838 |access-date=2026-02-04 |website=grammy.com}}</ref>
==სიმღერების სია==
{{Track listing
| headline = ''Man's Best Friend''-ის სიმღერების სია
| extra_column = პროდიუსერ(ებ)ი
| total_length = 38:20
| title_width = 30%
| writing_width = 40%
| extra_width = 30%
| title1 = [[Manchild]]
| writer1 = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯეკ ანტონოფი]]}}
| extra1 = {{hlist|ანტონოფი|კარპენტერი}}
| length1 = 3:33
| title2 = [[Tears]]
| writer2 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|[[ჯონ რაიანი]]}}
| extra2 = {{hlist|რაიანი|კარპენტერი}}
| length2 = 2:40
| title3 = [[My Man on Willpower]]
| writer3 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|ანტონოფი|რაიანი}}
| extra3 = {{hlist|ანტონოფი|რაიანი|კარპენტერი}}
| length3 = 3:17
| title4 = Sugar Talking
| writer4 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|რაიანი}}
| extra4 = {{hlist|რაიანი|კარპენტერი}}
| length4 = 3:03
| title5 = We Almost Broke Up Again Last Night
| writer5 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|ანტონოფი}}
| extra5 = {{hlist|ანტონოფი|კარპენტერი}}
| length5 = 3:23
| title6 = [[Nobody's Son (სიმღერა)|Nobody's Son]]
| writer6 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|რაიანი}}
| extra6 = {{hlist|რაიანი|კარპენტერი|ანტონოფი}}
| length6 = 3:02
| title7 = Never Getting Laid
| writer7 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|რაიანი}}
| extra7 = {{hlist|რაიანი|კარპენტერი}}
| length7 = 3:28
| title8 = [[When Did You Get Hot?]]
| writer8 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|ანტონოფი|რაიანი}}
| extra8 = {{hlist|ანტონოფი|რაიანი|კარპენტერი}}
| length8 = 2:25
| title9 = Go Go Juice
| writer9 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|ანტონოფი|რაიანი}}
| extra9 = {{hlist|ანტონოფი|რაიანი|კარპენტერი}}
| length9 = 3:13
| title10 = Don't Worry I'll Make You Worry
| writer10 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|ანტონოფი}}
| extra10 = {{hlist|ანტონოფი|კარპენტერი}}
| length10 = 3:42
| title11 = [[House Tour]]
| writer11 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|ანტონოფი|რაიანი}}
| extra11 = {{hlist|ანტონოფი|რაიანი|კარპენტერი}}
| length11 = 2:49
| title12 = Goodbye
| writer12 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|ანტონოფი}}
| extra12 = {{hlist|ანტონოფი|კარპენტერი}}
| length12 = 3:45
}}
{{Track listing
| headline = ციფრული და ვინილის ბონუს ტრეკი<ref>{{Cite web |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/mans-best-friend-d2c-bonus-track-lp |title=Man's Best Friend D2C Bonus Track LP |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |access-date=August 8, 2025 |archive-date=August 8, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250808161702/https://store.sabrinacarpenter.com/products/mans-best-friend-d2c-bonus-track-lp |url-status=live}}</ref>
| extra_column = პროდიუსერ(ებ)ი
| total_length = 42:12
| title_width = 30%
| writing_width = 40%
| extra_width = 30%
| title13 = Such a Funny Way
| writer13 = {{hlist|კარპენტერი|ალენი|ანტონოფი}}
| extra13 = {{hlist|ანტონოფი|კარპენტერი}}
| length13 = 3:52
}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2025 წლის ალბომები]]
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერის ალბომები]]
[[კატეგორია:Island Records-ის ალბომები]]
[[კატეგორია:ჯეკ ანტონოფის მიერ პროდიუსირებული ალბომები]]
[[კატეგორია:პოპ-ალბომები]]
g1a0w96dgqjdp1r8zmdiisjkluaxut4
მომხმარებელი:Digitaleditor2025/სავარჯიშო
2
878567
5356820
5345416
2026-04-15T08:39:48Z
Digitaleditor2025
180767
/* JSC Insurance Company Imedi L */
5356820
wikitext
text/x-wiki
== '''იმედი L''' ==
{{ინფოდაფა კომპანია
| სახელი = სს სადაზღვევო კომპანია იმედი L
| ტიპი = [[სააქციო საზოგადოება]]
| დარგი = [[დაზღვევა]]
| დაარსდა = 1995
| პროდუქტები = ჯანმრთელობის დაზღვევა, ავტოდაზღვევა, სამოგზაურო დაზღვევა, ვიზიტორთა დაზღვევა, ქონების დაზღვევა
| საიტი = {{URL|https://www.imedil.ge/}}
}}
სს სადაზღვევო კომპანია იმედი L - [[საქართველოში]] ერთ-ერთი პირველი სადაზღვევო კომპანიაა, რომელიც [[1995]] წელს დაარსდა.
კომპანია მომხმარებელს სთავაზობს როგორც ინდივიდუალურ, ასევე კორპორატიულ დაზღვევას, რომელიც მორგებულია მათი ცხოვრების სტილსა და საჭიროებებზე
იმედი L-ის საქმიანობა მოიცავს სხვადასხვა ტიპის სადაზღვევო პროდუქტებს, მათ შორის ჯანმრთელობის, ავტოდაზღვევის, ქონებისა და სამოგზაურო დაზღვევის მიმართულებებს, რაც მომხმარებლის ყველა საჭიროებას ერთ სისტემაში აერთიანებს.
ბოლო წლებში კომპანია ავითარებს ციფრულ სერვისებსა და დისტანციური მომსახურების არხებს, რაც შეესაბამება სადაზღვევო სფეროში მიმდინარე ტექნოლოგიურ ცვლილებებსა და მომხმარებელთა მომსახურების ფორმატების ტრანსფორმაციას. ამ პროცესის ფარგლებში კომპანიამ დანერგა ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული პროდუქტები, რაც აქტიურად გამოიყენება მომხმარებელთან კომუნიკაციაში.<ref>https://forbes.ge/akhali-imedi-l/</ref>
კომპანიის სტრატეგიული მიმართულებები მოიცავს მომსახურების პროცესების გამარტივებას, პროდუქტის სტრუქტურის განვითარებას და მომხმარებელთა მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესებას, რაც მიზნად ისახავს სადაზღვევო სერვისების ხელმისაწვდომობის ზრდას.
== ისტორია ==
[[1995]] წელს კომპანია იმედი L დაარსდა<ref>https://daezgvie.wordpress.com/2011/02/28/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9D-%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%93/</ref>
[[2024]]
საცალო დაზღვევა<ref>https://forbes.ge/akhali-imedi-l/</ref>, საცალო პროდუქტების დანერგვა და განვითარება
[[2025]]
არაჯანმრთელობის ბაზარზე შესვლა
მომხმარებელზე მორგებული პროდუქტების სრული სპექტრის შეთავაზება<ref>https://ecover.ge/en/insurance-company/imedi-l</ref>
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{Official website|https://www.imedil.ge/}}
== References ==
<!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. -->
{{reflist}}
<references />
4h2zfmb7s2sajd7twh05ilm66n9t42j
5356832
5356820
2026-04-15T09:18:10Z
Digitaleditor2025
180767
5356832
wikitext
text/x-wiki
== '''იმედი L''' ==
{{ინფოდაფა კომპანია
| სახელი = სს სადაზღვევო კომპანია იმედი L
| ტიპი = [[სააქციო საზოგადოება]]
| დარგი = [[დაზღვევა]]
| დაარსდა = 1995
| პროდუქტები = ჯანმრთელობის დაზღვევა, ავტოდაზღვევა, სამოგზაურო დაზღვევა, ვიზიტორთა დაზღვევა, ქონების დაზღვევა
| საიტი = {{URL|https://www.imedil.ge/}}
}}
სს სადაზღვევო კომპანია იმედი L - [[საქართველოში]] ერთ-ერთი პირველი სადაზღვევო კომპანიაა, რომელიც [[1995]] წელს დაარსდა.
კომპანია მომხმარებელს სთავაზობს როგორც ინდივიდუალურ, ასევე კორპორატიულ დაზღვევას, რომელიც მორგებულია მათი ცხოვრების სტილსა და საჭიროებებზე
იმედი L-ის საქმიანობა მოიცავს სხვადასხვა ტიპის სადაზღვევო პროდუქტებს, მათ შორის ჯანმრთელობის, ავტოდაზღვევის, ქონებისა და სამოგზაურო დაზღვევის მიმართულებებს, რაც მომხმარებლის ყველა საჭიროებას ერთ სისტემაში აერთიანებს.
ბოლო წლებში კომპანია ავითარებს ციფრულ სერვისებსა და დისტანციური მომსახურების არხებს, რაც შეესაბამება სადაზღვევო სფეროში მიმდინარე ტექნოლოგიურ ცვლილებებსა და მომხმარებელთა მომსახურების ფორმატების ტრანსფორმაციას. ამ პროცესის ფარგლებში კომპანიამ დანერგა ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული პროდუქტები, რაც აქტიურად გამოიყენება მომხმარებელთან კომუნიკაციაში.<ref>https://forbes.ge/akhali-imedi-l/</ref>
კომპანიის სტრატეგიული მიმართულებები მოიცავს მომსახურების პროცესების გამარტივებას, პროდუქტის სტრუქტურის განვითარებას და მომხმარებელთა მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესებას, რაც მიზნად ისახავს სადაზღვევო სერვისების ხელმისაწვდომობის ზრდას.
== ისტორია ==
[[1995]] წელს კომპანია იმედი L დაარსდა<ref>https://daezgvie.wordpress.com/2011/02/28/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9D-%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%93/</ref>
[[2024]]
საცალო დაზღვევა<ref>https://forbes.ge/akhali-imedi-l/</ref>, საცალო პროდუქტების დანერგვა და განვითარება
[[2025]]
არაჯანმრთელობის ბაზარზე შესვლა
მომხმარებელზე მორგებული პროდუქტების სრული სპექტრის შეთავაზება<ref>https://ecover.ge/en/insurance-company/imedi-l</ref>
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{Official website|https://www.imedil.ge/}}
== References ==
<!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. -->
{{reflist}}
<references />
lgfsvzbfap3gnk68cey1ccg0r25clk3
დავით ჩიქოვანი (ნეიროქირურგი)
0
878858
5356821
5352938
2026-04-15T08:47:52Z
Davidusa092
180877
/* რესურსები ინტერნეტში */
5356821
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
|სახელი=დავით ჩიქოვანი
|ფოტო=
|ფოტოს_სიგანე=250პქ
|დაბ თარიღი={{დაბადების თარიღი|1961|6|21}}
|დაბ ადგილი=[[სოხუმი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]]
|გარდ თარიღი={{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2026|3|15|1961|6|21}}
|გარდ ადგილი=[[ქუთაისი]], [[საქართველო]]
|ალმა-მატერი=[[სტავროპოლის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]]
|პროფესია=[[ნეიროქირურგია|ნეიროქირურგი]]
}}
'''დავით ჩიქოვანი''' (დ. [[21 ივნისი]], [[1961]], [[სოხუმი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]] — გ. [[15 მარტი]], [[2026]], [[ქუთაისი]], [[საქართველო]]) — [[ქართველები|ქართველი]] [[ნეიროქირურგია|ნეიროქირურგი]], საქართველოში ნეიროქირურგიული სამსახურის განვითარებისა და მოდერნიზაციის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი (2012).<ref>{{Cite web |date=2026-03-16 |title=გარდაიცვალა ცნობილი ნეიროქირურგი დავით ჩიქოვანი |url=https://www.ambebi.ge/article/340454-gardaicvala-cnobili-neirokirurgi-davit-chikovani/ |access-date=2026-03-29 |website=www.ambebi.ge}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-16 |title=გარდაიცვალა ცნობილი ქუთაისელი ქირურგი დავით ჩიქოვანი |url=https://megatv.ge/%e1%83%92%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%aa%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%aa%e1%83%9c%e1%83%9d%e1%83%91%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%a5%e1%83%a3%e1%83%97-7/ |access-date=2026-03-29 |website=megatv.ge |language=ka-GE}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-16 |title=ქუთაისში ცნობილი ექიმი დავით ჩიქოვანი გარდაიცვალა |url=https://www.palitravideo.ge/video/187789-kutaisshi-cnobili-ekimi-davit-chikovani-gardaicvala/ |access-date=2026-03-29 |website=პალიტრა ვიდეო |language=ka}}</ref>
==განათლება და ადრეული კარიერა==
დავით ჩიქოვანმა, [[1978|1978 წელს]] ოქროს მედალზე დაამთავრა სოხუმის ს. ორჯონიკიძის სახელობის მე-5 საშუალო სკოლა. 1978–1984 წლებში სწავლობდა [[სტავროპოლის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|სტავროპოლის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში]], სამკურნალო ფაკულტეტზე. 1984–1985 წლებში ქირურგიული პრაქტიკა გაიარა [[კალინინგრადი]]ს საოლქო კლინიკურ საავადმყოფოში.
1986–1988 წლებში პროფესიული კვალიფიკაციის ამაღლება განაგრძო [[მოსკოვი|მოსკოვში]], აკადემიკოს ნ. ბურდენკოს სახელობის ნეიროქირურგიის ეროვნულ სამედიცინო კვლევით ცენტრში, სადაც დაეუფლა თანამედროვე ნეიროქირურგიულ მეთოდებს და მოღვაწეობდა ექიმ-ნეიროქირურგად.
==მოღვაწეობა==
მოსკოვიდან დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა აფხაზეთის ჯანდაცვის რესპუბლიკურ ნეიროქირურგიულ ცენტრში. [[აფხაზეთის ომი (1992-1993)|აფხაზეთის ომის]] დროს იცავდა სამედიცინო ნეიტრალიტეტის პრინციპებს და მკურნალობდა ორივე დაპირისპირებული მხარის დაჭრილებს. [[სოხუმის დაცემა|სოხუმის დაცემის]] შემდეგ, [[1993|1993 წლის]] [[29 სექტემბერი|29 სექტემბრამდე]] დარჩა ოკუპირებულ ქალაქში ჰუმანიტარული მოტივით, რის შემდეგაც საოპერაციო ფორმით, ფეხით გადალახა ჭუბერის უღელტეხილი და გადმოვიდა საქართველოს კონტროლირებად ტერიტორიაზე.
დევნილობაში მყოფმა დავით ჩიქოვანმა, 1993 წლიდან მოღვაწეობა განაგრძო ქუთაისის სამხედრო ჰოსპიტალში. მოგვიანებით მუშაობდა ქუთაისის №1 საავადმყოფოში (შემდგომში ქუთაისის საეკლესიო საავადმყოფო „ქსენონი“) ექიმ-ნეიროქირურგად. 1998–2006 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას და ხელმძღვანელობდა ნეიროქირურგიის სასწავლო ციკლს სამედიცინო ინსტიტუტში „ქუთაისი“.<ref>{{Cite web |title=გარდაიცვალა ცნობილი ექიმი და ნეიროქირურგი - რა სამწუხარო ინფორმაციას ავრცელებს კლინიკა? |url=http://www.resonancedaily.com/index.php?id_rub=4&id_artc=247362 |access-date=2026-03-29 |website=www.resonancedaily.com |language=en}}</ref>
2006–2016 წლებში მუშაობდა აკადემიკოს ზ. ცხაკაიას სახელობის დასავლეთ საქართველოს ინტერვენციული მედიცინის ეროვნულ ცენტრში.<ref>{{Cite web |last=website |title=West Georgia Medical Centre |url=https://vian.health/en/hospitals/west-georgia-medical-centre |access-date=2026-03-29 |website=vian.health |language=en}}</ref> მოღვაწეობის პერიოდში, თანამედროვე ტექნოლოგიური ბაზის პირობებში, დავით ჩიქოვანი მაღალკვალიფიციურ ნეიროქირურგიულ გუნდთან ერთად ახორციელებდა ურთულეს ნეიროქირურგიულ ჩარევებს. კლინიკაში სრულდებოდა ოპერაციების ფართო სპექტრი: [[თავის ტვინი]]ს [[სიმსივნე]]ების ([[მენინგიომა|მენინგიომები]], გლიომები, ნევრინომები, კრანიოფარინგეომები) ამოკვეთა, მათ შორის ტრანსნაზალურ-ტრანსფენოიდალური მიდგომით (ნავიგაციის გამოყენებით, ტრეპანაციის გარეშე), სისხლძარღვოვანი პათოლოგიების (არტერიული [[ანევრიზმა|ანევრიზმები]], მალფორმაციები) კლიპირება და ოკლუზია, [[ხერხემალი|ხერხემლისა]] და [[ზურგის ტვინი]]ს რეკონსტრუქციული ოპერაციები.<ref>{{Cite web |title=Facebook |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=888368874246718&set=a.146992181717728 |access-date=2026-03-29 |website=www.facebook.com}}</ref>
2016 წლის აპრილიდან სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა ქუთაისის მრავალპროფილური კლინიკა „ლჯ“-ის (LJ) ნეიროქირურგიულ სამსახურს.<ref>{{Cite web |title=დავით ჩიქოვანი {{!}} ექიმები {{!}} vidal.ge |url=http://www.vidal.ge/doctors/davit-chiqovani |access-date=2026-03-29 |website=www.vidal.ge |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=კლინიკა ლჯ |url=https://www.clinicalj.ge/Surgery.html |access-date=2026-03-29 |website=www.clinicalj.ge}}</ref><ref>{{Cite web |title=გარდაიცვალა ნეიროქირურგი დავით ჩიქოვანი: არაერთი ურთულესი ოპერაციის წარმატებით დასრულება და მრავალი გადარჩენილი სიცოცხლე უკავშირდება მის სახელს |url=https://digest.ge/news/sazogadoeba/gardaitsvala-neiroqirurgi-davit-chiqovani-araerti-urtulesi-operatsiis-tsarmatebit-dasruleba-da-mravali-gadarchenili-sitsotskhle-ukavshirdeba-mis-sakhels |access-date=2026-03-29 |website=digest.ge}}</ref>
== გამოცდილება ==
დავით ჩიქოვანის კარიერა მოიცავს 30 000-ზე მეტ ოპერაციულ ჩარევას. მისი მონაწილეობით სრულდებოდა მკურნალობა ისეთი პათოლოგიების, როგორიცაა:<ref>{{Cite web |last=კობიაშვილი |first=მერი |date=2026-03-16 |title=„არაერთი ურთულესი ოპერაციის გამარჯვებით დასრულება, მრავალი გადარჩენილი სიცოცხლე უკავშირდება მის სახელს“ - ქუთაისში ცნობილი ექიმი-ნეიროქირურგი, დავით ჩიქოვანი გარდაიცვალა |url=https://fortuna.ge/araerti-urtulesi-operaciis-gamarjvebit-dasruleba-mravali-gadarchenili-sicockhle-ukavshirdeba-mis-sakhels-qutaisshi-cnobili-eqimi-neiroqirurgi-davit-chiqovani-gardaicvala/ |access-date=2026-03-29 |website=რადიო ფორტუნა / Fortuna.ge |language=ka-GE}}</ref>
* თავის ტვინის სისხლძარღვთა ანევრიზმები და არტერიულ-ვენური მალფორმაციები;
* სხვადასხვა ლოკალიზაციის სიმსივნეები (ტერატომები, ეპენდიმომები, ნეიროფიბრომატოზი);
* [[ჰიდროცეფალია]] და [[ჰიპოფიზი]]ს [[ადენომა|ადენომები]];
* ხერხემლის პოსტრავმული არასტაბილურობა, არხის სტენოზი და მალთაშუა დისკების პათოლოგიები;
* პერიფერიულ ნერვთა დაზიანებები (გვირაბული სინდრომები) და თავის ქალას ძვლების დეფექტები;
* [[ინსულტი|ინსულტები]] (ჰემორაგიული და [[იშემიური ინსულტი|იშემიური]]) და შიდაქალის სხვადასხვა ტიპის [[ჰემატომა|ჰემატომები]].<ref>{{Cite web |title=კლინიკა ლჯ |url=https://clinicalj.ge/Surgery.html |access-date=2026-03-29 |website=clinicalj.ge}}</ref><ref>{{Cite web |last=website |title=West Georgia Medical Centre |url=https://vian.health/en/hospitals/west-georgia-medical-centre |access-date=2026-03-29 |website=vian.health |language=en}}</ref>
== ჰუმანიტარული წვლილი ==
იგი ჩართული იყო [[საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიები|ოკუპირებული ტერიტორიებიდან]] ჩამოსული პაციენტების მკურნალობის პროცესში, რისთვისაც მიღებული აქვს საერთაშორისო აღიარება (ევროკავშირისა და გაეროს პროექტი ''COBERM'').<ref>{{Cite web |title=Confidence Building Early Response Mechanism (COBERM) Phase 4 |url=https://www.undp.org/georgia/projects/coberm-4 |archive-url=http://web.archive.org/web/20251214115120/https://www.undp.org/georgia/projects/coberm-4 |archive-date=2025-12-14 |access-date=2026-03-29 |website=UNDP |language=en}}</ref> მიუხედავად პირადი ჯანმრთელობის პრობლემებისა, მას არ შეუწყვეტია პრაქტიკული მოღვაწეობა და გარდაცვალებამდე ასრულებდა რთულ ნეიროქირურგიულ ოპერაციებს.<ref>{{Cite web |last=Sano |title=ასოციაცია „მშვიდობიანი და საქმიანი კავკასია“ - აფხაზი ავადმყოფების ჩამოყვანა და მათთვის თბილისში, ქუთაისში და ზუგდიდში სამედიცინო დიაგნოსტიკური დახმარების გაწევის ხელშეწყობა |url=https://apbc.ge/index.php/ka/projectska/ganxorcielebuli/item/383-2013-10-28-06-59-41.html |access-date=2026-03-29 |website=apbc.ge |language=ka-ge}}</ref><ref>{{Cite web |last=giorgi |title=ასოციაცია „მშვიდობიანი და საქმიანი კავკასია“ - მედიცინა – ნდობისა და დიალოგის ხიდი: მშვიდობიანი და საქმიანი კავკასიის ინიციატივა |url=https://apbc.ge/index.php/ka/news-ka/item/485-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90-%E2%80%93-%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%90.html |access-date=2026-03-29 |website=apbc.ge |language=ka-ge}}</ref>
==ჯილდოები==
* [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] (2012) — ქართულ მედიცინაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და პროფესიული თავდადებისთვის.
==რესურსები ინტერნეტში==
{{nplg ბიოგრაფია|00025609}}
* [http://file.wfns.org/file/CURRICULUMVITAE_DavidChikovani.pdf დავით ჩიქოვანის მემორიალური ბიოგრაფია (In Memoriam) მსოფლიო ნეიროქირურგიული ფედერაციის (WFNS) საიტზე (ინგლისურ ენაზე)]
*
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ჩიქოვანი, დავით}}
[[კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1961]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მარტი]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]]
[[კატეგორია:ქართველი ექიმები]]
[[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]]
pulb6qfz0f0gefo1si0vde0s2zwgfbm
5356875
5356821
2026-04-15T11:04:17Z
Mehman
75871
/* რესურსები ინტერნეტში */
5356875
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
|სახელი=დავით ჩიქოვანი
|ფოტო=
|ფოტოს_სიგანე=250პქ
|დაბ თარიღი={{დაბადების თარიღი|1961|6|21}}
|დაბ ადგილი=[[სოხუმი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]]
|გარდ თარიღი={{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2026|3|15|1961|6|21}}
|გარდ ადგილი=[[ქუთაისი]], [[საქართველო]]
|ალმა-მატერი=[[სტავროპოლის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]]
|პროფესია=[[ნეიროქირურგია|ნეიროქირურგი]]
}}
'''დავით ჩიქოვანი''' (დ. [[21 ივნისი]], [[1961]], [[სოხუმი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]] — გ. [[15 მარტი]], [[2026]], [[ქუთაისი]], [[საქართველო]]) — [[ქართველები|ქართველი]] [[ნეიროქირურგია|ნეიროქირურგი]], საქართველოში ნეიროქირურგიული სამსახურის განვითარებისა და მოდერნიზაციის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი (2012).<ref>{{Cite web |date=2026-03-16 |title=გარდაიცვალა ცნობილი ნეიროქირურგი დავით ჩიქოვანი |url=https://www.ambebi.ge/article/340454-gardaicvala-cnobili-neirokirurgi-davit-chikovani/ |access-date=2026-03-29 |website=www.ambebi.ge}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-16 |title=გარდაიცვალა ცნობილი ქუთაისელი ქირურგი დავით ჩიქოვანი |url=https://megatv.ge/%e1%83%92%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%aa%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%aa%e1%83%9c%e1%83%9d%e1%83%91%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%a5%e1%83%a3%e1%83%97-7/ |access-date=2026-03-29 |website=megatv.ge |language=ka-GE}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-16 |title=ქუთაისში ცნობილი ექიმი დავით ჩიქოვანი გარდაიცვალა |url=https://www.palitravideo.ge/video/187789-kutaisshi-cnobili-ekimi-davit-chikovani-gardaicvala/ |access-date=2026-03-29 |website=პალიტრა ვიდეო |language=ka}}</ref>
==განათლება და ადრეული კარიერა==
დავით ჩიქოვანმა, [[1978|1978 წელს]] ოქროს მედალზე დაამთავრა სოხუმის ს. ორჯონიკიძის სახელობის მე-5 საშუალო სკოლა. 1978–1984 წლებში სწავლობდა [[სტავროპოლის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|სტავროპოლის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში]], სამკურნალო ფაკულტეტზე. 1984–1985 წლებში ქირურგიული პრაქტიკა გაიარა [[კალინინგრადი]]ს საოლქო კლინიკურ საავადმყოფოში.
1986–1988 წლებში პროფესიული კვალიფიკაციის ამაღლება განაგრძო [[მოსკოვი|მოსკოვში]], აკადემიკოს ნ. ბურდენკოს სახელობის ნეიროქირურგიის ეროვნულ სამედიცინო კვლევით ცენტრში, სადაც დაეუფლა თანამედროვე ნეიროქირურგიულ მეთოდებს და მოღვაწეობდა ექიმ-ნეიროქირურგად.
==მოღვაწეობა==
მოსკოვიდან დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა აფხაზეთის ჯანდაცვის რესპუბლიკურ ნეიროქირურგიულ ცენტრში. [[აფხაზეთის ომი (1992-1993)|აფხაზეთის ომის]] დროს იცავდა სამედიცინო ნეიტრალიტეტის პრინციპებს და მკურნალობდა ორივე დაპირისპირებული მხარის დაჭრილებს. [[სოხუმის დაცემა|სოხუმის დაცემის]] შემდეგ, [[1993|1993 წლის]] [[29 სექტემბერი|29 სექტემბრამდე]] დარჩა ოკუპირებულ ქალაქში ჰუმანიტარული მოტივით, რის შემდეგაც საოპერაციო ფორმით, ფეხით გადალახა ჭუბერის უღელტეხილი და გადმოვიდა საქართველოს კონტროლირებად ტერიტორიაზე.
დევნილობაში მყოფმა დავით ჩიქოვანმა, 1993 წლიდან მოღვაწეობა განაგრძო ქუთაისის სამხედრო ჰოსპიტალში. მოგვიანებით მუშაობდა ქუთაისის №1 საავადმყოფოში (შემდგომში ქუთაისის საეკლესიო საავადმყოფო „ქსენონი“) ექიმ-ნეიროქირურგად. 1998–2006 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას და ხელმძღვანელობდა ნეიროქირურგიის სასწავლო ციკლს სამედიცინო ინსტიტუტში „ქუთაისი“.<ref>{{Cite web |title=გარდაიცვალა ცნობილი ექიმი და ნეიროქირურგი - რა სამწუხარო ინფორმაციას ავრცელებს კლინიკა? |url=http://www.resonancedaily.com/index.php?id_rub=4&id_artc=247362 |access-date=2026-03-29 |website=www.resonancedaily.com |language=en}}</ref>
2006–2016 წლებში მუშაობდა აკადემიკოს ზ. ცხაკაიას სახელობის დასავლეთ საქართველოს ინტერვენციული მედიცინის ეროვნულ ცენტრში.<ref>{{Cite web |last=website |title=West Georgia Medical Centre |url=https://vian.health/en/hospitals/west-georgia-medical-centre |access-date=2026-03-29 |website=vian.health |language=en}}</ref> მოღვაწეობის პერიოდში, თანამედროვე ტექნოლოგიური ბაზის პირობებში, დავით ჩიქოვანი მაღალკვალიფიციურ ნეიროქირურგიულ გუნდთან ერთად ახორციელებდა ურთულეს ნეიროქირურგიულ ჩარევებს. კლინიკაში სრულდებოდა ოპერაციების ფართო სპექტრი: [[თავის ტვინი]]ს [[სიმსივნე]]ების ([[მენინგიომა|მენინგიომები]], გლიომები, ნევრინომები, კრანიოფარინგეომები) ამოკვეთა, მათ შორის ტრანსნაზალურ-ტრანსფენოიდალური მიდგომით (ნავიგაციის გამოყენებით, ტრეპანაციის გარეშე), სისხლძარღვოვანი პათოლოგიების (არტერიული [[ანევრიზმა|ანევრიზმები]], მალფორმაციები) კლიპირება და ოკლუზია, [[ხერხემალი|ხერხემლისა]] და [[ზურგის ტვინი]]ს რეკონსტრუქციული ოპერაციები.<ref>{{Cite web |title=Facebook |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=888368874246718&set=a.146992181717728 |access-date=2026-03-29 |website=www.facebook.com}}</ref>
2016 წლის აპრილიდან სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა ქუთაისის მრავალპროფილური კლინიკა „ლჯ“-ის (LJ) ნეიროქირურგიულ სამსახურს.<ref>{{Cite web |title=დავით ჩიქოვანი {{!}} ექიმები {{!}} vidal.ge |url=http://www.vidal.ge/doctors/davit-chiqovani |access-date=2026-03-29 |website=www.vidal.ge |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=კლინიკა ლჯ |url=https://www.clinicalj.ge/Surgery.html |access-date=2026-03-29 |website=www.clinicalj.ge}}</ref><ref>{{Cite web |title=გარდაიცვალა ნეიროქირურგი დავით ჩიქოვანი: არაერთი ურთულესი ოპერაციის წარმატებით დასრულება და მრავალი გადარჩენილი სიცოცხლე უკავშირდება მის სახელს |url=https://digest.ge/news/sazogadoeba/gardaitsvala-neiroqirurgi-davit-chiqovani-araerti-urtulesi-operatsiis-tsarmatebit-dasruleba-da-mravali-gadarchenili-sitsotskhle-ukavshirdeba-mis-sakhels |access-date=2026-03-29 |website=digest.ge}}</ref>
== გამოცდილება ==
დავით ჩიქოვანის კარიერა მოიცავს 30 000-ზე მეტ ოპერაციულ ჩარევას. მისი მონაწილეობით სრულდებოდა მკურნალობა ისეთი პათოლოგიების, როგორიცაა:<ref>{{Cite web |last=კობიაშვილი |first=მერი |date=2026-03-16 |title=„არაერთი ურთულესი ოპერაციის გამარჯვებით დასრულება, მრავალი გადარჩენილი სიცოცხლე უკავშირდება მის სახელს“ - ქუთაისში ცნობილი ექიმი-ნეიროქირურგი, დავით ჩიქოვანი გარდაიცვალა |url=https://fortuna.ge/araerti-urtulesi-operaciis-gamarjvebit-dasruleba-mravali-gadarchenili-sicockhle-ukavshirdeba-mis-sakhels-qutaisshi-cnobili-eqimi-neiroqirurgi-davit-chiqovani-gardaicvala/ |access-date=2026-03-29 |website=რადიო ფორტუნა / Fortuna.ge |language=ka-GE}}</ref>
* თავის ტვინის სისხლძარღვთა ანევრიზმები და არტერიულ-ვენური მალფორმაციები;
* სხვადასხვა ლოკალიზაციის სიმსივნეები (ტერატომები, ეპენდიმომები, ნეიროფიბრომატოზი);
* [[ჰიდროცეფალია]] და [[ჰიპოფიზი]]ს [[ადენომა|ადენომები]];
* ხერხემლის პოსტრავმული არასტაბილურობა, არხის სტენოზი და მალთაშუა დისკების პათოლოგიები;
* პერიფერიულ ნერვთა დაზიანებები (გვირაბული სინდრომები) და თავის ქალას ძვლების დეფექტები;
* [[ინსულტი|ინსულტები]] (ჰემორაგიული და [[იშემიური ინსულტი|იშემიური]]) და შიდაქალის სხვადასხვა ტიპის [[ჰემატომა|ჰემატომები]].<ref>{{Cite web |title=კლინიკა ლჯ |url=https://clinicalj.ge/Surgery.html |access-date=2026-03-29 |website=clinicalj.ge}}</ref><ref>{{Cite web |last=website |title=West Georgia Medical Centre |url=https://vian.health/en/hospitals/west-georgia-medical-centre |access-date=2026-03-29 |website=vian.health |language=en}}</ref>
== ჰუმანიტარული წვლილი ==
იგი ჩართული იყო [[საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიები|ოკუპირებული ტერიტორიებიდან]] ჩამოსული პაციენტების მკურნალობის პროცესში, რისთვისაც მიღებული აქვს საერთაშორისო აღიარება (ევროკავშირისა და გაეროს პროექტი ''COBERM'').<ref>{{Cite web |title=Confidence Building Early Response Mechanism (COBERM) Phase 4 |url=https://www.undp.org/georgia/projects/coberm-4 |archive-url=http://web.archive.org/web/20251214115120/https://www.undp.org/georgia/projects/coberm-4 |archive-date=2025-12-14 |access-date=2026-03-29 |website=UNDP |language=en}}</ref> მიუხედავად პირადი ჯანმრთელობის პრობლემებისა, მას არ შეუწყვეტია პრაქტიკული მოღვაწეობა და გარდაცვალებამდე ასრულებდა რთულ ნეიროქირურგიულ ოპერაციებს.<ref>{{Cite web |last=Sano |title=ასოციაცია „მშვიდობიანი და საქმიანი კავკასია“ - აფხაზი ავადმყოფების ჩამოყვანა და მათთვის თბილისში, ქუთაისში და ზუგდიდში სამედიცინო დიაგნოსტიკური დახმარების გაწევის ხელშეწყობა |url=https://apbc.ge/index.php/ka/projectska/ganxorcielebuli/item/383-2013-10-28-06-59-41.html |access-date=2026-03-29 |website=apbc.ge |language=ka-ge}}</ref><ref>{{Cite web |last=giorgi |title=ასოციაცია „მშვიდობიანი და საქმიანი კავკასია“ - მედიცინა – ნდობისა და დიალოგის ხიდი: მშვიდობიანი და საქმიანი კავკასიის ინიციატივა |url=https://apbc.ge/index.php/ka/news-ka/item/485-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90-%E2%80%93-%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%90.html |access-date=2026-03-29 |website=apbc.ge |language=ka-ge}}</ref>
==ჯილდოები==
* [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] (2012) — ქართულ მედიცინაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და პროფესიული თავდადებისთვის.
==რესურსები ინტერნეტში==
{{nplg ბიოგრაფია|00025609}}
* [http://file.wfns.org/file/CURRICULUMVITAE_DavidChikovani.pdf დავით ჩიქოვანის მემორიალური ბიოგრაფია (In Memoriam) მსოფლიო ნეიროქირურგიული ფედერაციის (WFNS) საიტზე (ინგლისურ ენაზე)]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ჩიქოვანი, დავით}}
[[კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1961]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მარტი]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]]
[[კატეგორია:ქართველი ექიმები]]
[[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]]
rikuvtfkbtfk2da3r53q6b49qfj1ckj
დრაკონიქსი
0
879013
5356711
5351676
2026-04-14T19:59:21Z
Lizikharati55
179627
5356711
wikitext
text/x-wiki
{{ტაქსოდაფა
| სახელი = დრაკონიქსი
| სურათის ფაილი = Draconyx Skeletal.svg
| სურათის წარწერა = ჩონჩხის რეკონსტრუქცია
| სურათის აღწერა =
| სამეფო = ცხოველები
| ქვესამეფო =
| ზეტიპი = [[ქორდიანები]]
| ტიპი = [[ქორდიანები]]
| ქვეტიპი = [[ხერხემლიანები]]
| ზეკლასი =
| კლასი = [[რეპტილიები]]
| ქვეკლასი =
| ინფრაკლასი = [[არქოზავრები]]
| ზერიგი = [[დინოზავრები]]
| რიგი =
| ქვერიგი = [[ორნითოპოდები]]
| ინფრარიგი =
| ზეოჯახი =
| ოჯახი =
| ქვეოჯახი =
| ზეტრიბა =
| ტრიბა =
| ქვეტრიბა =
| გვარი = ''დრაკონიქსი''
| ქვეგვარი =
| sectio =
| სახეობა = ''დრაკონიქს ლორეიროი''
| ქვესახეობა =
| ლათ = ''Draconyx loureiroi''
| სექციის სახელი =
| სექციის ტექსტი =
| არეალის რუკა =
| არეალის რუკის წარწერა =
| არეალის რუკის სიგანე =
| არეალის ლეგენდა =
| დაცვის სტატუსი = EX
| ვიკისახეობები =
| commons =
| iucn =
| itis =
| ncbi =
| eol =
| fw =
}}
'''დრაკონიქსი''' — (სახელწოდება ნიშნავს „დრაკონის ბრჭყალს“) გვიანი [[იურული სისტემა|იურული]] პერიოდის [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდი]] დინოზავრი. მისი ნაშთები [[1991]] წელს [[პორტუგალია|პორტუგალიაში]], ლორინიის ფორმაციაში იპოვეს, სამეცნიერო აღწერა კი [[2001]] წელს ოქტავიო მატეუსსა და მიგელ ტელეს ანტუნესს ეკუთვნით.<ref>{{cite journal |doi=10.1016/S0753-3969(01)88003-4 |title=''Draconyx loureiroi'', a new Camptosauridae (Dinosauria, Ornithopoda) from the Late Jurassic of Lourinhã, Portugal |journal=Annales de Paléontologie |volume=87 |pages=61–73 |year=2001 |last1=Mateus |first1=Octávio |last2=Telles Antunes |first2=Miguel |issue=1 |bibcode=2001AnPal..87...61M |url=http://doc.rero.ch/record/14507/files/PAL_E1695.pdf }}</ref>
==ეტიმოლოგია==
დრაკონიქსის ტიპური სახეობა, რომელიც მხოლოდ ფრაგმენტული ნაშთებითაა ცნობილი, არის დრაკონიქს ლორეიროი (Draconyx loureiroi). გვარის სახელწოდება მომდინარეობს [[ლათინური ენა|ლათინური]] სიტყვიდან draco („დრაკონი“) და [[ძველი ბერძნული ენა|ძველი ბერძნული]] ὄνυξ (onyx – „ბრჭყალი“). სახეობის სახელწოდება კი მიენიჭა პორტუგალიელი [[იეზუიტთა ორდენი|იეზუიტი]] მღვდლის, ჟოაო დე ლორეიროს პატივსაცემად, რომელიც [[პორტუგალია|პორტუგალიური]] [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიის]] პიონერი იყო.
==აღმოჩენა==
[[ფაილი:Draconyx Size Comparison.svg|250px|მინი|ზომა ადამიანთან შედარებით]]
[[ჰოლოტიპი]] (ML 357) წარმოადგენს ჩონჩხს, რომელიც მხოლოდ ნაწილობრივი ნაშთების სახითაა აღმოჩენილი. იგი მოიცავს: ზედა ყბის ორ კბილს, კუდის სამ მალას, ერთ ჰემალურ რკალს (კუდის ქვედა მალა), მარჯვენა მხრის ძვლის დისტალურ ეპიფიზს (ქვედა დაბოლოება), მტევნის ერთ ფალანგსა და სამ ბრჭყალს, მარჯვენა ბარძაყის ძვლის დისტალურ ეპიფიზს, დიდი და მცირე წვივის ძვლების პროქსიმალურ და დისტალურ ეპიფიზებს, კოჭის ძვალს, ქუსლის ძვალს, ტერფის სამ და ნების ოთხ ძვალს, ასევე ტერფის ფალანგებს.
ნამარხი 1991 წელს ვალე-დე-ფრადესში, ლორინიის მუზეუმის მკვლევარმა კარლოს ანუნსიასაომ აღმოაჩინა. ძვლის ქსოვილის შესწავლის ([[ჰისტოლოგია|ჰისტოლოგიის]]) საფუძველზე დადგინდა, რომ მოცემულმა ეგზემპლარმა ზრდასრულობას 27-დან 31 წლამდე მიაღწია. <ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.crpv.2017.01.003 |title=Dorsal rib histology of dinosaurs and a crocodylomorph from western Portugal: Skeletochronological implications on age determination and life history traits |journal=Comptes Rendus Palevol |year=2017 |last1=Waskow |first1=Katja |last2=Mateus |first2=Octavio |volume=16 |issue=4 |pages=425–439 |doi-access=free |bibcode=2017CRPal..16..425W }}</ref> მოგვიანებით, პრაია-დუ-კანისალის მახლობლად ნაპოვნი მარცხენა ბარძაყის ძვალიც ამავე სახეობას მიაკუთვნეს. დრაკონიქსი მცირე ზომის, ორ ფეხზე მოსიარულე ბალახისმჭამელი დინოზავრი იყო. 2010 წლის მონაცემებით, მისი სიგრძე დაახლოებით 3,5 მეტრი, წონა კი 150 კილოგრამი უნდა ყოფილიყო.<ref>Paul, G.S., 2010, ''The Princeton Field Guide to Dinosaurs'', Princeton University Press p. 285</ref>
==სისტემატიკა==
[[ფაილი:Draconyx.png|250px|მინი|სპეკულაციური სასიცოცხლო რესტავრაცია]]
2001 წელს მატეუსმა და ანტუნესმა დრაკონიქს ლორეიროი (Draconyx loureiroi) [[ორნითოპოდები|ორნიტოფოდების]] ჯგუფს მიაკუთვნეს. ეს კლასიფიკაცია ეყრდნობა ზედა ყბის კბილების აგებულებას (მათ გარეთა მხარეს არსებულ ვერტიკალურ ქედს) და მოხრილ ბარძაყის ძვალს, რომელსაც კარგად განვითარებული მცირე ტროქანტერი (მცირე ციბრუტი) აქვს. მოგვიანებით, 2022 წელს გამოქვეყნებული ნაშრომის თანახმად, დრაკონიქსი [[სტირაკოსტერნი|სტირაკოსტერნების]] ჯგუფში გადაიყვანეს.<ref>{{cite journal |last1=Rotatori |first1=Filippo Maria |last2=Moreno-Azanza |first2=Miguel |last3=Mateus |first3=Octávio |title=Reappraisal and new material of the holotype of ''Draconyx loureiroi'' (Ornithischia: Iguanodontia) provide insights on the ''tempo'' and ''modo'' of evolution of thumb-spiked dinosaurs |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |date=24 February 2022 |volume=195 |issue=1 |pages=125–156 |doi=10.1093/zoolinnean/zlab113}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
*[https://web.archive.org/web/20070928122545/http://www.museulourinha.org/pt/Omateus/Papers/MateusAntunes2001Draconyx.pdf.pdf Mateus, O. & Antunes, M.T. (2001). "Draconyx loureiroi, a new Camptosauridae (Dinosauria: Ornithopoda) from the Late Jurassic of Lourinhã, Portugal". Annales de Paleontologie, 87(1): 61-73]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დინოზავრები ადგილმდებარეობის მიხედვით]]
[[კატეგორია:დინოზავრები]]
[[კატეგორია:გადაშენებული სახეობები]]
[[კატეგორია:გადაშენებული ცხოველები]]
fx0zjxq7niwrnlooun0jntwatiih4lg
ტარარე
0
879295
5356472
5356324
2026-04-14T12:46:14Z
Liziputkaradze55
179093
5356472
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|14|04|2026}}
'''ტარარე''' (დ.[[1772]] – გ.[[1798]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] [[მსახიობი]], ჯარისკაცი და ჯაშუში, რომელიც ცნობილი იყო თავისი არაჩვეულებრივი მადითა და კვების ჩვევებით. მას შეეძლო დიდი რაოდენობით ხორცის ჭამა და მუდმივად შიოდა; მშობლებმა ვერ შეძლეს მისი რჩენა, რის გამოც მოზარდობისას იგი ოჯახიდან გააძევეს. ის [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] მოგზაურობდა მეძავებისა და ქურდების ბანდასთან ერთად, სანამ მოხეტიალე შარლატანის წარმოდგენების გამხსნელი მსახიობი გახდებოდა. ამ წარმოდგენებში იგი ყლაპავდა საცობებს, ქვებს, ცოცხალ ცხოველებს და ვაშლით სავსე მთლიან კალათას. მოგვიანებით მან ეს საქმიანობა პარიზში გადაიტანა, სადაც ქუჩის შემსრულებლად მუშაობდა.
პირველი კოალიციის ომის დაწყებისას ტარარი შეუერთდა საფრანგეთის რევოლუციურ არმიას, სადაც სტანდარტული სამხედრო ულუფის გაოთხმაგებაც კი ვერ აკმაყოფილებდა მის დიდ მადას. ის ჭამდა ნებისმიერ ხელმისაწვდომ საკვებს ღარებიდან და ნაგვის გროვებიდან, თუმცა მისი მდგომარეობა შიმშილის გამო მაინც გაუარესდა და იგი გამოფიტვის გამო ჰოსპიტალიზებული იქნა. იგი გახდა სამედიცინო ექსპერიმენტების სერიის ობიექტი მისი კვების შესაძლებლობების შესამოწმებლად, რომელთა დროსაც, სხვა საკითხებთან ერთად, მან ერთ ჯერზე შეჭამა 15 ადამიანისთვის განკუთვნილი სადილი, შეჭამა ცოცხალი კატები, გველები, ხვლიკები და ლეკვები, და დაუღეჭავად გადაყლაპა მთლიანი გველთევზები. მიუხედავად არაჩვეულებრივი დიეტისა, ის გამხდარი იყო და, კვების ჩვევების გარდა, არ ავლენდა ფსიქიკური დაავადების სხვა ნიშნებს, გარდა იმისა, რაც აღწერილი იყო როგორც აპათიური ტემპერამენტი.
გენერალმა ალექსანდრე დე ბოარნემ გადაწყვიტა ტარარის შესაძლებლობები სამხედრო მიზნით გამოეყენებინა და იგი საფრანგეთის არმიის კურიერად დაიქირავა, იმ განზრახვით, რომ მას გადაეყლაპა დოკუმენტები, გაევლო მტრის ხაზებში და დანიშნულების ადგილზე უსაფრთხოდ მისვლის შემდეგ ისინი ფეკალიებიდან ამოეღო. პირველივე მისიის დროს იგი პრუსიის ძალებმა შეიპყრეს, სასტიკად სცემეს და მოაწყვეს მისი ფიქტიური სიკვდილით დასჯა, სანამ ფრანგების ხაზზე დააბრუნებდნენ.
ამ გამოცდილებით დამფრთხალი, იგი დათანხმდა ნებისმიერ პროცედურას, რასაც შეეძლო მისი მადის განკურნება. პროცედურები ჩაიშალა და ექიმები ვერ აკავებდნენ მას კონტროლირებად დიეტაზე; ის საავადმყოფოდან იპარებოდა, რათა ღარებში, ნაგვის გროვებსა და ყასბების მაღაზიების გარეთ შიგნეულობა ეპოვა, ასევე ცდილობდა დაელია სხვა პაციენტების სისხლი სისხლის გამოშვების პროცედურის დროს და ეჭამა გვამები საავადმყოფოს მორგში. მას შემდეგ, რაც გაჩნდა ეჭვი ერთი წლის ბავშვის შეჭმის შესახებ, იგი საავადმყოფოდან გააძევეს. ის ოთხი წლის შემდეგ ვერსალში გამოჩნდა მძიმე ტუბერკულოზით და მალევე გარდაიცვალა ხანგრძლივი ექსუდაციური ფაღარათის შემდეგ.
==ადრეული წლები==
ტარარი დაიბადა ლიონის მახლობლად, დაახლოებით [[1772]]<ref name="LMPJ1919 203">{{citation|editor=T. Bradley, Samuel Fothergill and William Hutchinson|title=Polyphagism|journal=London Medical and Physical Journal|url=https://books.google.com/books?id=4e0EAAAAQAAJ|volume=42|year=1819|publisher=J. Souter|location=London|page=203}}</ref><ref name="Gould & Pyle">{{citation|last1=Gould|first1=George M.|last2=Pyle|first2=Walter L.|title=Anomalies and Curiosities of Medicine|url=http://www.gutenberg.org/files/747/747.txt|year=1896}}</ref> წელს. მისი დაბადების ზუსტი თარიღი არ არის რეგისტრირებული და ასევე უცნობია, იყო თუ არა „ტარარი“ მისი ნამდვილი სახელი თუ მეტსახელი.
ბავშვობაში ტარარის უზარმაზარი მადა ჰქონდა და მოზარდობის ასაკში მას შეეძლო ერთ დღეში შეეჭამა ხბოს მეოთხედი, რომელიც თავად ტარარის წონას უტოლდებოდა. ამ დროისთვის მშობლებმა ვეღარ შეძლეს მისი გამოკვება და აიძულეს სახლი<ref name="LMPJ1919 203" />{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} დაეტოვებინა. ამის შემდეგ, რამდენიმე წლის განმავლობაში, იგი ქვეყნის მასშტაბით მოგზაურობდა ქურდებისა და მეძავების მოხეტიალე ბანდასთან ერთად, იპარავდა და ითხოვდა საკვებს, სანამ მოხეტიალე შარლატანის (თაღლითი მკურნალის) წარმოდგენების გამხსნელ მსახიობად დაიწყებდა მუშაობას. ტარარი ხალხს იზიდავდა საცობების, ქვების და ცოცხალი ცხოველების ჭამით, ასევე ვაშლით სავსე მთლიანი კალათის სათითაოდ<ref name="LMPJ1919 203" />{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} გადაყლაპვით. ის გაუმაძღრად ჭამდა და განსაკუთრებით უყვარდა გველის ხორცი.
[[1788]] წელს ტარარი საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა, რათა ქუჩის შემსრულებლად{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} ემუშავა. როგორც ჩანს, მას ზოგადად წარმატება ჰქონდა, თუმცა ერთხელ წარმოდგენა ცუდად დასრულდა და მას ნაწლავების მძიმე გაუვალობა{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} დაემართა. მაყურებლებმა ის „ოტელ-დიეს“ (Hôtel-Dieu) საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც მას ძლიერი საფაღარათო საშუალებებით მკურნალობდნენ. ის სრულად გამოჯანმრთელდა და ქირურგს თავისი ნომრის დემონსტრირება შესთავაზა — დაჰპირდა, რომ მის საათსა და ძეწკვს შეჭამდა. ქირურგი, ბატონი ჟირო, ამ შეთავაზებით არ მოიხიბლა და გააფრთხილა ტარარი, რომ თუ ასე მოიქცეოდა, ნივთების ამოსაღებად მას მუცელს გაუჭრიდა.
==გარეგნობა და ქცევა==
მიუხედავად არაჩვეულებრივი დიეტისა, ტარარი იყო გამხდარი და საშუალო სიმაღლის.{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} 17 წლის ასაკში ის მხოლოდ 100 ფუნტს (დაახლოებით 45 კგ) იწონიდა. მას აღწერდნენ, როგორც უჩვეულოდ რბილი, ქერა თმის და არანორმალურად ფართო პირის მქონე ადამიანს (სრულად გაღებისას მანძილი<ref name="LMPJ1919 205">{{citation|editor=T. Bradley, Samuel Fothergill & William Hutchinson|title=Polyphagism|journal=London Medical and Physical Journal|url=https://books.google.com/books?id=4e0EAAAAQAAJ|volume=42|year=1819|publisher=J. Souter|location=London|page=205}}</ref> ყბებს შორის დაახლოებით ოთხი ინჩი იყო), მისი კბილები ძლიერ იყო დალაქავებული, ხოლო ტუჩები — თითქმის შეუმჩნეველი. როდესაც მას ნაჭამი არ ჰქონდა, კანი იმდენად თავისუფლად ეკიდა, რომ მას შეეძლო მუცლის კანის ნაოჭი წელზე შემოეხვია. დანაყრებისას კი მისი მუცელი „უზარმაზარი ბუშტივით“ იბერებოდა. ლოყების კანი დანაოჭებული ჰქონდა და ჩამოკიდებული ეკიდა, ხოლო მისი გაწელვისას მას პირში თორმეტი კვერცხის ან ვაშლის დატევა შეეძლო.
მისი სხეული შეხებისას ცხელი იყო და ძლიერად ოფლიანდებოდა; მას მუდმივად ჰქონდა სხეულის საშინელი სუნი; მას აღწერდნენ, როგორც ადამიანს, რომლის სუნიც „იმდენად აუტანელი იყო, რომ 20 ნაბიჯის რადიუსში მასთან გაჩერება შეუძლებელი იყო“. ჭამის შემდეგ სუნი საგრძნობლად მძაფრდებოდა; თვალები და ლოყები უწითლდებოდა, სხეულიდან შესამჩნევი ორთქლი ამოდიოდა და ხდებოდა ლეთარგიული, რა დროსაც ხმამაღლა აბოყინებდა და მისი ყბები ყლაპვის მოძრაობებს აკეთებდა. მას ჰქონდა ქრონიკული ფაღარათი, რომელიც, გადმოცემის თანახმად, „ყოველგვარ წარმოდგენას აღემატებოდა თავისი სიმყრალით“. მიუხედავად საკვების დიდი რაოდენობით მიღებისა, მას არც ჭარბი ღებინება აღენიშნებოდა და არც წონაში მატება. კვების ჩვევების გარდა, მის თანამედროვეებს მასში ფსიქიკური დაავადების ან უჩვეულო ქცევის სხვა აშკარა ნიშნები არ შეუმჩნევიათ, გარდა აპათიური ტემპერამენტისა, რაც აღწერილი იყო, როგორც „ენერგიისა და იდეების სრული ნაკლებობა“.
ტარარის ქცევის მიზეზი უცნობია. მიუხედავად იმისა, რომ იმ პერიოდიდან მსგავსი ქცევის სხვა დოკუმენტირებული შემთხვევებიც არსებობს, ტარარის გარდა არცერთ სუბიექტს არ ჩატარებია აუტოფსია (გვამის გაკვეთა) და არ არსებობს ტარარის მსგავსი თანამედროვე დოკუმენტირებული შემთხვევები. ჰიპერთირეოზს შეუძლია გამოიწვიოს უკიდურესი მადა, წონის სწრაფი კლება, ჭარბი ოფლიანობა, სიცხის აუტანლობა და თხელი თმა. იან ბონდესონი ვარაუდობს, რომ ტარარს დაზიანებული ჰქონდა ნუშისებრი სხეული (ამიგდალა); ცნობილია, რომ ცხოველებში ამიგდალას დაზიანებამ შეიძლება გამოიწვიოს პოლიფაგია (გაუმაძღრობა).
==სამხედრო სამსახური==
პირველი კოალიციის ომის დაწყებისთანავე ტარარი შეუერთდა საფრანგეთის რევოლუციურ არმიას.{{sfn|Lord|1839|p=111}}{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} თუმცა, სამხედრო ულუფები მისი მადის დასაკმაყოფილებლად{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} არასაკმარისი აღმოჩნდა. სხვა ჯარისკაცების წილის სანაცვლოდ ის მათ დავალებებს ასრულებდა, ხოლო ნარჩენების საძიებლად ნაკელის გროვებში იქექებოდა, მაგრამ ესეც არ იყო საკმარისი მის დასანაყრებლად. იგი უკიდურესი გამოფიტვის ნიშნით გადაიყვანეს სულც-სუ-ფორესის (Soultz-sous-Forêts) სამხედრო ჰოსპიტალში. მას ოთხმაგი ულუფა დაუნიშნეს, თუმცა მაინც მშიერი რჩებოდა; ის ნაგავს ეძებდა ღარებსა და ნაგვის კონტეინერებში, ჭამდა სხვა პაციენტების მიერ დატოვებულ ნარჩენებს და აფთიაქის ოთახში იპარებოდა საფენების (poultices) შესაჭამად. სამხედრო ქირურგებს არ ესმოდათ მისი მადის მიზეზი; ტარარის უბრძანეს ჰოსპიტალში დარჩენა, რათა მონაწილეობა მიეღო ფიზიოლოგიურ ექსპერიმენტებში, რომლებიც დაიგეგმა დოქტორ კურვილის (მე-9 ჰუსართა პოლკის ქირურგი) და პიერ-ფრანსუა პერსის (ჰოსპიტლის მთავარი ქირურგი) მიერ.კურვილმა და პერსიმ გადაწყვიტეს, შეემოწმებინათ ტარარის შესაძლებლობები საკვების მიღებასთან დაკავშირებით. საავადმყოფოს ჭიშკართან 15 მუშისთვის განკუთვნილი სადილი მომზადდა; მიუხედავად იმისა, რომ, როგორც წესი, საავადმყოფოს პერსონალი ტარარის საჭმელთან მიკარებას უზღუდავდა, ამ შემთხვევაში კურვილმა მას მაგიდასთან დაუბრკოლებლად მისვლის უფლება მისცა.
ტარარმა მთლიანად შეჭამა 15 კაცის სადილი: ორი დიდი ხორცის ღვეზელი, თეფშებით ქონი და მარილი, და დალია ოთხი გალონი რძე, რის შემდეგაც მაშინვე დაეძინა. კურვილმა აღნიშნა, რომ ტარარის მუცელი დაიჭიმა და დიდი ბუშტივით გაიბერა.
სხვა შემთხვევაში, ტარარს ცოცხალი კატა მიუყვანეს. მან კბილებით მყისიერად გაუგლიჯა კატას მუცელი, დალია მისი სისხლი და ძვლების გარდა მთლიანად შეჭამა, მოგვიანებით კი ბეწვისა და ტყავის ნარჩენები ამოაღებინა. ამის შემდეგ საავადმყოფოს პერსონალმა ტარარს სხვადასხვა ცხოველი შესთავაზა, მათ შორის გველები, ხვლიკები და ლეკვები — მან ყველა მათგანი შეჭამა.{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} მან ასევე დაუღეჭავად გადაყლაპა მთლიანი გველთევზა მას შემდეგ, რაც ჯერ თავი კბილებით<ref name="Gould & Pyle" /> გაუჭეჭყა.
==='''ამხედრო კურიერის სამსახური'''===
რამდენიმე თვის შემდეგ, რაც მან ექსპერიმენტული შემთხვევის სტატუსით გაატარა, სამხედრო ხელისუფლებამ დაიწყო ზეწოლა, რომ ტარარი აქტიურ სამსახურს დაბრუნებოდა. კურვილი მოწადინებული იყო გაეგრძელებინა თავისი გამოკვლევები ტარარის ჭამის ჩვევებისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის შესახებ და მიმართა გენერალ ალექსანდრე დე ბოჰარნეს წინადადებით, რომ ტარარის უჩვეულო შესაძლებლობები და ქცევა შესაძლოა გამოყენებული ყოფილიყო სამხედრო მიზნებისთვის. ხის ყუთში მოათავსეს დოკუმენტი, რომელიც თავის მხრივ ტარარს აჭამეს. ორი დღის შემდეგ, ყუთი ამოღებულ იქნა მისი ექსკრემენტებიდან, დოკუმენტი კვლავ წაკითხვად მდგომარეობაში იყო. კურვილმა შესთავაზა დე ბოჰარნეს, რომ ტარარს შეეძლო ემსახურა სამხედრო კურიერად, დოკუმენტების უსაფრთხოდ გადასატანად მტრის ტერიტორიაზე, ყოველგვარი რისკის გარეშე, რომ ისინი აღმოჩენილი იქნებოდა მისი გაჩხრეკის შემთხვევაში.
ბოჰარნემ ტარარს მოუწოდა, ეჩვენებინა თავისი შესაძლებლობები რაინის არმიის{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} სარდლების შეკრების წინაშე. ყუთის წარმატებით გადაყლაპვის შემდეგ, ტარარს ჯილდოდ<ref name="Gould & Pyle" /> მისცეს 30 ფუნტი (14 კგ) უმი ხარის ფილტვებითა და ღვიძლით სავსე ურიკა, რომელიც მან მაშინვე შეჭამა შეკრებილი გენერლების{{sfn|Bondeson|2004|p=277}}{{sfn|Lord|1839|p=112}} წინაშე.
ამ წარმატებული დემონსტრაციის შემდეგ, ტარარი ოფიციალურად დასაქმდა რაინის არმიის ჯაშუშად. მიუხედავად იმისა, რომ დე ბოჰარნე დარწმუნებული იყო ტარარის ფიზიკურ შესაძლებლობაში, ეტარებინა შეტყობინებები შიგნით, იგი შეშფოთებული იყო მისი ფსიქიკური მდგომარეობით და თავიდან არ სურდა მისთვის მნიშვნელოვანი სამხედრო დოკუმენტების{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} მინდობა. ტარარს, პირველი დავალების სახით, უბრძანეს შეტყობინების მიტანა ფრანგი პოლკოვნიკისთვის, რომელიც პრუსიელებს ჰყავდათ დატყვევებული ნოიშტადტის მახლობლად; მას უთხრეს, რომ დოკუმენტებს დიდი სამხედრო მნიშვნელობა ჰქონდა, მაგრამ სინამდვილეში, დე ბოჰარნეს უბრალოდ დაეწერა ბარათი, სადაც პოლკოვნიკს სთხოვდა დაედასტურებინა, რომ შეტყობინება წარმატებით მიიღო და თუ ასე იყო, დაებრუნებინა პასუხი ნებისმიერი პოტენციურად სასარგებლო ინფორმაციით პრუსიის ჯარების გადაადგილების{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} შესახებ.
ტარარმა გადაკვეთა პრუსიის ხაზები სიბნელის საფარქვეშ, გერმანელი გლეხის{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ფორმაში გადაცმულმა. ვინაიდან არ შეეძლო გერმანულად{{sfn|Millingen|1839|p=198}} ლაპარაკი, მან მალევე მიიპყრო ადგილობრივი მაცხოვრებლების ყურადღება, რომლებმაც გააფრთხილეს პრუსიის ხელისუფლება და იგი დაატყვევეს ლანდაუს გარეთ. სრულმა გაჩხრეკამ მის სხეულზე საეჭვო ვერაფერი აღმოაჩინა და მიუხედავად იმისა, რომ პრუსიელმა ჯარისკაცებმა გაამათრახეს, მან უარი თქვა თავისი მისიის{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} გაცემაზე. ადგილობრივი პრუსიელი სარდლის, გენერალ ცოგლის წინაშე წარდგენილმა, მან კვლავ უარი თქვა ლაპარაკზე და დააპატიმრეს. 24-საათიანი ტყვეობის შემდეგ, ტარარი დანებდა და თავის დამტყვევებლებს გეგმა აუხსნა. იგი მიაჯაჭვეს საპირფარეშოზე და საბოლოოდ, გადაყლაპვიდან 30 საათის შემდეგ, ხის ყუთი გამოჩნდა. ცოგლი განრისხდა, როდესაც დოკუმენტები, რომლებზეც ტარარმა თქვა, რომ სასიცოცხლო მნიშვნელობის დაზვერვას შეიცავდა, აღმოჩნდა მხოლოდ დე ბოჰარნეს ფიქტიური შეტყობინება. ტარარი მიიყვანეს სახრჩობელასთან და ყელზე{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} მარყუჟი ჩამოაცვეს. (ზოგიერთი წყარო აცხადებს, რომ გენერალ ცოგლის ყუთი არასოდეს ამოუღია, რადგან ტარარს ეყო გამჭრიახობა, დაებრუნებინა და შეეჭამა მისი შემცველი განავალი მანამ, სანამ პრუსიელები მას ხელში ჩაიგდებდნენ). ბოლო წუთს ცოგლი მოლბა, ტარარი ჩამოხსნეს ეშაფოტიდან, სასტიკად სცემეს და ფრანგების ხაზებთან{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ახლოს გაათავისუფლეს.
==განკურნების მცდელობები==
ამ ინციდენტის შემდეგ, ტარარი სასოწარკვეთილი ცდილობდა თავი აერიდებინა შემდგომი სამხედრო სამსახურისთვის და დაბრუნდა საავადმყოფოში. მან პერსის უთხრა, რომ მზად იყო სადეზინფექციო მადასთან{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ბრძოლის ნებისმიერი შესაძლო მეთოდი გამოეცადა. პერსი მას ლაუდანუმით მკურნალობდა, თუმცა უშედეგოდ; ღვინის ძმრით და თამბაქოს აბებით შემდგომი მკურნალობაც ასევე წარუმატებელი აღმოჩნდა. ამ მარცხების შემდეგ, პერსი ტარარს დიდი რაოდენობით თოხლო კვერცხებით კვებავდა, მაგრამ ამანაც ვერ შეძლო მისი მადის{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} ჩახშობა. მცდელობები, რომ იგი რაიმე სახის კონტროლირებად დიეტაზე ჰყოლოდათ, ჩაიფუშა; იგი ჩუმად იპარებოდა საავადმყოფოდან, რათა ყასბების მაღაზიების გარეთ გადაყრილი შიგნეულობა ეპოვა და მაწანწალა ძაღლებს გასწორებოდა ღარებში, ჩიხებსა და ნაგვის გროვებში ნაპოვნი დამპალი ხორცისთვის. იგი ასევე რამდენჯერმე დაიჭირეს საავადმყოფოში, როდესაც სისხლის გამოშვების პროცედურაზე მყოფი პაციენტების სისხლს სვამდა და საავადმყოფოს მორგში გვამების ჭამას ცდილობდა. სხვა ექიმებს სჯეროდათ, რომ ტარარი ფსიქიკურად დაავადებული იყო და დაჟინებით მოითხოვდნენ მის გადაყვანას გიჟთა თავშესაფარში, მაგრამ პერსის სურდა თავისი ექსპერიმენტების გაგრძელება და ტარარი სამხედრო ჰოსპიტალში{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} დარჩა.
გარკვეული დროის შემდეგ, საავადმყოფოდან 14 თვის ბავშვი გაუჩინარდა და მცირე ცხოველების ჭამის გამოცდილების გამო, ტარარი მაშინვე ეჭვმიტანილი გახდა ბავშვის შეჭმაში. პერსიმ ვერ შეძლო ან არ ისურვა მისი დაცვა და საავადმყოფოს პერსონალმა ტარარი ჰოსპიტალიდან გააძევა, სადაც იგი აღარასოდეს დაბრუნებულა.
==სიკვდილი==
ოთხი წლის შემდეგ, [[1798]] წელს, ვერსალის საავადმყოფოს წარმომადგენელი, მისტერ ტესიე, დაუკავშირდა პერსის, რათა შეეტყობინებინა, რომ მათ პაციენტს მისი ნახვა სურდა. ეს იყო ტარარი, რომელიც ამჟამად ლოგინად იყო ჩავარდნილი და დასუსტებული. ტარარმა პერსის უთხრა, რომ ორი წლის წინ ოქროს ჩანგალი გადაყლაპა, რომელიც, მისი რწმენით, მასში იყო გაჭედილი და ამჟამინდელ სისუსტეს იწვევდა. ის იმედოვნებდა, რომ პერსი მის ამოსაღებად რაიმე გზას იპოვიდა. თუმცა, პერსიმ ამოიცნო, რომ მას შორსწასული ტუბერკულოზი ჰქონდა. ერთი თვის შემდეგ ტარარს დაეწყო უწყვეტი ექსუდაციური დიარეა და მალევე{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გარდაიცვალა.
გვამი სწრაფად გაიხრწნა; საავადმყოფოს ქირურგებმა მის{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გაკვეთაზე უარი თქვეს. თუმცა, ტესიეს სურდა გაერკვია, თუ რით განსხვავდებოდა ტარარის ნაწლავები ჩვეულებრივი ადამიანის ნაწლავებისგან; მას ასევე აინტერესებდა, იყო თუ არა ოქროს ჩანგალი მის სხეულში{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გაჭედილი. აუტოფსიისას აღმოჩნდა, რომ ტარარის საყლაპავი მილი არანორმალურად განიერი იყო, ხოლო ყბების გახსნისას ქირურგებს შეეძლოთ ფართო არხის დანახვა პირდაპირ კუჭამდე. მისი სხეული სავსე აღმოჩნდა ჩირქით, ღვიძლი და ნაღვლის ბუშტი არანორმალურად დიდი იყო, ხოლო კუჭი — უზარმაზარი, წყლულებით დაფარული და მუცლის ღრუს უდიდეს ნაწილს იკავებდა. ჩანგალი ვერ იპოვეს.{{sfn|Bondeson|2006|p=310}}
==რესურსები ინტერნეტში==
==სქოლიო==
[[კატეგორია:დაბადებული 1772]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1798]]
[[კატეგორია:ფრანგები]]
shl9sssjotwgqvxww8yjhp8ils621tr
5356473
5356472
2026-04-14T13:00:46Z
Liziputkaradze55
179093
5356473
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|14|04|2026}}
'''ტარარე''' (დ.[[1772]] – გ.[[1798]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] [[მსახიობი]], ჯარისკაცი და ჯაშუში, რომელიც ცნობილი იყო თავისი არაჩვეულებრივი მადითა და კვების ჩვევებით. მას შეეძლო დიდი რაოდენობით ხორცის ჭამა და მუდმივად შიოდა; მშობლებმა ვერ შეძლეს მისი რჩენა, რის გამოც მოზარდობისას იგი ოჯახიდან გააძევეს. ის [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] მოგზაურობდა მეძავებისა და ქურდების ბანდასთან ერთად, სანამ მოხეტიალე შარლატანის წარმოდგენების გამხსნელი მსახიობი გახდებოდა. ამ წარმოდგენებში იგი ყლაპავდა საცობებს, ქვებს, ცოცხალ ცხოველებს და ვაშლით სავსე მთლიან კალათას. მოგვიანებით მან ეს საქმიანობა პარიზში გადაიტანა, სადაც ქუჩის შემსრულებლად მუშაობდა.
პირველი [[კოალიცია|კოალიციის]] ომის დაწყებისას ტარარი შეუერთდა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] რევოლუციურ არმიას, სადაც სტანდარტული სამხედრო ულუფის გაოთხმაგებაც კი ვერ აკმაყოფილებდა მის დიდ მადას. ის ჭამდა ნებისმიერ ხელმისაწვდომ საკვებს ღარებიდან და ნაგვის გროვებიდან, თუმცა მისი მდგომარეობა შიმშილის გამო მაინც გაუარესდა და იგი გამოფიტვის გამო ჰოსპიტალიზებული იქნა. იგი გახდა სამედიცინო ექსპერიმენტების სერიის ობიექტი მისი კვების შესაძლებლობების შესამოწმებლად, რომელთა დროსაც, სხვა საკითხებთან ერთად, მან ერთ ჯერზე შეჭამა 15 ადამიანისთვის განკუთვნილი სადილი, შეჭამა ცოცხალი [[კატა|კატები]], [[გველები]], [[ხვლიკები]] და ლეკვები, და დაუღეჭავად გადაყლაპა მთლიანი გველთევზები. მიუხედავად არაჩვეულებრივი დიეტისა, ის გამხდარი იყო და, კვების ჩვევების გარდა, არ ავლენდა ფსიქიკური დაავადების სხვა ნიშნებს, გარდა იმისა, რაც აღწერილი იყო როგორც აპათიური ტემპერამენტი.
[[გენერალი|გენერალმა]] ალექსანდრე დე ბოარნემ გადაწყვიტა ტარარის შესაძლებლობები სამხედრო მიზნით გამოეყენებინა და იგი [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] არმიის კურიერად დაიქირავა, იმ განზრახვით, რომ მას გადაეყლაპა დოკუმენტები, გაევლო მტრის ხაზებში და დანიშნულების ადგილზე უსაფრთხოდ მისვლის შემდეგ ისინი ფეკალიებიდან ამოეღო. პირველივე მისიის დროს იგი პრუსიის ძალებმა შეიპყრეს, სასტიკად სცემეს და მოაწყვეს მისი ფიქტიური სიკვდილით დასჯა, სანამ ფრანგების ხაზზე დააბრუნებდნენ.
ამ გამოცდილებით დამფრთხალი, იგი დათანხმდა ნებისმიერ პროცედურას, რასაც შეეძლო მისი მადის განკურნება. პროცედურები ჩაიშალა და ექიმები ვერ აკავებდნენ მას კონტროლირებად დიეტაზე; ის საავადმყოფოდან იპარებოდა, რათა ღარებში, ნაგვის გროვებსა და ყასბების მაღაზიების გარეთ შიგნეულობა ეპოვა, ასევე ცდილობდა დაელია სხვა პაციენტების სისხლი სისხლის გამოშვების პროცედურის დროს და ეჭამა გვამები საავადმყოფოს მორგში. მას შემდეგ, რაც გაჩნდა ეჭვი ერთი წლის ბავშვის შეჭმის შესახებ, იგი საავადმყოფოდან გააძევეს. ის ოთხი წლის შემდეგ [[ვერსალი (ქალაქი)|ვერსალში]] გამოჩნდა მძიმე [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზით]] და მალევე გარდაიცვალა ხანგრძლივი ექსუდაციური [[ფაღარათი|ფაღარათის]] შემდეგ.
==ადრეული წლები==
ტარარი დაიბადა [[ლიონი|ლიონის]] მახლობლად, დაახლოებით [[1772]]<ref name="LMPJ1919 203">{{citation|editor=T. Bradley, Samuel Fothergill and William Hutchinson|title=Polyphagism|journal=London Medical and Physical Journal|url=https://books.google.com/books?id=4e0EAAAAQAAJ|volume=42|year=1819|publisher=J. Souter|location=London|page=203}}</ref><ref name="Gould & Pyle">{{citation|last1=Gould|first1=George M.|last2=Pyle|first2=Walter L.|title=Anomalies and Curiosities of Medicine|url=http://www.gutenberg.org/files/747/747.txt|year=1896}}</ref> წელს. მისი დაბადების ზუსტი თარიღი არ არის რეგისტრირებული და ასევე უცნობია, იყო თუ არა „ტარარი“ მისი ნამდვილი სახელი თუ მეტსახელი.
ბავშვობაში ტარარის უზარმაზარი მადა ჰქონდა და მოზარდობის ასაკში მას შეეძლო ერთ დღეში შეეჭამა ხბოს მეოთხედი, რომელიც თავად ტარარის წონას უტოლდებოდა. ამ დროისთვის მშობლებმა ვეღარ შეძლეს მისი გამოკვება და აიძულეს სახლი<ref name="LMPJ1919 203" />{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} დაეტოვებინა. ამის შემდეგ, რამდენიმე წლის განმავლობაში, იგი ქვეყნის მასშტაბით მოგზაურობდა ქურდებისა და მეძავების მოხეტიალე ბანდასთან ერთად, იპარავდა და ითხოვდა საკვებს, სანამ მოხეტიალე შარლატანის (თაღლითი მკურნალის) წარმოდგენების გამხსნელ [[მსახიობი|მსახიობად]] დაიწყებდა მუშაობას. ტარარი ხალხს იზიდავდა საცობების, ქვების და ცოცხალი [[ცხოველები|ცხოველების]] ჭამით, ასევე ვაშლით სავსე მთლიანი კალათის სათითაოდ<ref name="LMPJ1919 203" />{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} გადაყლაპვით. ის გაუმაძღრად ჭამდა და განსაკუთრებით უყვარდა გველის ხორცი.
[[1788]] წელს ტარარი საცხოვრებლად [[პარიზი|პარიზში]] გადავიდა, რათა ქუჩის შემსრულებლად{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} ემუშავა. როგორც ჩანს, მას ზოგადად წარმატება ჰქონდა, თუმცა ერთხელ წარმოდგენა ცუდად დასრულდა და მას ნაწლავების მძიმე გაუვალობა{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} დაემართა. მაყურებლებმა ის „ოტელ-დიეს“ (Hôtel-Dieu) საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც მას ძლიერი საფაღარათო საშუალებებით მკურნალობდნენ. ის სრულად გამოჯანმრთელდა და ქირურგს თავისი ნომრის დემონსტრირება შესთავაზა — დაჰპირდა, რომ მის საათსა და ძეწკვს შეჭამდა. ქირურგი, ბატონი ჟირო, ამ შეთავაზებით არ მოიხიბლა და გააფრთხილა ტარარი, რომ თუ ასე მოიქცეოდა, ნივთების ამოსაღებად მას მუცელს გაუჭრიდა.
==გარეგნობა და ქცევა==
მიუხედავად არაჩვეულებრივი დიეტისა, ტარარი იყო გამხდარი და საშუალო სიმაღლის.{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} 17 წლის ასაკში ის მხოლოდ 100 ფუნტს (დაახლოებით 45 კგ) იწონიდა. მას აღწერდნენ, როგორც უჩვეულოდ რბილი, ქერა თმის და არანორმალურად ფართო პირის მქონე ადამიანს (სრულად გაღებისას მანძილი<ref name="LMPJ1919 205">{{citation|editor=T. Bradley, Samuel Fothergill & William Hutchinson|title=Polyphagism|journal=London Medical and Physical Journal|url=https://books.google.com/books?id=4e0EAAAAQAAJ|volume=42|year=1819|publisher=J. Souter|location=London|page=205}}</ref> ყბებს შორის დაახლოებით ოთხი ინჩი იყო), მისი კბილები ძლიერ იყო დალაქავებული, ხოლო ტუჩები — თითქმის შეუმჩნეველი. როდესაც მას ნაჭამი არ ჰქონდა, კანი იმდენად თავისუფლად ეკიდა, რომ მას შეეძლო მუცლის კანის ნაოჭი წელზე შემოეხვია. დანაყრებისას კი მისი მუცელი „უზარმაზარი ბუშტივით“ იბერებოდა. ლოყების კანი დანაოჭებული ჰქონდა და ჩამოკიდებული ეკიდა, ხოლო მისი გაწელვისას მას პირში თორმეტი კვერცხის ან ვაშლის დატევა შეეძლო.
მისი სხეული შეხებისას ცხელი იყო და ძლიერად ოფლიანდებოდა; მას მუდმივად ჰქონდა სხეულის საშინელი სუნი; მას აღწერდნენ, როგორც ადამიანს, რომლის სუნიც „იმდენად აუტანელი იყო, რომ 20 ნაბიჯის რადიუსში მასთან გაჩერება შეუძლებელი იყო“. ჭამის შემდეგ სუნი საგრძნობლად მძაფრდებოდა; თვალები და ლოყები უწითლდებოდა, სხეულიდან შესამჩნევი ორთქლი ამოდიოდა და ხდებოდა ლეთარგიული, რა დროსაც ხმამაღლა აბოყინებდა და მისი ყბები ყლაპვის მოძრაობებს აკეთებდა. მას ჰქონდა ქრონიკული [[ფაღარათი]], რომელიც, გადმოცემის თანახმად, „ყოველგვარ წარმოდგენას აღემატებოდა თავისი სიმყრალით“. მიუხედავად საკვების დიდი რაოდენობით მიღებისა, მას არც ჭარბი ღებინება აღენიშნებოდა და არც წონაში მატება. კვების ჩვევების გარდა, მის თანამედროვეებს მასში ფსიქიკური დაავადების ან უჩვეულო ქცევის სხვა აშკარა ნიშნები არ შეუმჩნევიათ, გარდა აპათიური ტემპერამენტისა, რაც აღწერილი იყო, როგორც „ენერგიისა და იდეების სრული ნაკლებობა“.
ტარარის ქცევის მიზეზი უცნობია. მიუხედავად იმისა, რომ იმ პერიოდიდან მსგავსი ქცევის სხვა დოკუმენტირებული შემთხვევებიც არსებობს, ტარარის გარდა არცერთ სუბიექტს არ ჩატარებია აუტოფსია (გვამის გაკვეთა) და არ არსებობს ტარარის მსგავსი თანამედროვე დოკუმენტირებული შემთხვევები. [[ჰიპოთირეოზი|ჰიპოთირეოზს]] შეუძლია გამოიწვიოს უკიდურესი მადა, წონის სწრაფი კლება, ჭარბი ოფლიანობა, სიცხის აუტანლობა და თხელი თმა. იან ბონდესონი ვარაუდობს, რომ ტარარს დაზიანებული ჰქონდა ნუშისებრი სხეული (ამიგდალა); ცნობილია, რომ ცხოველებში ამიგდალას დაზიანებამ შეიძლება გამოიწვიოს [[პოლიფაგია]] (გაუმაძღრობა).
==სამხედრო სამსახური==
პირველი [[კოალიცია|კოალიციის]] ომის დაწყებისთანავე ტარარი შეუერთდა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] რევოლუციურ არმიას.{{sfn|Lord|1839|p=111}}{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} თუმცა, სამხედრო ულუფები მისი მადის დასაკმაყოფილებლად{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} არასაკმარისი აღმოჩნდა. სხვა ჯარისკაცების წილის სანაცვლოდ ის მათ დავალებებს ასრულებდა, ხოლო ნარჩენების საძიებლად ნაკელის გროვებში იქექებოდა, მაგრამ ესეც არ იყო საკმარისი მის დასანაყრებლად. იგი უკიდურესი გამოფიტვის ნიშნით გადაიყვანეს სულც-სუ-ფორესის (Soultz-sous-Forêts) სამხედრო ჰოსპიტალში. მას ოთხმაგი ულუფა დაუნიშნეს, თუმცა მაინც მშიერი რჩებოდა; ის ნაგავს ეძებდა ღარებსა და ნაგვის კონტეინერებში, ჭამდა სხვა პაციენტების მიერ დატოვებულ ნარჩენებს და აფთიაქის ოთახში იპარებოდა საფენების (poultices) შესაჭამად. სამხედრო ქირურგებს არ ესმოდათ მისი მადის მიზეზი; ტარარის უბრძანეს საავადმყოფოში დარჩენა, რათა მონაწილეობა მიეღო ფიზიოლოგიურ ექსპერიმენტებში, რომლებიც დაიგეგმა დოქტორ კურვილის (მე-9 ჰუსართა პოლკის ქირურგი) და პიერ-ფრანსუა პერსის (ჰოსპიტლის მთავარი ქირურგი) მიერ.კურვილმა და პერსიმ გადაწყვიტეს, შეემოწმებინათ ტარარის შესაძლებლობები საკვების მიღებასთან დაკავშირებით. საავადმყოფოს ჭიშკართან 15 მუშისთვის განკუთვნილი სადილი მომზადდა; მიუხედავად იმისა, რომ, როგორც წესი, საავადმყოფოს პერსონალი ტარარის საჭმელთან მიკარებას უზღუდავდა, ამ შემთხვევაში კურვილმა მას მაგიდასთან დაუბრკოლებლად მისვლის უფლება მისცა.
ტარარმა მთლიანად შეჭამა 15 კაცის სადილი: ორი დიდი ხორცის ღვეზელი, თეფშებით ქონი და მარილი, და დალია ოთხი გალონი რძე, რის შემდეგაც მაშინვე დაეძინა. კურვილმა აღნიშნა, რომ ტარარის მუცელი დაიჭიმა და დიდი ბუშტივით გაიბერა.
სხვა შემთხვევაში, ტარარს ცოცხალი [[კატა]] მიუყვანეს. მან კბილებით მყისიერად გაუგლიჯა კატას მუცელი, დალია მისი სისხლი და ძვლების გარდა მთლიანად შეჭამა, მოგვიანებით კი ბეწვისა და ტყავის ნარჩენები ამოაღებინა. ამის შემდეგ საავადმყოფოს პერსონალმა ტარარს სხვადასხვა ცხოველი შესთავაზა, მათ შორის [[გველები]], [[ხვლიკისნაირნი|ხვლიკები]] და ლეკვები — მან ყველა მათგანი შეჭამა.{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} მან ასევე დაუღეჭავად გადაყლაპა მთლიანი გველთევზა მას შემდეგ, რაც ჯერ თავი კბილებით<ref name="Gould & Pyle" /> გაუჭეჭყა.
==='''ამხედრო კურიერის სამსახური'''===
რამდენიმე თვის შემდეგ, რაც მან ექსპერიმენტული შემთხვევის სტატუსით გაატარა, სამხედრო ხელისუფლებამ დაიწყო ზეწოლა, რომ ტარარი აქტიურ სამსახურს დაბრუნებოდა. კურვილი მოწადინებული იყო გაეგრძელებინა თავისი გამოკვლევები ტარარის ჭამის ჩვევებისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის შესახებ და მიმართა გენერალ ალექსანდრე დე ბოჰარნეს წინადადებით, რომ ტარარის უჩვეულო შესაძლებლობები და ქცევა შესაძლოა გამოყენებული ყოფილიყო სამხედრო მიზნებისთვის. ხის ყუთში მოათავსეს დოკუმენტი, რომელიც თავის მხრივ ტარარს აჭამეს. ორი დღის შემდეგ, ყუთი ამოღებულ იქნა მისი ექსკრემენტებიდან, დოკუმენტი კვლავ წაკითხვად მდგომარეობაში იყო. კურვილმა შესთავაზა დე ბოჰარნეს, რომ ტარარს შეეძლო ემსახურა სამხედრო კურიერად, დოკუმენტების უსაფრთხოდ გადასატანად მტრის ტერიტორიაზე, ყოველგვარი რისკის გარეშე, რომ ისინი აღმოჩენილი იქნებოდა მისი გაჩხრეკის შემთხვევაში.
ბოჰარნემ ტარარს მოუწოდა, ეჩვენებინა თავისი შესაძლებლობები რაინის არმიის{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} სარდლების შეკრების წინაშე. ყუთის წარმატებით გადაყლაპვის შემდეგ, ტარარს ჯილდოდ<ref name="Gould & Pyle" /> მისცეს 30 ფუნტი (14 კგ) უმი ხარის ფილტვებითა და ღვიძლით სავსე ურიკა, რომელიც მან მაშინვე შეჭამა შეკრებილი გენერლების{{sfn|Bondeson|2004|p=277}}{{sfn|Lord|1839|p=112}} წინაშე.
ამ წარმატებული დემონსტრაციის შემდეგ, ტარარი ოფიციალურად დასაქმდა რაინის [[არმია|არმიის]] ჯაშუშად. მიუხედავად იმისა, რომ დე ბოჰარნე დარწმუნებული იყო ტარარის ფიზიკურ შესაძლებლობაში, ეტარებინა შეტყობინებები შიგნით, იგი შეშფოთებული იყო მისი ფსიქიკური მდგომარეობით და თავიდან არ სურდა მისთვის მნიშვნელოვანი სამხედრო დოკუმენტების{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} მინდობა. ტარარს, პირველი დავალების სახით, უბრძანეს შეტყობინების მიტანა ფრანგი პოლკოვნიკისთვის, რომელიც პრუსიელებს ჰყავდათ დატყვევებული ნოიშტადტის მახლობლად; მას უთხრეს, რომ დოკუმენტებს დიდი სამხედრო მნიშვნელობა ჰქონდა, მაგრამ სინამდვილეში, დე ბოჰარნეს უბრალოდ დაეწერა ბარათი, სადაც პოლკოვნიკს სთხოვდა დაედასტურებინა, რომ შეტყობინება წარმატებით მიიღო და თუ ასე იყო, დაებრუნებინა პასუხი ნებისმიერი პოტენციურად სასარგებლო ინფორმაციით პრუსიის ჯარების გადაადგილების{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} შესახებ.
ტარარმა გადაკვეთა [[პრუსია|პრუსიის]] ხაზები სიბნელის საფარქვეშ, გერმანელი გლეხის{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ფორმაში გადაცმულმა. ვინაიდან არ შეეძლო გერმანულად{{sfn|Millingen|1839|p=198}} ლაპარაკი, მან მალევე მიიპყრო ადგილობრივი მაცხოვრებლების ყურადღება, რომლებმაც გააფრთხილეს პრუსიის ხელისუფლება და იგი დაატყვევეს ლანდაუს გარეთ. სრულმა გაჩხრეკამ მის სხეულზე საეჭვო ვერაფერი აღმოაჩინა და მიუხედავად იმისა, რომ პრუსიელმა ჯარისკაცებმა გაამათრახეს, მან უარი თქვა თავისი მისიის{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} გაცემაზე. ადგილობრივი პრუსიელი სარდლის, გენერალ ცოგლის წინაშე წარდგენილმა, მან კვლავ უარი თქვა ლაპარაკზე და დააპატიმრეს. 24-საათიანი ტყვეობის შემდეგ, ტარარი დანებდა და თავის დამტყვევებლებს გეგმა აუხსნა. იგი მიაჯაჭვეს საპირფარეშოზე და საბოლოოდ, გადაყლაპვიდან 30 საათის შემდეგ, ხის ყუთი გამოჩნდა. ცოგლი განრისხდა, როდესაც დოკუმენტები, რომლებზეც ტარარმა თქვა, რომ სასიცოცხლო მნიშვნელობის დაზვერვას შეიცავდა, აღმოჩნდა მხოლოდ დე ბოჰარნეს ფიქტიური შეტყობინება. ტარარი მიიყვანეს სახრჩობელასთან და ყელზე{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} მარყუჟი ჩამოაცვეს. (ზოგიერთი წყარო აცხადებს, რომ გენერალ ცოგლის ყუთი არასოდეს ამოუღია, რადგან ტარარს ეყო გამჭრიახობა, დაებრუნებინა და შეეჭამა მისი შემცველი განავალი მანამ, სანამ პრუსიელები მას ხელში ჩაიგდებდნენ). ბოლო წუთს ცოგლი მოლბა, ტარარი ჩამოხსნეს ეშაფოტიდან, სასტიკად სცემეს და ფრანგების ხაზებთან{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ახლოს გაათავისუფლეს.
==განკურნების მცდელობები==
ამ ინციდენტის შემდეგ, ტარარი სასოწარკვეთილი ცდილობდა თავი აერიდებინა შემდგომი სამხედრო სამსახურისთვის და დაბრუნდა საავადმყოფოში. მან პერსის უთხრა, რომ მზად იყო სადეზინფექციო მადასთან{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ბრძოლის ნებისმიერი შესაძლო მეთოდი გამოეცადა. პერსი მას ლაუდანუმით მკურნალობდა, თუმცა უშედეგოდ; ღვინის ძმრით და თამბაქოს აბებით შემდგომი მკურნალობაც ასევე წარუმატებელი აღმოჩნდა. ამ მარცხების შემდეგ, პერსი ტარარს დიდი რაოდენობით თოხლო კვერცხებით კვებავდა, მაგრამ ამანაც ვერ შეძლო მისი მადის{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} ჩახშობა. მცდელობები, რომ იგი რაიმე სახის კონტროლირებად დიეტაზე ჰყოლოდათ, ჩაიფუშა; იგი ჩუმად იპარებოდა საავადმყოფოდან, რათა მაღაზიების გარეთ გადაყრილი შიგნეულობა ეპოვა და მაწანწალა ძაღლებს გასწორებოდა ღარებში, ჩიხებსა და ნაგვის გროვებში ნაპოვნი დამპალი ხორცისთვის. იგი ასევე რამდენჯერმე დაიჭირეს საავადმყოფოში, როდესაც სისხლის გამოშვების პროცედურაზე მყოფი პაციენტების სისხლს სვამდა და საავადმყოფოს მორგში გვამების ჭამას ცდილობდა. სხვა ექიმებს სჯეროდათ, რომ ტარარი ფსიქიკურად დაავადებული იყო და დაჟინებით მოითხოვდნენ მის გადაყვანას გიჟთა თავშესაფარში, მაგრამ პერსის სურდა თავისი ექსპერიმენტების გაგრძელება და ტარარი სამხედრო ჰოსპიტალში{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} დარჩა.
გარკვეული დროის შემდეგ, საავადმყოფოდან 14 თვის ბავშვი გაუჩინარდა და მცირე ცხოველების ჭამის გამოცდილების გამო, ტარარი მაშინვე ეჭვმიტანილი გახდა ბავშვის შეჭმაში. პერსიმ ვერ შეძლო ან არ ისურვა მისი დაცვა და საავადმყოფოს პერსონალმა ტარარი ჰოსპიტალიდან გააძევა, სადაც იგი აღარასოდეს დაბრუნებულა.
==სიკვდილი==
ოთხი წლის შემდეგ, [[1798]] წელს, [[ვერსალი (ქალაქი)|ვერსალის]] საავადმყოფოს წარმომადგენელი, მისტერ ტესიე, დაუკავშირდა პერსის, რათა შეეტყობინებინა, რომ მათ პაციენტს მისი ნახვა სურდა. ეს იყო ტარარი, რომელიც ამჟამად ლოგინად იყო ჩავარდნილი და დასუსტებული. ტარარმა პერსის უთხრა, რომ ორი წლის წინ ოქროს ჩანგალი გადაყლაპა, რომელიც, მისი რწმენით, მასში იყო გაჭედილი და ამჟამინდელ სისუსტეს იწვევდა. ის იმედოვნებდა, რომ პერსი მის ამოსაღებად რაიმე გზას იპოვიდა. თუმცა, პერსიმ ამოიცნო, რომ მას შორსწასული ტუბერკულოზი ჰქონდა. ერთი თვის შემდეგ ტარარს დაეწყო უწყვეტი ექსუდაციური დიარეა და მალევე{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გარდაიცვალა.
გვამი სწრაფად გაიხრწნა; საავადმყოფოს ქირურგებმა მის{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გაკვეთაზე უარი თქვეს. თუმცა, ტესიეს სურდა გაერკვია, თუ რით განსხვავდებოდა ტარარის ნაწლავები ჩვეულებრივი ადამიანის ნაწლავებისგან; მას ასევე აინტერესებდა, იყო თუ არა ოქროს ჩანგალი მის სხეულში{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გაჭედილი. აუტოფსიისას აღმოჩნდა, რომ ტარარის საყლაპავი მილი არანორმალურად განიერი იყო, ხოლო ყბების გახსნისას ქირურგებს შეეძლოთ ფართო არხის დანახვა პირდაპირ კუჭამდე. მისი სხეული სავსე აღმოჩნდა ჩირქით, ღვიძლი და ნაღვლის ბუშტი არანორმალურად დიდი იყო, ხოლო კუჭი — უზარმაზარი, წყლულებით დაფარული და მუცლის ღრუს უდიდეს ნაწილს იკავებდა. ჩანგალი ვერ იპოვეს.{{sfn|Bondeson|2006|p=310}}
==რესურსები ინტერნეტში==
==სქოლიო==
[[კატეგორია:დაბადებული 1772]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1798]]
[[კატეგორია:ფრანგები]]
hn9ybw0dxwtt2767asjp4t7oxw3h0iq
5356475
5356473
2026-04-14T13:03:06Z
Liziputkaradze55
179093
5356475
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|14|04|2026}}
'''ტარარე''' (დ.[[1772]] – გ.[[1798]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] [[მსახიობი]], ჯარისკაცი და ჯაშუში, რომელიც ცნობილი იყო თავისი არაჩვეულებრივი მადითა და კვების ჩვევებით. მას შეეძლო დიდი რაოდენობით ხორცის ჭამა და მუდმივად შიოდა; მშობლებმა ვერ შეძლეს მისი რჩენა, რის გამოც მოზარდობისას იგი ოჯახიდან გააძევეს. ის [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] მოგზაურობდა მეძავებისა და ქურდების ბანდასთან ერთად, სანამ მოხეტიალე შარლატანის წარმოდგენების გამხსნელი მსახიობი გახდებოდა. ამ წარმოდგენებში იგი ყლაპავდა საცობებს, ქვებს, ცოცხალ ცხოველებს და ვაშლით სავსე მთლიან კალათას. მოგვიანებით მან ეს საქმიანობა პარიზში გადაიტანა, სადაც ქუჩის შემსრულებლად მუშაობდა.
პირველი [[კოალიცია|კოალიციის]] ომის დაწყებისას ტარარი შეუერთდა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] რევოლუციურ არმიას, სადაც სტანდარტული სამხედრო ულუფის გაოთხმაგებაც კი ვერ აკმაყოფილებდა მის დიდ მადას. ის ჭამდა ნებისმიერ ხელმისაწვდომ საკვებს ღარებიდან და ნაგვის გროვებიდან, თუმცა მისი მდგომარეობა შიმშილის გამო მაინც გაუარესდა და იგი გამოფიტვის გამო ჰოსპიტალიზებული იქნა. იგი გახდა სამედიცინო ექსპერიმენტების სერიის ობიექტი მისი კვების შესაძლებლობების შესამოწმებლად, რომელთა დროსაც, სხვა საკითხებთან ერთად, მან ერთ ჯერზე შეჭამა 15 ადამიანისთვის განკუთვნილი სადილი, შეჭამა ცოცხალი [[კატა|კატები]], [[გველები]], [[ხვლიკები]] და ლეკვები, და დაუღეჭავად გადაყლაპა მთლიანი გველთევზები. მიუხედავად არაჩვეულებრივი დიეტისა, ის გამხდარი იყო და, კვების ჩვევების გარდა, არ ავლენდა ფსიქიკური დაავადების სხვა ნიშნებს, გარდა იმისა, რაც აღწერილი იყო როგორც აპათიური ტემპერამენტი.
[[გენერალი|გენერალმა]] ალექსანდრე დე ბოარნემ გადაწყვიტა ტარარის შესაძლებლობები სამხედრო მიზნით გამოეყენებინა და იგი [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] არმიის კურიერად დაიქირავა, იმ განზრახვით, რომ მას გადაეყლაპა დოკუმენტები, გაევლო მტრის ხაზებში და დანიშნულების ადგილზე უსაფრთხოდ მისვლის შემდეგ ისინი ფეკალიებიდან ამოეღო. პირველივე მისიის დროს იგი პრუსიის ძალებმა შეიპყრეს, სასტიკად სცემეს და მოაწყვეს მისი ფიქტიური სიკვდილით დასჯა, სანამ ფრანგების ხაზზე დააბრუნებდნენ.
ამ გამოცდილებით დამფრთხალი, იგი დათანხმდა ნებისმიერ პროცედურას, რასაც შეეძლო მისი მადის განკურნება. პროცედურები ჩაიშალა და ექიმები ვერ აკავებდნენ მას კონტროლირებად დიეტაზე; ის საავადმყოფოდან იპარებოდა, რათა ღარებში, ნაგვის გროვებსა და ყასბების მაღაზიების გარეთ შიგნეულობა ეპოვა, ასევე ცდილობდა დაელია სხვა პაციენტების სისხლი სისხლის გამოშვების პროცედურის დროს და ეჭამა გვამები საავადმყოფოს მორგში. მას შემდეგ, რაც გაჩნდა ეჭვი ერთი წლის ბავშვის შეჭმის შესახებ, იგი საავადმყოფოდან გააძევეს. ის ოთხი წლის შემდეგ [[ვერსალი (ქალაქი)|ვერსალში]] გამოჩნდა მძიმე [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზით]] და მალევე გარდაიცვალა ხანგრძლივი ექსუდაციური [[ფაღარათი|ფაღარათის]] შემდეგ.
==ადრეული წლები==
ტარარი დაიბადა [[ლიონი|ლიონის]] მახლობლად, დაახლოებით [[1772]]<ref name="LMPJ1919 203">{{citation|editor=T. Bradley, Samuel Fothergill and William Hutchinson|title=Polyphagism|journal=London Medical and Physical Journal|url=https://books.google.com/books?id=4e0EAAAAQAAJ|volume=42|year=1819|publisher=J. Souter|location=London|page=203}}</ref><ref name="Gould & Pyle">{{citation|last1=Gould|first1=George M.|last2=Pyle|first2=Walter L.|title=Anomalies and Curiosities of Medicine|url=http://www.gutenberg.org/files/747/747.txt|year=1896}}</ref> წელს. მისი დაბადების ზუსტი თარიღი არ არის რეგისტრირებული და ასევე უცნობია, იყო თუ არა „ტარარი“ მისი ნამდვილი სახელი თუ მეტსახელი.
ბავშვობაში ტარარის უზარმაზარი მადა ჰქონდა და მოზარდობის ასაკში მას შეეძლო ერთ დღეში შეეჭამა ხბოს მეოთხედი, რომელიც თავად ტარარის წონას უტოლდებოდა. ამ დროისთვის მშობლებმა ვეღარ შეძლეს მისი გამოკვება და აიძულეს სახლი<ref name="LMPJ1919 203" />{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} დაეტოვებინა. ამის შემდეგ, რამდენიმე წლის განმავლობაში, იგი ქვეყნის მასშტაბით მოგზაურობდა ქურდებისა და მეძავების მოხეტიალე ბანდასთან ერთად, იპარავდა და ითხოვდა საკვებს, სანამ მოხეტიალე შარლატანის (თაღლითი მკურნალის) წარმოდგენების გამხსნელ [[მსახიობი|მსახიობად]] დაიწყებდა მუშაობას. ტარარი ხალხს იზიდავდა საცობების, ქვების და ცოცხალი [[ცხოველები|ცხოველების]] ჭამით, ასევე ვაშლით სავსე მთლიანი კალათის სათითაოდ<ref name="LMPJ1919 203" />{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} გადაყლაპვით. ის გაუმაძღრად ჭამდა და განსაკუთრებით უყვარდა გველის ხორცი.
[[1788]] წელს ტარარი საცხოვრებლად [[პარიზი|პარიზში]] გადავიდა, რათა ქუჩის შემსრულებლად{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} ემუშავა. როგორც ჩანს, მას ზოგადად წარმატება ჰქონდა, თუმცა ერთხელ წარმოდგენა ცუდად დასრულდა და მას ნაწლავების მძიმე გაუვალობა{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} დაემართა. მაყურებლებმა ის „ოტელ-დიეს“ (Hôtel-Dieu) საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც მას ძლიერი საფაღარათო საშუალებებით მკურნალობდნენ. ის სრულად გამოჯანმრთელდა და ქირურგს თავისი ნომრის დემონსტრირება შესთავაზა — დაჰპირდა, რომ მის საათსა და ძეწკვს შეჭამდა. ქირურგი, ბატონი ჟირო, ამ შეთავაზებით არ მოიხიბლა და გააფრთხილა ტარარი, რომ თუ ასე მოიქცეოდა, ნივთების ამოსაღებად მას მუცელს გაუჭრიდა.
==გარეგნობა და ქცევა==
მიუხედავად არაჩვეულებრივი დიეტისა, ტარარი იყო გამხდარი და საშუალო სიმაღლის.{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} 17 წლის ასაკში ის მხოლოდ 100 ფუნტს (დაახლოებით 45 კგ) იწონიდა. მას აღწერდნენ, როგორც უჩვეულოდ რბილი, ქერა თმის და არანორმალურად ფართო პირის მქონე ადამიანს (სრულად გაღებისას მანძილი<ref name="LMPJ1919 205">{{citation|editor=T. Bradley, Samuel Fothergill & William Hutchinson|title=Polyphagism|journal=London Medical and Physical Journal|url=https://books.google.com/books?id=4e0EAAAAQAAJ|volume=42|year=1819|publisher=J. Souter|location=London|page=205}}</ref> ყბებს შორის დაახლოებით ოთხი ინჩი იყო), მისი კბილები ძლიერ იყო დალაქავებული, ხოლო ტუჩები — თითქმის შეუმჩნეველი. როდესაც მას ნაჭამი არ ჰქონდა, კანი იმდენად თავისუფლად ეკიდა, რომ მას შეეძლო მუცლის კანის ნაოჭი წელზე შემოეხვია. დანაყრებისას კი მისი მუცელი „უზარმაზარი ბუშტივით“ იბერებოდა. ლოყების კანი დანაოჭებული ჰქონდა და ჩამოკიდებული ეკიდა, ხოლო მისი გაწელვისას მას პირში თორმეტი კვერცხის ან ვაშლის დატევა შეეძლო.
მისი სხეული შეხებისას ცხელი იყო და ძლიერად ოფლიანდებოდა; მას მუდმივად ჰქონდა სხეულის საშინელი სუნი; მას აღწერდნენ, როგორც ადამიანს, რომლის სუნიც „იმდენად აუტანელი იყო, რომ 20 ნაბიჯის რადიუსში მასთან გაჩერება შეუძლებელი იყო“. ჭამის შემდეგ სუნი საგრძნობლად მძაფრდებოდა; თვალები და ლოყები უწითლდებოდა, სხეულიდან შესამჩნევი ორთქლი ამოდიოდა და ხდებოდა ლეთარგიული, რა დროსაც ხმამაღლა აბოყინებდა და მისი ყბები ყლაპვის მოძრაობებს აკეთებდა. მას ჰქონდა ქრონიკული [[ფაღარათი]], რომელიც, გადმოცემის თანახმად, „ყოველგვარ წარმოდგენას აღემატებოდა თავისი სიმყრალით“. მიუხედავად საკვების დიდი რაოდენობით მიღებისა, მას არც ჭარბი ღებინება აღენიშნებოდა და არც წონაში მატება. კვების ჩვევების გარდა, მის თანამედროვეებს მასში ფსიქიკური დაავადების ან უჩვეულო ქცევის სხვა აშკარა ნიშნები არ შეუმჩნევიათ, გარდა აპათიური ტემპერამენტისა, რაც აღწერილი იყო, როგორც „ენერგიისა და იდეების სრული ნაკლებობა“.
ტარარის ქცევის მიზეზი უცნობია. მიუხედავად იმისა, რომ იმ პერიოდიდან მსგავსი ქცევის სხვა დოკუმენტირებული შემთხვევებიც არსებობს, ტარარის გარდა არცერთ სუბიექტს არ ჩატარებია აუტოფსია (გვამის გაკვეთა) და არ არსებობს ტარარის მსგავსი თანამედროვე დოკუმენტირებული შემთხვევები. [[ჰიპოთირეოზი|ჰიპოთირეოზს]] შეუძლია გამოიწვიოს უკიდურესი მადა, წონის სწრაფი კლება, ჭარბი ოფლიანობა, სიცხის აუტანლობა და თხელი თმა. იან ბონდესონი ვარაუდობს, რომ ტარარს დაზიანებული ჰქონდა ნუშისებრი სხეული (ამიგდალა); ცნობილია, რომ ცხოველებში ამიგდალას დაზიანებამ შეიძლება გამოიწვიოს [[პოლიფაგია]] (გაუმაძღრობა).
==სამხედრო სამსახური==
პირველი [[კოალიცია|კოალიციის]] ომის დაწყებისთანავე ტარარი შეუერთდა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] რევოლუციურ არმიას.{{sfn|Lord|1839|p=111}}{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} თუმცა, სამხედრო ულუფები მისი მადის დასაკმაყოფილებლად{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} არასაკმარისი აღმოჩნდა. სხვა ჯარისკაცების წილის სანაცვლოდ ის მათ დავალებებს ასრულებდა, ხოლო ნარჩენების საძიებლად ნაკელის გროვებში იქექებოდა, მაგრამ ესეც არ იყო საკმარისი მის დასანაყრებლად. იგი უკიდურესი გამოფიტვის ნიშნით გადაიყვანეს სულც-სუ-ფორესის (Soultz-sous-Forêts) სამხედრო ჰოსპიტალში. მას ოთხმაგი ულუფა დაუნიშნეს, თუმცა მაინც მშიერი რჩებოდა; ის ნაგავს ეძებდა ღარებსა და ნაგვის კონტეინერებში, ჭამდა სხვა პაციენტების მიერ დატოვებულ ნარჩენებს და აფთიაქის ოთახში იპარებოდა საფენების (poultices) შესაჭამად. სამხედრო ქირურგებს არ ესმოდათ მისი მადის მიზეზი; ტარარის უბრძანეს საავადმყოფოში დარჩენა, რათა მონაწილეობა მიეღო ფიზიოლოგიურ ექსპერიმენტებში, რომლებიც დაიგეგმა დოქტორ კურვილის (მე-9 ჰუსართა პოლკის ქირურგი) და პიერ-ფრანსუა პერსის (ჰოსპიტლის მთავარი ქირურგი) მიერ.კურვილმა და პერსიმ გადაწყვიტეს, შეემოწმებინათ ტარარის შესაძლებლობები საკვების მიღებასთან დაკავშირებით. საავადმყოფოს ჭიშკართან 15 მუშისთვის განკუთვნილი სადილი მომზადდა; მიუხედავად იმისა, რომ, როგორც წესი, საავადმყოფოს პერსონალი ტარარის საჭმელთან მიკარებას უზღუდავდა, ამ შემთხვევაში კურვილმა მას მაგიდასთან დაუბრკოლებლად მისვლის უფლება მისცა.
ტარარმა მთლიანად შეჭამა 15 კაცის სადილი: ორი დიდი ხორცის ღვეზელი, თეფშებით ქონი და მარილი, და დალია ოთხი გალონი რძე, რის შემდეგაც მაშინვე დაეძინა. კურვილმა აღნიშნა, რომ ტარარის მუცელი დაიჭიმა და დიდი ბუშტივით გაიბერა.
სხვა შემთხვევაში, ტარარს ცოცხალი [[კატა]] მიუყვანეს. მან კბილებით მყისიერად გაუგლიჯა კატას მუცელი, დალია მისი სისხლი და ძვლების გარდა მთლიანად შეჭამა, მოგვიანებით კი ბეწვისა და ტყავის ნარჩენები ამოაღებინა. ამის შემდეგ საავადმყოფოს პერსონალმა ტარარს სხვადასხვა ცხოველი შესთავაზა, მათ შორის [[გველები]], [[ხვლიკისნაირნი|ხვლიკები]] და ლეკვები — მან ყველა მათგანი შეჭამა.{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} მან ასევე დაუღეჭავად გადაყლაპა მთლიანი გველთევზა მას შემდეგ, რაც ჯერ თავი კბილებით<ref name="Gould & Pyle" /> გაუჭეჭყა.
==='''ამხედრო კურიერის სამსახური'''===
რამდენიმე თვის შემდეგ, რაც მან ექსპერიმენტული შემთხვევის სტატუსით გაატარა, სამხედრო ხელისუფლებამ დაიწყო ზეწოლა, რომ ტარარი აქტიურ სამსახურს დაბრუნებოდა. კურვილი მოწადინებული იყო გაეგრძელებინა თავისი გამოკვლევები ტარარის ჭამის ჩვევებისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის შესახებ და მიმართა გენერალ ალექსანდრე დე ბოჰარნეს წინადადებით, რომ ტარარის უჩვეულო შესაძლებლობები და ქცევა შესაძლოა გამოყენებული ყოფილიყო სამხედრო მიზნებისთვის. ხის ყუთში მოათავსეს დოკუმენტი, რომელიც თავის მხრივ ტარარს აჭამეს. ორი დღის შემდეგ, ყუთი ამოღებულ იქნა მისი ექსკრემენტებიდან, დოკუმენტი კვლავ წაკითხვად მდგომარეობაში იყო. კურვილმა შესთავაზა დე ბოჰარნეს, რომ ტარარს შეეძლო ემსახურა სამხედრო კურიერად, დოკუმენტების უსაფრთხოდ გადასატანად მტრის ტერიტორიაზე, ყოველგვარი რისკის გარეშე, რომ ისინი აღმოჩენილი იქნებოდა მისი გაჩხრეკის შემთხვევაში.
ბოჰარნემ ტარარს მოუწოდა, ეჩვენებინა თავისი შესაძლებლობები რაინის არმიის{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} სარდლების შეკრების წინაშე. ყუთის წარმატებით გადაყლაპვის შემდეგ, ტარარს ჯილდოდ<ref name="Gould & Pyle" /> მისცეს 30 ფუნტი (14 კგ) უმი ხარის ფილტვებითა და ღვიძლით სავსე ურიკა, რომელიც მან მაშინვე შეჭამა შეკრებილი გენერლების{{sfn|Bondeson|2004|p=277}}{{sfn|Lord|1839|p=112}} წინაშე.
ამ წარმატებული დემონსტრაციის შემდეგ, ტარარი ოფიციალურად დასაქმდა რაინის [[არმია|არმიის]] ჯაშუშად. მიუხედავად იმისა, რომ დე ბოჰარნე დარწმუნებული იყო ტარარის ფიზიკურ შესაძლებლობაში, ეტარებინა შეტყობინებები შიგნით, იგი შეშფოთებული იყო მისი ფსიქიკური მდგომარეობით და თავიდან არ სურდა მისთვის მნიშვნელოვანი სამხედრო დოკუმენტების{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} მინდობა. ტარარს, პირველი დავალების სახით, უბრძანეს შეტყობინების მიტანა ფრანგი პოლკოვნიკისთვის, რომელიც პრუსიელებს ჰყავდათ დატყვევებული ნოიშტადტის მახლობლად; მას უთხრეს, რომ დოკუმენტებს დიდი სამხედრო მნიშვნელობა ჰქონდა, მაგრამ სინამდვილეში, დე ბოჰარნეს უბრალოდ დაეწერა ბარათი, სადაც პოლკოვნიკს სთხოვდა დაედასტურებინა, რომ შეტყობინება წარმატებით მიიღო და თუ ასე იყო, დაებრუნებინა პასუხი ნებისმიერი პოტენციურად სასარგებლო ინფორმაციით პრუსიის ჯარების გადაადგილების{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} შესახებ.
ტარარმა გადაკვეთა [[პრუსია|პრუსიის]] ხაზები სიბნელის საფარქვეშ, გერმანელი გლეხის{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ფორმაში გადაცმულმა. ვინაიდან არ შეეძლო გერმანულად{{sfn|Millingen|1839|p=198}} ლაპარაკი, მან მალევე მიიპყრო ადგილობრივი მაცხოვრებლების ყურადღება, რომლებმაც გააფრთხილეს პრუსიის ხელისუფლება და იგი დაატყვევეს ლანდაუს გარეთ. სრულმა გაჩხრეკამ მის სხეულზე საეჭვო ვერაფერი აღმოაჩინა და მიუხედავად იმისა, რომ პრუსიელმა ჯარისკაცებმა გაამათრახეს, მან უარი თქვა თავისი მისიის{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} გაცემაზე. ადგილობრივი პრუსიელი სარდლის, გენერალ ცოგლის წინაშე წარდგენილმა, მან კვლავ უარი თქვა ლაპარაკზე და დააპატიმრეს. 24-საათიანი ტყვეობის შემდეგ, ტარარი დანებდა და თავის დამტყვევებლებს გეგმა აუხსნა. იგი მიაჯაჭვეს საპირფარეშოზე და საბოლოოდ, გადაყლაპვიდან 30 საათის შემდეგ, ხის ყუთი გამოჩნდა. ცოგლი განრისხდა, როდესაც დოკუმენტები, რომლებზეც ტარარმა თქვა, რომ სასიცოცხლო მნიშვნელობის დაზვერვას შეიცავდა, აღმოჩნდა მხოლოდ დე ბოჰარნეს ფიქტიური შეტყობინება. ტარარი მიიყვანეს სახრჩობელასთან და ყელზე{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} მარყუჟი ჩამოაცვეს. (ზოგიერთი წყარო აცხადებს, რომ გენერალ ცოგლის ყუთი არასოდეს ამოუღია, რადგან ტარარს ეყო გამჭრიახობა, დაებრუნებინა და შეეჭამა მისი შემცველი განავალი მანამ, სანამ პრუსიელები მას ხელში ჩაიგდებდნენ). ბოლო წუთს ცოგლი მოლბა, ტარარი ჩამოხსნეს ეშაფოტიდან, სასტიკად სცემეს და ფრანგების ხაზებთან{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ახლოს გაათავისუფლეს.
==განკურნების მცდელობები==
ამ ინციდენტის შემდეგ, ტარარი სასოწარკვეთილი ცდილობდა თავი აერიდებინა შემდგომი სამხედრო სამსახურისთვის და დაბრუნდა საავადმყოფოში. მან პერსის უთხრა, რომ მზად იყო სადეზინფექციო მადასთან{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ბრძოლის ნებისმიერი შესაძლო მეთოდი გამოეცადა. პერსი მას ლაუდანუმით მკურნალობდა, თუმცა უშედეგოდ; ღვინის ძმრით და თამბაქოს აბებით შემდგომი მკურნალობაც ასევე წარუმატებელი აღმოჩნდა. ამ მარცხების შემდეგ, პერსი ტარარს დიდი რაოდენობით თოხლო კვერცხებით კვებავდა, მაგრამ ამანაც ვერ შეძლო მისი მადის{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} ჩახშობა. მცდელობები, რომ იგი რაიმე სახის კონტროლირებად დიეტაზე ჰყოლოდათ, ჩაიფუშა; იგი ჩუმად იპარებოდა საავადმყოფოდან, რათა მაღაზიების გარეთ გადაყრილი შიგნეულობა ეპოვა და მაწანწალა ძაღლებს გასწორებოდა ღარებში, ჩიხებსა და ნაგვის გროვებში ნაპოვნი დამპალი ხორცისთვის. იგი ასევე რამდენჯერმე დაიჭირეს საავადმყოფოში, როდესაც სისხლის გამოშვების პროცედურაზე მყოფი პაციენტების სისხლს სვამდა და საავადმყოფოს მორგში გვამების ჭამას ცდილობდა. სხვა ექიმებს სჯეროდათ, რომ ტარარი ფსიქიკურად დაავადებული იყო და დაჟინებით მოითხოვდნენ მის გადაყვანას გიჟთა თავშესაფარში, მაგრამ პერსის სურდა თავისი ექსპერიმენტების გაგრძელება და ტარარი სამხედრო ჰოსპიტალში{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} დარჩა.
გარკვეული დროის შემდეგ, საავადმყოფოდან 14 თვის ბავშვი გაუჩინარდა და მცირე ცხოველების ჭამის გამოცდილების გამო, ტარარი მაშინვე ეჭვმიტანილი გახდა ბავშვის შეჭმაში. პერსიმ ვერ შეძლო ან არ ისურვა მისი დაცვა და საავადმყოფოს პერსონალმა ტარარი ჰოსპიტალიდან გააძევა, სადაც იგი აღარასოდეს დაბრუნებულა.
==სიკვდილი==
ოთხი წლის შემდეგ, [[1798]] წელს, [[ვერსალი (ქალაქი)|ვერსალის]] საავადმყოფოს წარმომადგენელი, მისტერ ტესიე, დაუკავშირდა პერსის, რათა შეეტყობინებინა, რომ მათ პაციენტს მისი ნახვა სურდა. ეს იყო ტარარი, რომელიც ამჟამად ლოგინად იყო ჩავარდნილი და დასუსტებული. ტარარმა პერსის უთხრა, რომ ორი წლის წინ ოქროს ჩანგალი გადაყლაპა, რომელიც, მისი რწმენით, მასში იყო გაჭედილი და ამჟამინდელ სისუსტეს იწვევდა. ის იმედოვნებდა, რომ პერსი მის ამოსაღებად რაიმე გზას იპოვიდა. თუმცა, პერსიმ ამოიცნო, რომ მას შორსწასული ტუბერკულოზი ჰქონდა. ერთი თვის შემდეგ ტარარს დაეწყო უწყვეტი ექსუდაციური დიარეა და მალევე{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გარდაიცვალა.
გვამი სწრაფად გაიხრწნა; საავადმყოფოს ქირურგებმა მის{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გაკვეთაზე უარი თქვეს. თუმცა, ტესიეს სურდა გაერკვია, თუ რით განსხვავდებოდა ტარარის ნაწლავები ჩვეულებრივი ადამიანის ნაწლავებისგან; მას ასევე აინტერესებდა, იყო თუ არა ოქროს ჩანგალი მის სხეულში{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გაჭედილი. აუტოფსიისას აღმოჩნდა, რომ ტარარის საყლაპავი მილი არანორმალურად განიერი იყო, ხოლო ყბების გახსნისას ქირურგებს შეეძლოთ ფართო არხის დანახვა პირდაპირ კუჭამდე. მისი სხეული სავსე აღმოჩნდა ჩირქით, ღვიძლი და ნაღვლის ბუშტი არანორმალურად დიდი იყო, ხოლო კუჭი — უზარმაზარი, წყლულებით დაფარული და მუცლის ღრუს უდიდეს ნაწილს იკავებდა. ჩანგალი ვერ იპოვეს.{{sfn|Bondeson|2006|p=310}}
==რესურსები ინტერნეტში==
==სქოლიო==
[[კატეგორია:დაბადებული 1772]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1798]]
[[კატეგორია:ფრანგები]]
<references />
[[კატეგორია:ჯარისკაცები]]
o659e601vuk16p15d3upmjji7kfe8a4
5356481
5356475
2026-04-14T13:13:15Z
Liziputkaradze55
179093
5356481
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სიგანე =
| სახელი = ტარარი
| ფოტო = Mémoire sur la polyphagie I.jpg
| ფოტოს სიგანე =
|წარწერა = ექიმი პიერ-ფრანსუა პერსის ორიგინალური ნაშრომი ტარარას სამედიცინო ისტორიაზე, Mémoire sur la polyphagie
| ალტ =
| მშობლსახელი =
| ენის კოდი =
| დაბსახელი = ტარარი
| დაბთარიღი = [[1772]]
| დაბადგილი = [[საფრანგეთი]]
| მოინათლა =
| გაუჩინარების თარიღი =
| გაუჩინარების ადგილი =
| გაუჩინარების სტატუსი =
| გარდთარიღი = [[1798]]
| გარდადგილი =
| გარდაცვალების მიზეზი =
| სხეულის პოვნის ადგილი =
| დაკრძალვის ადგილი =
| დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები =
| ძეგლები =
| რეზიდენცია =
| სხვა სახელები =
| ეროვნება =
| მოქალაქეობა =
| ეთნიკური წარმომავლობა =
| ქვეშევრდომობა =
| განათლება =
| ალმა-მატერი =
| მოღვაწეობა =
| საქმიანობა = ჯარისკაცი, [[მსახიობი]]
| აქტიურობის წლები =
| დამსაქმებელი =
| ორგანიზაცია =
| ხელფასი =
| ქონება =
| ცნობილია როგორც =
| ცნობილი ნაშრომები =
| სიმაღლე =
| წონა =
| წოდება =
| წლები =
| წინამორბედი =
| მემკვიდრე =
| პარტია =
| მოძრაობა =
| ოპონენტები =
| რელიგია =
| წაყენებული ბრალდება =
| განაჩენი =
| დანაშაულებრივი სტატუსი =
| მეუღლეები =
| პარტნიორები =
| შვილები =
| მამა =
| დედა =
| ნათესავები =
| ჯილდოები =
| მოსახმობი სიგნალი =
| სუფთა მოგება =
| სახელი1 =
| მოდული1 =
| სახელი2 =
| მოდული2 =
| სახელი3 =
| მოდული3 =
| სახელი4 =
| მოდული4 =
| სახელი5 =
| მოდული5 =
| სახელი6 =
| მოდული6 =
| სახელი7 =
| მოდული7 =
| საიტი =
| ხელმოწერა =
| ხელმოწერის ზომა =
| ხელმოწერა ალტ =
| შენიშვნები =
}}
'''ტარარი''' (დ.[[1772]] – გ.[[1798]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] [[მსახიობი]], ჯარისკაცი და ჯაშუში, რომელიც ცნობილი იყო თავისი არაჩვეულებრივი მადითა და კვების ჩვევებით. მას შეეძლო დიდი რაოდენობით ხორცის ჭამა და მუდმივად შიოდა; მშობლებმა ვერ შეძლეს მისი რჩენა, რის გამოც მოზარდობისას იგი ოჯახიდან გააძევეს. ის [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] მოგზაურობდა მეძავებისა და ქურდების ბანდასთან ერთად, სანამ მოხეტიალე შარლატანის წარმოდგენების გამხსნელი მსახიობი გახდებოდა. ამ წარმოდგენებში იგი ყლაპავდა საცობებს, ქვებს, ცოცხალ ცხოველებს და ვაშლით სავსე მთლიან კალათას. მოგვიანებით მან ეს საქმიანობა პარიზში გადაიტანა, სადაც ქუჩის შემსრულებლად მუშაობდა.
პირველი [[კოალიცია|კოალიციის]] ომის დაწყებისას ტარარი შეუერთდა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] რევოლუციურ არმიას, სადაც სტანდარტული სამხედრო ულუფის გაოთხმაგებაც კი ვერ აკმაყოფილებდა მის დიდ მადას. ის ჭამდა ნებისმიერ ხელმისაწვდომ საკვებს ღარებიდან და ნაგვის გროვებიდან, თუმცა მისი მდგომარეობა შიმშილის გამო მაინც გაუარესდა და იგი გამოფიტვის გამო ჰოსპიტალიზებული იქნა. იგი გახდა სამედიცინო ექსპერიმენტების სერიის ობიექტი მისი კვების შესაძლებლობების შესამოწმებლად, რომელთა დროსაც, სხვა საკითხებთან ერთად, მან ერთ ჯერზე შეჭამა 15 ადამიანისთვის განკუთვნილი სადილი, შეჭამა ცოცხალი [[კატა|კატები]], [[გველები]], [[ხვლიკები]] და ლეკვები, და დაუღეჭავად გადაყლაპა მთლიანი გველთევზები. მიუხედავად არაჩვეულებრივი დიეტისა, ის გამხდარი იყო და, კვების ჩვევების გარდა, არ ავლენდა ფსიქიკური დაავადების სხვა ნიშნებს, გარდა იმისა, რაც აღწერილი იყო როგორც აპათიური ტემპერამენტი.
[[გენერალი|გენერალმა]] ალექსანდრე დე ბოარნემ გადაწყვიტა ტარარის შესაძლებლობები სამხედრო მიზნით გამოეყენებინა და იგი [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] არმიის კურიერად დაიქირავა, იმ განზრახვით, რომ მას გადაეყლაპა დოკუმენტები, გაევლო მტრის ხაზებში და დანიშნულების ადგილზე უსაფრთხოდ მისვლის შემდეგ ისინი ფეკალიებიდან ამოეღო. პირველივე მისიის დროს იგი პრუსიის ძალებმა შეიპყრეს, სასტიკად სცემეს და მოაწყვეს მისი ფიქტიური სიკვდილით დასჯა, სანამ ფრანგების ხაზზე დააბრუნებდნენ.
ამ გამოცდილებით დამფრთხალი, იგი დათანხმდა ნებისმიერ პროცედურას, რასაც შეეძლო მისი მადის განკურნება. პროცედურები ჩაიშალა და ექიმები ვერ აკავებდნენ მას კონტროლირებად დიეტაზე; ის საავადმყოფოდან იპარებოდა, რათა ღარებში, ნაგვის გროვებსა და ყასბების მაღაზიების გარეთ შიგნეულობა ეპოვა, ასევე ცდილობდა დაელია სხვა პაციენტების სისხლი სისხლის გამოშვების პროცედურის დროს და ეჭამა გვამები საავადმყოფოს მორგში. მას შემდეგ, რაც გაჩნდა ეჭვი ერთი წლის ბავშვის შეჭმის შესახებ, იგი საავადმყოფოდან გააძევეს. ის ოთხი წლის შემდეგ [[ვერსალი (ქალაქი)|ვერსალში]] გამოჩნდა მძიმე [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზით]] და მალევე გარდაიცვალა ხანგრძლივი ექსუდაციური [[ფაღარათი|ფაღარათის]] შემდეგ.
==ადრეული წლები==
ტარარი დაიბადა [[ლიონი|ლიონის]] მახლობლად, დაახლოებით [[1772]]<ref name="LMPJ1919 203">{{citation|editor=T. Bradley, Samuel Fothergill and William Hutchinson|title=Polyphagism|journal=London Medical and Physical Journal|url=https://books.google.com/books?id=4e0EAAAAQAAJ|volume=42|year=1819|publisher=J. Souter|location=London|page=203}}</ref><ref name="Gould & Pyle">{{citation|last1=Gould|first1=George M.|last2=Pyle|first2=Walter L.|title=Anomalies and Curiosities of Medicine|url=http://www.gutenberg.org/files/747/747.txt|year=1896}}</ref> წელს. მისი დაბადების ზუსტი თარიღი არ არის რეგისტრირებული და ასევე უცნობია, იყო თუ არა „ტარარი“ მისი ნამდვილი სახელი თუ მეტსახელი.
ბავშვობაში ტარარის უზარმაზარი მადა ჰქონდა და მოზარდობის ასაკში მას შეეძლო ერთ დღეში შეეჭამა ხბოს მეოთხედი, რომელიც თავად ტარარის წონას უტოლდებოდა. ამ დროისთვის მშობლებმა ვეღარ შეძლეს მისი გამოკვება და აიძულეს სახლი<ref name="LMPJ1919 203" />{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} დაეტოვებინა. ამის შემდეგ, რამდენიმე წლის განმავლობაში, იგი ქვეყნის მასშტაბით მოგზაურობდა ქურდებისა და მეძავების მოხეტიალე ბანდასთან ერთად, იპარავდა და ითხოვდა საკვებს, სანამ მოხეტიალე შარლატანის (თაღლითი მკურნალის) წარმოდგენების გამხსნელ [[მსახიობი|მსახიობად]] დაიწყებდა მუშაობას. ტარარი ხალხს იზიდავდა საცობების, ქვების და ცოცხალი [[ცხოველები|ცხოველების]] ჭამით, ასევე ვაშლით სავსე მთლიანი კალათის სათითაოდ<ref name="LMPJ1919 203" />{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} გადაყლაპვით. ის გაუმაძღრად ჭამდა და განსაკუთრებით უყვარდა გველის ხორცი.
[[1788]] წელს ტარარი საცხოვრებლად [[პარიზი|პარიზში]] გადავიდა, რათა ქუჩის შემსრულებლად{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} ემუშავა. როგორც ჩანს, მას ზოგადად წარმატება ჰქონდა, თუმცა ერთხელ წარმოდგენა ცუდად დასრულდა და მას ნაწლავების მძიმე გაუვალობა{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} დაემართა. მაყურებლებმა ის „ოტელ-დიეს“ (Hôtel-Dieu) საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც მას ძლიერი საფაღარათო საშუალებებით მკურნალობდნენ. ის სრულად გამოჯანმრთელდა და ქირურგს თავისი ნომრის დემონსტრირება შესთავაზა — დაჰპირდა, რომ მის საათსა და ძეწკვს შეჭამდა. ქირურგი, ბატონი ჟირო, ამ შეთავაზებით არ მოიხიბლა და გააფრთხილა ტარარი, რომ თუ ასე მოიქცეოდა, ნივთების ამოსაღებად მას მუცელს გაუჭრიდა.
==გარეგნობა და ქცევა==
მიუხედავად არაჩვეულებრივი დიეტისა, ტარარი იყო გამხდარი და საშუალო სიმაღლის.{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} 17 წლის ასაკში ის მხოლოდ 100 ფუნტს (დაახლოებით 45 კგ) იწონიდა. მას აღწერდნენ, როგორც უჩვეულოდ რბილი, ქერა თმის და არანორმალურად ფართო პირის მქონე ადამიანს (სრულად გაღებისას მანძილი<ref name="LMPJ1919 205">{{citation|editor=T. Bradley, Samuel Fothergill & William Hutchinson|title=Polyphagism|journal=London Medical and Physical Journal|url=https://books.google.com/books?id=4e0EAAAAQAAJ|volume=42|year=1819|publisher=J. Souter|location=London|page=205}}</ref> ყბებს შორის დაახლოებით ოთხი ინჩი იყო), მისი კბილები ძლიერ იყო დალაქავებული, ხოლო ტუჩები — თითქმის შეუმჩნეველი. როდესაც მას ნაჭამი არ ჰქონდა, კანი იმდენად თავისუფლად ეკიდა, რომ მას შეეძლო მუცლის კანის ნაოჭი წელზე შემოეხვია. დანაყრებისას კი მისი მუცელი „უზარმაზარი ბუშტივით“ იბერებოდა. ლოყების კანი დანაოჭებული ჰქონდა და ჩამოკიდებული ეკიდა, ხოლო მისი გაწელვისას მას პირში თორმეტი კვერცხის ან ვაშლის დატევა შეეძლო.
მისი სხეული შეხებისას ცხელი იყო და ძლიერად ოფლიანდებოდა; მას მუდმივად ჰქონდა სხეულის საშინელი სუნი; მას აღწერდნენ, როგორც ადამიანს, რომლის სუნიც „იმდენად აუტანელი იყო, რომ 20 ნაბიჯის რადიუსში მასთან გაჩერება შეუძლებელი იყო“. ჭამის შემდეგ სუნი საგრძნობლად მძაფრდებოდა; თვალები და ლოყები უწითლდებოდა, სხეულიდან შესამჩნევი ორთქლი ამოდიოდა და ხდებოდა ლეთარგიული, რა დროსაც ხმამაღლა აბოყინებდა და მისი ყბები ყლაპვის მოძრაობებს აკეთებდა. მას ჰქონდა ქრონიკული [[ფაღარათი]], რომელიც, გადმოცემის თანახმად, „ყოველგვარ წარმოდგენას აღემატებოდა თავისი სიმყრალით“. მიუხედავად საკვების დიდი რაოდენობით მიღებისა, მას არც ჭარბი ღებინება აღენიშნებოდა და არც წონაში მატება. კვების ჩვევების გარდა, მის თანამედროვეებს მასში ფსიქიკური დაავადების ან უჩვეულო ქცევის სხვა აშკარა ნიშნები არ შეუმჩნევიათ, გარდა აპათიური ტემპერამენტისა, რაც აღწერილი იყო, როგორც „ენერგიისა და იდეების სრული ნაკლებობა“.
ტარარის ქცევის მიზეზი უცნობია. მიუხედავად იმისა, რომ იმ პერიოდიდან მსგავსი ქცევის სხვა დოკუმენტირებული შემთხვევებიც არსებობს, ტარარის გარდა არცერთ სუბიექტს არ ჩატარებია აუტოფსია (გვამის გაკვეთა) და არ არსებობს ტარარის მსგავსი თანამედროვე დოკუმენტირებული შემთხვევები. [[ჰიპოთირეოზი|ჰიპოთირეოზს]] შეუძლია გამოიწვიოს უკიდურესი მადა, წონის სწრაფი კლება, ჭარბი ოფლიანობა, სიცხის აუტანლობა და თხელი თმა. იან ბონდესონი ვარაუდობს, რომ ტარარს დაზიანებული ჰქონდა ნუშისებრი სხეული (ამიგდალა); ცნობილია, რომ ცხოველებში ამიგდალას დაზიანებამ შეიძლება გამოიწვიოს [[პოლიფაგია]] (გაუმაძღრობა).
==სამხედრო სამსახური==
პირველი [[კოალიცია|კოალიციის]] ომის დაწყებისთანავე ტარარი შეუერთდა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] რევოლუციურ არმიას.{{sfn|Lord|1839|p=111}}{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} თუმცა, სამხედრო ულუფები მისი მადის დასაკმაყოფილებლად{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} არასაკმარისი აღმოჩნდა. სხვა ჯარისკაცების წილის სანაცვლოდ ის მათ დავალებებს ასრულებდა, ხოლო ნარჩენების საძიებლად ნაკელის გროვებში იქექებოდა, მაგრამ ესეც არ იყო საკმარისი მის დასანაყრებლად. იგი უკიდურესი გამოფიტვის ნიშნით გადაიყვანეს სულც-სუ-ფორესის (Soultz-sous-Forêts) სამხედრო ჰოსპიტალში. მას ოთხმაგი ულუფა დაუნიშნეს, თუმცა მაინც მშიერი რჩებოდა; ის ნაგავს ეძებდა ღარებსა და ნაგვის კონტეინერებში, ჭამდა სხვა პაციენტების მიერ დატოვებულ ნარჩენებს და აფთიაქის ოთახში იპარებოდა საფენების (poultices) შესაჭამად. სამხედრო ქირურგებს არ ესმოდათ მისი მადის მიზეზი; ტარარის უბრძანეს საავადმყოფოში დარჩენა, რათა მონაწილეობა მიეღო ფიზიოლოგიურ ექსპერიმენტებში, რომლებიც დაიგეგმა დოქტორ კურვილის (მე-9 ჰუსართა პოლკის ქირურგი) და პიერ-ფრანსუა პერსის (ჰოსპიტლის მთავარი ქირურგი) მიერ.კურვილმა და პერსიმ გადაწყვიტეს, შეემოწმებინათ ტარარის შესაძლებლობები საკვების მიღებასთან დაკავშირებით. საავადმყოფოს ჭიშკართან 15 მუშისთვის განკუთვნილი სადილი მომზადდა; მიუხედავად იმისა, რომ, როგორც წესი, საავადმყოფოს პერსონალი ტარარის საჭმელთან მიკარებას უზღუდავდა, ამ შემთხვევაში კურვილმა მას მაგიდასთან დაუბრკოლებლად მისვლის უფლება მისცა.
ტარარმა მთლიანად შეჭამა 15 კაცის სადილი: ორი დიდი ხორცის ღვეზელი, თეფშებით ქონი და მარილი, და დალია ოთხი გალონი რძე, რის შემდეგაც მაშინვე დაეძინა. კურვილმა აღნიშნა, რომ ტარარის მუცელი დაიჭიმა და დიდი ბუშტივით გაიბერა.
სხვა შემთხვევაში, ტარარს ცოცხალი [[კატა]] მიუყვანეს. მან კბილებით მყისიერად გაუგლიჯა კატას მუცელი, დალია მისი სისხლი და ძვლების გარდა მთლიანად შეჭამა, მოგვიანებით კი ბეწვისა და ტყავის ნარჩენები ამოაღებინა. ამის შემდეგ საავადმყოფოს პერსონალმა ტარარს სხვადასხვა ცხოველი შესთავაზა, მათ შორის [[გველები]], [[ხვლიკისნაირნი|ხვლიკები]] და ლეკვები — მან ყველა მათგანი შეჭამა.{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} მან ასევე დაუღეჭავად გადაყლაპა მთლიანი გველთევზა მას შემდეგ, რაც ჯერ თავი კბილებით<ref name="Gould & Pyle" /> გაუჭეჭყა.
==='''ამხედრო კურიერის სამსახური'''===
რამდენიმე თვის შემდეგ, რაც მან ექსპერიმენტული შემთხვევის სტატუსით გაატარა, სამხედრო ხელისუფლებამ დაიწყო ზეწოლა, რომ ტარარი აქტიურ სამსახურს დაბრუნებოდა. კურვილი მოწადინებული იყო გაეგრძელებინა თავისი გამოკვლევები ტარარის ჭამის ჩვევებისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის შესახებ და მიმართა გენერალ ალექსანდრე დე ბოჰარნეს წინადადებით, რომ ტარარის უჩვეულო შესაძლებლობები და ქცევა შესაძლოა გამოყენებული ყოფილიყო სამხედრო მიზნებისთვის. ხის ყუთში მოათავსეს დოკუმენტი, რომელიც თავის მხრივ ტარარს აჭამეს. ორი დღის შემდეგ, ყუთი ამოღებულ იქნა მისი ექსკრემენტებიდან, დოკუმენტი კვლავ წაკითხვად მდგომარეობაში იყო. კურვილმა შესთავაზა დე ბოჰარნეს, რომ ტარარს შეეძლო ემსახურა სამხედრო კურიერად, დოკუმენტების უსაფრთხოდ გადასატანად მტრის ტერიტორიაზე, ყოველგვარი რისკის გარეშე, რომ ისინი აღმოჩენილი იქნებოდა მისი გაჩხრეკის შემთხვევაში.
ბოჰარნემ ტარარს მოუწოდა, ეჩვენებინა თავისი შესაძლებლობები რაინის არმიის{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} სარდლების შეკრების წინაშე. ყუთის წარმატებით გადაყლაპვის შემდეგ, ტარარს ჯილდოდ<ref name="Gould & Pyle" /> მისცეს 30 ფუნტი (14 კგ) უმი ხარის ფილტვებითა და ღვიძლით სავსე ურიკა, რომელიც მან მაშინვე შეჭამა შეკრებილი გენერლების{{sfn|Bondeson|2004|p=277}}{{sfn|Lord|1839|p=112}} წინაშე.
ამ წარმატებული დემონსტრაციის შემდეგ, ტარარი ოფიციალურად დასაქმდა რაინის [[არმია|არმიის]] ჯაშუშად. მიუხედავად იმისა, რომ დე ბოჰარნე დარწმუნებული იყო ტარარის ფიზიკურ შესაძლებლობაში, ეტარებინა შეტყობინებები შიგნით, იგი შეშფოთებული იყო მისი ფსიქიკური მდგომარეობით და თავიდან არ სურდა მისთვის მნიშვნელოვანი სამხედრო დოკუმენტების{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} მინდობა. ტარარს, პირველი დავალების სახით, უბრძანეს შეტყობინების მიტანა ფრანგი პოლკოვნიკისთვის, რომელიც პრუსიელებს ჰყავდათ დატყვევებული ნოიშტადტის მახლობლად; მას უთხრეს, რომ დოკუმენტებს დიდი სამხედრო მნიშვნელობა ჰქონდა, მაგრამ სინამდვილეში, დე ბოჰარნეს უბრალოდ დაეწერა ბარათი, სადაც პოლკოვნიკს სთხოვდა დაედასტურებინა, რომ შეტყობინება წარმატებით მიიღო და თუ ასე იყო, დაებრუნებინა პასუხი ნებისმიერი პოტენციურად სასარგებლო ინფორმაციით პრუსიის ჯარების გადაადგილების{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} შესახებ.
ტარარმა გადაკვეთა [[პრუსია|პრუსიის]] ხაზები სიბნელის საფარქვეშ, გერმანელი გლეხის{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ფორმაში გადაცმულმა. ვინაიდან არ შეეძლო გერმანულად{{sfn|Millingen|1839|p=198}} ლაპარაკი, მან მალევე მიიპყრო ადგილობრივი მაცხოვრებლების ყურადღება, რომლებმაც გააფრთხილეს პრუსიის ხელისუფლება და იგი დაატყვევეს ლანდაუს გარეთ. სრულმა გაჩხრეკამ მის სხეულზე საეჭვო ვერაფერი აღმოაჩინა და მიუხედავად იმისა, რომ პრუსიელმა ჯარისკაცებმა გაამათრახეს, მან უარი თქვა თავისი მისიის{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} გაცემაზე. ადგილობრივი პრუსიელი სარდლის, გენერალ ცოგლის წინაშე წარდგენილმა, მან კვლავ უარი თქვა ლაპარაკზე და დააპატიმრეს. 24-საათიანი ტყვეობის შემდეგ, ტარარი დანებდა და თავის დამტყვევებლებს გეგმა აუხსნა. იგი მიაჯაჭვეს საპირფარეშოზე და საბოლოოდ, გადაყლაპვიდან 30 საათის შემდეგ, ხის ყუთი გამოჩნდა. ცოგლი განრისხდა, როდესაც დოკუმენტები, რომლებზეც ტარარმა თქვა, რომ სასიცოცხლო მნიშვნელობის დაზვერვას შეიცავდა, აღმოჩნდა მხოლოდ დე ბოჰარნეს ფიქტიური შეტყობინება. ტარარი მიიყვანეს სახრჩობელასთან და ყელზე{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} მარყუჟი ჩამოაცვეს. (ზოგიერთი წყარო აცხადებს, რომ გენერალ ცოგლის ყუთი არასოდეს ამოუღია, რადგან ტარარს ეყო გამჭრიახობა, დაებრუნებინა და შეეჭამა მისი შემცველი განავალი მანამ, სანამ პრუსიელები მას ხელში ჩაიგდებდნენ). ბოლო წუთს ცოგლი მოლბა, ტარარი ჩამოხსნეს ეშაფოტიდან, სასტიკად სცემეს და ფრანგების ხაზებთან{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ახლოს გაათავისუფლეს.
==განკურნების მცდელობები==
ამ ინციდენტის შემდეგ, ტარარი სასოწარკვეთილი ცდილობდა თავი აერიდებინა შემდგომი სამხედრო სამსახურისთვის და დაბრუნდა საავადმყოფოში. მან პერსის უთხრა, რომ მზად იყო სადეზინფექციო მადასთან{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ბრძოლის ნებისმიერი შესაძლო მეთოდი გამოეცადა. პერსი მას ლაუდანუმით მკურნალობდა, თუმცა უშედეგოდ; ღვინის ძმრით და თამბაქოს აბებით შემდგომი მკურნალობაც ასევე წარუმატებელი აღმოჩნდა. ამ მარცხების შემდეგ, პერსი ტარარს დიდი რაოდენობით თოხლო კვერცხებით კვებავდა, მაგრამ ამანაც ვერ შეძლო მისი მადის{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} ჩახშობა. მცდელობები, რომ იგი რაიმე სახის კონტროლირებად დიეტაზე ჰყოლოდათ, ჩაიფუშა; იგი ჩუმად იპარებოდა საავადმყოფოდან, რათა მაღაზიების გარეთ გადაყრილი შიგნეულობა ეპოვა და მაწანწალა ძაღლებს გასწორებოდა ღარებში, ჩიხებსა და ნაგვის გროვებში ნაპოვნი დამპალი ხორცისთვის. იგი ასევე რამდენჯერმე დაიჭირეს საავადმყოფოში, როდესაც სისხლის გამოშვების პროცედურაზე მყოფი პაციენტების სისხლს სვამდა და საავადმყოფოს მორგში გვამების ჭამას ცდილობდა. სხვა ექიმებს სჯეროდათ, რომ ტარარი ფსიქიკურად დაავადებული იყო და დაჟინებით მოითხოვდნენ მის გადაყვანას გიჟთა თავშესაფარში, მაგრამ პერსის სურდა თავისი ექსპერიმენტების გაგრძელება და ტარარი სამხედრო ჰოსპიტალში{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} დარჩა.
გარკვეული დროის შემდეგ, საავადმყოფოდან 14 თვის ბავშვი გაუჩინარდა და მცირე ცხოველების ჭამის გამოცდილების გამო, ტარარი მაშინვე ეჭვმიტანილი გახდა ბავშვის შეჭმაში. პერსიმ ვერ შეძლო ან არ ისურვა მისი დაცვა და საავადმყოფოს პერსონალმა ტარარი ჰოსპიტალიდან გააძევა, სადაც იგი აღარასოდეს დაბრუნებულა.
==სიკვდილი==
ოთხი წლის შემდეგ, [[1798]] წელს, [[ვერსალი (ქალაქი)|ვერსალის]] საავადმყოფოს წარმომადგენელი, მისტერ ტესიე, დაუკავშირდა პერსის, რათა შეეტყობინებინა, რომ მათ პაციენტს მისი ნახვა სურდა. ეს იყო ტარარი, რომელიც ამჟამად ლოგინად იყო ჩავარდნილი და დასუსტებული. ტარარმა პერსის უთხრა, რომ ორი წლის წინ ოქროს ჩანგალი გადაყლაპა, რომელიც, მისი რწმენით, მასში იყო გაჭედილი და ამჟამინდელ სისუსტეს იწვევდა. ის იმედოვნებდა, რომ პერსი მის ამოსაღებად რაიმე გზას იპოვიდა. თუმცა, პერსიმ ამოიცნო, რომ მას შორსწასული ტუბერკულოზი ჰქონდა. ერთი თვის შემდეგ ტარარს დაეწყო უწყვეტი ექსუდაციური დიარეა და მალევე{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გარდაიცვალა.
გვამი სწრაფად გაიხრწნა; საავადმყოფოს ქირურგებმა მის{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გაკვეთაზე უარი თქვეს. თუმცა, ტესიეს სურდა გაერკვია, თუ რით განსხვავდებოდა ტარარის ნაწლავები ჩვეულებრივი ადამიანის ნაწლავებისგან; მას ასევე აინტერესებდა, იყო თუ არა ოქროს ჩანგალი მის სხეულში{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გაჭედილი. აუტოფსიისას აღმოჩნდა, რომ ტარარის საყლაპავი მილი არანორმალურად განიერი იყო, ხოლო ყბების გახსნისას ქირურგებს შეეძლოთ ფართო არხის დანახვა პირდაპირ კუჭამდე. მისი სხეული სავსე აღმოჩნდა ჩირქით, ღვიძლი და ნაღვლის ბუშტი არანორმალურად დიდი იყო, ხოლო კუჭი — უზარმაზარი, წყლულებით დაფარული და მუცლის ღრუს უდიდეს ნაწილს იკავებდა. ჩანგალი ვერ იპოვეს.{{sfn|Bondeson|2006|p=310}}
==რესურსები ინტერნეტში==
==სქოლიო==
[[კატეგორია:დაბადებული 1772]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1798]]
[[კატეგორია:ფრანგები]]
<references />
[[კატეგორია:ჯარისკაცები]]
fvbtiuci6pd1gnpykc87ai63j1wjqj5
5356482
5356481
2026-04-14T13:21:42Z
Liziputkaradze55
179093
5356482
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სიგანე =
| სახელი = ტარარი
| ფოტო = Mémoire sur la polyphagie I.jpg
| ფოტოს სიგანე =
|წარწერა = ექიმი პიერ-ფრანსუა პერსის ორიგინალური ნაშრომი ტარარას სამედიცინო ისტორიაზე, Mémoire sur la polyphagie
| ალტ =
| მშობლსახელი =
| ენის კოდი =
| დაბსახელი = ტარარი
| დაბთარიღი = [[1772]]
| დაბადგილი = [[საფრანგეთი]]
| მოინათლა =
| გაუჩინარების თარიღი =
| გაუჩინარების ადგილი =
| გაუჩინარების სტატუსი =
| გარდთარიღი = [[1798]]
| გარდადგილი =
| გარდაცვალების მიზეზი =
| სხეულის პოვნის ადგილი =
| დაკრძალვის ადგილი =
| დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები =
| ძეგლები =
| რეზიდენცია =
| სხვა სახელები =
| ეროვნება =
| მოქალაქეობა =
| ეთნიკური წარმომავლობა =
| ქვეშევრდომობა =
| განათლება =
| ალმა-მატერი =
| მოღვაწეობა =
| საქმიანობა = ჯარისკაცი, [[მსახიობი]]
| აქტიურობის წლები =
| დამსაქმებელი =
| ორგანიზაცია =
| ხელფასი =
| ქონება =
| ცნობილია როგორც =
| ცნობილი ნაშრომები =
| სიმაღლე =
| წონა =
| წოდება =
| წლები =
| წინამორბედი =
| მემკვიდრე =
| პარტია =
| მოძრაობა =
| ოპონენტები =
| რელიგია =
| წაყენებული ბრალდება =
| განაჩენი =
| დანაშაულებრივი სტატუსი =
| მეუღლეები =
| პარტნიორები =
| შვილები =
| მამა =
| დედა =
| ნათესავები =
| ჯილდოები =
| მოსახმობი სიგნალი =
| სუფთა მოგება =
| სახელი1 =
| მოდული1 =
| სახელი2 =
| მოდული2 =
| სახელი3 =
| მოდული3 =
| სახელი4 =
| მოდული4 =
| სახელი5 =
| მოდული5 =
| სახელი6 =
| მოდული6 =
| სახელი7 =
| მოდული7 =
| საიტი =
| ხელმოწერა =
| ხელმოწერის ზომა =
| ხელმოწერა ალტ =
| შენიშვნები =
}}
'''ტარარი''' (დ.[[1772]] – გ.[[1798]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] [[მსახიობი]], ჯარისკაცი და ჯაშუში, რომელიც ცნობილი იყო თავისი არაჩვეულებრივი მადითა და კვების ჩვევებით. მას შეეძლო დიდი რაოდენობით ხორცის ჭამა და მუდმივად შიოდა; მშობლებმა ვერ შეძლეს მისი რჩენა, რის გამოც მოზარდობისას იგი ოჯახიდან გააძევეს. ის [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] მოგზაურობდა მეძავებისა და ქურდების ბანდასთან ერთად, სანამ მოხეტიალე შარლატანის წარმოდგენების გამხსნელი მსახიობი გახდებოდა. ამ წარმოდგენებში იგი ყლაპავდა საცობებს, ქვებს, ცოცხალ ცხოველებს და ვაშლით სავსე მთლიან კალათას. მოგვიანებით მან ეს საქმიანობა პარიზში გადაიტანა, სადაც ქუჩის შემსრულებლად მუშაობდა.
პირველი [[კოალიცია|კოალიციის]] ომის დაწყებისას ტარარი შეუერთდა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] რევოლუციურ არმიას, სადაც სტანდარტული სამხედრო ულუფის გაოთხმაგებაც კი ვერ აკმაყოფილებდა მის დიდ მადას. ის ჭამდა ნებისმიერ ხელმისაწვდომ საკვებს ღარებიდან და ნაგვის გროვებიდან, თუმცა მისი მდგომარეობა შიმშილის გამო მაინც გაუარესდა და იგი გამოფიტვის გამო ჰოსპიტალიზებული იქნა. იგი გახდა სამედიცინო ექსპერიმენტების სერიის ობიექტი მისი კვების შესაძლებლობების შესამოწმებლად, რომელთა დროსაც, სხვა საკითხებთან ერთად, მან ერთ ჯერზე შეჭამა 15 ადამიანისთვის განკუთვნილი სადილი, შეჭამა ცოცხალი [[კატა|კატები]], [[გველები]], [[ხვლიკები]] და ლეკვები, და დაუღეჭავად გადაყლაპა მთლიანი გველთევზები. მიუხედავად არაჩვეულებრივი დიეტისა, ის გამხდარი იყო და, კვების ჩვევების გარდა, არ ავლენდა ფსიქიკური დაავადების სხვა ნიშნებს, გარდა იმისა, რაც აღწერილი იყო როგორც აპათიური ტემპერამენტი.
[[გენერალი|გენერალმა]] ალექსანდრე დე ბოარნემ გადაწყვიტა ტარარის შესაძლებლობები სამხედრო მიზნით გამოეყენებინა და იგი [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] არმიის კურიერად დაიქირავა, იმ განზრახვით, რომ მას გადაეყლაპა დოკუმენტები, გაევლო მტრის ხაზებში და დანიშნულების ადგილზე უსაფრთხოდ მისვლის შემდეგ ისინი ფეკალიებიდან ამოეღო. პირველივე მისიის დროს იგი პრუსიის ძალებმა შეიპყრეს, სასტიკად სცემეს და მოაწყვეს მისი ფიქტიური სიკვდილით დასჯა, სანამ ფრანგების ხაზზე დააბრუნებდნენ.
ამ გამოცდილებით დამფრთხალი, იგი დათანხმდა ნებისმიერ პროცედურას, რასაც შეეძლო მისი მადის განკურნება. პროცედურები ჩაიშალა და ექიმები ვერ აკავებდნენ მას კონტროლირებად დიეტაზე; ის საავადმყოფოდან იპარებოდა, რათა ღარებში, ნაგვის გროვებსა და ყასბების მაღაზიების გარეთ შიგნეულობა ეპოვა, ასევე ცდილობდა დაელია სხვა პაციენტების სისხლი სისხლის გამოშვების პროცედურის დროს და ეჭამა გვამები საავადმყოფოს მორგში. მას შემდეგ, რაც გაჩნდა ეჭვი ერთი წლის ბავშვის შეჭმის შესახებ, იგი საავადმყოფოდან გააძევეს. ის ოთხი წლის შემდეგ [[ვერსალი (ქალაქი)|ვერსალში]] გამოჩნდა მძიმე [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზით]] და მალევე გარდაიცვალა ხანგრძლივი ექსუდაციური [[ფაღარათი|ფაღარათის]] შემდეგ.
==ადრეული წლები==
ტარარი დაიბადა [[ლიონი|ლიონის]] მახლობლად, დაახლოებით [[1772]]<ref name="LMPJ1919 203">{{citation|editor=T. Bradley, Samuel Fothergill and William Hutchinson|title=Polyphagism|journal=London Medical and Physical Journal|url=https://books.google.com/books?id=4e0EAAAAQAAJ|volume=42|year=1819|publisher=J. Souter|location=London|page=203}}</ref><ref name="Gould & Pyle">{{citation|last1=Gould|first1=George M.|last2=Pyle|first2=Walter L.|title=Anomalies and Curiosities of Medicine|url=http://www.gutenberg.org/files/747/747.txt|year=1896}}</ref> წელს. მისი დაბადების ზუსტი თარიღი არ არის რეგისტრირებული და ასევე უცნობია, იყო თუ არა „ტარარი“ მისი ნამდვილი სახელი თუ მეტსახელი.
ბავშვობაში ტარარის უზარმაზარი მადა ჰქონდა და მოზარდობის ასაკში მას შეეძლო ერთ დღეში შეეჭამა ხბოს მეოთხედი, რომელიც თავად ტარარის წონას უტოლდებოდა. ამ დროისთვის მშობლებმა ვეღარ შეძლეს მისი გამოკვება და აიძულეს სახლი<ref name="LMPJ1919 203" />{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} დაეტოვებინა. ამის შემდეგ, რამდენიმე წლის განმავლობაში, იგი ქვეყნის მასშტაბით მოგზაურობდა ქურდებისა და მეძავების მოხეტიალე ბანდასთან ერთად, იპარავდა და ითხოვდა საკვებს, სანამ მოხეტიალე შარლატანის (თაღლითი მკურნალის) წარმოდგენების გამხსნელ [[მსახიობი|მსახიობად]] დაიწყებდა მუშაობას. ტარარი ხალხს იზიდავდა საცობების, ქვების და ცოცხალი [[ცხოველები|ცხოველების]] ჭამით, ასევე ვაშლით სავსე მთლიანი კალათის სათითაოდ<ref name="LMPJ1919 203" />{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} გადაყლაპვით. ის გაუმაძღრად ჭამდა და განსაკუთრებით უყვარდა გველის ხორცი.
[[1788]] წელს ტარარი საცხოვრებლად [[პარიზი|პარიზში]] გადავიდა, რათა ქუჩის შემსრულებლად{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} ემუშავა. როგორც ჩანს, მას ზოგადად წარმატება ჰქონდა, თუმცა ერთხელ წარმოდგენა ცუდად დასრულდა და მას ნაწლავების მძიმე გაუვალობა{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} დაემართა. მაყურებლებმა ის „ოტელ-დიეს“ (Hôtel-Dieu) საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც მას ძლიერი საფაღარათო საშუალებებით მკურნალობდნენ. ის სრულად გამოჯანმრთელდა და ქირურგს თავისი ნომრის დემონსტრირება შესთავაზა — დაჰპირდა, რომ მის საათსა და ძეწკვს შეჭამდა. ქირურგი, ბატონი ჟირო, ამ შეთავაზებით არ მოიხიბლა და გააფრთხილა ტარარი, რომ თუ ასე მოიქცეოდა, ნივთების ამოსაღებად მას მუცელს გაუჭრიდა.
==გარეგნობა და ქცევა==
მიუხედავად არაჩვეულებრივი დიეტისა, ტარარი იყო გამხდარი და საშუალო სიმაღლის.{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} 17 წლის ასაკში ის მხოლოდ 100 ფუნტს (დაახლოებით 45 კგ) იწონიდა. მას აღწერდნენ, როგორც უჩვეულოდ რბილი, ქერა თმის და არანორმალურად ფართო პირის მქონე ადამიანს (სრულად გაღებისას მანძილი<ref name="LMPJ1919 205">{{citation|editor=T. Bradley, Samuel Fothergill & William Hutchinson|title=Polyphagism|journal=London Medical and Physical Journal|url=https://books.google.com/books?id=4e0EAAAAQAAJ|volume=42|year=1819|publisher=J. Souter|location=London|page=205}}</ref> ყბებს შორის დაახლოებით ოთხი ინჩი იყო), მისი კბილები ძლიერ იყო დალაქავებული, ხოლო ტუჩები — თითქმის შეუმჩნეველი. როდესაც მას ნაჭამი არ ჰქონდა, კანი იმდენად თავისუფლად ეკიდა, რომ მას შეეძლო მუცლის კანის ნაოჭი წელზე შემოეხვია. დანაყრებისას კი მისი მუცელი „უზარმაზარი ბუშტივით“ იბერებოდა. ლოყების კანი დანაოჭებული ჰქონდა და ჩამოკიდებული ეკიდა, ხოლო მისი გაწელვისას მას პირში თორმეტი კვერცხის ან ვაშლის დატევა შეეძლო.
მისი სხეული შეხებისას ცხელი იყო და ძლიერად ოფლიანდებოდა; მას მუდმივად ჰქონდა სხეულის საშინელი სუნი; მას აღწერდნენ, როგორც ადამიანს, რომლის სუნიც „იმდენად აუტანელი იყო, რომ 20 ნაბიჯის რადიუსში მასთან გაჩერება შეუძლებელი იყო“. ჭამის შემდეგ სუნი საგრძნობლად მძაფრდებოდა; თვალები და ლოყები უწითლდებოდა, სხეულიდან შესამჩნევი ორთქლი ამოდიოდა და ხდებოდა ლეთარგიული, რა დროსაც ხმამაღლა აბოყინებდა და მისი ყბები ყლაპვის მოძრაობებს აკეთებდა. მას ჰქონდა ქრონიკული [[ფაღარათი]], რომელიც, გადმოცემის თანახმად, „ყოველგვარ წარმოდგენას აღემატებოდა თავისი სიმყრალით“. მიუხედავად საკვების დიდი რაოდენობით მიღებისა, მას არც ჭარბი ღებინება აღენიშნებოდა და არც წონაში მატება. კვების ჩვევების გარდა, მის თანამედროვეებს მასში ფსიქიკური დაავადების ან უჩვეულო ქცევის სხვა აშკარა ნიშნები არ შეუმჩნევიათ, გარდა აპათიური ტემპერამენტისა, რაც აღწერილი იყო, როგორც „ენერგიისა და იდეების სრული ნაკლებობა“.
ტარარის ქცევის მიზეზი უცნობია. მიუხედავად იმისა, რომ იმ პერიოდიდან მსგავსი ქცევის სხვა დოკუმენტირებული შემთხვევებიც არსებობს, ტარარის გარდა არცერთ სუბიექტს არ ჩატარებია აუტოფსია (გვამის გაკვეთა) და არ არსებობს ტარარის მსგავსი თანამედროვე დოკუმენტირებული შემთხვევები. [[ჰიპოთირეოზი|ჰიპოთირეოზს]] შეუძლია გამოიწვიოს უკიდურესი მადა, წონის სწრაფი კლება, ჭარბი ოფლიანობა, სიცხის აუტანლობა და თხელი თმა. იან ბონდესონი ვარაუდობს, რომ ტარარს დაზიანებული ჰქონდა ნუშისებრი სხეული (ამიგდალა); ცნობილია, რომ ცხოველებში ამიგდალას დაზიანებამ შეიძლება გამოიწვიოს [[პოლიფაგია]] (გაუმაძღრობა).
==სამხედრო სამსახური==
პირველი [[კოალიცია|კოალიციის]] ომის დაწყებისთანავე ტარარი შეუერთდა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] რევოლუციურ არმიას.{{sfn|Lord|1839|p=111}}{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} თუმცა, სამხედრო ულუფები მისი მადის დასაკმაყოფილებლად{{sfn|Bondeson|2004|p=276}} არასაკმარისი აღმოჩნდა. სხვა ჯარისკაცების წილის სანაცვლოდ ის მათ დავალებებს ასრულებდა, ხოლო ნარჩენების საძიებლად ნაკელის გროვებში იქექებოდა, მაგრამ ესეც არ იყო საკმარისი მის დასანაყრებლად. იგი უკიდურესი გამოფიტვის ნიშნით გადაიყვანეს სულც-სუ-ფორესის (Soultz-sous-Forêts) სამხედრო ჰოსპიტალში. მას ოთხმაგი ულუფა დაუნიშნეს, თუმცა მაინც მშიერი რჩებოდა; ის ნაგავს ეძებდა ღარებსა და ნაგვის კონტეინერებში, ჭამდა სხვა პაციენტების მიერ დატოვებულ ნარჩენებს და აფთიაქის ოთახში იპარებოდა საფენების (poultices) შესაჭამად. სამხედრო ქირურგებს არ ესმოდათ მისი მადის მიზეზი; ტარარის უბრძანეს საავადმყოფოში დარჩენა, რათა მონაწილეობა მიეღო ფიზიოლოგიურ ექსპერიმენტებში, რომლებიც დაიგეგმა დოქტორ კურვილის (მე-9 ჰუსართა პოლკის ქირურგი) და პიერ-ფრანსუა პერსის (ჰოსპიტლის მთავარი ქირურგი) მიერ.კურვილმა და პერსიმ გადაწყვიტეს, შეემოწმებინათ ტარარის შესაძლებლობები საკვების მიღებასთან დაკავშირებით. საავადმყოფოს ჭიშკართან 15 მუშისთვის განკუთვნილი სადილი მომზადდა; მიუხედავად იმისა, რომ, როგორც წესი, საავადმყოფოს პერსონალი ტარარის საჭმელთან მიკარებას უზღუდავდა, ამ შემთხვევაში კურვილმა მას მაგიდასთან დაუბრკოლებლად მისვლის უფლება მისცა.
ტარარმა მთლიანად შეჭამა 15 კაცის სადილი: ორი დიდი ხორცის ღვეზელი, თეფშებით ქონი და მარილი, და დალია ოთხი გალონი რძე, რის შემდეგაც მაშინვე დაეძინა. კურვილმა აღნიშნა, რომ ტარარის მუცელი დაიჭიმა და დიდი ბუშტივით გაიბერა.
სხვა შემთხვევაში, ტარარს ცოცხალი [[კატა]] მიუყვანეს. მან კბილებით მყისიერად გაუგლიჯა კატას მუცელი, დალია მისი სისხლი და ძვლების გარდა მთლიანად შეჭამა, მოგვიანებით კი ბეწვისა და ტყავის ნარჩენები ამოაღებინა. ამის შემდეგ საავადმყოფოს პერსონალმა ტარარს სხვადასხვა ცხოველი შესთავაზა, მათ შორის [[გველები]], [[ხვლიკისნაირნი|ხვლიკები]] და ლეკვები — მან ყველა მათგანი შეჭამა.{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} მან ასევე დაუღეჭავად გადაყლაპა მთლიანი გველთევზა მას შემდეგ, რაც ჯერ თავი კბილებით<ref name="Gould & Pyle" /> გაუჭეჭყა.
==='''ამხედრო კურიერის სამსახური'''===
რამდენიმე თვის შემდეგ, რაც მან ექსპერიმენტული შემთხვევის სტატუსით გაატარა, სამხედრო ხელისუფლებამ დაიწყო ზეწოლა, რომ ტარარი აქტიურ სამსახურს დაბრუნებოდა. კურვილი მოწადინებული იყო გაეგრძელებინა თავისი გამოკვლევები ტარარის ჭამის ჩვევებისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის შესახებ და მიმართა გენერალ ალექსანდრე დე ბოჰარნეს წინადადებით, რომ ტარარის უჩვეულო შესაძლებლობები და ქცევა შესაძლოა გამოყენებული ყოფილიყო სამხედრო მიზნებისთვის. ხის ყუთში მოათავსეს დოკუმენტი, რომელიც თავის მხრივ ტარარს აჭამეს. ორი დღის შემდეგ, ყუთი ამოღებულ იქნა მისი ექსკრემენტებიდან, დოკუმენტი კვლავ წაკითხვად მდგომარეობაში იყო. კურვილმა შესთავაზა დე ბოჰარნეს, რომ ტარარს შეეძლო ემსახურა სამხედრო კურიერად, დოკუმენტების უსაფრთხოდ გადასატანად მტრის ტერიტორიაზე, ყოველგვარი რისკის გარეშე, რომ ისინი აღმოჩენილი იქნებოდა მისი გაჩხრეკის შემთხვევაში.
ბოჰარნემ ტარარს მოუწოდა, ეჩვენებინა თავისი შესაძლებლობები რაინის არმიის{{sfn|Bondeson|2004|p=277}} სარდლების შეკრების წინაშე. ყუთის წარმატებით გადაყლაპვის შემდეგ, ტარარს ჯილდოდ<ref name="Gould & Pyle" /> მისცეს 30 ფუნტი (14 კგ) უმი ხარის ფილტვებითა და ღვიძლით სავსე ურიკა, რომელიც მან მაშინვე შეჭამა შეკრებილი გენერლების{{sfn|Bondeson|2004|p=277}}{{sfn|Lord|1839|p=112}} წინაშე.
ამ წარმატებული დემონსტრაციის შემდეგ, ტარარი ოფიციალურად დასაქმდა რაინის [[არმია|არმიის]] ჯაშუშად. მიუხედავად იმისა, რომ დე ბოჰარნე დარწმუნებული იყო ტარარის ფიზიკურ შესაძლებლობაში, ეტარებინა შეტყობინებები შიგნით, იგი შეშფოთებული იყო მისი ფსიქიკური მდგომარეობით და თავიდან არ სურდა მისთვის მნიშვნელოვანი სამხედრო დოკუმენტების{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} მინდობა. ტარარს, პირველი დავალების სახით, უბრძანეს შეტყობინების მიტანა ფრანგი პოლკოვნიკისთვის, რომელიც პრუსიელებს ჰყავდათ დატყვევებული ნოიშტადტის მახლობლად; მას უთხრეს, რომ დოკუმენტებს დიდი სამხედრო მნიშვნელობა ჰქონდა, მაგრამ სინამდვილეში, დე ბოჰარნეს უბრალოდ დაეწერა ბარათი, სადაც პოლკოვნიკს სთხოვდა დაედასტურებინა, რომ შეტყობინება წარმატებით მიიღო და თუ ასე იყო, დაებრუნებინა პასუხი ნებისმიერი პოტენციურად სასარგებლო ინფორმაციით პრუსიის ჯარების გადაადგილების{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} შესახებ.
ტარარმა გადაკვეთა [[პრუსია|პრუსიის]] ხაზები სიბნელის საფარქვეშ, გერმანელი გლეხის{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ფორმაში გადაცმულმა. ვინაიდან არ შეეძლო გერმანულად{{sfn|Millingen|1839|p=198}} ლაპარაკი, მან მალევე მიიპყრო ადგილობრივი მაცხოვრებლების ყურადღება, რომლებმაც გააფრთხილეს პრუსიის ხელისუფლება და იგი დაატყვევეს ლანდაუს გარეთ. სრულმა გაჩხრეკამ მის სხეულზე საეჭვო ვერაფერი აღმოაჩინა და მიუხედავად იმისა, რომ პრუსიელმა ჯარისკაცებმა გაამათრახეს, მან უარი თქვა თავისი მისიის{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} გაცემაზე. ადგილობრივი პრუსიელი სარდლის, გენერალ ცოგლის წინაშე წარდგენილმა, მან კვლავ უარი თქვა ლაპარაკზე და დააპატიმრეს. 24-საათიანი ტყვეობის შემდეგ, ტარარი დანებდა და თავის დამტყვევებლებს გეგმა აუხსნა. იგი მიაჯაჭვეს საპირფარეშოზე და საბოლოოდ, გადაყლაპვიდან 30 საათის შემდეგ, ხის ყუთი გამოჩნდა. ცოგლი განრისხდა, როდესაც დოკუმენტები, რომლებზეც ტარარმა თქვა, რომ სასიცოცხლო მნიშვნელობის დაზვერვას შეიცავდა, აღმოჩნდა მხოლოდ დე ბოჰარნეს ფიქტიური შეტყობინება. ტარარი მიიყვანეს სახრჩობელასთან და ყელზე{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} მარყუჟი ჩამოაცვეს. (ზოგიერთი წყარო აცხადებს, რომ გენერალ ცოგლის ყუთი არასოდეს ამოუღია, რადგან ტარარს ეყო გამჭრიახობა, დაებრუნებინა და შეეჭამა მისი შემცველი განავალი მანამ, სანამ პრუსიელები მას ხელში ჩაიგდებდნენ). ბოლო წუთს ცოგლი მოლბა, ტარარი ჩამოხსნეს ეშაფოტიდან, სასტიკად სცემეს და ფრანგების ხაზებთან{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ახლოს გაათავისუფლეს.
==განკურნების მცდელობები==
ამ ინციდენტის შემდეგ, ტარარი სასოწარკვეთილი ცდილობდა თავი აერიდებინა შემდგომი სამხედრო სამსახურისთვის და დაბრუნდა საავადმყოფოში. მან პერსის უთხრა, რომ მზად იყო სადეზინფექციო მადასთან{{sfn|Bondeson|2004|p=278}} ბრძოლის ნებისმიერი შესაძლო მეთოდი გამოეცადა. პერსი მას ლაუდანუმით მკურნალობდა, თუმცა უშედეგოდ; ღვინის ძმრით და თამბაქოს აბებით შემდგომი მკურნალობაც ასევე წარუმატებელი აღმოჩნდა. ამ მარცხების შემდეგ, პერსი ტარარს დიდი რაოდენობით თოხლო კვერცხებით კვებავდა, მაგრამ ამანაც ვერ შეძლო მისი მადის{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} ჩახშობა. მცდელობები, რომ იგი რაიმე სახის კონტროლირებად დიეტაზე ჰყოლოდათ, ჩაიფუშა; იგი ჩუმად იპარებოდა საავადმყოფოდან, რათა მაღაზიების გარეთ გადაყრილი შიგნეულობა ეპოვა და მაწანწალა ძაღლებს გასწორებოდა ღარებში, ჩიხებსა და ნაგვის გროვებში ნაპოვნი დამპალი ხორცისთვის. იგი ასევე რამდენჯერმე დაიჭირეს საავადმყოფოში, როდესაც სისხლის გამოშვების პროცედურაზე მყოფი პაციენტების სისხლს სვამდა და საავადმყოფოს მორგში გვამების ჭამას ცდილობდა. სხვა ექიმებს სჯეროდათ, რომ ტარარი ფსიქიკურად დაავადებული იყო და დაჟინებით მოითხოვდნენ მის გადაყვანას გიჟთა თავშესაფარში, მაგრამ პერსის სურდა თავისი ექსპერიმენტების გაგრძელება და ტარარი სამხედრო ჰოსპიტალში{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} დარჩა.
გარკვეული დროის შემდეგ, საავადმყოფოდან 14 თვის ბავშვი გაუჩინარდა და მცირე ცხოველების ჭამის გამოცდილების გამო, ტარარი მაშინვე ეჭვმიტანილი გახდა ბავშვის შეჭმაში. პერსიმ ვერ შეძლო ან არ ისურვა მისი დაცვა და საავადმყოფოს პერსონალმა ტარარი ჰოსპიტალიდან გააძევა, სადაც იგი აღარასოდეს დაბრუნებულა.
==სიკვდილი==
ოთხი წლის შემდეგ, [[1798]] წელს, [[ვერსალი (ქალაქი)|ვერსალის]] საავადმყოფოს წარმომადგენელი, მისტერ ტესიე, დაუკავშირდა პერსის, რათა შეეტყობინებინა, რომ მათ პაციენტს მისი ნახვა სურდა. ეს იყო ტარარი, რომელიც ამჟამად ლოგინად იყო ჩავარდნილი და დასუსტებული. ტარარმა პერსის უთხრა, რომ ორი წლის წინ ოქროს ჩანგალი გადაყლაპა, რომელიც, მისი რწმენით, მასში იყო გაჭედილი და ამჟამინდელ სისუსტეს იწვევდა. ის იმედოვნებდა, რომ პერსი მის ამოსაღებად რაიმე გზას იპოვიდა. თუმცა, პერსიმ ამოიცნო, რომ მას შორსწასული ტუბერკულოზი ჰქონდა. ერთი თვის შემდეგ ტარარს დაეწყო უწყვეტი ექსუდაციური დიარეა და მალევე{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გარდაიცვალა.
გვამი სწრაფად გაიხრწნა; საავადმყოფოს ქირურგებმა მის{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გაკვეთაზე უარი თქვეს. თუმცა, ტესიეს სურდა გაერკვია, თუ რით განსხვავდებოდა ტარარის ნაწლავები ჩვეულებრივი ადამიანის ნაწლავებისგან; მას ასევე აინტერესებდა, იყო თუ არა ოქროს ჩანგალი მის სხეულში{{sfn|Bondeson|2004|p=279}} გაჭედილი. აუტოფსიისას აღმოჩნდა, რომ ტარარის საყლაპავი მილი არანორმალურად განიერი იყო, ხოლო ყბების გახსნისას ქირურგებს შეეძლოთ ფართო არხის დანახვა პირდაპირ კუჭამდე. მისი სხეული სავსე აღმოჩნდა ჩირქით, ღვიძლი და ნაღვლის ბუშტი არანორმალურად დიდი იყო, ხოლო კუჭი — უზარმაზარი, წყლულებით დაფარული და მუცლის ღრუს უდიდეს ნაწილს იკავებდა. ჩანგალი ვერ იპოვეს.{{sfn|Bondeson|2006|p=310}}
==რესურსები ინტერნეტში==
==სქოლიო==
{{DEFAULTSORT:ტარარი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1772]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1798]]
[[კატეგორია:ფრანგები]]
<references />
[[კატეგორია:ჯარისკაცები]]
gkxw4up0brk8lou01i2s1pcvvk89go0
დეკომუნიზაცია უკრაინაში
0
879399
5356710
5350761
2026-04-14T19:58:25Z
შალვა მინდაძე 11
168465
/* საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვები */
5356710
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მოვლენა
| სათაური = დეკომუნიზაცია უკრაინაში
| სურათი = Decommunization in Ukraine watch.jpg
| სურათის ზომა = 270px
| წარწერა = დეკომუნიზაციის პროცესი უკრაინაში
| თარიღი = [[1991]] – დღემდე
| ადგილი = [[უკრაინა]]
| მიზეზი = [[საბჭოთა კავშირი]]ს მემკვიდრეობის, კომუნისტური სიმბოლოებისა და ტოპონიმების გაუქმება
| მონაწილეები = [[უკრაინის უმაღლესი რადა]], უკრაინის ეროვნული მეხსიერების [[ინსტიტუტი]], ადგილობრივი თვითმმართველობები
| შედეგი = ქუჩების, ქალაქების, სოფლებისა და მონუმენტების მასობრივი გადარქმევა და დემონტაჟი
| მნიშვნელოვანი თარიღები =
* [[2015]] — დეკომუნიზაციის კანონები
* [[2016]] — მასობრივი გადარქმევები
* [[2022]]–[[2024]] — დესოვეტიზაციის ახალი ტალღა
| დაკავშირებული = [[დერუსიფიკაცია უკრაინაში]]
}}
[[ფაილი:Protesters are about to hammer down the head of the overthrown V.I. Lenin monument. December 8, 2013.jpg|მინი|[[კიევი|კიევში]] [[ვლადიმერ ლენინი|ლენინი]]ს [[ძეგლი]]ს დანგრევა [[2013]] წლის [[1 დეკემბერი|1 დეკემბრი]]ს [[ევრომაიდანი]]ს დროს]]
'''დეკომუნიზაცია უკრაინაში''' დაიწყო [[საბჭოთა კავშირის დაშლა|საბჭოთა კავშირის დაშლის]] პერიოდში და შემდგომ გაფართოვდა.<ref name="BBC8380433">{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-32267075 |title=Goodbye, Lenin: Ukraine moves to ban communist symbols |first=Vitaly |last=Shevchenko |work=BBC News |date=14 April 2015 |access-date=3 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150417003057/http://bbc.com/news/world-europe-32267075 |archive-date=17 April 2015 |url-status=live}}</ref>[[ღირსების რევოლუცია|ღირსების რევოლუციისა]] და [[რუსეთ-უკრაინის ომი|რუსეთ-უკრაინის ომის]] დაწყების შემდეგ უკრაინის მთავრობამ დაამტკიცა კანონები, რომლებმაც კომუნისტური სიმბოლიკა აკრძალა, აგრეთვე [[ნაციზმი]]ს სიმბოლოებიც, რადგან ორივე იდეოლოგია [[ტოტალიტარიზმი|ტოტალიტარულად]] იქნა მიჩნეული.<ref name="ectniiU">{{cite magazine|url= https://www.foreignaffairs.com/articles/ukraine/2015-04-28/kievs-purge |title= Decommunizing Ukraine |first= Alexander J. |last= Motyl |author-link= Alexander J. Motyl |magazine= [[Foreign Affairs]] |date= 28 April 2015 |access-date= 19 May 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520000631/https://www.foreignaffairs.com/articles/ukraine/2015-04-28/kievs-purge|archive-date=20 May 2015}}</ref><ref>{{cite web |title=Rada bans Communist, Nazi propaganda in Ukraine |url=https://en.interfax.com.ua/news/general/259775.html |website=[[Interfax-Ukraine]] |date=9 April 2015|access-date=2 April 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260222162609/http://en.interfax.com.ua/news/general/259775.html|archive-date=22 February 2026|url-status=live}}</ref>
[[2015]] წლის [[15 მაისი|15 მაისს]] პრეზიდენტმა [[პეტრო პოროშენკო]]მ ხელი მოაწერა კანონების პაკეტს, რომელმაც ექვსთვიანი ვადა დააწესა საბჭოთა კომუნისტური ძეგლების დემონტაჟისთვის ([[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომის]] ძეგლების გარდა) და იმ საჯარო ადგილების გადარქმევისთვის, რომლებსაც საბჭოთა კომუნისტთა სახელები ერქვა.<ref name="turchynov2014" /><ref name="echr2016" /><ref name="22cities44villages">{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-32267075 |title=Goodbye, Lenin: Ukraine moves to ban communist symbols |first=Vitaly |last=Shevchenko |work=BBC News |date=14 April 2015 |access-date=17 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150417003057/http://bbc.com/news/world-europe-32267075 |archive-date=17 April 2015 |url-status=live}}</ref> იმ დროისთვის ეს ნიშნავდა, რომ ახალ სახელებს მიიღებდა 22 ქალაქი და 44 სოფელი.<ref name="22cities44villages">{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-32267075 |title=Goodbye, Lenin: Ukraine moves to ban communist symbols |first=Vitaly |last=Shevchenko |work=BBC News |date=14 April 2015 |access-date=17 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150417003057/http://bbc.com/news/world-europe-32267075 |archive-date=17 April 2015 |url-status=live}}</ref>[[2015]] წლის [[21 ნოემბერი|21 ნოემბრამდე]] ამ ცვლილებების განხორციელების უფლებამოსილება მუნიციპალურ ხელისუფლებას ჰქონდა;<ref name="depo.ua new names Ukraine"/> მათი უმოქმედობის შემთხვევაში, [[უკრაინის ოლქები|ოლქებს]] [[2016]] წლის [[21 მაისი|21 მაისამდე]] ეძლეოდათ ვადა სახელების შესაცვლელად.<ref name="depo.ua new names Ukraine"/> თუ დასახლებას ამის შემდეგაც ძველი სახელი დარჩებოდა, მინისტრთა კაბინეტს შეეძლო მისთვის ახალი სახელი მიენიჭებინა.<ref name="depo.ua new names Ukraine">{{Cite web |date=1 October 2015 |title=Комсомольськ у будь-якому випадку перейменують |trans-title=Komsomolsk will be renamed anyway |url=http://poltava.depo.ua/ukr/poltava/komsomolsk-u-bud-yakomu-vipadku-pereymenuyut-01102015183700 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151003201816/http://poltava.depo.ua/ukr/poltava/komsomolsk-u-bud-yakomu-vipadku-pereymenuyut-01102015183700 |archive-date=3 October 2015 |access-date=29 November 2022 |website=Depo}}</ref> კანონის დარღვევა შეიძლება დაჯარიმდეს მედიასაშუალების აკრძალვითა და ხუთიდან ათ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.<ref name="dwdc9415">{{Cite web |date=9 April 2015 |title=Ukraine lawmakers ban 'Communist and Nazi propaganda' |url=https://www.dw.com/en/ukraine-lawmakers-ban-communist-and-nazi-propaganda/a-18372853 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230107054205/dw.com/en/ukraine-lawmakers-ban-communist-and-nazi-propaganda/a-18372853 |archive-date=7 January 2023 |access-date=3 April 2026 |website=[[Deutsche Welle]] |language=en}}</ref><ref name="oscedc18515">{{Cite web |date=18 May 2015 |title=New laws in Ukraine potential threat to free expression and free media, OSCE Representative says |url=https://rfom.osce.org/fom/158581 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260403040201/https://rfom.osce.org/fom/158581 |archive-date=3 April 2026 |access-date=3 April 2026 |website=[[OSCE]] |language=en}}</ref>
რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტის ადრეულ ეტაპზე [[ოლექსანდრ ტურჩინოვი]] ამტკიცებდა, რომ უკრაინის [[კომუნიზმი|კომუნისტური]] [[პარტია]] ქვეყანაში პრორუს სეპარატისტებსა და რუსეთის პროქსი ძალებს ეხმარებოდა.<ref name="turchynov2014">{{cite web|url=http://en.interfax.com.ua/news/general/205417.html|title=Turchynov asks Justice Ministry to ban Communist Party of Ukraine|work=[[Interfax-Ukraine]]|access-date=16 February 2015|date=19 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150216205155/http://en.interfax.com.ua/news/general/205417.html|archive-date=16 February 2015|url-status=live}}</ref> [[2015]] წლის ივლისში უკრაინის [[შინაგან საქმეთა სამინისტრო]]მ უკრაინის კომუნისტურ პარტიას, განახლებულ უკრაინის კომუნისტურ პარტიას და მუშათა და გლეხთა კომუნისტურ პარტიას არჩევნებში მონაწილეობის უფლება ჩამოართვა და განაცხადა, რომ განაგრძობდა სასამართლო პროცესებს, რათა უკრაინაში კომუნისტური პარტიების რეგისტრაცია შეწყვეტილიყო.<ref name="Banukcom24715">{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-33644114 |title=Ukraine bans Communist Party from elections |work=BBC News |date=24 July 2015 |access-date=3 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150725053036/http://www.bbc.com/news/world-europe-33644114 |archive-date=25 July 2015 |url-status=live}}</ref> [[2015]] წლის დეკემბრისთვის ეს პარტიები უკვე აკრძალული იყო უკრაინის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევაში მონაწილეობისთვის, სახელმწიფოს ძალადობრივი დამხობის წაქეზებისა და რუსეთის პროქსი ძალების მხარდაჭერის გამო.<ref name="unian">{{cite web |url=https://www.unian.info/politics/1236207-court-bans-communist-party-in-ukraine.html |title=Court bans Communist Party in Ukraine |website=UNIAN |date=16 December 2015 |access-date=3 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151217091554/http://www.unian.info/politics/1236207-court-bans-communist-party-in-ukraine.html |archive-date=17 December 2015 |url-status=live}}</ref> უკრაინის კომუნისტურმა პარტიამ აკრძალვა [[ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო|ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში]] გაასაჩივრა.<ref name="echr2016">{{Cite web |date=30 December 2016 |title=Європейський суд почав розгляд скарги на заборону діяльності КПУ |url=http://pda.pravda.com.ua/news/id_7131315/ |website=[[Ukrainska Pravda]] | lang=uk | access-date=17 December 2023}}</ref><ref name="Hysteria">{{Cite news |last=Ishchenko |first=Volodymyr |date=2015-12-18 |title=Kiev has a nasty case of anti-communist hysteria |url=http://www.theguardian.com/world/2015/dec/18/ukraine-communist-party-ban-hysteria |access-date=4 April 2016 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406141457/http://theguardian.com/world/2015/dec/18/ukraine-communist-party-ban-hysteria|archive-date=6 April 2016|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 December 2015 |title=Ukraine court bans Communist Party |url=https://www.dnaindia.com/world/report-ukraine-court-bans-communist-party-2157044 |access-date=3 April 2026 |website=[[Daily News & Analysis]] |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20251206121001/http://dnaindia.com/world/report-ukraine-court-bans-communist-party-2157044|archive-date=6 December 2025|url-status=live}}</ref>
[[2016]] წლისთვის გადარქმეული იყო 51 493 ქუჩა, 987 ქალაქი და სოფელი, ხოლო დემონტაჟებული იყო 1 320 [[ვოლოდიმირ ლენინის ძეგლების სია უკრაინაში|ლენინის ძეგლი]] და 1 069 სხვა კომუნისტური მოღვაწის მონუმენტი.<ref name="rdiU16">{{Cite web |date=27 December 2016 |title=Decommunization reform: 25 districts and 987 populated areas in Ukraine renamed in 2016 |url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/2147127-decommunization-reform-25-districts-and-987-populated-areas-in-ukraine-renamed-in-2016.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260221024927/https://www.ukrinform.net/rubric-society/2147127-decommunization-reform-25-districts-and-987-populated-areas-in-ukraine-renamed-in-2016.html |archive-date=21 February 2026 |access-date=3 April 2026 |website=www.ukrinform.net |language=en}}</ref>
== ისტორია ==
=== ადრეული არაფორმალური რეფორმები ===
არაოფიციალური დეკომუნიზაციას პროცესი [[უკრაინა]]ში დაიწყო [[საბჭოთა კავშირის დაშლა|საბჭოთა კავშირის დაშლისა]] და შემდგომ უკრაინის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ [[1991]] წელს.<ref name="decommBBC2009">{{cite news |author=Khotin |first=Rostyslav |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8380433.stm |title=Ukraine tears down controversial statue |agency=BBC News |date=26 November 2009 |access-date=3 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019082813/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8380433.stm |archive-date=19 October 2017 |url-status=live}}</ref> დეკომუნიზაცია გაცილებით უფრო მკაცრად და თვალსაჩინოდ განხორციელდა ყოფილი საბჭოთა კავშირის [[ბალტიის ქვეყნები|ბალტიის ქვეყნებში]] და საბჭოთა კავშირის ფარგლებს გარეთ მდებარე [[ვარშავის პაქტი]]ს სახელმწიფოებში.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/world/europe/ukraine-toppled-communist-statues-but-raised-a-bigger-debate/2015/08/13/646a0810-3ab1-11e5-b759-e3c43f009486_story.html |title=Ukraine toppled communist statues but raised a bigger debate |work=[[The Washington Post]] |date=13 August 2015 |access-date=3 April 2026}}</ref>
ქვეყნის [[1991]] წლის დამოუკიდებლობის შემდეგ უკრაინის პირველმა პრეზიდენტმა, [[ლეონიდ კრავჩუკი|ლეონიდ კრავჩუკმა]], [[1990-იანი წლები|1990-იანი წლების]] დასაწყისში გასცა ბრძანებები, რომლებიც მიზნად ისახავდა „დესოვეტიზაციას“ პროცესს.<ref name="decommBBC2009"/>
მომდევნო წლებში, მიუხედავად იმისა, რომ ნელი ტემპით, უკრაინაში საბჭოთა ლიდერების ისტორიული მონუმენტები ეტაპობრივად იხსნებოდა.<ref name="decommBBC2009"/> ეს პროცესი ბევრად უფრო შორს წავიდა [[უკრაინული ენა|უკრაინულენოვან]] დასავლეთ რეგიონებში, ვიდრე ინდუსტრიულ და ძირითადად რუსულენოვან აღმოსავლეთ რეგიონებში.<ref name="decommBBC2009"/>
დეკომუნიზაციის შესახებ კანონპროექტები მომზადდა [[უკრაინის უმაღლესი რადა|უკრაინის პარლამენტში]] [[2002]], [[2005]], [[2009]], [[2011]] და [[2013]] წლებში, თუმცა არცერთი მათგანი არ იქნა საბოლოოდ მიღებული.<ref name="bodUplh">{{cite news |url=http://www.politico.eu/article/ukraine-russia-anti-communist-laws/ |title=Ukrainian PM leads charge to erase Soviet history |work=[[Politico]] |date=27 April 2015 |access-date=3 April 2026}}</ref>
=== ევრომაიდანის შემდგომი რეფორმები ===
[[ფაილი:Decommunization in Ukraine watch.jpg|მინი|ლენინის ძეგლის [[ხარკივი|ხარკივში]] ჩამოგდება, [[2014]] წლის [[28 სექტემბერი]]]]
[[ევრომაიდანი]]ს დროს და მის შემდეგ, დაწყებული [[კიევი|კიევში]] [[2013]] წლის [[8 დეკემბერი|8 დეკემბერს]] ლენინის ძეგლის დაცემით, მომიტინგეებმა რამდენიმე ლენინის მონუმენტი და ქანდაკება მოხსნეს ან გაანადგურეს.<ref name="bbc32267075">{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-32267075 |first=Vitaly |last=Shevchenko |title=Goodbye, Lenin: Ukraine moves to ban communist symbols |work=BBC News |date=14 April 2015 |access-date=17 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150417003057/http://bbc.com/news/world-europe-32267075 |archive-date=17 April 2015 |url-status=live}}</ref>
[[2014]] წლის აპრილში, უკრაინაში დეკომუნიზაციის ოფიციალურ, ქვეყნის მასშტაბით პროცესამდე ერთი წლით ადრე, ადგილობრივმა ხელისუფლებამ კომუნისტური სიმბოლოებისა და ტოპონიმების მოხსნა და შეცვლა დაიწყო, როგორც, მაგალითად, [[დნიპროპეტროვსკი]]ში.<ref>{{cite news |url=http://www.weeklystandard.com/articles/ukraine-day-after_783577.html |work=The Weekly Standard |first=Jeffrey |last=Gedmin |title=Ukraine: the Day After |date=10 March 2014 |access-date=19 May 2015 |archive-date=17 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150617101811/http://www.weeklystandard.com/articles/ukraine-day-after_783577.html |url-status=dead}}</ref><ref name="usatoday.com">{{cite news |url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2014/03/14/ukraine-crimea-referendum/6319183/ |work=USA Today |first=Olga |last=Rudenko |title=In East Ukraine, fear of Putin, anger at Kiev |date=14 March 2014 |access-date=19 May 2015}}</ref><ref>{{cite news |url=http://tsn.ua/ukrayina/sche-odnogo-lenyna-zvalili-v-dnypropetrovsku-363832.html |work=TSN.ua |script-title=uk:Пам'ятник Леніну у Дніпропетровську остаточно перетворили в купу каміння |language=uk |trans-title=Monument to Lenin in Dnipro finally turned into a pile of stones |date=19 August 2014 |access-date=19 May 2015}}</ref>
[[2015]] წლის [[9 აპრილი|9 აპრილს]] უკრაინის პარლამენტმა დეკომუნიზაციის შესახებ კანონმდებლობა მიიღო.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2015/apr/20/ukraine-decommunisation-law-soviet |title=Ukraine to rewrite Soviet history with controversial 'decommunisation' laws |first=Lily |last=Hyde |work=The Guardian |date=20 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150516095241/http://www.theguardian.com/world/2015/apr/20/ukraine-decommunisation-law-soviet |archive-date=16 May 2015 |access-date=17 May 2015}}</ref> იგი წარადგინა იასენიუკის მეორე მთავრობამ და კრძალავდა „კომუნისტური და [[ნაციონალ-სოციალიზმი|ნაციონალ-სოციალისტური]] ტოტალიტარული რეჟიმების“ სიმბოლოების პოპულარიზაციას.<ref name="newsweek321663">{{cite news |url=http://www.newsweek.com/ukraine-purges-symbols-its-communist-past-321663 |title=Ukraine Purges Symbols of Its Communist Past |first=Nolan |last=Peterson |work=Newsweek |date=10 April 2015 |access-date=17 May 2015}}</ref><ref name="interfax259775">{{cite news |url=http://en.interfax.com.ua/news/general/259775.html |title=Rada bans Communist, Nazi propaganda in Ukraine |work=Interfax-Ukraine |date=9 April 2015 |access-date=17 May 2015}}</ref> კანონპროექტის ერთ-ერთი მთავარი დებულება იყო [[საბჭოთა კავშირი]]ს რეჟიმის აღიარება „კრიმინალურად“ და ისეთ რეჟიმად, რომელიც „სახელმწიფო ტერორის პოლიტიკას ატარებდა“.<ref name="interfax259775"/>
კანონმდებლობა კრძალავს კომუნისტური სიმბოლოებისა და პროპაგანდის გამოყენებას, აგრეთვე [[ნაციონალ-სოციალიზმი]]სა და მისი ღირებულებების, ასევე [[ნაციზმი|ნაცისტური]] ან [[ფაშიზმი|ფაშისტური]] ჯგუფების ნებისმიერი სიმბოლიკის, პროპაგანდისა და საქმიანობის გამოყენებას უკრაინაში.<ref name="interfax259775"/> აკრძალვა ვრცელდება მონუმენტებზე, დასახლებული პუნქტების სახელებსა და ქუჩების დასახელებებზე.<ref name="22cities44villages"/> აკრძალვა არ ვრცელდება [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს ძეგლებზე და არც იმ შემთხვევებზე, როდესაც სიმბოლოები სასაფლაოზეა განთავსებული.<ref name="22cities44villages"/><ref name="dwdc9415">{{Cite web |date=9 April 2015 |title=Ukraine lawmakers ban 'Communist and Nazi propaganda' |url=https://www.dw.com/en/ukraine-lawmakers-ban-communist-and-nazi-propaganda/a-18372853 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230107054205/dw.com/en/ukraine-lawmakers-ban-communist-and-nazi-propaganda/a-18372853 |archive-date=7 January 2023 |access-date=3 April 2026 |website=Deutsche Welle |language=en}}</ref>
პროკომუნისტური შეხედულებების გამოხატვა უკანონოდ არ გამოცხადებულა.<ref name="foreignAffairsDecomm2015">{{cite journal |url=https://www.foreignaffairs.com/articles/ukraine/2015-04-28/kievs-purge |title=Decommunizing Ukraine |first=Alexander J. |last=Motyl |author-link=Alexander J. Motyl |journal=Foreign Affairs |date=28 April 2015 |access-date=3 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150520000631/https://www.foreignaffairs.com/articles/ukraine/2015-04-28/kievs-purge |archive-date=20 May 2015 |url-status=live}}</ref> თუმცა კომუნისტური სიმბოლოების აკრძალვამ ასობით ქანდაკების მოხსნა, ქუჩის ნიშნების შეცვლა და დასახლებული პუნქტების, მათ შორის უკრაინის ზოგიერთი უდიდესი ქალაქის, მაგალითად [[დნიპრო]]ს, გადარქმევა გამოიწვია.<ref name="22cities44villages"/> ქალაქ [[დნიპრო]]ს ადმინისტრაციამ [[2015]] წლის ივნისში დაადგინა, რომ საჭირო იქნებოდა 80 ქუჩის, სანაპიროს, მოედნისა და ბულვარის გადარქმევა.<ref>{{cite news |url=http://www.rferl.mobi/a/27064346.html |title=Ukraine's Dnipro Digs In To Complex Decommunization Process |work=Radio Free Europe |date=11 June 2015 |access-date=3 April 2026}}</ref> [[მაქსიმ ერისტავი]]მ Hromadske.TV-დან [[2015]] წლის აპრილის ბოლოს შეაფასა, რომ ქვეყნის მასშტაბით გადარქმევის პროცესი დაახლოებით 1.5 მილიარდი დოლარი დაჯდებოდა.<ref name="politicoDecomm2015">{{cite news |url=https://www.politico.eu/article/ukraine-russia-anti-communist-laws/ |title=Ukrainian PM leads charge to erase Soviet history |work=Politico |date=27 April 2015 |access-date=3 April 2026}}</ref>
კანონმდებლობამ აგრეთვე განსაკუთრებული სამართლებრივი სტატუსი მიანიჭა [[1917]]-დან [[1991]] წლამდე (საბჭოთა კავშირის არსებობის პერიოდში) „უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის“ ვეტერანებს.<ref name="newsweek321663"/>
იმავე დღეს პარლამენტმა ასევე მიიღო კანონი, რომელმაც ეროვნული [[ლექსიკონი]]დან ტერმინი „[[დიდი სამამულო ომი]]“ ჩაანაცვლა სახელწოდებით „[[მეორე მსოფლიო ომი]]“ [[1939]]-იდან [[1945]] წლამდე (და არა [[1941]]–[[1945]], როგორც ეს „დიდი სამამულო ომის“ შემთხვევაში იყო),<ref name="newsweek321663"/><ref name="lat13515du">{{cite news |url=http://www.latimes.com/world/europe/la-fg-ukraine-decommunization-20150513-story.html |title=Ukraine's plans to discard Soviet symbols are seen as divisive, ill-timed |newspaper=[[Los Angeles Times]] |date=13 May 2015}}</ref> რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ცვლილება იყო.<ref>{{cite book |first=Norman |last=Davies |author-link=Norman Davies |title=[[Europe at War 1939–1945: No Simple Victory]] |year=2006 |location=London |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]] |isbn=9780333692851 |oclc=70401618 |pages=153–155 |chapter=Phase 1, 1939–1941: the era of the Nazi-Soviet pact}}</ref>
[[2015]] წლის [[15 მაისი|15 მაისს]] [[უკრაინის პრეზიდენტი|უკრაინის პრეზიდენტმა]] [[პეტრო პოროშენკო]]მ ხელი მოაწერა დეკომუნიზაციის კანონებს.<ref name="decommunization2015">{{cite news |url=http://www.pravda.com.ua/news/2015/05/15/7068057/ |title=Poroshenko signed the laws about decommunization |work=[[Ukrainska Pravda]] |date=15 May 2015 |language=uk}}</ref><ref name="interfaxDecomm2015">{{cite news |url=http://en.interfax.com.ua/news/general/265988.html |title=Poroshenko signs laws on denouncing Communist, Nazi regimes |work=[[Interfax-Ukraine]] |date=15 May 2015}}</ref> ამან დაიწყო ექვსთვიანი პერიოდი კომუნისტური მონუმენტების დემონტაჟისა და იმ საჯარო ადგილების გადარქმევისთვის, რომლებიც კომუნისტურ თემატიკასთან დაკავშირებულ სახელებს ატარებდა.<ref name="decommunization2015"/><ref name="interfaxDecomm2015"/>
{{multiple image
| direction = vertical
| image1 = Flag of Ukrainian SSR.svg
| alt1 =
| caption1 =
| image2 = Emblem of the Ukrainian Soviet Socialist Republic (1949–1991), Emblem of Ukraine (1991–1992).svg
| alt2 =
| caption2 =
| footer = უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სიმბოლოები (დროშა და გერბი).
}}
უკრაინის დეკომუნიზაციის კანონი ვრცელდება, მათ შორის, მაგრამ არ შემოიფარგლება მხოლოდ შემდეგით:
* [[საბჭოთა კავშირი]]ს [[დროშა]]
* [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის]] და საბჭოთა კავშირის [[საბჭოთა რესპუბლიკების დროშები|დანარჩენი 14 რესპუბლიკის]] დროშები, აგრეთვე აღმოსავლეთ ევროპისა და სხვა ქვეყნების სოციალისტური სახელმწიფოების დროშები.
* [[საბჭოთა კავშირი]]ს [[სახელმწიფო]] [[გერბი]] და მისი შემადგენელი რესპუბლიკების გერბები, აგრეთვე აღმოსავლეთ ევროპისა და სხვა ქვეყნების სოციალისტური სახელმწიფოების გერბები.
* [[საბჭოთა კავშირი]]ს [[სახელმწიფო]] [[ჰიმნი]] და რესპუბლიკების ჰიმნები.
* [[წითელი]] [[ვარსკვლავი]]
* [[ნამგალი და ურო]]
* [[ვლადიმერ ლენინი]]ს, [[ლევ ტროცკი]]ს, [[იოსებ სტალინი]]ს, [[მაო ძედუნი]]ს, [[კიმ ირ სენი]]სა და [[ჩე გევარა]]ს გამოსახულებები
* საბჭოთა სამხედრო უნიფორმები
კანონები გამოქვეყნდა Holos Ukrayiny-ში [[2015]] წლის [[20 მაისი|20 მაისს]], რის შედეგადაც ისინი ოფიციალურად ძალაში შევიდა მომდევნო დღეს.<ref>{{cite news |url=http://pda.pravda.com.ua/news/id_7068453/ |title=Laws on decommunization and status of OUN and UPA published in "Holos Ukrayiny" |language=uk |work=[[Ukrainska Pravda]] |date=20 May 2015}}</ref>
[[2015]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] უკრაინის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტმა გამოაქვეყნა იმ 22 ქალაქისა და 44 სოფლის სია, რომლებიც გადარქმევას ექვემდებარებოდა.<ref name="rename22cities2015">{{Cite web |date=4 June 2015 |title=В Україні перейменують 22 міста і 44 селища |trans-title=22 cities and 44 towns will be renamed in Ukraine |url=https://www.pravda.com.ua/news/2015/06/04/7070191/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224124450/http://pravda.com.ua/news/2015/06/04/7070191/ |archive-date=24 February 2026 |access-date=3 April 2026 |website=Українська правда |language=uk}}</ref> ამ დასახლებული პუნქტების უმრავლესობა მდებარეობდა [[დონბასი|დონბასის]] რეგიონში აღმოსავლეთ უკრაინაში, დანარჩენები კი — ცენტრალურ და სამხრეთ უკრაინაში.<ref name="rename22cities2015"/>
„დეკომუნიზაციის კანონების“ თანახმად, მუნიციპალურ ხელისუფლებებს [[2015]] წლის [[21 ნოემბერი|21 ნოემბრამდე]] ეძლეოდათ ვადა მათ მმართველობაში არსებული დასახლებების სახელების შესაცვლელად.<ref name="depoNewNamesUkraine">{{Cite web |date=1 October 2015 |title=Комсомольськ у будь-якому випадку перейменують |trans-title=Komsomolsk will be renamed anyway |url=http://poltava.depo.ua/ukr/poltava/komsomolsk-u-bud-yakomu-vipadku-pereymenuyut-01102015183700 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151003201816/http://poltava.depo.ua/ukr/poltava/komsomolsk-u-bud-yakomu-vipadku-pereymenuyut-01102015183700 |archive-date=3 October 2015 |access-date=3 April 2026 |website=Depo |language=uk}}</ref> იმ დასახლებებისთვის, რომლებმაც ეს ვადა ვერ დაიცვეს, [[უკრაინის ოლქები|ოლქის]] ხელისუფლებებს [[2016]] წლის [[21 მაისი|21 მაისამდე]] ეძლეოდათ დამატებითი დრო.<ref name="depoNewNamesUkraine"/> თუ ამ თარიღის შემდეგაც დასახლება ძველ სახელს ინარჩუნებდა, მის გადარქმევას უკრაინის მინისტრთა კაბინეტი ახორციელებდა.<ref name="depoNewNamesUkraine"/>
[[2015]] წლის [[24 ივლისი|24 ივლისის]] ბრძანებულებით, რომელიც დეკომუნიზაციის კანონებს ეფუძნებოდა, უკრაინის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ უკრაინის კომუნისტური პარტიას და მუშათა და გლეხთა კომუნისტური პარტიას არჩევნებში მონაწილეობის უფლება ჩამოართვა.<ref name="banCommunistsJuly2015">{{cite news |url=http://www.kyivpost.com/content/ukraine/ukraines-justice-ministry-outlaws-communists-from-elections-394217.html |title=Ukraine's Justice Ministry outlaws Communists from elections |work=Kyiv Post |date=24 July 2015 |last=Antonovych |first=Mariana |access-date=3 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260403042839/https://archive.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/ukraines-justice-ministry-outlaws-communists-from-elections-394217.html |archive-date=3 April 2026 |url-status=live}}</ref>
ამავე დროს სამინისტრომ განაცხადა, რომ აგრძელებდა სასამართლო პროცესებს, რომლებიც [[2014]] წლის ივლისში დაიწყო, უკრაინაში კომუნისტური პარტიების რეგისტრაციის გაუქმების მიზნით.<ref name="banCommunistsJuly2015"/>
[[2015]] წლის [[30 სექტემბერი|30 სექტემბერს]] კიევის საოლქო ადმინისტრაციულმა სასამართლომ აკრძალა მუშათა და გლეხთა კომუნისტური პარტიისა და უკრაინის კომუნისტური პარტიის (განახლებული) საქმიანობა.<ref name="courtBanSept2015">{{cite news |url=http://pda.pravda.com.ua/news/id_7083272/ |title=The court banned the two Communist parties |work=Ukrainska Pravda |date=1 October 2015 |language=uk}}</ref>
[[2015]] წლის ოქტომბერში [[ოდესა]]ში მდებარე [[ვლადიმერ ლენინი|ლენინის]] ქანდაკება გადაიქცა [[ვარსკვლავური ომები|„ვარსკვლავური ომების“]] ბოროტმოქმედის — [[დართ ვეიდერი]]ს ქანდაკებად.<ref name="darthVaderOdessa">{{cite magazine |last1=Worland |first1=Justin |title=Ukrainian Lenin Statue Turned Into Darth Vader |url=https://time.com/4086228/ukraine-lenin-darth-vader/ |access-date=25 October 2015 |magazine=Time |date=25 October 2015}}</ref>
[[2015]] წლის [[16 დეკემბერი|16 დეკემბერს]] კიევის საოლქო ადმინისტრაციულმა სასამართლომ სრულად დააკმაყოფილა იუსტიციის სამინისტროს მოთხოვნა და აკრძალა უკრაინის კომუნისტური პარტიის საქმიანობა.<ref name="unianBan2015">{{cite news |url=http://www.unian.info/society/1214377-court-rules-complete-ban-of-communist-party-of-ukraine.html |title=Court rules complete ban of Communist Party of Ukraine |publisher=UNIAN |date=16 December 2015 |access-date=4 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304030708/https://www.unian.info/society/1214377-court-rules-complete-ban-of-communist-party-of-ukraine.html |archive-date=4 March 2016 |url-status=live}}</ref>
პარტიამ ეს აკრძალვა [[ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო]]ში გაასაჩივრა.<ref name="Hysteria"/>
[[2016]] წლის მარტში [[ზაპოროჟიე]]ში მოხსნეს [[ვლადიმერ ლენინი|ლენინის]], [[ფელიქს ძერჟინსკი]]ს, [[სერგეი კიროვი]]ს ქანდაკებები და [[კომსომოლი (ბუზდიაკის რაიონი)|კომსომოლი]]ს მონუმენტი.<ref name="bbcSymbols2016">{{cite news |title=In pictures: Ukraine removes communist-era symbols |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-36396854 |work=BBC News |author=Vitaly Shevchenko |date=1 June 2016}}</ref>
[[დნიპრო]]ს [[ჰიდროელექტროსადგური]]ს თავზე აღმართული ლენინის ქანდაკება იმ დროისთვის უკრაინაში დარჩენილი ყველაზე დიდი ლენინის მონუმენტი იყო.<ref name="bbcSymbols2016"/>
[[2016]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]] უკრაინის პარლამენტმა მხარი დაუჭირა უკრაინის სიდიდით მეოთხე ქალაქის — [[დნიპროპეტროვსკი]]ს — სახელის შეცვლას და მას „[[დნიპრო]]“ ეწოდა.<ref name="renameDnipro2016">{{Cite news |url=http://www.rferl.org/content/ukraine-renames-dnipropetrovsk-dnipro/27745215.html |title=Ukraine Renames Third-Largest City |last=Service |first=RFE/RL's Ukrainian |date=19 May 2016 |newspaper=Radio Free Europe/Radio Liberty |language=en |access-date=19 May 2016}}</ref>
სხვადასხვა დასახლებული პუნქტის გადარქმევის შესახებ კანონს ხელი მოეწერა [[2016]] წლის [[20 მაისი|20 მაისს]].<ref name="radaRenameLaw2016">{{Cite web |url=http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/zweb2/webproc4_1?pf3511=58788 |title=Офіційний портал Верховної Ради України |website=Верховна Рада України |access-date=4 April 2026}}</ref><ref name="zakonRename2016">{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1353-19 |title=Про перейменування деяких населених пунктів |website=Офіційний вебпортал парламенту України |access-date=4 April 2026}}</ref>
უკრაინის პარლამენტმა [[2016]] წლის ივლისში განაცხადა, რომ იმ ადგილების ახალი სახელები [[ყირიმი|ყირიმში]], რომელიც [[2014]] წლის [[რუსეთი]]ს მიერ [[ანექსია|ანექსიის]] შემდეგ სრულად რუსეთის კონტროლის ქვეშ იმყოფებოდა, ძალაში შევა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც [[ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკა]] და [[სევასტოპოლი]] უკრაინის იურისდიქციაში დაბრუნდება.<ref name="crimeaNames2016">{{cite news |url=http://pda.pravda.com.ua/news/id_7116300/ |title=Google turned the Soviet Crimea names on the map |work=Ukrainska Pravda |date=29 July 2015}}</ref>
[[2017]] წლის მაისში უკრაინის 46-მა დეპუტატმა, ძირითადად [[ოპოზიციური ბლოკი]]ს ფრაქციიდან, მიმართა უკრაინის საკონსტიტუციო სასამართლოს, რათა [[2015]] წლის დეკომუნიზაციის კანონები არაკონსტიტუციურად ეცნო.<ref name="constitutionalChallenge2017">{{cite news |url=https://www.rferl.org/a/ukraine-s-constitutional-court-upholds-law-equating-communism-to-nazism/30060259.html |title=Ukraine's Constitutional Court Upholds Law Equating Communism To Nazism |work=Radio Free Europe |date=17 July 2019}}</ref>
უკრაინის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტის დირექტორმა [[ვოლოდიმირ ვიატროვიჩი|ვოლოდიმირ ვიატროვიჩმა]] [[2018]] წლის თებერვალში განაცხადა, რომ „დეკომუნიზაცია, ტოტალიტარული რეჟიმის სიმბოლოების ჩამოშორების კონტექსტში, ფაქტობრივად დასრულებულია“.<ref name="UP7171UP">{{cite news |url=https://www.pravda.com.ua/news/2018/02/10/7171212/ |title=De-communism in Ukraine is actually completed - Vyatrovich |work=Ukrainska Pravda |date=10 February 2018 |language=uk}}</ref> თუმცა, მისი თქმით, [[კიევი]] ამ პროცესში ჩამორჩებოდა.<ref name="UP7171UP"/>
[[2019]] წლის თებერვალში უკრაინის ცენტრალური საარჩევნო კომისიამ უარი თქვა [[პეტრო სიმონენკო]]ს, როგორცკომუნისტური პარტიის ლიდერის, კანდიდატურის რეგისტრაციაზე [[2019]] წლის საპრეზიდენტო არჩევნებისთვის, რადგან პარტიის წესდება, სახელწოდება და სიმბოლიკა არ შეესაბამებოდა [[2015]] წლის დეკომუნიზაციის კანონებს.<ref name="cecRefusal2019">{{cite news |url=https://www.pravda.com.ua/news/2019/02/8/7206166/ |title=The CEC refused to register nearly fifty presidential candidates |work=Ukrainska Pravda |date=8 February 2019 |language=uk}}</ref>
შემდგომში შემოთავაზებულ იქნა, რომ [[დნიპროპეტროვსკის ოლქი]]ს სახელწოდება „სიჩესლავი“ გამხდარიყო.<ref name="sicheslavProposal2022">{{cite news |url=https://www.e-ir.info/2022/02/02/decommunisation-in-dnipropetrovsk-and-dnipro-in-2014-2019 |title=Decommunisation in Dnipropetrovsk and Dnipro in 2014–2019 |author=Ihor Kocherhin |date=2 February 2022}}</ref>
[[2019]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]] უკრაინის საკონსტიტუციო სასამართლომ ძალაში დატოვა [[2015]] წლის უკრაინის დეკომუნიზაციის კანონები.<ref name="constitutionalChallenge2017"/>
[[2020]] წლის [[7 ნოემბერი|7 ნოემბერს]] სოფელ მალა როგანიში სკოლის ფასადიდან მოხსნეს უკრაინის [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის]] გერბი.<ref name="malaRohan2020">{{cite news |url=https://www.sq.com.ua/rus/news/novosti/06.11.2020/so_shkoly_s_maloy_rogani_ubrali_zapreschennyy_gerb |title=Prohibited coat of arms removed from school in Mala Rohan |work=STATUS QUO |date=7 November 2020 |language=ru}}</ref>
=== რეფორმები უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ ===
[[2022]] წლის [[27 აპრილი|27 აპრილს]] ([[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში|რუსეთის უკრაინაში შეჭრის]] დროს) კიევში, [[ხალხთა მეგობრობის თაღი|ხალხთა მეგობრობის თაღის]] ქვეშ მდგარი საბჭოთა პერიოდის {{convert|27|foot|m|adj=on|0}}-იანი ბრინჯაოს ქანდაკება, რომელიც რუსეთ-უკრაინის მეგობრობას განასახიერებდა, [[კიევი]]ს [[მერი]]ს [[ვიტალი კლიჩკო]]ს ბრძანებით მოხსნეს.<ref>{{cite web |url=https://www.ndtv.com/world-news/soviet-era-statue-symbolic-of-russia-ukraine-friendship-destroyed-in-kyiv-2924721 |title=Soviet-Era Statue Symbolic Of Russia-Ukraine Friendship Destroyed In Kyiv |website=NDTV |date=27 April 2022 }}</ref>
{{multiple image
| direction = horizontal
| align = right
| footer = [[დედა-სამშობლოს მონუმენტი]] კიევში [[2002]] წელს [[საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო გერბი|საბჭოთა გერბით]] (მარცხნივ) და [[2024]] წელს [[უკრაინული ტრიზუბი|ტრიზუბით]] (მარჯვნივ).
| image1 = Kyiv - Motherland monument 250502.jpg| caption1 = | width1 = 250
| image2 = «Батьківщина-Мати на фоні похмурого неба».jpg | caption2 = | width2 = 250
}}
[[2023]] წლის [[1 აგვისტო|1 აგვისტოს]] კიევში, უკრაინის [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს ისტორიის ეროვნული მუზეუმის კომპლექსში მდებარე დედა-სამშობლოს [[მონუმენტი]]დან მოხსნეს საბჭოთა გერბი.<ref>{{cite web |url=https://www.reuters.com/news/picture/in-pictures-soviet-emblem-cut-off-ukrain-idUSRTSM3U3M |title=In pictures: Soviet emblem cut off Ukraine's Motherland Monument |date=2023-08-01 |publisher=Reuters |first=Valentyn |last=Ogirenko }}</ref> მისი შემცვლელი, უკრაინული ტრიზუბი, სრულად დამონტაჟდა [[2023]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]] ([[უკრაინის დამოუკიდებლობის დღე|დამოუკიდებლობის დღის]] წინა დღეს).<ref>{{Cite web |title=Ukraine replaces Soviet hammer and sickle with trident on towering Kyiv monument |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ukraine-replaces-soviet-coat-arms-trident-towering-kyiv-102057342 |access-date=2023-08-07 |website=ABC News |language=en}}<br />{{cite news|url=https://kyivindependent.com/culture-ministry-work-begins-to-replace-soviet-symbols-on-motherland-monument/ |title=Culture Ministry: Work begins to replace Soviet symbols on Motherland Monument. |work=[[The Kyiv Independent]] |date=30 July 2023 | access-date=3 August 2023}}</ref> მონუმენტს ასევე ეწოდა ''დედა უკრაინა''.<ref>{{cite web |url=https://kyivindependent.com/soviet-coat-of-arms-removed-from-kyivs-motherland-statue/ |title=Soviet coat of arms removed from Kyiv's Motherland Monument |date=2023-08-01 |publisher=Reuters |first=Elsa |last=Court}}</ref>
[[2023]] წლის [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერს]] [[უკრაინის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] [[ვოლოდიმირ ზელენსკი]]მ ხელი მოაწერა კანონს № 8263, რომელმაც გააუქმა ქალაქის ტიპის დასახლების ცნება.<ref name="7425475UTSDC">{{cite web |url=https://www.pravda.com.ua/news/2023/10/24/7425475/ |title=Zelensky canceled urban-type settlements |date=25 October 2023 |access-date=24 October 2023 |publisher=[[Ukrainska Pravda]] |language=Ukrainian}}</ref> კანონი № 8263 გამიზნული იყო, რათა ხელი შეეწყო „უკრაინის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობის ცალკეული საკითხების გადაწყვეტის პროცედურის დესოვეტიზაციისთვის“.<ref name="7425475UTSDC"/>
[[2024]] წლის [[30 იანვარი|30 იანვარს]] [[ლვივის ოლქი]]ს გუბერნატორმა განაცხადა, რომ ეს რეგიონი უკრაინაში პირველი გახდა, რომელმაც კომუნისტური ეპოქის ყველა მონუმენტი მოხსნა.<ref>{{Cite web |last1=Peleschuk |first1=Dan |title=Ukraine's Lviv becomes first region to remove all Soviet-era monuments |website=Reuters |date=30 January 2024 |url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-lviv-becomes-first-region-remove-all-soviet-era-monuments-2024-01-30/ |access-date=2024-04-05}}</ref>
== კრიტიკა ==
[[ფაილი:Kharkiv city hall - UkSSR coat of arms.jpg|მინი|250პქ|უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის გერბი [[ხარკივი]]ს მერიის შენობაზე.]]
[[2015]] წლის [[18 მაისი|18 მაისს]] ევროპაში უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციამ (OSCE) გამოთქვა შეშფოთება, რომ აღნიშნულმა კანონებმა შესაძლოა უარყოფითად იმოქმედოს [[პრესის თავისუფლება|პრესის თავისუფლებაზე]].<ref name="osceConcern2015">{{cite web |url=https://www.osce.org/fom/158581 |title=OSCE concerned about Ukraine’s decommunization laws |website=OSCE |date=18 May 2015 |access-date=3 April 2026}}</ref> ორგანიზაციამ ასევე გამოთქვა სინანული იმასთან დაკავშირებით, რომ [[სამოქალაქო საზოგადოება]]ს არ მიეცა საკმარისი შესაძლებლობა კანონების საჯარო განხილვაში მონაწილეობისათვის.<ref name="osceConcern2015"/>
[[ხარკოვი]]ს ადამიანის უფლებათა დაცვის ჯგუფმა ([[2015]] წლის [[მაისი|მაისში]]) განაცხადა, რომ აღნიშნული კანონები „(ერთ-ერთი მათგანი) ფაქტობრივად კრიმინალიზებს იმ შეხედულებების საჯაროდ გამოხატვას, რომელსაც ბევრი [[უკრაინელები|უკრაინელი]] იზიარებს“.<ref name="lat13515du"/><ref name="kharkivHR2015">{{cite web |url=http://khpg.org/index.php?id=1431743447 |title=President signs dangerously flawed 'decommunization' laws |website=Kharkiv Human Rights Protection Group |date=16 May 2015 |access-date=3 April 2026}}</ref>
[[2015]] წლის [[18 დეკემბერი|18 დეკემბერს]] [[ვენეციის კომისია]]მ განაცხადა, რომ უკრაინის დეკომუნიზაციის კანონები არ შეესაბამება ევროპულ საკანონმდებლო სტანდარტებს.<ref name="veniceCommission2015">{{cite news |url=http://en.interfax.com.ua/news/general/312592.html |title=Ukraine's law on 'decommunisation' does not comply with EU standards – Venice Commission, OSCE/ODIHR |work=Interfax-Ukraine |date=19 December 2015 |access-date=3 April 2026}}</ref> განსაკუთრებით კრიტიკული იყო კომუნისტური პარტიების აკრძალვის მიმართ.<ref name="veniceCommission2015"/>
[[2015]] წლის აპრილში რუსეთის კანონმდებლებმა განაცხადეს, რომ „[[ცინიზმი|ცინიკურია]]“ [[კომუნიზმი]]სა და [[ნაციზმი]]ს სიმბოლოების ერთმანეთთან გათანაბრება, ხოლო რუსეთის მიერ მხარდაჭერილმა შეიარაღებულმა ფორმირებებმა დაგმეს ეს კანონი.<ref name="dwdc9415"/>
ე.წ. [[დონეცკის სახალხო რესპუბლიკა|დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის]] მაშინდელმა ლიდერმა [[ალექსანდრ ზახარჩენკო]]მ [[2016]] წლის თებერვლის ბოლოს განაცხადა, რომ გადარქმეული ქალაქები „ჩვენი იურისდიქციის ქვეშ დაბრუნების შემთხვევაში“ კვლავ ძველ სახელებს დაუბრუნდებოდა.<ref name="zakharchenko2016">{{cite news |url=http://www.pravda.com.ua/news/2016/02/25/7100301/ |title=Zakharchenko wants to capture and rename decommunized cities of Donbas |work=Ukrainska Pravda |date=25 February 2016 |language=uk}}</ref>
[[2022]] წლის თებერვალში თავის მიმართვაში [[ვლადიმერ პუტინი|ვლადიმირ პუტინმა]] განაცხადა, რომ უკრაინის დეკომუნიზაციას „აზრი არ აქვს“, რადგან „თანამედროვე უკრაინა შექმნა კომუნისტურმა რუსეთმა, კერძოდ ლენინმა“. [[BBC]]-ის ჟურნალისტმა [[ვიტალი ჩერვონენკო]]მ აღნიშნა, რომ პუტინის ეს განცხადება არ შეესაბამება სინამდვილეს, ვინაიდან არსებობდა დამოუკიდებელი უკრაინული სახელმწიფო ფორმირებები [[1917]]–[[1920]] წლებში და ასევე მიმდინარეობდა კიევის ომი ლენინის ბოლშევიკურ მთავრობასთან, რომლის მიზანი იყო უკრაინის ჩართვა [[რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკა|ბოლშევიკურ რუსეთში]].<ref name="bbcPutin2022">{{Cite news |title=Ленін створив сучасну Росію, а не Україну |url=https://www.bbc.com/ukrainian/features-60480944 |work=BBC News Україна |language=uk |access-date=4 March 2022}}</ref>
== შედეგები ==
[[2015]] წლის [[16 დეკემბერი|16 დეკემბრიდან]] უკრაინაში აკრძალულია სამი კომუნისტური პარტია: უკრაინის კომუნისტური პარტია და მუშათა და გლეხთა კომუნისტური პარტია.<ref name="Hysteria"/><ref name="scpubb">{{cite news |url=https://www.rferl.org/a/ukraine-communist-party-ban/27433039.html |title=Ukraine Bans Communist Party |work=Radio Free Europe/Radio Liberty |date=17 December 2015 |access-date=4 April 2026}}</ref> ერთადერთი პარტია, რომელმაც ეს აკრძალვა გაასაჩივრა, იყო უკრაინის კომუნისტური პარტია; ამის შედეგად სასამართლოს გადაწყვეტილება უკრაინის კომუნისტური პარტიის აკრძალვის შესახებ დაუყოვნებლივ არ შესულა ძალაში. თუმცა, [[2015]] წლის აპრილის დეკომუნიზაციის კანონი შეიცავს ნორმას, რომელიც უკრაინის [[იუსტიციის სამინისტრო]]ს აძლევს უფლებას, კომუნისტურ პარტიას არჩევნებში მონაწილეობა აუკრძალოს.
უკრაინაში [[1991]] წელს არსებობდა 5 500 ლენინის მონუმენტი, ხოლო [[2015]] წლის დეკემბრისთვის მათი რაოდენობა 1 300-მდე შემცირდა.<ref name="LSOutOfSightC">{{cite news |url=http://ukrainianweek.com/Society/154195 |title=Out of Sight |work=The Ukrainian Week |date=28 December 2015 |access-date=4 April 2026}}</ref> [[2014]] წლის თებერვლიდან (როდესაც 376 მონუმენტი ჩამოინგრა) [[2015]] წლის დეკემბრამდე 700-ზე მეტი ლენინის ძეგლი მოიხსნა ან განადგურდა.<ref name="LSOutOfSightC"/>
[[2017]] წლის [[16 იანვარი|16 იანვარს]] უკრაინის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტმა გამოაცხადა, რომ დეკომუნიზაციის პროცესში დემონტაჟდა ლენინის 1 320 მონუმენტი.<ref name="UINR16117">{{cite news |url=http://pda.pravda.com.ua/news/id_7132563 |title=Dekomunizuvaly monuments to Lenin in 1320, Bandera set 4 |work=Ukrainska Pravda |date=16 January 2017 |language=uk |access-date=4 April 2026}}</ref>
[[2017]] წლის [[16 იანვარი|16 იანვარს]] უკრაინის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტმა განაცხადა, რომ დეკომუნიზაციის შედეგად გადაერქვა 51 493 ქუჩას, მოედანსა და „სხვა ობიექტს“.<ref name="UINR16117"/>
[[2016]] წლის ივნისისთვის გადარქმეული იყო 19 [[უკრაინის რაიონები|რაიონი]], 27 ქალაქის რაიონი, 29 ქალაქი, 48 ქალაქის ტიპის დასახლება, 119 სასოფლო დასახლება და 711 სოფელი. უკრაინის სიდიდით მეოთხე ქალაქს სახელი [[დნიპროპეტროვსკი]]დან [[დნიპრო]]დ შეეცვალა.
უკრაინის სიდიდით მეორე ქალაქში, [[ხარკივი]]ში, [[2016]] წლის თებერვლის დასაწყისისთვის გადარქმეული იყო 200-ზე მეტი ქუჩა, 5 ადმინისტრაციული [[რაიონი]], 4 პარკი და 1 მეტროსადგური.<ref>{{cite news |url=http://www.pravda.com.ua/news/2016/02/3/7097721/ |title=In Kharkiv decommunized 48 streets and 5 districts |work=Ukrainska Pravda |date=3 February 2016 |language=uk}}</ref>
მთელი [[2016]] წლის განმავლობაში გადაერქვა 51 493 ქუჩას და 987 ქალაქსა და სოფელს, 25 რაიონს შეეცვალა სახელი, ხოლო მოიხსნა 1 320 [[ლენინი]]ს [[ძეგლი]] და 1 069 სხვა კომუნისტური ფიგურის მონუმენტი.<ref name="rdiU16"/>
ზოგიერთ სოფელში ლენინის ქანდაკებები ფინანსური ხარჯების შემცირების მიზნით გადააკეთეს „არაკომუნისტ ისტორიულ ფიგურებად“.<ref>{{cite news |url=http://www.pravda.com.ua/news/2017/06/13/7146828/ |title=Decommunisation in Zaporizhzhia, from Lenin fashioned Orlyk |work=Ukrainska Pravda |date=13 June 2017 |language=uk}}</ref>
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მაგალითი იყო [[ოდესა]]ში მდებარე ლენინის ძეგლი, რომელიც [[დართ ვეიდერი]]ს მონუმენტად გადააკეთეს.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.com/culture/story/20151023-the-man-who-turned-lenin-into-darth-vader |title=The man who turned Lenin into Darth Vader |author=Fiona Macdonald |date=23 October 2015 |publisher=BBC |access-date=16 December 2018}}</ref>
[[2019]] წლის თებერვალში ''[[The Guardian]]''-მა დაწერა, რომ [[ჩერნობილი]]ს გამორიცხვის ზონაში მდებარე ლენინის ორი ქანდაკება უკრაინაში დარჩენილი ერთადერთი ლენინის მონუმენტი იყო, თუ არ ჩავთვლით ოკუპირებულ ტერიტორიებს.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/books/2019/feb/28/revisiting-chernobyl-cemetery-of-dreams |title=Revisiting Chernobyl: It is a huge cemetery of dreams |work=The Guardian |date=28 February 2019}}</ref>
[[2021]] წლის იანვარში ''[[რადიო თავისუფლება]]''-მ უკრაინის ხელისუფლების მიერ კონტროლირებად სამ პატარა სოფელში ლენინის სამი დარჩენილი ქანდაკება აღმოაჩინა.<ref>{{cite news |url=https://www.rferl.org/a/ukraine-lenin-statues/31052671.html |title=Goodbye Lenin? Not In These Ukrainian Villages |work=Radio Free Europe/Radio Liberty |date=19 January 2021}}</ref>
[[2021]] წლის იანვარში უკრაინაში 24 ქუჩა ჯერ კიდევ ატარებდა ყოფილი რუსი [[კოსმონავტი]]სა და [[ერთიანი რუსეთი]]ს წევრის, [[ვალენტინა ტერეშკოვა]]ს სახელს.<ref>{{cite news |url=https://lb.ua/blog/vadym_pozdniakov/474682_kudi_vede_vulitsya_valentini.html |title=Where does Valentina Tereshkova Street lead? |work=LB.ua |date=6 January 2021 |language=uk}}</ref> ისინი [[2022]] წელს გადაერქვა.
უკრაინაში ბოლო ლენინის ძეგლი (რუსეთის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიების გამოკლებით) [[2021]] წლის [[27 იანვარი|27 იანვარს]] დაანგრიეს სოფელ სტარი ტროიანში, [[იზმაილის რაიონი]]ში, [[ოდესის ოლქი]]ში.<ref>{{cite news |url=https://www.svoboda.org/a/31072087.html |title=На Украине снесли последний памятник Владимиру Ленину |newspaper=Радио Свобода |language=ru |date=27 January 2021}}</ref>
უკრაინის ეროვნული მეხსიერების [[ინსტიტუტი]]ს დირექტორმა [[ვოლოდიმირ ვიატროვიჩი|ვოლოდიმირ ვიატროვიჩმა]] [[2018]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] განაცხადა, რომ კიევში დედა-სამშობლოს მონუმენტზე არსებული საბჭოთა ურო და ნამგალი უნდა მოხსნილიყო და მის ნაცვლად განთავსებულიყო [[უკრაინის გერბი|უკრაინული ტრიზუბი]],<ref name="UP7171UP"/> რაც შემდგომში [[2023]] წელს განხორციელდა.
[[ფაილი:Пам'ятник чекістам, Кропивницький.jpg|მინი|170პქ|[[ჩეკა]]ს მემორიალი [[კროპივნიცკი]]ში, [[2023]]]]
[[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში|რუსეთის უკრაინაში შეჭრის]] დროს უკრაინის სხვადასხვა ნაწილში ლენინის მრავალი ქანდაკება, რომლებიც წინა წლებში უკრაინელებმა ჩამოხსნეს, რუსეთის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებზე ხელახლა აღადგინეს.<ref>{{cite news |last1=Harding |first1=Luke |title=Back in the USSR: Lenin statues and Soviet flags reappear in Russian-controlled cities |url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/23/back-in-the-ussr-lenin-statues-and-soviet-flags-reappear-in-russian-controlled-cities |work=The Guardian |date=23 April 2022}}</ref>
== საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვები ==
[[2016]] წლის [[ნოემბერი|ნოემბერში]] ჩატარებულმა გამოკითხვამ აჩვენა, რომ რესპონდენტთა [[48]]% მხარს უჭერდა უკრაინაში კომუნისტური იდეოლოგიის აკრძალვას, [[36]]% წინააღმდეგი იყო, ხოლო [[16]]% გადაუწყვეტელი რჩებოდა. ამავე გამოკითხვით, რესპონდენტთა [[41]]% მხარს უჭერდა ქვეყანაში ლენინის ყველა ძეგლის დემონტაჟის ინიციატივას, მაშინ როდესაც [[48]]% წინააღმდეგი იყო და [[11]]% გადაუწყვეტელი რჩებოდა.<ref>{{cite web |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/almost-half-residents-ukraine-want-decommunization.html |title=Almost half of residents of Ukraine want decommunization - Nov. 18, 2016 |work=KyivPost |date=18 November 2016}}</ref>
[[2022]] წლის [[8 აპრილი|8 აპრილის]] მდგომარეობით, სოციოლოგიური ჯგუფ „რეიტინგი“ს გამოკითხვის თანახმად, [[უკრაინელები|უკრაინელთა]] [[76]]% მხარს უჭერდა იმ ქუჩებისა და სხვა ობიექტების გადარქმევის ინიციატივას, რომელთა სახელებიც [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირთან]] და [[რუსეთი|რუსეთთან]] იყო დაკავშირებული, [[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში|უკრაინაში რუსეთის შეჭრის]] შემდეგ.<ref>{{Cite web |title=76% of Ukrainians support renaming streets and other objects related to Russia |url=https://nikopol.city/articles/205714/-76-ukrainciv-pidtrimuyut-perejmenuvannya-nazv-vulic-ta-inshih-obyektiv-povyazanih-z-rosiyeyu |access-date=22 April 2022 |website=Nikopol.City |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |title=Eighth National Poll: Ukraine in War Conditions (April 6, 2022) |url=https://ratinggroup.ua/research/ukraine/vosmoy_obschenacionalnyy_opros_ukraina_v_usloviyah_voyny_6_aprelya_2022.html |language=uk}}</ref>
{| class="wikitable"
|+ დეკომუნიზაციის ძირითადი ეტაპები უკრაინაში
! პერიოდი
! ძირითადი მოვლენა
! შედეგი
|-
| [[1991]]–[[2013]]
| ადრეული არაფორმალური დეკომუნიზაცია
| საბჭოთა სიმბოლიკის ნაწილობრივი მოხსნა
|-
| [[2014]]–[[2015]]
| ევრომაიდანის შემდგომი რეფორმები
| ლენინის ძეგლების მასობრივი დემონტაჟი
|-
| [[2015]]–[[2021]]
| საკანონმდებლო დეკომუნიზაცია
| ქალაქებისა და ქუჩების გადარქმევა
|-
| [[2022]]–დღემდე
| რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდგომი ეტაპი
| სიმბოლური სივრცის სრული ტრანსფორმაცია
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://infolight.org.ua/thememap/dekomunizaciya-2015-sela#6.00/47.216/33.648 დასახლებების ინტერაქტიული რუკა, რომლებიც გადარქმევას ექვემდებარება]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220227103333/http://infolight.org.ua/thememap/dekomunizaciya-2015-sela#6.00/47.216/33.648 |date=27 February 2022}} {{lang-uk|უკრაინულად}}
{{commons category|Decommunization in Ukraine}}
{{wikisource|:uk:Категорія:Декомунізаційний пакет|დეკომუნიზაციასთან დაკავშირებული კანონები (უკრაინულად)}}
{{DEFAULTSORT:დეკომუნიზაცია უკრაინაში}}
[[კატეგორია:დეკომუნიზაცია]]
[[კატეგორია:ადამიანის უფლებები უკრაინაში]]
[[კატეგორია:უკრაინის პოლიტიკური ისტორია]]
[[კატეგორია:უკრაინის პოლიტიკა]]
[[კატეგორია:უკრაინული ნაციონალიზმი]]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
68kj1zovce9slqt7zakcp1ut5e536fl
ვიქტორ გლოვერი
0
879616
5356615
5355948
2026-04-14T17:49:05Z
Anano-QR
175352
5356615
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|13|04|2026}}
{{ინფოდაფა კოსმონავტი
| სახელი = ვიქტორ გლოვერი
| ორიგინალური სახელი ={{lang-en|Victor Jerome Glover Jr.}}
| სურათი =Jsc2023e0016433 alt.jpg
| ზომა =250პქ
| წარწერა =გლოვერი [[2023]] წელს
| დაბადების თარიღი ={{დაბადების თარიღი და ასაკი|1976|04|30}}
| დაბადების ადგილი = [[პომონა]], [[კალიფორნია]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| გარდაცვალების თარიღი =
| გარდაცვალების ადგილი =
| ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}}
| სპეციალობა = [[NASA]]-ს ასტრონავტი
| სამხედრო წოდება = საზღვაო ძალების მეთაური
| ექსპედიცია = SpaceX Crew-1 ([[ექსპედიცია 64/65]]), [[არტემის II]]
| დრო = 176 დღე, 8 საათი, 1 წუთი (ამჟამად კოსმოსში)
| ჯილდოები =
| ხელმოწერა = Victor Glover signature.png
}}
'''ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი''' (დ. [[30 აპრილი]], [[1976]])—[[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს საზღვაო ოფიცერი, ტესტ-პილოტი და [[NASA]]-ს [[2013 წლის კლასი]]ს ასტრონავტი. [[F/A-18 Hornet|F/A-18]]-ის ყოფილი პილოტი და [[აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების ტესტ-პილოტების სკოლა|აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების ტესტ-პილოტების სკოლის]] კურსდამთავრებული. გლოვერმა განახორციელა SpaceX Crew Dragon-ის პირველი ოპერატიული ფრენა [[საერთაშორისო კოსმოსური სადგური|საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე]]. ასევე [[64-ე ექსპედიცია]]ზე ბორტინჟინრად მსახურობდა და გახდა პირველი კარიბული წარმოშობის ამერიკელი ასტრონავტი, რომელიც საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე ცხოვრობდა. 2026 წლის აპრილში გლოვერმა მართა მისია [[არტემის II]] და გახდა იმ პირველი ოთხი ადამიანიდან ერთ-ერთი, ვინც 1972 წლის შემდეგ მთვარესთან ყველაზე ახლოს იმოგზაურა და იმ ოთხი ადამიანიდან ერთ-ერთი, ვინც [[დედამიწა|დედამიწიდან]] ყველაზე შორს გაფრინდა.
==ადრეული ცხოვრება და განათლება==
ვიქტორ ჯერომ გლოვერ უმცროსი დაიბადა [[1976]] წლის [[30 აპრილი|30 აპრილს]] [[კალიფორნია|კალიფორნიის]] შტატის ქალაქ [[პომონა]]ში, [[ლოს-ანჯელესი]]ს გარეუბანში. დედამისი, სინტია მაქსველი, ბუღალტერია, ხოლო მამა, ვიქტორ ჯერომ გლოვერი პოლიციის ოფიცერი; ორივე [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]]ა. 1994 წელს გლოვერმა დაამთავრა [[ონტარიოს საშუალო სკოლა]], სადაც „Jaguars“-ის [[ამერიკული ფეხბურთი|ფეხბურთი]]ს გუნდის მეოთხემცველი და მორბენალი იყო, რისთვისაც 1994 წელს სკოლის წლის საუკეთესო სპორტსმენის ჯილდო მიიღო. ასევე ასპარეზობდა [[ჭოკით ხტომა]]ში. გლოვერის ინტერესს მეცნიერებისა და ინჟინერიის მიმართ მხარს უჭერდა მამამისი. ბაბუამისი [[კორეის ომი]]ს პერიოდში [[საჰაერო ძალების გლობალური დარტყმების სარდლობა|საჰაერო ძალებში]] მსახურობდა, თუმცა წააწყდა დაბრკოლებებს, რამაც საავიაციო კარიერის გაგრძელებაში ხელი შეუშალა.
გლოვერი სწავლობდა [[კალიფორნიის პოლიტექნიკური სახელმწიფო უნივერსიტეტი|კალიფორნიის პოლიტექნიკურ სახელმწიფო უნივერსიტეტში]], სან-ლუის-ობისპოში და 1999 წელს მიიღო ზოგადი ინჟინერიის [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრი]]ს ხარისხი. Cal Poly-ში სწავლისას გლოვერი გახდა Phi Beta Sigma-ს საძმოს წევრი, შეუერთდა „Mustangs“-ის ჭიდაობის გუნდს მას შემდეგ, რაც მეექვსე ადგილი დაიკავა CIF-ის სახელმწიფო ჩემპიონაის შეჯიბრში და [[1996]] წელს Cal Poly-ს ფეხბურთის გუნდში [[მცველის პოზიცია]]ზე პოზიციაზე 23-ე ნომრით ასპარეზობდა.
2007-დან 2010 წლამდე გლოვერმა სამი სხვადასხვა უნივერსიტეტის სამი მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა. გლოვერმა ფრენის სატესტო ინჟინერიის [[მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი]] მიიღო ედვარდსის საჰაერო ძალების ბაზაზე, შეერთებული შტატების საჰაერო ძალების [[საჰაერო უნივერსიტეტი|საჰაერო უნივერსიტეტში]], [[კალიფორნია]]ში; [[სისტემების ინჟინერია|სისტემების ინჟინერიის]] მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი [[საზღვაო სამაგისტრო სკოლა]]ში, [[მონტერეი]]ში, კალიფორნიაში; და [[სამხედრო ოპერატიული ხელოვნებისა და მეცნიერების მაგისტრი]] საჰაერო უნივერსიტეტში, [[მონტგომერი]]ში. [[ალაბამას შტატი|ალაბამას შტატში]].
გლოვერი ასევე ფლობს საზღვაო სამაგისტრო სკოლის კოსმოსური სისტემების სერტიფიკატს და [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]]ს საკანონმდებლო კვლევების სერტიფიკატს.
==სამხედრო კარიერა==
გლოვერს 1999 წელს აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების ენსინის (უმცროსი ლეიტენანტის) წოდება მიენიჭა. გაიარა პირველადი საფრენოსნო მომზადება პენსაკოლას საზღვაო საჰაერო ბაზაზე, ფლორიდაში, და 2001 წელს მიიღო საზღვაო მფრინავის კვალიფიკაცია. მოგვიანებით იგი გადიოდა მომზადებას F/A-18C Hornet-ზე VMFAT-101 ესკადრილიასთან ერთად საზღვაო ქვეითთა კორპუსის საჰაერო ბაზა მირამარში, სან-დიეგოში, კალიფორნია. 2003 წელს იგი დაინიშნა VFA-34 ესკადრილიაში, რომელიც განთავსებული იყო ოუშენას საზღვაო საჰაერო ბაზაზე, ვირჯინიაში. VFA-34-ის შემადგენლობაში მან მონაწილეობა მიიღო ავიამზიდ USS John F. Kennedy-ის ბოლო დისლოკაციაში „ოპერაცია ერაყის თავისუფლების“ მხარდასაჭერად.
==რესურსები ინტერნეტში==
{{commons category}}
* [https://www.nasa.gov/people/victor-j-glover-jr/ ბიოგრაფია]
* {{twitter|AstroVicGlover|ვიქტორ გლოვერი}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=-A58krE7bBE ვიცე-პრეზიდენტ კამალა ჰარისისა და ვიქტორ გლოვერის ვიდეოზარი კოსმოსურ სადგურზე (NASA, 2021 წლის 24 თებერვალი)]
* {{C-SPAN|126980}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:გლოვერი, ვიქტორ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1976]]
[[კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები]]
[[კატეგორია:ამერიკელი ინჟინრები]]
7mjf5ta2oz1458vlya09l06w7m9fw15
ჯოკერი (2019 წლის ფილმი)
0
879707
5356556
5352540
2026-04-14T16:22:59Z
Ketto55
173536
5356556
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ketto55|Ketto55]].|14|04|2026}}„'''ჯოკერი'''“ 2019 წლის [[ამერიკა|ამერიკული]] [[ფსიქოლოგია|ფსიქოლოგიური]] თრილერია, რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორიც]] [[ტოდ ფილიპსი]] იყო, სცენარის ავტორი კი [[სკოტ სილვერი]]. [[DC Comics]]-ის პერსონაჟებზე დაფუძნებული ფილმი, რომელშიც მთავარ როლს [[ხოაკინ ფენიქსი]] ასრულებს და ჯოკერის ალტერნატიულ წარმოშობის ისტორიას გვთავაზობს. გოთემის დანგრევის ფონზე, [[კინოხელოვნება|ფილმი]] მოგვითხრობს არტურ ფლეკზე, ფსიქიკურად დაავადებულ კლოუნსა და სტენდაპ კომიკოსზე, რომლის მორალურ ნიჰილიზმში ჩავარდნაც მდიდრების წინააღმდეგ ძალადობრივ კონტრკულტურულ [[რევოლუცია|რევოლუციას]] შთააგონებს. [[რობერტ დე ნირო]], [[ზაზი ბიცი]] და [[ფრანსის კონროი|ფრენსის კონროი]] მეორეხარისხოვან როლებში მონაწილეობენ.
ფილიპსმა „ჯოკერი“ 2016 წელს მოიფიქრა და სცენარი სილვერთან ერთად 2017 წლის განმავლობაში დაწერა. ორივე მათგანი 1970-იანი წლების პერსონაჟების შესწავლითა და მარტინ სკორსეზეს ფილმებით, კერძოდ, „ტაქსის მძღოლით“ (1976) და „კომედიის მეფით“ (1982) იყო შთაგონებული; სკორსეზე თავდაპირველად პროექტში პროდიუსერის სტატუსით იყო ჩართული. ფილმში სიუჟეტური ელემენტები ნაწილობრივ ადაპტირებულია ფილმებიდან „[[ბეტმენი: მკვლელი ხუმრობა]]“ (1988) და „[[ბნელი რაინდის დაბრუნება]]“ (1986), თუმცა ფილიპსმა და სილვერმა შთაგონების წყაროდ კონკრეტული კომიქსები არ გამოიყენეს და არც ისურვეს, რომ ფილმი [[ბეტმენი|ბეტმენის]] რომელიმე წინა ფილმის გაგრძელებასთან ყოფილიყო დაკავშირებული. „ფენიქსი“ 2018 წლის თებერვალში დაინიშნა და იმავე წლის ივლისში მსახიობები შეირჩნენ, ხოლო მსახიობთა უმეტესობამ აგვისტოში გააფორმა კონტრაქტი. ძირითადი გადაღებები [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]], ჯერსი სიტიში და ნიუარკში, 2018 წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე მიმდინარეობდა. „ჯოკერი“ ბეტმენის შესახებ პირველი მხატვრული ფილმია, რომელმაც კინოფილმების ასოციაციისგან R რეიტინგი მიიღო.[b]
„ჯოკერის“ პრემიერა [[ვენეცია|ვენეციის]] 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 31 აგვისტოს შედგა, სადაც მან [[ოქროს ლომი]] მოიპოვა, ხოლო კინოთეატრებში Warner Bros. Pictures-ის მიერ 4 ოქტომბერს გამოვიდა. ფილმმა კრიტიკოსებისგან არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო და სალაროებში წარმატებას მიაღწია, ოქტომბრის გამოსვლის რეკორდი დაამყარა და მსოფლიო მასშტაბით 1 მილიარდ დოლარზე მეტი შემოსავალი მიიღო, რაც პირველი R რეიტინგის მქონე ფილმია, რომელმაც ეს მოახერხა. მას ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმის რეკორდი ეკავა, სანამ 2024 წელს მას „[[დედპული]] და [[სამურავი (პერსონაჟი)|ვულვერინი]]“ არ გადაასწრო. ფილმი 92-ე [[ოსკარი|ოსკარის დაჯილდოებაზე]] თერთმეტი ჯილდოზე იყო ნომინირებული, საიდანაც ორი („ფენიქსის“ საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის“ და „საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის“ კატეგორიებში) და სხვა მრავალი ჯილდო მიიღო. 2024 წელს გამოვიდა გაგრძელება, „ჯოკერი: ფოლი ა დე“, რომელიც კრიტიკოსებისა და კომერციული წარუმატებლობის მიუხედავად.
== სიუჟეტი ==
1981 წელს, არტურ ფლეკი წვეულების კლოუნი და სტენდაპ კომიკოსის სურვილით დაბადებული, რომელიც დედასთან, პენისთან ერთად, დანაშაულებრივ გოთემ სიტიში ცხოვრობს. ის ნევროლოგიური აშლილობით იტანჯება, რაც მას შემთხვევით, უკონტროლო სიცილის შეტევებს იწვევს, რისთვისაც ქალაქის სოციალური მომსახურების პროგრამის მეშვეობით მოპოვებულ მედიკამენტებს იღებს. მას შემდეგ, რაც არტურს სამსახურში ქუჩის ახალგაზრდები ესხმიან თავს, მისი კოლეგა რენდალი მას [[რევოლვერი|რევოლვერს]] აძლევს თავის დასაცავად. არტური ურთიერთობას ამყარებს მეზობელთან, მარტოხელა დედა სოფი დუმონდთან და მას კომედი კლუბში მისი რუტინის სანახავად იწვევს.
ბავშვთა საავადმყოფოში გამოსვლისას არტურს შემთხვევით იარაღი უვარდება და შემდეგ სამსახურიდან უშვებენ. მეტროთი სახლში მიმავალ გზაზე, კლოუნის მაკიაჟით, მას Wayne Investments-ის სამი მთვრალი ბიზნესმენი დასცინის და თავს ესხმის. ის თავდაცვის მიზნით ორ მათგანს ესვრის, ხოლო მესამეს კლავს გაქცევის მცდელობისას. მათი დამსაქმებელი, მილიარდერი მერობის კანდიდატი თომას უეინი, გმობს მკვლელობებს, მაგრამ მხარდამჭერები არტურის გამოსახულებიანი კლოუნის ნიღბების ტარებას იწყებენ. ბიუჯეტის შემცირება სოციალური მომსახურების პროგრამას ხურავს, რის გამოც არტური მედიკამენტების გარეშე რჩება.
სოფი არტურის სტენდაპ რუტინას ესწრება, რომელიც მისი აშლილობისა და ხუმრობების უშედეგოობის გამო ვერ ხერხდება. არტური პენის წერილს იჭერს თომასისადმი, რომელშიც ის თომასის უკანონო შვილია და დედამისს საყვედურობს მისი წარმომავლობის შესახებ სიმართლის დამალვის გამო. ის უეინ მენორში მიდის, სადაც თომასის პატარა ვაჟს, ბრიუსს, ხვდება, მაგრამ ოჯახის მსახურთან, ალფრედ პენივორტთან ჩხუბის შემდეგ გარბის. პენი ინსულტს იღებს მას შემდეგ, რაც მას ორი დეტექტივი კითხავს, რომლებიც არტურის მონაწილეობას იძიებენ მეტროში მომხდარ მკვლელობებში და ჰოსპიტალიზებულია. არტურის კუმირი, პოპულარული ღამის თოქ-შოუს წამყვანი მიურეი ფრანკლინი, თავის შოუში არტურის წარუმატებელი გამოსვლის ამსახველ კადრებს წარმოგვიდგენს და დაცინვით მას „ჯოკერს“ უწოდებს, რაც არტურის დიდ ტკივილს იწვევს.
არტური კინოთეატრში თომასს უპირისპირდება. თომასი უარყოფს, რომ მისი მამაა და ამტკიცებს, რომ პენი ასევე არ არის მისი ბიოლოგიური დედა. არტური არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს სტუმრობს და პენის საქმეს კითხულობს, სადაც ნათქვამია, რომ ის ბოდვითი ნარცისი იყო, რომელმაც არტური უეინებთან დიასახლისად მუშაობის დროს იშვილა. მან თომასთან წარმოსახვითი ინტიმური ურთიერთობა განავითარა, რაც მოიცავდა იმას, რომ არტური მათი ბიოლოგიური შვილი იყო. ამავდროულად, პენი არტურს ზრდიდა შეყვარებულთან, რომელიც ფიზიკურად და სექსუალურად ძალადობდა მათზე, რამაც მისი ნევროლოგიური აშლილობა გამოიწვია. შეშინებული არტური მოულოდნელად შედის სოფის ბინაში. შეშინებული არტური კეთილგანწყობით სთხოვს მას წასვლას და ამხელს, რომ მათი ურთიერთობა არტურის ფანტაზიის ნაყოფია. მომდევნო დღეს, არტური საავადმყოფოში პენის ბალიშით ახრჩობს.
არტური მიწვეულია მიურეის შოუში და ემზადება კლოუნის თემატიკის პერსონის შექმნით. მას სტუმრობენ რენდალი და კიდევ ერთი ყოფილი კოლეგა, გარი. არტური სასიკვდილოდ ურტყამს და სცემს რენდალს, მაგრამ გარისთვის იხსნის მას წარსულში მის მიმართ სიკეთის გამო. არტურის გამომძიებელი დეტექტივები მას კლოუნ-მოპროტესტანტებით სავსე მატარებელში მისდევენ. არტური ჩხუბს იწვევს, რომლის დროსაც ერთ-ერთი დეტექტივი შემთხვევით ესვრის და კლავს მომიტინგეს. სხვა მომიტინგეები, თავის მხრივ, სცემენ დეტექტივებს, ხოლო არტური გარბის.
სტუდიაში არტური სთხოვს მიურეის, წარადგინოს იგი, როგორც „ჯოკერი“, რაც მის ადრინდელ დაცინვას გულისხმობს. შოუს პირდაპირ ეთერში გასვლისას, არტური ყვება ავადმყოფურ ხუმრობებს, აღიარებს მეტროში მომხდარ მკვლელობებს, წუწუნებს საზოგადოების მხრიდან დაჩაგრულების უგულებელყოფაზე და საყვედურობს მიურეის დაცინვის გამო. ბოლო ხუმრობის შემდეგ, არტური ორჯერ ესვრის მიურეის, კლავს მას. არტური დააპატიმრეს და ქალაქში არეულობა დაიწყო. სასწრაფო დახმარების მანქანით მძარცველები შეეჯახნენ პოლიციის მანქანას, რომელშიც არტური იმყოფებოდა და გაათავისუფლეს. ამასობაში, ერთ-ერთი მეამბოხე უეინის ოჯახს ხეივანში კუთხეში შემოარტყამს და ბრიუსის თვალწინ კლავს თომასს და მის მეუღლეს, მართას. არტური პოლიციის მანქანაზე დგება, ხალხის ოვაციების ფონზე ცეკვავს და სახეზე სისხლით იღიმის.
გარკვეული დროის შემდეგ, არტური თავის ახალ თერაპევტთან სესიის დროს იცინის ხუმრობაზე. ის უარს ამბობს ხუმრობაზე, რადგან ამტკიცებს, რომ თერაპევტი ვერ გაიგებს. ის სისხლიანი ფეხსაცმლის კვალს ტოვებს, სანამ სანიტარი მისდევს.
== მსახიობები ==
*[[ხოაკინ ფენიქსი]] არტურ ფლეკის / ჯოკერის როლში: ფსიქიკურად დაავადებული, გაჭირვებული წვეულების კლოუნი და სტენდაფ კომიკოსი, რომელსაც საზოგადოება უგულებელყოფს,[3] რომლის ძალადობის ისტორია მას ნიჰილისტ კრიმინალად აქცევს კლოუნებით შთაგონებული პერსონით.[4] ფენიქსი დაინტერესებული იყო [[კომიქსი|კომიქსების]] პერსონაჟის დაბალბიუჯეტიანი „პერსონაჟის შესწავლით“ და ამბობდა, რომ ფილმი „უნიკალურად გამოიყურება, ის გარკვეულწილად საკუთარი სამყაროა და შესაძლოა ეს შეიძლება იყოს ის, რაც ყველაზე მეტად გაშინებთ“.[5] ფენიქსმა ფილმში როლისთვის 23 კგ დაიკლო.[6][7][8]
*[[რობერტ დე ნირო]] მორის „მიურეი“ ფრანკლინის როლში:[9] თოქ-შოუს წამყვანი, რომელიც არტურის დაცემაში მონაწილეობს.[10] დე ნირომ თქვა, რომ მისი როლი ფილმ „ჯოკერში“ პატივს მიაგებს მის პერსონაჟს „[[კომედიის მეფე]]“-დან (1982), რუპერტ პაპკინს, რომელიც კომიკოსია და შეპყრობილია თოქ-შოუს წამყვანით.[9]
*[[ზაზი ბიცი]] სოფი დიუმონის როლში:[11] ცინიკოსი მარტოხელა დედა და არტურის „სიყვარულის ინტერესი“.[11][12] ბიცი, ფენიქსის დიდი გულშემატკივარი, ამბობს, რომ მისთვის პატივი იყო მასთან ერთად თამაში[13] და რომ მან ბევრი რამ ისწავლა გადასაღებ მოედანზე მასთან მუშაობით.[14]
*[[ფრანსის კონროი|ფრენსის კონროი]], როგორც პენი ფლეკი: არტურის ფსიქიკურად და ფიზიკურად დაავადებული დედა,[15] რომელიც ადრე თომას უეინთან მუშაობდა.[16]
ჰანა გროსი, როგორც პატარა პენი.[17]
*[[ბრეტ კალენი]] თომას უეინის როლში, მილიარდერი, რომელიც გოთემის მერის პოსტზე იბრძვის.[18] თავდაპირველად როლზე [[ალეკ ბოლდუინი]] იყო არჩეული, მაგრამ გრაფიკთან დაკავშირებული პრობლემების გამო უარი თქვა.[19][20]
*[[კერი ლუიზ პუტრელო]], მართა უეინის, თომასის ცოლის როლში, თუმცა პერსონაჟს დიალოგი არ აქვს (ის მხოლოდ თომასის მკვლელობის დროს ყვირის) და არასდროს მოიხსენიება სახელით.[21]
*[[დუგლას ჰოჯი]] ალფრედ პენიუორთის როლში, უეინის ოჯახის მსახური და მომვლელი.[22]
*[[დანტე პერეირა-ოლსონი]] ბრიუს უეინის როლში, თომასისა და მართას ვაჟი.[23][24]
*[[გლენ ფლეშლერი]] და ლი გილი, როგორც რენდალი და გარი, არტურის ჯამბაზები.[25][26]
*[[ბილ კემპი]] და [[შეი უიგჰემი]] [[დეტექტივი|დეტექტივების]], გარიტისა და ბურკის როლებში გოთჰემ სიტის პოლიციის დეპარტამენტში.[27]
*[[მარკ მარონი]] ჯინ უფლანდის როლში, ფრანკლინის შოუს პროდიუსერი.[28][29]
*[[შერონ ვაშინგტონ დებრა|შერონ ვაშინგტონი დებრა]] კეინის როლში, არტურის სოციალური მუშაკი.
*[[ჯოშ პეისი]] ჰოიტ ვონის როლში, არტურის აგენტი.[25][30]
*[[ბრაიან ტირი]] ჰენრი კლარკის როლში, არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს კლერკი.
*[[ფრენკ ვუდი]], როგორც დოქტორი ბენჯამინ სტოუნერი, პენი ფლეკის ყოფილი [[თერაპევტი]].[31]
*[[ბენ უორჰეიტი]], [[მაიკლ ბენცი]] და [[კარლ ლუნდშტედტი]], როგორც Wayne Investments-ის სამი თანამშრომელი, რომლებიც არტურს მეტროში ავიწროებენ.[32]
*[[გარი გულმანი]] და [[სემ მორილი]], როგორც [[კომიკოსი|კომიკოსები]] ღია მიკროფონზე, სადაც არტური გამოდის.[32][33]
*[[ბრაიან კალენი]] ხავიერის როლში, არტურის თანამშრომელი.[34]
*[[ჯასტინ ტერუ]] ითან ჩეისის როლში, ფრანკლინის შოუს ცნობილი სტუმარი.[35]
*[[ეიპრილ გრეისი]], როგორც არკჰემის თერაპევტი
== წარმოება ==
=== განვითარება ===
2014-2015 წლებში ხოაკინ ფენიქსმა თავის აგენტს გამოუცხადა ინტერესი, ეთამაშა დაბალბიუჯეტიან „პერსონაჟის შესწავლის“ ტიპის ფილმში კომიქსების ბოროტმოქმედის შესახებ, როგორიცაა DC Comics-ის პერსონაჟი ჯოკერი,[5] სანამ ფილიპსი ჯოკერს 2016 წელს შესთავაზებდა.[36] ფენიქსმა ადრე უარი თქვა [[Marvel-ის კინოსამყარო|Marvel]]-ის კინემატოგრაფიულ სამყაროში (MCU) თამაშზე, რადგან მას მოუწევდა რამდენიმე ფილმში ისეთი როლის ხელახლა შესრულება, როგორიცაა [[ბრიუს ბანერი]] / [[ჰალკი (კომიქსები)|ჰალკი]] (თავდაპირველად [[ედვარდ ნორტონი]] განასახიერებდა, სანამ [[მარკ რუფალო]] ხელახლა არ აირჩევდა მას) ან [[სტივენ სტრეინჯი]] / [[დოქტორი სტრეინჯი (ფილმი)|დოქტორ სტრეინჯი]] (საბოლოოდ [[ბენედიქტ კამბერბეჩი]] განასახიერებდა).[37] ფენიქსმა ჯოკერი გამორიცხა თავისი „პერსონაჟის შესწავლის“ იდეის გამო და სხვა იდეაზე ფიქრი სცადა.
[[ფაილი:Todd Phillips-64847.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
„ჯოკერის როლის შესრულება შეუძლებელია, რადგან, მოგეხსენებათ, უბრალოდ ამ პერსონაჟის როლი ულვე შესრულებულია“. ფენიქსის აგენტმა Warner Bros.-თან საგამოძიებო შეხვედრის დანიშვნა შესთავაზა, მაგრამ მან უარი თქვა და იდეაზე უარი თქვა.[5] ანალოგიურად, ტოდ ფილიპსს არაერთხელ შესთავაზეს კომიქსებზე დაფუძნებული ფილმების გადაღება, მაგრამ უარი თქვა, რადგან მიაჩნდა, რომ ისინი „ხმაურიანი“ იყო და არ აინტერესებდა. ფილიპსის თქმით, ჯოკერი მისი იდეიდან წარმოიშვა, შეექმნა განსხვავებული, უფრო დასაბუთებული კომიქსების ფილმი.[38] მას ჯოკერი იზიდავდა, რადგან არ ეგონა, რომ პერსონაჟის განსაზღვრული განსახიერება არსებობდა, რაც, მისი თქმით, მნიშვნელოვან შემოქმედებით თავისუფლებას მისცემდა.[39]
ფილიპსმა ჯოკერის იდეა [[Warner Bros.|Warner Bros]].-ს შესთავაზა მისი ფილმის „[[ომის ძაღლები|ომის ძაღლების]]“ პრემიერის შემდეგ, რომელიც 2016 წლის აგვისტოში შედგა.[38] „ომის ძაღლების“ პრემიერამდე ფილიპსი ძირითადად ცნობილი იყო თავისი კომედიური ფილმებით, როგორიცაა „[[გზის მოგზაურობა]]“ (2000), „[[ძველი სკოლა]]“ (2003) და „[[ნაბახუსევი]]“ (2009); „ომის ძაღლები“ უფრო შემაშფოთებელ ტერიტორიაზე გადასვლას ნიშნავდა.[40] პრემიერის დროს ფილიპსმა გააცნობიერა, რომ „ომის ძაღლები სამყაროს ცეცხლს არ წაუკიდებდნენ და მე ვფიქრობდი: „რა უნდათ ხალხს სინამდვილეში ნახონ?“[38] გარდა ამისა, მან აღმოაჩინა, რომ „გამოღვიძებულ კულტურაში“ კომედიური ფილმების გადაღება რთული იყო „[[Twitter|ტვიტერზე]] 30 მილიონი ადამიანის“ წინააღმდეგობის ფონზე. საბოლოოდ ის დაფიქრდა: „როგორ გავაკეთო რაღაც უპატივცემულო, მაგრამ ჯანდაბას კომედია? ოჰ, ვიცი, ავიღოთ კომიქსების ფილმების სამყარო და ამით თავდაყირა დავაყენოთ“.[41] მან შესთავაზა, რომ DC Films-მა თავისი ფილმები კონკურენტი [[Marvel Studios]]-ისგან გამოეყო დაბალბიუჯეტიანი, დამოუკიდებელი ფილმების წარმოებით.[42][43] „საოცრება ქალის“ (2017) წარმატებული გამოსვლის შემდეგ, DC Films-მა გადაწყვიტა, ყურადღება არ მიექცია თავისი DC-ზე დაფუძნებული კინოფრენჩაიზის, DC გაფართოებული სამყაროს (DCEU) საერთო ხასიათისთვის.[44] 2017 წლის აგვისტოში Warner Bros.-მა და DC Films-მა გაამხილეს ფილმის გეგმები, სადაც ფილიპსი სკოტ სილვერთან ერთად რეჟისორი და თანასცენარისტი იყო, ხოლო მარტინ სკორსეზე ფილიპსთან ერთად თანაპროდიუსერობასაც აპირებდა.[45] [[The Hollywood Reporter]]-ის ტატიანა სიგელის თქმით, სკორსეზე „ჯოკერის“ რეჟისორობა ფილიპსის არჩევამდეც კი განიხილავდა, თუმცა Warner Bros.-ის წყაროს თქმით, ის მხოლოდ იმიტომ ჩაერთო, რომ ფილმს ნიუ-იორკში მოღვაწე პროდიუსერი სჭირდებოდა.[46]
The Hollywood Reporter-ის კიმ მასტერსის და ბორის კიტის თქმით, [[ჯერედ ლეტო|ჯარედ ლეტო]], რომელიც DCEU-ში ჯოკერის როლს ასრულებდა, უკმაყოფილო იყო მისი ინტერპრეტაციისგან განცალკევებული პროექტის არსებობით.[47][48] 2019 წლის ოქტომბერში მასტერსმა განაცხადა, რომ ლეტომ „იგრძნო „გაუცხოება და განაწყენება“, როდესაც შეიტყო, რომ Warner Bros.-მა, რომელმაც მას DCEU-ს ჯოკერის შესახებ დამოუკიდებელი ფილმის გადაღება დაჰპირდა, ფილიპსს ჯოკერზე მუშაობის გაგრძელების უფლება მისცა და თავის მუსიკალურ მენეჯერ ირვინგ აზოფს პროექტის გაუქმება სთხოვა. მასტერსმა დასძინა, რომ ლეტოს გაღიზიანება იყო მიზეზი, რამაც მას [[Creative Artists Agency]] (CAA)-სთან თანამშრომლობის შეწყვეტა აიძულა, რადგან მისი აზრით, „მის აგენტებს ფილიპსის პროექტის შესახებ უფრო ადრე უნდა ეცნობებინათ და უფრო მეტად ებრძოლათ ჯოკერის მისი ვერსიისთვის“. თუმცა, ლეტოსთან დაკავშირებული წყაროები უარყოფენ, რომ მან ჯოკერის გაუქმება სცადა და ამის გამო CAA დატოვა.[48]
Warner Bros.-მა ფილიპსს მოუწოდა, ჯოკერის როლზე [[ლეონარდო დიკაპრიო]] დაენიშნა,[40] იმ იმედით, რომ ისარგებლებდა თავისი ხშირი თანამშრომლის, სკორსეზეს ჩართულობით მის მოსაზიდად.[47] თუმცა, ფილიპსმა თქვა, რომ ფენიქსი ერთადერთი მსახიობი იყო, რომელსაც განიხილავდა[49] და რომ მან და სილვერმა სცენარი ფენიქსის გათვალისწინებით დაწერეს: „მიზანი არასდროს ყოფილა ხოაკინ ფენიქსის კომიქსების ფილმების სამყაროში შემოყვანა. მიზანი იყო კომიქსების ფილმების ხოაკინ ფენიქსის სამყაროში შემოტანა“.[50] ფენიქსმა თქვა, რომ როდესაც ფილმის შესახებ შეიტყო, აღფრთოვანებული იყო, რადგან ეს იყო ისეთი ტიპის ფილმი, რომლის გადაღებაც სურდა, აღწერა იგი, როგორც უნიკალური და აღნიშნა, რომ ის არ ჰგავდა ტიპურ „სტუდიურ ფილმს“.[5] მას გარკვეული დრო დასჭირდა როლის შესასრულებლად, რადგან ეს მას აშინებდა და მან თქვა: „ხშირად, ამ ფილმებში, ჩვენ გვაქვს ეს გამარტივებული, რედუქციული არქეტიპები და ეს საშუალებას აძლევს მაყურებელს, დაშორდეს პერსონაჟს, ისევე როგორც ჩვენ გავაკეთებდით რეალურ ცხოვრებაში, სადაც ადვილია ვინმეს ბოროტად იარლიყი მიაწერო და შესაბამისად თქვა: „კარგი, მე ის არ ვარ“.“[50]
=== წერა ===
ფილიპსმა და სილვერმა „ჯოკერი“ 2017 წლის განმავლობაში დაწერეს და წერის პროცესი დაახლოებით ერთი წელი გაგრძელდა.[51] პროდიუსერის, [[ემა ტილინგერ კოსკოფი|ემა ტილინგერ კოსკოფის]] თქმით, Warner Bros.-ისგან სცენარის დამტკიცებას გარკვეული დრო დასჭირდა, ნაწილობრივ შინაარსთან დაკავშირებული შეშფოთების გამო. ანალოგიურად, ფილიპსმა აღნიშნა, რომ პერსონაჟის ხილვადობის გამო ერთწლიანი წერის პროცესში „მილიონი დაბრკოლება“ იყო.[38] ფილიპსმა თქვა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სცენარის თემები შეიძლება თანამედროვე საზოგადოებას ასახავდეს, ფილმი პოლიტიკური ხასიათის არ იყო.[51] მან ასევე აღნიშნა, რომ „ჯოკერი“ ბავშვის ტრავმასა და ფსიქიკურ დაავადებაზეა მოთხრობილი.[52][53] სცენარში ფილიპსმა ისაუბრა იმაზე, თუ რამდენად რთულია პაციენტებისთვის დიაგნოზების გამხელა, ფილმიდან ერთი სტრიქონის მოყვანით: „ფსიქიკური დაავადების ყველაზე ცუდი ის არის, რომ ხალხი მოელის, რომ მოიქცევი ისე, თითქოს არ მოიქცევი“.[53]
სცენარი შთაგონებულია სკორსეზეს ისეთი ფილმებით, როგორიცაა „ტაქსის მძღოლი“ (1976), „მძვინვარე ხარი“ (1980) და „კომედიის მეფე“ (1982), ასევე ფილიპსის „ნაბახუსევის ტრილოგიით“.[40][45][54] სხვა ფილმები, რომლებსაც ფილიპსი შთაგონების წყაროდ მოიხსენიებს, მოიცავს 1970-იან წლებში გამოსულ პერსონაჟების კვლევებს, როგორიცაა „[[სერპიკო (ფილმი)|სერპიკო]]“ (1973) და „[[გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა (ფილმი)|ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა]]“ (1975), მუნჯ ფილმს „[[კაცი, რომელიც იცინის]]“ (1928) და რამდენიმე [[მიუზიკლი|მიუზიკლს]]. ფილიპსის თქმით, ტონის გარდა,ჯოკერს დიდად არ განსხვავდებოდა თავისი წინა ნამუშევრებისგან, როგორიცაა „ნაბახუსევის“ ფილმები.[51] ფილმის სიუჟეტი შთაგონებულია ალან მურისა და ბრაიან ბოლანდის გრაფიკული რომანით „ბეტმენი: მკვლელობის ხუმრობა“ (1988), რომელიც ჯოკერს წარუმატებელ სტენდაპ კომიკოსად წარმოაჩენს,[38] ხოლო კულმინაციური თოქ-შოუს სცენა შთაგონებულია ფრენკ მილერის „ბნელი რაინდის დაბრუნება“ (1986) მსგავსი სცენით.[55] თუმცა, ფილიპსმა თქვა, რომ ფილმი „კომიქსებიდან არაფერს არ მიჰყვება. სწორედ ეს იყო ჩემთვის საინტერესო. ჩვენ ჯოკერს კი არა, ჯოკერად გახდომის ისტორიას ვიღებთ“.[56] ფილიპსმა მოგვიანებით განმარტა, რომ მას სურდა, რომ ისინი შთაგონებისთვის კონკრეტულ კომიქსს არ ეძებდნენ, არამედ პერსონაჟის ისტორიიდან „აირჩიეს ის, რაც მოგვწონდა“.[57] ნიუ-იორკში გაზრდილი ფილიპსი ასევე შთაგონებული იყო 1980-იანი წლების დასაწყისის ნიუ-იორკში ცხოვრებით.[58] საბვეის სროლის სცენა და მისი შემდგომი პერიოდი 1984 წელს ნიუ-იორკის საბვეის სროლით იყო შთაგონებული,[58][59] ხოლო არტურ ფლეკი ნაწილობრივ სროლის დამნაშავეზე, ბერნჰარდ გიოტცზეა დაფუძნებული.[59][58]
ფილიპსმა და სილვერმა ჯოკერის წარმოშობის ყველაზე გავრცელებული ისტორია, რომელშიც პერსონაჟი მჟავას ჭურჭელში ჩავარდნის შემდეგ დამახინჯებულია, ძალიან არარეალურად მიიჩნიეს.[38] სამაგიეროდ, მათ გამოიყენეს ჯოკერის ისტორიის გარკვეული ელემენტები ორიგინალური ისტორიის შესაქმნელად,[60] რომლის რაც შეიძლება ავთენტურად წარმოჩენაც ფილიპსს სურდა.[38] რადგან კომიქსებში ჯოკერს არ აქვს კონკრეტული წარმოშობის ისტორია, ფილიპსს და სილვერს მიეცათ მნიშვნელოვანი შემოქმედებითი თავისუფლება და „ყოველდღე ცდილობდნენ ერთმანეთისკენ სწრაფვას, რათა შეექმნათ რაღაც სრულიად გიჟური“.[51] მიუხედავად იმისა, რომ ჯოკერი ადრე რამდენიმე ფილმში გამოჩნდა, ფილიპსი ფიქრობდა, რომ შესაძლებელი იყო პერსონაჟის მონაწილეობით ახალი ისტორიის შექმნა. „ეს უბრალოდ კიდევ ერთი ინტერპრეტაციაა, როგორც ამას ხალხი [[მაკბეტი (პიესა)|მაკბეტის]] (1606) ინტერპრეტაციების დროს აკეთებს“, - განუცხადა მან [[The New York Times]]-ს.[49] თუმცა, მათ სცადეს შეენარჩუნებინათ ჯოკერის წარსულის ბუნდოვანი „მრავალჯერადი არჩევანის“ ბუნება, პერსონაჟის არასანდო მთხრობელად წარმოჩენით - მთელი სიუჟეტური ხაზები უბრალოდ მისი ბოდვებია[39] - და გაურკვეველი დატოვეს, თუ რა ფსიქიკური დაავადებებით იტანჯება ის.[40] შესაბამისად, ფილიპსის თქმით, მთელი ფილმი ინტერპრეტაციისთვის ღიაა.[39]
როდესაც ფილმის სცენარის 2018 წლის აპრილში დაწერილი ვერსია გაჟონა და ინტერნეტში გავრცელდა, ფილიპსმა განაცხადა, რომ ეს იყო ძველი ვერსია, რომელიც გადაღებების დაწყებამდე ექვსი თვით ადრე იყო დაწერილი.[61] ფილიპსმა ასევე უარი თქვა სცენარის გავრცელების წინააღმდეგ სამართლებრივი ქმედების განხორციელებაზე და განაცხადა, რომ მოსწონდა ძველი ვერსიის გავრცელება.[62]
=== წინასწარი წარმოება ===
„სამართლიანობის ლიგის“ (2017) კრიტიკული და ფინანსური შედეგების იმედგაცრუების შემდეგ, 2018 წლის იანვარში, [[უოლტერ ჰამადა|უოლტერ ჰამადამ]] ჯონ ბერგი Warner Bros.-ში DC-ზე დაფუძნებული კინოწარმოების ხელმძღვანელის თანამდებობაზე შეცვალა.[64] ჰამადამ DC-ის სხვადასხვა ფილმის შემუშავების პროცესი დაალაგა, ზოგიერთი მათგანი გააუქმა, ზოგიერთზე კი მუშაობა გააგრძელა; ფილმის გადაღებები 2018 წლის ბოლოს უნდა დაწყებულიყო, მცირე ბიუჯეტით - 55 მილიონი დოლარით.[65] [[The Hollywood Reporter]]-ის კიმ მასტერსმა განაცხადა, რომ Warner Bros.-ს არ სურდა „ჯოკერის“ გაგრძელება და ფილიპსის გადარწმუნების მიზნით მცირე ბიუჯეტი მისცა.[48] ფილიპსის თქმით, ჰამადას არ ესმოდა, რას ცდილობდა.[66] ივნისისთვის, რობერტ დე ნირო ფილმში მეორეხარისხოვან როლზე განიხილებოდა.[67] „ფენიქსთან“
[[ფაილი:Joker (2019) logotype.png|მინი|Joker (2019 film)]]
გარიგება 2018 წლის ივლისში დასრულდა,[68] ფილიპსის ოთხთვიანი დარწმუნების შემდეგ.[38] ამის შემდეგ დაუყოვნებლივ,[68] Warner Bros.-მა ოფიციალურად მისცა მწვანე შუქი ფილმს,[69] უწოდა მას „ჯოკერი“ და გამოსვლის თარიღი 2019 წლის 4 ოქტომბერი მიანიჭა.[70] Warner Bros.-მა ფილმი აღწერა, როგორც „საზოგადოების მიერ უგულებელყოფილი ადამიანის შესწავლა, რომელიც არა მხოლოდ პერსონაჟის მკაცრი შესწავლაა, არამედ უფრო ფართო გამაფრთხილებელი ისტორიაც“.[71]
სკორსეზეს დიდი ხნის პარტნიორი კოსკოფი შეუერთდა პროდიუსერობას,[72][73] თუმცა სკორსეზე სხვა ვალდებულებების გამო პროდიუსერის მოვალეობები დატოვა.[72] სკორსეზე განიხილავდა აღმასრულებელი პროდიუსერის თანამდებობაზე მუშაობას, მაგრამ დაკავებული იყო თავისი ფილმით „[[ირლანდიელი (2019 წლის ფილმი)|ირლანდიელი]]“ (2019), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა დე ნირო.[38] ასევე დადასტურდა, რომ ფილმს არანაირი გავლენა არ ექნებოდა ლეტოს „ჯოკერზე“ და იქნებოდა პირველი DC ფილმების ახალი სერიიდან, რომელიც არ იქნებოდა დაკავშირებული DCEU-სთან.[74][65] ივლისში ზაზი ბიტცი მეორეხარისხოვან როლზე აირჩიეს, ხოლო დე ნირომ მოლაპარაკებები აგვისტოში დაიწყო.[10][12] თავდაპირველად, ბიტცი პირადად მონაწილეობდა როლზე, თუმცა მოგვიანებით უარი მიიღო; შემდეგ მან გადაწყვიტა, ხელახლა ჩაეტარებინა კასტინგზე, რის შედეგადაც ფენიქსთან ერთად ქიმიის შესახებ კითხვა დაასრულა და შემდეგ მსახიობად აირჩიეს.[75] [[ფრანსის მაკდორმანდი|ფრენსის მაკდორმანდმა]] უარი თქვა ჯოკერის დედის განსახიერების შეთავაზებაზე და მსახიობად ფრენსის კონროი აირჩიეს.[76][15] ივლისის ბოლოს მსახიობებს მარკ მარონი და ბრაიან კალენი შეუერთდნენ.[29][28][77] ალეკ ბოლდუინი თომას უეინის როლზე 27 აგვისტოს აირჩიეს, თუმცა ორი დღის შემდეგ გრაფიკთან დაკავშირებული პრობლემების გამო უარი თქვა.[20] ბოლდუინმა ასევე აღნიშნა პერსონაჟის აღწერა, როგორც წასვლის მიზეზი, რომელშიც თომას უეინს „უინტერესო და გარუჯული ბიზნესმენი“ უწოდა, რომელიც უფრო 1980-იანი წლების დონალდ ტრამპის ფორმას ჰგავს.[78]
=== გადაღების პროცესი ===
ძირითადი გადაღებები 2018 წლის სექტემბერში ნიუ-იორკში დაიწყო,სამუშაო სახელწოდებით „რომეო“.[81] გადაღებების დაწყებიდან მალევე გამოცხადდა, რომ ფილმში მონაწილეობას მიიღებენ დე ნირო, ბრეტ კალენი, შეი უიგემი, გლენ ფლეშლერი, ბილ კემპი, ჯოშ პეისი და დუგლას ჰოჯი, ხოლო კალენი ბოლდუინს ჩაანაცვლებს.[25][82] [[ბრედლი კუპერი]] ფილმს პროდიუსერის რანგში შეუერთდა,[83] ხოლო ოპერატორი იყო ლოურენს შერი, რომელთანაც ფილიპსი ადრე თანამშრომლობდა.
[[ფაილი:Paramount Theatre Newark 2023 jeh.jpg|მინი| Joker (2019 film)]]
[25] 22 სექტემბერს, ძალადობრივი პროტესტის ამსახველი სცენა გადაიღეს [[კენსინგტონი და ჩელსი|კენსინგტონში]], [[ბრუკლინი|ბრუკლინის შტატში]], ჩერჩ ავენიუს სადგურზე,[84] თუმცა სადგური გადაკეთდა ბრონქსში, ბედფორდ პარკ ბულვარის სადგურის მსგავსად.[85] ძალადობრივი სცენების გადაღება ასევე მიმდინარეობდა მეცხრე ავენიუს სადგურის მიტოვებულ ქვედა პლატფორმაზე, სანსეტ პარკში, ბრუკლინის შტატში.[86]
ბიტცის თქმით, ფილიპსმა გადაღების დროს მთელი სცენარი გადაწერა; რადგან ფენიქსმა ფილმისთვის ძალიან დაიკლო წონაში, გადაღებების ხელახლა ჩატარების შესაძლებლობა აღარ იქნებოდა. ის იხსენებდა: „ჩვენ ტოდის თრეილერს ვნახავდით, საღამოს სცენას ვწერდით და შემდეგ ვაკეთებდით. თმისა და მაკიაჟის დროს ამ ფრაზებს ზეპირად ვისწავლიდით, შემდეგ ვაკეთებდით და სამი კვირის შემდეგ ხელახლა ვიღებდით“.[87] ფილიპსი იხსენებდა, რომ ფენიქსი ზოგჯერ გადაღების დროს გადაღების დროს გადასვლის დროს ტოვებდა ადგილს, რადგან თავშეკავებას კარგავდა და თავის მოკრება სჭირდებოდა, რაც სხვა მსახიობების დაბნეულობას იწვევდა, რადგან ფიქრობდნენ, რომ რაღაც არასწორად გააკეთეს. დე ნირო ერთ-ერთი იყო იმ მცირერიცხოვან ფენიქსთაგან, რომლებიც არასდროს ტოვებდნენ გადაღების ადგილს და დე ნიროს თქმით, ის „ძალიან ინტენსიური იყო იმაში, რასაც აკეთებდა, ისე, როგორც უნდა ყოფილიყო, ისე, როგორც უნდა ყოფილიყო“.[88]
[[ფაილი:R32 C at 34 Street Penn Station with 0 train rollsign from Joker filming, March 2019.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
ჯერსი სიტიში გადაღებები 30 სექტემბერს დაიწყო და [[ნიუარკი|ნიუარკის]] გამზირი გადაკეტა, ხოლო ნოემბერში გადაღებებისას, 9 ნოემბრიდან დაწყებული, კენედის ბულვარი გადაკეტა. ნიუარკში გადაღებები 13 ოქტომბერს დაიწყო და 16 ოქტომბრამდე გაგრძელდა.[81] ნიუარკში გადაღებებამდე ცოტა ხნით ადრე, [[SAG-AFTRA]]-მ მიიღო საჩივარი, რომ ბრუკლინში გადაღებების დროს სტატისტები მეტროს ვაგონებში სამ საათზე მეტხანს იყვნენ ჩაკეტილები, რაც შესვენების დარღვევას წარმოადგენს. პრობლემა სწრაფად მოგვარდა მას შემდეგ, რაც წარმომადგენელი გადასაღებ მოედანზე იმყოფებოდა.[89] იმ თვეში დანტე პერეირა-ოლსონი ახალგაზრდა ბრიუს უეინის როლში შეუერთდა მსახიობებს.[22] უიგემმა განაცხადა, რომ ოქტომბრის ბოლოს ფილმი გადაღებების „შუაში“ იყო და დასძინა, რომ ეს იყო „დაძაბული“ და „წარმოუდგენელი“ გამოცდილება.[27] ნოემბრის შუა რიცხვებისთვის გადაღებები ნიუ-იორკში დაბრუნდა.[90] გადაღებები 2018 წლის 3 დეკემბერს დასრულდა,[91] ხოლო ფილიპსმა თვის ბოლოს თავის [[Instagram]]-ის გვერდზე გამოაქვეყნა ფოტო ამ შემთხვევის აღსანიშნავად.[92]
„ჰოლივუდ რეპორტიორთან“ ინტერვიუში ემა ტილინგერ კოსკოფმა განაცხადა, რომ ყველაზე სტრესული გადაღება იყო „კიბის ცეკვის“ სცენა ფილმში, რომელიც დღეს სასაუბროდ ცნობილია, როგორც „ჯოკერის კიბეები“; რადგან ნიუ-იორკში პაპარაცების შესახებ კანონები არ არსებობდა, გადაღებას ისინი უშლიდნენ ხელს.[93] „ნიუ-იორკ ტაიმსის“ ცნობით, თავდაპირველად ამ სცენებისთვის უნდა გამოყენებულიყო სამხრეთ ბრონქსის კიბეები, რომლებიც გამოყენებული იყო ბიოგრაფიული კრიმინალური ფილმისთვის „[[ამერიკელი განგსტერი (2007 წლის ფილმი)|ამერიკელი განგსტერი]]“ (2007), მაგრამ ფილმის ტონისთვის ესთეტიურად მისაღები ზედმეტად გარემონტებულად და გალამაზებულად ჩაითვალა.[94] თავდაპირველად, ლოურენს შერს და ფილიპსს სურდათ 70 მმ ფორმატისთვის 65 მმ ფირზე გადაღება, მაგრამ „Warner Bros.“-მა უარი თქვა ამაზე ხარჯების გამო და ფილმი შემდგომში გადაიღეს Arri Alexa 65 ციფრული კამერებით. თუმცა, „Warner Bros.“-მა საბოლოოდ „ჯოკერს“ შეზღუდული კინოთეატრებში გადასცა გადაკეთებული 70 მმ და 35 მმ ვერსიების სახით.[95]
=== პოსტ-პროდაქშენი ===
ფილიპსმა დაადასტურა, რომ 2019 წლის მარტში ფილმ „ჯოკერის“ მონტაჟის პროცესში იყო.[96] მომდევნო თვეში [[CinemaCon]]-ზე მან განაცხადა, რომ ფილმი „ჯერ კიდევ ფორმას იღებდა“ და მისი განხილვა რთული იყო, რადგან იმედოვნებდა, რომ საიდუმლოებას შეინარჩუნებდა.[97] ფილიპსმა ასევე უარყო ფილმის გარშემო არსებული ინფორმაციის უმეტესობა, რაც, მისი აზრით, იმიტომ მოხდა, რომ ეს იყო „პერსონაჟის წარმოშობის ისტორია, რომელსაც არ აქვს ზუსტი წარმოშობა“.[98] ასევე დადასტურდა [[ბრაიან ტირი ჰენრი|ბრაიან ტირი ჰენრის]] როლი ფილმში.[30] ვიზუალური ეფექტები უზრუნველყოფილი იყო Scanline VFX-ით და Shade VFX-ით და ზედამხედველობდნენ [[მეთიუ ჯიამპა]] და [[ბრაიან გოდვინი]], ხოლო [[ერვინ რივერა]] იყო მთავარი ზედამხედველი.[99]
ფილმიდან ამოჭრილი ერთ-ერთი სცენა ასახავდა სოფის, რომელიც უყურებდა არტურის გამოჩენას ფრანკლინის შოუში. სცენა მიზნად ისახავდა მაყურებლისთვის იმის ჩვენებას, რომ ის ჯერ კიდევ ცოცხალია (რადგან ფილმი სხვაგვარად გულისხმობს, რომ არტური კლავს მას), მაგრამ ფილიპსმა გადაწყვიტა, რომ ეს შეაფერხებდა თხრობას, რომელიც არტურის თვალსაზრისით არის წარმოდგენილი.[100] კიდევ ერთ წაშლილ სცენაში არტური თავის დანაშაულებს კოლეგას უამბობს; სცენა საბოლოოდ ამოიღეს, რადგან ის „ძალიან ბევრ ინფორმაციას“ იძლეოდა ექსპოზიციის სახით.[101] ერთი წყაროს თანახმად, ფილმის ორიგინალური სცენარი იმით დასრულდა, რომ არტურმა მხარდამჭერების წინაშე გლაზგოური ღიმილი გამოისახა, თუმცა ეს იდეა Warner Bros.-ის მაშინდელმა აღმასრულებელმა დირექტორმა კრისტოფერ ნოლანმა უარყო, რომელმაც მოითხოვა, რომ მხოლოდ ჰით ლეჯერის მიერ შექმნილ ჯოკერის ვერსიას მისი ფილმიდან „ბნელი რაინდი“ (2008) გლაზგოური ღიმილი უნდა ჰქონოდა.[102]
ფილმის საბოლოო ბიუჯეტი 55-70 მილიონი დოლარი იყო, რაც The Hollywood Reporter-ის მიერ კომიქსებზე დაფუძნებული ტიპიური ფილმის ღირებულების „ნაწილად“ ითვლება.[65][103] შედარებისთვის, წინა ბოროტმოქმედებზე ორიენტირებული DC ფილმი, „[[თვითმკვლელთა რაზმი (ფილმი)|თვითმკვლელთა რაზმი]]“ (2016), 175 მილიონი დოლარი დაჯდა.[40] „ჯოკერის“ ბიუჯეტის 25 მილიონი დოლარი დაფარა ტორონტოში დაფუძნებულმა საფინანსო კომპანია [[Creative Wealth Media]]-მ, ხოლო [[Village Roadshow Pictures]]-მა და Bron Studios-მა თითოეულმა 25% შეიტანეს.[104][103] „ჯოკერი“ ასევე იყო პირველი მხატვრული ფილმი ბეტმენის ფილმების ფრენჩაიზში, რომელმაც ამერიკის კინოაკადემიისგან R რეიტინგი მიიღო, ოფიციალურად „ძლიერი სისხლიანი ძალადობის, შემაშფოთებელი ქცევის, ენისა და მოკლე სექსუალური ხასიათის კადრებისთვის“.[105] გაერთიანებულ სამეფოში, ბრიტანეთის კინოკლასიფიკაციის საბჭომ (BBFC) ფილმს 15-ქულიანი სერტიფიკატი მიანიჭა „ძლიერი სისხლიანი ძალადობისა და ენისთვის“.
== დიზაინი ==
=== კომპლექტი ===
„ჯოკერში“ გოთემი სიტი 1980-იან წლებში, ნიუ-იორკის სტილის გოთემში ვითარდება, ტოდ ფილიპსის თქმით, „რათა, გულწრფელად რომ ვთქვათ, DC-ის სამყაროსგან გამოეყოს“.[106] ამ ფილმის დამდგმელმა დიზაინერმა, მარკ ფრიდბერგმა, თქვა, რომ მან გადასაღებ მოედანზე, ნიუარკში, გოთემ სკვერი დაასახელა, რადგან იქ ჯერ კიდევ სიღარიბე იყო.[107] მას სურდა, რომ გოთემი უხეში ქალაქივით გამოჩენილიყო, როგორც ეს აღწერილია ფილმში „[[ტაქსისტი (1976 წლის ფილმი)|ტაქსისტი]]“ (1976), ამიტომ მან ფილმში ყველა სტრუქტურასა და ხაზს სახელი დაარქვა და გოთემი სიტის კონკრეტული რუკა დახატა.[108] მან გადასაღებ მოედანზე 1970-იანი წლების კაშკაშა ფერის „მასკლერ მანქანები“ წარმოადგინა, „რაც დისონანსს გადმოსცემდა და ამავდროულად საშინელიც და ლამაზიც“. მან ასევე სცადა გოთემი, როგორც დამპალი ქალაქი, გრაფიტის, გზებზე ნაგვისა და დაბზარული ტროტუარების მეშვეობით.[109][110] ვიზუალური ეფექტების გუნდმა დაამატა გამოგონილი შენობები, შეცვალა ქალაქის ჰორიზონტი, რათა შეექმნა შეგრძნება, რომ ქალაქი არტურს აიძულებდა ზეწოლას.[111] ლოურენს შერის თქმით, ამ ფილმში გამოყენებული იყო ნატრიუმის ორთქლის ნათურები, რაც არტურის იზოლაციას და მის უფრო იმედიან მხარეს წარმოაჩენდა.[112]
[[ფაილი:Brooklyn Army Terminal samsebeskazal.livejournal.com-05880 (11061203223).jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფო დაფუძნებულია ფილმ „არკჰემის თავშესაფარზე“.[35] Warner Bros. Korea-მ განმარტა, რომ ეს უფრო რეალისტური სახელია რეალურ სამყაროში.[113] არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს ექსტერიერი გადაღებულია ბრუკლინის სამხედრო ტერმინალში,[114] ხოლო ინტერიერი - ჰარლემის მეტროპოლიტენის საავადმყოფოს ცენტრში.[115] ფილმის განმავლობაში არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს შიგნით ორი კედელია ნაჩვენები; ერთი აშკარად თეთრია პირველ და ბოლო სცენებში, მეორე კი ჭუჭყიანი ყვითელია იმ სცენაში, სადაც არტური სამედიცინო დასკვნით გარბის. ეს განსხვავება მიზნად ისახავდა მაყურებლის დაბნევას და იმის კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენებას, რომ არტური მთელი ამ ხნის განმავლობაში საავადმყოფოში იმყოფებოდა.[35][113]
=== პერსონაჟის დიზაინი ===
არტურის ქცევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შთაგონება მომდინარეობს ფილმიდან „[[პატარა მაწანწალა თანამედროვე დროში (1936 წლის ფილმი)|პატარა მაწანწალა თანამედროვე დროში]]“ (1936), ხოლო მისი „სასაცილო“ მოძრაობა შთაგონებულია [[ჩარლი ჩაპლინი|ჩარლი ჩაპლინით]].[35][111] არტურის ცეკვაზე გავლენა მოახდინა რეი ბოლგერმა, ხოლო მისი ჟესტი, რომელიც ორი თითით პირში იჭერდა ღიმილს, ბასტერ კიტონისგან იყო.[41][116] მოსამზადებლად, ფენიქსი 8 თვის განმავლობაში დღეში ერთჯერად, იშვიათად მიირთმევდა საკვებს, 24 კგ დაიკლო და „მგლისებრ, არასრულფასოვნად კვებად და მშიერად“ გამოიყურებოდა.[38][117][7] და უყურებდა ვიდეოებს პათოლოგიური სიცილით დაავადებული ადამიანების შესახებ, რათა როლისთვის საკუთარი სიცილი დაეხვეწა.[118] ის ცდილობდა ისეთი პერსონაჟის განსახიერებას, რომელთანაც მაყურებელს არ შეეძლო აეხსნა და შთაგონების მისაღებად არ მიმართავდა ჯოკერის წინა მსახიობებს; ამის ნაცვლად, მან წაიკითხა წიგნი პოლიტიკური მკვლელობების შესახებ, რათა გაეგო მკვლელები და მათი მოტივაცია.[4] ფილიპსმა არტურის ნორმალური სახე მის „ნამდვილ ნიღაბად“ მიიჩნია, ხოლო ჯოკერი მის ნამდვილ პიროვნებად იქცა.[119] მან ასევე აღმოაჩინა გულწრფელი სიცილი, რომელიც მხოლოდ ბოლო სცენაში ხდება.[120] რეჟისორმა ტოდ ფილიპსმა თქვა, რომ მან განზრახ დატოვა ბუნდოვანი საკითხი იმის შესახებ, ხდება თუ არა არტური ბეტმენის ტრადიციული ისტორიების ჯოკერი თუ შთააგონებს ცალკე პერსონაჟს,[39] თუმცა ფენიქსი თვლის, რომ არტური პირველია.[121][122]
=== მაკიაჟი და კოსტიუმები ===
ნიკი ლედერმანი და კეი ჯორჯიუ, ვიზაჟის დიზაინერი და სტილისტი, ცდილობდნენ არტურ ფლეკი „ხელნაკეთი და რეალისტური“ ეჩვენებინათ. ჯორჯიუმ არტური დაუბანელ თმაზე მამაკაცად წარმოაჩინა. მარკ ბრიჯესის მიერ შექმნილი არტურის კოსტიუმები იაფფასიან პოლიესტერის შარვალთან და აკრილის სვიტერთან ერთად ჩაცმის წყალობით „დაბერებული, ზედმეტად შეღებილი და დასუსტებული“ ჩანდა. მისი ფერთა პალიტრა 1980-იანი წლების ესთეტიკით იყო შთაგონებული: [[ლურჯი]], [[შინდისფერი]], [[ყავისფერი]], [[იასამნისფერი]] და [[ნაცრისფერი]].[123] ბრიჯესმა განმარტა, რომ არტურის კოსტუმის ფერი თავდაპირველად „ბავშვური სტილით“ დაიწყო და მოგვიანებით ფილმის ტონთან შესაბამისობაში მოვიდა.[124] პირველ სცენაში არტურის „ძალიან პატარა“ კაპიშონიანი ქურთუკი და [[თეთრი]] წინდები ბავშვურ კონცეფციას უსვამს ხაზს, რაც ასახავს მის ცხოვრებას დედასთან, პენისთან, რომელიც მას „ჩემს პატარა ბიჭს“ უწოდებს,[123] და ჩარლი ჩაპლინის გავლენას.[125] თუმცა, სცენაში, სადაც სოციალური მუშაკი მას ინტერვიუს უწევს, მან ნახშირისფერი სვიტერი ეცვა და ბოლოს არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოში „ნაჭუჭისფერი ნაქსოვი ზედა“ ჩაიცვა.[124] მისი მრავალი წლის ძველი კოსტუმის ამსახველი ხაზი მდოგვისფერ ჟილეტად და მოხატულ მწვანე პერანგად იქნა განმარტებული.[123]
არტურის ჯოკერად გადაქცევის შემდეგ, მისი დიზაინიც შეიცვალა. თმა „ბროკოლისფერ“ მწვანედ შეიღება და ორიგინალი ბეტმენის სერიის მსგავსი კოსტუმი ეცვა.[123][124] თუმცა, ამ ფილმში ჯოკერის კოსტუმს წინა ფილმებთან შედარებით განსხვავებული ფერები ჰქონდა (იისფერი კოსტუმი [[მწვანე]] ან [[ყვითელი]] პერანგით). მარკ ბრიჯესმა აღნიშნა, რომ ეს ფილიპსის განზრახვის შედეგი იყო, რომ არ სურდა „სხვა არაფერთან დაკავშირება“. თავდაპირველად, სცენარში კოსტუმის ფერი ტერაკოტა იყო დაყენებული, მაგრამ ბრიჯესმა ეს ფერი [[წითელი|წითლად]] შეცვალა „უფრო გამომხატველი“ ემოციის მისაცემად. გარდა ამისა, მისი კოსტუმის ფერები (მწვანე, ყვითელი, იისფერი და წითელი) კონტრასტში იყო მისი ანტაგონისტების, მათ შორის თომას უეინის ფერებთან, და ისინი ნაცრისფერი და ლურჯი ფერის იყო, როგორც ბეტმენი. კლოუნის მაკიაჟი კლასიკური, ანტიკვარული სტილით იყო შექმნილი, უფრო მუქი ფერებითა და ტონებითა და მუქარის შემცველი წარბებით. საავტორო უფლებების შესახებ კანონმდებლობის თანახმად, ორი ერთნაირი კლოუნი არ შეიძლება გამოიყურებოდეს, ლედერმანი გამოწვევის წინაშე აღმოჩნდა.[123]
== მუსიკა ==
2018 წლის აგვისტოში, [[ჰილდურ გუდნადოტირი]] დაიქირავეს ფილმის მუსიკის დასაწერად.[126] ჰილდურმა მუსიკის წერა სცენარის წაკითხვისა და ფილიპსთან შეხვედრის შემდეგ დაიწყო, რომელსაც „ბევრი ძლიერი იდეა“ ჰქონდა იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა ჟღერდეს მისი აზრით, მუსიკა. მან იმუშავა ჯოკერის მუსიკაზე დრამატული მინისერიალ „[[ჩერნობილი (მინისერიალი)|ჩერნობილის]]“ მუსიკასთან ერთად; ჰილდურმა The Hindu-ს დივია-კალა ბჰავანის განუცხადა, რომ ორს შორის გადართვა რთული იყო, რადგან მუსიკა ძალიან განსხვავებული იყო.[127]
გარდა ამისა, ფილმში შედის სიმღერები „That's Life“, „Send In the Clowns“, „White Room“ და „Rock and Roll Part 2“.[40][128] „Rock and Roll Part 2“-ის გამოყენებამ დავა გამოიწვია, როდესაც თავდაპირველად გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მისი შემსრულებელი, არასრულწლოვანთა სექსუალური დანაშაულისთვის მსჯავრდებული გარი გლიტერი, მიიღებდა ჰონორარს,[129] მაგრამ მოგვიანებით დადასტურდა, რომ ის არ მიიღებდა, რადგან მან დიდი ხნის წინ გაყიდა უფლებები; სიმღერის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ს უფლებები ამჟამად [[Universal Music Publishing Group]]-ს ეკუთვნის.[128] მუსიკა გამოქვეყნდა 2019 წლის 2 ოქტომბერს [[WaterTower Music]]-ის მიერ.[130] ჰილდურის მუსიკამ მოიპოვა მრავალი ჯილდო, მათ შორის ოსკარი, Satellite Award, Saturn Award, Hollywood Music in Media Awards (HMMA) და [[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსის ჯილდო]] საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის, ამ უკანასკნელმა კი ის პირველ ქალად აქცია, რომელმაც ამ კატეგორიაში სოლო კომპოზიტორის რანგში გაიმარჯვა.[131][132]
== მარკეტინგი ==
ფილიპსმა ჯოკერის პოპულარიზაცია Instagram-ის გვერდზე გადასაღებ მოედანზე ფოტოების გამოქვეყნებით განახორციელა.[133] 2018 წლის 21 სექტემბერს მან გამოაქვეყნა ფენიქსის სატესტო კადრები ჯოკერის კოსტიუმში, რომელსაც თან ახლდა The Guess Who-ს სიმღერა „Laughing“.[134] 2019 წლის 2 აპრილს CinemaCon-ზე ფილიპსმა წარმოადგინა ფილმის პირველი თრეილერი,[30] რომელიც ონლაინში მეორე დღეს გამოვიდა.[135] თრეილერმა, რომელშიც ჯიმი დურანტეს მიერ შესრულებული სიმღერა „Smile“ იყო წარმოდგენილი, დადებითი გამოხმაურება გამოიწვია, ზოგიერთმა კომენტატორმა ის „Taxi Driver“-სა და „Requiem for a Dream“-ს (2000) შეადარა და ფენიქსის შესრულება შეაქო.[136][137] სცენარისტებმა თრეილერი ბნელ და მკაცრ ფილმად შეაფასეს,[138] ხოლო ComicBook.com-ის ჟურნალისტმა ჯენა ანდერსონმა იგრძნო, რომ ის უფრო ფსიქოლოგიურ თრილერს ჰგავდა, ვიდრე კომიქსების ფილმს.[30] მსახიობმა მარკ ჰემილმა, რომელიც ჯოკერს მულტფილმის, „ბეტმენი: ანიმაციური სერიალის“ (1992–1995) შემდეგ ახმოვანებდა, Twitter-ზე ენთუზიაზმი გამოხატა.[139] პირიქით, io9-ის ჟერმენ ლუსიემ განაცხადა, რომ თრეილერი ძალიან ცოტას ამჟღავნებდა და რომ ის ძალიან ჰგავდა ფილიპსის მიერ Instagram-ზე გამოქვეყნებულ ფოტოებს. მიუხედავად იმისა, რომ ლუსიე მაინც თვლიდა, რომ თრეილერი პოტენციალს ავლენდა, საერთო ჯამში, ფიქრობდა, რომ თრეილერი „კარგი შედეგი“ არ იყო.[140] თრეილერმა გამოსვლიდან პირველი რამდენიმე საათის განმავლობაში რვა მილიონზე მეტი ნახვა მიიღო.[141]
2019 წლის 25 აგვისტოს ფილიპსმა გამოუშვა ექვსი მოკლე თიზერი, რომლებიც შეიცავდა სცენარის ნაწყვეტებს, რაც ადასტურებს, რომ მეორე თრეილერი 28 აგვისტოს გამოვიდოდა.[142] კინორეჟისორმა კევინ სმიტმა შეაქო თრეილერი და განაცხადა, რომ მისი აზრით, ფილმი „მაინც იმუშავებდა, მაშინაც კი, თუ [DC Comics] არ არსებობდა“ და შეაქო მისი უნიკალურობა.[143] საერთო ჯამში, Deadline Hollywood-მა შეაფასა, რომ Warner Bros.-მა 120 მილიონი დოლარი დახარჯა პოპულარიზაციასა და რეკლამებზე.[103]
კინოთეატრებში გამოსვლის შემდეგ, Warner Bros.-მა ამ ფილმის პოპულარიზაციისთვის უარყოფითი კრიტიკოსები გამოიყენა.[144]
9bvrkmvboqlh9y275ty4zkn5f7w5hg8
5356558
5356556
2026-04-14T16:25:08Z
Ketto55
173536
/* მარკეტინგი */
5356558
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ketto55|Ketto55]].|14|04|2026}}„'''ჯოკერი'''“ 2019 წლის [[ამერიკა|ამერიკული]] [[ფსიქოლოგია|ფსიქოლოგიური]] თრილერია, რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორიც]] [[ტოდ ფილიპსი]] იყო, სცენარის ავტორი კი [[სკოტ სილვერი]]. [[DC Comics]]-ის პერსონაჟებზე დაფუძნებული ფილმი, რომელშიც მთავარ როლს [[ხოაკინ ფენიქსი]] ასრულებს და ჯოკერის ალტერნატიულ წარმოშობის ისტორიას გვთავაზობს. გოთემის დანგრევის ფონზე, [[კინოხელოვნება|ფილმი]] მოგვითხრობს არტურ ფლეკზე, ფსიქიკურად დაავადებულ კლოუნსა და სტენდაპ კომიკოსზე, რომლის მორალურ ნიჰილიზმში ჩავარდნაც მდიდრების წინააღმდეგ ძალადობრივ კონტრკულტურულ [[რევოლუცია|რევოლუციას]] შთააგონებს. [[რობერტ დე ნირო]], [[ზაზი ბიცი]] და [[ფრანსის კონროი|ფრენსის კონროი]] მეორეხარისხოვან როლებში მონაწილეობენ.
ფილიპსმა „ჯოკერი“ 2016 წელს მოიფიქრა და სცენარი სილვერთან ერთად 2017 წლის განმავლობაში დაწერა. ორივე მათგანი 1970-იანი წლების პერსონაჟების შესწავლითა და მარტინ სკორსეზეს ფილმებით, კერძოდ, „ტაქსის მძღოლით“ (1976) და „კომედიის მეფით“ (1982) იყო შთაგონებული; სკორსეზე თავდაპირველად პროექტში პროდიუსერის სტატუსით იყო ჩართული. ფილმში სიუჟეტური ელემენტები ნაწილობრივ ადაპტირებულია ფილმებიდან „[[ბეტმენი: მკვლელი ხუმრობა]]“ (1988) და „[[ბნელი რაინდის დაბრუნება]]“ (1986), თუმცა ფილიპსმა და სილვერმა შთაგონების წყაროდ კონკრეტული კომიქსები არ გამოიყენეს და არც ისურვეს, რომ ფილმი [[ბეტმენი|ბეტმენის]] რომელიმე წინა ფილმის გაგრძელებასთან ყოფილიყო დაკავშირებული. „ფენიქსი“ 2018 წლის თებერვალში დაინიშნა და იმავე წლის ივლისში მსახიობები შეირჩნენ, ხოლო მსახიობთა უმეტესობამ აგვისტოში გააფორმა კონტრაქტი. ძირითადი გადაღებები [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]], ჯერსი სიტიში და ნიუარკში, 2018 წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე მიმდინარეობდა. „ჯოკერი“ ბეტმენის შესახებ პირველი მხატვრული ფილმია, რომელმაც კინოფილმების ასოციაციისგან R რეიტინგი მიიღო.[b]
„ჯოკერის“ პრემიერა [[ვენეცია|ვენეციის]] 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 31 აგვისტოს შედგა, სადაც მან [[ოქროს ლომი]] მოიპოვა, ხოლო კინოთეატრებში Warner Bros. Pictures-ის მიერ 4 ოქტომბერს გამოვიდა. ფილმმა კრიტიკოსებისგან არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო და სალაროებში წარმატებას მიაღწია, ოქტომბრის გამოსვლის რეკორდი დაამყარა და მსოფლიო მასშტაბით 1 მილიარდ დოლარზე მეტი შემოსავალი მიიღო, რაც პირველი R რეიტინგის მქონე ფილმია, რომელმაც ეს მოახერხა. მას ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმის რეკორდი ეკავა, სანამ 2024 წელს მას „[[დედპული]] და [[სამურავი (პერსონაჟი)|ვულვერინი]]“ არ გადაასწრო. ფილმი 92-ე [[ოსკარი|ოსკარის დაჯილდოებაზე]] თერთმეტი ჯილდოზე იყო ნომინირებული, საიდანაც ორი („ფენიქსის“ საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის“ და „საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის“ კატეგორიებში) და სხვა მრავალი ჯილდო მიიღო. 2024 წელს გამოვიდა გაგრძელება, „ჯოკერი: ფოლი ა დე“, რომელიც კრიტიკოსებისა და კომერციული წარუმატებლობის მიუხედავად.
== სიუჟეტი ==
1981 წელს, არტურ ფლეკი წვეულების კლოუნი და სტენდაპ კომიკოსის სურვილით დაბადებული, რომელიც დედასთან, პენისთან ერთად, დანაშაულებრივ გოთემ სიტიში ცხოვრობს. ის ნევროლოგიური აშლილობით იტანჯება, რაც მას შემთხვევით, უკონტროლო სიცილის შეტევებს იწვევს, რისთვისაც ქალაქის სოციალური მომსახურების პროგრამის მეშვეობით მოპოვებულ მედიკამენტებს იღებს. მას შემდეგ, რაც არტურს სამსახურში ქუჩის ახალგაზრდები ესხმიან თავს, მისი კოლეგა რენდალი მას [[რევოლვერი|რევოლვერს]] აძლევს თავის დასაცავად. არტური ურთიერთობას ამყარებს მეზობელთან, მარტოხელა დედა სოფი დუმონდთან და მას კომედი კლუბში მისი რუტინის სანახავად იწვევს.
ბავშვთა საავადმყოფოში გამოსვლისას არტურს შემთხვევით იარაღი უვარდება და შემდეგ სამსახურიდან უშვებენ. მეტროთი სახლში მიმავალ გზაზე, კლოუნის მაკიაჟით, მას Wayne Investments-ის სამი მთვრალი ბიზნესმენი დასცინის და თავს ესხმის. ის თავდაცვის მიზნით ორ მათგანს ესვრის, ხოლო მესამეს კლავს გაქცევის მცდელობისას. მათი დამსაქმებელი, მილიარდერი მერობის კანდიდატი თომას უეინი, გმობს მკვლელობებს, მაგრამ მხარდამჭერები არტურის გამოსახულებიანი კლოუნის ნიღბების ტარებას იწყებენ. ბიუჯეტის შემცირება სოციალური მომსახურების პროგრამას ხურავს, რის გამოც არტური მედიკამენტების გარეშე რჩება.
სოფი არტურის სტენდაპ რუტინას ესწრება, რომელიც მისი აშლილობისა და ხუმრობების უშედეგოობის გამო ვერ ხერხდება. არტური პენის წერილს იჭერს თომასისადმი, რომელშიც ის თომასის უკანონო შვილია და დედამისს საყვედურობს მისი წარმომავლობის შესახებ სიმართლის დამალვის გამო. ის უეინ მენორში მიდის, სადაც თომასის პატარა ვაჟს, ბრიუსს, ხვდება, მაგრამ ოჯახის მსახურთან, ალფრედ პენივორტთან ჩხუბის შემდეგ გარბის. პენი ინსულტს იღებს მას შემდეგ, რაც მას ორი დეტექტივი კითხავს, რომლებიც არტურის მონაწილეობას იძიებენ მეტროში მომხდარ მკვლელობებში და ჰოსპიტალიზებულია. არტურის კუმირი, პოპულარული ღამის თოქ-შოუს წამყვანი მიურეი ფრანკლინი, თავის შოუში არტურის წარუმატებელი გამოსვლის ამსახველ კადრებს წარმოგვიდგენს და დაცინვით მას „ჯოკერს“ უწოდებს, რაც არტურის დიდ ტკივილს იწვევს.
არტური კინოთეატრში თომასს უპირისპირდება. თომასი უარყოფს, რომ მისი მამაა და ამტკიცებს, რომ პენი ასევე არ არის მისი ბიოლოგიური დედა. არტური არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს სტუმრობს და პენის საქმეს კითხულობს, სადაც ნათქვამია, რომ ის ბოდვითი ნარცისი იყო, რომელმაც არტური უეინებთან დიასახლისად მუშაობის დროს იშვილა. მან თომასთან წარმოსახვითი ინტიმური ურთიერთობა განავითარა, რაც მოიცავდა იმას, რომ არტური მათი ბიოლოგიური შვილი იყო. ამავდროულად, პენი არტურს ზრდიდა შეყვარებულთან, რომელიც ფიზიკურად და სექსუალურად ძალადობდა მათზე, რამაც მისი ნევროლოგიური აშლილობა გამოიწვია. შეშინებული არტური მოულოდნელად შედის სოფის ბინაში. შეშინებული არტური კეთილგანწყობით სთხოვს მას წასვლას და ამხელს, რომ მათი ურთიერთობა არტურის ფანტაზიის ნაყოფია. მომდევნო დღეს, არტური საავადმყოფოში პენის ბალიშით ახრჩობს.
არტური მიწვეულია მიურეის შოუში და ემზადება კლოუნის თემატიკის პერსონის შექმნით. მას სტუმრობენ რენდალი და კიდევ ერთი ყოფილი კოლეგა, გარი. არტური სასიკვდილოდ ურტყამს და სცემს რენდალს, მაგრამ გარისთვის იხსნის მას წარსულში მის მიმართ სიკეთის გამო. არტურის გამომძიებელი დეტექტივები მას კლოუნ-მოპროტესტანტებით სავსე მატარებელში მისდევენ. არტური ჩხუბს იწვევს, რომლის დროსაც ერთ-ერთი დეტექტივი შემთხვევით ესვრის და კლავს მომიტინგეს. სხვა მომიტინგეები, თავის მხრივ, სცემენ დეტექტივებს, ხოლო არტური გარბის.
სტუდიაში არტური სთხოვს მიურეის, წარადგინოს იგი, როგორც „ჯოკერი“, რაც მის ადრინდელ დაცინვას გულისხმობს. შოუს პირდაპირ ეთერში გასვლისას, არტური ყვება ავადმყოფურ ხუმრობებს, აღიარებს მეტროში მომხდარ მკვლელობებს, წუწუნებს საზოგადოების მხრიდან დაჩაგრულების უგულებელყოფაზე და საყვედურობს მიურეის დაცინვის გამო. ბოლო ხუმრობის შემდეგ, არტური ორჯერ ესვრის მიურეის, კლავს მას. არტური დააპატიმრეს და ქალაქში არეულობა დაიწყო. სასწრაფო დახმარების მანქანით მძარცველები შეეჯახნენ პოლიციის მანქანას, რომელშიც არტური იმყოფებოდა და გაათავისუფლეს. ამასობაში, ერთ-ერთი მეამბოხე უეინის ოჯახს ხეივანში კუთხეში შემოარტყამს და ბრიუსის თვალწინ კლავს თომასს და მის მეუღლეს, მართას. არტური პოლიციის მანქანაზე დგება, ხალხის ოვაციების ფონზე ცეკვავს და სახეზე სისხლით იღიმის.
გარკვეული დროის შემდეგ, არტური თავის ახალ თერაპევტთან სესიის დროს იცინის ხუმრობაზე. ის უარს ამბობს ხუმრობაზე, რადგან ამტკიცებს, რომ თერაპევტი ვერ გაიგებს. ის სისხლიანი ფეხსაცმლის კვალს ტოვებს, სანამ სანიტარი მისდევს.
== მსახიობები ==
*[[ხოაკინ ფენიქსი]] არტურ ფლეკის / ჯოკერის როლში: ფსიქიკურად დაავადებული, გაჭირვებული წვეულების კლოუნი და სტენდაფ კომიკოსი, რომელსაც საზოგადოება უგულებელყოფს,[3] რომლის ძალადობის ისტორია მას ნიჰილისტ კრიმინალად აქცევს კლოუნებით შთაგონებული პერსონით.[4] ფენიქსი დაინტერესებული იყო [[კომიქსი|კომიქსების]] პერსონაჟის დაბალბიუჯეტიანი „პერსონაჟის შესწავლით“ და ამბობდა, რომ ფილმი „უნიკალურად გამოიყურება, ის გარკვეულწილად საკუთარი სამყაროა და შესაძლოა ეს შეიძლება იყოს ის, რაც ყველაზე მეტად გაშინებთ“.[5] ფენიქსმა ფილმში როლისთვის 23 კგ დაიკლო.[6][7][8]
*[[რობერტ დე ნირო]] მორის „მიურეი“ ფრანკლინის როლში:[9] თოქ-შოუს წამყვანი, რომელიც არტურის დაცემაში მონაწილეობს.[10] დე ნირომ თქვა, რომ მისი როლი ფილმ „ჯოკერში“ პატივს მიაგებს მის პერსონაჟს „[[კომედიის მეფე]]“-დან (1982), რუპერტ პაპკინს, რომელიც კომიკოსია და შეპყრობილია თოქ-შოუს წამყვანით.[9]
*[[ზაზი ბიცი]] სოფი დიუმონის როლში:[11] ცინიკოსი მარტოხელა დედა და არტურის „სიყვარულის ინტერესი“.[11][12] ბიცი, ფენიქსის დიდი გულშემატკივარი, ამბობს, რომ მისთვის პატივი იყო მასთან ერთად თამაში[13] და რომ მან ბევრი რამ ისწავლა გადასაღებ მოედანზე მასთან მუშაობით.[14]
*[[ფრანსის კონროი|ფრენსის კონროი]], როგორც პენი ფლეკი: არტურის ფსიქიკურად და ფიზიკურად დაავადებული დედა,[15] რომელიც ადრე თომას უეინთან მუშაობდა.[16]
ჰანა გროსი, როგორც პატარა პენი.[17]
*[[ბრეტ კალენი]] თომას უეინის როლში, მილიარდერი, რომელიც გოთემის მერის პოსტზე იბრძვის.[18] თავდაპირველად როლზე [[ალეკ ბოლდუინი]] იყო არჩეული, მაგრამ გრაფიკთან დაკავშირებული პრობლემების გამო უარი თქვა.[19][20]
*[[კერი ლუიზ პუტრელო]], მართა უეინის, თომასის ცოლის როლში, თუმცა პერსონაჟს დიალოგი არ აქვს (ის მხოლოდ თომასის მკვლელობის დროს ყვირის) და არასდროს მოიხსენიება სახელით.[21]
*[[დუგლას ჰოჯი]] ალფრედ პენიუორთის როლში, უეინის ოჯახის მსახური და მომვლელი.[22]
*[[დანტე პერეირა-ოლსონი]] ბრიუს უეინის როლში, თომასისა და მართას ვაჟი.[23][24]
*[[გლენ ფლეშლერი]] და ლი გილი, როგორც რენდალი და გარი, არტურის ჯამბაზები.[25][26]
*[[ბილ კემპი]] და [[შეი უიგჰემი]] [[დეტექტივი|დეტექტივების]], გარიტისა და ბურკის როლებში გოთჰემ სიტის პოლიციის დეპარტამენტში.[27]
*[[მარკ მარონი]] ჯინ უფლანდის როლში, ფრანკლინის შოუს პროდიუსერი.[28][29]
*[[შერონ ვაშინგტონ დებრა|შერონ ვაშინგტონი დებრა]] კეინის როლში, არტურის სოციალური მუშაკი.
*[[ჯოშ პეისი]] ჰოიტ ვონის როლში, არტურის აგენტი.[25][30]
*[[ბრაიან ტირი]] ჰენრი კლარკის როლში, არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს კლერკი.
*[[ფრენკ ვუდი]], როგორც დოქტორი ბენჯამინ სტოუნერი, პენი ფლეკის ყოფილი [[თერაპევტი]].[31]
*[[ბენ უორჰეიტი]], [[მაიკლ ბენცი]] და [[კარლ ლუნდშტედტი]], როგორც Wayne Investments-ის სამი თანამშრომელი, რომლებიც არტურს მეტროში ავიწროებენ.[32]
*[[გარი გულმანი]] და [[სემ მორილი]], როგორც [[კომიკოსი|კომიკოსები]] ღია მიკროფონზე, სადაც არტური გამოდის.[32][33]
*[[ბრაიან კალენი]] ხავიერის როლში, არტურის თანამშრომელი.[34]
*[[ჯასტინ ტერუ]] ითან ჩეისის როლში, ფრანკლინის შოუს ცნობილი სტუმარი.[35]
*[[ეიპრილ გრეისი]], როგორც არკჰემის თერაპევტი
== წარმოება ==
=== განვითარება ===
2014-2015 წლებში ხოაკინ ფენიქსმა თავის აგენტს გამოუცხადა ინტერესი, ეთამაშა დაბალბიუჯეტიან „პერსონაჟის შესწავლის“ ტიპის ფილმში კომიქსების ბოროტმოქმედის შესახებ, როგორიცაა DC Comics-ის პერსონაჟი ჯოკერი,[5] სანამ ფილიპსი ჯოკერს 2016 წელს შესთავაზებდა.[36] ფენიქსმა ადრე უარი თქვა [[Marvel-ის კინოსამყარო|Marvel]]-ის კინემატოგრაფიულ სამყაროში (MCU) თამაშზე, რადგან მას მოუწევდა რამდენიმე ფილმში ისეთი როლის ხელახლა შესრულება, როგორიცაა [[ბრიუს ბანერი]] / [[ჰალკი (კომიქსები)|ჰალკი]] (თავდაპირველად [[ედვარდ ნორტონი]] განასახიერებდა, სანამ [[მარკ რუფალო]] ხელახლა არ აირჩევდა მას) ან [[სტივენ სტრეინჯი]] / [[დოქტორი სტრეინჯი (ფილმი)|დოქტორ სტრეინჯი]] (საბოლოოდ [[ბენედიქტ კამბერბეჩი]] განასახიერებდა).[37] ფენიქსმა ჯოკერი გამორიცხა თავისი „პერსონაჟის შესწავლის“ იდეის გამო და სხვა იდეაზე ფიქრი სცადა.
[[ფაილი:Todd Phillips-64847.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
„ჯოკერის როლის შესრულება შეუძლებელია, რადგან, მოგეხსენებათ, უბრალოდ ამ პერსონაჟის როლი ულვე შესრულებულია“. ფენიქსის აგენტმა Warner Bros.-თან საგამოძიებო შეხვედრის დანიშვნა შესთავაზა, მაგრამ მან უარი თქვა და იდეაზე უარი თქვა.[5] ანალოგიურად, ტოდ ფილიპსს არაერთხელ შესთავაზეს კომიქსებზე დაფუძნებული ფილმების გადაღება, მაგრამ უარი თქვა, რადგან მიაჩნდა, რომ ისინი „ხმაურიანი“ იყო და არ აინტერესებდა. ფილიპსის თქმით, ჯოკერი მისი იდეიდან წარმოიშვა, შეექმნა განსხვავებული, უფრო დასაბუთებული კომიქსების ფილმი.[38] მას ჯოკერი იზიდავდა, რადგან არ ეგონა, რომ პერსონაჟის განსაზღვრული განსახიერება არსებობდა, რაც, მისი თქმით, მნიშვნელოვან შემოქმედებით თავისუფლებას მისცემდა.[39]
ფილიპსმა ჯოკერის იდეა [[Warner Bros.|Warner Bros]].-ს შესთავაზა მისი ფილმის „[[ომის ძაღლები|ომის ძაღლების]]“ პრემიერის შემდეგ, რომელიც 2016 წლის აგვისტოში შედგა.[38] „ომის ძაღლების“ პრემიერამდე ფილიპსი ძირითადად ცნობილი იყო თავისი კომედიური ფილმებით, როგორიცაა „[[გზის მოგზაურობა]]“ (2000), „[[ძველი სკოლა]]“ (2003) და „[[ნაბახუსევი]]“ (2009); „ომის ძაღლები“ უფრო შემაშფოთებელ ტერიტორიაზე გადასვლას ნიშნავდა.[40] პრემიერის დროს ფილიპსმა გააცნობიერა, რომ „ომის ძაღლები სამყაროს ცეცხლს არ წაუკიდებდნენ და მე ვფიქრობდი: „რა უნდათ ხალხს სინამდვილეში ნახონ?“[38] გარდა ამისა, მან აღმოაჩინა, რომ „გამოღვიძებულ კულტურაში“ კომედიური ფილმების გადაღება რთული იყო „[[Twitter|ტვიტერზე]] 30 მილიონი ადამიანის“ წინააღმდეგობის ფონზე. საბოლოოდ ის დაფიქრდა: „როგორ გავაკეთო რაღაც უპატივცემულო, მაგრამ ჯანდაბას კომედია? ოჰ, ვიცი, ავიღოთ კომიქსების ფილმების სამყარო და ამით თავდაყირა დავაყენოთ“.[41] მან შესთავაზა, რომ DC Films-მა თავისი ფილმები კონკურენტი [[Marvel Studios]]-ისგან გამოეყო დაბალბიუჯეტიანი, დამოუკიდებელი ფილმების წარმოებით.[42][43] „საოცრება ქალის“ (2017) წარმატებული გამოსვლის შემდეგ, DC Films-მა გადაწყვიტა, ყურადღება არ მიექცია თავისი DC-ზე დაფუძნებული კინოფრენჩაიზის, DC გაფართოებული სამყაროს (DCEU) საერთო ხასიათისთვის.[44] 2017 წლის აგვისტოში Warner Bros.-მა და DC Films-მა გაამხილეს ფილმის გეგმები, სადაც ფილიპსი სკოტ სილვერთან ერთად რეჟისორი და თანასცენარისტი იყო, ხოლო მარტინ სკორსეზე ფილიპსთან ერთად თანაპროდიუსერობასაც აპირებდა.[45] [[The Hollywood Reporter]]-ის ტატიანა სიგელის თქმით, სკორსეზე „ჯოკერის“ რეჟისორობა ფილიპსის არჩევამდეც კი განიხილავდა, თუმცა Warner Bros.-ის წყაროს თქმით, ის მხოლოდ იმიტომ ჩაერთო, რომ ფილმს ნიუ-იორკში მოღვაწე პროდიუსერი სჭირდებოდა.[46]
The Hollywood Reporter-ის კიმ მასტერსის და ბორის კიტის თქმით, [[ჯერედ ლეტო|ჯარედ ლეტო]], რომელიც DCEU-ში ჯოკერის როლს ასრულებდა, უკმაყოფილო იყო მისი ინტერპრეტაციისგან განცალკევებული პროექტის არსებობით.[47][48] 2019 წლის ოქტომბერში მასტერსმა განაცხადა, რომ ლეტომ „იგრძნო „გაუცხოება და განაწყენება“, როდესაც შეიტყო, რომ Warner Bros.-მა, რომელმაც მას DCEU-ს ჯოკერის შესახებ დამოუკიდებელი ფილმის გადაღება დაჰპირდა, ფილიპსს ჯოკერზე მუშაობის გაგრძელების უფლება მისცა და თავის მუსიკალურ მენეჯერ ირვინგ აზოფს პროექტის გაუქმება სთხოვა. მასტერსმა დასძინა, რომ ლეტოს გაღიზიანება იყო მიზეზი, რამაც მას [[Creative Artists Agency]] (CAA)-სთან თანამშრომლობის შეწყვეტა აიძულა, რადგან მისი აზრით, „მის აგენტებს ფილიპსის პროექტის შესახებ უფრო ადრე უნდა ეცნობებინათ და უფრო მეტად ებრძოლათ ჯოკერის მისი ვერსიისთვის“. თუმცა, ლეტოსთან დაკავშირებული წყაროები უარყოფენ, რომ მან ჯოკერის გაუქმება სცადა და ამის გამო CAA დატოვა.[48]
Warner Bros.-მა ფილიპსს მოუწოდა, ჯოკერის როლზე [[ლეონარდო დიკაპრიო]] დაენიშნა,[40] იმ იმედით, რომ ისარგებლებდა თავისი ხშირი თანამშრომლის, სკორსეზეს ჩართულობით მის მოსაზიდად.[47] თუმცა, ფილიპსმა თქვა, რომ ფენიქსი ერთადერთი მსახიობი იყო, რომელსაც განიხილავდა[49] და რომ მან და სილვერმა სცენარი ფენიქსის გათვალისწინებით დაწერეს: „მიზანი არასდროს ყოფილა ხოაკინ ფენიქსის კომიქსების ფილმების სამყაროში შემოყვანა. მიზანი იყო კომიქსების ფილმების ხოაკინ ფენიქსის სამყაროში შემოტანა“.[50] ფენიქსმა თქვა, რომ როდესაც ფილმის შესახებ შეიტყო, აღფრთოვანებული იყო, რადგან ეს იყო ისეთი ტიპის ფილმი, რომლის გადაღებაც სურდა, აღწერა იგი, როგორც უნიკალური და აღნიშნა, რომ ის არ ჰგავდა ტიპურ „სტუდიურ ფილმს“.[5] მას გარკვეული დრო დასჭირდა როლის შესასრულებლად, რადგან ეს მას აშინებდა და მან თქვა: „ხშირად, ამ ფილმებში, ჩვენ გვაქვს ეს გამარტივებული, რედუქციული არქეტიპები და ეს საშუალებას აძლევს მაყურებელს, დაშორდეს პერსონაჟს, ისევე როგორც ჩვენ გავაკეთებდით რეალურ ცხოვრებაში, სადაც ადვილია ვინმეს ბოროტად იარლიყი მიაწერო და შესაბამისად თქვა: „კარგი, მე ის არ ვარ“.“[50]
=== წერა ===
ფილიპსმა და სილვერმა „ჯოკერი“ 2017 წლის განმავლობაში დაწერეს და წერის პროცესი დაახლოებით ერთი წელი გაგრძელდა.[51] პროდიუსერის, [[ემა ტილინგერ კოსკოფი|ემა ტილინგერ კოსკოფის]] თქმით, Warner Bros.-ისგან სცენარის დამტკიცებას გარკვეული დრო დასჭირდა, ნაწილობრივ შინაარსთან დაკავშირებული შეშფოთების გამო. ანალოგიურად, ფილიპსმა აღნიშნა, რომ პერსონაჟის ხილვადობის გამო ერთწლიანი წერის პროცესში „მილიონი დაბრკოლება“ იყო.[38] ფილიპსმა თქვა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სცენარის თემები შეიძლება თანამედროვე საზოგადოებას ასახავდეს, ფილმი პოლიტიკური ხასიათის არ იყო.[51] მან ასევე აღნიშნა, რომ „ჯოკერი“ ბავშვის ტრავმასა და ფსიქიკურ დაავადებაზეა მოთხრობილი.[52][53] სცენარში ფილიპსმა ისაუბრა იმაზე, თუ რამდენად რთულია პაციენტებისთვის დიაგნოზების გამხელა, ფილმიდან ერთი სტრიქონის მოყვანით: „ფსიქიკური დაავადების ყველაზე ცუდი ის არის, რომ ხალხი მოელის, რომ მოიქცევი ისე, თითქოს არ მოიქცევი“.[53]
სცენარი შთაგონებულია სკორსეზეს ისეთი ფილმებით, როგორიცაა „ტაქსის მძღოლი“ (1976), „მძვინვარე ხარი“ (1980) და „კომედიის მეფე“ (1982), ასევე ფილიპსის „ნაბახუსევის ტრილოგიით“.[40][45][54] სხვა ფილმები, რომლებსაც ფილიპსი შთაგონების წყაროდ მოიხსენიებს, მოიცავს 1970-იან წლებში გამოსულ პერსონაჟების კვლევებს, როგორიცაა „[[სერპიკო (ფილმი)|სერპიკო]]“ (1973) და „[[გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა (ფილმი)|ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა]]“ (1975), მუნჯ ფილმს „[[კაცი, რომელიც იცინის]]“ (1928) და რამდენიმე [[მიუზიკლი|მიუზიკლს]]. ფილიპსის თქმით, ტონის გარდა,ჯოკერს დიდად არ განსხვავდებოდა თავისი წინა ნამუშევრებისგან, როგორიცაა „ნაბახუსევის“ ფილმები.[51] ფილმის სიუჟეტი შთაგონებულია ალან მურისა და ბრაიან ბოლანდის გრაფიკული რომანით „ბეტმენი: მკვლელობის ხუმრობა“ (1988), რომელიც ჯოკერს წარუმატებელ სტენდაპ კომიკოსად წარმოაჩენს,[38] ხოლო კულმინაციური თოქ-შოუს სცენა შთაგონებულია ფრენკ მილერის „ბნელი რაინდის დაბრუნება“ (1986) მსგავსი სცენით.[55] თუმცა, ფილიპსმა თქვა, რომ ფილმი „კომიქსებიდან არაფერს არ მიჰყვება. სწორედ ეს იყო ჩემთვის საინტერესო. ჩვენ ჯოკერს კი არა, ჯოკერად გახდომის ისტორიას ვიღებთ“.[56] ფილიპსმა მოგვიანებით განმარტა, რომ მას სურდა, რომ ისინი შთაგონებისთვის კონკრეტულ კომიქსს არ ეძებდნენ, არამედ პერსონაჟის ისტორიიდან „აირჩიეს ის, რაც მოგვწონდა“.[57] ნიუ-იორკში გაზრდილი ფილიპსი ასევე შთაგონებული იყო 1980-იანი წლების დასაწყისის ნიუ-იორკში ცხოვრებით.[58] საბვეის სროლის სცენა და მისი შემდგომი პერიოდი 1984 წელს ნიუ-იორკის საბვეის სროლით იყო შთაგონებული,[58][59] ხოლო არტურ ფლეკი ნაწილობრივ სროლის დამნაშავეზე, ბერნჰარდ გიოტცზეა დაფუძნებული.[59][58]
ფილიპსმა და სილვერმა ჯოკერის წარმოშობის ყველაზე გავრცელებული ისტორია, რომელშიც პერსონაჟი მჟავას ჭურჭელში ჩავარდნის შემდეგ დამახინჯებულია, ძალიან არარეალურად მიიჩნიეს.[38] სამაგიეროდ, მათ გამოიყენეს ჯოკერის ისტორიის გარკვეული ელემენტები ორიგინალური ისტორიის შესაქმნელად,[60] რომლის რაც შეიძლება ავთენტურად წარმოჩენაც ფილიპსს სურდა.[38] რადგან კომიქსებში ჯოკერს არ აქვს კონკრეტული წარმოშობის ისტორია, ფილიპსს და სილვერს მიეცათ მნიშვნელოვანი შემოქმედებითი თავისუფლება და „ყოველდღე ცდილობდნენ ერთმანეთისკენ სწრაფვას, რათა შეექმნათ რაღაც სრულიად გიჟური“.[51] მიუხედავად იმისა, რომ ჯოკერი ადრე რამდენიმე ფილმში გამოჩნდა, ფილიპსი ფიქრობდა, რომ შესაძლებელი იყო პერსონაჟის მონაწილეობით ახალი ისტორიის შექმნა. „ეს უბრალოდ კიდევ ერთი ინტერპრეტაციაა, როგორც ამას ხალხი [[მაკბეტი (პიესა)|მაკბეტის]] (1606) ინტერპრეტაციების დროს აკეთებს“, - განუცხადა მან [[The New York Times]]-ს.[49] თუმცა, მათ სცადეს შეენარჩუნებინათ ჯოკერის წარსულის ბუნდოვანი „მრავალჯერადი არჩევანის“ ბუნება, პერსონაჟის არასანდო მთხრობელად წარმოჩენით - მთელი სიუჟეტური ხაზები უბრალოდ მისი ბოდვებია[39] - და გაურკვეველი დატოვეს, თუ რა ფსიქიკური დაავადებებით იტანჯება ის.[40] შესაბამისად, ფილიპსის თქმით, მთელი ფილმი ინტერპრეტაციისთვის ღიაა.[39]
როდესაც ფილმის სცენარის 2018 წლის აპრილში დაწერილი ვერსია გაჟონა და ინტერნეტში გავრცელდა, ფილიპსმა განაცხადა, რომ ეს იყო ძველი ვერსია, რომელიც გადაღებების დაწყებამდე ექვსი თვით ადრე იყო დაწერილი.[61] ფილიპსმა ასევე უარი თქვა სცენარის გავრცელების წინააღმდეგ სამართლებრივი ქმედების განხორციელებაზე და განაცხადა, რომ მოსწონდა ძველი ვერსიის გავრცელება.[62]
=== წინასწარი წარმოება ===
„სამართლიანობის ლიგის“ (2017) კრიტიკული და ფინანსური შედეგების იმედგაცრუების შემდეგ, 2018 წლის იანვარში, [[უოლტერ ჰამადა|უოლტერ ჰამადამ]] ჯონ ბერგი Warner Bros.-ში DC-ზე დაფუძნებული კინოწარმოების ხელმძღვანელის თანამდებობაზე შეცვალა.[64] ჰამადამ DC-ის სხვადასხვა ფილმის შემუშავების პროცესი დაალაგა, ზოგიერთი მათგანი გააუქმა, ზოგიერთზე კი მუშაობა გააგრძელა; ფილმის გადაღებები 2018 წლის ბოლოს უნდა დაწყებულიყო, მცირე ბიუჯეტით - 55 მილიონი დოლარით.[65] [[The Hollywood Reporter]]-ის კიმ მასტერსმა განაცხადა, რომ Warner Bros.-ს არ სურდა „ჯოკერის“ გაგრძელება და ფილიპსის გადარწმუნების მიზნით მცირე ბიუჯეტი მისცა.[48] ფილიპსის თქმით, ჰამადას არ ესმოდა, რას ცდილობდა.[66] ივნისისთვის, რობერტ დე ნირო ფილმში მეორეხარისხოვან როლზე განიხილებოდა.[67] „ფენიქსთან“
[[ფაილი:Joker (2019) logotype.png|მინი|Joker (2019 film)]]
გარიგება 2018 წლის ივლისში დასრულდა,[68] ფილიპსის ოთხთვიანი დარწმუნების შემდეგ.[38] ამის შემდეგ დაუყოვნებლივ,[68] Warner Bros.-მა ოფიციალურად მისცა მწვანე შუქი ფილმს,[69] უწოდა მას „ჯოკერი“ და გამოსვლის თარიღი 2019 წლის 4 ოქტომბერი მიანიჭა.[70] Warner Bros.-მა ფილმი აღწერა, როგორც „საზოგადოების მიერ უგულებელყოფილი ადამიანის შესწავლა, რომელიც არა მხოლოდ პერსონაჟის მკაცრი შესწავლაა, არამედ უფრო ფართო გამაფრთხილებელი ისტორიაც“.[71]
სკორსეზეს დიდი ხნის პარტნიორი კოსკოფი შეუერთდა პროდიუსერობას,[72][73] თუმცა სკორსეზე სხვა ვალდებულებების გამო პროდიუსერის მოვალეობები დატოვა.[72] სკორსეზე განიხილავდა აღმასრულებელი პროდიუსერის თანამდებობაზე მუშაობას, მაგრამ დაკავებული იყო თავისი ფილმით „[[ირლანდიელი (2019 წლის ფილმი)|ირლანდიელი]]“ (2019), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა დე ნირო.[38] ასევე დადასტურდა, რომ ფილმს არანაირი გავლენა არ ექნებოდა ლეტოს „ჯოკერზე“ და იქნებოდა პირველი DC ფილმების ახალი სერიიდან, რომელიც არ იქნებოდა დაკავშირებული DCEU-სთან.[74][65] ივლისში ზაზი ბიტცი მეორეხარისხოვან როლზე აირჩიეს, ხოლო დე ნირომ მოლაპარაკებები აგვისტოში დაიწყო.[10][12] თავდაპირველად, ბიტცი პირადად მონაწილეობდა როლზე, თუმცა მოგვიანებით უარი მიიღო; შემდეგ მან გადაწყვიტა, ხელახლა ჩაეტარებინა კასტინგზე, რის შედეგადაც ფენიქსთან ერთად ქიმიის შესახებ კითხვა დაასრულა და შემდეგ მსახიობად აირჩიეს.[75] [[ფრანსის მაკდორმანდი|ფრენსის მაკდორმანდმა]] უარი თქვა ჯოკერის დედის განსახიერების შეთავაზებაზე და მსახიობად ფრენსის კონროი აირჩიეს.[76][15] ივლისის ბოლოს მსახიობებს მარკ მარონი და ბრაიან კალენი შეუერთდნენ.[29][28][77] ალეკ ბოლდუინი თომას უეინის როლზე 27 აგვისტოს აირჩიეს, თუმცა ორი დღის შემდეგ გრაფიკთან დაკავშირებული პრობლემების გამო უარი თქვა.[20] ბოლდუინმა ასევე აღნიშნა პერსონაჟის აღწერა, როგორც წასვლის მიზეზი, რომელშიც თომას უეინს „უინტერესო და გარუჯული ბიზნესმენი“ უწოდა, რომელიც უფრო 1980-იანი წლების დონალდ ტრამპის ფორმას ჰგავს.[78]
=== გადაღების პროცესი ===
ძირითადი გადაღებები 2018 წლის სექტემბერში ნიუ-იორკში დაიწყო,სამუშაო სახელწოდებით „რომეო“.[81] გადაღებების დაწყებიდან მალევე გამოცხადდა, რომ ფილმში მონაწილეობას მიიღებენ დე ნირო, ბრეტ კალენი, შეი უიგემი, გლენ ფლეშლერი, ბილ კემპი, ჯოშ პეისი და დუგლას ჰოჯი, ხოლო კალენი ბოლდუინს ჩაანაცვლებს.[25][82] [[ბრედლი კუპერი]] ფილმს პროდიუსერის რანგში შეუერთდა,[83] ხოლო ოპერატორი იყო ლოურენს შერი, რომელთანაც ფილიპსი ადრე თანამშრომლობდა.
[[ფაილი:Paramount Theatre Newark 2023 jeh.jpg|მინი| Joker (2019 film)]]
[25] 22 სექტემბერს, ძალადობრივი პროტესტის ამსახველი სცენა გადაიღეს [[კენსინგტონი და ჩელსი|კენსინგტონში]], [[ბრუკლინი|ბრუკლინის შტატში]], ჩერჩ ავენიუს სადგურზე,[84] თუმცა სადგური გადაკეთდა ბრონქსში, ბედფორდ პარკ ბულვარის სადგურის მსგავსად.[85] ძალადობრივი სცენების გადაღება ასევე მიმდინარეობდა მეცხრე ავენიუს სადგურის მიტოვებულ ქვედა პლატფორმაზე, სანსეტ პარკში, ბრუკლინის შტატში.[86]
ბიტცის თქმით, ფილიპსმა გადაღების დროს მთელი სცენარი გადაწერა; რადგან ფენიქსმა ფილმისთვის ძალიან დაიკლო წონაში, გადაღებების ხელახლა ჩატარების შესაძლებლობა აღარ იქნებოდა. ის იხსენებდა: „ჩვენ ტოდის თრეილერს ვნახავდით, საღამოს სცენას ვწერდით და შემდეგ ვაკეთებდით. თმისა და მაკიაჟის დროს ამ ფრაზებს ზეპირად ვისწავლიდით, შემდეგ ვაკეთებდით და სამი კვირის შემდეგ ხელახლა ვიღებდით“.[87] ფილიპსი იხსენებდა, რომ ფენიქსი ზოგჯერ გადაღების დროს გადაღების დროს გადასვლის დროს ტოვებდა ადგილს, რადგან თავშეკავებას კარგავდა და თავის მოკრება სჭირდებოდა, რაც სხვა მსახიობების დაბნეულობას იწვევდა, რადგან ფიქრობდნენ, რომ რაღაც არასწორად გააკეთეს. დე ნირო ერთ-ერთი იყო იმ მცირერიცხოვან ფენიქსთაგან, რომლებიც არასდროს ტოვებდნენ გადაღების ადგილს და დე ნიროს თქმით, ის „ძალიან ინტენსიური იყო იმაში, რასაც აკეთებდა, ისე, როგორც უნდა ყოფილიყო, ისე, როგორც უნდა ყოფილიყო“.[88]
[[ფაილი:R32 C at 34 Street Penn Station with 0 train rollsign from Joker filming, March 2019.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
ჯერსი სიტიში გადაღებები 30 სექტემბერს დაიწყო და [[ნიუარკი|ნიუარკის]] გამზირი გადაკეტა, ხოლო ნოემბერში გადაღებებისას, 9 ნოემბრიდან დაწყებული, კენედის ბულვარი გადაკეტა. ნიუარკში გადაღებები 13 ოქტომბერს დაიწყო და 16 ოქტომბრამდე გაგრძელდა.[81] ნიუარკში გადაღებებამდე ცოტა ხნით ადრე, [[SAG-AFTRA]]-მ მიიღო საჩივარი, რომ ბრუკლინში გადაღებების დროს სტატისტები მეტროს ვაგონებში სამ საათზე მეტხანს იყვნენ ჩაკეტილები, რაც შესვენების დარღვევას წარმოადგენს. პრობლემა სწრაფად მოგვარდა მას შემდეგ, რაც წარმომადგენელი გადასაღებ მოედანზე იმყოფებოდა.[89] იმ თვეში დანტე პერეირა-ოლსონი ახალგაზრდა ბრიუს უეინის როლში შეუერთდა მსახიობებს.[22] უიგემმა განაცხადა, რომ ოქტომბრის ბოლოს ფილმი გადაღებების „შუაში“ იყო და დასძინა, რომ ეს იყო „დაძაბული“ და „წარმოუდგენელი“ გამოცდილება.[27] ნოემბრის შუა რიცხვებისთვის გადაღებები ნიუ-იორკში დაბრუნდა.[90] გადაღებები 2018 წლის 3 დეკემბერს დასრულდა,[91] ხოლო ფილიპსმა თვის ბოლოს თავის [[Instagram]]-ის გვერდზე გამოაქვეყნა ფოტო ამ შემთხვევის აღსანიშნავად.[92]
„ჰოლივუდ რეპორტიორთან“ ინტერვიუში ემა ტილინგერ კოსკოფმა განაცხადა, რომ ყველაზე სტრესული გადაღება იყო „კიბის ცეკვის“ სცენა ფილმში, რომელიც დღეს სასაუბროდ ცნობილია, როგორც „ჯოკერის კიბეები“; რადგან ნიუ-იორკში პაპარაცების შესახებ კანონები არ არსებობდა, გადაღებას ისინი უშლიდნენ ხელს.[93] „ნიუ-იორკ ტაიმსის“ ცნობით, თავდაპირველად ამ სცენებისთვის უნდა გამოყენებულიყო სამხრეთ ბრონქსის კიბეები, რომლებიც გამოყენებული იყო ბიოგრაფიული კრიმინალური ფილმისთვის „[[ამერიკელი განგსტერი (2007 წლის ფილმი)|ამერიკელი განგსტერი]]“ (2007), მაგრამ ფილმის ტონისთვის ესთეტიურად მისაღები ზედმეტად გარემონტებულად და გალამაზებულად ჩაითვალა.[94] თავდაპირველად, ლოურენს შერს და ფილიპსს სურდათ 70 მმ ფორმატისთვის 65 მმ ფირზე გადაღება, მაგრამ „Warner Bros.“-მა უარი თქვა ამაზე ხარჯების გამო და ფილმი შემდგომში გადაიღეს Arri Alexa 65 ციფრული კამერებით. თუმცა, „Warner Bros.“-მა საბოლოოდ „ჯოკერს“ შეზღუდული კინოთეატრებში გადასცა გადაკეთებული 70 მმ და 35 მმ ვერსიების სახით.[95]
=== პოსტ-პროდაქშენი ===
ფილიპსმა დაადასტურა, რომ 2019 წლის მარტში ფილმ „ჯოკერის“ მონტაჟის პროცესში იყო.[96] მომდევნო თვეში [[CinemaCon]]-ზე მან განაცხადა, რომ ფილმი „ჯერ კიდევ ფორმას იღებდა“ და მისი განხილვა რთული იყო, რადგან იმედოვნებდა, რომ საიდუმლოებას შეინარჩუნებდა.[97] ფილიპსმა ასევე უარყო ფილმის გარშემო არსებული ინფორმაციის უმეტესობა, რაც, მისი აზრით, იმიტომ მოხდა, რომ ეს იყო „პერსონაჟის წარმოშობის ისტორია, რომელსაც არ აქვს ზუსტი წარმოშობა“.[98] ასევე დადასტურდა [[ბრაიან ტირი ჰენრი|ბრაიან ტირი ჰენრის]] როლი ფილმში.[30] ვიზუალური ეფექტები უზრუნველყოფილი იყო Scanline VFX-ით და Shade VFX-ით და ზედამხედველობდნენ [[მეთიუ ჯიამპა]] და [[ბრაიან გოდვინი]], ხოლო [[ერვინ რივერა]] იყო მთავარი ზედამხედველი.[99]
ფილმიდან ამოჭრილი ერთ-ერთი სცენა ასახავდა სოფის, რომელიც უყურებდა არტურის გამოჩენას ფრანკლინის შოუში. სცენა მიზნად ისახავდა მაყურებლისთვის იმის ჩვენებას, რომ ის ჯერ კიდევ ცოცხალია (რადგან ფილმი სხვაგვარად გულისხმობს, რომ არტური კლავს მას), მაგრამ ფილიპსმა გადაწყვიტა, რომ ეს შეაფერხებდა თხრობას, რომელიც არტურის თვალსაზრისით არის წარმოდგენილი.[100] კიდევ ერთ წაშლილ სცენაში არტური თავის დანაშაულებს კოლეგას უამბობს; სცენა საბოლოოდ ამოიღეს, რადგან ის „ძალიან ბევრ ინფორმაციას“ იძლეოდა ექსპოზიციის სახით.[101] ერთი წყაროს თანახმად, ფილმის ორიგინალური სცენარი იმით დასრულდა, რომ არტურმა მხარდამჭერების წინაშე გლაზგოური ღიმილი გამოისახა, თუმცა ეს იდეა Warner Bros.-ის მაშინდელმა აღმასრულებელმა დირექტორმა კრისტოფერ ნოლანმა უარყო, რომელმაც მოითხოვა, რომ მხოლოდ ჰით ლეჯერის მიერ შექმნილ ჯოკერის ვერსიას მისი ფილმიდან „ბნელი რაინდი“ (2008) გლაზგოური ღიმილი უნდა ჰქონოდა.[102]
ფილმის საბოლოო ბიუჯეტი 55-70 მილიონი დოლარი იყო, რაც The Hollywood Reporter-ის მიერ კომიქსებზე დაფუძნებული ტიპიური ფილმის ღირებულების „ნაწილად“ ითვლება.[65][103] შედარებისთვის, წინა ბოროტმოქმედებზე ორიენტირებული DC ფილმი, „[[თვითმკვლელთა რაზმი (ფილმი)|თვითმკვლელთა რაზმი]]“ (2016), 175 მილიონი დოლარი დაჯდა.[40] „ჯოკერის“ ბიუჯეტის 25 მილიონი დოლარი დაფარა ტორონტოში დაფუძნებულმა საფინანსო კომპანია [[Creative Wealth Media]]-მ, ხოლო [[Village Roadshow Pictures]]-მა და Bron Studios-მა თითოეულმა 25% შეიტანეს.[104][103] „ჯოკერი“ ასევე იყო პირველი მხატვრული ფილმი ბეტმენის ფილმების ფრენჩაიზში, რომელმაც ამერიკის კინოაკადემიისგან R რეიტინგი მიიღო, ოფიციალურად „ძლიერი სისხლიანი ძალადობის, შემაშფოთებელი ქცევის, ენისა და მოკლე სექსუალური ხასიათის კადრებისთვის“.[105] გაერთიანებულ სამეფოში, ბრიტანეთის კინოკლასიფიკაციის საბჭომ (BBFC) ფილმს 15-ქულიანი სერტიფიკატი მიანიჭა „ძლიერი სისხლიანი ძალადობისა და ენისთვის“.
== დიზაინი ==
=== კომპლექტი ===
„ჯოკერში“ გოთემი სიტი 1980-იან წლებში, ნიუ-იორკის სტილის გოთემში ვითარდება, ტოდ ფილიპსის თქმით, „რათა, გულწრფელად რომ ვთქვათ, DC-ის სამყაროსგან გამოეყოს“.[106] ამ ფილმის დამდგმელმა დიზაინერმა, მარკ ფრიდბერგმა, თქვა, რომ მან გადასაღებ მოედანზე, ნიუარკში, გოთემ სკვერი დაასახელა, რადგან იქ ჯერ კიდევ სიღარიბე იყო.[107] მას სურდა, რომ გოთემი უხეში ქალაქივით გამოჩენილიყო, როგორც ეს აღწერილია ფილმში „[[ტაქსისტი (1976 წლის ფილმი)|ტაქსისტი]]“ (1976), ამიტომ მან ფილმში ყველა სტრუქტურასა და ხაზს სახელი დაარქვა და გოთემი სიტის კონკრეტული რუკა დახატა.[108] მან გადასაღებ მოედანზე 1970-იანი წლების კაშკაშა ფერის „მასკლერ მანქანები“ წარმოადგინა, „რაც დისონანსს გადმოსცემდა და ამავდროულად საშინელიც და ლამაზიც“. მან ასევე სცადა გოთემი, როგორც დამპალი ქალაქი, გრაფიტის, გზებზე ნაგვისა და დაბზარული ტროტუარების მეშვეობით.[109][110] ვიზუალური ეფექტების გუნდმა დაამატა გამოგონილი შენობები, შეცვალა ქალაქის ჰორიზონტი, რათა შეექმნა შეგრძნება, რომ ქალაქი არტურს აიძულებდა ზეწოლას.[111] ლოურენს შერის თქმით, ამ ფილმში გამოყენებული იყო ნატრიუმის ორთქლის ნათურები, რაც არტურის იზოლაციას და მის უფრო იმედიან მხარეს წარმოაჩენდა.[112]
[[ფაილი:Brooklyn Army Terminal samsebeskazal.livejournal.com-05880 (11061203223).jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფო დაფუძნებულია ფილმ „არკჰემის თავშესაფარზე“.[35] Warner Bros. Korea-მ განმარტა, რომ ეს უფრო რეალისტური სახელია რეალურ სამყაროში.[113] არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს ექსტერიერი გადაღებულია ბრუკლინის სამხედრო ტერმინალში,[114] ხოლო ინტერიერი - ჰარლემის მეტროპოლიტენის საავადმყოფოს ცენტრში.[115] ფილმის განმავლობაში არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს შიგნით ორი კედელია ნაჩვენები; ერთი აშკარად თეთრია პირველ და ბოლო სცენებში, მეორე კი ჭუჭყიანი ყვითელია იმ სცენაში, სადაც არტური სამედიცინო დასკვნით გარბის. ეს განსხვავება მიზნად ისახავდა მაყურებლის დაბნევას და იმის კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენებას, რომ არტური მთელი ამ ხნის განმავლობაში საავადმყოფოში იმყოფებოდა.[35][113]
=== პერსონაჟის დიზაინი ===
არტურის ქცევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შთაგონება მომდინარეობს ფილმიდან „[[პატარა მაწანწალა თანამედროვე დროში (1936 წლის ფილმი)|პატარა მაწანწალა თანამედროვე დროში]]“ (1936), ხოლო მისი „სასაცილო“ მოძრაობა შთაგონებულია [[ჩარლი ჩაპლინი|ჩარლი ჩაპლინით]].[35][111] არტურის ცეკვაზე გავლენა მოახდინა რეი ბოლგერმა, ხოლო მისი ჟესტი, რომელიც ორი თითით პირში იჭერდა ღიმილს, ბასტერ კიტონისგან იყო.[41][116] მოსამზადებლად, ფენიქსი 8 თვის განმავლობაში დღეში ერთჯერად, იშვიათად მიირთმევდა საკვებს, 24 კგ დაიკლო და „მგლისებრ, არასრულფასოვნად კვებად და მშიერად“ გამოიყურებოდა.[38][117][7] და უყურებდა ვიდეოებს პათოლოგიური სიცილით დაავადებული ადამიანების შესახებ, რათა როლისთვის საკუთარი სიცილი დაეხვეწა.[118] ის ცდილობდა ისეთი პერსონაჟის განსახიერებას, რომელთანაც მაყურებელს არ შეეძლო აეხსნა და შთაგონების მისაღებად არ მიმართავდა ჯოკერის წინა მსახიობებს; ამის ნაცვლად, მან წაიკითხა წიგნი პოლიტიკური მკვლელობების შესახებ, რათა გაეგო მკვლელები და მათი მოტივაცია.[4] ფილიპსმა არტურის ნორმალური სახე მის „ნამდვილ ნიღაბად“ მიიჩნია, ხოლო ჯოკერი მის ნამდვილ პიროვნებად იქცა.[119] მან ასევე აღმოაჩინა გულწრფელი სიცილი, რომელიც მხოლოდ ბოლო სცენაში ხდება.[120] რეჟისორმა ტოდ ფილიპსმა თქვა, რომ მან განზრახ დატოვა ბუნდოვანი საკითხი იმის შესახებ, ხდება თუ არა არტური ბეტმენის ტრადიციული ისტორიების ჯოკერი თუ შთააგონებს ცალკე პერსონაჟს,[39] თუმცა ფენიქსი თვლის, რომ არტური პირველია.[121][122]
=== მაკიაჟი და კოსტიუმები ===
ნიკი ლედერმანი და კეი ჯორჯიუ, ვიზაჟის დიზაინერი და სტილისტი, ცდილობდნენ არტურ ფლეკი „ხელნაკეთი და რეალისტური“ ეჩვენებინათ. ჯორჯიუმ არტური დაუბანელ თმაზე მამაკაცად წარმოაჩინა. მარკ ბრიჯესის მიერ შექმნილი არტურის კოსტიუმები იაფფასიან პოლიესტერის შარვალთან და აკრილის სვიტერთან ერთად ჩაცმის წყალობით „დაბერებული, ზედმეტად შეღებილი და დასუსტებული“ ჩანდა. მისი ფერთა პალიტრა 1980-იანი წლების ესთეტიკით იყო შთაგონებული: [[ლურჯი]], [[შინდისფერი]], [[ყავისფერი]], [[იასამნისფერი]] და [[ნაცრისფერი]].[123] ბრიჯესმა განმარტა, რომ არტურის კოსტუმის ფერი თავდაპირველად „ბავშვური სტილით“ დაიწყო და მოგვიანებით ფილმის ტონთან შესაბამისობაში მოვიდა.[124] პირველ სცენაში არტურის „ძალიან პატარა“ კაპიშონიანი ქურთუკი და [[თეთრი]] წინდები ბავშვურ კონცეფციას უსვამს ხაზს, რაც ასახავს მის ცხოვრებას დედასთან, პენისთან, რომელიც მას „ჩემს პატარა ბიჭს“ უწოდებს,[123] და ჩარლი ჩაპლინის გავლენას.[125] თუმცა, სცენაში, სადაც სოციალური მუშაკი მას ინტერვიუს უწევს, მან ნახშირისფერი სვიტერი ეცვა და ბოლოს არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოში „ნაჭუჭისფერი ნაქსოვი ზედა“ ჩაიცვა.[124] მისი მრავალი წლის ძველი კოსტუმის ამსახველი ხაზი მდოგვისფერ ჟილეტად და მოხატულ მწვანე პერანგად იქნა განმარტებული.[123]
არტურის ჯოკერად გადაქცევის შემდეგ, მისი დიზაინიც შეიცვალა. თმა „ბროკოლისფერ“ მწვანედ შეიღება და ორიგინალი ბეტმენის სერიის მსგავსი კოსტუმი ეცვა.[123][124] თუმცა, ამ ფილმში ჯოკერის კოსტუმს წინა ფილმებთან შედარებით განსხვავებული ფერები ჰქონდა (იისფერი კოსტუმი [[მწვანე]] ან [[ყვითელი]] პერანგით). მარკ ბრიჯესმა აღნიშნა, რომ ეს ფილიპსის განზრახვის შედეგი იყო, რომ არ სურდა „სხვა არაფერთან დაკავშირება“. თავდაპირველად, სცენარში კოსტუმის ფერი ტერაკოტა იყო დაყენებული, მაგრამ ბრიჯესმა ეს ფერი [[წითელი|წითლად]] შეცვალა „უფრო გამომხატველი“ ემოციის მისაცემად. გარდა ამისა, მისი კოსტუმის ფერები (მწვანე, ყვითელი, იისფერი და წითელი) კონტრასტში იყო მისი ანტაგონისტების, მათ შორის თომას უეინის ფერებთან, და ისინი ნაცრისფერი და ლურჯი ფერის იყო, როგორც ბეტმენი. კლოუნის მაკიაჟი კლასიკური, ანტიკვარული სტილით იყო შექმნილი, უფრო მუქი ფერებითა და ტონებითა და მუქარის შემცველი წარბებით. საავტორო უფლებების შესახებ კანონმდებლობის თანახმად, ორი ერთნაირი კლოუნი არ შეიძლება გამოიყურებოდეს, ლედერმანი გამოწვევის წინაშე აღმოჩნდა.[123]
== მუსიკა ==
2018 წლის აგვისტოში, [[ჰილდურ გუდნადოტირი]] დაიქირავეს ფილმის მუსიკის დასაწერად.[126] ჰილდურმა მუსიკის წერა სცენარის წაკითხვისა და ფილიპსთან შეხვედრის შემდეგ დაიწყო, რომელსაც „ბევრი ძლიერი იდეა“ ჰქონდა იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა ჟღერდეს მისი აზრით, მუსიკა. მან იმუშავა ჯოკერის მუსიკაზე დრამატული მინისერიალ „[[ჩერნობილი (მინისერიალი)|ჩერნობილის]]“ მუსიკასთან ერთად; ჰილდურმა The Hindu-ს დივია-კალა ბჰავანის განუცხადა, რომ ორს შორის გადართვა რთული იყო, რადგან მუსიკა ძალიან განსხვავებული იყო.[127]
გარდა ამისა, ფილმში შედის სიმღერები „That's Life“, „Send In the Clowns“, „White Room“ და „Rock and Roll Part 2“.[40][128] „Rock and Roll Part 2“-ის გამოყენებამ დავა გამოიწვია, როდესაც თავდაპირველად გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მისი შემსრულებელი, არასრულწლოვანთა სექსუალური დანაშაულისთვის მსჯავრდებული გარი გლიტერი, მიიღებდა ჰონორარს,[129] მაგრამ მოგვიანებით დადასტურდა, რომ ის არ მიიღებდა, რადგან მან დიდი ხნის წინ გაყიდა უფლებები; სიმღერის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ს უფლებები ამჟამად [[Universal Music Publishing Group]]-ს ეკუთვნის.[128] მუსიკა გამოქვეყნდა 2019 წლის 2 ოქტომბერს [[WaterTower Music]]-ის მიერ.[130] ჰილდურის მუსიკამ მოიპოვა მრავალი ჯილდო, მათ შორის ოსკარი, Satellite Award, Saturn Award, Hollywood Music in Media Awards (HMMA) და [[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსის ჯილდო]] საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის, ამ უკანასკნელმა კი ის პირველ ქალად აქცია, რომელმაც ამ კატეგორიაში სოლო კომპოზიტორის რანგში გაიმარჯვა.[131][132]
== მარკეტინგი ==
ფილიპსმა ჯოკერის პოპულარიზაცია [[Instagram]]-ის გვერდზე გადასაღებ მოედანზე ფოტოების გამოქვეყნებით განახორციელა.[133] 2018 წლის 21 სექტემბერს მან გამოაქვეყნა ფენიქსის სატესტო კადრები ჯოკერის კოსტიუმში, რომელსაც თან ახლდა The Guess Who-ს სიმღერა „Laughing“.[134] 2019 წლის 2 აპრილს CinemaCon-ზე ფილიპსმა წარმოადგინა ფილმის პირველი თრეილერი,[30] რომელიც ონლაინში მეორე დღეს გამოვიდა.[135] თრეილერმა, რომელშიც [[ჯიმი დურანტე|ჯიმი დურანტეს]] მიერ შესრულებული სიმღერა „Smile“ იყო წარმოდგენილი, დადებითი გამოხმაურება გამოიწვია, ზოგიერთმა კომენტატორმა ის „Taxi Driver“-სა და „Requiem for a Dream“-ს (2000) შეადარა და ფენიქსის შესრულება შეაქო.[136][137] სცენარისტებმა თრეილერი ბნელ და მკაცრ ფილმად შეაფასეს,[138] ხოლო ComicBook.com-ის ჟურნალისტმა ჯენა ანდერსონმა იგრძნო, რომ ის უფრო ფსიქოლოგიურ თრილერს ჰგავდა, ვიდრე კომიქსების ფილმს.[30] მსახიობმა მარკ ჰემილმა, რომელიც ჯოკერს მულტფილმის, „ბეტმენი: ანიმაციური სერიალის“ (1992–1995) შემდეგ ახმოვანებდა, Twitter-ზე ენთუზიაზმი გამოხატა.[139] პირიქით, io9-ის ჟერმენ ლუსიემ განაცხადა, რომ თრეილერი ძალიან ცოტას ამჟღავნებდა და რომ ის ძალიან ჰგავდა ფილიპსის მიერ Instagram-ზე გამოქვეყნებულ ფოტოებს. მიუხედავად იმისა, რომ ლუსიე მაინც თვლიდა, რომ თრეილერი პოტენციალს ავლენდა, საერთო ჯამში, ფიქრობდა, რომ თრეილერი „კარგი შედეგი“ არ იყო.[140] თრეილერმა გამოსვლიდან პირველი რამდენიმე საათის განმავლობაში რვა მილიონზე მეტი ნახვა მიიღო.[141]
2019 წლის 25 აგვისტოს ფილიპსმა გამოუშვა ექვსი მოკლე თიზერი, რომლებიც შეიცავდა სცენარის ნაწყვეტებს, რაც ადასტურებს, რომ მეორე თრეილერი 28 აგვისტოს გამოვიდოდა.[142] კინორეჟისორმა კევინ სმიტმა შეაქო თრეილერი და განაცხადა, რომ მისი აზრით, ფილმი „მაინც იმუშავებდა, მაშინაც კი, თუ [DC Comics] არ არსებობდა“ და შეაქო მისი უნიკალურობა.[143] საერთო ჯამში, Deadline Hollywood-მა შეაფასა, რომ Warner Bros.-მა 120 მილიონი დოლარი დახარჯა პოპულარიზაციასა და რეკლამებზე.[103]
კინოთეატრებში გამოსვლის შემდეგ, Warner Bros.-მა ამ ფილმის პოპულარიზაციისთვის უარყოფითი კრიტიკოსები გამოიყენა.[144]
tqeh2tzhmc74c2q4ktdy3k5mtbt97u4
5356575
5356558
2026-04-14T16:59:55Z
Ketto55
173536
5356575
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ketto55|Ketto55]].|14|04|2026}}„'''ჯოკერი'''“ 2019 წლის [[ამერიკა|ამერიკული]] [[ფსიქოლოგია|ფსიქოლოგიური]] თრილერია, რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორიც]] [[ტოდ ფილიპსი]] იყო, სცენარის ავტორი კი [[სკოტ სილვერი]]. [[DC Comics]]-ის პერსონაჟებზე დაფუძნებული ფილმი, რომელშიც მთავარ როლს [[ხოაკინ ფენიქსი]] ასრულებს და ჯოკერის ალტერნატიულ წარმოშობის ისტორიას გვთავაზობს. გოთემის დანგრევის ფონზე, [[კინოხელოვნება|ფილმი]] მოგვითხრობს არტურ ფლეკზე, ფსიქიკურად დაავადებულ კლოუნსა და სტენდაპ კომიკოსზე, რომლის მორალურ ნიჰილიზმში ჩავარდნაც მდიდრების წინააღმდეგ ძალადობრივ კონტრკულტურულ [[რევოლუცია|რევოლუციას]] შთააგონებს. [[რობერტ დე ნირო]], [[ზაზი ბიცი]] და [[ფრანსის კონროი|ფრენსის კონროი]] მეორეხარისხოვან როლებში მონაწილეობენ.
ფილიპსმა „ჯოკერი“ 2016 წელს მოიფიქრა და სცენარი სილვერთან ერთად 2017 წლის განმავლობაში დაწერა. ორივე მათგანი 1970-იანი წლების პერსონაჟების შესწავლითა და მარტინ სკორსეზეს ფილმებით, კერძოდ, „ტაქსის მძღოლით“ (1976) და „კომედიის მეფით“ (1982) იყო შთაგონებული; სკორსეზე თავდაპირველად პროექტში პროდიუსერის სტატუსით იყო ჩართული. ფილმში სიუჟეტური ელემენტები ნაწილობრივ ადაპტირებულია ფილმებიდან „[[ბეტმენი: მკვლელი ხუმრობა]]“ (1988) და „[[ბნელი რაინდის დაბრუნება]]“ (1986), თუმცა ფილიპსმა და სილვერმა შთაგონების წყაროდ კონკრეტული კომიქსები არ გამოიყენეს და არც ისურვეს, რომ ფილმი [[ბეტმენი|ბეტმენის]] რომელიმე წინა ფილმის გაგრძელებასთან ყოფილიყო დაკავშირებული. „ფენიქსი“ 2018 წლის თებერვალში დაინიშნა და იმავე წლის ივლისში მსახიობები შეირჩნენ, ხოლო მსახიობთა უმეტესობამ აგვისტოში გააფორმა კონტრაქტი. ძირითადი გადაღებები [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]], ჯერსი სიტიში და ნიუარკში, 2018 წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე მიმდინარეობდა. „ჯოკერი“ ბეტმენის შესახებ პირველი მხატვრული ფილმია, რომელმაც კინოფილმების ასოციაციისგან R რეიტინგი მიიღო.[b]
„ჯოკერის“ პრემიერა [[ვენეცია|ვენეციის]] 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 31 აგვისტოს შედგა, სადაც მან [[ოქროს ლომი]] მოიპოვა, ხოლო კინოთეატრებში Warner Bros. Pictures-ის მიერ 4 ოქტომბერს გამოვიდა. ფილმმა კრიტიკოსებისგან არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო და სალაროებში წარმატებას მიაღწია, ოქტომბრის გამოსვლის რეკორდი დაამყარა და მსოფლიო მასშტაბით 1 მილიარდ დოლარზე მეტი შემოსავალი მიიღო, რაც პირველი R რეიტინგის მქონე ფილმია, რომელმაც ეს მოახერხა. მას ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმის რეკორდი ეკავა, სანამ 2024 წელს მას „[[დედპული]] და [[სამურავი (პერსონაჟი)|ვულვერინი]]“ არ გადაასწრო. ფილმი 92-ე [[ოსკარი|ოსკარის დაჯილდოებაზე]] თერთმეტი ჯილდოზე იყო ნომინირებული, საიდანაც ორი („ფენიქსის“ საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის“ და „საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის“ კატეგორიებში) და სხვა მრავალი ჯილდო მიიღო. 2024 წელს გამოვიდა გაგრძელება, „ჯოკერი: ფოლი ა დე“, რომელიც კრიტიკოსებისა და კომერციული წარუმატებლობის მიუხედავად.
== სიუჟეტი ==
1981 წელს, არტურ ფლეკი წვეულების კლოუნი და სტენდაპ კომიკოსის სურვილით დაბადებული, რომელიც დედასთან, პენისთან ერთად, დანაშაულებრივ გოთემ სიტიში ცხოვრობს. ის ნევროლოგიური აშლილობით იტანჯება, რაც მას შემთხვევით, უკონტროლო სიცილის შეტევებს იწვევს, რისთვისაც ქალაქის სოციალური მომსახურების პროგრამის მეშვეობით მოპოვებულ მედიკამენტებს იღებს. მას შემდეგ, რაც არტურს სამსახურში ქუჩის ახალგაზრდები ესხმიან თავს, მისი კოლეგა რენდალი მას [[რევოლვერი|რევოლვერს]] აძლევს თავის დასაცავად. არტური ურთიერთობას ამყარებს მეზობელთან, მარტოხელა დედა სოფი დუმონდთან და მას კომედი კლუბში მისი რუტინის სანახავად იწვევს.
ბავშვთა საავადმყოფოში გამოსვლისას არტურს შემთხვევით იარაღი უვარდება და შემდეგ სამსახურიდან უშვებენ. მეტროთი სახლში მიმავალ გზაზე, კლოუნის მაკიაჟით, მას Wayne Investments-ის სამი მთვრალი ბიზნესმენი დასცინის და თავს ესხმის. ის თავდაცვის მიზნით ორ მათგანს ესვრის, ხოლო მესამეს კლავს გაქცევის მცდელობისას. მათი დამსაქმებელი, მილიარდერი მერობის კანდიდატი თომას უეინი, გმობს მკვლელობებს, მაგრამ მხარდამჭერები არტურის გამოსახულებიანი კლოუნის ნიღბების ტარებას იწყებენ. ბიუჯეტის შემცირება სოციალური მომსახურების პროგრამას ხურავს, რის გამოც არტური მედიკამენტების გარეშე რჩება.
სოფი არტურის სტენდაპ რუტინას ესწრება, რომელიც მისი აშლილობისა და ხუმრობების უშედეგოობის გამო ვერ ხერხდება. არტური პენის წერილს იჭერს თომასისადმი, რომელშიც ის თომასის უკანონო შვილია და დედამისს საყვედურობს მისი წარმომავლობის შესახებ სიმართლის დამალვის გამო. ის უეინ მენორში მიდის, სადაც თომასის პატარა ვაჟს, ბრიუსს, ხვდება, მაგრამ ოჯახის მსახურთან, ალფრედ პენივორტთან ჩხუბის შემდეგ გარბის. პენი ინსულტს იღებს მას შემდეგ, რაც მას ორი დეტექტივი კითხავს, რომლებიც არტურის მონაწილეობას იძიებენ მეტროში მომხდარ მკვლელობებში და ჰოსპიტალიზებულია. არტურის კუმირი, პოპულარული ღამის თოქ-შოუს წამყვანი მიურეი ფრანკლინი, თავის შოუში არტურის წარუმატებელი გამოსვლის ამსახველ კადრებს წარმოგვიდგენს და დაცინვით მას „ჯოკერს“ უწოდებს, რაც არტურის დიდ ტკივილს იწვევს.
არტური კინოთეატრში თომასს უპირისპირდება. თომასი უარყოფს, რომ მისი მამაა და ამტკიცებს, რომ პენი ასევე არ არის მისი ბიოლოგიური დედა. არტური არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს სტუმრობს და პენის საქმეს კითხულობს, სადაც ნათქვამია, რომ ის ბოდვითი ნარცისი იყო, რომელმაც არტური უეინებთან დიასახლისად მუშაობის დროს იშვილა. მან თომასთან წარმოსახვითი ინტიმური ურთიერთობა განავითარა, რაც მოიცავდა იმას, რომ არტური მათი ბიოლოგიური შვილი იყო. ამავდროულად, პენი არტურს ზრდიდა შეყვარებულთან, რომელიც ფიზიკურად და სექსუალურად ძალადობდა მათზე, რამაც მისი ნევროლოგიური აშლილობა გამოიწვია. შეშინებული არტური მოულოდნელად შედის სოფის ბინაში. შეშინებული არტური კეთილგანწყობით სთხოვს მას წასვლას და ამხელს, რომ მათი ურთიერთობა არტურის ფანტაზიის ნაყოფია. მომდევნო დღეს, არტური საავადმყოფოში პენის ბალიშით ახრჩობს.
არტური მიწვეულია მიურეის შოუში და ემზადება კლოუნის თემატიკის პერსონის შექმნით. მას სტუმრობენ რენდალი და კიდევ ერთი ყოფილი კოლეგა, გარი. არტური სასიკვდილოდ ურტყამს და სცემს რენდალს, მაგრამ გარისთვის იხსნის მას წარსულში მის მიმართ სიკეთის გამო. არტურის გამომძიებელი დეტექტივები მას კლოუნ-მოპროტესტანტებით სავსე მატარებელში მისდევენ. არტური ჩხუბს იწვევს, რომლის დროსაც ერთ-ერთი დეტექტივი შემთხვევით ესვრის და კლავს მომიტინგეს. სხვა მომიტინგეები, თავის მხრივ, სცემენ დეტექტივებს, ხოლო არტური გარბის.
სტუდიაში არტური სთხოვს მიურეის, წარადგინოს იგი, როგორც „ჯოკერი“, რაც მის ადრინდელ დაცინვას გულისხმობს. შოუს პირდაპირ ეთერში გასვლისას, არტური ყვება ავადმყოფურ ხუმრობებს, აღიარებს მეტროში მომხდარ მკვლელობებს, წუწუნებს საზოგადოების მხრიდან დაჩაგრულების უგულებელყოფაზე და საყვედურობს მიურეის დაცინვის გამო. ბოლო ხუმრობის შემდეგ, არტური ორჯერ ესვრის მიურეის, კლავს მას. არტური დააპატიმრეს და ქალაქში არეულობა დაიწყო. სასწრაფო დახმარების მანქანით მძარცველები შეეჯახნენ პოლიციის მანქანას, რომელშიც არტური იმყოფებოდა და გაათავისუფლეს. ამასობაში, ერთ-ერთი მეამბოხე უეინის ოჯახს ხეივანში კუთხეში შემოარტყამს და ბრიუსის თვალწინ კლავს თომასს და მის მეუღლეს, მართას. არტური პოლიციის მანქანაზე დგება, ხალხის ოვაციების ფონზე ცეკვავს და სახეზე სისხლით იღიმის.
გარკვეული დროის შემდეგ, არტური თავის ახალ თერაპევტთან სესიის დროს იცინის ხუმრობაზე. ის უარს ამბობს ხუმრობაზე, რადგან ამტკიცებს, რომ თერაპევტი ვერ გაიგებს. ის სისხლიანი ფეხსაცმლის კვალს ტოვებს, სანამ სანიტარი მისდევს.
== მსახიობები ==
*[[ხოაკინ ფენიქსი]] არტურ ფლეკის / ჯოკერის როლში: ფსიქიკურად დაავადებული, გაჭირვებული წვეულების კლოუნი და სტენდაფ კომიკოსი, რომელსაც საზოგადოება უგულებელყოფს,[3] რომლის ძალადობის ისტორია მას ნიჰილისტ კრიმინალად აქცევს კლოუნებით შთაგონებული პერსონით.[4] ფენიქსი დაინტერესებული იყო [[კომიქსი|კომიქსების]] პერსონაჟის დაბალბიუჯეტიანი „პერსონაჟის შესწავლით“ და ამბობდა, რომ ფილმი „უნიკალურად გამოიყურება, ის გარკვეულწილად საკუთარი სამყაროა და შესაძლოა ეს შეიძლება იყოს ის, რაც ყველაზე მეტად გაშინებთ“.[5] ფენიქსმა ფილმში როლისთვის 23 კგ დაიკლო.[6][7][8]
*[[რობერტ დე ნირო]] მორის „მიურეი“ ფრანკლინის როლში:[9] თოქ-შოუს წამყვანი, რომელიც არტურის დაცემაში მონაწილეობს.[10] დე ნირომ თქვა, რომ მისი როლი ფილმ „ჯოკერში“ პატივს მიაგებს მის პერსონაჟს „[[კომედიის მეფე]]“-დან (1982), რუპერტ პაპკინს, რომელიც კომიკოსია და შეპყრობილია თოქ-შოუს წამყვანით.[9]
*[[ზაზი ბიცი]] სოფი დიუმონის როლში:[11] ცინიკოსი მარტოხელა დედა და არტურის „სიყვარულის ინტერესი“.[11][12] ბიცი, ფენიქსის დიდი გულშემატკივარი, ამბობს, რომ მისთვის პატივი იყო მასთან ერთად თამაში[13] და რომ მან ბევრი რამ ისწავლა გადასაღებ მოედანზე მასთან მუშაობით.[14]
*[[ფრანსის კონროი|ფრენსის კონროი]], როგორც პენი ფლეკი: არტურის ფსიქიკურად და ფიზიკურად დაავადებული დედა,[15] რომელიც ადრე თომას უეინთან მუშაობდა.[16]
ჰანა გროსი, როგორც პატარა პენი.[17]
*[[ბრეტ კალენი]] თომას უეინის როლში, მილიარდერი, რომელიც გოთემის მერის პოსტზე იბრძვის.[18] თავდაპირველად როლზე [[ალეკ ბოლდუინი]] იყო არჩეული, მაგრამ გრაფიკთან დაკავშირებული პრობლემების გამო უარი თქვა.[19][20]
*[[კერი ლუიზ პუტრელო]], მართა უეინის, თომასის ცოლის როლში, თუმცა პერსონაჟს დიალოგი არ აქვს (ის მხოლოდ თომასის მკვლელობის დროს ყვირის) და არასდროს მოიხსენიება სახელით.[21]
*[[დუგლას ჰოჯი]] ალფრედ პენიუორთის როლში, უეინის ოჯახის მსახური და მომვლელი.[22]
*[[დანტე პერეირა-ოლსონი]] ბრიუს უეინის როლში, თომასისა და მართას ვაჟი.[23][24]
*[[გლენ ფლეშლერი]] და ლი გილი, როგორც რენდალი და გარი, არტურის ჯამბაზები.[25][26]
*[[ბილ კემპი]] და [[შეი უიგჰემი]] [[დეტექტივი|დეტექტივების]], გარიტისა და ბურკის როლებში გოთჰემ სიტის პოლიციის დეპარტამენტში.[27]
*[[მარკ მარონი]] ჯინ უფლანდის როლში, ფრანკლინის შოუს პროდიუსერი.[28][29]
*[[შერონ ვაშინგტონ დებრა|შერონ ვაშინგტონი დებრა]] კეინის როლში, არტურის სოციალური მუშაკი.
*[[ჯოშ პეისი]] ჰოიტ ვონის როლში, არტურის აგენტი.[25][30]
*[[ბრაიან ტირი]] ჰენრი კლარკის როლში, არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს კლერკი.
*[[ფრენკ ვუდი]], როგორც დოქტორი ბენჯამინ სტოუნერი, პენი ფლეკის ყოფილი [[თერაპევტი]].[31]
*[[ბენ უორჰეიტი]], [[მაიკლ ბენცი]] და [[კარლ ლუნდშტედტი]], როგორც Wayne Investments-ის სამი თანამშრომელი, რომლებიც არტურს მეტროში ავიწროებენ.[32]
*[[გარი გულმანი]] და [[სემ მორილი]], როგორც [[კომიკოსი|კომიკოსები]] ღია მიკროფონზე, სადაც არტური გამოდის.[32][33]
*[[ბრაიან კალენი]] ხავიერის როლში, არტურის თანამშრომელი.[34]
*[[ჯასტინ ტერუ]] ითან ჩეისის როლში, ფრანკლინის შოუს ცნობილი სტუმარი.[35]
*[[ეიპრილ გრეისი]], როგორც არკჰემის თერაპევტი
== წარმოება ==
=== განვითარება ===
2014-2015 წლებში ხოაკინ ფენიქსმა თავის აგენტს გამოუცხადა ინტერესი, ეთამაშა დაბალბიუჯეტიან „პერსონაჟის შესწავლის“ ტიპის ფილმში კომიქსების ბოროტმოქმედის შესახებ, როგორიცაა DC Comics-ის პერსონაჟი ჯოკერი,[5] სანამ ფილიპსი ჯოკერს 2016 წელს შესთავაზებდა.[36] ფენიქსმა ადრე უარი თქვა [[Marvel-ის კინოსამყარო|Marvel]]-ის კინემატოგრაფიულ სამყაროში (MCU) თამაშზე, რადგან მას მოუწევდა რამდენიმე ფილმში ისეთი როლის ხელახლა შესრულება, როგორიცაა [[ბრიუს ბანერი]] / [[ჰალკი (კომიქსები)|ჰალკი]] (თავდაპირველად [[ედვარდ ნორტონი]] განასახიერებდა, სანამ [[მარკ რუფალო]] ხელახლა არ აირჩევდა მას) ან [[სტივენ სტრეინჯი]] / [[დოქტორი სტრეინჯი (ფილმი)|დოქტორ სტრეინჯი]] (საბოლოოდ [[ბენედიქტ კამბერბეჩი]] განასახიერებდა).[37] ფენიქსმა ჯოკერი გამორიცხა თავისი „პერსონაჟის შესწავლის“ იდეის გამო და სხვა იდეაზე ფიქრი სცადა.
[[ფაილი:Todd Phillips-64847.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
„ჯოკერის როლის შესრულება შეუძლებელია, რადგან, მოგეხსენებათ, უბრალოდ ამ პერსონაჟის როლი ულვე შესრულებულია“. ფენიქსის აგენტმა Warner Bros.-თან საგამოძიებო შეხვედრის დანიშვნა შესთავაზა, მაგრამ მან უარი თქვა და იდეაზე უარი თქვა.[5] ანალოგიურად, ტოდ ფილიპსს არაერთხელ შესთავაზეს კომიქსებზე დაფუძნებული ფილმების გადაღება, მაგრამ უარი თქვა, რადგან მიაჩნდა, რომ ისინი „ხმაურიანი“ იყო და არ აინტერესებდა. ფილიპსის თქმით, ჯოკერი მისი იდეიდან წარმოიშვა, შეექმნა განსხვავებული, უფრო დასაბუთებული კომიქსების ფილმი.[38] მას ჯოკერი იზიდავდა, რადგან არ ეგონა, რომ პერსონაჟის განსაზღვრული განსახიერება არსებობდა, რაც, მისი თქმით, მნიშვნელოვან შემოქმედებით თავისუფლებას მისცემდა.[39]
ფილიპსმა ჯოკერის იდეა [[Warner Bros.|Warner Bros]].-ს შესთავაზა მისი ფილმის „[[ომის ძაღლები|ომის ძაღლების]]“ პრემიერის შემდეგ, რომელიც 2016 წლის აგვისტოში შედგა.[38] „ომის ძაღლების“ პრემიერამდე ფილიპსი ძირითადად ცნობილი იყო თავისი კომედიური ფილმებით, როგორიცაა „[[გზის მოგზაურობა]]“ (2000), „[[ძველი სკოლა]]“ (2003) და „[[ნაბახუსევი]]“ (2009); „ომის ძაღლები“ უფრო შემაშფოთებელ ტერიტორიაზე გადასვლას ნიშნავდა.[40] პრემიერის დროს ფილიპსმა გააცნობიერა, რომ „ომის ძაღლები სამყაროს ცეცხლს არ წაუკიდებდნენ და მე ვფიქრობდი: „რა უნდათ ხალხს სინამდვილეში ნახონ?“[38] გარდა ამისა, მან აღმოაჩინა, რომ „გამოღვიძებულ კულტურაში“ კომედიური ფილმების გადაღება რთული იყო „[[Twitter|ტვიტერზე]] 30 მილიონი ადამიანის“ წინააღმდეგობის ფონზე. საბოლოოდ ის დაფიქრდა: „როგორ გავაკეთო რაღაც უპატივცემულო, მაგრამ ჯანდაბას კომედია? ოჰ, ვიცი, ავიღოთ კომიქსების ფილმების სამყარო და ამით თავდაყირა დავაყენოთ“.[41] მან შესთავაზა, რომ DC Films-მა თავისი ფილმები კონკურენტი [[Marvel Studios]]-ისგან გამოეყო დაბალბიუჯეტიანი, დამოუკიდებელი ფილმების წარმოებით.[42][43] „საოცრება ქალის“ (2017) წარმატებული გამოსვლის შემდეგ, DC Films-მა გადაწყვიტა, ყურადღება არ მიექცია თავისი DC-ზე დაფუძნებული კინოფრენჩაიზის, DC გაფართოებული სამყაროს (DCEU) საერთო ხასიათისთვის.[44] 2017 წლის აგვისტოში Warner Bros.-მა და DC Films-მა გაამხილეს ფილმის გეგმები, სადაც ფილიპსი სკოტ სილვერთან ერთად რეჟისორი და თანასცენარისტი იყო, ხოლო მარტინ სკორსეზე ფილიპსთან ერთად თანაპროდიუსერობასაც აპირებდა.[45] [[The Hollywood Reporter]]-ის ტატიანა სიგელის თქმით, სკორსეზე „ჯოკერის“ რეჟისორობა ფილიპსის არჩევამდეც კი განიხილავდა, თუმცა Warner Bros.-ის წყაროს თქმით, ის მხოლოდ იმიტომ ჩაერთო, რომ ფილმს ნიუ-იორკში მოღვაწე პროდიუსერი სჭირდებოდა.[46]
The Hollywood Reporter-ის კიმ მასტერსის და ბორის კიტის თქმით, [[ჯერედ ლეტო|ჯარედ ლეტო]], რომელიც DCEU-ში ჯოკერის როლს ასრულებდა, უკმაყოფილო იყო მისი ინტერპრეტაციისგან განცალკევებული პროექტის არსებობით.[47][48] 2019 წლის ოქტომბერში მასტერსმა განაცხადა, რომ ლეტომ „იგრძნო „გაუცხოება და განაწყენება“, როდესაც შეიტყო, რომ Warner Bros.-მა, რომელმაც მას DCEU-ს ჯოკერის შესახებ დამოუკიდებელი ფილმის გადაღება დაჰპირდა, ფილიპსს ჯოკერზე მუშაობის გაგრძელების უფლება მისცა და თავის მუსიკალურ მენეჯერ ირვინგ აზოფს პროექტის გაუქმება სთხოვა. მასტერსმა დასძინა, რომ ლეტოს გაღიზიანება იყო მიზეზი, რამაც მას [[Creative Artists Agency]] (CAA)-სთან თანამშრომლობის შეწყვეტა აიძულა, რადგან მისი აზრით, „მის აგენტებს ფილიპსის პროექტის შესახებ უფრო ადრე უნდა ეცნობებინათ და უფრო მეტად ებრძოლათ ჯოკერის მისი ვერსიისთვის“. თუმცა, ლეტოსთან დაკავშირებული წყაროები უარყოფენ, რომ მან ჯოკერის გაუქმება სცადა და ამის გამო CAA დატოვა.[48]
Warner Bros.-მა ფილიპსს მოუწოდა, ჯოკერის როლზე [[ლეონარდო დიკაპრიო]] დაენიშნა,[40] იმ იმედით, რომ ისარგებლებდა თავისი ხშირი თანამშრომლის, სკორსეზეს ჩართულობით მის მოსაზიდად.[47] თუმცა, ფილიპსმა თქვა, რომ ფენიქსი ერთადერთი მსახიობი იყო, რომელსაც განიხილავდა[49] და რომ მან და სილვერმა სცენარი ფენიქსის გათვალისწინებით დაწერეს: „მიზანი არასდროს ყოფილა ხოაკინ ფენიქსის კომიქსების ფილმების სამყაროში შემოყვანა. მიზანი იყო კომიქსების ფილმების ხოაკინ ფენიქსის სამყაროში შემოტანა“.[50] ფენიქსმა თქვა, რომ როდესაც ფილმის შესახებ შეიტყო, აღფრთოვანებული იყო, რადგან ეს იყო ისეთი ტიპის ფილმი, რომლის გადაღებაც სურდა, აღწერა იგი, როგორც უნიკალური და აღნიშნა, რომ ის არ ჰგავდა ტიპურ „სტუდიურ ფილმს“.[5] მას გარკვეული დრო დასჭირდა როლის შესასრულებლად, რადგან ეს მას აშინებდა და მან თქვა: „ხშირად, ამ ფილმებში, ჩვენ გვაქვს ეს გამარტივებული, რედუქციული არქეტიპები და ეს საშუალებას აძლევს მაყურებელს, დაშორდეს პერსონაჟს, ისევე როგორც ჩვენ გავაკეთებდით რეალურ ცხოვრებაში, სადაც ადვილია ვინმეს ბოროტად იარლიყი მიაწერო და შესაბამისად თქვა: „კარგი, მე ის არ ვარ“.“[50]
=== წერა ===
ფილიპსმა და სილვერმა „ჯოკერი“ 2017 წლის განმავლობაში დაწერეს და წერის პროცესი დაახლოებით ერთი წელი გაგრძელდა.[51] პროდიუსერის, [[ემა ტილინგერ კოსკოფი|ემა ტილინგერ კოსკოფის]] თქმით, Warner Bros.-ისგან სცენარის დამტკიცებას გარკვეული დრო დასჭირდა, ნაწილობრივ შინაარსთან დაკავშირებული შეშფოთების გამო. ანალოგიურად, ფილიპსმა აღნიშნა, რომ პერსონაჟის ხილვადობის გამო ერთწლიანი წერის პროცესში „მილიონი დაბრკოლება“ იყო.[38] ფილიპსმა თქვა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სცენარის თემები შეიძლება თანამედროვე საზოგადოებას ასახავდეს, ფილმი პოლიტიკური ხასიათის არ იყო.[51] მან ასევე აღნიშნა, რომ „ჯოკერი“ ბავშვის ტრავმასა და ფსიქიკურ დაავადებაზეა მოთხრობილი.[52][53] სცენარში ფილიპსმა ისაუბრა იმაზე, თუ რამდენად რთულია პაციენტებისთვის დიაგნოზების გამხელა, ფილმიდან ერთი სტრიქონის მოყვანით: „ფსიქიკური დაავადების ყველაზე ცუდი ის არის, რომ ხალხი მოელის, რომ მოიქცევი ისე, თითქოს არ მოიქცევი“.[53]
სცენარი შთაგონებულია სკორსეზეს ისეთი ფილმებით, როგორიცაა „ტაქსის მძღოლი“ (1976), „მძვინვარე ხარი“ (1980) და „კომედიის მეფე“ (1982), ასევე ფილიპსის „ნაბახუსევის ტრილოგიით“.[40][45][54] სხვა ფილმები, რომლებსაც ფილიპსი შთაგონების წყაროდ მოიხსენიებს, მოიცავს 1970-იან წლებში გამოსულ პერსონაჟების კვლევებს, როგორიცაა „[[სერპიკო (ფილმი)|სერპიკო]]“ (1973) და „[[გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა (ფილმი)|ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა]]“ (1975), მუნჯ ფილმს „[[კაცი, რომელიც იცინის]]“ (1928) და რამდენიმე [[მიუზიკლი|მიუზიკლს]]. ფილიპსის თქმით, ტონის გარდა,ჯოკერს დიდად არ განსხვავდებოდა თავისი წინა ნამუშევრებისგან, როგორიცაა „ნაბახუსევის“ ფილმები.[51] ფილმის სიუჟეტი შთაგონებულია ალან მურისა და ბრაიან ბოლანდის გრაფიკული რომანით „ბეტმენი: მკვლელობის ხუმრობა“ (1988), რომელიც ჯოკერს წარუმატებელ სტენდაპ კომიკოსად წარმოაჩენს,[38] ხოლო კულმინაციური თოქ-შოუს სცენა შთაგონებულია ფრენკ მილერის „ბნელი რაინდის დაბრუნება“ (1986) მსგავსი სცენით.[55] თუმცა, ფილიპსმა თქვა, რომ ფილმი „კომიქსებიდან არაფერს არ მიჰყვება. სწორედ ეს იყო ჩემთვის საინტერესო. ჩვენ ჯოკერს კი არა, ჯოკერად გახდომის ისტორიას ვიღებთ“.[56] ფილიპსმა მოგვიანებით განმარტა, რომ მას სურდა, რომ ისინი შთაგონებისთვის კონკრეტულ კომიქსს არ ეძებდნენ, არამედ პერსონაჟის ისტორიიდან „აირჩიეს ის, რაც მოგვწონდა“.[57] ნიუ-იორკში გაზრდილი ფილიპსი ასევე შთაგონებული იყო 1980-იანი წლების დასაწყისის ნიუ-იორკში ცხოვრებით.[58] საბვეის სროლის სცენა და მისი შემდგომი პერიოდი 1984 წელს ნიუ-იორკის საბვეის სროლით იყო შთაგონებული,[58][59] ხოლო არტურ ფლეკი ნაწილობრივ სროლის დამნაშავეზე, ბერნჰარდ გიოტცზეა დაფუძნებული.[59][58]
ფილიპსმა და სილვერმა ჯოკერის წარმოშობის ყველაზე გავრცელებული ისტორია, რომელშიც პერსონაჟი მჟავას ჭურჭელში ჩავარდნის შემდეგ დამახინჯებულია, ძალიან არარეალურად მიიჩნიეს.[38] სამაგიეროდ, მათ გამოიყენეს ჯოკერის ისტორიის გარკვეული ელემენტები ორიგინალური ისტორიის შესაქმნელად,[60] რომლის რაც შეიძლება ავთენტურად წარმოჩენაც ფილიპსს სურდა.[38] რადგან კომიქსებში ჯოკერს არ აქვს კონკრეტული წარმოშობის ისტორია, ფილიპსს და სილვერს მიეცათ მნიშვნელოვანი შემოქმედებითი თავისუფლება და „ყოველდღე ცდილობდნენ ერთმანეთისკენ სწრაფვას, რათა შეექმნათ რაღაც სრულიად გიჟური“.[51] მიუხედავად იმისა, რომ ჯოკერი ადრე რამდენიმე ფილმში გამოჩნდა, ფილიპსი ფიქრობდა, რომ შესაძლებელი იყო პერსონაჟის მონაწილეობით ახალი ისტორიის შექმნა. „ეს უბრალოდ კიდევ ერთი ინტერპრეტაციაა, როგორც ამას ხალხი [[მაკბეტი (პიესა)|მაკბეტის]] (1606) ინტერპრეტაციების დროს აკეთებს“, - განუცხადა მან [[The New York Times]]-ს.[49] თუმცა, მათ სცადეს შეენარჩუნებინათ ჯოკერის წარსულის ბუნდოვანი „მრავალჯერადი არჩევანის“ ბუნება, პერსონაჟის არასანდო მთხრობელად წარმოჩენით - მთელი სიუჟეტური ხაზები უბრალოდ მისი ბოდვებია[39] - და გაურკვეველი დატოვეს, თუ რა ფსიქიკური დაავადებებით იტანჯება ის.[40] შესაბამისად, ფილიპსის თქმით, მთელი ფილმი ინტერპრეტაციისთვის ღიაა.[39]
როდესაც ფილმის სცენარის 2018 წლის აპრილში დაწერილი ვერსია გაჟონა და ინტერნეტში გავრცელდა, ფილიპსმა განაცხადა, რომ ეს იყო ძველი ვერსია, რომელიც გადაღებების დაწყებამდე ექვსი თვით ადრე იყო დაწერილი.[61] ფილიპსმა ასევე უარი თქვა სცენარის გავრცელების წინააღმდეგ სამართლებრივი ქმედების განხორციელებაზე და განაცხადა, რომ მოსწონდა ძველი ვერსიის გავრცელება.[62]
=== წინასწარი წარმოება ===
„სამართლიანობის ლიგის“ (2017) კრიტიკული და ფინანსური შედეგების იმედგაცრუების შემდეგ, 2018 წლის იანვარში, [[უოლტერ ჰამადა|უოლტერ ჰამადამ]] ჯონ ბერგი Warner Bros.-ში DC-ზე დაფუძნებული კინოწარმოების ხელმძღვანელის თანამდებობაზე შეცვალა.[64] ჰამადამ DC-ის სხვადასხვა ფილმის შემუშავების პროცესი დაალაგა, ზოგიერთი მათგანი გააუქმა, ზოგიერთზე კი მუშაობა გააგრძელა; ფილმის გადაღებები 2018 წლის ბოლოს უნდა დაწყებულიყო, მცირე ბიუჯეტით - 55 მილიონი დოლარით.[65] [[The Hollywood Reporter]]-ის კიმ მასტერსმა განაცხადა, რომ Warner Bros.-ს არ სურდა „ჯოკერის“ გაგრძელება და ფილიპსის გადარწმუნების მიზნით მცირე ბიუჯეტი მისცა.[48] ფილიპსის თქმით, ჰამადას არ ესმოდა, რას ცდილობდა.[66] ივნისისთვის, რობერტ დე ნირო ფილმში მეორეხარისხოვან როლზე განიხილებოდა.[67] „ფენიქსთან“
[[ფაილი:Joker (2019) logotype.png|მინი|Joker (2019 film)]]
გარიგება 2018 წლის ივლისში დასრულდა,[68] ფილიპსის ოთხთვიანი დარწმუნების შემდეგ.[38] ამის შემდეგ დაუყოვნებლივ,[68] Warner Bros.-მა ოფიციალურად მისცა მწვანე შუქი ფილმს,[69] უწოდა მას „ჯოკერი“ და გამოსვლის თარიღი 2019 წლის 4 ოქტომბერი მიანიჭა.[70] Warner Bros.-მა ფილმი აღწერა, როგორც „საზოგადოების მიერ უგულებელყოფილი ადამიანის შესწავლა, რომელიც არა მხოლოდ პერსონაჟის მკაცრი შესწავლაა, არამედ უფრო ფართო გამაფრთხილებელი ისტორიაც“.[71]
სკორსეზეს დიდი ხნის პარტნიორი კოსკოფი შეუერთდა პროდიუსერობას,[72][73] თუმცა სკორსეზე სხვა ვალდებულებების გამო პროდიუსერის მოვალეობები დატოვა.[72] სკორსეზე განიხილავდა აღმასრულებელი პროდიუსერის თანამდებობაზე მუშაობას, მაგრამ დაკავებული იყო თავისი ფილმით „[[ირლანდიელი (2019 წლის ფილმი)|ირლანდიელი]]“ (2019), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა დე ნირო.[38] ასევე დადასტურდა, რომ ფილმს არანაირი გავლენა არ ექნებოდა ლეტოს „ჯოკერზე“ და იქნებოდა პირველი DC ფილმების ახალი სერიიდან, რომელიც არ იქნებოდა დაკავშირებული DCEU-სთან.[74][65] ივლისში ზაზი ბიტცი მეორეხარისხოვან როლზე აირჩიეს, ხოლო დე ნირომ მოლაპარაკებები აგვისტოში დაიწყო.[10][12] თავდაპირველად, ბიტცი პირადად მონაწილეობდა როლზე, თუმცა მოგვიანებით უარი მიიღო; შემდეგ მან გადაწყვიტა, ხელახლა ჩაეტარებინა კასტინგზე, რის შედეგადაც ფენიქსთან ერთად ქიმიის შესახებ კითხვა დაასრულა და შემდეგ მსახიობად აირჩიეს.[75] [[ფრანსის მაკდორმანდი|ფრენსის მაკდორმანდმა]] უარი თქვა ჯოკერის დედის განსახიერების შეთავაზებაზე და მსახიობად ფრენსის კონროი აირჩიეს.[76][15] ივლისის ბოლოს მსახიობებს მარკ მარონი და ბრაიან კალენი შეუერთდნენ.[29][28][77] ალეკ ბოლდუინი თომას უეინის როლზე 27 აგვისტოს აირჩიეს, თუმცა ორი დღის შემდეგ გრაფიკთან დაკავშირებული პრობლემების გამო უარი თქვა.[20] ბოლდუინმა ასევე აღნიშნა პერსონაჟის აღწერა, როგორც წასვლის მიზეზი, რომელშიც თომას უეინს „უინტერესო და გარუჯული ბიზნესმენი“ უწოდა, რომელიც უფრო 1980-იანი წლების დონალდ ტრამპის ფორმას ჰგავს.[78]
=== გადაღების პროცესი ===
ძირითადი გადაღებები 2018 წლის სექტემბერში ნიუ-იორკში დაიწყო,სამუშაო სახელწოდებით „რომეო“.[81] გადაღებების დაწყებიდან მალევე გამოცხადდა, რომ ფილმში მონაწილეობას მიიღებენ დე ნირო, ბრეტ კალენი, შეი უიგემი, გლენ ფლეშლერი, ბილ კემპი, ჯოშ პეისი და დუგლას ჰოჯი, ხოლო კალენი ბოლდუინს ჩაანაცვლებს.[25][82] [[ბრედლი კუპერი]] ფილმს პროდიუსერის რანგში შეუერთდა,[83] ხოლო ოპერატორი იყო ლოურენს შერი, რომელთანაც ფილიპსი ადრე თანამშრომლობდა.
[[ფაილი:Paramount Theatre Newark 2023 jeh.jpg|მინი| Joker (2019 film)]]
[25] 22 სექტემბერს, ძალადობრივი პროტესტის ამსახველი სცენა გადაიღეს [[კენსინგტონი და ჩელსი|კენსინგტონში]], [[ბრუკლინი|ბრუკლინის შტატში]], ჩერჩ ავენიუს სადგურზე,[84] თუმცა სადგური გადაკეთდა ბრონქსში, ბედფორდ პარკ ბულვარის სადგურის მსგავსად.[85] ძალადობრივი სცენების გადაღება ასევე მიმდინარეობდა მეცხრე ავენიუს სადგურის მიტოვებულ ქვედა პლატფორმაზე, სანსეტ პარკში, ბრუკლინის შტატში.[86]
ბიტცის თქმით, ფილიპსმა გადაღების დროს მთელი სცენარი გადაწერა; რადგან ფენიქსმა ფილმისთვის ძალიან დაიკლო წონაში, გადაღებების ხელახლა ჩატარების შესაძლებლობა აღარ იქნებოდა. ის იხსენებდა: „ჩვენ ტოდის თრეილერს ვნახავდით, საღამოს სცენას ვწერდით და შემდეგ ვაკეთებდით. თმისა და მაკიაჟის დროს ამ ფრაზებს ზეპირად ვისწავლიდით, შემდეგ ვაკეთებდით და სამი კვირის შემდეგ ხელახლა ვიღებდით“.[87] ფილიპსი იხსენებდა, რომ ფენიქსი ზოგჯერ გადაღების დროს გადაღების დროს გადასვლის დროს ტოვებდა ადგილს, რადგან თავშეკავებას კარგავდა და თავის მოკრება სჭირდებოდა, რაც სხვა მსახიობების დაბნეულობას იწვევდა, რადგან ფიქრობდნენ, რომ რაღაც არასწორად გააკეთეს. დე ნირო ერთ-ერთი იყო იმ მცირერიცხოვან ფენიქსთაგან, რომლებიც არასდროს ტოვებდნენ გადაღების ადგილს და დე ნიროს თქმით, ის „ძალიან ინტენსიური იყო იმაში, რასაც აკეთებდა, ისე, როგორც უნდა ყოფილიყო, ისე, როგორც უნდა ყოფილიყო“.[88]
[[ფაილი:R32 C at 34 Street Penn Station with 0 train rollsign from Joker filming, March 2019.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
ჯერსი სიტიში გადაღებები 30 სექტემბერს დაიწყო და [[ნიუარკი|ნიუარკის]] გამზირი გადაკეტა, ხოლო ნოემბერში გადაღებებისას, 9 ნოემბრიდან დაწყებული, კენედის ბულვარი გადაკეტა. ნიუარკში გადაღებები 13 ოქტომბერს დაიწყო და 16 ოქტომბრამდე გაგრძელდა.[81] ნიუარკში გადაღებებამდე ცოტა ხნით ადრე, [[SAG-AFTRA]]-მ მიიღო საჩივარი, რომ ბრუკლინში გადაღებების დროს სტატისტები მეტროს ვაგონებში სამ საათზე მეტხანს იყვნენ ჩაკეტილები, რაც შესვენების დარღვევას წარმოადგენს. პრობლემა სწრაფად მოგვარდა მას შემდეგ, რაც წარმომადგენელი გადასაღებ მოედანზე იმყოფებოდა.[89] იმ თვეში დანტე პერეირა-ოლსონი ახალგაზრდა ბრიუს უეინის როლში შეუერთდა მსახიობებს.[22] უიგემმა განაცხადა, რომ ოქტომბრის ბოლოს ფილმი გადაღებების „შუაში“ იყო და დასძინა, რომ ეს იყო „დაძაბული“ და „წარმოუდგენელი“ გამოცდილება.[27] ნოემბრის შუა რიცხვებისთვის გადაღებები ნიუ-იორკში დაბრუნდა.[90] გადაღებები 2018 წლის 3 დეკემბერს დასრულდა,[91] ხოლო ფილიპსმა თვის ბოლოს თავის [[Instagram]]-ის გვერდზე გამოაქვეყნა ფოტო ამ შემთხვევის აღსანიშნავად.[92]
„ჰოლივუდ რეპორტიორთან“ ინტერვიუში ემა ტილინგერ კოსკოფმა განაცხადა, რომ ყველაზე სტრესული გადაღება იყო „კიბის ცეკვის“ სცენა ფილმში, რომელიც დღეს სასაუბროდ ცნობილია, როგორც „ჯოკერის კიბეები“; რადგან ნიუ-იორკში პაპარაცების შესახებ კანონები არ არსებობდა, გადაღებას ისინი უშლიდნენ ხელს.[93] „ნიუ-იორკ ტაიმსის“ ცნობით, თავდაპირველად ამ სცენებისთვის უნდა გამოყენებულიყო სამხრეთ ბრონქსის კიბეები, რომლებიც გამოყენებული იყო ბიოგრაფიული კრიმინალური ფილმისთვის „[[ამერიკელი განგსტერი (2007 წლის ფილმი)|ამერიკელი განგსტერი]]“ (2007), მაგრამ ფილმის ტონისთვის ესთეტიურად მისაღები ზედმეტად გარემონტებულად და გალამაზებულად ჩაითვალა.[94] თავდაპირველად, ლოურენს შერს და ფილიპსს სურდათ 70 მმ ფორმატისთვის 65 მმ ფირზე გადაღება, მაგრამ „Warner Bros.“-მა უარი თქვა ამაზე ხარჯების გამო და ფილმი შემდგომში გადაიღეს Arri Alexa 65 ციფრული კამერებით. თუმცა, „Warner Bros.“-მა საბოლოოდ „ჯოკერს“ შეზღუდული კინოთეატრებში გადასცა გადაკეთებული 70 მმ და 35 მმ ვერსიების სახით.[95]
=== პოსტ-პროდაქშენი ===
ფილიპსმა დაადასტურა, რომ 2019 წლის მარტში ფილმ „ჯოკერის“ მონტაჟის პროცესში იყო.[96] მომდევნო თვეში [[CinemaCon]]-ზე მან განაცხადა, რომ ფილმი „ჯერ კიდევ ფორმას იღებდა“ და მისი განხილვა რთული იყო, რადგან იმედოვნებდა, რომ საიდუმლოებას შეინარჩუნებდა.[97] ფილიპსმა ასევე უარყო ფილმის გარშემო არსებული ინფორმაციის უმეტესობა, რაც, მისი აზრით, იმიტომ მოხდა, რომ ეს იყო „პერსონაჟის წარმოშობის ისტორია, რომელსაც არ აქვს ზუსტი წარმოშობა“.[98] ასევე დადასტურდა [[ბრაიან ტირი ჰენრი|ბრაიან ტირი ჰენრის]] როლი ფილმში.[30] ვიზუალური ეფექტები უზრუნველყოფილი იყო Scanline VFX-ით და Shade VFX-ით და ზედამხედველობდნენ [[მეთიუ ჯიამპა]] და [[ბრაიან გოდვინი]], ხოლო [[ერვინ რივერა]] იყო მთავარი ზედამხედველი.[99]
ფილმიდან ამოჭრილი ერთ-ერთი სცენა ასახავდა სოფის, რომელიც უყურებდა არტურის გამოჩენას ფრანკლინის შოუში. სცენა მიზნად ისახავდა მაყურებლისთვის იმის ჩვენებას, რომ ის ჯერ კიდევ ცოცხალია (რადგან ფილმი სხვაგვარად გულისხმობს, რომ არტური კლავს მას), მაგრამ ფილიპსმა გადაწყვიტა, რომ ეს შეაფერხებდა თხრობას, რომელიც არტურის თვალსაზრისით არის წარმოდგენილი.[100] კიდევ ერთ წაშლილ სცენაში არტური თავის დანაშაულებს კოლეგას უამბობს; სცენა საბოლოოდ ამოიღეს, რადგან ის „ძალიან ბევრ ინფორმაციას“ იძლეოდა ექსპოზიციის სახით.[101] ერთი წყაროს თანახმად, ფილმის ორიგინალური სცენარი იმით დასრულდა, რომ არტურმა მხარდამჭერების წინაშე გლაზგოური ღიმილი გამოისახა, თუმცა ეს იდეა Warner Bros.-ის მაშინდელმა აღმასრულებელმა დირექტორმა კრისტოფერ ნოლანმა უარყო, რომელმაც მოითხოვა, რომ მხოლოდ ჰით ლეჯერის მიერ შექმნილ ჯოკერის ვერსიას მისი ფილმიდან „ბნელი რაინდი“ (2008) გლაზგოური ღიმილი უნდა ჰქონოდა.[102]
ფილმის საბოლოო ბიუჯეტი 55-70 მილიონი დოლარი იყო, რაც The Hollywood Reporter-ის მიერ კომიქსებზე დაფუძნებული ტიპიური ფილმის ღირებულების „ნაწილად“ ითვლება.[65][103] შედარებისთვის, წინა ბოროტმოქმედებზე ორიენტირებული DC ფილმი, „[[თვითმკვლელთა რაზმი (ფილმი)|თვითმკვლელთა რაზმი]]“ (2016), 175 მილიონი დოლარი დაჯდა.[40] „ჯოკერის“ ბიუჯეტის 25 მილიონი დოლარი დაფარა ტორონტოში დაფუძნებულმა საფინანსო კომპანია [[Creative Wealth Media]]-მ, ხოლო [[Village Roadshow Pictures]]-მა და Bron Studios-მა თითოეულმა 25% შეიტანეს.[104][103] „ჯოკერი“ ასევე იყო პირველი მხატვრული ფილმი ბეტმენის ფილმების ფრენჩაიზში, რომელმაც ამერიკის კინოაკადემიისგან R რეიტინგი მიიღო, ოფიციალურად „ძლიერი სისხლიანი ძალადობის, შემაშფოთებელი ქცევის, ენისა და მოკლე სექსუალური ხასიათის კადრებისთვის“.[105] გაერთიანებულ სამეფოში, ბრიტანეთის კინოკლასიფიკაციის საბჭომ (BBFC) ფილმს 15-ქულიანი სერტიფიკატი მიანიჭა „ძლიერი სისხლიანი ძალადობისა და ენისთვის“.
== დიზაინი ==
=== კომპლექტი ===
„ჯოკერში“ გოთემი სიტი 1980-იან წლებში, ნიუ-იორკის სტილის გოთემში ვითარდება, ტოდ ფილიპსის თქმით, „რათა, გულწრფელად რომ ვთქვათ, DC-ის სამყაროსგან გამოეყოს“.[106] ამ ფილმის დამდგმელმა დიზაინერმა, მარკ ფრიდბერგმა, თქვა, რომ მან გადასაღებ მოედანზე, ნიუარკში, გოთემ სკვერი დაასახელა, რადგან იქ ჯერ კიდევ სიღარიბე იყო.[107] მას სურდა, რომ გოთემი უხეში ქალაქივით გამოჩენილიყო, როგორც ეს აღწერილია ფილმში „[[ტაქსისტი (1976 წლის ფილმი)|ტაქსისტი]]“ (1976), ამიტომ მან ფილმში ყველა სტრუქტურასა და ხაზს სახელი დაარქვა და გოთემი სიტის კონკრეტული რუკა დახატა.[108] მან გადასაღებ მოედანზე 1970-იანი წლების კაშკაშა ფერის „მასკლერ მანქანები“ წარმოადგინა, „რაც დისონანსს გადმოსცემდა და ამავდროულად საშინელიც და ლამაზიც“. მან ასევე სცადა გოთემი, როგორც დამპალი ქალაქი, გრაფიტის, გზებზე ნაგვისა და დაბზარული ტროტუარების მეშვეობით.[109][110] ვიზუალური ეფექტების გუნდმა დაამატა გამოგონილი შენობები, შეცვალა ქალაქის ჰორიზონტი, რათა შეექმნა შეგრძნება, რომ ქალაქი არტურს აიძულებდა ზეწოლას.[111] ლოურენს შერის თქმით, ამ ფილმში გამოყენებული იყო ნატრიუმის ორთქლის ნათურები, რაც არტურის იზოლაციას და მის უფრო იმედიან მხარეს წარმოაჩენდა.[112]
[[ფაილი:Brooklyn Army Terminal samsebeskazal.livejournal.com-05880 (11061203223).jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფო დაფუძნებულია ფილმ „არკჰემის თავშესაფარზე“.[35] Warner Bros. Korea-მ განმარტა, რომ ეს უფრო რეალისტური სახელია რეალურ სამყაროში.[113] არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს ექსტერიერი გადაღებულია ბრუკლინის სამხედრო ტერმინალში,[114] ხოლო ინტერიერი - ჰარლემის მეტროპოლიტენის საავადმყოფოს ცენტრში.[115] ფილმის განმავლობაში არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს შიგნით ორი კედელია ნაჩვენები; ერთი აშკარად თეთრია პირველ და ბოლო სცენებში, მეორე კი ჭუჭყიანი ყვითელია იმ სცენაში, სადაც არტური სამედიცინო დასკვნით გარბის. ეს განსხვავება მიზნად ისახავდა მაყურებლის დაბნევას და იმის კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენებას, რომ არტური მთელი ამ ხნის განმავლობაში საავადმყოფოში იმყოფებოდა.[35][113]
=== პერსონაჟის დიზაინი ===
არტურის ქცევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შთაგონება მომდინარეობს ფილმიდან „[[პატარა მაწანწალა თანამედროვე დროში (1936 წლის ფილმი)|პატარა მაწანწალა თანამედროვე დროში]]“ (1936), ხოლო მისი „სასაცილო“ მოძრაობა შთაგონებულია [[ჩარლი ჩაპლინი|ჩარლი ჩაპლინით]].[35][111] არტურის ცეკვაზე გავლენა მოახდინა რეი ბოლგერმა, ხოლო მისი ჟესტი, რომელიც ორი თითით პირში იჭერდა ღიმილს, ბასტერ კიტონისგან იყო.[41][116] მოსამზადებლად, ფენიქსი 8 თვის განმავლობაში დღეში ერთჯერად, იშვიათად მიირთმევდა საკვებს, 24 კგ დაიკლო და „მგლისებრ, არასრულფასოვნად კვებად და მშიერად“ გამოიყურებოდა.[38][117][7] და უყურებდა ვიდეოებს პათოლოგიური სიცილით დაავადებული ადამიანების შესახებ, რათა როლისთვის საკუთარი სიცილი დაეხვეწა.[118] ის ცდილობდა ისეთი პერსონაჟის განსახიერებას, რომელთანაც მაყურებელს არ შეეძლო აეხსნა და შთაგონების მისაღებად არ მიმართავდა ჯოკერის წინა მსახიობებს; ამის ნაცვლად, მან წაიკითხა წიგნი პოლიტიკური მკვლელობების შესახებ, რათა გაეგო მკვლელები და მათი მოტივაცია.[4] ფილიპსმა არტურის ნორმალური სახე მის „ნამდვილ ნიღაბად“ მიიჩნია, ხოლო ჯოკერი მის ნამდვილ პიროვნებად იქცა.[119] მან ასევე აღმოაჩინა გულწრფელი სიცილი, რომელიც მხოლოდ ბოლო სცენაში ხდება.[120] რეჟისორმა ტოდ ფილიპსმა თქვა, რომ მან განზრახ დატოვა ბუნდოვანი საკითხი იმის შესახებ, ხდება თუ არა არტური ბეტმენის ტრადიციული ისტორიების ჯოკერი თუ შთააგონებს ცალკე პერსონაჟს,[39] თუმცა ფენიქსი თვლის, რომ არტური პირველია.[121][122]
=== მაკიაჟი და კოსტიუმები ===
ნიკი ლედერმანი და კეი ჯორჯიუ, ვიზაჟის დიზაინერი და სტილისტი, ცდილობდნენ არტურ ფლეკი „ხელნაკეთი და რეალისტური“ ეჩვენებინათ. ჯორჯიუმ არტური დაუბანელ თმაზე მამაკაცად წარმოაჩინა. მარკ ბრიჯესის მიერ შექმნილი არტურის კოსტიუმები იაფფასიან პოლიესტერის შარვალთან და აკრილის სვიტერთან ერთად ჩაცმის წყალობით „დაბერებული, ზედმეტად შეღებილი და დასუსტებული“ ჩანდა. მისი ფერთა პალიტრა 1980-იანი წლების ესთეტიკით იყო შთაგონებული: [[ლურჯი]], [[შინდისფერი]], [[ყავისფერი]], [[იასამნისფერი]] და [[ნაცრისფერი]].[123] ბრიჯესმა განმარტა, რომ არტურის კოსტუმის ფერი თავდაპირველად „ბავშვური სტილით“ დაიწყო და მოგვიანებით ფილმის ტონთან შესაბამისობაში მოვიდა.[124] პირველ სცენაში არტურის „ძალიან პატარა“ კაპიშონიანი ქურთუკი და [[თეთრი]] წინდები ბავშვურ კონცეფციას უსვამს ხაზს, რაც ასახავს მის ცხოვრებას დედასთან, პენისთან, რომელიც მას „ჩემს პატარა ბიჭს“ უწოდებს,[123] და ჩარლი ჩაპლინის გავლენას.[125] თუმცა, სცენაში, სადაც სოციალური მუშაკი მას ინტერვიუს უწევს, მან ნახშირისფერი სვიტერი ეცვა და ბოლოს არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოში „ნაჭუჭისფერი ნაქსოვი ზედა“ ჩაიცვა.[124] მისი მრავალი წლის ძველი კოსტუმის ამსახველი ხაზი მდოგვისფერ ჟილეტად და მოხატულ მწვანე პერანგად იქნა განმარტებული.[123]
არტურის ჯოკერად გადაქცევის შემდეგ, მისი დიზაინიც შეიცვალა. თმა „ბროკოლისფერ“ მწვანედ შეიღება და ორიგინალი ბეტმენის სერიის მსგავსი კოსტუმი ეცვა.[123][124] თუმცა, ამ ფილმში ჯოკერის კოსტუმს წინა ფილმებთან შედარებით განსხვავებული ფერები ჰქონდა (იისფერი კოსტუმი [[მწვანე]] ან [[ყვითელი]] პერანგით). მარკ ბრიჯესმა აღნიშნა, რომ ეს ფილიპსის განზრახვის შედეგი იყო, რომ არ სურდა „სხვა არაფერთან დაკავშირება“. თავდაპირველად, სცენარში კოსტუმის ფერი ტერაკოტა იყო დაყენებული, მაგრამ ბრიჯესმა ეს ფერი [[წითელი|წითლად]] შეცვალა „უფრო გამომხატველი“ ემოციის მისაცემად. გარდა ამისა, მისი კოსტუმის ფერები (მწვანე, ყვითელი, იისფერი და წითელი) კონტრასტში იყო მისი ანტაგონისტების, მათ შორის თომას უეინის ფერებთან, და ისინი ნაცრისფერი და ლურჯი ფერის იყო, როგორც ბეტმენი. კლოუნის მაკიაჟი კლასიკური, ანტიკვარული სტილით იყო შექმნილი, უფრო მუქი ფერებითა და ტონებითა და მუქარის შემცველი წარბებით. საავტორო უფლებების შესახებ კანონმდებლობის თანახმად, ორი ერთნაირი კლოუნი არ შეიძლება გამოიყურებოდეს, ლედერმანი გამოწვევის წინაშე აღმოჩნდა.[123]
== მუსიკა ==
2018 წლის აგვისტოში, [[ჰილდურ გუდნადოტირი]] დაიქირავეს ფილმის მუსიკის დასაწერად.[126] ჰილდურმა მუსიკის წერა სცენარის წაკითხვისა და ფილიპსთან შეხვედრის შემდეგ დაიწყო, რომელსაც „ბევრი ძლიერი იდეა“ ჰქონდა იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა ჟღერდეს მისი აზრით, მუსიკა. მან იმუშავა ჯოკერის მუსიკაზე დრამატული მინისერიალ „[[ჩერნობილი (მინისერიალი)|ჩერნობილის]]“ მუსიკასთან ერთად; ჰილდურმა The Hindu-ს დივია-კალა ბჰავანის განუცხადა, რომ ორს შორის გადართვა რთული იყო, რადგან მუსიკა ძალიან განსხვავებული იყო.[127]
გარდა ამისა, ფილმში შედის სიმღერები „That's Life“, „Send In the Clowns“, „White Room“ და „Rock and Roll Part 2“.[40][128] „Rock and Roll Part 2“-ის გამოყენებამ დავა გამოიწვია, როდესაც თავდაპირველად გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მისი შემსრულებელი, არასრულწლოვანთა სექსუალური დანაშაულისთვის მსჯავრდებული გარი გლიტერი, მიიღებდა ჰონორარს,[129] მაგრამ მოგვიანებით დადასტურდა, რომ ის არ მიიღებდა, რადგან მან დიდი ხნის წინ გაყიდა უფლებები; სიმღერის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ს უფლებები ამჟამად [[Universal Music Publishing Group]]-ს ეკუთვნის.[128] მუსიკა გამოქვეყნდა 2019 წლის 2 ოქტომბერს [[WaterTower Music]]-ის მიერ.[130] ჰილდურის მუსიკამ მოიპოვა მრავალი ჯილდო, მათ შორის ოსკარი, Satellite Award, Saturn Award, Hollywood Music in Media Awards (HMMA) და [[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსის ჯილდო]] საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის, ამ უკანასკნელმა კი ის პირველ ქალად აქცია, რომელმაც ამ კატეგორიაში სოლო კომპოზიტორის რანგში გაიმარჯვა.[131][132]
== მარკეტინგი ==
ფილიპსმა ჯოკერის პოპულარიზაცია [[Instagram]]-ის გვერდზე გადასაღებ მოედანზე ფოტოების გამოქვეყნებით განახორციელა.[133] 2018 წლის 21 სექტემბერს მან გამოაქვეყნა ფენიქსის სატესტო კადრები ჯოკერის კოსტიუმში, რომელსაც თან ახლდა The Guess Who-ს სიმღერა „Laughing“.[134] 2019 წლის 2 აპრილს CinemaCon-ზე ფილიპსმა წარმოადგინა ფილმის პირველი თრეილერი,[30] რომელიც ონლაინში მეორე დღეს გამოვიდა.[135] თრეილერმა, რომელშიც [[ჯიმი დურანტე|ჯიმი დურანტეს]] მიერ შესრულებული სიმღერა „Smile“ იყო წარმოდგენილი, დადებითი გამოხმაურება გამოიწვია, ზოგიერთმა კომენტატორმა ის „Taxi Driver“-სა და „Requiem for a Dream“-ს (2000) შეადარა და ფენიქსის შესრულება შეაქო.[136][137] სცენარისტებმა თრეილერი ბნელ და მკაცრ ფილმად შეაფასეს,[138] ხოლო ComicBook.com-ის ჟურნალისტმა ჯენა ანდერსონმა იგრძნო, რომ ის უფრო ფსიქოლოგიურ თრილერს ჰგავდა, ვიდრე კომიქსების ფილმს.[30] მსახიობმა მარკ ჰემილმა, რომელიც ჯოკერს მულტფილმის, „ბეტმენი: ანიმაციური სერიალის“ (1992–1995) შემდეგ ახმოვანებდა, Twitter-ზე ენთუზიაზმი გამოხატა.[139] პირიქით, io9-ის ჟერმენ ლუსიემ განაცხადა, რომ თრეილერი ძალიან ცოტას ამჟღავნებდა და რომ ის ძალიან ჰგავდა ფილიპსის მიერ Instagram-ზე გამოქვეყნებულ ფოტოებს. მიუხედავად იმისა, რომ ლუსიე მაინც თვლიდა, რომ თრეილერი პოტენციალს ავლენდა, საერთო ჯამში, ფიქრობდა, რომ თრეილერი „კარგი შედეგი“ არ იყო.[140] თრეილერმა გამოსვლიდან პირველი რამდენიმე საათის განმავლობაში რვა მილიონზე მეტი ნახვა მიიღო.[141]
2019 წლის 25 აგვისტოს ფილიპსმა გამოუშვა ექვსი მოკლე თიზერი, რომლებიც შეიცავდა სცენარის ნაწყვეტებს, რაც ადასტურებს, რომ მეორე თრეილერი 28 აგვისტოს გამოვიდოდა.[142] კინორეჟისორმა კევინ სმიტმა შეაქო თრეილერი და განაცხადა, რომ მისი აზრით, ფილმი „მაინც იმუშავებდა, მაშინაც კი, თუ [DC Comics] არ არსებობდა“ და შეაქო მისი უნიკალურობა.[143] საერთო ჯამში, Deadline Hollywood-მა შეაფასა, რომ Warner Bros.-მა 120 მილიონი დოლარი დახარჯა პოპულარიზაციასა და რეკლამებზე.[103]
კინოთეატრებში გამოსვლის შემდეგ, Warner Bros.-მა ამ ფილმის პოპულარიზაციისთვის უარყოფითი კრიტიკოსები გამოიყენა.[144]
== გამოშვება ==
=== თეატრალური ===
„ჯოკერის“ მსოფლიო პრემიერა ვენეციის 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 31 [[აგვისტო|აგვისტოს]] შედგა, სადაც მან რვაწუთიანი ოვაციები დაიმსახურა და „[[ოქროს ლომი|ოქროს ლომის]]“ ჯილდო მოიპოვა.[145][146] ფილმი ასევე ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 9 სექტემბერს აჩვენეს.[147] ფილმი კინოთეატრებში Warner Bros.
[[ფაილი:Joaquin Phoenix red carpet at 76. Venice Film Festival.jpg|მინი| Joker (2019 film)]]
Pictures-მა 2019 წლის 4 ოქტომბერს აშშ-ში და ერთი დღით ადრე [[ავსტრალია|ავსტრალიასა]] და რამდენიმე სხვა საერთაშორისო ბაზარზე გამოუშვა.[148][149] 2019 წლის 16 ნოემბერს ის [[თეთრი სახლი|თეთრ სახლში]] პრეზიდენტ [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპისთვის]] აჩვენეს, რომელსაც, როგორც ამბობენ, ფილმი ძალიან მოეწონა.[150] ფილმის რეჟისორის თავდაპირველი განზრახვით, ზოგიერთმა კინოთეატრმა ეს ფილმი 70 მმ ფირზე გამოუშვა.[95] სხვადასხვა დაჯილდოებაზე ნომინაციების შემდეგ, ფილმის ხელახლა გამოშვება ჩრდილოეთ ამერიკის კინოთეატრებში 2020 წლის 17 იანვრიდან დაიგეგმა.[151]
=== უსაფრთხოების საკითხები ===
2019 წლის 18 სექტემბერს, შეერთებული შტატების არმიამ გაავრცელა ელექტრონული ფოსტით გაფრთხილება ფილმის ჩვენების დროს კინოთეატრებში შესაძლო ძალადობის შესახებ და აღნიშნა ჯოკერის პერსონაჟის პოპულარობა ინცელების საზოგადოებაში. ცალკე მემორანდუმში ნათქვამია, რომ არმიამ ტეხასის სამართალდამცავი ორგანოებისგან მიიღო „სანდო“ ინფორმაცია „გამოსვლის დროს უცნობი კინოთეატრის მიზანში ამოღების შესახებ“.[152] ფილმი, რომელიც აშშ-ში 17 წლამდე ასაკის არასრულწლოვნებისთვის აკრძალულია, შიშობდნენ, რომ შესაძლოა წაახალისებდა ფილმში წარმოდგენილი კრიმინალური ქცევების იმიტაციას ჩვეულებრივ ცხოვრებაში.[153] თუმცა, [[Deadline Hollywood]]-ის ცნობით, [[გამოძიების ფედერალური ბიურო|FBI]]-მ და შეერთებული შტატების შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტმა ვერ აღმოაჩინეს სანდო საფრთხეები ფილმის გამოსვლასთან დაკავშირებით.[154]
TheWrap-თან ინტერვიუში ფილიპსმა გაკვირვება გამოთქვა ფილმის ბნელი ტონის კრიტიკის გამო და განაცხადა, რომ „ეს იმიტომ ხდება, რომ აღშფოთება საქონელია“ და ფილმის კრიტიკოსებს „უკიდურეს მემარცხენეებს“ უწოდებდა.[155] ფენიქსმა დატოვა ინტერვიუ The Telegraph-თან, როდესაც ჰკითხეს, შეეძლო თუ არა ფილმს მასობრივი მკვლელობების შთაგონება. მოგვიანებით ის ინტერვიუს დასასრულებლად დაბრუნდა, მაგრამ კითხვას არ უპასუხა.[156][7] ამის შემდეგ, ჟურნალისტებს TCL Chinese Theatre-ში პრემიერაზე მოწვევა ჩამოერთვათ და მხოლოდ ფოტოგრაფებს მიეცათ კინორეჟისორებთან და მსახიობებთან ურთიერთობის უფლება. Variety-სთვის მიცემულ განცხადებაში Warner Bros.-მა განაცხადა, რომ „ჯოკერის შესახებ ბევრი ითქვა და ჩვენ უბრალოდ ვგრძნობთ, რომ დროა, ხალხმა ნახოს ფილმი“.[157][158]
ფილმი არ აჩვენეს ავრორას, კოლორადოს კინოთეატრში, სადაც 2012 წელს მასობრივი სროლა მოხდა ფილმ „ბნელი რაინდის აღზევების“ (2012) ჩვენების დროს.[159] დაზარალებულთა სამმა ოჯახმა, ასევე მოწმის დედამ, ხელი მოაწერეს Warner Bros.-ს წერილს მოთხოვნით.[160] გარდა ამისა, Landmark Theaters-მა აუკრძალა კინოთეატრის მაყურებლებს ჯოკერის კოსტუმების ტარება მისი ჩვენების დროს, ხოლო ლოს-ანჯელესისა და ნიუ-იორკის პოლიციის დეპარტამენტებმა გაზარდეს პოლიციის ხილვადობა რეგიონის კინოთეატრებში, თუმცა მათ „არანაირი კონკრეტული მუქარა“ არ მიუღიათ.[161][16]
საბოლოოდ, ზემოაღნიშნული შეშფოთების მიუხედავად, ფილმის ჩვენებები გაგრძელდა და ძალადობრივი ინციდენტების შესახებ ინფორმაციის გარეშე დასრულდა.[162]
=== საშინაო მედია ===
ჯოკერი გამოვიდა Digital HD ფორმატში 2019 წლის 17 დეკემბერს, ხოლო DVD, Blu-ray და Ultra HD Blu-ray ფორმატებში 2020 წლის 7 იანვარს.[163] მისი დებიუტი HBO-ზე შედგა 2020 წლის 16 მაისს, ხოლო HBO Max-ზე 2020 წლის 27 მაისს.[164]
== მიღება ==
=== ბილეთების ოფისი ===
„ჯოკერმა“ შეერთებულ შტატებსა და კანადაში 335.5 მილიონი დოლარი, ხოლო სხვა ტერიტორიებზე 743.5 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, რაც მსოფლიო მასშტაბით ჯამში 1.079 მილიარდ დოლარს შეადგენს.[2][165] ეს არის 2019 წლის მეექვსე ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი და ყველა დროის მეორე ყველაზე შემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმი,[166][167] ასევე პირველი და ერთადერთი R რეიტინგის მქონე ფილმი, რომელმაც მილიარდი დოლარის ნიშნულს გადააჭარბა 2024 წელს „დედპული და ვულვერინი“-მდე.[168] ბიუჯეტისა და მთლიანი შემოსავლის თანაფარდობის თვალსაზრისით, „ჯოკერი“ ასევე ყველაზე მომგებიანი ფილმია კომიქსებზე დაფუძნებული,[169] მისი მცირე ბიუჯეტისა და კინოთეატრებში კვირის განმავლობაში შემოსავლის მცირე შემცირების გამო, რაც აღემატება „დედპულის“ (2016) მიერ ადრე დამყარებულ რეკორდს.[170] „Deadline Hollywood“-ის შეფასებით, ფილმმა 437 მილიონი დოლარის წმინდა მოგება მიიღო, ყველა ხარჯისა და შემოსავლის გათვალისწინებით.[171]
2019 წლის აგვისტოში, Boxoffice Pro-ს ანალიტიკოსმა შონ რობინსმა დაწერა, რომ მისი მოლოდინი იყო, რომ ჯოკერი ჩრდილოეთ ამერიკაში პრემიერის შაბათ-კვირას 60-90 მილიონ დოლარს გამოიმუშავებდა.[172] ფილმის პრემიერის შემდეგ, BoxOffice-მა იწინასწარმეტყველა, რომ ჯოკერი ქვეყნის შიგნით 70-95 მილიონ დოლარს გამოიმუშავებდა.[173] მოგვიანებით, 85-105 მილიონ დოლარამდე განახლებით, რობინსმა ივარაუდა, რომ ის შეიძლება გახდეს პირველი ოქტომბრის გამოშვება, რომლის პრემიერაც 100 მილიონ დოლარს გადააჭარბებს და გადააჭარბებს Venom-ის (2018) რეკორდს.[174] თუმცა, Comscore-ის უფროსმა მედია ანალიტიკოსმა პოლ დერგარაბედიანმა იფიქრა, რომ ფილმი 50 მილიონ დოლარს მიუახლოვდებოდა, რადგან ის არ არის „ტიპიური კომიქსების ფილმი“.[175] გამოსვლამდე სამი კვირით ადრე, ინდუსტრიის ოფიციალური თვალთვალის პროგნოზით, ფილმის დებიუტი 65-80 მილიონ დოლარს მიაღწევდა, ზოგიერთი შეფასებით კი 90 მილიონ დოლარამდეც კი.[176] გამოსვლის კვირაში Atom Tickets-მა განაცხადა, რომ ფილმის წინასწარი გაყიდვების ჯამური მაჩვენებელი აღემატებოდა Venom and It Chapter Two-ს (დებიუტი 91.1 მილიონი დოლარი) და რომ ჯოკერი მისი მეორე ყველაზე გაყიდვადი R რეიტინგის მქონე ფილმი იყო 2019 წელს John Wick: Chapter 3 – Parabellum-ის შემდეგ.[177]
ჯოკერი ჩრდილოეთ ამერიკაში 4,374 კინოთეატრში გამოჩნდა და გამოსვლის პირველ დღეს 39.9 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, მათ შორის 13.3 მილიონი დოლარი ხუთშაბათ საღამოს წინასწარი ჩვენებიდან, რითაც გააუმჯობესა Venom-ის ოქტომბრის შესაბამისი რეკორდები.[103] ფილმს ასევე ჰქონდა ყველაზე დიდი ოქტომბრის პრემიერა ნებისმიერ ფილმს შორის, გაუსწრო Halloween-ს (2018).[178] მან მოხსნა Venom-ის რეკორდი ოქტომბრის ყველაზე დიდი პრემიერის შაბათ-კვირის მიხედვით, შიდა კინოს საერთო ჯამში 96.2 მილიონი დოლარით. ფილმმა დაამყარა რეკორდები ფენიქსისთვის, ფილიპსისთვის და დე ნიროსთვის და იყო მეოთხე ყველაზე დიდი დებიუტი R რეიტინგის მქონე ფილმებს შორის ყველა დროის.[179] ეს უკანასკნელი რეკორდი გადაკვეთა „მატრიცა ხელახლა“ (2003) და ჩამორჩა ფილმებს „დედპული“, „დედპული 2“ (2018) და „ეს“ (2017).[180] ეს ასევე იყო Warner Bros.-ის ყველაზე დიდი შიდა პრემიერა ბოლო ორი წლის განმავლობაში.[181] მეორე შაბათ-კვირას ფილმი მხოლოდ 41.8%-ით დაეცა და 55.9 მილიონი დოლარი შეადგინა, რითაც პირველი ადგილი დაიკავა და ოქტომბრის მეორე შაბათ-კვირის საუკეთესო შემოსავალი აჩვენა (გადაასწრო „გრავიტაცია“ (2013)-ის 43.1 მილიონ დოლარს 2013 წელს).[182] მან მესამე შაბათ-კვირას 29.2 მილიონი დოლარი და მეოთხე შაბათ-კვირას 19.2 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ორივეჯერ მეორე ადგილი დაიკავა „მალეფისენტი: ბოროტების მბრძანებლის“ შემდეგ.[183][184] 155 დღის შემდეგ, „ჯოკერის“ ამერიკული კინოთეატრები 2020 წლის 5 მარტს დასრულდა, საბოლოო შემოსავალმა 355.5 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც მას R რეიტინგის მქონე ფილმებს შორის მეოთხე ყველაზე მაღალ შემოსავალად აქცევს ფილმების „ქრისტეს ვნებანი“ (2004), „დედპული“ და „ამერიკელი სნაიპერი“ (2014) შემდეგ.[185]
მსოფლიო მასშტაბით, ფილმის დებიუტის პროგნოზით, დაახლოებით 155 მილიონი დოლარი იქნებოდა, მათ შორის 75 მილიონი დოლარი 73 საზღვარგარეთის ტერიტორიიდან.[186] მან პირველ დღეს ოთხ ქვეყანაში 5.4 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ხოლო მეორე დღეს 47 ქვეყანაში 18.7 მილიონი დოლარი, რაც ორდღიან შემოსავალს 24.6 მილიონ დოლარს შეადგენს. მან მოლოდინს მნიშვნელოვნად გადააჭარბა და საზღვარგარეთის ტერიტორიებიდან 140.5 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ხოლო მსოფლიო მასშტაბით - 234 მილიონი დოლარი. მისი უდიდესი ბაზრები იყო სამხრეთ კორეა (Warner Bros.-ის რეკორდი 16.3 მილიონი დოლარი), გაერთიანებული სამეფო (14.8 მილიონი დოლარი), მექსიკა (13.1 მილიონი დოლარი) და იაპონია (7 მილიონი დოლარი).[187] ამით, ფილმი ოქტომბრის ფილმის ყველაზე დიდი მსოფლიო პრეინინგი გახდა.[181] მეორე შაბათ-კვირას ფილმმა მსოფლიო მასშტაბით დამატებით 125.7 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა,[188] ხოლო მესამეში 77.9 მილიონი დოლარი.[189] ამ დროისთვის, ინდუსტრიის ანალიტიკოსები ვარაუდობდნენ, რომ ჯოკერი ყველა დროის ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმი გახდებოდა, ზოგიერთი ვარაუდობდა, რომ მისი სეანსი 1 მილიარდ დოლარზე მეტით დასრულდებოდა.[190] ფილმი მეოთხე შაბათ-კვირას ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმი გახდა, რომლის განმავლობაშიც მან საერთაშორისო მასშტაბით 47.8 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა,[191] და მილიარდი დოლარის ნიშნულს გადააჭარბა კინოთეატრებში გამოსვლიდან დაახლოებით ერთი თვის შემდეგ.[168]
=== კრიტიკული გამოხმაურება ===
მიმოხილვების აგრეგატორ Rotten Tomatoes-ზე, ჯოკერს 598 მიმოხილვის საფუძველზე 68%-იანი მოწონების რეიტინგი აქვს, საშუალოდ 7.3/10. საიტის კრიტიკული კონსენსუსის მიხედვით, „ჯოკერი თავის სამარცხვინო ცენტრალურ პერსონაჟს ანიჭებს შემზარავად დამაჯერებელ წარმოშობის ისტორიას, რომელიც მისი ვარსკვლავის ბრწყინვალე ვიტრინას წარმოადგენს და კომიქსებით შთაგონებული კინოს ბნელ ევოლუციას წარმოადგენს“.[192] Metacritic-მა, რომელიც საშუალო შეწონილ მაჩვენებელს იყენებს, ფილმს 60 კრიტიკოსის საფუძველზე 100-დან 59 ქულა მიანიჭა, რაც „შერეულ ან საშუალო“ მიმოხილვებს მიუთითებს.[193] CinemaScore-ის მიერ გამოკითხულმა აუდიტორიამ ფილმს A+-დან F-მდე შკალით საშუალო შეფასება „B+“ მისცა, ხოლო PostTrak-ის მკითხველებმა მას საერთო დადებითი შეფასება 84% (საშუალოდ 5-დან 4 ვარსკვლავით) და 60%-იანი „ნამდვილი რეკომენდაცია“ მიანიჭეს.[103]
„The Observer“-ის მარკ კერმოდმა ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი შეაფასა და განაცხადა, რომ „ჯოკერს აქვს ტუზის ბარათი ხოაკინ ფენიქსის მიერ მეფედ მომაჯადოებლად განსახიერებული კაცის სახით“.[194] IGN-ისთვის წერისას ჯიმ ვეჯვოდამ „ჯოკერს“ იდეალური ქულა მისცა და თქვა, რომ ფილმი „ისევე კარგად იმუშავებდა, როგორც მომხიბვლელი პერსონაჟის შესწავლა DC Comics-ის ყოველგვარი ატრიბუტის გარეშე; ის, რომ ეს უბრალოდ ბრწყინვალე ბეტმენის სამყაროს ფილმია, „ბეტფენის ნამცხვარზე ნამცხვარია“. მან ის თანამედროვე უგულებელყოფისა და ძალადობის ძლიერ და შემაშფოთებელ ალეგორიად მიიჩნია და ფენიქსის ჯოკერის როლს მომხიბვლელად და „ოსკარის ღირსად“ შეაფასა.[195] ანალოგიურად, „The Observer“-ის ქსან ბრუკსმა, რომელმაც ასევე ფილმს იდეალური ქულა მისცა, მას „დიდებულად გაბედული და ასაფეთქებელი“ უწოდა და დააფასა ის, თუ როგორ გამოიყენა ფილიპსმა სკორსეზეს ფილმების ელემენტები ორიგინალური ისტორიის შესაქმნელად.[196] „Variety“-ის ჟურნალისტმა ოუენ გლეიბერმანმა დაწერა: „ფენიქსი გასაოცარია, როგორც ფსიქიკურად დაავადებული გიკი, რომელიც მკვლელ-კლოუნ ჯოკერად იქცევა ტოდ ფილიპსის ნეო-ტაქსის მძღოლის ნოკაუტში: იშვიათი კომიქსების ჟანრის ფილმი, რომელიც გამოხატავს რეალურ სამყაროში მიმდინარე მოვლენებს“.[197]
ComicBook.com-ის ჟურნალისტმა ბრენდონ დევისმა „ჯოკერი“ შეაფასა, როგორც რევოლუციური კომიქსების ადაპტაცია, რომელიც მისთვის უფრო საშიში აღმოჩნდა, ვიდრე 2019 წლის საშინელებათა ფილმების უმეტესობა. დევისმა ის დადებითად შეადარა 2008 წლის ბეტმენის ფილმს „ბნელი რაინდი“, შეაქო კინემატოგრაფია და შესრულება და უწოდა ფილმი, რომლის ნახვაც საჭიროა, რომ დაიჯერო.[198] Deadline Hollywood-ის ჟურნალისტმა პიტ ჰემონდი მიიჩნევს, რომ ფილმი ჯოკერის როლს ცვლის და „შეუძლებელია მისი მოშორება“. ჰემონდმა ასევე შეაქო სიუჟეტი და შესრულება და შეაფასა ფილმი, როგორც „კინორეჟისურის ბრავურული ნამუშევარი, რომელიც დღეს ჩვენს რეალურ სამყაროში ისე საუბრობს, როგორც ამას ცოტა ფილმი აკეთებს“.[199] „როლინგ სტოუნის“ პიტერ ტრავერსმა თქვა, რომ ფენიქსის შესრულების აღწერისას სიტყვები არ ეყო და ფილმს „გულისრევი“ და „უბრალოდ განსაცვიფრებელი“ უწოდა.[200]
„ინდივეირის“ დევიდ ერლიხი უფრო ბუნდოვანი იყო და ფილმს „C+“ მისცა. მისი აზრით, მიუხედავად იმისა, რომ „ჯოკერი ყველაზე თამამი და საინტერესო სუპერგმირული ფილმია „ბნელი რაინდის“ შემდეგ“, ის „ასევე ცეცხლოვანი, დამაბნეველი და პოტენციურად ტოქსიკური“ იყო. ერლიხი ფიქრობდა, რომ ფილმი DC-ის გულშემატკივრებს გაახარებდა და შეაქო ფენიქსის შესრულება, თუმცა გააკრიტიკა ფილიპსის რეჟისურა და ორიგინალურობის ნაკლებობა.[201] კრიტიკული შეფასება მისცა RogerEbert.com-ის გლენ კენიმ, რომელმაც ფილმს ოთხიდან ორი ვარსკვლავი მიანიჭა. მიუხედავად იმისა, რომ მან შეაქო შესრულება და სიუჟეტი წარმატებული მიიჩნია, კენიმ გააკრიტიკა სოციალური კომენტარები და ფილიპსის რეჟისურა, ფილმი ზედმეტად დერივატიული მიიჩნია და მიაჩნია, რომ მისი ფოკუსი „თვითმნიშვნელოვნების გენერირებაზე ნაკლები იყო, ვიდრე გართობაზე“.[202] ჯოკერის პერსონაჟის ანალიზისას, Onmanorama-ს საჯეშ მოჰანმა დაწერა, რომ ფილმი კლიშეებით იყო სავსე, ერთადერთი ორიგინალური ნაწილი კი ხოაკინ ფენიქსის თამაში იყო. „ფილმი, დიდი ტკივილითა და დეტალებით, ხსნის, თუ როგორ იქცევა არტურ ფლეკი ჯოკერად, რომელიც დამწუხრებულია იმით, თუ როგორ ექცევა მას სამყარო. ფილიპსისა და სილვერის წყალობით, ფენიქსმა შეძლო ჯოკერებს შორის მეფის წარმოჩენა“, - ნათქვამია ანალიზში.[203]
Time-ის სტეფანი ზაჩარეკმა უარყოფით მიმოხილვაში ფენიქსის შესრულება გადაჭარბებულად შეაფასა და მიიჩნია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ფილიპსი ცდილობდა „[მოეწოდებინა] ფილმი ჩვენი კულტურის სიცარიელის შესახებ... ის უბრალოდ ამის საუკეთესო მაგალითს გვთავაზობს“. იგი ამტკიცებდა, რომ სიუჟეტი არარსებული იყო, „ბნელი მხოლოდ სულელურად მოზარდობის გზით“ და „ყალბი ფილოსოფიით სავსე“.[204] ამასობაში, NPR-ის გლენ უელდონი ფიქრობდა, რომ ფილმს აკლდა ინოვაცია და თქვა, რომ ჯოკერისადმი მისი სიმპათიური მიდგომა „ძალიან არადამაჯერებელი და ჩვეულებრივად უინტერესო“ იყო. უელდონმა ასევე აღწერა „ჯოკერი“, როგორც კომიქსებიდან გადახვევის ზედმეტად დიდი მცდელობა და, შედეგად, ისეთი ფილმების იმიტაცია, როგორიცაა „ტაქსის მძღოლი“.[205] „გარდიანის“ პიტერ ბრედშოუმ მას „წლის ყველაზე იმედგაცრუების მომგვრელი ფილმი“ უწოდა. ფენიქსის შესრულებისა და პირველი მოქმედების ქების მიუხედავად, მან გააკრიტიკა ფილმის პოლიტიკური სიუჟეტური განვითარება და საერთო ჯამში, ის სკორსეზეს სხვადასხვა ფილმებისგან ძალიან წარმოებული მიიჩნია.[206]
=== ინდუსტრიის გამოხმაურება ===
ჯოკერმა ინდუსტრიის წარმომადგენლებისგან დადებითი გამოხმაურება გამოიწვია. DC Comics-ის მთავარმა კრეატიულმა დირექტორმა ჯიმ ლიმ შეაქო ფილმი, როგორც „ინტენსიური, ნედლი და სულიერი“ და განაცხადა, რომ ის პერსონაჟის ერთგული დარჩა, მიუხედავად წყაროსგან გადახრისა.[207][208] მსახიობმა მარკ ჰემილმა, რომელიც ჯოკერს ანიმაციასა და ვიდეო თამაშებში ახმოვანებს DC Animated Universe (DCAU) შოუს Batman: The Animated Series (1992–1995) შემდეგ, მიიჩნია, რომ ფილმმა „ბრწყინვალედ“ გადააკეთა პერსონაჟი და მას „[ორი] ცერა თითი მაღლა“ დაუჭირა მხარი.[209] „სუპერმენის“ (1978) რეჟისორმა რიჩარდ დონერმა ფილმს „ბრწყინვალე“, „მომხიბვლელი“, „ძალიან კარგად დაწერილი“ უწოდა და განაცხადა, რომ ფენიქსის შესრულება „გენიალური“ იყო.[210] დოკუმენტური ფილმების რეჟისორმა მაიკლ მურმა ჯოკერი „კინემატოგრაფიულ შედევრად“ მოიხსენია და განაცხადა, რომ ის „საზოგადოებისთვის საფრთხეს“ წარმოადგენდა, თუ ხალხი მას არ ნახავდა.[211] მსახიობ ჯოშ ბროლინს ფილმი ძალიან შთამბეჭდავი მოეჩვენა: „ჯოკერის დასაფასებლად, მე მჯერა, რომ ცხოვრებაში ტრავმული რამ უნდა გადაგეტანა (და მე მჯერა, რომ ჩვენს უმეტესობას ეს უკვე გამოუცდია) ან სადღაც ფსიქიკაში უნდა გესმოდეს, რა არის ნამდვილი თანაგრძნობა“.[212] მსახიობმა ვინსენტ დ’ონოფრიომ Twitter-ზე ხმამაღლა შეაქო ფენიქსის შესრულება ფილმში და განაცხადა, რომ ის „იმსახურებს აღიარებას ამ შესრულებისთვის“, ხოლო მსახიობმა ჯესიკა ჩესტეინმა დაეთანხმა და უპასუხა: „ეს ერთ-ერთი საუკეთესო სამსახიობო ნამუშევარია, რაც კი ოდესმე მინახავს“.[213]
მსახიობმა და სცენარისტმა ფიბი უოლერ-ბრიჯმაც შეაქო ფილმი და განაცხადა: „ვფიქრობ, ხალხი ასე უხერხულად გრძნობდა თავს [ფილმთან] დაკავშირებით, რადგან ის ძალიან რეალური და ძალიან ნედლი ჩანს. მე ვუყურებდი მას და ვფიქრობდი, ღმერთო ჩემო, თუ ეს [ბარაკ] ობამას პრეზიდენტობის ერთი წლის შემდეგ გამოვიდოდა, არამგონია, ასე შეშფოთებული ვიყოთ“.[214] კინორეჟისორმა დევიდ ფინჩერმა ფილმის მოულოდნელი წარმატების შესახებ თქვა: „არავის ეფიქრა, რომ ჯოკერს დიდი წარმატების შანსი ექნებოდა, „ბნელი რაინდი“ რომ არ ყოფილიყო ასეთი მასშტაბური. არა მგონია, ვინმეს ეს მასალა შეეხედა და ეფიქრა: „კი, ავიღოთ [ტაქსის მძღოლის] ტრევის ბიკლი და [კომედიის მეფის] რუპერტ პაპკინი და შევურიოთ ისინი ერთმანეთს, შემდეგ კი ფსიქიკურად დაავადებული ადამიანის ღალატში გამოვიყვანოთ და მილიარდი დოლარის სანაცვლოდ გადავუხადოთ“.[215] მსახიობ ბრენდან გლისონს მიაჩნდა, რომ ფენიქსის ჯოკერის როლი აბსოლუტურად „წარუშლელი“ და ერთ-ერთი ყველაზე დიდებული მიღწევა იყო კინოში, რაც კი ოდესმე უნახავს, სხვათა შორის, სწორედ ამიტომ გადაწყვიტა მონაწილეობა მიეღო ფილმის გაგრძელებაში „ჯოკერი: ფოლი ა დე“ (2024) ჯეკი სალივანის როლში.[216] კინორეჟისორი რიდლი სკოტი, რომელიც ადრე მუშაობდა ფენიქსთან ფილმში „გლადიატორი“ (2000), ფილმით „გაოცებული“ იყო; მიუხედავად იმისა, რომ სკოტს არ მოსწონდა ძალადობის აშკარა ზეიმი, ფინიქსის შესრულება იმდენად შესანიშნავი იყო, რომ ფინიქსი „შემოქმედებითი და კომერციული თვალსაზრისით“ მისი ფილმისთვის „ნაპოლეონი“ (2023) „გასაოცარ აქტივად“ ექცია.[217]
=== შეფასებები ===
2019 წლის სექტემბერში, ჯოკერს ვენეციის 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე ფესტივალის უმაღლესი ჯილდო, ოქროს ლომი, მიენიჭა.[218] 92-ე ოსკარის დაჯილდოებაზე ფილმმა საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის (ფენიქსი) და საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის ჯილდოები მოიპოვა. ცერემონიაზე მან სულ თერთმეტი ნომინაცია მიიღო (მათ შორის საუკეთესო ფილმი), რითაც მოხსნა რვა ნომინაცია „ბნელი რაინდის“ რეკორდი კომიქსების, კომიქსების ან გრაფიკული რომანის მიხედვით გადაღებული ფილმისთვის, რითაც მან რვა ნომინაცია მოიპოვა კომიქსების, კომიქსების ან გრაფიკული რომანის მიხედვით გადაღებული ფილმისთვის.[219]
[[ფაილი:Todd Philips Venezia 2019 (cropped).jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
ჰილდურ გუნდნადოტირი ასევე გახდა პირველი ქალი, რომელმაც ოსკარი ორიგინალური მუსიკისთვის 1998 წელს „სრული მონტის“ (1997) შემდეგ მოიპოვა.[220] ბრიტანეთის აკადემიის 73-ე კინოდაჯილდოებაზე ფილმმა თერთმეტი ნომინაციიდან, მათ შორის საუკეთესო ფილმისთვის, მოიგო საუკეთესო მთავარი როლის შემსრულებელი მამაკაცი მსახიობისთვის (ფენიქსი), საუკეთესო მსახიობებისთვის და საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის.[221] ფილმი 77-ე ცერემონიაზე ოთხჯერ იყო ნომინირებული ოქროს გლობუსის დაჯილდოებაზე, სადაც მოიპოვა ჯილდოები საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისა და საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის (ფენიქსი).[222] ფილმი კრიტიკოსთა რჩეულის 25-ე დაჯილდოებაზე შვიდი ჯილდოს ნომინაციაზე იყო ნომინირებული, გაიმარჯვა საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის (ფენიქსი) და საუკეთესო მუსიკის ნომინაციებში და შედიოდა ამერიკის კინოინსტიტუტისა და Cahiers du Cinéma-ს 2019 წლის 10 საუკეთესო ფილმში.[223][224]
ფილმი „ჯოკერი“ ფენიქსის შესრულებისთვის 26-ე კინომსახიობთა გილდიის დაჯილდოებაზე ჯილდოს მოპოვების შემდეგ, ასევე ნომინირებული იყო სხვა გილდიებისგან, მათ შორის ამერიკის სცენარისტთა გილდიისა და ამერიკის პროდიუსერების გილდიის ჯილდოებისგან.[225][226] მან ვიზაჟისტებისა და პარიკმახერების გილდიისგან გაიმარჯვა სრულმეტრაჟიანი ფილმის საუკეთესო პერიოდისა და/ან პერსონაჟის მაკიაჟის ნომინაციაში.[227]
== თემები და ანალიზი ==
„ჯოკერი“ ფსიქიკური დაავადებისა და მისი ფსიქოლოგიური და სოციოლოგიური ეფექტების თემებს ეხება.[228] მიუხედავად იმისა, რომ ჯოკერის გამოსახვა აღწერილია, როგორც შეერთებულ შტატებში მასობრივი სროლების ჩამდენი პირების, ასევე ინცელების თემის წევრების მსგავსი,[229] [საჭიროა დამატებითი ციტირება] The Guardian-ის კრისტინა ნიულენდი ასკვნის, რომ ფლეკი არ არის ინცელები, მაგრამ წერს, რომ ინცელები, სავარაუდოდ, მასთან ასოცირდებიან.[230] ვეჯვოდამ, ჰამონდი და ნიულენდი ფილმს გამაფრთხილებელ ზღაპარად განმარტავენ - საზოგადოების მიერ ნაკლებად იღბლიანების იგნორირება ჯოკერის მსგავს ადამიანს შექმნის.[195] [199] [230] სტივენ კენტი, რომელიც Washington Examiner-ისთვის წერდა, არტურ ფლეკს მასობრივი სროლების მონაწილეთა საერთო ასპექტების ნაზავს უწოდებს და მის გზავნილს იმის შეხსენებად განმარტავს, რომ საზოგადოება ჯოკერის მსგავსი ადამიანებით არის სავსე.[229] ჟურნალ „People's World“-ში ჩონსი კ. რობინსონმა აღნიშნა, რომ ფილმი „ჯოკერის პერსონაჟის შესწავლასა და დადასტურებას შორის წვრილ ზღვარს ადგას“ და „საბოლოო ჯამში, წარმოადგენს საკუთარი მონსტრების შემქმნელი დარღვეული სისტემის პირდაპირ შესწავლას“.[231]
ზოგიერთმა მწერალმა გამოთქვა შეშფოთება, რომ ჯოკერის მიერ მკვლელი მანიაკის თანაგრძნობით განსახიერებამ შეიძლება რეალურ სამყაროში ძალადობა შთააგონოს.[232][233] Vanity Fair-ის რიჩარდ ლოუსონმა მიიჩნია, რომ ფილმი ზედმეტად თანამგრძნობი იყო „თეთრკანიანი მამაკაცების მიმართ, რომლებიც საზარელ დანაშაულებს სჩადიან“ და რომ ფილმში წარმოდგენილი სოციალურ-პოლიტიკური იდეოლოგიები „ბოროტებაა, რომელიც გაცილებით ადვილად ამოსაცნობია“ იმ ადამიანებისთვის, „ვინც სკოლებს, კონცერტებსა და ეკლესიებს ესხმის თავს, ვინც კლავს ქალებსა და მამაკაცებს, რომლებსაც ისინი ეძებენ და შურთ, ვინც ანარქისტული მტრობის სულს ავრცელებს მსოფლიოში - პასუხების ძიებისას მათზე თითქმის სავალალო მითოსია დადებული“.[234] National Review-ის ჯიმ ჯერატიმ დაწერა, რომ ის „შეშფოთებულია, რომ ამერიკის გაბრაზებული, პარანოიდული, ემოციურად არასტაბილური ახალგაზრდა მამაკაცების გარკვეული ნაწილი უყურებს, თუ როგორ ეშვება ხოაკინ ფენიქსი სიგიჟეში და სურს, რაც შეიძლება მეტი ადამიანისთვის ზიანი მიაყენოს საზოგადოებას და წამოიძახოს: „ბოლოს და ბოლოს, ვიღაცამ გამიგოს!““[235] პირიქით, მაიკლ შინდლერი, ფილმის მიმოხილვისას ფილმში „უბრალო მართლმადიდებლობა“, ეთანხმება იმას, რომ ჯოკერი ასახავს თანამგრძნობ სურვილების ასრულების ფანტაზიას, მაგრამ ამტკიცებს (ზიგმუნდ ფროიდის და ჟაკ ლაკანის მოსაზრებებზე დაყრდნობით), რომ სწორედ ამ მიზეზით ფილმი... თუ რამეა, რეალურ სამყაროში ძალადობის წინასწარ ჩახშობა „სამყაროს ნაწილაკების თვინიერ სომნამბულისტებად“ გადაქცევით.[236]
ბრიტანელი ნეიროკრიმინოლოგი ადრიან რეინი შთაბეჭდილება მოახდინა ფილმში მკვლელის ფსიქოლოგიის ასახვის სიზუსტემ. Vanity Fair-თან ინტერვიუში მან ფილმი „შესანიშნავ საგანმანათლებლო ინსტრუმენტად“ შეაფასა და განაცხადა, რომ გაკვეთილებზე ფილმის ფრაგმენტების წარდგენას გეგმავდა.[237] ფსიქიატრმა კამრან აჰმედმა არტურის მდგომარეობის გენეზისში ხაზი გაუსვა ისეთ ფაქტორებს, როგორიცაა მშობლების მხრიდან ძალადობა და დანაკარგი, ასევე ფსიქიკური დაავადების ოჯახური ისტორია.[238] ამერიკელმა ფსიქიატრმა იმანი უოკერმა, რომელიც ცნობილია თავისი Bravo-ს სატელევიზიო სერიალით „Married to Medicine Los Angeles“ და მუშაობს ფსიქიკური აშლილობის მქონე ძალადობრივ დამნაშავეებთან, გააანალიზა ჯოკერის აშკარა ფსიქიკური აშლილობები და გარემოებები და აღნიშნა, რომ არტური ცდილობს დახმარების პოვნას დაცემამდე, მაგრამ მხოლოდ იმისთვის, რომ მიატოვონ. ის არტურისა და სხვა სიღარიბეში მყოფი ფსიქიკური დაავადების მქონე ადამიანების შესახებ ამბობს: „ჩვენ, როგორც საზოგადოება, არც კი ვამტკიცებთ, რომ ისინი რეალური ადამიანები არიან და სწორედ ამაზეა ეს ფილმი. მას არასდროს ჰქონია შანსი“.[239] სასამართლო ფსიქიატრმა ზივ კოენმა გააკრიტიკა ფილმი, რადგან მან ფსიქიკურად დაავადებული ადამიანების ძალადობრივად წარმოჩენა დაადანაშაულა.[240] ის ამტკიცებდა, რომ ფილმი ფსიქოპათიას (სინდისის ნაკლებობას) ფსიქიკურ დაავადებასთან ურევს, რითაც ფსიქიკურად დაავადებული ადამიანის საშიშად ცნობის ცრუ შთაბეჭდილებას ქმნის.[240]
„Jacobin“-ის მმართველმა დირექტორმა, მიკა უტრიხტმა, The Guardian-ის მიერ გამოქვეყნებულ მიმოხილვაში აღნიშნა, რომ შოკირებული იყო, რომ მედიამ ვერ გაიგო ფილმის გზავნილი: „ჩვენ მივიღეთ ამერიკული მკაცრი ზომების საკმაოდ პირდაპირი დაგმობა: როგორ ტოვებს ის დაუცველებს საჭირო რესურსების გარეშე და რა საშინელი შედეგები შეიძლება მოჰყვეს ამას საზოგადოების დანარჩენი ნაწილისთვის“; უტრიხტი ამგვარად აცხადებს, რომ „ჯოკერი“ წარმოგვიდგენს სამყაროს, რომელიც „ბარბაროსობაში“ გადაიზარდა.[241] უტრიხტი აცხადებს, რომ ეს თემები იმდენად არასრული და გასაკვირია, რომ მედია საშუალებების უმეტესობამ ისინი არ ამოიცნო.[241] აჰმედი ასევე ხაზს უსვამს მსოფლიოში ისედაც დაძაბული ფსიქიკური ჯანმრთელობის სერვისების დაფინანსების ნაკლებობას, რომელზეც მინიშნებაა.[238]
ელისონ უილმორმა ჟურნალ „Vulture“-ში დაწერა, რომ ფილმს აქვს „შეუძლებელი“ და „განზრახ წინააღმდეგობრივი“ პოლიტიკა.[242]
ფილმის რეჟისორმა და თანასცენარისტმა, ტოდ ფილიპსმა, განაცხადა, რომ „ჯოკერი“ „რა თქმა უნდა, პოლიტიკური ფილმი არ არის“.[243] ფილიპსმა ასევე კომენტარი გააკეთა ფილმის გარშემო არსებულ დისკურსზე და უარყო მისი თემების რამდენიმე კრიტიკა. მან უპასუხა კრიტიკოსებს, რომლებმაც შეშფოთება გამოთქვეს ფილმში ძალადობასთან დაკავშირებით და თქვა: „განა არ არის კარგი, რომ ამ ფილმებზე, ძალადობაზე ასეთი დისკუსიები მიმდინარეობს? რატომ არის ეს ცუდი, თუ ფილმი იწვევს დისკურსს ამის შესახებ?“ ფილიპსმა ასევე კომენტარი გააკეთა ფილმის პოლიტიკურ რეაქციაზე და თქვა: „რაც ჩემთვის გამორჩეულია ამ ფილმში ამ დისკურსში არის ის, თუ რამდენად ადვილად შეიძლება უკიდურესი მემარცხენეობა უკიდურეს მემარჯვენედ ჟღერდეს, როდესაც ეს მათ დღის წესრიგს შეესაბამება. ეს ნამდვილად თვალისმომჭრელი იყო ჩემთვის“.[244]
== კულტურული გავლენა ==
2019 წლის ოქტომბერში „ხუთი ვარსკვლავის მოძრაობის“ ღონისძიების დროს, იტალიელმა კომიკოსმა და პოლიტიკოსმა ბეპე გრილომ ჯოკერის მაკიაჟით წარმოთქვა სიტყვა.[245] ჩიბას პრეფექტურის გუბერნატორის კანდიდატი, იუსუკე კავაი, 2021 წელს NHK-ზე ჯოკერის კოსტიუმით გამოჩნდა.[246] პერსონაჟის შესახებ მინიშნებები ასევე გვხვდებოდა მთელ მსოფლიოში მთავრობის საწინააღმდეგო საპროტესტო აქციებში.[247][248] 17 ოქტომბრის
[[ფაილი:Piñera Joker 2019-11-12.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
რევოლუციის დროს, აშეკმის სახელით ცნობილი გრაფიტის მხატვრების ჯგუფმა დახატა ჯოკერის ფრესკა, რომელსაც მოლოტოვის კოქტეილი ეჭირა ხელში და ასევე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ბეირუთში გამართულ საპროტესტო აქციებზე ჯოკერის სახის საღებავის სადგური იყო.[247] ჩილეს შტატის ქალაქ ლოს-ანჯელესში, 2019–2022 წლების ჩილეს საპროტესტო აქციების დროს, ფრაზა „ჩვენ ყველანი ჯამბაზები ვართ“, რომელიც ფილმში გოთემ სიტის მომიტინგეებმა გამოიყენეს, ქანდაკების ძირში დაიწერა.[247][248] ჰონგ-კონგში მომიტინგეებმა გააპროტესტეს საგანგებო დადგენილება, რომელიც კრძალავდა ნიღბების ტარებას ისეთი გამოგონილი პერსონაჟების ნიღბების ტარებასთან ერთად, როგორიცაა ჯოკერი.[247] საფრანგეთში, ყვითელი ჟილეტების საპროტესტო აქციების დროს, მეხანძრეებმა ჯოკერის მაკიაჟი გაიკეთეს და პლაკატები ეჭირათ ხელში.[249] 2020 წელს, ჯორჯ ფლოიდის საპროტესტო აქციების დროს, არგენტინის პრეზიდენტმა ალბერტო ფერნანდესმა საპროტესტო აქციების ფოტოები ფილმში ნაჩვენებ ფოტოებს შეადარა.[250]
ფილმში ნანახ ერთ-ერთ ადგილს, ბრონქსში, ნიუ-იორკში, კიბეების ნაკრებს, ჯოკერის კიბეები უწოდეს. კიბეები ტურისტული დანიშნულების ადგილი და ინტერნეტ მემების საგანი გახდა, სადაც ვიზიტორები ხშირად ასახავენ ფილმის სცენას, სადაც ფლეკი ჯოკერის სამოსში კიბეებზე ცეკვავს.[251][252] უკრაინის კრივის ჩემპიონმა, ალექსანდრ უსიკმა, ენტონი ჯოშუასთან ბრძოლის წინა პრესკონფერენციაზე ჯოკერის კოსტიუმს მიმსგავსებული კოსტიუმი ჩაიცვა.[253]
2020 წელს Deadline Hollywood-მა ის „21-ე საუკუნის 21 ყველაზე გავლენიან ფილმს“ შორის დაასახელა, პიტ ჰემონდმა კი ის აღწერა, როგორც ფილმი, „რომელიც კომიქსებიდან წარმოიშვა და ჩვენივე ბნელი დროის საშიშ კომენტარად იქცა, რაც ადასტურებს, რომ ჟანრი, საიდანაც ის წარმოიშვა, ნამდვილად სერიოზულად აღქმადია“.[254] მან ასევე 39-ე ადგილი დაიკავა Empire-ის „21-ე საუკუნის 100 უდიდესი ფილმის“ სიაში და თქვა, რომ „ის კომიქსებზე დაფუძნებული ფილმის კიდევ ერთ მომწიფებულ ევოლუციას წარმოადგენდა და დაამტკიცა, რომ DC-ის ადაპტაციები შეიძლება აყვავებულიყო Marvel-ის სტილის სამყაროს სტრუქტურის მიღმა“.[255]
2024 წელს UnitedHealthcare-ის აღმასრულებელი დირექტორის, ბრაიან ტომპსონის მკვლელობის შემდეგ, ფილმს შედარებები გაკეთდა, მაგალითად, თუ როგორ გახდა საზოგადოების მიერ პატივსაცემი სავარაუდო მსროლელი ლუიჯი მანგიონე, ამერიკული ჯანდაცვის სისტემის მიმართ ათწლეულების განმავლობაში არსებული უკმაყოფილების და ტომპსონის სიკვდილის არტურ ფლეკისა და მისი მხარდამჭერების ხელით ფილმში მიური ფრანკლინისა და თომას უეინის სიკვდილს ადარებდა.[256][257][258]
2023 წელს იაპონელ მამაკაცს 23 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა მატარებლის მგზავრის დანით დაჭრისთვის, სცენის იმიტაციისას, რომელშიც არტური კლავს Wayne Investments-ის სამ თანამშრომელს, რომლებიც მას მეტროში ავიწროებენ.[259]
== გაგრძელება ==
„ჯოკერი“ უნდა ყოფილიყო დამოუკიდებელი ფილმი გაგრძელებების გარეშე, თუმცა Warner Bros.-მა მწვანე შუქი მისცა გაგრძელების პროექტს.[97][260] „ჯოკერი: ფოლი ა დე“, სადაც ფენიქსი და ბიცი კვლავ ასრულებენ თავიანთ როლებს, ხოლო ლედი გაგა ჰარლი ქუინის როლს ასრულებს, გამოვიდა 2024 წლის 4 ოქტომბერს, უარყოფითი შეფასებებით და ცუდი კომერციული შედეგებით.[261][262]
==რესურსები ინტერნეტში==
*{{Official website}}
*{{IMDb title}}
*[https://deadline.com/wp-content/uploads/2019/12/joker-script-final.pdf Official screenplay]
*[https://instagram.com/jokermovie Joker] at [[Instagram]]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
k8d9ecz65gg09fpyz84h39pzq0cin0e
5356586
5356575
2026-04-14T17:09:49Z
Ketto55
173536
5356586
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ketto55|Ketto55]].|14|04|2026}}
„'''ჯოკერი'''“ 2019 წლის [[ამერიკა|ამერიკული]] [[ფსიქოლოგია|ფსიქოლოგიური]] თრილერია, რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორიც]] [[ტოდ ფილიპსი]] იყო, სცენარის ავტორი კი [[სკოტ სილვერი]]. [[DC Comics]]-ის პერსონაჟებზე დაფუძნებული ფილმი, რომელშიც მთავარ როლს [[ხოაკინ ფენიქსი]] ასრულებს და ჯოკერის ალტერნატიულ წარმოშობის ისტორიას გვთავაზობს. გოთემის დანგრევის ფონზე, [[კინოხელოვნება|ფილმი]] მოგვითხრობს არტურ ფლეკზე, ფსიქიკურად დაავადებულ კლოუნსა და სტენდაპ კომიკოსზე, რომლის მორალურ ნიჰილიზმში ჩავარდნაც მდიდრების წინააღმდეგ ძალადობრივ კონტრკულტურულ [[რევოლუცია|რევოლუციას]] შთააგონებს. [[რობერტ დე ნირო]], [[ზაზი ბიცი]] და [[ფრანსის კონროი|ფრენსის კონროი]] მეორეხარისხოვან როლებში მონაწილეობენ.
ფილიპსმა „ჯოკერი“ 2016 წელს მოიფიქრა და სცენარი სილვერთან ერთად 2017 წლის განმავლობაში დაწერა. ორივე მათგანი 1970-იანი წლების პერსონაჟების შესწავლითა და მარტინ სკორსეზეს ფილმებით, კერძოდ, „ტაქსის მძღოლით“ (1976) და „კომედიის მეფით“ (1982) იყო შთაგონებული; სკორსეზე თავდაპირველად პროექტში პროდიუსერის სტატუსით იყო ჩართული. ფილმში სიუჟეტური ელემენტები ნაწილობრივ ადაპტირებულია ფილმებიდან „[[ბეტმენი: მკვლელი ხუმრობა]]“ (1988) და „[[ბნელი რაინდის დაბრუნება]]“ (1986), თუმცა ფილიპსმა და სილვერმა შთაგონების წყაროდ კონკრეტული კომიქსები არ გამოიყენეს და არც ისურვეს, რომ ფილმი [[ბეტმენი|ბეტმენის]] რომელიმე წინა ფილმის გაგრძელებასთან ყოფილიყო დაკავშირებული. „ფენიქსი“ 2018 წლის თებერვალში დაინიშნა და იმავე წლის ივლისში მსახიობები შეირჩნენ, ხოლო მსახიობთა უმეტესობამ აგვისტოში გააფორმა კონტრაქტი. ძირითადი გადაღებები [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]], ჯერსი სიტიში და ნიუარკში, 2018 წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე მიმდინარეობდა. „ჯოკერი“ ბეტმენის შესახებ პირველი მხატვრული ფილმია, რომელმაც კინოფილმების ასოციაციისგან R რეიტინგი მიიღო.[b]
„ჯოკერის“ პრემიერა [[ვენეცია|ვენეციის]] 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 31 აგვისტოს შედგა, სადაც მან [[ოქროს ლომი]] მოიპოვა, ხოლო კინოთეატრებში Warner Bros. Pictures-ის მიერ 4 ოქტომბერს გამოვიდა. ფილმმა კრიტიკოსებისგან არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო და სალაროებში წარმატებას მიაღწია, ოქტომბრის გამოსვლის რეკორდი დაამყარა და მსოფლიო მასშტაბით 1 მილიარდ დოლარზე მეტი შემოსავალი მიიღო, რაც პირველი R რეიტინგის მქონე ფილმია, რომელმაც ეს მოახერხა. მას ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმის რეკორდი ეკავა, სანამ 2024 წელს მას „[[დედპული]] და [[სამურავი (პერსონაჟი)|ვულვერინი]]“ არ გადაასწრო. ფილმი 92-ე [[ოსკარი|ოსკარის დაჯილდოებაზე]] თერთმეტი ჯილდოზე იყო ნომინირებული, საიდანაც ორი („ფენიქსის“ საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის“ და „საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის“ კატეგორიებში) და სხვა მრავალი ჯილდო მიიღო. 2024 წელს გამოვიდა გაგრძელება, „ჯოკერი: ფოლი ა დე“, რომელიც კრიტიკოსებისა და კომერციული წარუმატებლობის მიუხედავად.
== სიუჟეტი ==
1981 წელს, არტურ ფლეკი წვეულების კლოუნი და სტენდაპ კომიკოსის სურვილით დაბადებული, რომელიც დედასთან, პენისთან ერთად, დანაშაულებრივ გოთემ სიტიში ცხოვრობს. ის ნევროლოგიური აშლილობით იტანჯება, რაც მას შემთხვევით, უკონტროლო სიცილის შეტევებს იწვევს, რისთვისაც ქალაქის სოციალური მომსახურების პროგრამის მეშვეობით მოპოვებულ მედიკამენტებს იღებს. მას შემდეგ, რაც არტურს სამსახურში ქუჩის ახალგაზრდები ესხმიან თავს, მისი კოლეგა რენდალი მას [[რევოლვერი|რევოლვერს]] აძლევს თავის დასაცავად. არტური ურთიერთობას ამყარებს მეზობელთან, მარტოხელა დედა სოფი დუმონდთან და მას კომედი კლუბში მისი რუტინის სანახავად იწვევს.
ბავშვთა საავადმყოფოში გამოსვლისას არტურს შემთხვევით იარაღი უვარდება და შემდეგ სამსახურიდან უშვებენ. მეტროთი სახლში მიმავალ გზაზე, კლოუნის მაკიაჟით, მას Wayne Investments-ის სამი მთვრალი ბიზნესმენი დასცინის და თავს ესხმის. ის თავდაცვის მიზნით ორ მათგანს ესვრის, ხოლო მესამეს კლავს გაქცევის მცდელობისას. მათი დამსაქმებელი, მილიარდერი მერობის კანდიდატი თომას უეინი, გმობს მკვლელობებს, მაგრამ მხარდამჭერები არტურის გამოსახულებიანი კლოუნის ნიღბების ტარებას იწყებენ. ბიუჯეტის შემცირება სოციალური მომსახურების პროგრამას ხურავს, რის გამოც არტური მედიკამენტების გარეშე რჩება.
სოფი არტურის სტენდაპ რუტინას ესწრება, რომელიც მისი აშლილობისა და ხუმრობების უშედეგოობის გამო ვერ ხერხდება. არტური პენის წერილს იჭერს თომასისადმი, რომელშიც ის თომასის უკანონო შვილია და დედამისს საყვედურობს მისი წარმომავლობის შესახებ სიმართლის დამალვის გამო. ის უეინ მენორში მიდის, სადაც თომასის პატარა ვაჟს, ბრიუსს, ხვდება, მაგრამ ოჯახის მსახურთან, ალფრედ პენივორტთან ჩხუბის შემდეგ გარბის. პენი ინსულტს იღებს მას შემდეგ, რაც მას ორი დეტექტივი კითხავს, რომლებიც არტურის მონაწილეობას იძიებენ მეტროში მომხდარ მკვლელობებში და ჰოსპიტალიზებულია. არტურის კუმირი, პოპულარული ღამის თოქ-შოუს წამყვანი მიურეი ფრანკლინი, თავის შოუში არტურის წარუმატებელი გამოსვლის ამსახველ კადრებს წარმოგვიდგენს და დაცინვით მას „ჯოკერს“ უწოდებს, რაც არტურის დიდ ტკივილს იწვევს.
არტური კინოთეატრში თომასს უპირისპირდება. თომასი უარყოფს, რომ მისი მამაა და ამტკიცებს, რომ პენი ასევე არ არის მისი ბიოლოგიური დედა. არტური არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს სტუმრობს და პენის საქმეს კითხულობს, სადაც ნათქვამია, რომ ის ბოდვითი ნარცისი იყო, რომელმაც არტური უეინებთან დიასახლისად მუშაობის დროს იშვილა. მან თომასთან წარმოსახვითი ინტიმური ურთიერთობა განავითარა, რაც მოიცავდა იმას, რომ არტური მათი ბიოლოგიური შვილი იყო. ამავდროულად, პენი არტურს ზრდიდა შეყვარებულთან, რომელიც ფიზიკურად და სექსუალურად ძალადობდა მათზე, რამაც მისი ნევროლოგიური აშლილობა გამოიწვია. შეშინებული არტური მოულოდნელად შედის სოფის ბინაში. შეშინებული არტური კეთილგანწყობით სთხოვს მას წასვლას და ამხელს, რომ მათი ურთიერთობა არტურის ფანტაზიის ნაყოფია. მომდევნო დღეს, არტური საავადმყოფოში პენის ბალიშით ახრჩობს.
არტური მიწვეულია მიურეის შოუში და ემზადება კლოუნის თემატიკის პერსონის შექმნით. მას სტუმრობენ რენდალი და კიდევ ერთი ყოფილი კოლეგა, გარი. არტური სასიკვდილოდ ურტყამს და სცემს რენდალს, მაგრამ გარისთვის იხსნის მას წარსულში მის მიმართ სიკეთის გამო. არტურის გამომძიებელი დეტექტივები მას კლოუნ-მოპროტესტანტებით სავსე მატარებელში მისდევენ. არტური ჩხუბს იწვევს, რომლის დროსაც ერთ-ერთი დეტექტივი შემთხვევით ესვრის და კლავს მომიტინგეს. სხვა მომიტინგეები, თავის მხრივ, სცემენ დეტექტივებს, ხოლო არტური გარბის.
სტუდიაში არტური სთხოვს მიურეის, წარადგინოს იგი, როგორც „ჯოკერი“, რაც მის ადრინდელ დაცინვას გულისხმობს. შოუს პირდაპირ ეთერში გასვლისას, არტური ყვება ავადმყოფურ ხუმრობებს, აღიარებს მეტროში მომხდარ მკვლელობებს, წუწუნებს საზოგადოების მხრიდან დაჩაგრულების უგულებელყოფაზე და საყვედურობს მიურეის დაცინვის გამო. ბოლო ხუმრობის შემდეგ, არტური ორჯერ ესვრის მიურეის, კლავს მას. არტური დააპატიმრეს და ქალაქში არეულობა დაიწყო. სასწრაფო დახმარების მანქანით მძარცველები შეეჯახნენ პოლიციის მანქანას, რომელშიც არტური იმყოფებოდა და გაათავისუფლეს. ამასობაში, ერთ-ერთი მეამბოხე უეინის ოჯახს ხეივანში კუთხეში შემოარტყამს და ბრიუსის თვალწინ კლავს თომასს და მის მეუღლეს, მართას. არტური პოლიციის მანქანაზე დგება, ხალხის ოვაციების ფონზე ცეკვავს და სახეზე სისხლით იღიმის.
გარკვეული დროის შემდეგ, არტური თავის ახალ თერაპევტთან სესიის დროს იცინის ხუმრობაზე. ის უარს ამბობს ხუმრობაზე, რადგან ამტკიცებს, რომ თერაპევტი ვერ გაიგებს. ის სისხლიანი ფეხსაცმლის კვალს ტოვებს, სანამ სანიტარი მისდევს.
== მსახიობები ==
*[[ხოაკინ ფენიქსი]] არტურ ფლეკის / ჯოკერის როლში: ფსიქიკურად დაავადებული, გაჭირვებული წვეულების კლოუნი და სტენდაფ კომიკოსი, რომელსაც საზოგადოება უგულებელყოფს,[3] რომლის ძალადობის ისტორია მას ნიჰილისტ კრიმინალად აქცევს კლოუნებით შთაგონებული პერსონით.[4] ფენიქსი დაინტერესებული იყო [[კომიქსი|კომიქსების]] პერსონაჟის დაბალბიუჯეტიანი „პერსონაჟის შესწავლით“ და ამბობდა, რომ ფილმი „უნიკალურად გამოიყურება, ის გარკვეულწილად საკუთარი სამყაროა და შესაძლოა ეს შეიძლება იყოს ის, რაც ყველაზე მეტად გაშინებთ“.[5] ფენიქსმა ფილმში როლისთვის 23 კგ დაიკლო.[6][7][8]
*[[რობერტ დე ნირო]] მორის „მიურეი“ ფრანკლინის როლში:[9] თოქ-შოუს წამყვანი, რომელიც არტურის დაცემაში მონაწილეობს.[10] დე ნირომ თქვა, რომ მისი როლი ფილმ „ჯოკერში“ პატივს მიაგებს მის პერსონაჟს „[[კომედიის მეფე]]“-დან (1982), რუპერტ პაპკინს, რომელიც კომიკოსია და შეპყრობილია თოქ-შოუს წამყვანით.[9]
*[[ზაზი ბიცი]] სოფი დიუმონის როლში:[11] ცინიკოსი მარტოხელა დედა და არტურის „სიყვარულის ინტერესი“.[11][12] ბიცი, ფენიქსის დიდი გულშემატკივარი, ამბობს, რომ მისთვის პატივი იყო მასთან ერთად თამაში[13] და რომ მან ბევრი რამ ისწავლა გადასაღებ მოედანზე მასთან მუშაობით.[14]
*[[ფრანსის კონროი|ფრენსის კონროი]], როგორც პენი ფლეკი: არტურის ფსიქიკურად და ფიზიკურად დაავადებული დედა,[15] რომელიც ადრე თომას უეინთან მუშაობდა.[16]
ჰანა გროსი, როგორც პატარა პენი.[17]
*[[ბრეტ კალენი]] თომას უეინის როლში, მილიარდერი, რომელიც გოთემის მერის პოსტზე იბრძვის.[18] თავდაპირველად როლზე [[ალეკ ბოლდუინი]] იყო არჩეული, მაგრამ გრაფიკთან დაკავშირებული პრობლემების გამო უარი თქვა.[19][20]
*[[კერი ლუიზ პუტრელო]], მართა უეინის, თომასის ცოლის როლში, თუმცა პერსონაჟს დიალოგი არ აქვს (ის მხოლოდ თომასის მკვლელობის დროს ყვირის) და არასდროს მოიხსენიება სახელით.[21]
*[[დუგლას ჰოჯი]] ალფრედ პენიუორთის როლში, უეინის ოჯახის მსახური და მომვლელი.[22]
*[[დანტე პერეირა-ოლსონი]] ბრიუს უეინის როლში, თომასისა და მართას ვაჟი.[23][24]
*[[გლენ ფლეშლერი]] და ლი გილი, როგორც რენდალი და გარი, არტურის ჯამბაზები.[25][26]
*[[ბილ კემპი]] და [[შეი უიგჰემი]] [[დეტექტივი|დეტექტივების]], გარიტისა და ბურკის როლებში გოთჰემ სიტის პოლიციის დეპარტამენტში.[27]
*[[მარკ მარონი]] ჯინ უფლანდის როლში, ფრანკლინის შოუს პროდიუსერი.[28][29]
*[[შერონ ვაშინგტონ დებრა|შერონ ვაშინგტონი დებრა]] კეინის როლში, არტურის სოციალური მუშაკი.
*[[ჯოშ პეისი]] ჰოიტ ვონის როლში, არტურის აგენტი.[25][30]
*[[ბრაიან ტირი]] ჰენრი კლარკის როლში, არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს კლერკი.
*[[ფრენკ ვუდი]], როგორც დოქტორი ბენჯამინ სტოუნერი, პენი ფლეკის ყოფილი [[თერაპევტი]].[31]
*[[ბენ უორჰეიტი]], [[მაიკლ ბენცი]] და [[კარლ ლუნდშტედტი]], როგორც Wayne Investments-ის სამი თანამშრომელი, რომლებიც არტურს მეტროში ავიწროებენ.[32]
*[[გარი გულმანი]] და [[სემ მორილი]], როგორც [[კომიკოსი|კომიკოსები]] ღია მიკროფონზე, სადაც არტური გამოდის.[32][33]
*[[ბრაიან კალენი]] ხავიერის როლში, არტურის თანამშრომელი.[34]
*[[ჯასტინ ტერუ]] ითან ჩეისის როლში, ფრანკლინის შოუს ცნობილი სტუმარი.[35]
*[[ეიპრილ გრეისი]], როგორც არკჰემის თერაპევტი
== წარმოება ==
=== განვითარება ===
2014-2015 წლებში ხოაკინ ფენიქსმა თავის აგენტს გამოუცხადა ინტერესი, ეთამაშა დაბალბიუჯეტიან „პერსონაჟის შესწავლის“ ტიპის ფილმში კომიქსების ბოროტმოქმედის შესახებ, როგორიცაა DC Comics-ის პერსონაჟი ჯოკერი,[5] სანამ ფილიპსი ჯოკერს 2016 წელს შესთავაზებდა.[36] ფენიქსმა ადრე უარი თქვა [[Marvel-ის კინოსამყარო|Marvel]]-ის კინემატოგრაფიულ სამყაროში (MCU) თამაშზე, რადგან მას მოუწევდა რამდენიმე ფილმში ისეთი როლის ხელახლა შესრულება, როგორიცაა [[ბრიუს ბანერი]] / [[ჰალკი (კომიქსები)|ჰალკი]] (თავდაპირველად [[ედვარდ ნორტონი]] განასახიერებდა, სანამ [[მარკ რუფალო]] ხელახლა არ აირჩევდა მას) ან [[სტივენ სტრეინჯი]] / [[დოქტორი სტრეინჯი (ფილმი)|დოქტორ სტრეინჯი]] (საბოლოოდ [[ბენედიქტ კამბერბეჩი]] განასახიერებდა).[37] ფენიქსმა ჯოკერი გამორიცხა თავისი „პერსონაჟის შესწავლის“ იდეის გამო და სხვა იდეაზე ფიქრი სცადა.
[[ფაილი:Todd Phillips-64847.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
„ჯოკერის როლის შესრულება შეუძლებელია, რადგან, მოგეხსენებათ, უბრალოდ ამ პერსონაჟის როლი ულვე შესრულებულია“. ფენიქსის აგენტმა Warner Bros.-თან საგამოძიებო შეხვედრის დანიშვნა შესთავაზა, მაგრამ მან უარი თქვა და იდეაზე უარი თქვა.[5] ანალოგიურად, ტოდ ფილიპსს არაერთხელ შესთავაზეს კომიქსებზე დაფუძნებული ფილმების გადაღება, მაგრამ უარი თქვა, რადგან მიაჩნდა, რომ ისინი „ხმაურიანი“ იყო და არ აინტერესებდა. ფილიპსის თქმით, ჯოკერი მისი იდეიდან წარმოიშვა, შეექმნა განსხვავებული, უფრო დასაბუთებული კომიქსების ფილმი.[38] მას ჯოკერი იზიდავდა, რადგან არ ეგონა, რომ პერსონაჟის განსაზღვრული განსახიერება არსებობდა, რაც, მისი თქმით, მნიშვნელოვან შემოქმედებით თავისუფლებას მისცემდა.[39]
ფილიპსმა ჯოკერის იდეა [[Warner Bros.|Warner Bros]].-ს შესთავაზა მისი ფილმის „[[ომის ძაღლები|ომის ძაღლების]]“ პრემიერის შემდეგ, რომელიც 2016 წლის აგვისტოში შედგა.[38] „ომის ძაღლების“ პრემიერამდე ფილიპსი ძირითადად ცნობილი იყო თავისი კომედიური ფილმებით, როგორიცაა „[[გზის მოგზაურობა]]“ (2000), „[[ძველი სკოლა]]“ (2003) და „[[ნაბახუსევი]]“ (2009); „ომის ძაღლები“ უფრო შემაშფოთებელ ტერიტორიაზე გადასვლას ნიშნავდა.[40] პრემიერის დროს ფილიპსმა გააცნობიერა, რომ „ომის ძაღლები სამყაროს ცეცხლს არ წაუკიდებდნენ და მე ვფიქრობდი: „რა უნდათ ხალხს სინამდვილეში ნახონ?“[38] გარდა ამისა, მან აღმოაჩინა, რომ „გამოღვიძებულ კულტურაში“ კომედიური ფილმების გადაღება რთული იყო „[[Twitter|ტვიტერზე]] 30 მილიონი ადამიანის“ წინააღმდეგობის ფონზე. საბოლოოდ ის დაფიქრდა: „როგორ გავაკეთო რაღაც უპატივცემულო, მაგრამ ჯანდაბას კომედია? ოჰ, ვიცი, ავიღოთ კომიქსების ფილმების სამყარო და ამით თავდაყირა დავაყენოთ“.[41] მან შესთავაზა, რომ DC Films-მა თავისი ფილმები კონკურენტი [[Marvel Studios]]-ისგან გამოეყო დაბალბიუჯეტიანი, დამოუკიდებელი ფილმების წარმოებით.[42][43] „საოცრება ქალის“ (2017) წარმატებული გამოსვლის შემდეგ, DC Films-მა გადაწყვიტა, ყურადღება არ მიექცია თავისი DC-ზე დაფუძნებული კინოფრენჩაიზის, DC გაფართოებული სამყაროს (DCEU) საერთო ხასიათისთვის.[44] 2017 წლის აგვისტოში Warner Bros.-მა და DC Films-მა გაამხილეს ფილმის გეგმები, სადაც ფილიპსი სკოტ სილვერთან ერთად რეჟისორი და თანასცენარისტი იყო, ხოლო მარტინ სკორსეზე ფილიპსთან ერთად თანაპროდიუსერობასაც აპირებდა.[45] [[The Hollywood Reporter]]-ის ტატიანა სიგელის თქმით, სკორსეზე „ჯოკერის“ რეჟისორობა ფილიპსის არჩევამდეც კი განიხილავდა, თუმცა Warner Bros.-ის წყაროს თქმით, ის მხოლოდ იმიტომ ჩაერთო, რომ ფილმს ნიუ-იორკში მოღვაწე პროდიუსერი სჭირდებოდა.[46]
The Hollywood Reporter-ის კიმ მასტერსის და ბორის კიტის თქმით, [[ჯერედ ლეტო|ჯარედ ლეტო]], რომელიც DCEU-ში ჯოკერის როლს ასრულებდა, უკმაყოფილო იყო მისი ინტერპრეტაციისგან განცალკევებული პროექტის არსებობით.[47][48] 2019 წლის ოქტომბერში მასტერსმა განაცხადა, რომ ლეტომ „იგრძნო „გაუცხოება და განაწყენება“, როდესაც შეიტყო, რომ Warner Bros.-მა, რომელმაც მას DCEU-ს ჯოკერის შესახებ დამოუკიდებელი ფილმის გადაღება დაჰპირდა, ფილიპსს ჯოკერზე მუშაობის გაგრძელების უფლება მისცა და თავის მუსიკალურ მენეჯერ ირვინგ აზოფს პროექტის გაუქმება სთხოვა. მასტერსმა დასძინა, რომ ლეტოს გაღიზიანება იყო მიზეზი, რამაც მას [[Creative Artists Agency]] (CAA)-სთან თანამშრომლობის შეწყვეტა აიძულა, რადგან მისი აზრით, „მის აგენტებს ფილიპსის პროექტის შესახებ უფრო ადრე უნდა ეცნობებინათ და უფრო მეტად ებრძოლათ ჯოკერის მისი ვერსიისთვის“. თუმცა, ლეტოსთან დაკავშირებული წყაროები უარყოფენ, რომ მან ჯოკერის გაუქმება სცადა და ამის გამო CAA დატოვა.[48]
Warner Bros.-მა ფილიპსს მოუწოდა, ჯოკერის როლზე [[ლეონარდო დიკაპრიო]] დაენიშნა,[40] იმ იმედით, რომ ისარგებლებდა თავისი ხშირი თანამშრომლის, სკორსეზეს ჩართულობით მის მოსაზიდად.[47] თუმცა, ფილიპსმა თქვა, რომ ფენიქსი ერთადერთი მსახიობი იყო, რომელსაც განიხილავდა[49] და რომ მან და სილვერმა სცენარი ფენიქსის გათვალისწინებით დაწერეს: „მიზანი არასდროს ყოფილა ხოაკინ ფენიქსის კომიქსების ფილმების სამყაროში შემოყვანა. მიზანი იყო კომიქსების ფილმების ხოაკინ ფენიქსის სამყაროში შემოტანა“.[50] ფენიქსმა თქვა, რომ როდესაც ფილმის შესახებ შეიტყო, აღფრთოვანებული იყო, რადგან ეს იყო ისეთი ტიპის ფილმი, რომლის გადაღებაც სურდა, აღწერა იგი, როგორც უნიკალური და აღნიშნა, რომ ის არ ჰგავდა ტიპურ „სტუდიურ ფილმს“.[5] მას გარკვეული დრო დასჭირდა როლის შესასრულებლად, რადგან ეს მას აშინებდა და მან თქვა: „ხშირად, ამ ფილმებში, ჩვენ გვაქვს ეს გამარტივებული, რედუქციული არქეტიპები და ეს საშუალებას აძლევს მაყურებელს, დაშორდეს პერსონაჟს, ისევე როგორც ჩვენ გავაკეთებდით რეალურ ცხოვრებაში, სადაც ადვილია ვინმეს ბოროტად იარლიყი მიაწერო და შესაბამისად თქვა: „კარგი, მე ის არ ვარ“.“[50]
=== წერა ===
ფილიპსმა და სილვერმა „ჯოკერი“ 2017 წლის განმავლობაში დაწერეს და წერის პროცესი დაახლოებით ერთი წელი გაგრძელდა.[51] პროდიუსერის, [[ემა ტილინგერ კოსკოფი|ემა ტილინგერ კოსკოფის]] თქმით, Warner Bros.-ისგან სცენარის დამტკიცებას გარკვეული დრო დასჭირდა, ნაწილობრივ შინაარსთან დაკავშირებული შეშფოთების გამო. ანალოგიურად, ფილიპსმა აღნიშნა, რომ პერსონაჟის ხილვადობის გამო ერთწლიანი წერის პროცესში „მილიონი დაბრკოლება“ იყო.[38] ფილიპსმა თქვა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სცენარის თემები შეიძლება თანამედროვე საზოგადოებას ასახავდეს, ფილმი პოლიტიკური ხასიათის არ იყო.[51] მან ასევე აღნიშნა, რომ „ჯოკერი“ ბავშვის ტრავმასა და ფსიქიკურ დაავადებაზეა მოთხრობილი.[52][53] სცენარში ფილიპსმა ისაუბრა იმაზე, თუ რამდენად რთულია პაციენტებისთვის დიაგნოზების გამხელა, ფილმიდან ერთი სტრიქონის მოყვანით: „ფსიქიკური დაავადების ყველაზე ცუდი ის არის, რომ ხალხი მოელის, რომ მოიქცევი ისე, თითქოს არ მოიქცევი“.[53]
სცენარი შთაგონებულია სკორსეზეს ისეთი ფილმებით, როგორიცაა „ტაქსის მძღოლი“ (1976), „მძვინვარე ხარი“ (1980) და „კომედიის მეფე“ (1982), ასევე ფილიპსის „ნაბახუსევის ტრილოგიით“.[40][45][54] სხვა ფილმები, რომლებსაც ფილიპსი შთაგონების წყაროდ მოიხსენიებს, მოიცავს 1970-იან წლებში გამოსულ პერსონაჟების კვლევებს, როგორიცაა „[[სერპიკო (ფილმი)|სერპიკო]]“ (1973) და „[[გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა (ფილმი)|ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა]]“ (1975), მუნჯ ფილმს „[[კაცი, რომელიც იცინის]]“ (1928) და რამდენიმე [[მიუზიკლი|მიუზიკლს]]. ფილიპსის თქმით, ტონის გარდა,ჯოკერს დიდად არ განსხვავდებოდა თავისი წინა ნამუშევრებისგან, როგორიცაა „ნაბახუსევის“ ფილმები.[51] ფილმის სიუჟეტი შთაგონებულია ალან მურისა და ბრაიან ბოლანდის გრაფიკული რომანით „ბეტმენი: მკვლელობის ხუმრობა“ (1988), რომელიც ჯოკერს წარუმატებელ სტენდაპ კომიკოსად წარმოაჩენს,[38] ხოლო კულმინაციური თოქ-შოუს სცენა შთაგონებულია ფრენკ მილერის „ბნელი რაინდის დაბრუნება“ (1986) მსგავსი სცენით.[55] თუმცა, ფილიპსმა თქვა, რომ ფილმი „კომიქსებიდან არაფერს არ მიჰყვება. სწორედ ეს იყო ჩემთვის საინტერესო. ჩვენ ჯოკერს კი არა, ჯოკერად გახდომის ისტორიას ვიღებთ“.[56] ფილიპსმა მოგვიანებით განმარტა, რომ მას სურდა, რომ ისინი შთაგონებისთვის კონკრეტულ კომიქსს არ ეძებდნენ, არამედ პერსონაჟის ისტორიიდან „აირჩიეს ის, რაც მოგვწონდა“.[57] ნიუ-იორკში გაზრდილი ფილიპსი ასევე შთაგონებული იყო 1980-იანი წლების დასაწყისის ნიუ-იორკში ცხოვრებით.[58] საბვეის სროლის სცენა და მისი შემდგომი პერიოდი 1984 წელს ნიუ-იორკის საბვეის სროლით იყო შთაგონებული,[58][59] ხოლო არტურ ფლეკი ნაწილობრივ სროლის დამნაშავეზე, ბერნჰარდ გიოტცზეა დაფუძნებული.[59][58]
ფილიპსმა და სილვერმა ჯოკერის წარმოშობის ყველაზე გავრცელებული ისტორია, რომელშიც პერსონაჟი მჟავას ჭურჭელში ჩავარდნის შემდეგ დამახინჯებულია, ძალიან არარეალურად მიიჩნიეს.[38] სამაგიეროდ, მათ გამოიყენეს ჯოკერის ისტორიის გარკვეული ელემენტები ორიგინალური ისტორიის შესაქმნელად,[60] რომლის რაც შეიძლება ავთენტურად წარმოჩენაც ფილიპსს სურდა.[38] რადგან კომიქსებში ჯოკერს არ აქვს კონკრეტული წარმოშობის ისტორია, ფილიპსს და სილვერს მიეცათ მნიშვნელოვანი შემოქმედებითი თავისუფლება და „ყოველდღე ცდილობდნენ ერთმანეთისკენ სწრაფვას, რათა შეექმნათ რაღაც სრულიად გიჟური“.[51] მიუხედავად იმისა, რომ ჯოკერი ადრე რამდენიმე ფილმში გამოჩნდა, ფილიპსი ფიქრობდა, რომ შესაძლებელი იყო პერსონაჟის მონაწილეობით ახალი ისტორიის შექმნა. „ეს უბრალოდ კიდევ ერთი ინტერპრეტაციაა, როგორც ამას ხალხი [[მაკბეტი (პიესა)|მაკბეტის]] (1606) ინტერპრეტაციების დროს აკეთებს“, - განუცხადა მან [[The New York Times]]-ს.[49] თუმცა, მათ სცადეს შეენარჩუნებინათ ჯოკერის წარსულის ბუნდოვანი „მრავალჯერადი არჩევანის“ ბუნება, პერსონაჟის არასანდო მთხრობელად წარმოჩენით - მთელი სიუჟეტური ხაზები უბრალოდ მისი ბოდვებია[39] - და გაურკვეველი დატოვეს, თუ რა ფსიქიკური დაავადებებით იტანჯება ის.[40] შესაბამისად, ფილიპსის თქმით, მთელი ფილმი ინტერპრეტაციისთვის ღიაა.[39]
როდესაც ფილმის სცენარის 2018 წლის აპრილში დაწერილი ვერსია გაჟონა და ინტერნეტში გავრცელდა, ფილიპსმა განაცხადა, რომ ეს იყო ძველი ვერსია, რომელიც გადაღებების დაწყებამდე ექვსი თვით ადრე იყო დაწერილი.[61] ფილიპსმა ასევე უარი თქვა სცენარის გავრცელების წინააღმდეგ სამართლებრივი ქმედების განხორციელებაზე და განაცხადა, რომ მოსწონდა ძველი ვერსიის გავრცელება.[62]
=== წინასწარი წარმოება ===
„სამართლიანობის ლიგის“ (2017) კრიტიკული და ფინანსური შედეგების იმედგაცრუების შემდეგ, 2018 წლის იანვარში, [[უოლტერ ჰამადა|უოლტერ ჰამადამ]] ჯონ ბერგი Warner Bros.-ში DC-ზე დაფუძნებული კინოწარმოების ხელმძღვანელის თანამდებობაზე შეცვალა.[64] ჰამადამ DC-ის სხვადასხვა ფილმის შემუშავების პროცესი დაალაგა, ზოგიერთი მათგანი გააუქმა, ზოგიერთზე კი მუშაობა გააგრძელა; ფილმის გადაღებები 2018 წლის ბოლოს უნდა დაწყებულიყო, მცირე ბიუჯეტით - 55 მილიონი დოლარით.[65] [[The Hollywood Reporter]]-ის კიმ მასტერსმა განაცხადა, რომ Warner Bros.-ს არ სურდა „ჯოკერის“ გაგრძელება და ფილიპსის გადარწმუნების მიზნით მცირე ბიუჯეტი მისცა.[48] ფილიპსის თქმით, ჰამადას არ ესმოდა, რას ცდილობდა.[66] ივნისისთვის, რობერტ დე ნირო ფილმში მეორეხარისხოვან როლზე განიხილებოდა.[67] „ფენიქსთან“
[[ფაილი:Joker (2019) logotype.png|მინი|Joker (2019 film)]]
გარიგება 2018 წლის ივლისში დასრულდა,[68] ფილიპსის ოთხთვიანი დარწმუნების შემდეგ.[38] ამის შემდეგ დაუყოვნებლივ,[68] Warner Bros.-მა ოფიციალურად მისცა მწვანე შუქი ფილმს,[69] უწოდა მას „ჯოკერი“ და გამოსვლის თარიღი 2019 წლის 4 ოქტომბერი მიანიჭა.[70] Warner Bros.-მა ფილმი აღწერა, როგორც „საზოგადოების მიერ უგულებელყოფილი ადამიანის შესწავლა, რომელიც არა მხოლოდ პერსონაჟის მკაცრი შესწავლაა, არამედ უფრო ფართო გამაფრთხილებელი ისტორიაც“.[71]
სკორსეზეს დიდი ხნის პარტნიორი კოსკოფი შეუერთდა პროდიუსერობას,[72][73] თუმცა სკორსეზე სხვა ვალდებულებების გამო პროდიუსერის მოვალეობები დატოვა.[72] სკორსეზე განიხილავდა აღმასრულებელი პროდიუსერის თანამდებობაზე მუშაობას, მაგრამ დაკავებული იყო თავისი ფილმით „[[ირლანდიელი (2019 წლის ფილმი)|ირლანდიელი]]“ (2019), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა დე ნირო.[38] ასევე დადასტურდა, რომ ფილმს არანაირი გავლენა არ ექნებოდა ლეტოს „ჯოკერზე“ და იქნებოდა პირველი DC ფილმების ახალი სერიიდან, რომელიც არ იქნებოდა დაკავშირებული DCEU-სთან.[74][65] ივლისში ზაზი ბიტცი მეორეხარისხოვან როლზე აირჩიეს, ხოლო დე ნირომ მოლაპარაკებები აგვისტოში დაიწყო.[10][12] თავდაპირველად, ბიტცი პირადად მონაწილეობდა როლზე, თუმცა მოგვიანებით უარი მიიღო; შემდეგ მან გადაწყვიტა, ხელახლა ჩაეტარებინა კასტინგზე, რის შედეგადაც ფენიქსთან ერთად ქიმიის შესახებ კითხვა დაასრულა და შემდეგ მსახიობად აირჩიეს.[75] [[ფრანსის მაკდორმანდი|ფრენსის მაკდორმანდმა]] უარი თქვა ჯოკერის დედის განსახიერების შეთავაზებაზე და მსახიობად ფრენსის კონროი აირჩიეს.[76][15] ივლისის ბოლოს მსახიობებს მარკ მარონი და ბრაიან კალენი შეუერთდნენ.[29][28][77] ალეკ ბოლდუინი თომას უეინის როლზე 27 აგვისტოს აირჩიეს, თუმცა ორი დღის შემდეგ გრაფიკთან დაკავშირებული პრობლემების გამო უარი თქვა.[20] ბოლდუინმა ასევე აღნიშნა პერსონაჟის აღწერა, როგორც წასვლის მიზეზი, რომელშიც თომას უეინს „უინტერესო და გარუჯული ბიზნესმენი“ უწოდა, რომელიც უფრო 1980-იანი წლების დონალდ ტრამპის ფორმას ჰგავს.[78]
=== გადაღების პროცესი ===
ძირითადი გადაღებები 2018 წლის სექტემბერში ნიუ-იორკში დაიწყო,სამუშაო სახელწოდებით „რომეო“.[81] გადაღებების დაწყებიდან მალევე გამოცხადდა, რომ ფილმში მონაწილეობას მიიღებენ დე ნირო, ბრეტ კალენი, შეი უიგემი, გლენ ფლეშლერი, ბილ კემპი, ჯოშ პეისი და დუგლას ჰოჯი, ხოლო კალენი ბოლდუინს ჩაანაცვლებს.[25][82] [[ბრედლი კუპერი]] ფილმს პროდიუსერის რანგში შეუერთდა,[83] ხოლო ოპერატორი იყო ლოურენს შერი, რომელთანაც ფილიპსი ადრე თანამშრომლობდა.
[[ფაილი:Paramount Theatre Newark 2023 jeh.jpg|მინი| Joker (2019 film)]]
[25] 22 სექტემბერს, ძალადობრივი პროტესტის ამსახველი სცენა გადაიღეს [[კენსინგტონი და ჩელსი|კენსინგტონში]], [[ბრუკლინი|ბრუკლინის შტატში]], ჩერჩ ავენიუს სადგურზე,[84] თუმცა სადგური გადაკეთდა ბრონქსში, ბედფორდ პარკ ბულვარის სადგურის მსგავსად.[85] ძალადობრივი სცენების გადაღება ასევე მიმდინარეობდა მეცხრე ავენიუს სადგურის მიტოვებულ ქვედა პლატფორმაზე, სანსეტ პარკში, ბრუკლინის შტატში.[86]
ბიტცის თქმით, ფილიპსმა გადაღების დროს მთელი სცენარი გადაწერა; რადგან ფენიქსმა ფილმისთვის ძალიან დაიკლო წონაში, გადაღებების ხელახლა ჩატარების შესაძლებლობა აღარ იქნებოდა. ის იხსენებდა: „ჩვენ ტოდის თრეილერს ვნახავდით, საღამოს სცენას ვწერდით და შემდეგ ვაკეთებდით. თმისა და მაკიაჟის დროს ამ ფრაზებს ზეპირად ვისწავლიდით, შემდეგ ვაკეთებდით და სამი კვირის შემდეგ ხელახლა ვიღებდით“.[87] ფილიპსი იხსენებდა, რომ ფენიქსი ზოგჯერ გადაღების დროს გადაღების დროს გადასვლის დროს ტოვებდა ადგილს, რადგან თავშეკავებას კარგავდა და თავის მოკრება სჭირდებოდა, რაც სხვა მსახიობების დაბნეულობას იწვევდა, რადგან ფიქრობდნენ, რომ რაღაც არასწორად გააკეთეს. დე ნირო ერთ-ერთი იყო იმ მცირერიცხოვან ფენიქსთაგან, რომლებიც არასდროს ტოვებდნენ გადაღების ადგილს და დე ნიროს თქმით, ის „ძალიან ინტენსიური იყო იმაში, რასაც აკეთებდა, ისე, როგორც უნდა ყოფილიყო, ისე, როგორც უნდა ყოფილიყო“.[88]
[[ფაილი:R32 C at 34 Street Penn Station with 0 train rollsign from Joker filming, March 2019.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
ჯერსი სიტიში გადაღებები 30 სექტემბერს დაიწყო და [[ნიუარკი|ნიუარკის]] გამზირი გადაკეტა, ხოლო ნოემბერში გადაღებებისას, 9 ნოემბრიდან დაწყებული, კენედის ბულვარი გადაკეტა. ნიუარკში გადაღებები 13 ოქტომბერს დაიწყო და 16 ოქტომბრამდე გაგრძელდა.[81] ნიუარკში გადაღებებამდე ცოტა ხნით ადრე, [[SAG-AFTRA]]-მ მიიღო საჩივარი, რომ ბრუკლინში გადაღებების დროს სტატისტები მეტროს ვაგონებში სამ საათზე მეტხანს იყვნენ ჩაკეტილები, რაც შესვენების დარღვევას წარმოადგენს. პრობლემა სწრაფად მოგვარდა მას შემდეგ, რაც წარმომადგენელი გადასაღებ მოედანზე იმყოფებოდა.[89] იმ თვეში დანტე პერეირა-ოლსონი ახალგაზრდა ბრიუს უეინის როლში შეუერთდა მსახიობებს.[22] უიგემმა განაცხადა, რომ ოქტომბრის ბოლოს ფილმი გადაღებების „შუაში“ იყო და დასძინა, რომ ეს იყო „დაძაბული“ და „წარმოუდგენელი“ გამოცდილება.[27] ნოემბრის შუა რიცხვებისთვის გადაღებები ნიუ-იორკში დაბრუნდა.[90] გადაღებები 2018 წლის 3 დეკემბერს დასრულდა,[91] ხოლო ფილიპსმა თვის ბოლოს თავის [[Instagram]]-ის გვერდზე გამოაქვეყნა ფოტო ამ შემთხვევის აღსანიშნავად.[92]
„ჰოლივუდ რეპორტიორთან“ ინტერვიუში ემა ტილინგერ კოსკოფმა განაცხადა, რომ ყველაზე სტრესული გადაღება იყო „კიბის ცეკვის“ სცენა ფილმში, რომელიც დღეს სასაუბროდ ცნობილია, როგორც „ჯოკერის კიბეები“; რადგან ნიუ-იორკში პაპარაცების შესახებ კანონები არ არსებობდა, გადაღებას ისინი უშლიდნენ ხელს.[93] „ნიუ-იორკ ტაიმსის“ ცნობით, თავდაპირველად ამ სცენებისთვის უნდა გამოყენებულიყო სამხრეთ ბრონქსის კიბეები, რომლებიც გამოყენებული იყო ბიოგრაფიული კრიმინალური ფილმისთვის „[[ამერიკელი განგსტერი (2007 წლის ფილმი)|ამერიკელი განგსტერი]]“ (2007), მაგრამ ფილმის ტონისთვის ესთეტიურად მისაღები ზედმეტად გარემონტებულად და გალამაზებულად ჩაითვალა.[94] თავდაპირველად, ლოურენს შერს და ფილიპსს სურდათ 70 მმ ფორმატისთვის 65 მმ ფირზე გადაღება, მაგრამ „Warner Bros.“-მა უარი თქვა ამაზე ხარჯების გამო და ფილმი შემდგომში გადაიღეს Arri Alexa 65 ციფრული კამერებით. თუმცა, „Warner Bros.“-მა საბოლოოდ „ჯოკერს“ შეზღუდული კინოთეატრებში გადასცა გადაკეთებული 70 მმ და 35 მმ ვერსიების სახით.[95]
=== პოსტ-პროდაქშენი ===
ფილიპსმა დაადასტურა, რომ 2019 წლის მარტში ფილმ „ჯოკერის“ მონტაჟის პროცესში იყო.[96] მომდევნო თვეში [[CinemaCon]]-ზე მან განაცხადა, რომ ფილმი „ჯერ კიდევ ფორმას იღებდა“ და მისი განხილვა რთული იყო, რადგან იმედოვნებდა, რომ საიდუმლოებას შეინარჩუნებდა.[97] ფილიპსმა ასევე უარყო ფილმის გარშემო არსებული ინფორმაციის უმეტესობა, რაც, მისი აზრით, იმიტომ მოხდა, რომ ეს იყო „პერსონაჟის წარმოშობის ისტორია, რომელსაც არ აქვს ზუსტი წარმოშობა“.[98] ასევე დადასტურდა [[ბრაიან ტირი ჰენრი|ბრაიან ტირი ჰენრის]] როლი ფილმში.[30] ვიზუალური ეფექტები უზრუნველყოფილი იყო Scanline VFX-ით და Shade VFX-ით და ზედამხედველობდნენ [[მეთიუ ჯიამპა]] და [[ბრაიან გოდვინი]], ხოლო [[ერვინ რივერა]] იყო მთავარი ზედამხედველი.[99]
ფილმიდან ამოჭრილი ერთ-ერთი სცენა ასახავდა სოფის, რომელიც უყურებდა არტურის გამოჩენას ფრანკლინის შოუში. სცენა მიზნად ისახავდა მაყურებლისთვის იმის ჩვენებას, რომ ის ჯერ კიდევ ცოცხალია (რადგან ფილმი სხვაგვარად გულისხმობს, რომ არტური კლავს მას), მაგრამ ფილიპსმა გადაწყვიტა, რომ ეს შეაფერხებდა თხრობას, რომელიც არტურის თვალსაზრისით არის წარმოდგენილი.[100] კიდევ ერთ წაშლილ სცენაში არტური თავის დანაშაულებს კოლეგას უამბობს; სცენა საბოლოოდ ამოიღეს, რადგან ის „ძალიან ბევრ ინფორმაციას“ იძლეოდა ექსპოზიციის სახით.[101] ერთი წყაროს თანახმად, ფილმის ორიგინალური სცენარი იმით დასრულდა, რომ არტურმა მხარდამჭერების წინაშე გლაზგოური ღიმილი გამოისახა, თუმცა ეს იდეა Warner Bros.-ის მაშინდელმა აღმასრულებელმა დირექტორმა კრისტოფერ ნოლანმა უარყო, რომელმაც მოითხოვა, რომ მხოლოდ ჰით ლეჯერის მიერ შექმნილ ჯოკერის ვერსიას მისი ფილმიდან „ბნელი რაინდი“ (2008) გლაზგოური ღიმილი უნდა ჰქონოდა.[102]
ფილმის საბოლოო ბიუჯეტი 55-70 მილიონი დოლარი იყო, რაც The Hollywood Reporter-ის მიერ კომიქსებზე დაფუძნებული ტიპიური ფილმის ღირებულების „ნაწილად“ ითვლება.[65][103] შედარებისთვის, წინა ბოროტმოქმედებზე ორიენტირებული DC ფილმი, „[[თვითმკვლელთა რაზმი (ფილმი)|თვითმკვლელთა რაზმი]]“ (2016), 175 მილიონი დოლარი დაჯდა.[40] „ჯოკერის“ ბიუჯეტის 25 მილიონი დოლარი დაფარა ტორონტოში დაფუძნებულმა საფინანსო კომპანია [[Creative Wealth Media]]-მ, ხოლო [[Village Roadshow Pictures]]-მა და Bron Studios-მა თითოეულმა 25% შეიტანეს.[104][103] „ჯოკერი“ ასევე იყო პირველი მხატვრული ფილმი ბეტმენის ფილმების ფრენჩაიზში, რომელმაც ამერიკის კინოაკადემიისგან R რეიტინგი მიიღო, ოფიციალურად „ძლიერი სისხლიანი ძალადობის, შემაშფოთებელი ქცევის, ენისა და მოკლე სექსუალური ხასიათის კადრებისთვის“.[105] გაერთიანებულ სამეფოში, ბრიტანეთის კინოკლასიფიკაციის საბჭომ (BBFC) ფილმს 15-ქულიანი სერტიფიკატი მიანიჭა „ძლიერი სისხლიანი ძალადობისა და ენისთვის“.
== დიზაინი ==
=== კომპლექტი ===
„ჯოკერში“ გოთემი სიტი 1980-იან წლებში, ნიუ-იორკის სტილის გოთემში ვითარდება, ტოდ ფილიპსის თქმით, „რათა, გულწრფელად რომ ვთქვათ, DC-ის სამყაროსგან გამოეყოს“.[106] ამ ფილმის დამდგმელმა დიზაინერმა, მარკ ფრიდბერგმა, თქვა, რომ მან გადასაღებ მოედანზე, ნიუარკში, გოთემ სკვერი დაასახელა, რადგან იქ ჯერ კიდევ სიღარიბე იყო.[107] მას სურდა, რომ გოთემი უხეში ქალაქივით გამოჩენილიყო, როგორც ეს აღწერილია ფილმში „[[ტაქსისტი (1976 წლის ფილმი)|ტაქსისტი]]“ (1976), ამიტომ მან ფილმში ყველა სტრუქტურასა და ხაზს სახელი დაარქვა და გოთემი სიტის კონკრეტული რუკა დახატა.[108] მან გადასაღებ მოედანზე 1970-იანი წლების კაშკაშა ფერის „მასკლერ მანქანები“ წარმოადგინა, „რაც დისონანსს გადმოსცემდა და ამავდროულად საშინელიც და ლამაზიც“. მან ასევე სცადა გოთემი, როგორც დამპალი ქალაქი, გრაფიტის, გზებზე ნაგვისა და დაბზარული ტროტუარების მეშვეობით.[109][110] ვიზუალური ეფექტების გუნდმა დაამატა გამოგონილი შენობები, შეცვალა ქალაქის ჰორიზონტი, რათა შეექმნა შეგრძნება, რომ ქალაქი არტურს აიძულებდა ზეწოლას.[111] ლოურენს შერის თქმით, ამ ფილმში გამოყენებული იყო ნატრიუმის ორთქლის ნათურები, რაც არტურის იზოლაციას და მის უფრო იმედიან მხარეს წარმოაჩენდა.[112]
[[ფაილი:Brooklyn Army Terminal samsebeskazal.livejournal.com-05880 (11061203223).jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფო დაფუძნებულია ფილმ „არკჰემის თავშესაფარზე“.[35] Warner Bros. Korea-მ განმარტა, რომ ეს უფრო რეალისტური სახელია რეალურ სამყაროში.[113] არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს ექსტერიერი გადაღებულია ბრუკლინის სამხედრო ტერმინალში,[114] ხოლო ინტერიერი - ჰარლემის მეტროპოლიტენის საავადმყოფოს ცენტრში.[115] ფილმის განმავლობაში არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს შიგნით ორი კედელია ნაჩვენები; ერთი აშკარად თეთრია პირველ და ბოლო სცენებში, მეორე კი ჭუჭყიანი ყვითელია იმ სცენაში, სადაც არტური სამედიცინო დასკვნით გარბის. ეს განსხვავება მიზნად ისახავდა მაყურებლის დაბნევას და იმის კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენებას, რომ არტური მთელი ამ ხნის განმავლობაში საავადმყოფოში იმყოფებოდა.[35][113]
=== პერსონაჟის დიზაინი ===
არტურის ქცევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შთაგონება მომდინარეობს ფილმიდან „[[პატარა მაწანწალა თანამედროვე დროში (1936 წლის ფილმი)|პატარა მაწანწალა თანამედროვე დროში]]“ (1936), ხოლო მისი „სასაცილო“ მოძრაობა შთაგონებულია [[ჩარლი ჩაპლინი|ჩარლი ჩაპლინით]].[35][111] არტურის ცეკვაზე გავლენა მოახდინა რეი ბოლგერმა, ხოლო მისი ჟესტი, რომელიც ორი თითით პირში იჭერდა ღიმილს, ბასტერ კიტონისგან იყო.[41][116] მოსამზადებლად, ფენიქსი 8 თვის განმავლობაში დღეში ერთჯერად, იშვიათად მიირთმევდა საკვებს, 24 კგ დაიკლო და „მგლისებრ, არასრულფასოვნად კვებად და მშიერად“ გამოიყურებოდა.[38][117][7] და უყურებდა ვიდეოებს პათოლოგიური სიცილით დაავადებული ადამიანების შესახებ, რათა როლისთვის საკუთარი სიცილი დაეხვეწა.[118] ის ცდილობდა ისეთი პერსონაჟის განსახიერებას, რომელთანაც მაყურებელს არ შეეძლო აეხსნა და შთაგონების მისაღებად არ მიმართავდა ჯოკერის წინა მსახიობებს; ამის ნაცვლად, მან წაიკითხა წიგნი პოლიტიკური მკვლელობების შესახებ, რათა გაეგო მკვლელები და მათი მოტივაცია.[4] ფილიპსმა არტურის ნორმალური სახე მის „ნამდვილ ნიღაბად“ მიიჩნია, ხოლო ჯოკერი მის ნამდვილ პიროვნებად იქცა.[119] მან ასევე აღმოაჩინა გულწრფელი სიცილი, რომელიც მხოლოდ ბოლო სცენაში ხდება.[120] რეჟისორმა ტოდ ფილიპსმა თქვა, რომ მან განზრახ დატოვა ბუნდოვანი საკითხი იმის შესახებ, ხდება თუ არა არტური ბეტმენის ტრადიციული ისტორიების ჯოკერი თუ შთააგონებს ცალკე პერსონაჟს,[39] თუმცა ფენიქსი თვლის, რომ არტური პირველია.[121][122]
=== მაკიაჟი და კოსტიუმები ===
ნიკი ლედერმანი და კეი ჯორჯიუ, ვიზაჟის დიზაინერი და სტილისტი, ცდილობდნენ არტურ ფლეკი „ხელნაკეთი და რეალისტური“ ეჩვენებინათ. ჯორჯიუმ არტური დაუბანელ თმაზე მამაკაცად წარმოაჩინა. მარკ ბრიჯესის მიერ შექმნილი არტურის კოსტიუმები იაფფასიან პოლიესტერის შარვალთან და აკრილის სვიტერთან ერთად ჩაცმის წყალობით „დაბერებული, ზედმეტად შეღებილი და დასუსტებული“ ჩანდა. მისი ფერთა პალიტრა 1980-იანი წლების ესთეტიკით იყო შთაგონებული: [[ლურჯი]], [[შინდისფერი]], [[ყავისფერი]], [[იასამნისფერი]] და [[ნაცრისფერი]].[123] ბრიჯესმა განმარტა, რომ არტურის კოსტუმის ფერი თავდაპირველად „ბავშვური სტილით“ დაიწყო და მოგვიანებით ფილმის ტონთან შესაბამისობაში მოვიდა.[124] პირველ სცენაში არტურის „ძალიან პატარა“ კაპიშონიანი ქურთუკი და [[თეთრი]] წინდები ბავშვურ კონცეფციას უსვამს ხაზს, რაც ასახავს მის ცხოვრებას დედასთან, პენისთან, რომელიც მას „ჩემს პატარა ბიჭს“ უწოდებს,[123] და ჩარლი ჩაპლინის გავლენას.[125] თუმცა, სცენაში, სადაც სოციალური მუშაკი მას ინტერვიუს უწევს, მან ნახშირისფერი სვიტერი ეცვა და ბოლოს არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოში „ნაჭუჭისფერი ნაქსოვი ზედა“ ჩაიცვა.[124] მისი მრავალი წლის ძველი კოსტუმის ამსახველი ხაზი მდოგვისფერ ჟილეტად და მოხატულ მწვანე პერანგად იქნა განმარტებული.[123]
არტურის ჯოკერად გადაქცევის შემდეგ, მისი დიზაინიც შეიცვალა. თმა „ბროკოლისფერ“ მწვანედ შეიღება და ორიგინალი ბეტმენის სერიის მსგავსი კოსტუმი ეცვა.[123][124] თუმცა, ამ ფილმში ჯოკერის კოსტუმს წინა ფილმებთან შედარებით განსხვავებული ფერები ჰქონდა (იისფერი კოსტუმი [[მწვანე]] ან [[ყვითელი]] პერანგით). მარკ ბრიჯესმა აღნიშნა, რომ ეს ფილიპსის განზრახვის შედეგი იყო, რომ არ სურდა „სხვა არაფერთან დაკავშირება“. თავდაპირველად, სცენარში კოსტუმის ფერი ტერაკოტა იყო დაყენებული, მაგრამ ბრიჯესმა ეს ფერი [[წითელი|წითლად]] შეცვალა „უფრო გამომხატველი“ ემოციის მისაცემად. გარდა ამისა, მისი კოსტუმის ფერები (მწვანე, ყვითელი, იისფერი და წითელი) კონტრასტში იყო მისი ანტაგონისტების, მათ შორის თომას უეინის ფერებთან, და ისინი ნაცრისფერი და ლურჯი ფერის იყო, როგორც ბეტმენი. კლოუნის მაკიაჟი კლასიკური, ანტიკვარული სტილით იყო შექმნილი, უფრო მუქი ფერებითა და ტონებითა და მუქარის შემცველი წარბებით. საავტორო უფლებების შესახებ კანონმდებლობის თანახმად, ორი ერთნაირი კლოუნი არ შეიძლება გამოიყურებოდეს, ლედერმანი გამოწვევის წინაშე აღმოჩნდა.[123]
== მუსიკა ==
2018 წლის აგვისტოში, [[ჰილდურ გუდნადოტირი]] დაიქირავეს ფილმის მუსიკის დასაწერად.[126] ჰილდურმა მუსიკის წერა სცენარის წაკითხვისა და ფილიპსთან შეხვედრის შემდეგ დაიწყო, რომელსაც „ბევრი ძლიერი იდეა“ ჰქონდა იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა ჟღერდეს მისი აზრით, მუსიკა. მან იმუშავა ჯოკერის მუსიკაზე დრამატული მინისერიალ „[[ჩერნობილი (მინისერიალი)|ჩერნობილის]]“ მუსიკასთან ერთად; ჰილდურმა The Hindu-ს დივია-კალა ბჰავანის განუცხადა, რომ ორს შორის გადართვა რთული იყო, რადგან მუსიკა ძალიან განსხვავებული იყო.[127]
გარდა ამისა, ფილმში შედის სიმღერები „That's Life“, „Send In the Clowns“, „White Room“ და „Rock and Roll Part 2“.[40][128] „Rock and Roll Part 2“-ის გამოყენებამ დავა გამოიწვია, როდესაც თავდაპირველად გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მისი შემსრულებელი, არასრულწლოვანთა სექსუალური დანაშაულისთვის მსჯავრდებული გარი გლიტერი, მიიღებდა ჰონორარს,[129] მაგრამ მოგვიანებით დადასტურდა, რომ ის არ მიიღებდა, რადგან მან დიდი ხნის წინ გაყიდა უფლებები; სიმღერის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ს უფლებები ამჟამად [[Universal Music Publishing Group]]-ს ეკუთვნის.[128] მუსიკა გამოქვეყნდა 2019 წლის 2 ოქტომბერს [[WaterTower Music]]-ის მიერ.[130] ჰილდურის მუსიკამ მოიპოვა მრავალი ჯილდო, მათ შორის ოსკარი, Satellite Award, Saturn Award, Hollywood Music in Media Awards (HMMA) და [[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსის ჯილდო]] საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის, ამ უკანასკნელმა კი ის პირველ ქალად აქცია, რომელმაც ამ კატეგორიაში სოლო კომპოზიტორის რანგში გაიმარჯვა.[131][132]
== მარკეტინგი ==
ფილიპსმა ჯოკერის პოპულარიზაცია [[Instagram]]-ის გვერდზე გადასაღებ მოედანზე ფოტოების გამოქვეყნებით განახორციელა.[133] 2018 წლის 21 სექტემბერს მან გამოაქვეყნა ფენიქსის სატესტო კადრები ჯოკერის კოსტიუმში, რომელსაც თან ახლდა The Guess Who-ს სიმღერა „Laughing“.[134] 2019 წლის 2 აპრილს CinemaCon-ზე ფილიპსმა წარმოადგინა ფილმის პირველი თრეილერი,[30] რომელიც ონლაინში მეორე დღეს გამოვიდა.[135] თრეილერმა, რომელშიც [[ჯიმი დურანტე|ჯიმი დურანტეს]] მიერ შესრულებული სიმღერა „Smile“ იყო წარმოდგენილი, დადებითი გამოხმაურება გამოიწვია, ზოგიერთმა კომენტატორმა ის „Taxi Driver“-სა და „Requiem for a Dream“-ს (2000) შეადარა და ფენიქსის შესრულება შეაქო.[136][137] სცენარისტებმა თრეილერი ბნელ და მკაცრ ფილმად შეაფასეს,[138] ხოლო ComicBook.com-ის ჟურნალისტმა ჯენა ანდერსონმა იგრძნო, რომ ის უფრო ფსიქოლოგიურ თრილერს ჰგავდა, ვიდრე კომიქსების ფილმს.[30] მსახიობმა მარკ ჰემილმა, რომელიც ჯოკერს მულტფილმის, „ბეტმენი: ანიმაციური სერიალის“ (1992–1995) შემდეგ ახმოვანებდა, Twitter-ზე ენთუზიაზმი გამოხატა.[139] პირიქით, io9-ის ჟერმენ ლუსიემ განაცხადა, რომ თრეილერი ძალიან ცოტას ამჟღავნებდა და რომ ის ძალიან ჰგავდა ფილიპსის მიერ Instagram-ზე გამოქვეყნებულ ფოტოებს. მიუხედავად იმისა, რომ ლუსიე მაინც თვლიდა, რომ თრეილერი პოტენციალს ავლენდა, საერთო ჯამში, ფიქრობდა, რომ თრეილერი „კარგი შედეგი“ არ იყო.[140] თრეილერმა გამოსვლიდან პირველი რამდენიმე საათის განმავლობაში რვა მილიონზე მეტი ნახვა მიიღო.[141]
2019 წლის 25 აგვისტოს ფილიპსმა გამოუშვა ექვსი მოკლე თიზერი, რომლებიც შეიცავდა სცენარის ნაწყვეტებს, რაც ადასტურებს, რომ მეორე თრეილერი 28 აგვისტოს გამოვიდოდა.[142] კინორეჟისორმა კევინ სმიტმა შეაქო თრეილერი და განაცხადა, რომ მისი აზრით, ფილმი „მაინც იმუშავებდა, მაშინაც კი, თუ [DC Comics] არ არსებობდა“ და შეაქო მისი უნიკალურობა.[143] საერთო ჯამში, Deadline Hollywood-მა შეაფასა, რომ Warner Bros.-მა 120 მილიონი დოლარი დახარჯა პოპულარიზაციასა და რეკლამებზე.[103]
კინოთეატრებში გამოსვლის შემდეგ, Warner Bros.-მა ამ ფილმის პოპულარიზაციისთვის უარყოფითი კრიტიკოსები გამოიყენა.[144]
== გამოშვება ==
=== თეატრალური ===
„ჯოკერის“ მსოფლიო პრემიერა ვენეციის 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 31 [[აგვისტო|აგვისტოს]] შედგა, სადაც მან რვაწუთიანი ოვაციები დაიმსახურა და „[[ოქროს ლომი|ოქროს ლომის]]“ ჯილდო მოიპოვა.[145][146] ფილმი ასევე ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 9 სექტემბერს აჩვენეს.[147] ფილმი კინოთეატრებში Warner Bros.
[[ფაილი:Joaquin Phoenix red carpet at 76. Venice Film Festival.jpg|მინი| Joker (2019 film)]]
Pictures-მა 2019 წლის 4 ოქტომბერს აშშ-ში და ერთი დღით ადრე [[ავსტრალია|ავსტრალიასა]] და რამდენიმე სხვა საერთაშორისო ბაზარზე გამოუშვა.[148][149] 2019 წლის 16 ნოემბერს ის [[თეთრი სახლი|თეთრ სახლში]] პრეზიდენტ [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპისთვის]] აჩვენეს, რომელსაც, როგორც ამბობენ, ფილმი ძალიან მოეწონა.[150] ფილმის რეჟისორის თავდაპირველი განზრახვით, ზოგიერთმა კინოთეატრმა ეს ფილმი 70 მმ ფირზე გამოუშვა.[95] სხვადასხვა დაჯილდოებაზე ნომინაციების შემდეგ, ფილმის ხელახლა გამოშვება ჩრდილოეთ ამერიკის კინოთეატრებში 2020 წლის 17 იანვრიდან დაიგეგმა.[151]
=== უსაფრთხოების საკითხები ===
2019 წლის 18 სექტემბერს, შეერთებული შტატების არმიამ გაავრცელა ელექტრონული ფოსტით გაფრთხილება ფილმის ჩვენების დროს კინოთეატრებში შესაძლო ძალადობის შესახებ და აღნიშნა ჯოკერის პერსონაჟის პოპულარობა ინცელების საზოგადოებაში. ცალკე მემორანდუმში ნათქვამია, რომ არმიამ ტეხასის სამართალდამცავი ორგანოებისგან მიიღო „სანდო“ ინფორმაცია „გამოსვლის დროს უცნობი კინოთეატრის მიზანში ამოღების შესახებ“.[152] ფილმი, რომელიც აშშ-ში 17 წლამდე ასაკის არასრულწლოვნებისთვის აკრძალულია, შიშობდნენ, რომ შესაძლოა წაახალისებდა ფილმში წარმოდგენილი კრიმინალური ქცევების იმიტაციას ჩვეულებრივ ცხოვრებაში.[153] თუმცა, [[Deadline Hollywood]]-ის ცნობით, [[გამოძიების ფედერალური ბიურო|FBI]]-მ და შეერთებული შტატების შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტმა ვერ აღმოაჩინეს სანდო საფრთხეები ფილმის გამოსვლასთან დაკავშირებით.[154]
TheWrap-თან ინტერვიუში ფილიპსმა გაკვირვება გამოთქვა ფილმის ბნელი ტონის კრიტიკის გამო და განაცხადა, რომ „ეს იმიტომ ხდება, რომ აღშფოთება საქონელია“ და ფილმის კრიტიკოსებს „უკიდურეს მემარცხენეებს“ უწოდებდა.[155] ფენიქსმა დატოვა ინტერვიუ The Telegraph-თან, როდესაც ჰკითხეს, შეეძლო თუ არა ფილმს მასობრივი მკვლელობების შთაგონება. მოგვიანებით ის ინტერვიუს დასასრულებლად დაბრუნდა, მაგრამ კითხვას არ უპასუხა.[156][7] ამის შემდეგ, ჟურნალისტებს TCL Chinese Theatre-ში პრემიერაზე მოწვევა ჩამოერთვათ და მხოლოდ ფოტოგრაფებს მიეცათ კინორეჟისორებთან და მსახიობებთან ურთიერთობის უფლება. Variety-სთვის მიცემულ განცხადებაში Warner Bros.-მა განაცხადა, რომ „ჯოკერის შესახებ ბევრი ითქვა და ჩვენ უბრალოდ ვგრძნობთ, რომ დროა, ხალხმა ნახოს ფილმი“.[157][158]
ფილმი არ აჩვენეს ავრორას, კოლორადოს კინოთეატრში, სადაც 2012 წელს მასობრივი სროლა მოხდა ფილმ „ბნელი რაინდის აღზევების“ (2012) ჩვენების დროს.[159] დაზარალებულთა სამმა ოჯახმა, ასევე მოწმის დედამ, ხელი მოაწერეს Warner Bros.-ს წერილს მოთხოვნით.[160] გარდა ამისა, Landmark Theaters-მა აუკრძალა კინოთეატრის მაყურებლებს ჯოკერის კოსტუმების ტარება მისი ჩვენების დროს, ხოლო ლოს-ანჯელესისა და ნიუ-იორკის პოლიციის დეპარტამენტებმა გაზარდეს პოლიციის ხილვადობა რეგიონის კინოთეატრებში, თუმცა მათ „არანაირი კონკრეტული მუქარა“ არ მიუღიათ.[161][16]
საბოლოოდ, ზემოაღნიშნული შეშფოთების მიუხედავად, ფილმის ჩვენებები გაგრძელდა და ძალადობრივი ინციდენტების შესახებ ინფორმაციის გარეშე დასრულდა.[162]
=== საშინაო მედია ===
ჯოკერი გამოვიდა Digital HD ფორმატში 2019 წლის 17 დეკემბერს, ხოლო DVD, Blu-ray და Ultra HD Blu-ray ფორმატებში 2020 წლის 7 იანვარს.[163] მისი დებიუტი HBO-ზე შედგა 2020 წლის 16 მაისს, ხოლო HBO Max-ზე 2020 წლის 27 მაისს.[164]
== მიღება ==
=== ბილეთების ოფისი ===
„ჯოკერმა“ შეერთებულ შტატებსა და კანადაში 335.5 მილიონი დოლარი, ხოლო სხვა ტერიტორიებზე 743.5 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, რაც მსოფლიო მასშტაბით ჯამში 1.079 მილიარდ დოლარს შეადგენს.[2][165] ეს არის 2019 წლის მეექვსე ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი და ყველა დროის მეორე ყველაზე შემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმი,[166][167] ასევე პირველი და ერთადერთი R რეიტინგის მქონე ფილმი, რომელმაც მილიარდი დოლარის ნიშნულს გადააჭარბა 2024 წელს „დედპული და ვულვერინი“-მდე.[168] ბიუჯეტისა და მთლიანი შემოსავლის თანაფარდობის თვალსაზრისით, „ჯოკერი“ ასევე ყველაზე მომგებიანი ფილმია კომიქსებზე დაფუძნებული,[169] მისი მცირე ბიუჯეტისა და კინოთეატრებში კვირის განმავლობაში შემოსავლის მცირე შემცირების გამო, რაც აღემატება „დედპულის“ (2016) მიერ ადრე დამყარებულ რეკორდს.[170] „Deadline Hollywood“-ის შეფასებით, ფილმმა 437 მილიონი დოლარის წმინდა მოგება მიიღო, ყველა ხარჯისა და შემოსავლის გათვალისწინებით.[171]
2019 წლის აგვისტოში, Boxoffice Pro-ს ანალიტიკოსმა შონ რობინსმა დაწერა, რომ მისი მოლოდინი იყო, რომ ჯოკერი ჩრდილოეთ ამერიკაში პრემიერის შაბათ-კვირას 60-90 მილიონ დოლარს გამოიმუშავებდა.[172] ფილმის პრემიერის შემდეგ, BoxOffice-მა იწინასწარმეტყველა, რომ ჯოკერი ქვეყნის შიგნით 70-95 მილიონ დოლარს გამოიმუშავებდა.[173] მოგვიანებით, 85-105 მილიონ დოლარამდე განახლებით, რობინსმა ივარაუდა, რომ ის შეიძლება გახდეს პირველი ოქტომბრის გამოშვება, რომლის პრემიერაც 100 მილიონ დოლარს გადააჭარბებს და გადააჭარბებს Venom-ის (2018) რეკორდს.[174] თუმცა, Comscore-ის უფროსმა მედია ანალიტიკოსმა პოლ დერგარაბედიანმა იფიქრა, რომ ფილმი 50 მილიონ დოლარს მიუახლოვდებოდა, რადგან ის არ არის „ტიპიური კომიქსების ფილმი“.[175] გამოსვლამდე სამი კვირით ადრე, ინდუსტრიის ოფიციალური თვალთვალის პროგნოზით, ფილმის დებიუტი 65-80 მილიონ დოლარს მიაღწევდა, ზოგიერთი შეფასებით კი 90 მილიონ დოლარამდეც კი.[176] გამოსვლის კვირაში Atom Tickets-მა განაცხადა, რომ ფილმის წინასწარი გაყიდვების ჯამური მაჩვენებელი აღემატებოდა Venom and It Chapter Two-ს (დებიუტი 91.1 მილიონი დოლარი) და რომ ჯოკერი მისი მეორე ყველაზე გაყიდვადი R რეიტინგის მქონე ფილმი იყო 2019 წელს John Wick: Chapter 3 – Parabellum-ის შემდეგ.[177]
ჯოკერი ჩრდილოეთ ამერიკაში 4,374 კინოთეატრში გამოჩნდა და გამოსვლის პირველ დღეს 39.9 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, მათ შორის 13.3 მილიონი დოლარი ხუთშაბათ საღამოს წინასწარი ჩვენებიდან, რითაც გააუმჯობესა Venom-ის ოქტომბრის შესაბამისი რეკორდები.[103] ფილმს ასევე ჰქონდა ყველაზე დიდი ოქტომბრის პრემიერა ნებისმიერ ფილმს შორის, გაუსწრო Halloween-ს (2018).[178] მან მოხსნა Venom-ის რეკორდი ოქტომბრის ყველაზე დიდი პრემიერის შაბათ-კვირის მიხედვით, შიდა კინოს საერთო ჯამში 96.2 მილიონი დოლარით. ფილმმა დაამყარა რეკორდები ფენიქსისთვის, ფილიპსისთვის და დე ნიროსთვის და იყო მეოთხე ყველაზე დიდი დებიუტი R რეიტინგის მქონე ფილმებს შორის ყველა დროის.[179] ეს უკანასკნელი რეკორდი გადაკვეთა „მატრიცა ხელახლა“ (2003) და ჩამორჩა ფილმებს „დედპული“, „დედპული 2“ (2018) და „ეს“ (2017).[180] ეს ასევე იყო Warner Bros.-ის ყველაზე დიდი შიდა პრემიერა ბოლო ორი წლის განმავლობაში.[181] მეორე შაბათ-კვირას ფილმი მხოლოდ 41.8%-ით დაეცა და 55.9 მილიონი დოლარი შეადგინა, რითაც პირველი ადგილი დაიკავა და ოქტომბრის მეორე შაბათ-კვირის საუკეთესო შემოსავალი აჩვენა (გადაასწრო „გრავიტაცია“ (2013)-ის 43.1 მილიონ დოლარს 2013 წელს).[182] მან მესამე შაბათ-კვირას 29.2 მილიონი დოლარი და მეოთხე შაბათ-კვირას 19.2 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ორივეჯერ მეორე ადგილი დაიკავა „მალეფისენტი: ბოროტების მბრძანებლის“ შემდეგ.[183][184] 155 დღის შემდეგ, „ჯოკერის“ ამერიკული კინოთეატრები 2020 წლის 5 მარტს დასრულდა, საბოლოო შემოსავალმა 355.5 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც მას R რეიტინგის მქონე ფილმებს შორის მეოთხე ყველაზე მაღალ შემოსავალად აქცევს ფილმების „ქრისტეს ვნებანი“ (2004), „დედპული“ და „ამერიკელი სნაიპერი“ (2014) შემდეგ.[185]
მსოფლიო მასშტაბით, ფილმის დებიუტის პროგნოზით, დაახლოებით 155 მილიონი დოლარი იქნებოდა, მათ შორის 75 მილიონი დოლარი 73 საზღვარგარეთის ტერიტორიიდან.[186] მან პირველ დღეს ოთხ ქვეყანაში 5.4 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ხოლო მეორე დღეს 47 ქვეყანაში 18.7 მილიონი დოლარი, რაც ორდღიან შემოსავალს 24.6 მილიონ დოლარს შეადგენს. მან მოლოდინს მნიშვნელოვნად გადააჭარბა და საზღვარგარეთის ტერიტორიებიდან 140.5 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ხოლო მსოფლიო მასშტაბით - 234 მილიონი დოლარი. მისი უდიდესი ბაზრები იყო სამხრეთ კორეა (Warner Bros.-ის რეკორდი 16.3 მილიონი დოლარი), გაერთიანებული სამეფო (14.8 მილიონი დოლარი), მექსიკა (13.1 მილიონი დოლარი) და იაპონია (7 მილიონი დოლარი).[187] ამით, ფილმი ოქტომბრის ფილმის ყველაზე დიდი მსოფლიო პრეინინგი გახდა.[181] მეორე შაბათ-კვირას ფილმმა მსოფლიო მასშტაბით დამატებით 125.7 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა,[188] ხოლო მესამეში 77.9 მილიონი დოლარი.[189] ამ დროისთვის, ინდუსტრიის ანალიტიკოსები ვარაუდობდნენ, რომ ჯოკერი ყველა დროის ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმი გახდებოდა, ზოგიერთი ვარაუდობდა, რომ მისი სეანსი 1 მილიარდ დოლარზე მეტით დასრულდებოდა.[190] ფილმი მეოთხე შაბათ-კვირას ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმი გახდა, რომლის განმავლობაშიც მან საერთაშორისო მასშტაბით 47.8 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა,[191] და მილიარდი დოლარის ნიშნულს გადააჭარბა კინოთეატრებში გამოსვლიდან დაახლოებით ერთი თვის შემდეგ.[168]
=== კრიტიკული გამოხმაურება ===
მიმოხილვების აგრეგატორ Rotten Tomatoes-ზე, ჯოკერს 598 მიმოხილვის საფუძველზე 68%-იანი მოწონების რეიტინგი აქვს, საშუალოდ 7.3/10. საიტის კრიტიკული კონსენსუსის მიხედვით, „ჯოკერი თავის სამარცხვინო ცენტრალურ პერსონაჟს ანიჭებს შემზარავად დამაჯერებელ წარმოშობის ისტორიას, რომელიც მისი ვარსკვლავის ბრწყინვალე ვიტრინას წარმოადგენს და კომიქსებით შთაგონებული კინოს ბნელ ევოლუციას წარმოადგენს“.[192] Metacritic-მა, რომელიც საშუალო შეწონილ მაჩვენებელს იყენებს, ფილმს 60 კრიტიკოსის საფუძველზე 100-დან 59 ქულა მიანიჭა, რაც „შერეულ ან საშუალო“ მიმოხილვებს მიუთითებს.[193] CinemaScore-ის მიერ გამოკითხულმა აუდიტორიამ ფილმს A+-დან F-მდე შკალით საშუალო შეფასება „B+“ მისცა, ხოლო PostTrak-ის მკითხველებმა მას საერთო დადებითი შეფასება 84% (საშუალოდ 5-დან 4 ვარსკვლავით) და 60%-იანი „ნამდვილი რეკომენდაცია“ მიანიჭეს.[103]
„The Observer“-ის მარკ კერმოდმა ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი შეაფასა და განაცხადა, რომ „ჯოკერს აქვს ტუზის ბარათი ხოაკინ ფენიქსის მიერ მეფედ მომაჯადოებლად განსახიერებული კაცის სახით“.[194] IGN-ისთვის წერისას ჯიმ ვეჯვოდამ „ჯოკერს“ იდეალური ქულა მისცა და თქვა, რომ ფილმი „ისევე კარგად იმუშავებდა, როგორც მომხიბვლელი პერსონაჟის შესწავლა DC Comics-ის ყოველგვარი ატრიბუტის გარეშე; ის, რომ ეს უბრალოდ ბრწყინვალე ბეტმენის სამყაროს ფილმია, „ბეტფენის ნამცხვარზე ნამცხვარია“. მან ის თანამედროვე უგულებელყოფისა და ძალადობის ძლიერ და შემაშფოთებელ ალეგორიად მიიჩნია და ფენიქსის ჯოკერის როლს მომხიბვლელად და „ოსკარის ღირსად“ შეაფასა.[195] ანალოგიურად, „The Observer“-ის ქსან ბრუკსმა, რომელმაც ასევე ფილმს იდეალური ქულა მისცა, მას „დიდებულად გაბედული და ასაფეთქებელი“ უწოდა და დააფასა ის, თუ როგორ გამოიყენა ფილიპსმა სკორსეზეს ფილმების ელემენტები ორიგინალური ისტორიის შესაქმნელად.[196] „Variety“-ის ჟურნალისტმა ოუენ გლეიბერმანმა დაწერა: „ფენიქსი გასაოცარია, როგორც ფსიქიკურად დაავადებული გიკი, რომელიც მკვლელ-კლოუნ ჯოკერად იქცევა ტოდ ფილიპსის ნეო-ტაქსის მძღოლის ნოკაუტში: იშვიათი კომიქსების ჟანრის ფილმი, რომელიც გამოხატავს რეალურ სამყაროში მიმდინარე მოვლენებს“.[197]
ComicBook.com-ის ჟურნალისტმა ბრენდონ დევისმა „ჯოკერი“ შეაფასა, როგორც რევოლუციური კომიქსების ადაპტაცია, რომელიც მისთვის უფრო საშიში აღმოჩნდა, ვიდრე 2019 წლის საშინელებათა ფილმების უმეტესობა. დევისმა ის დადებითად შეადარა 2008 წლის ბეტმენის ფილმს „ბნელი რაინდი“, შეაქო კინემატოგრაფია და შესრულება და უწოდა ფილმი, რომლის ნახვაც საჭიროა, რომ დაიჯერო.[198] Deadline Hollywood-ის ჟურნალისტმა პიტ ჰემონდი მიიჩნევს, რომ ფილმი ჯოკერის როლს ცვლის და „შეუძლებელია მისი მოშორება“. ჰემონდმა ასევე შეაქო სიუჟეტი და შესრულება და შეაფასა ფილმი, როგორც „კინორეჟისურის ბრავურული ნამუშევარი, რომელიც დღეს ჩვენს რეალურ სამყაროში ისე საუბრობს, როგორც ამას ცოტა ფილმი აკეთებს“.[199] „როლინგ სტოუნის“ პიტერ ტრავერსმა თქვა, რომ ფენიქსის შესრულების აღწერისას სიტყვები არ ეყო და ფილმს „გულისრევი“ და „უბრალოდ განსაცვიფრებელი“ უწოდა.[200]
„ინდივეირის“ დევიდ ერლიხი უფრო ბუნდოვანი იყო და ფილმს „C+“ მისცა. მისი აზრით, მიუხედავად იმისა, რომ „ჯოკერი ყველაზე თამამი და საინტერესო სუპერგმირული ფილმია „ბნელი რაინდის“ შემდეგ“, ის „ასევე ცეცხლოვანი, დამაბნეველი და პოტენციურად ტოქსიკური“ იყო. ერლიხი ფიქრობდა, რომ ფილმი DC-ის გულშემატკივრებს გაახარებდა და შეაქო ფენიქსის შესრულება, თუმცა გააკრიტიკა ფილიპსის რეჟისურა და ორიგინალურობის ნაკლებობა.[201] კრიტიკული შეფასება მისცა RogerEbert.com-ის გლენ კენიმ, რომელმაც ფილმს ოთხიდან ორი ვარსკვლავი მიანიჭა. მიუხედავად იმისა, რომ მან შეაქო შესრულება და სიუჟეტი წარმატებული მიიჩნია, კენიმ გააკრიტიკა სოციალური კომენტარები და ფილიპსის რეჟისურა, ფილმი ზედმეტად დერივატიული მიიჩნია და მიაჩნია, რომ მისი ფოკუსი „თვითმნიშვნელოვნების გენერირებაზე ნაკლები იყო, ვიდრე გართობაზე“.[202] ჯოკერის პერსონაჟის ანალიზისას, Onmanorama-ს საჯეშ მოჰანმა დაწერა, რომ ფილმი კლიშეებით იყო სავსე, ერთადერთი ორიგინალური ნაწილი კი ხოაკინ ფენიქსის თამაში იყო. „ფილმი, დიდი ტკივილითა და დეტალებით, ხსნის, თუ როგორ იქცევა არტურ ფლეკი ჯოკერად, რომელიც დამწუხრებულია იმით, თუ როგორ ექცევა მას სამყარო. ფილიპსისა და სილვერის წყალობით, ფენიქსმა შეძლო ჯოკერებს შორის მეფის წარმოჩენა“, - ნათქვამია ანალიზში.[203]
Time-ის სტეფანი ზაჩარეკმა უარყოფით მიმოხილვაში ფენიქსის შესრულება გადაჭარბებულად შეაფასა და მიიჩნია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ფილიპსი ცდილობდა „[მოეწოდებინა] ფილმი ჩვენი კულტურის სიცარიელის შესახებ... ის უბრალოდ ამის საუკეთესო მაგალითს გვთავაზობს“. იგი ამტკიცებდა, რომ სიუჟეტი არარსებული იყო, „ბნელი მხოლოდ სულელურად მოზარდობის გზით“ და „ყალბი ფილოსოფიით სავსე“.[204] ამასობაში, NPR-ის გლენ უელდონი ფიქრობდა, რომ ფილმს აკლდა ინოვაცია და თქვა, რომ ჯოკერისადმი მისი სიმპათიური მიდგომა „ძალიან არადამაჯერებელი და ჩვეულებრივად უინტერესო“ იყო. უელდონმა ასევე აღწერა „ჯოკერი“, როგორც კომიქსებიდან გადახვევის ზედმეტად დიდი მცდელობა და, შედეგად, ისეთი ფილმების იმიტაცია, როგორიცაა „ტაქსის მძღოლი“.[205] „გარდიანის“ პიტერ ბრედშოუმ მას „წლის ყველაზე იმედგაცრუების მომგვრელი ფილმი“ უწოდა. ფენიქსის შესრულებისა და პირველი მოქმედების ქების მიუხედავად, მან გააკრიტიკა ფილმის პოლიტიკური სიუჟეტური განვითარება და საერთო ჯამში, ის სკორსეზეს სხვადასხვა ფილმებისგან ძალიან წარმოებული მიიჩნია.[206]
=== ინდუსტრიის გამოხმაურება ===
ჯოკერმა ინდუსტრიის წარმომადგენლებისგან დადებითი გამოხმაურება გამოიწვია. DC Comics-ის მთავარმა კრეატიულმა დირექტორმა ჯიმ ლიმ შეაქო ფილმი, როგორც „ინტენსიური, ნედლი და სულიერი“ და განაცხადა, რომ ის პერსონაჟის ერთგული დარჩა, მიუხედავად წყაროსგან გადახრისა.[207][208] მსახიობმა მარკ ჰემილმა, რომელიც ჯოკერს ანიმაციასა და ვიდეო თამაშებში ახმოვანებს DC Animated Universe (DCAU) შოუს Batman: The Animated Series (1992–1995) შემდეგ, მიიჩნია, რომ ფილმმა „ბრწყინვალედ“ გადააკეთა პერსონაჟი და მას „[ორი] ცერა თითი მაღლა“ დაუჭირა მხარი.[209] „სუპერმენის“ (1978) რეჟისორმა რიჩარდ დონერმა ფილმს „ბრწყინვალე“, „მომხიბვლელი“, „ძალიან კარგად დაწერილი“ უწოდა და განაცხადა, რომ ფენიქსის შესრულება „გენიალური“ იყო.[210] დოკუმენტური ფილმების რეჟისორმა მაიკლ მურმა ჯოკერი „კინემატოგრაფიულ შედევრად“ მოიხსენია და განაცხადა, რომ ის „საზოგადოებისთვის საფრთხეს“ წარმოადგენდა, თუ ხალხი მას არ ნახავდა.[211] მსახიობ ჯოშ ბროლინს ფილმი ძალიან შთამბეჭდავი მოეჩვენა: „ჯოკერის დასაფასებლად, მე მჯერა, რომ ცხოვრებაში ტრავმული რამ უნდა გადაგეტანა (და მე მჯერა, რომ ჩვენს უმეტესობას ეს უკვე გამოუცდია) ან სადღაც ფსიქიკაში უნდა გესმოდეს, რა არის ნამდვილი თანაგრძნობა“.[212] მსახიობმა ვინსენტ დ’ონოფრიომ Twitter-ზე ხმამაღლა შეაქო ფენიქსის შესრულება ფილმში და განაცხადა, რომ ის „იმსახურებს აღიარებას ამ შესრულებისთვის“, ხოლო მსახიობმა ჯესიკა ჩესტეინმა დაეთანხმა და უპასუხა: „ეს ერთ-ერთი საუკეთესო სამსახიობო ნამუშევარია, რაც კი ოდესმე მინახავს“.[213]
მსახიობმა და სცენარისტმა ფიბი უოლერ-ბრიჯმაც შეაქო ფილმი და განაცხადა: „ვფიქრობ, ხალხი ასე უხერხულად გრძნობდა თავს [ფილმთან] დაკავშირებით, რადგან ის ძალიან რეალური და ძალიან ნედლი ჩანს. მე ვუყურებდი მას და ვფიქრობდი, ღმერთო ჩემო, თუ ეს [ბარაკ] ობამას პრეზიდენტობის ერთი წლის შემდეგ გამოვიდოდა, არამგონია, ასე შეშფოთებული ვიყოთ“.[214] კინორეჟისორმა დევიდ ფინჩერმა ფილმის მოულოდნელი წარმატების შესახებ თქვა: „არავის ეფიქრა, რომ ჯოკერს დიდი წარმატების შანსი ექნებოდა, „ბნელი რაინდი“ რომ არ ყოფილიყო ასეთი მასშტაბური. არა მგონია, ვინმეს ეს მასალა შეეხედა და ეფიქრა: „კი, ავიღოთ [ტაქსის მძღოლის] ტრევის ბიკლი და [კომედიის მეფის] რუპერტ პაპკინი და შევურიოთ ისინი ერთმანეთს, შემდეგ კი ფსიქიკურად დაავადებული ადამიანის ღალატში გამოვიყვანოთ და მილიარდი დოლარის სანაცვლოდ გადავუხადოთ“.[215] მსახიობ ბრენდან გლისონს მიაჩნდა, რომ ფენიქსის ჯოკერის როლი აბსოლუტურად „წარუშლელი“ და ერთ-ერთი ყველაზე დიდებული მიღწევა იყო კინოში, რაც კი ოდესმე უნახავს, სხვათა შორის, სწორედ ამიტომ გადაწყვიტა მონაწილეობა მიეღო ფილმის გაგრძელებაში „ჯოკერი: ფოლი ა დე“ (2024) ჯეკი სალივანის როლში.[216] კინორეჟისორი რიდლი სკოტი, რომელიც ადრე მუშაობდა ფენიქსთან ფილმში „გლადიატორი“ (2000), ფილმით „გაოცებული“ იყო; მიუხედავად იმისა, რომ სკოტს არ მოსწონდა ძალადობის აშკარა ზეიმი, ფინიქსის შესრულება იმდენად შესანიშნავი იყო, რომ ფინიქსი „შემოქმედებითი და კომერციული თვალსაზრისით“ მისი ფილმისთვის „ნაპოლეონი“ (2023) „გასაოცარ აქტივად“ ექცია.[217]
=== შეფასებები ===
2019 წლის სექტემბერში, ჯოკერს ვენეციის 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე ფესტივალის უმაღლესი ჯილდო, ოქროს ლომი, მიენიჭა.[218] 92-ე ოსკარის დაჯილდოებაზე ფილმმა საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის (ფენიქსი) და საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის ჯილდოები მოიპოვა. ცერემონიაზე მან სულ თერთმეტი ნომინაცია მიიღო (მათ შორის საუკეთესო ფილმი), რითაც მოხსნა რვა ნომინაცია „ბნელი რაინდის“ რეკორდი კომიქსების, კომიქსების ან გრაფიკული რომანის მიხედვით გადაღებული ფილმისთვის, რითაც მან რვა ნომინაცია მოიპოვა კომიქსების, კომიქსების ან გრაფიკული რომანის მიხედვით გადაღებული ფილმისთვის.[219]
[[ფაილი:Todd Philips Venezia 2019 (cropped).jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
ჰილდურ გუნდნადოტირი ასევე გახდა პირველი ქალი, რომელმაც ოსკარი ორიგინალური მუსიკისთვის 1998 წელს „სრული მონტის“ (1997) შემდეგ მოიპოვა.[220] ბრიტანეთის აკადემიის 73-ე კინოდაჯილდოებაზე ფილმმა თერთმეტი ნომინაციიდან, მათ შორის საუკეთესო ფილმისთვის, მოიგო საუკეთესო მთავარი როლის შემსრულებელი მამაკაცი მსახიობისთვის (ფენიქსი), საუკეთესო მსახიობებისთვის და საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის.[221] ფილმი 77-ე ცერემონიაზე ოთხჯერ იყო ნომინირებული ოქროს გლობუსის დაჯილდოებაზე, სადაც მოიპოვა ჯილდოები საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისა და საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის (ფენიქსი).[222] ფილმი კრიტიკოსთა რჩეულის 25-ე დაჯილდოებაზე შვიდი ჯილდოს ნომინაციაზე იყო ნომინირებული, გაიმარჯვა საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის (ფენიქსი) და საუკეთესო მუსიკის ნომინაციებში და შედიოდა ამერიკის კინოინსტიტუტისა და Cahiers du Cinéma-ს 2019 წლის 10 საუკეთესო ფილმში.[223][224]
ფილმი „ჯოკერი“ ფენიქსის შესრულებისთვის 26-ე კინომსახიობთა გილდიის დაჯილდოებაზე ჯილდოს მოპოვების შემდეგ, ასევე ნომინირებული იყო სხვა გილდიებისგან, მათ შორის ამერიკის სცენარისტთა გილდიისა და ამერიკის პროდიუსერების გილდიის ჯილდოებისგან.[225][226] მან ვიზაჟისტებისა და პარიკმახერების გილდიისგან გაიმარჯვა სრულმეტრაჟიანი ფილმის საუკეთესო პერიოდისა და/ან პერსონაჟის მაკიაჟის ნომინაციაში.[227]
== თემები და ანალიზი ==
„ჯოკერი“ ფსიქიკური დაავადებისა და მისი ფსიქოლოგიური და სოციოლოგიური ეფექტების თემებს ეხება.[228] მიუხედავად იმისა, რომ ჯოკერის გამოსახვა აღწერილია, როგორც შეერთებულ შტატებში მასობრივი სროლების ჩამდენი პირების, ასევე ინცელების თემის წევრების მსგავსი,[229] [საჭიროა დამატებითი ციტირება] The Guardian-ის კრისტინა ნიულენდი ასკვნის, რომ ფლეკი არ არის ინცელები, მაგრამ წერს, რომ ინცელები, სავარაუდოდ, მასთან ასოცირდებიან.[230] ვეჯვოდამ, ჰამონდი და ნიულენდი ფილმს გამაფრთხილებელ ზღაპარად განმარტავენ - საზოგადოების მიერ ნაკლებად იღბლიანების იგნორირება ჯოკერის მსგავს ადამიანს შექმნის.[195] [199] [230] სტივენ კენტი, რომელიც Washington Examiner-ისთვის წერდა, არტურ ფლეკს მასობრივი სროლების მონაწილეთა საერთო ასპექტების ნაზავს უწოდებს და მის გზავნილს იმის შეხსენებად განმარტავს, რომ საზოგადოება ჯოკერის მსგავსი ადამიანებით არის სავსე.[229] ჟურნალ „People's World“-ში ჩონსი კ. რობინსონმა აღნიშნა, რომ ფილმი „ჯოკერის პერსონაჟის შესწავლასა და დადასტურებას შორის წვრილ ზღვარს ადგას“ და „საბოლოო ჯამში, წარმოადგენს საკუთარი მონსტრების შემქმნელი დარღვეული სისტემის პირდაპირ შესწავლას“.[231]
ზოგიერთმა მწერალმა გამოთქვა შეშფოთება, რომ ჯოკერის მიერ მკვლელი მანიაკის თანაგრძნობით განსახიერებამ შეიძლება რეალურ სამყაროში ძალადობა შთააგონოს.[232][233] Vanity Fair-ის რიჩარდ ლოუსონმა მიიჩნია, რომ ფილმი ზედმეტად თანამგრძნობი იყო „თეთრკანიანი მამაკაცების მიმართ, რომლებიც საზარელ დანაშაულებს სჩადიან“ და რომ ფილმში წარმოდგენილი სოციალურ-პოლიტიკური იდეოლოგიები „ბოროტებაა, რომელიც გაცილებით ადვილად ამოსაცნობია“ იმ ადამიანებისთვის, „ვინც სკოლებს, კონცერტებსა და ეკლესიებს ესხმის თავს, ვინც კლავს ქალებსა და მამაკაცებს, რომლებსაც ისინი ეძებენ და შურთ, ვინც ანარქისტული მტრობის სულს ავრცელებს მსოფლიოში - პასუხების ძიებისას მათზე თითქმის სავალალო მითოსია დადებული“.[234] National Review-ის ჯიმ ჯერატიმ დაწერა, რომ ის „შეშფოთებულია, რომ ამერიკის გაბრაზებული, პარანოიდული, ემოციურად არასტაბილური ახალგაზრდა მამაკაცების გარკვეული ნაწილი უყურებს, თუ როგორ ეშვება ხოაკინ ფენიქსი სიგიჟეში და სურს, რაც შეიძლება მეტი ადამიანისთვის ზიანი მიაყენოს საზოგადოებას და წამოიძახოს: „ბოლოს და ბოლოს, ვიღაცამ გამიგოს!““[235] პირიქით, მაიკლ შინდლერი, ფილმის მიმოხილვისას ფილმში „უბრალო მართლმადიდებლობა“, ეთანხმება იმას, რომ ჯოკერი ასახავს თანამგრძნობ სურვილების ასრულების ფანტაზიას, მაგრამ ამტკიცებს (ზიგმუნდ ფროიდის და ჟაკ ლაკანის მოსაზრებებზე დაყრდნობით), რომ სწორედ ამ მიზეზით ფილმი... თუ რამეა, რეალურ სამყაროში ძალადობის წინასწარ ჩახშობა „სამყაროს ნაწილაკების თვინიერ სომნამბულისტებად“ გადაქცევით.[236]
ბრიტანელი ნეიროკრიმინოლოგი ადრიან რეინი შთაბეჭდილება მოახდინა ფილმში მკვლელის ფსიქოლოგიის ასახვის სიზუსტემ. Vanity Fair-თან ინტერვიუში მან ფილმი „შესანიშნავ საგანმანათლებლო ინსტრუმენტად“ შეაფასა და განაცხადა, რომ გაკვეთილებზე ფილმის ფრაგმენტების წარდგენას გეგმავდა.[237] ფსიქიატრმა კამრან აჰმედმა არტურის მდგომარეობის გენეზისში ხაზი გაუსვა ისეთ ფაქტორებს, როგორიცაა მშობლების მხრიდან ძალადობა და დანაკარგი, ასევე ფსიქიკური დაავადების ოჯახური ისტორია.[238] ამერიკელმა ფსიქიატრმა იმანი უოკერმა, რომელიც ცნობილია თავისი Bravo-ს სატელევიზიო სერიალით „Married to Medicine Los Angeles“ და მუშაობს ფსიქიკური აშლილობის მქონე ძალადობრივ დამნაშავეებთან, გააანალიზა ჯოკერის აშკარა ფსიქიკური აშლილობები და გარემოებები და აღნიშნა, რომ არტური ცდილობს დახმარების პოვნას დაცემამდე, მაგრამ მხოლოდ იმისთვის, რომ მიატოვონ. ის არტურისა და სხვა სიღარიბეში მყოფი ფსიქიკური დაავადების მქონე ადამიანების შესახებ ამბობს: „ჩვენ, როგორც საზოგადოება, არც კი ვამტკიცებთ, რომ ისინი რეალური ადამიანები არიან და სწორედ ამაზეა ეს ფილმი. მას არასდროს ჰქონია შანსი“.[239] სასამართლო ფსიქიატრმა ზივ კოენმა გააკრიტიკა ფილმი, რადგან მან ფსიქიკურად დაავადებული ადამიანების ძალადობრივად წარმოჩენა დაადანაშაულა.[240] ის ამტკიცებდა, რომ ფილმი ფსიქოპათიას (სინდისის ნაკლებობას) ფსიქიკურ დაავადებასთან ურევს, რითაც ფსიქიკურად დაავადებული ადამიანის საშიშად ცნობის ცრუ შთაბეჭდილებას ქმნის.[240]
„Jacobin“-ის მმართველმა დირექტორმა, მიკა უტრიხტმა, The Guardian-ის მიერ გამოქვეყნებულ მიმოხილვაში აღნიშნა, რომ შოკირებული იყო, რომ მედიამ ვერ გაიგო ფილმის გზავნილი: „ჩვენ მივიღეთ ამერიკული მკაცრი ზომების საკმაოდ პირდაპირი დაგმობა: როგორ ტოვებს ის დაუცველებს საჭირო რესურსების გარეშე და რა საშინელი შედეგები შეიძლება მოჰყვეს ამას საზოგადოების დანარჩენი ნაწილისთვის“; უტრიხტი ამგვარად აცხადებს, რომ „ჯოკერი“ წარმოგვიდგენს სამყაროს, რომელიც „ბარბაროსობაში“ გადაიზარდა.[241] უტრიხტი აცხადებს, რომ ეს თემები იმდენად არასრული და გასაკვირია, რომ მედია საშუალებების უმეტესობამ ისინი არ ამოიცნო.[241] აჰმედი ასევე ხაზს უსვამს მსოფლიოში ისედაც დაძაბული ფსიქიკური ჯანმრთელობის სერვისების დაფინანსების ნაკლებობას, რომელზეც მინიშნებაა.[238]
ელისონ უილმორმა ჟურნალ „Vulture“-ში დაწერა, რომ ფილმს აქვს „შეუძლებელი“ და „განზრახ წინააღმდეგობრივი“ პოლიტიკა.[242]
ფილმის რეჟისორმა და თანასცენარისტმა, ტოდ ფილიპსმა, განაცხადა, რომ „ჯოკერი“ „რა თქმა უნდა, პოლიტიკური ფილმი არ არის“.[243] ფილიპსმა ასევე კომენტარი გააკეთა ფილმის გარშემო არსებულ დისკურსზე და უარყო მისი თემების რამდენიმე კრიტიკა. მან უპასუხა კრიტიკოსებს, რომლებმაც შეშფოთება გამოთქვეს ფილმში ძალადობასთან დაკავშირებით და თქვა: „განა არ არის კარგი, რომ ამ ფილმებზე, ძალადობაზე ასეთი დისკუსიები მიმდინარეობს? რატომ არის ეს ცუდი, თუ ფილმი იწვევს დისკურსს ამის შესახებ?“ ფილიპსმა ასევე კომენტარი გააკეთა ფილმის პოლიტიკურ რეაქციაზე და თქვა: „რაც ჩემთვის გამორჩეულია ამ ფილმში ამ დისკურსში არის ის, თუ რამდენად ადვილად შეიძლება უკიდურესი მემარცხენეობა უკიდურეს მემარჯვენედ ჟღერდეს, როდესაც ეს მათ დღის წესრიგს შეესაბამება. ეს ნამდვილად თვალისმომჭრელი იყო ჩემთვის“.[244]
== კულტურული გავლენა ==
2019 წლის ოქტომბერში „ხუთი ვარსკვლავის მოძრაობის“ ღონისძიების დროს, იტალიელმა კომიკოსმა და პოლიტიკოსმა ბეპე გრილომ ჯოკერის მაკიაჟით წარმოთქვა სიტყვა.[245] ჩიბას პრეფექტურის გუბერნატორის კანდიდატი, იუსუკე კავაი, 2021 წელს NHK-ზე ჯოკერის კოსტიუმით გამოჩნდა.[246] პერსონაჟის შესახებ მინიშნებები ასევე გვხვდებოდა მთელ მსოფლიოში მთავრობის საწინააღმდეგო საპროტესტო აქციებში.[247][248] 17 ოქტომბრის
[[ფაილი:Piñera Joker 2019-11-12.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
რევოლუციის დროს, აშეკმის სახელით ცნობილი გრაფიტის მხატვრების ჯგუფმა დახატა ჯოკერის ფრესკა, რომელსაც მოლოტოვის კოქტეილი ეჭირა ხელში და ასევე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ბეირუთში გამართულ საპროტესტო აქციებზე ჯოკერის სახის საღებავის სადგური იყო.[247] ჩილეს შტატის ქალაქ ლოს-ანჯელესში, 2019–2022 წლების ჩილეს საპროტესტო აქციების დროს, ფრაზა „ჩვენ ყველანი ჯამბაზები ვართ“, რომელიც ფილმში გოთემ სიტის მომიტინგეებმა გამოიყენეს, ქანდაკების ძირში დაიწერა.[247][248] ჰონგ-კონგში მომიტინგეებმა გააპროტესტეს საგანგებო დადგენილება, რომელიც კრძალავდა ნიღბების ტარებას ისეთი გამოგონილი პერსონაჟების ნიღბების ტარებასთან ერთად, როგორიცაა ჯოკერი.[247] საფრანგეთში, ყვითელი ჟილეტების საპროტესტო აქციების დროს, მეხანძრეებმა ჯოკერის მაკიაჟი გაიკეთეს და პლაკატები ეჭირათ ხელში.[249] 2020 წელს, ჯორჯ ფლოიდის საპროტესტო აქციების დროს, არგენტინის პრეზიდენტმა ალბერტო ფერნანდესმა საპროტესტო აქციების ფოტოები ფილმში ნაჩვენებ ფოტოებს შეადარა.[250]
ფილმში ნანახ ერთ-ერთ ადგილს, ბრონქსში, ნიუ-იორკში, კიბეების ნაკრებს, ჯოკერის კიბეები უწოდეს. კიბეები ტურისტული დანიშნულების ადგილი და ინტერნეტ მემების საგანი გახდა, სადაც ვიზიტორები ხშირად ასახავენ ფილმის სცენას, სადაც ფლეკი ჯოკერის სამოსში კიბეებზე ცეკვავს.[251][252] უკრაინის კრივის ჩემპიონმა, ალექსანდრ უსიკმა, ენტონი ჯოშუასთან ბრძოლის წინა პრესკონფერენციაზე ჯოკერის კოსტიუმს მიმსგავსებული კოსტიუმი ჩაიცვა.[253]
2020 წელს Deadline Hollywood-მა ის „21-ე საუკუნის 21 ყველაზე გავლენიან ფილმს“ შორის დაასახელა, პიტ ჰემონდმა კი ის აღწერა, როგორც ფილმი, „რომელიც კომიქსებიდან წარმოიშვა და ჩვენივე ბნელი დროის საშიშ კომენტარად იქცა, რაც ადასტურებს, რომ ჟანრი, საიდანაც ის წარმოიშვა, ნამდვილად სერიოზულად აღქმადია“.[254] მან ასევე 39-ე ადგილი დაიკავა Empire-ის „21-ე საუკუნის 100 უდიდესი ფილმის“ სიაში და თქვა, რომ „ის კომიქსებზე დაფუძნებული ფილმის კიდევ ერთ მომწიფებულ ევოლუციას წარმოადგენდა და დაამტკიცა, რომ DC-ის ადაპტაციები შეიძლება აყვავებულიყო Marvel-ის სტილის სამყაროს სტრუქტურის მიღმა“.[255]
2024 წელს UnitedHealthcare-ის აღმასრულებელი დირექტორის, ბრაიან ტომპსონის მკვლელობის შემდეგ, ფილმს შედარებები გაკეთდა, მაგალითად, თუ როგორ გახდა საზოგადოების მიერ პატივსაცემი სავარაუდო მსროლელი ლუიჯი მანგიონე, ამერიკული ჯანდაცვის სისტემის მიმართ ათწლეულების განმავლობაში არსებული უკმაყოფილების და ტომპსონის სიკვდილის არტურ ფლეკისა და მისი მხარდამჭერების ხელით ფილმში მიური ფრანკლინისა და თომას უეინის სიკვდილს ადარებდა.[256][257][258]
2023 წელს იაპონელ მამაკაცს 23 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა მატარებლის მგზავრის დანით დაჭრისთვის, სცენის იმიტაციისას, რომელშიც არტური კლავს Wayne Investments-ის სამ თანამშრომელს, რომლებიც მას მეტროში ავიწროებენ.[259]
== გაგრძელება ==
„ჯოკერი“ უნდა ყოფილიყო დამოუკიდებელი ფილმი გაგრძელებების გარეშე, თუმცა Warner Bros.-მა მწვანე შუქი მისცა გაგრძელების პროექტს.[97][260] „ჯოკერი: ფოლი ა დე“, სადაც ფენიქსი და ბიცი კვლავ ასრულებენ თავიანთ როლებს, ხოლო ლედი გაგა ჰარლი ქუინის როლს ასრულებს, გამოვიდა 2024 წლის 4 ოქტომბერს, უარყოფითი შეფასებებით და ცუდი კომერციული შედეგებით.[261][262]
==რესურსები ინტერნეტში==
*{{Official website}}
*{{IMDb title}}
*[https://deadline.com/wp-content/uploads/2019/12/joker-script-final.pdf Official screenplay]
*[https://instagram.com/jokermovie Joker] at [[Instagram]]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
1ziu6qpra4tpnz9f9s0l6ogpftdib4t
5356587
5356586
2026-04-14T17:11:32Z
Ketto55
173536
5356587
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ketto55|Ketto55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სიგანე =
| სახელი =
| ფოტო =
| ფოტოს სიგანე =
|წარწერა =
| ალტ =
| მშობლსახელი =
| ენის კოდი =
| დაბსახელი =
| დაბთარიღი =
| დაბადგილი =
| მოინათლა =
| გაუჩინარების თარიღი =
| გაუჩინარების ადგილი =
| გაუჩინარების სტატუსი =
| გარდთარიღი =
| გარდადგილი =
| გარდაცვალების მიზეზი =
| სხეულის პოვნის ადგილი =
| დაკრძალვის ადგილი =
| დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები =
| ძეგლები =
| რეზიდენცია =
| სხვა სახელები =
| ეროვნება =
| მოქალაქეობა =
| ეთნიკური წარმომავლობა =
| ქვეშევრდომობა =
| განათლება =
| ალმა-მატერი =
| მოღვაწეობა =
| საქმიანობა =
| აქტიურობის წლები =
| დამსაქმებელი =
| ორგანიზაცია =
| ხელფასი =
| ქონება =
| ცნობილია როგორც =
| ცნობილი ნაშრომები =
| სიმაღლე =
| წონა =
| წოდება =
| წლები =
| წინამორბედი =
| მემკვიდრე =
| პარტია =
| მოძრაობა =
| ოპონენტები =
| რელიგია =
| წაყენებული ბრალდება =
| განაჩენი =
| დანაშაულებრივი სტატუსი =
| მეუღლეები =
| პარტნიორები =
| შვილები =
| მამა =
| დედა =
| ნათესავები =
| ჯილდოები =
| მოსახმობი სიგნალი =
| სუფთა მოგება =
| სახელი1 =
| მოდული1 =
| სახელი2 =
| მოდული2 =
| სახელი3 =
| მოდული3 =
| სახელი4 =
| მოდული4 =
| სახელი5 =
| მოდული5 =
| სახელი6 =
| მოდული6 =
| სახელი7 =
| მოდული7 =
| საიტი =
| ხელმოწერა =
| ხელმოწერის ზომა =
| ხელმოწერა ალტ =
| შენიშვნები =
}}
„'''ჯოკერი'''“ 2019 წლის [[ამერიკა|ამერიკული]] [[ფსიქოლოგია|ფსიქოლოგიური]] თრილერია, რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორიც]] [[ტოდ ფილიპსი]] იყო, სცენარის ავტორი კი [[სკოტ სილვერი]]. [[DC Comics]]-ის პერსონაჟებზე დაფუძნებული ფილმი, რომელშიც მთავარ როლს [[ხოაკინ ფენიქსი]] ასრულებს და ჯოკერის ალტერნატიულ წარმოშობის ისტორიას გვთავაზობს. გოთემის დანგრევის ფონზე, [[კინოხელოვნება|ფილმი]] მოგვითხრობს არტურ ფლეკზე, ფსიქიკურად დაავადებულ კლოუნსა და სტენდაპ კომიკოსზე, რომლის მორალურ ნიჰილიზმში ჩავარდნაც მდიდრების წინააღმდეგ ძალადობრივ კონტრკულტურულ [[რევოლუცია|რევოლუციას]] შთააგონებს. [[რობერტ დე ნირო]], [[ზაზი ბიცი]] და [[ფრანსის კონროი|ფრენსის კონროი]] მეორეხარისხოვან როლებში მონაწილეობენ.
ფილიპსმა „ჯოკერი“ 2016 წელს მოიფიქრა და სცენარი სილვერთან ერთად 2017 წლის განმავლობაში დაწერა. ორივე მათგანი 1970-იანი წლების პერსონაჟების შესწავლითა და მარტინ სკორსეზეს ფილმებით, კერძოდ, „ტაქსის მძღოლით“ (1976) და „კომედიის მეფით“ (1982) იყო შთაგონებული; სკორსეზე თავდაპირველად პროექტში პროდიუსერის სტატუსით იყო ჩართული. ფილმში სიუჟეტური ელემენტები ნაწილობრივ ადაპტირებულია ფილმებიდან „[[ბეტმენი: მკვლელი ხუმრობა]]“ (1988) და „[[ბნელი რაინდის დაბრუნება]]“ (1986), თუმცა ფილიპსმა და სილვერმა შთაგონების წყაროდ კონკრეტული კომიქსები არ გამოიყენეს და არც ისურვეს, რომ ფილმი [[ბეტმენი|ბეტმენის]] რომელიმე წინა ფილმის გაგრძელებასთან ყოფილიყო დაკავშირებული. „ფენიქსი“ 2018 წლის თებერვალში დაინიშნა და იმავე წლის ივლისში მსახიობები შეირჩნენ, ხოლო მსახიობთა უმეტესობამ აგვისტოში გააფორმა კონტრაქტი. ძირითადი გადაღებები [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]], ჯერსი სიტიში და ნიუარკში, 2018 წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე მიმდინარეობდა. „ჯოკერი“ ბეტმენის შესახებ პირველი მხატვრული ფილმია, რომელმაც კინოფილმების ასოციაციისგან R რეიტინგი მიიღო.[b]
„ჯოკერის“ პრემიერა [[ვენეცია|ვენეციის]] 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 31 აგვისტოს შედგა, სადაც მან [[ოქროს ლომი]] მოიპოვა, ხოლო კინოთეატრებში Warner Bros. Pictures-ის მიერ 4 ოქტომბერს გამოვიდა. ფილმმა კრიტიკოსებისგან არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო და სალაროებში წარმატებას მიაღწია, ოქტომბრის გამოსვლის რეკორდი დაამყარა და მსოფლიო მასშტაბით 1 მილიარდ დოლარზე მეტი შემოსავალი მიიღო, რაც პირველი R რეიტინგის მქონე ფილმია, რომელმაც ეს მოახერხა. მას ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმის რეკორდი ეკავა, სანამ 2024 წელს მას „[[დედპული]] და [[სამურავი (პერსონაჟი)|ვულვერინი]]“ არ გადაასწრო. ფილმი 92-ე [[ოსკარი|ოსკარის დაჯილდოებაზე]] თერთმეტი ჯილდოზე იყო ნომინირებული, საიდანაც ორი („ფენიქსის“ საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის“ და „საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის“ კატეგორიებში) და სხვა მრავალი ჯილდო მიიღო. 2024 წელს გამოვიდა გაგრძელება, „ჯოკერი: ფოლი ა დე“, რომელიც კრიტიკოსებისა და კომერციული წარუმატებლობის მიუხედავად.
== სიუჟეტი ==
1981 წელს, არტურ ფლეკი წვეულების კლოუნი და სტენდაპ კომიკოსის სურვილით დაბადებული, რომელიც დედასთან, პენისთან ერთად, დანაშაულებრივ გოთემ სიტიში ცხოვრობს. ის ნევროლოგიური აშლილობით იტანჯება, რაც მას შემთხვევით, უკონტროლო სიცილის შეტევებს იწვევს, რისთვისაც ქალაქის სოციალური მომსახურების პროგრამის მეშვეობით მოპოვებულ მედიკამენტებს იღებს. მას შემდეგ, რაც არტურს სამსახურში ქუჩის ახალგაზრდები ესხმიან თავს, მისი კოლეგა რენდალი მას [[რევოლვერი|რევოლვერს]] აძლევს თავის დასაცავად. არტური ურთიერთობას ამყარებს მეზობელთან, მარტოხელა დედა სოფი დუმონდთან და მას კომედი კლუბში მისი რუტინის სანახავად იწვევს.
ბავშვთა საავადმყოფოში გამოსვლისას არტურს შემთხვევით იარაღი უვარდება და შემდეგ სამსახურიდან უშვებენ. მეტროთი სახლში მიმავალ გზაზე, კლოუნის მაკიაჟით, მას Wayne Investments-ის სამი მთვრალი ბიზნესმენი დასცინის და თავს ესხმის. ის თავდაცვის მიზნით ორ მათგანს ესვრის, ხოლო მესამეს კლავს გაქცევის მცდელობისას. მათი დამსაქმებელი, მილიარდერი მერობის კანდიდატი თომას უეინი, გმობს მკვლელობებს, მაგრამ მხარდამჭერები არტურის გამოსახულებიანი კლოუნის ნიღბების ტარებას იწყებენ. ბიუჯეტის შემცირება სოციალური მომსახურების პროგრამას ხურავს, რის გამოც არტური მედიკამენტების გარეშე რჩება.
სოფი არტურის სტენდაპ რუტინას ესწრება, რომელიც მისი აშლილობისა და ხუმრობების უშედეგოობის გამო ვერ ხერხდება. არტური პენის წერილს იჭერს თომასისადმი, რომელშიც ის თომასის უკანონო შვილია და დედამისს საყვედურობს მისი წარმომავლობის შესახებ სიმართლის დამალვის გამო. ის უეინ მენორში მიდის, სადაც თომასის პატარა ვაჟს, ბრიუსს, ხვდება, მაგრამ ოჯახის მსახურთან, ალფრედ პენივორტთან ჩხუბის შემდეგ გარბის. პენი ინსულტს იღებს მას შემდეგ, რაც მას ორი დეტექტივი კითხავს, რომლებიც არტურის მონაწილეობას იძიებენ მეტროში მომხდარ მკვლელობებში და ჰოსპიტალიზებულია. არტურის კუმირი, პოპულარული ღამის თოქ-შოუს წამყვანი მიურეი ფრანკლინი, თავის შოუში არტურის წარუმატებელი გამოსვლის ამსახველ კადრებს წარმოგვიდგენს და დაცინვით მას „ჯოკერს“ უწოდებს, რაც არტურის დიდ ტკივილს იწვევს.
არტური კინოთეატრში თომასს უპირისპირდება. თომასი უარყოფს, რომ მისი მამაა და ამტკიცებს, რომ პენი ასევე არ არის მისი ბიოლოგიური დედა. არტური არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს სტუმრობს და პენის საქმეს კითხულობს, სადაც ნათქვამია, რომ ის ბოდვითი ნარცისი იყო, რომელმაც არტური უეინებთან დიასახლისად მუშაობის დროს იშვილა. მან თომასთან წარმოსახვითი ინტიმური ურთიერთობა განავითარა, რაც მოიცავდა იმას, რომ არტური მათი ბიოლოგიური შვილი იყო. ამავდროულად, პენი არტურს ზრდიდა შეყვარებულთან, რომელიც ფიზიკურად და სექსუალურად ძალადობდა მათზე, რამაც მისი ნევროლოგიური აშლილობა გამოიწვია. შეშინებული არტური მოულოდნელად შედის სოფის ბინაში. შეშინებული არტური კეთილგანწყობით სთხოვს მას წასვლას და ამხელს, რომ მათი ურთიერთობა არტურის ფანტაზიის ნაყოფია. მომდევნო დღეს, არტური საავადმყოფოში პენის ბალიშით ახრჩობს.
არტური მიწვეულია მიურეის შოუში და ემზადება კლოუნის თემატიკის პერსონის შექმნით. მას სტუმრობენ რენდალი და კიდევ ერთი ყოფილი კოლეგა, გარი. არტური სასიკვდილოდ ურტყამს და სცემს რენდალს, მაგრამ გარისთვის იხსნის მას წარსულში მის მიმართ სიკეთის გამო. არტურის გამომძიებელი დეტექტივები მას კლოუნ-მოპროტესტანტებით სავსე მატარებელში მისდევენ. არტური ჩხუბს იწვევს, რომლის დროსაც ერთ-ერთი დეტექტივი შემთხვევით ესვრის და კლავს მომიტინგეს. სხვა მომიტინგეები, თავის მხრივ, სცემენ დეტექტივებს, ხოლო არტური გარბის.
სტუდიაში არტური სთხოვს მიურეის, წარადგინოს იგი, როგორც „ჯოკერი“, რაც მის ადრინდელ დაცინვას გულისხმობს. შოუს პირდაპირ ეთერში გასვლისას, არტური ყვება ავადმყოფურ ხუმრობებს, აღიარებს მეტროში მომხდარ მკვლელობებს, წუწუნებს საზოგადოების მხრიდან დაჩაგრულების უგულებელყოფაზე და საყვედურობს მიურეის დაცინვის გამო. ბოლო ხუმრობის შემდეგ, არტური ორჯერ ესვრის მიურეის, კლავს მას. არტური დააპატიმრეს და ქალაქში არეულობა დაიწყო. სასწრაფო დახმარების მანქანით მძარცველები შეეჯახნენ პოლიციის მანქანას, რომელშიც არტური იმყოფებოდა და გაათავისუფლეს. ამასობაში, ერთ-ერთი მეამბოხე უეინის ოჯახს ხეივანში კუთხეში შემოარტყამს და ბრიუსის თვალწინ კლავს თომასს და მის მეუღლეს, მართას. არტური პოლიციის მანქანაზე დგება, ხალხის ოვაციების ფონზე ცეკვავს და სახეზე სისხლით იღიმის.
გარკვეული დროის შემდეგ, არტური თავის ახალ თერაპევტთან სესიის დროს იცინის ხუმრობაზე. ის უარს ამბობს ხუმრობაზე, რადგან ამტკიცებს, რომ თერაპევტი ვერ გაიგებს. ის სისხლიანი ფეხსაცმლის კვალს ტოვებს, სანამ სანიტარი მისდევს.
== მსახიობები ==
*[[ხოაკინ ფენიქსი]] არტურ ფლეკის / ჯოკერის როლში: ფსიქიკურად დაავადებული, გაჭირვებული წვეულების კლოუნი და სტენდაფ კომიკოსი, რომელსაც საზოგადოება უგულებელყოფს,[3] რომლის ძალადობის ისტორია მას ნიჰილისტ კრიმინალად აქცევს კლოუნებით შთაგონებული პერსონით.[4] ფენიქსი დაინტერესებული იყო [[კომიქსი|კომიქსების]] პერსონაჟის დაბალბიუჯეტიანი „პერსონაჟის შესწავლით“ და ამბობდა, რომ ფილმი „უნიკალურად გამოიყურება, ის გარკვეულწილად საკუთარი სამყაროა და შესაძლოა ეს შეიძლება იყოს ის, რაც ყველაზე მეტად გაშინებთ“.[5] ფენიქსმა ფილმში როლისთვის 23 კგ დაიკლო.[6][7][8]
*[[რობერტ დე ნირო]] მორის „მიურეი“ ფრანკლინის როლში:[9] თოქ-შოუს წამყვანი, რომელიც არტურის დაცემაში მონაწილეობს.[10] დე ნირომ თქვა, რომ მისი როლი ფილმ „ჯოკერში“ პატივს მიაგებს მის პერსონაჟს „[[კომედიის მეფე]]“-დან (1982), რუპერტ პაპკინს, რომელიც კომიკოსია და შეპყრობილია თოქ-შოუს წამყვანით.[9]
*[[ზაზი ბიცი]] სოფი დიუმონის როლში:[11] ცინიკოსი მარტოხელა დედა და არტურის „სიყვარულის ინტერესი“.[11][12] ბიცი, ფენიქსის დიდი გულშემატკივარი, ამბობს, რომ მისთვის პატივი იყო მასთან ერთად თამაში[13] და რომ მან ბევრი რამ ისწავლა გადასაღებ მოედანზე მასთან მუშაობით.[14]
*[[ფრანსის კონროი|ფრენსის კონროი]], როგორც პენი ფლეკი: არტურის ფსიქიკურად და ფიზიკურად დაავადებული დედა,[15] რომელიც ადრე თომას უეინთან მუშაობდა.[16]
ჰანა გროსი, როგორც პატარა პენი.[17]
*[[ბრეტ კალენი]] თომას უეინის როლში, მილიარდერი, რომელიც გოთემის მერის პოსტზე იბრძვის.[18] თავდაპირველად როლზე [[ალეკ ბოლდუინი]] იყო არჩეული, მაგრამ გრაფიკთან დაკავშირებული პრობლემების გამო უარი თქვა.[19][20]
*[[კერი ლუიზ პუტრელო]], მართა უეინის, თომასის ცოლის როლში, თუმცა პერსონაჟს დიალოგი არ აქვს (ის მხოლოდ თომასის მკვლელობის დროს ყვირის) და არასდროს მოიხსენიება სახელით.[21]
*[[დუგლას ჰოჯი]] ალფრედ პენიუორთის როლში, უეინის ოჯახის მსახური და მომვლელი.[22]
*[[დანტე პერეირა-ოლსონი]] ბრიუს უეინის როლში, თომასისა და მართას ვაჟი.[23][24]
*[[გლენ ფლეშლერი]] და ლი გილი, როგორც რენდალი და გარი, არტურის ჯამბაზები.[25][26]
*[[ბილ კემპი]] და [[შეი უიგჰემი]] [[დეტექტივი|დეტექტივების]], გარიტისა და ბურკის როლებში გოთჰემ სიტის პოლიციის დეპარტამენტში.[27]
*[[მარკ მარონი]] ჯინ უფლანდის როლში, ფრანკლინის შოუს პროდიუსერი.[28][29]
*[[შერონ ვაშინგტონ დებრა|შერონ ვაშინგტონი დებრა]] კეინის როლში, არტურის სოციალური მუშაკი.
*[[ჯოშ პეისი]] ჰოიტ ვონის როლში, არტურის აგენტი.[25][30]
*[[ბრაიან ტირი]] ჰენრი კლარკის როლში, არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს კლერკი.
*[[ფრენკ ვუდი]], როგორც დოქტორი ბენჯამინ სტოუნერი, პენი ფლეკის ყოფილი [[თერაპევტი]].[31]
*[[ბენ უორჰეიტი]], [[მაიკლ ბენცი]] და [[კარლ ლუნდშტედტი]], როგორც Wayne Investments-ის სამი თანამშრომელი, რომლებიც არტურს მეტროში ავიწროებენ.[32]
*[[გარი გულმანი]] და [[სემ მორილი]], როგორც [[კომიკოსი|კომიკოსები]] ღია მიკროფონზე, სადაც არტური გამოდის.[32][33]
*[[ბრაიან კალენი]] ხავიერის როლში, არტურის თანამშრომელი.[34]
*[[ჯასტინ ტერუ]] ითან ჩეისის როლში, ფრანკლინის შოუს ცნობილი სტუმარი.[35]
*[[ეიპრილ გრეისი]], როგორც არკჰემის თერაპევტი
== წარმოება ==
=== განვითარება ===
2014-2015 წლებში ხოაკინ ფენიქსმა თავის აგენტს გამოუცხადა ინტერესი, ეთამაშა დაბალბიუჯეტიან „პერსონაჟის შესწავლის“ ტიპის ფილმში კომიქსების ბოროტმოქმედის შესახებ, როგორიცაა DC Comics-ის პერსონაჟი ჯოკერი,[5] სანამ ფილიპსი ჯოკერს 2016 წელს შესთავაზებდა.[36] ფენიქსმა ადრე უარი თქვა [[Marvel-ის კინოსამყარო|Marvel]]-ის კინემატოგრაფიულ სამყაროში (MCU) თამაშზე, რადგან მას მოუწევდა რამდენიმე ფილმში ისეთი როლის ხელახლა შესრულება, როგორიცაა [[ბრიუს ბანერი]] / [[ჰალკი (კომიქსები)|ჰალკი]] (თავდაპირველად [[ედვარდ ნორტონი]] განასახიერებდა, სანამ [[მარკ რუფალო]] ხელახლა არ აირჩევდა მას) ან [[სტივენ სტრეინჯი]] / [[დოქტორი სტრეინჯი (ფილმი)|დოქტორ სტრეინჯი]] (საბოლოოდ [[ბენედიქტ კამბერბეჩი]] განასახიერებდა).[37] ფენიქსმა ჯოკერი გამორიცხა თავისი „პერსონაჟის შესწავლის“ იდეის გამო და სხვა იდეაზე ფიქრი სცადა.
[[ფაილი:Todd Phillips-64847.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
„ჯოკერის როლის შესრულება შეუძლებელია, რადგან, მოგეხსენებათ, უბრალოდ ამ პერსონაჟის როლი ულვე შესრულებულია“. ფენიქსის აგენტმა Warner Bros.-თან საგამოძიებო შეხვედრის დანიშვნა შესთავაზა, მაგრამ მან უარი თქვა და იდეაზე უარი თქვა.[5] ანალოგიურად, ტოდ ფილიპსს არაერთხელ შესთავაზეს კომიქსებზე დაფუძნებული ფილმების გადაღება, მაგრამ უარი თქვა, რადგან მიაჩნდა, რომ ისინი „ხმაურიანი“ იყო და არ აინტერესებდა. ფილიპსის თქმით, ჯოკერი მისი იდეიდან წარმოიშვა, შეექმნა განსხვავებული, უფრო დასაბუთებული კომიქსების ფილმი.[38] მას ჯოკერი იზიდავდა, რადგან არ ეგონა, რომ პერსონაჟის განსაზღვრული განსახიერება არსებობდა, რაც, მისი თქმით, მნიშვნელოვან შემოქმედებით თავისუფლებას მისცემდა.[39]
ფილიპსმა ჯოკერის იდეა [[Warner Bros.|Warner Bros]].-ს შესთავაზა მისი ფილმის „[[ომის ძაღლები|ომის ძაღლების]]“ პრემიერის შემდეგ, რომელიც 2016 წლის აგვისტოში შედგა.[38] „ომის ძაღლების“ პრემიერამდე ფილიპსი ძირითადად ცნობილი იყო თავისი კომედიური ფილმებით, როგორიცაა „[[გზის მოგზაურობა]]“ (2000), „[[ძველი სკოლა]]“ (2003) და „[[ნაბახუსევი]]“ (2009); „ომის ძაღლები“ უფრო შემაშფოთებელ ტერიტორიაზე გადასვლას ნიშნავდა.[40] პრემიერის დროს ფილიპსმა გააცნობიერა, რომ „ომის ძაღლები სამყაროს ცეცხლს არ წაუკიდებდნენ და მე ვფიქრობდი: „რა უნდათ ხალხს სინამდვილეში ნახონ?“[38] გარდა ამისა, მან აღმოაჩინა, რომ „გამოღვიძებულ კულტურაში“ კომედიური ფილმების გადაღება რთული იყო „[[Twitter|ტვიტერზე]] 30 მილიონი ადამიანის“ წინააღმდეგობის ფონზე. საბოლოოდ ის დაფიქრდა: „როგორ გავაკეთო რაღაც უპატივცემულო, მაგრამ ჯანდაბას კომედია? ოჰ, ვიცი, ავიღოთ კომიქსების ფილმების სამყარო და ამით თავდაყირა დავაყენოთ“.[41] მან შესთავაზა, რომ DC Films-მა თავისი ფილმები კონკურენტი [[Marvel Studios]]-ისგან გამოეყო დაბალბიუჯეტიანი, დამოუკიდებელი ფილმების წარმოებით.[42][43] „საოცრება ქალის“ (2017) წარმატებული გამოსვლის შემდეგ, DC Films-მა გადაწყვიტა, ყურადღება არ მიექცია თავისი DC-ზე დაფუძნებული კინოფრენჩაიზის, DC გაფართოებული სამყაროს (DCEU) საერთო ხასიათისთვის.[44] 2017 წლის აგვისტოში Warner Bros.-მა და DC Films-მა გაამხილეს ფილმის გეგმები, სადაც ფილიპსი სკოტ სილვერთან ერთად რეჟისორი და თანასცენარისტი იყო, ხოლო მარტინ სკორსეზე ფილიპსთან ერთად თანაპროდიუსერობასაც აპირებდა.[45] [[The Hollywood Reporter]]-ის ტატიანა სიგელის თქმით, სკორსეზე „ჯოკერის“ რეჟისორობა ფილიპსის არჩევამდეც კი განიხილავდა, თუმცა Warner Bros.-ის წყაროს თქმით, ის მხოლოდ იმიტომ ჩაერთო, რომ ფილმს ნიუ-იორკში მოღვაწე პროდიუსერი სჭირდებოდა.[46]
The Hollywood Reporter-ის კიმ მასტერსის და ბორის კიტის თქმით, [[ჯერედ ლეტო|ჯარედ ლეტო]], რომელიც DCEU-ში ჯოკერის როლს ასრულებდა, უკმაყოფილო იყო მისი ინტერპრეტაციისგან განცალკევებული პროექტის არსებობით.[47][48] 2019 წლის ოქტომბერში მასტერსმა განაცხადა, რომ ლეტომ „იგრძნო „გაუცხოება და განაწყენება“, როდესაც შეიტყო, რომ Warner Bros.-მა, რომელმაც მას DCEU-ს ჯოკერის შესახებ დამოუკიდებელი ფილმის გადაღება დაჰპირდა, ფილიპსს ჯოკერზე მუშაობის გაგრძელების უფლება მისცა და თავის მუსიკალურ მენეჯერ ირვინგ აზოფს პროექტის გაუქმება სთხოვა. მასტერსმა დასძინა, რომ ლეტოს გაღიზიანება იყო მიზეზი, რამაც მას [[Creative Artists Agency]] (CAA)-სთან თანამშრომლობის შეწყვეტა აიძულა, რადგან მისი აზრით, „მის აგენტებს ფილიპსის პროექტის შესახებ უფრო ადრე უნდა ეცნობებინათ და უფრო მეტად ებრძოლათ ჯოკერის მისი ვერსიისთვის“. თუმცა, ლეტოსთან დაკავშირებული წყაროები უარყოფენ, რომ მან ჯოკერის გაუქმება სცადა და ამის გამო CAA დატოვა.[48]
Warner Bros.-მა ფილიპსს მოუწოდა, ჯოკერის როლზე [[ლეონარდო დიკაპრიო]] დაენიშნა,[40] იმ იმედით, რომ ისარგებლებდა თავისი ხშირი თანამშრომლის, სკორსეზეს ჩართულობით მის მოსაზიდად.[47] თუმცა, ფილიპსმა თქვა, რომ ფენიქსი ერთადერთი მსახიობი იყო, რომელსაც განიხილავდა[49] და რომ მან და სილვერმა სცენარი ფენიქსის გათვალისწინებით დაწერეს: „მიზანი არასდროს ყოფილა ხოაკინ ფენიქსის კომიქსების ფილმების სამყაროში შემოყვანა. მიზანი იყო კომიქსების ფილმების ხოაკინ ფენიქსის სამყაროში შემოტანა“.[50] ფენიქსმა თქვა, რომ როდესაც ფილმის შესახებ შეიტყო, აღფრთოვანებული იყო, რადგან ეს იყო ისეთი ტიპის ფილმი, რომლის გადაღებაც სურდა, აღწერა იგი, როგორც უნიკალური და აღნიშნა, რომ ის არ ჰგავდა ტიპურ „სტუდიურ ფილმს“.[5] მას გარკვეული დრო დასჭირდა როლის შესასრულებლად, რადგან ეს მას აშინებდა და მან თქვა: „ხშირად, ამ ფილმებში, ჩვენ გვაქვს ეს გამარტივებული, რედუქციული არქეტიპები და ეს საშუალებას აძლევს მაყურებელს, დაშორდეს პერსონაჟს, ისევე როგორც ჩვენ გავაკეთებდით რეალურ ცხოვრებაში, სადაც ადვილია ვინმეს ბოროტად იარლიყი მიაწერო და შესაბამისად თქვა: „კარგი, მე ის არ ვარ“.“[50]
=== წერა ===
ფილიპსმა და სილვერმა „ჯოკერი“ 2017 წლის განმავლობაში დაწერეს და წერის პროცესი დაახლოებით ერთი წელი გაგრძელდა.[51] პროდიუსერის, [[ემა ტილინგერ კოსკოფი|ემა ტილინგერ კოსკოფის]] თქმით, Warner Bros.-ისგან სცენარის დამტკიცებას გარკვეული დრო დასჭირდა, ნაწილობრივ შინაარსთან დაკავშირებული შეშფოთების გამო. ანალოგიურად, ფილიპსმა აღნიშნა, რომ პერსონაჟის ხილვადობის გამო ერთწლიანი წერის პროცესში „მილიონი დაბრკოლება“ იყო.[38] ფილიპსმა თქვა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სცენარის თემები შეიძლება თანამედროვე საზოგადოებას ასახავდეს, ფილმი პოლიტიკური ხასიათის არ იყო.[51] მან ასევე აღნიშნა, რომ „ჯოკერი“ ბავშვის ტრავმასა და ფსიქიკურ დაავადებაზეა მოთხრობილი.[52][53] სცენარში ფილიპსმა ისაუბრა იმაზე, თუ რამდენად რთულია პაციენტებისთვის დიაგნოზების გამხელა, ფილმიდან ერთი სტრიქონის მოყვანით: „ფსიქიკური დაავადების ყველაზე ცუდი ის არის, რომ ხალხი მოელის, რომ მოიქცევი ისე, თითქოს არ მოიქცევი“.[53]
სცენარი შთაგონებულია სკორსეზეს ისეთი ფილმებით, როგორიცაა „ტაქსის მძღოლი“ (1976), „მძვინვარე ხარი“ (1980) და „კომედიის მეფე“ (1982), ასევე ფილიპსის „ნაბახუსევის ტრილოგიით“.[40][45][54] სხვა ფილმები, რომლებსაც ფილიპსი შთაგონების წყაროდ მოიხსენიებს, მოიცავს 1970-იან წლებში გამოსულ პერსონაჟების კვლევებს, როგორიცაა „[[სერპიკო (ფილმი)|სერპიკო]]“ (1973) და „[[გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა (ფილმი)|ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა]]“ (1975), მუნჯ ფილმს „[[კაცი, რომელიც იცინის]]“ (1928) და რამდენიმე [[მიუზიკლი|მიუზიკლს]]. ფილიპსის თქმით, ტონის გარდა,ჯოკერს დიდად არ განსხვავდებოდა თავისი წინა ნამუშევრებისგან, როგორიცაა „ნაბახუსევის“ ფილმები.[51] ფილმის სიუჟეტი შთაგონებულია ალან მურისა და ბრაიან ბოლანდის გრაფიკული რომანით „ბეტმენი: მკვლელობის ხუმრობა“ (1988), რომელიც ჯოკერს წარუმატებელ სტენდაპ კომიკოსად წარმოაჩენს,[38] ხოლო კულმინაციური თოქ-შოუს სცენა შთაგონებულია ფრენკ მილერის „ბნელი რაინდის დაბრუნება“ (1986) მსგავსი სცენით.[55] თუმცა, ფილიპსმა თქვა, რომ ფილმი „კომიქსებიდან არაფერს არ მიჰყვება. სწორედ ეს იყო ჩემთვის საინტერესო. ჩვენ ჯოკერს კი არა, ჯოკერად გახდომის ისტორიას ვიღებთ“.[56] ფილიპსმა მოგვიანებით განმარტა, რომ მას სურდა, რომ ისინი შთაგონებისთვის კონკრეტულ კომიქსს არ ეძებდნენ, არამედ პერსონაჟის ისტორიიდან „აირჩიეს ის, რაც მოგვწონდა“.[57] ნიუ-იორკში გაზრდილი ფილიპსი ასევე შთაგონებული იყო 1980-იანი წლების დასაწყისის ნიუ-იორკში ცხოვრებით.[58] საბვეის სროლის სცენა და მისი შემდგომი პერიოდი 1984 წელს ნიუ-იორკის საბვეის სროლით იყო შთაგონებული,[58][59] ხოლო არტურ ფლეკი ნაწილობრივ სროლის დამნაშავეზე, ბერნჰარდ გიოტცზეა დაფუძნებული.[59][58]
ფილიპსმა და სილვერმა ჯოკერის წარმოშობის ყველაზე გავრცელებული ისტორია, რომელშიც პერსონაჟი მჟავას ჭურჭელში ჩავარდნის შემდეგ დამახინჯებულია, ძალიან არარეალურად მიიჩნიეს.[38] სამაგიეროდ, მათ გამოიყენეს ჯოკერის ისტორიის გარკვეული ელემენტები ორიგინალური ისტორიის შესაქმნელად,[60] რომლის რაც შეიძლება ავთენტურად წარმოჩენაც ფილიპსს სურდა.[38] რადგან კომიქსებში ჯოკერს არ აქვს კონკრეტული წარმოშობის ისტორია, ფილიპსს და სილვერს მიეცათ მნიშვნელოვანი შემოქმედებითი თავისუფლება და „ყოველდღე ცდილობდნენ ერთმანეთისკენ სწრაფვას, რათა შეექმნათ რაღაც სრულიად გიჟური“.[51] მიუხედავად იმისა, რომ ჯოკერი ადრე რამდენიმე ფილმში გამოჩნდა, ფილიპსი ფიქრობდა, რომ შესაძლებელი იყო პერსონაჟის მონაწილეობით ახალი ისტორიის შექმნა. „ეს უბრალოდ კიდევ ერთი ინტერპრეტაციაა, როგორც ამას ხალხი [[მაკბეტი (პიესა)|მაკბეტის]] (1606) ინტერპრეტაციების დროს აკეთებს“, - განუცხადა მან [[The New York Times]]-ს.[49] თუმცა, მათ სცადეს შეენარჩუნებინათ ჯოკერის წარსულის ბუნდოვანი „მრავალჯერადი არჩევანის“ ბუნება, პერსონაჟის არასანდო მთხრობელად წარმოჩენით - მთელი სიუჟეტური ხაზები უბრალოდ მისი ბოდვებია[39] - და გაურკვეველი დატოვეს, თუ რა ფსიქიკური დაავადებებით იტანჯება ის.[40] შესაბამისად, ფილიპსის თქმით, მთელი ფილმი ინტერპრეტაციისთვის ღიაა.[39]
როდესაც ფილმის სცენარის 2018 წლის აპრილში დაწერილი ვერსია გაჟონა და ინტერნეტში გავრცელდა, ფილიპსმა განაცხადა, რომ ეს იყო ძველი ვერსია, რომელიც გადაღებების დაწყებამდე ექვსი თვით ადრე იყო დაწერილი.[61] ფილიპსმა ასევე უარი თქვა სცენარის გავრცელების წინააღმდეგ სამართლებრივი ქმედების განხორციელებაზე და განაცხადა, რომ მოსწონდა ძველი ვერსიის გავრცელება.[62]
=== წინასწარი წარმოება ===
„სამართლიანობის ლიგის“ (2017) კრიტიკული და ფინანსური შედეგების იმედგაცრუების შემდეგ, 2018 წლის იანვარში, [[უოლტერ ჰამადა|უოლტერ ჰამადამ]] ჯონ ბერგი Warner Bros.-ში DC-ზე დაფუძნებული კინოწარმოების ხელმძღვანელის თანამდებობაზე შეცვალა.[64] ჰამადამ DC-ის სხვადასხვა ფილმის შემუშავების პროცესი დაალაგა, ზოგიერთი მათგანი გააუქმა, ზოგიერთზე კი მუშაობა გააგრძელა; ფილმის გადაღებები 2018 წლის ბოლოს უნდა დაწყებულიყო, მცირე ბიუჯეტით - 55 მილიონი დოლარით.[65] [[The Hollywood Reporter]]-ის კიმ მასტერსმა განაცხადა, რომ Warner Bros.-ს არ სურდა „ჯოკერის“ გაგრძელება და ფილიპსის გადარწმუნების მიზნით მცირე ბიუჯეტი მისცა.[48] ფილიპსის თქმით, ჰამადას არ ესმოდა, რას ცდილობდა.[66] ივნისისთვის, რობერტ დე ნირო ფილმში მეორეხარისხოვან როლზე განიხილებოდა.[67] „ფენიქსთან“
[[ფაილი:Joker (2019) logotype.png|მინი|Joker (2019 film)]]
გარიგება 2018 წლის ივლისში დასრულდა,[68] ფილიპსის ოთხთვიანი დარწმუნების შემდეგ.[38] ამის შემდეგ დაუყოვნებლივ,[68] Warner Bros.-მა ოფიციალურად მისცა მწვანე შუქი ფილმს,[69] უწოდა მას „ჯოკერი“ და გამოსვლის თარიღი 2019 წლის 4 ოქტომბერი მიანიჭა.[70] Warner Bros.-მა ფილმი აღწერა, როგორც „საზოგადოების მიერ უგულებელყოფილი ადამიანის შესწავლა, რომელიც არა მხოლოდ პერსონაჟის მკაცრი შესწავლაა, არამედ უფრო ფართო გამაფრთხილებელი ისტორიაც“.[71]
სკორსეზეს დიდი ხნის პარტნიორი კოსკოფი შეუერთდა პროდიუსერობას,[72][73] თუმცა სკორსეზე სხვა ვალდებულებების გამო პროდიუსერის მოვალეობები დატოვა.[72] სკორსეზე განიხილავდა აღმასრულებელი პროდიუსერის თანამდებობაზე მუშაობას, მაგრამ დაკავებული იყო თავისი ფილმით „[[ირლანდიელი (2019 წლის ფილმი)|ირლანდიელი]]“ (2019), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა დე ნირო.[38] ასევე დადასტურდა, რომ ფილმს არანაირი გავლენა არ ექნებოდა ლეტოს „ჯოკერზე“ და იქნებოდა პირველი DC ფილმების ახალი სერიიდან, რომელიც არ იქნებოდა დაკავშირებული DCEU-სთან.[74][65] ივლისში ზაზი ბიტცი მეორეხარისხოვან როლზე აირჩიეს, ხოლო დე ნირომ მოლაპარაკებები აგვისტოში დაიწყო.[10][12] თავდაპირველად, ბიტცი პირადად მონაწილეობდა როლზე, თუმცა მოგვიანებით უარი მიიღო; შემდეგ მან გადაწყვიტა, ხელახლა ჩაეტარებინა კასტინგზე, რის შედეგადაც ფენიქსთან ერთად ქიმიის შესახებ კითხვა დაასრულა და შემდეგ მსახიობად აირჩიეს.[75] [[ფრანსის მაკდორმანდი|ფრენსის მაკდორმანდმა]] უარი თქვა ჯოკერის დედის განსახიერების შეთავაზებაზე და მსახიობად ფრენსის კონროი აირჩიეს.[76][15] ივლისის ბოლოს მსახიობებს მარკ მარონი და ბრაიან კალენი შეუერთდნენ.[29][28][77] ალეკ ბოლდუინი თომას უეინის როლზე 27 აგვისტოს აირჩიეს, თუმცა ორი დღის შემდეგ გრაფიკთან დაკავშირებული პრობლემების გამო უარი თქვა.[20] ბოლდუინმა ასევე აღნიშნა პერსონაჟის აღწერა, როგორც წასვლის მიზეზი, რომელშიც თომას უეინს „უინტერესო და გარუჯული ბიზნესმენი“ უწოდა, რომელიც უფრო 1980-იანი წლების დონალდ ტრამპის ფორმას ჰგავს.[78]
=== გადაღების პროცესი ===
ძირითადი გადაღებები 2018 წლის სექტემბერში ნიუ-იორკში დაიწყო,სამუშაო სახელწოდებით „რომეო“.[81] გადაღებების დაწყებიდან მალევე გამოცხადდა, რომ ფილმში მონაწილეობას მიიღებენ დე ნირო, ბრეტ კალენი, შეი უიგემი, გლენ ფლეშლერი, ბილ კემპი, ჯოშ პეისი და დუგლას ჰოჯი, ხოლო კალენი ბოლდუინს ჩაანაცვლებს.[25][82] [[ბრედლი კუპერი]] ფილმს პროდიუსერის რანგში შეუერთდა,[83] ხოლო ოპერატორი იყო ლოურენს შერი, რომელთანაც ფილიპსი ადრე თანამშრომლობდა.
[[ფაილი:Paramount Theatre Newark 2023 jeh.jpg|მინი| Joker (2019 film)]]
[25] 22 სექტემბერს, ძალადობრივი პროტესტის ამსახველი სცენა გადაიღეს [[კენსინგტონი და ჩელსი|კენსინგტონში]], [[ბრუკლინი|ბრუკლინის შტატში]], ჩერჩ ავენიუს სადგურზე,[84] თუმცა სადგური გადაკეთდა ბრონქსში, ბედფორდ პარკ ბულვარის სადგურის მსგავსად.[85] ძალადობრივი სცენების გადაღება ასევე მიმდინარეობდა მეცხრე ავენიუს სადგურის მიტოვებულ ქვედა პლატფორმაზე, სანსეტ პარკში, ბრუკლინის შტატში.[86]
ბიტცის თქმით, ფილიპსმა გადაღების დროს მთელი სცენარი გადაწერა; რადგან ფენიქსმა ფილმისთვის ძალიან დაიკლო წონაში, გადაღებების ხელახლა ჩატარების შესაძლებლობა აღარ იქნებოდა. ის იხსენებდა: „ჩვენ ტოდის თრეილერს ვნახავდით, საღამოს სცენას ვწერდით და შემდეგ ვაკეთებდით. თმისა და მაკიაჟის დროს ამ ფრაზებს ზეპირად ვისწავლიდით, შემდეგ ვაკეთებდით და სამი კვირის შემდეგ ხელახლა ვიღებდით“.[87] ფილიპსი იხსენებდა, რომ ფენიქსი ზოგჯერ გადაღების დროს გადაღების დროს გადასვლის დროს ტოვებდა ადგილს, რადგან თავშეკავებას კარგავდა და თავის მოკრება სჭირდებოდა, რაც სხვა მსახიობების დაბნეულობას იწვევდა, რადგან ფიქრობდნენ, რომ რაღაც არასწორად გააკეთეს. დე ნირო ერთ-ერთი იყო იმ მცირერიცხოვან ფენიქსთაგან, რომლებიც არასდროს ტოვებდნენ გადაღების ადგილს და დე ნიროს თქმით, ის „ძალიან ინტენსიური იყო იმაში, რასაც აკეთებდა, ისე, როგორც უნდა ყოფილიყო, ისე, როგორც უნდა ყოფილიყო“.[88]
[[ფაილი:R32 C at 34 Street Penn Station with 0 train rollsign from Joker filming, March 2019.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
ჯერსი სიტიში გადაღებები 30 სექტემბერს დაიწყო და [[ნიუარკი|ნიუარკის]] გამზირი გადაკეტა, ხოლო ნოემბერში გადაღებებისას, 9 ნოემბრიდან დაწყებული, კენედის ბულვარი გადაკეტა. ნიუარკში გადაღებები 13 ოქტომბერს დაიწყო და 16 ოქტომბრამდე გაგრძელდა.[81] ნიუარკში გადაღებებამდე ცოტა ხნით ადრე, [[SAG-AFTRA]]-მ მიიღო საჩივარი, რომ ბრუკლინში გადაღებების დროს სტატისტები მეტროს ვაგონებში სამ საათზე მეტხანს იყვნენ ჩაკეტილები, რაც შესვენების დარღვევას წარმოადგენს. პრობლემა სწრაფად მოგვარდა მას შემდეგ, რაც წარმომადგენელი გადასაღებ მოედანზე იმყოფებოდა.[89] იმ თვეში დანტე პერეირა-ოლსონი ახალგაზრდა ბრიუს უეინის როლში შეუერთდა მსახიობებს.[22] უიგემმა განაცხადა, რომ ოქტომბრის ბოლოს ფილმი გადაღებების „შუაში“ იყო და დასძინა, რომ ეს იყო „დაძაბული“ და „წარმოუდგენელი“ გამოცდილება.[27] ნოემბრის შუა რიცხვებისთვის გადაღებები ნიუ-იორკში დაბრუნდა.[90] გადაღებები 2018 წლის 3 დეკემბერს დასრულდა,[91] ხოლო ფილიპსმა თვის ბოლოს თავის [[Instagram]]-ის გვერდზე გამოაქვეყნა ფოტო ამ შემთხვევის აღსანიშნავად.[92]
„ჰოლივუდ რეპორტიორთან“ ინტერვიუში ემა ტილინგერ კოსკოფმა განაცხადა, რომ ყველაზე სტრესული გადაღება იყო „კიბის ცეკვის“ სცენა ფილმში, რომელიც დღეს სასაუბროდ ცნობილია, როგორც „ჯოკერის კიბეები“; რადგან ნიუ-იორკში პაპარაცების შესახებ კანონები არ არსებობდა, გადაღებას ისინი უშლიდნენ ხელს.[93] „ნიუ-იორკ ტაიმსის“ ცნობით, თავდაპირველად ამ სცენებისთვის უნდა გამოყენებულიყო სამხრეთ ბრონქსის კიბეები, რომლებიც გამოყენებული იყო ბიოგრაფიული კრიმინალური ფილმისთვის „[[ამერიკელი განგსტერი (2007 წლის ფილმი)|ამერიკელი განგსტერი]]“ (2007), მაგრამ ფილმის ტონისთვის ესთეტიურად მისაღები ზედმეტად გარემონტებულად და გალამაზებულად ჩაითვალა.[94] თავდაპირველად, ლოურენს შერს და ფილიპსს სურდათ 70 მმ ფორმატისთვის 65 მმ ფირზე გადაღება, მაგრამ „Warner Bros.“-მა უარი თქვა ამაზე ხარჯების გამო და ფილმი შემდგომში გადაიღეს Arri Alexa 65 ციფრული კამერებით. თუმცა, „Warner Bros.“-მა საბოლოოდ „ჯოკერს“ შეზღუდული კინოთეატრებში გადასცა გადაკეთებული 70 მმ და 35 მმ ვერსიების სახით.[95]
=== პოსტ-პროდაქშენი ===
ფილიპსმა დაადასტურა, რომ 2019 წლის მარტში ფილმ „ჯოკერის“ მონტაჟის პროცესში იყო.[96] მომდევნო თვეში [[CinemaCon]]-ზე მან განაცხადა, რომ ფილმი „ჯერ კიდევ ფორმას იღებდა“ და მისი განხილვა რთული იყო, რადგან იმედოვნებდა, რომ საიდუმლოებას შეინარჩუნებდა.[97] ფილიპსმა ასევე უარყო ფილმის გარშემო არსებული ინფორმაციის უმეტესობა, რაც, მისი აზრით, იმიტომ მოხდა, რომ ეს იყო „პერსონაჟის წარმოშობის ისტორია, რომელსაც არ აქვს ზუსტი წარმოშობა“.[98] ასევე დადასტურდა [[ბრაიან ტირი ჰენრი|ბრაიან ტირი ჰენრის]] როლი ფილმში.[30] ვიზუალური ეფექტები უზრუნველყოფილი იყო Scanline VFX-ით და Shade VFX-ით და ზედამხედველობდნენ [[მეთიუ ჯიამპა]] და [[ბრაიან გოდვინი]], ხოლო [[ერვინ რივერა]] იყო მთავარი ზედამხედველი.[99]
ფილმიდან ამოჭრილი ერთ-ერთი სცენა ასახავდა სოფის, რომელიც უყურებდა არტურის გამოჩენას ფრანკლინის შოუში. სცენა მიზნად ისახავდა მაყურებლისთვის იმის ჩვენებას, რომ ის ჯერ კიდევ ცოცხალია (რადგან ფილმი სხვაგვარად გულისხმობს, რომ არტური კლავს მას), მაგრამ ფილიპსმა გადაწყვიტა, რომ ეს შეაფერხებდა თხრობას, რომელიც არტურის თვალსაზრისით არის წარმოდგენილი.[100] კიდევ ერთ წაშლილ სცენაში არტური თავის დანაშაულებს კოლეგას უამბობს; სცენა საბოლოოდ ამოიღეს, რადგან ის „ძალიან ბევრ ინფორმაციას“ იძლეოდა ექსპოზიციის სახით.[101] ერთი წყაროს თანახმად, ფილმის ორიგინალური სცენარი იმით დასრულდა, რომ არტურმა მხარდამჭერების წინაშე გლაზგოური ღიმილი გამოისახა, თუმცა ეს იდეა Warner Bros.-ის მაშინდელმა აღმასრულებელმა დირექტორმა კრისტოფერ ნოლანმა უარყო, რომელმაც მოითხოვა, რომ მხოლოდ ჰით ლეჯერის მიერ შექმნილ ჯოკერის ვერსიას მისი ფილმიდან „ბნელი რაინდი“ (2008) გლაზგოური ღიმილი უნდა ჰქონოდა.[102]
ფილმის საბოლოო ბიუჯეტი 55-70 მილიონი დოლარი იყო, რაც The Hollywood Reporter-ის მიერ კომიქსებზე დაფუძნებული ტიპიური ფილმის ღირებულების „ნაწილად“ ითვლება.[65][103] შედარებისთვის, წინა ბოროტმოქმედებზე ორიენტირებული DC ფილმი, „[[თვითმკვლელთა რაზმი (ფილმი)|თვითმკვლელთა რაზმი]]“ (2016), 175 მილიონი დოლარი დაჯდა.[40] „ჯოკერის“ ბიუჯეტის 25 მილიონი დოლარი დაფარა ტორონტოში დაფუძნებულმა საფინანსო კომპანია [[Creative Wealth Media]]-მ, ხოლო [[Village Roadshow Pictures]]-მა და Bron Studios-მა თითოეულმა 25% შეიტანეს.[104][103] „ჯოკერი“ ასევე იყო პირველი მხატვრული ფილმი ბეტმენის ფილმების ფრენჩაიზში, რომელმაც ამერიკის კინოაკადემიისგან R რეიტინგი მიიღო, ოფიციალურად „ძლიერი სისხლიანი ძალადობის, შემაშფოთებელი ქცევის, ენისა და მოკლე სექსუალური ხასიათის კადრებისთვის“.[105] გაერთიანებულ სამეფოში, ბრიტანეთის კინოკლასიფიკაციის საბჭომ (BBFC) ფილმს 15-ქულიანი სერტიფიკატი მიანიჭა „ძლიერი სისხლიანი ძალადობისა და ენისთვის“.
== დიზაინი ==
=== კომპლექტი ===
„ჯოკერში“ გოთემი სიტი 1980-იან წლებში, ნიუ-იორკის სტილის გოთემში ვითარდება, ტოდ ფილიპსის თქმით, „რათა, გულწრფელად რომ ვთქვათ, DC-ის სამყაროსგან გამოეყოს“.[106] ამ ფილმის დამდგმელმა დიზაინერმა, მარკ ფრიდბერგმა, თქვა, რომ მან გადასაღებ მოედანზე, ნიუარკში, გოთემ სკვერი დაასახელა, რადგან იქ ჯერ კიდევ სიღარიბე იყო.[107] მას სურდა, რომ გოთემი უხეში ქალაქივით გამოჩენილიყო, როგორც ეს აღწერილია ფილმში „[[ტაქსისტი (1976 წლის ფილმი)|ტაქსისტი]]“ (1976), ამიტომ მან ფილმში ყველა სტრუქტურასა და ხაზს სახელი დაარქვა და გოთემი სიტის კონკრეტული რუკა დახატა.[108] მან გადასაღებ მოედანზე 1970-იანი წლების კაშკაშა ფერის „მასკლერ მანქანები“ წარმოადგინა, „რაც დისონანსს გადმოსცემდა და ამავდროულად საშინელიც და ლამაზიც“. მან ასევე სცადა გოთემი, როგორც დამპალი ქალაქი, გრაფიტის, გზებზე ნაგვისა და დაბზარული ტროტუარების მეშვეობით.[109][110] ვიზუალური ეფექტების გუნდმა დაამატა გამოგონილი შენობები, შეცვალა ქალაქის ჰორიზონტი, რათა შეექმნა შეგრძნება, რომ ქალაქი არტურს აიძულებდა ზეწოლას.[111] ლოურენს შერის თქმით, ამ ფილმში გამოყენებული იყო ნატრიუმის ორთქლის ნათურები, რაც არტურის იზოლაციას და მის უფრო იმედიან მხარეს წარმოაჩენდა.[112]
[[ფაილი:Brooklyn Army Terminal samsebeskazal.livejournal.com-05880 (11061203223).jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფო დაფუძნებულია ფილმ „არკჰემის თავშესაფარზე“.[35] Warner Bros. Korea-მ განმარტა, რომ ეს უფრო რეალისტური სახელია რეალურ სამყაროში.[113] არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს ექსტერიერი გადაღებულია ბრუკლინის სამხედრო ტერმინალში,[114] ხოლო ინტერიერი - ჰარლემის მეტროპოლიტენის საავადმყოფოს ცენტრში.[115] ფილმის განმავლობაში არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოს შიგნით ორი კედელია ნაჩვენები; ერთი აშკარად თეთრია პირველ და ბოლო სცენებში, მეორე კი ჭუჭყიანი ყვითელია იმ სცენაში, სადაც არტური სამედიცინო დასკვნით გარბის. ეს განსხვავება მიზნად ისახავდა მაყურებლის დაბნევას და იმის კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენებას, რომ არტური მთელი ამ ხნის განმავლობაში საავადმყოფოში იმყოფებოდა.[35][113]
=== პერსონაჟის დიზაინი ===
არტურის ქცევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შთაგონება მომდინარეობს ფილმიდან „[[პატარა მაწანწალა თანამედროვე დროში (1936 წლის ფილმი)|პატარა მაწანწალა თანამედროვე დროში]]“ (1936), ხოლო მისი „სასაცილო“ მოძრაობა შთაგონებულია [[ჩარლი ჩაპლინი|ჩარლი ჩაპლინით]].[35][111] არტურის ცეკვაზე გავლენა მოახდინა რეი ბოლგერმა, ხოლო მისი ჟესტი, რომელიც ორი თითით პირში იჭერდა ღიმილს, ბასტერ კიტონისგან იყო.[41][116] მოსამზადებლად, ფენიქსი 8 თვის განმავლობაში დღეში ერთჯერად, იშვიათად მიირთმევდა საკვებს, 24 კგ დაიკლო და „მგლისებრ, არასრულფასოვნად კვებად და მშიერად“ გამოიყურებოდა.[38][117][7] და უყურებდა ვიდეოებს პათოლოგიური სიცილით დაავადებული ადამიანების შესახებ, რათა როლისთვის საკუთარი სიცილი დაეხვეწა.[118] ის ცდილობდა ისეთი პერსონაჟის განსახიერებას, რომელთანაც მაყურებელს არ შეეძლო აეხსნა და შთაგონების მისაღებად არ მიმართავდა ჯოკერის წინა მსახიობებს; ამის ნაცვლად, მან წაიკითხა წიგნი პოლიტიკური მკვლელობების შესახებ, რათა გაეგო მკვლელები და მათი მოტივაცია.[4] ფილიპსმა არტურის ნორმალური სახე მის „ნამდვილ ნიღაბად“ მიიჩნია, ხოლო ჯოკერი მის ნამდვილ პიროვნებად იქცა.[119] მან ასევე აღმოაჩინა გულწრფელი სიცილი, რომელიც მხოლოდ ბოლო სცენაში ხდება.[120] რეჟისორმა ტოდ ფილიპსმა თქვა, რომ მან განზრახ დატოვა ბუნდოვანი საკითხი იმის შესახებ, ხდება თუ არა არტური ბეტმენის ტრადიციული ისტორიების ჯოკერი თუ შთააგონებს ცალკე პერსონაჟს,[39] თუმცა ფენიქსი თვლის, რომ არტური პირველია.[121][122]
=== მაკიაჟი და კოსტიუმები ===
ნიკი ლედერმანი და კეი ჯორჯიუ, ვიზაჟის დიზაინერი და სტილისტი, ცდილობდნენ არტურ ფლეკი „ხელნაკეთი და რეალისტური“ ეჩვენებინათ. ჯორჯიუმ არტური დაუბანელ თმაზე მამაკაცად წარმოაჩინა. მარკ ბრიჯესის მიერ შექმნილი არტურის კოსტიუმები იაფფასიან პოლიესტერის შარვალთან და აკრილის სვიტერთან ერთად ჩაცმის წყალობით „დაბერებული, ზედმეტად შეღებილი და დასუსტებული“ ჩანდა. მისი ფერთა პალიტრა 1980-იანი წლების ესთეტიკით იყო შთაგონებული: [[ლურჯი]], [[შინდისფერი]], [[ყავისფერი]], [[იასამნისფერი]] და [[ნაცრისფერი]].[123] ბრიჯესმა განმარტა, რომ არტურის კოსტუმის ფერი თავდაპირველად „ბავშვური სტილით“ დაიწყო და მოგვიანებით ფილმის ტონთან შესაბამისობაში მოვიდა.[124] პირველ სცენაში არტურის „ძალიან პატარა“ კაპიშონიანი ქურთუკი და [[თეთრი]] წინდები ბავშვურ კონცეფციას უსვამს ხაზს, რაც ასახავს მის ცხოვრებას დედასთან, პენისთან, რომელიც მას „ჩემს პატარა ბიჭს“ უწოდებს,[123] და ჩარლი ჩაპლინის გავლენას.[125] თუმცა, სცენაში, სადაც სოციალური მუშაკი მას ინტერვიუს უწევს, მან ნახშირისფერი სვიტერი ეცვა და ბოლოს არკჰემის სახელმწიფო საავადმყოფოში „ნაჭუჭისფერი ნაქსოვი ზედა“ ჩაიცვა.[124] მისი მრავალი წლის ძველი კოსტუმის ამსახველი ხაზი მდოგვისფერ ჟილეტად და მოხატულ მწვანე პერანგად იქნა განმარტებული.[123]
არტურის ჯოკერად გადაქცევის შემდეგ, მისი დიზაინიც შეიცვალა. თმა „ბროკოლისფერ“ მწვანედ შეიღება და ორიგინალი ბეტმენის სერიის მსგავსი კოსტუმი ეცვა.[123][124] თუმცა, ამ ფილმში ჯოკერის კოსტუმს წინა ფილმებთან შედარებით განსხვავებული ფერები ჰქონდა (იისფერი კოსტუმი [[მწვანე]] ან [[ყვითელი]] პერანგით). მარკ ბრიჯესმა აღნიშნა, რომ ეს ფილიპსის განზრახვის შედეგი იყო, რომ არ სურდა „სხვა არაფერთან დაკავშირება“. თავდაპირველად, სცენარში კოსტუმის ფერი ტერაკოტა იყო დაყენებული, მაგრამ ბრიჯესმა ეს ფერი [[წითელი|წითლად]] შეცვალა „უფრო გამომხატველი“ ემოციის მისაცემად. გარდა ამისა, მისი კოსტუმის ფერები (მწვანე, ყვითელი, იისფერი და წითელი) კონტრასტში იყო მისი ანტაგონისტების, მათ შორის თომას უეინის ფერებთან, და ისინი ნაცრისფერი და ლურჯი ფერის იყო, როგორც ბეტმენი. კლოუნის მაკიაჟი კლასიკური, ანტიკვარული სტილით იყო შექმნილი, უფრო მუქი ფერებითა და ტონებითა და მუქარის შემცველი წარბებით. საავტორო უფლებების შესახებ კანონმდებლობის თანახმად, ორი ერთნაირი კლოუნი არ შეიძლება გამოიყურებოდეს, ლედერმანი გამოწვევის წინაშე აღმოჩნდა.[123]
== მუსიკა ==
2018 წლის აგვისტოში, [[ჰილდურ გუდნადოტირი]] დაიქირავეს ფილმის მუსიკის დასაწერად.[126] ჰილდურმა მუსიკის წერა სცენარის წაკითხვისა და ფილიპსთან შეხვედრის შემდეგ დაიწყო, რომელსაც „ბევრი ძლიერი იდეა“ ჰქონდა იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა ჟღერდეს მისი აზრით, მუსიკა. მან იმუშავა ჯოკერის მუსიკაზე დრამატული მინისერიალ „[[ჩერნობილი (მინისერიალი)|ჩერნობილის]]“ მუსიკასთან ერთად; ჰილდურმა The Hindu-ს დივია-კალა ბჰავანის განუცხადა, რომ ორს შორის გადართვა რთული იყო, რადგან მუსიკა ძალიან განსხვავებული იყო.[127]
გარდა ამისა, ფილმში შედის სიმღერები „That's Life“, „Send In the Clowns“, „White Room“ და „Rock and Roll Part 2“.[40][128] „Rock and Roll Part 2“-ის გამოყენებამ დავა გამოიწვია, როდესაც თავდაპირველად გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მისი შემსრულებელი, არასრულწლოვანთა სექსუალური დანაშაულისთვის მსჯავრდებული გარი გლიტერი, მიიღებდა ჰონორარს,[129] მაგრამ მოგვიანებით დადასტურდა, რომ ის არ მიიღებდა, რადგან მან დიდი ხნის წინ გაყიდა უფლებები; სიმღერის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ს უფლებები ამჟამად [[Universal Music Publishing Group]]-ს ეკუთვნის.[128] მუსიკა გამოქვეყნდა 2019 წლის 2 ოქტომბერს [[WaterTower Music]]-ის მიერ.[130] ჰილდურის მუსიკამ მოიპოვა მრავალი ჯილდო, მათ შორის ოსკარი, Satellite Award, Saturn Award, Hollywood Music in Media Awards (HMMA) და [[ოქროს გლობუსი|ოქროს გლობუსის ჯილდო]] საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის, ამ უკანასკნელმა კი ის პირველ ქალად აქცია, რომელმაც ამ კატეგორიაში სოლო კომპოზიტორის რანგში გაიმარჯვა.[131][132]
== მარკეტინგი ==
ფილიპსმა ჯოკერის პოპულარიზაცია [[Instagram]]-ის გვერდზე გადასაღებ მოედანზე ფოტოების გამოქვეყნებით განახორციელა.[133] 2018 წლის 21 სექტემბერს მან გამოაქვეყნა ფენიქსის სატესტო კადრები ჯოკერის კოსტიუმში, რომელსაც თან ახლდა The Guess Who-ს სიმღერა „Laughing“.[134] 2019 წლის 2 აპრილს CinemaCon-ზე ფილიპსმა წარმოადგინა ფილმის პირველი თრეილერი,[30] რომელიც ონლაინში მეორე დღეს გამოვიდა.[135] თრეილერმა, რომელშიც [[ჯიმი დურანტე|ჯიმი დურანტეს]] მიერ შესრულებული სიმღერა „Smile“ იყო წარმოდგენილი, დადებითი გამოხმაურება გამოიწვია, ზოგიერთმა კომენტატორმა ის „Taxi Driver“-სა და „Requiem for a Dream“-ს (2000) შეადარა და ფენიქსის შესრულება შეაქო.[136][137] სცენარისტებმა თრეილერი ბნელ და მკაცრ ფილმად შეაფასეს,[138] ხოლო ComicBook.com-ის ჟურნალისტმა ჯენა ანდერსონმა იგრძნო, რომ ის უფრო ფსიქოლოგიურ თრილერს ჰგავდა, ვიდრე კომიქსების ფილმს.[30] მსახიობმა მარკ ჰემილმა, რომელიც ჯოკერს მულტფილმის, „ბეტმენი: ანიმაციური სერიალის“ (1992–1995) შემდეგ ახმოვანებდა, Twitter-ზე ენთუზიაზმი გამოხატა.[139] პირიქით, io9-ის ჟერმენ ლუსიემ განაცხადა, რომ თრეილერი ძალიან ცოტას ამჟღავნებდა და რომ ის ძალიან ჰგავდა ფილიპსის მიერ Instagram-ზე გამოქვეყნებულ ფოტოებს. მიუხედავად იმისა, რომ ლუსიე მაინც თვლიდა, რომ თრეილერი პოტენციალს ავლენდა, საერთო ჯამში, ფიქრობდა, რომ თრეილერი „კარგი შედეგი“ არ იყო.[140] თრეილერმა გამოსვლიდან პირველი რამდენიმე საათის განმავლობაში რვა მილიონზე მეტი ნახვა მიიღო.[141]
2019 წლის 25 აგვისტოს ფილიპსმა გამოუშვა ექვსი მოკლე თიზერი, რომლებიც შეიცავდა სცენარის ნაწყვეტებს, რაც ადასტურებს, რომ მეორე თრეილერი 28 აგვისტოს გამოვიდოდა.[142] კინორეჟისორმა კევინ სმიტმა შეაქო თრეილერი და განაცხადა, რომ მისი აზრით, ფილმი „მაინც იმუშავებდა, მაშინაც კი, თუ [DC Comics] არ არსებობდა“ და შეაქო მისი უნიკალურობა.[143] საერთო ჯამში, Deadline Hollywood-მა შეაფასა, რომ Warner Bros.-მა 120 მილიონი დოლარი დახარჯა პოპულარიზაციასა და რეკლამებზე.[103]
კინოთეატრებში გამოსვლის შემდეგ, Warner Bros.-მა ამ ფილმის პოპულარიზაციისთვის უარყოფითი კრიტიკოსები გამოიყენა.[144]
== გამოშვება ==
=== თეატრალური ===
„ჯოკერის“ მსოფლიო პრემიერა ვენეციის 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 31 [[აგვისტო|აგვისტოს]] შედგა, სადაც მან რვაწუთიანი ოვაციები დაიმსახურა და „[[ოქროს ლომი|ოქროს ლომის]]“ ჯილდო მოიპოვა.[145][146] ფილმი ასევე ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის 9 სექტემბერს აჩვენეს.[147] ფილმი კინოთეატრებში Warner Bros.
[[ფაილი:Joaquin Phoenix red carpet at 76. Venice Film Festival.jpg|მინი| Joker (2019 film)]]
Pictures-მა 2019 წლის 4 ოქტომბერს აშშ-ში და ერთი დღით ადრე [[ავსტრალია|ავსტრალიასა]] და რამდენიმე სხვა საერთაშორისო ბაზარზე გამოუშვა.[148][149] 2019 წლის 16 ნოემბერს ის [[თეთრი სახლი|თეთრ სახლში]] პრეზიდენტ [[დონალდ ტრამპი|დონალდ ტრამპისთვის]] აჩვენეს, რომელსაც, როგორც ამბობენ, ფილმი ძალიან მოეწონა.[150] ფილმის რეჟისორის თავდაპირველი განზრახვით, ზოგიერთმა კინოთეატრმა ეს ფილმი 70 მმ ფირზე გამოუშვა.[95] სხვადასხვა დაჯილდოებაზე ნომინაციების შემდეგ, ფილმის ხელახლა გამოშვება ჩრდილოეთ ამერიკის კინოთეატრებში 2020 წლის 17 იანვრიდან დაიგეგმა.[151]
=== უსაფრთხოების საკითხები ===
2019 წლის 18 სექტემბერს, შეერთებული შტატების არმიამ გაავრცელა ელექტრონული ფოსტით გაფრთხილება ფილმის ჩვენების დროს კინოთეატრებში შესაძლო ძალადობის შესახებ და აღნიშნა ჯოკერის პერსონაჟის პოპულარობა ინცელების საზოგადოებაში. ცალკე მემორანდუმში ნათქვამია, რომ არმიამ ტეხასის სამართალდამცავი ორგანოებისგან მიიღო „სანდო“ ინფორმაცია „გამოსვლის დროს უცნობი კინოთეატრის მიზანში ამოღების შესახებ“.[152] ფილმი, რომელიც აშშ-ში 17 წლამდე ასაკის არასრულწლოვნებისთვის აკრძალულია, შიშობდნენ, რომ შესაძლოა წაახალისებდა ფილმში წარმოდგენილი კრიმინალური ქცევების იმიტაციას ჩვეულებრივ ცხოვრებაში.[153] თუმცა, [[Deadline Hollywood]]-ის ცნობით, [[გამოძიების ფედერალური ბიურო|FBI]]-მ და შეერთებული შტატების შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტმა ვერ აღმოაჩინეს სანდო საფრთხეები ფილმის გამოსვლასთან დაკავშირებით.[154]
TheWrap-თან ინტერვიუში ფილიპსმა გაკვირვება გამოთქვა ფილმის ბნელი ტონის კრიტიკის გამო და განაცხადა, რომ „ეს იმიტომ ხდება, რომ აღშფოთება საქონელია“ და ფილმის კრიტიკოსებს „უკიდურეს მემარცხენეებს“ უწოდებდა.[155] ფენიქსმა დატოვა ინტერვიუ The Telegraph-თან, როდესაც ჰკითხეს, შეეძლო თუ არა ფილმს მასობრივი მკვლელობების შთაგონება. მოგვიანებით ის ინტერვიუს დასასრულებლად დაბრუნდა, მაგრამ კითხვას არ უპასუხა.[156][7] ამის შემდეგ, ჟურნალისტებს TCL Chinese Theatre-ში პრემიერაზე მოწვევა ჩამოერთვათ და მხოლოდ ფოტოგრაფებს მიეცათ კინორეჟისორებთან და მსახიობებთან ურთიერთობის უფლება. Variety-სთვის მიცემულ განცხადებაში Warner Bros.-მა განაცხადა, რომ „ჯოკერის შესახებ ბევრი ითქვა და ჩვენ უბრალოდ ვგრძნობთ, რომ დროა, ხალხმა ნახოს ფილმი“.[157][158]
ფილმი არ აჩვენეს ავრორას, კოლორადოს კინოთეატრში, სადაც 2012 წელს მასობრივი სროლა მოხდა ფილმ „ბნელი რაინდის აღზევების“ (2012) ჩვენების დროს.[159] დაზარალებულთა სამმა ოჯახმა, ასევე მოწმის დედამ, ხელი მოაწერეს Warner Bros.-ს წერილს მოთხოვნით.[160] გარდა ამისა, Landmark Theaters-მა აუკრძალა კინოთეატრის მაყურებლებს ჯოკერის კოსტუმების ტარება მისი ჩვენების დროს, ხოლო ლოს-ანჯელესისა და ნიუ-იორკის პოლიციის დეპარტამენტებმა გაზარდეს პოლიციის ხილვადობა რეგიონის კინოთეატრებში, თუმცა მათ „არანაირი კონკრეტული მუქარა“ არ მიუღიათ.[161][16]
საბოლოოდ, ზემოაღნიშნული შეშფოთების მიუხედავად, ფილმის ჩვენებები გაგრძელდა და ძალადობრივი ინციდენტების შესახებ ინფორმაციის გარეშე დასრულდა.[162]
=== საშინაო მედია ===
ჯოკერი გამოვიდა Digital HD ფორმატში 2019 წლის 17 დეკემბერს, ხოლო DVD, Blu-ray და Ultra HD Blu-ray ფორმატებში 2020 წლის 7 იანვარს.[163] მისი დებიუტი HBO-ზე შედგა 2020 წლის 16 მაისს, ხოლო HBO Max-ზე 2020 წლის 27 მაისს.[164]
== მიღება ==
=== ბილეთების ოფისი ===
„ჯოკერმა“ შეერთებულ შტატებსა და კანადაში 335.5 მილიონი დოლარი, ხოლო სხვა ტერიტორიებზე 743.5 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, რაც მსოფლიო მასშტაბით ჯამში 1.079 მილიარდ დოლარს შეადგენს.[2][165] ეს არის 2019 წლის მეექვსე ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი და ყველა დროის მეორე ყველაზე შემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმი,[166][167] ასევე პირველი და ერთადერთი R რეიტინგის მქონე ფილმი, რომელმაც მილიარდი დოლარის ნიშნულს გადააჭარბა 2024 წელს „დედპული და ვულვერინი“-მდე.[168] ბიუჯეტისა და მთლიანი შემოსავლის თანაფარდობის თვალსაზრისით, „ჯოკერი“ ასევე ყველაზე მომგებიანი ფილმია კომიქსებზე დაფუძნებული,[169] მისი მცირე ბიუჯეტისა და კინოთეატრებში კვირის განმავლობაში შემოსავლის მცირე შემცირების გამო, რაც აღემატება „დედპულის“ (2016) მიერ ადრე დამყარებულ რეკორდს.[170] „Deadline Hollywood“-ის შეფასებით, ფილმმა 437 მილიონი დოლარის წმინდა მოგება მიიღო, ყველა ხარჯისა და შემოსავლის გათვალისწინებით.[171]
2019 წლის აგვისტოში, Boxoffice Pro-ს ანალიტიკოსმა შონ რობინსმა დაწერა, რომ მისი მოლოდინი იყო, რომ ჯოკერი ჩრდილოეთ ამერიკაში პრემიერის შაბათ-კვირას 60-90 მილიონ დოლარს გამოიმუშავებდა.[172] ფილმის პრემიერის შემდეგ, BoxOffice-მა იწინასწარმეტყველა, რომ ჯოკერი ქვეყნის შიგნით 70-95 მილიონ დოლარს გამოიმუშავებდა.[173] მოგვიანებით, 85-105 მილიონ დოლარამდე განახლებით, რობინსმა ივარაუდა, რომ ის შეიძლება გახდეს პირველი ოქტომბრის გამოშვება, რომლის პრემიერაც 100 მილიონ დოლარს გადააჭარბებს და გადააჭარბებს Venom-ის (2018) რეკორდს.[174] თუმცა, Comscore-ის უფროსმა მედია ანალიტიკოსმა პოლ დერგარაბედიანმა იფიქრა, რომ ფილმი 50 მილიონ დოლარს მიუახლოვდებოდა, რადგან ის არ არის „ტიპიური კომიქსების ფილმი“.[175] გამოსვლამდე სამი კვირით ადრე, ინდუსტრიის ოფიციალური თვალთვალის პროგნოზით, ფილმის დებიუტი 65-80 მილიონ დოლარს მიაღწევდა, ზოგიერთი შეფასებით კი 90 მილიონ დოლარამდეც კი.[176] გამოსვლის კვირაში Atom Tickets-მა განაცხადა, რომ ფილმის წინასწარი გაყიდვების ჯამური მაჩვენებელი აღემატებოდა Venom and It Chapter Two-ს (დებიუტი 91.1 მილიონი დოლარი) და რომ ჯოკერი მისი მეორე ყველაზე გაყიდვადი R რეიტინგის მქონე ფილმი იყო 2019 წელს John Wick: Chapter 3 – Parabellum-ის შემდეგ.[177]
ჯოკერი ჩრდილოეთ ამერიკაში 4,374 კინოთეატრში გამოჩნდა და გამოსვლის პირველ დღეს 39.9 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, მათ შორის 13.3 მილიონი დოლარი ხუთშაბათ საღამოს წინასწარი ჩვენებიდან, რითაც გააუმჯობესა Venom-ის ოქტომბრის შესაბამისი რეკორდები.[103] ფილმს ასევე ჰქონდა ყველაზე დიდი ოქტომბრის პრემიერა ნებისმიერ ფილმს შორის, გაუსწრო Halloween-ს (2018).[178] მან მოხსნა Venom-ის რეკორდი ოქტომბრის ყველაზე დიდი პრემიერის შაბათ-კვირის მიხედვით, შიდა კინოს საერთო ჯამში 96.2 მილიონი დოლარით. ფილმმა დაამყარა რეკორდები ფენიქსისთვის, ფილიპსისთვის და დე ნიროსთვის და იყო მეოთხე ყველაზე დიდი დებიუტი R რეიტინგის მქონე ფილმებს შორის ყველა დროის.[179] ეს უკანასკნელი რეკორდი გადაკვეთა „მატრიცა ხელახლა“ (2003) და ჩამორჩა ფილმებს „დედპული“, „დედპული 2“ (2018) და „ეს“ (2017).[180] ეს ასევე იყო Warner Bros.-ის ყველაზე დიდი შიდა პრემიერა ბოლო ორი წლის განმავლობაში.[181] მეორე შაბათ-კვირას ფილმი მხოლოდ 41.8%-ით დაეცა და 55.9 მილიონი დოლარი შეადგინა, რითაც პირველი ადგილი დაიკავა და ოქტომბრის მეორე შაბათ-კვირის საუკეთესო შემოსავალი აჩვენა (გადაასწრო „გრავიტაცია“ (2013)-ის 43.1 მილიონ დოლარს 2013 წელს).[182] მან მესამე შაბათ-კვირას 29.2 მილიონი დოლარი და მეოთხე შაბათ-კვირას 19.2 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ორივეჯერ მეორე ადგილი დაიკავა „მალეფისენტი: ბოროტების მბრძანებლის“ შემდეგ.[183][184] 155 დღის შემდეგ, „ჯოკერის“ ამერიკული კინოთეატრები 2020 წლის 5 მარტს დასრულდა, საბოლოო შემოსავალმა 355.5 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც მას R რეიტინგის მქონე ფილმებს შორის მეოთხე ყველაზე მაღალ შემოსავალად აქცევს ფილმების „ქრისტეს ვნებანი“ (2004), „დედპული“ და „ამერიკელი სნაიპერი“ (2014) შემდეგ.[185]
მსოფლიო მასშტაბით, ფილმის დებიუტის პროგნოზით, დაახლოებით 155 მილიონი დოლარი იქნებოდა, მათ შორის 75 მილიონი დოლარი 73 საზღვარგარეთის ტერიტორიიდან.[186] მან პირველ დღეს ოთხ ქვეყანაში 5.4 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ხოლო მეორე დღეს 47 ქვეყანაში 18.7 მილიონი დოლარი, რაც ორდღიან შემოსავალს 24.6 მილიონ დოლარს შეადგენს. მან მოლოდინს მნიშვნელოვნად გადააჭარბა და საზღვარგარეთის ტერიტორიებიდან 140.5 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ხოლო მსოფლიო მასშტაბით - 234 მილიონი დოლარი. მისი უდიდესი ბაზრები იყო სამხრეთ კორეა (Warner Bros.-ის რეკორდი 16.3 მილიონი დოლარი), გაერთიანებული სამეფო (14.8 მილიონი დოლარი), მექსიკა (13.1 მილიონი დოლარი) და იაპონია (7 მილიონი დოლარი).[187] ამით, ფილმი ოქტომბრის ფილმის ყველაზე დიდი მსოფლიო პრეინინგი გახდა.[181] მეორე შაბათ-კვირას ფილმმა მსოფლიო მასშტაბით დამატებით 125.7 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა,[188] ხოლო მესამეში 77.9 მილიონი დოლარი.[189] ამ დროისთვის, ინდუსტრიის ანალიტიკოსები ვარაუდობდნენ, რომ ჯოკერი ყველა დროის ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმი გახდებოდა, ზოგიერთი ვარაუდობდა, რომ მისი სეანსი 1 მილიარდ დოლარზე მეტით დასრულდებოდა.[190] ფილმი მეოთხე შაბათ-კვირას ყველაზე მაღალშემოსავლიანი R რეიტინგის მქონე ფილმი გახდა, რომლის განმავლობაშიც მან საერთაშორისო მასშტაბით 47.8 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა,[191] და მილიარდი დოლარის ნიშნულს გადააჭარბა კინოთეატრებში გამოსვლიდან დაახლოებით ერთი თვის შემდეგ.[168]
=== კრიტიკული გამოხმაურება ===
მიმოხილვების აგრეგატორ Rotten Tomatoes-ზე, ჯოკერს 598 მიმოხილვის საფუძველზე 68%-იანი მოწონების რეიტინგი აქვს, საშუალოდ 7.3/10. საიტის კრიტიკული კონსენსუსის მიხედვით, „ჯოკერი თავის სამარცხვინო ცენტრალურ პერსონაჟს ანიჭებს შემზარავად დამაჯერებელ წარმოშობის ისტორიას, რომელიც მისი ვარსკვლავის ბრწყინვალე ვიტრინას წარმოადგენს და კომიქსებით შთაგონებული კინოს ბნელ ევოლუციას წარმოადგენს“.[192] Metacritic-მა, რომელიც საშუალო შეწონილ მაჩვენებელს იყენებს, ფილმს 60 კრიტიკოსის საფუძველზე 100-დან 59 ქულა მიანიჭა, რაც „შერეულ ან საშუალო“ მიმოხილვებს მიუთითებს.[193] CinemaScore-ის მიერ გამოკითხულმა აუდიტორიამ ფილმს A+-დან F-მდე შკალით საშუალო შეფასება „B+“ მისცა, ხოლო PostTrak-ის მკითხველებმა მას საერთო დადებითი შეფასება 84% (საშუალოდ 5-დან 4 ვარსკვლავით) და 60%-იანი „ნამდვილი რეკომენდაცია“ მიანიჭეს.[103]
„The Observer“-ის მარკ კერმოდმა ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი შეაფასა და განაცხადა, რომ „ჯოკერს აქვს ტუზის ბარათი ხოაკინ ფენიქსის მიერ მეფედ მომაჯადოებლად განსახიერებული კაცის სახით“.[194] IGN-ისთვის წერისას ჯიმ ვეჯვოდამ „ჯოკერს“ იდეალური ქულა მისცა და თქვა, რომ ფილმი „ისევე კარგად იმუშავებდა, როგორც მომხიბვლელი პერსონაჟის შესწავლა DC Comics-ის ყოველგვარი ატრიბუტის გარეშე; ის, რომ ეს უბრალოდ ბრწყინვალე ბეტმენის სამყაროს ფილმია, „ბეტფენის ნამცხვარზე ნამცხვარია“. მან ის თანამედროვე უგულებელყოფისა და ძალადობის ძლიერ და შემაშფოთებელ ალეგორიად მიიჩნია და ფენიქსის ჯოკერის როლს მომხიბვლელად და „ოსკარის ღირსად“ შეაფასა.[195] ანალოგიურად, „The Observer“-ის ქსან ბრუკსმა, რომელმაც ასევე ფილმს იდეალური ქულა მისცა, მას „დიდებულად გაბედული და ასაფეთქებელი“ უწოდა და დააფასა ის, თუ როგორ გამოიყენა ფილიპსმა სკორსეზეს ფილმების ელემენტები ორიგინალური ისტორიის შესაქმნელად.[196] „Variety“-ის ჟურნალისტმა ოუენ გლეიბერმანმა დაწერა: „ფენიქსი გასაოცარია, როგორც ფსიქიკურად დაავადებული გიკი, რომელიც მკვლელ-კლოუნ ჯოკერად იქცევა ტოდ ფილიპსის ნეო-ტაქსის მძღოლის ნოკაუტში: იშვიათი კომიქსების ჟანრის ფილმი, რომელიც გამოხატავს რეალურ სამყაროში მიმდინარე მოვლენებს“.[197]
ComicBook.com-ის ჟურნალისტმა ბრენდონ დევისმა „ჯოკერი“ შეაფასა, როგორც რევოლუციური კომიქსების ადაპტაცია, რომელიც მისთვის უფრო საშიში აღმოჩნდა, ვიდრე 2019 წლის საშინელებათა ფილმების უმეტესობა. დევისმა ის დადებითად შეადარა 2008 წლის ბეტმენის ფილმს „ბნელი რაინდი“, შეაქო კინემატოგრაფია და შესრულება და უწოდა ფილმი, რომლის ნახვაც საჭიროა, რომ დაიჯერო.[198] Deadline Hollywood-ის ჟურნალისტმა პიტ ჰემონდი მიიჩნევს, რომ ფილმი ჯოკერის როლს ცვლის და „შეუძლებელია მისი მოშორება“. ჰემონდმა ასევე შეაქო სიუჟეტი და შესრულება და შეაფასა ფილმი, როგორც „კინორეჟისურის ბრავურული ნამუშევარი, რომელიც დღეს ჩვენს რეალურ სამყაროში ისე საუბრობს, როგორც ამას ცოტა ფილმი აკეთებს“.[199] „როლინგ სტოუნის“ პიტერ ტრავერსმა თქვა, რომ ფენიქსის შესრულების აღწერისას სიტყვები არ ეყო და ფილმს „გულისრევი“ და „უბრალოდ განსაცვიფრებელი“ უწოდა.[200]
„ინდივეირის“ დევიდ ერლიხი უფრო ბუნდოვანი იყო და ფილმს „C+“ მისცა. მისი აზრით, მიუხედავად იმისა, რომ „ჯოკერი ყველაზე თამამი და საინტერესო სუპერგმირული ფილმია „ბნელი რაინდის“ შემდეგ“, ის „ასევე ცეცხლოვანი, დამაბნეველი და პოტენციურად ტოქსიკური“ იყო. ერლიხი ფიქრობდა, რომ ფილმი DC-ის გულშემატკივრებს გაახარებდა და შეაქო ფენიქსის შესრულება, თუმცა გააკრიტიკა ფილიპსის რეჟისურა და ორიგინალურობის ნაკლებობა.[201] კრიტიკული შეფასება მისცა RogerEbert.com-ის გლენ კენიმ, რომელმაც ფილმს ოთხიდან ორი ვარსკვლავი მიანიჭა. მიუხედავად იმისა, რომ მან შეაქო შესრულება და სიუჟეტი წარმატებული მიიჩნია, კენიმ გააკრიტიკა სოციალური კომენტარები და ფილიპსის რეჟისურა, ფილმი ზედმეტად დერივატიული მიიჩნია და მიაჩნია, რომ მისი ფოკუსი „თვითმნიშვნელოვნების გენერირებაზე ნაკლები იყო, ვიდრე გართობაზე“.[202] ჯოკერის პერსონაჟის ანალიზისას, Onmanorama-ს საჯეშ მოჰანმა დაწერა, რომ ფილმი კლიშეებით იყო სავსე, ერთადერთი ორიგინალური ნაწილი კი ხოაკინ ფენიქსის თამაში იყო. „ფილმი, დიდი ტკივილითა და დეტალებით, ხსნის, თუ როგორ იქცევა არტურ ფლეკი ჯოკერად, რომელიც დამწუხრებულია იმით, თუ როგორ ექცევა მას სამყარო. ფილიპსისა და სილვერის წყალობით, ფენიქსმა შეძლო ჯოკერებს შორის მეფის წარმოჩენა“, - ნათქვამია ანალიზში.[203]
Time-ის სტეფანი ზაჩარეკმა უარყოფით მიმოხილვაში ფენიქსის შესრულება გადაჭარბებულად შეაფასა და მიიჩნია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ფილიპსი ცდილობდა „[მოეწოდებინა] ფილმი ჩვენი კულტურის სიცარიელის შესახებ... ის უბრალოდ ამის საუკეთესო მაგალითს გვთავაზობს“. იგი ამტკიცებდა, რომ სიუჟეტი არარსებული იყო, „ბნელი მხოლოდ სულელურად მოზარდობის გზით“ და „ყალბი ფილოსოფიით სავსე“.[204] ამასობაში, NPR-ის გლენ უელდონი ფიქრობდა, რომ ფილმს აკლდა ინოვაცია და თქვა, რომ ჯოკერისადმი მისი სიმპათიური მიდგომა „ძალიან არადამაჯერებელი და ჩვეულებრივად უინტერესო“ იყო. უელდონმა ასევე აღწერა „ჯოკერი“, როგორც კომიქსებიდან გადახვევის ზედმეტად დიდი მცდელობა და, შედეგად, ისეთი ფილმების იმიტაცია, როგორიცაა „ტაქსის მძღოლი“.[205] „გარდიანის“ პიტერ ბრედშოუმ მას „წლის ყველაზე იმედგაცრუების მომგვრელი ფილმი“ უწოდა. ფენიქსის შესრულებისა და პირველი მოქმედების ქების მიუხედავად, მან გააკრიტიკა ფილმის პოლიტიკური სიუჟეტური განვითარება და საერთო ჯამში, ის სკორსეზეს სხვადასხვა ფილმებისგან ძალიან წარმოებული მიიჩნია.[206]
=== ინდუსტრიის გამოხმაურება ===
ჯოკერმა ინდუსტრიის წარმომადგენლებისგან დადებითი გამოხმაურება გამოიწვია. DC Comics-ის მთავარმა კრეატიულმა დირექტორმა ჯიმ ლიმ შეაქო ფილმი, როგორც „ინტენსიური, ნედლი და სულიერი“ და განაცხადა, რომ ის პერსონაჟის ერთგული დარჩა, მიუხედავად წყაროსგან გადახრისა.[207][208] მსახიობმა მარკ ჰემილმა, რომელიც ჯოკერს ანიმაციასა და ვიდეო თამაშებში ახმოვანებს DC Animated Universe (DCAU) შოუს Batman: The Animated Series (1992–1995) შემდეგ, მიიჩნია, რომ ფილმმა „ბრწყინვალედ“ გადააკეთა პერსონაჟი და მას „[ორი] ცერა თითი მაღლა“ დაუჭირა მხარი.[209] „სუპერმენის“ (1978) რეჟისორმა რიჩარდ დონერმა ფილმს „ბრწყინვალე“, „მომხიბვლელი“, „ძალიან კარგად დაწერილი“ უწოდა და განაცხადა, რომ ფენიქსის შესრულება „გენიალური“ იყო.[210] დოკუმენტური ფილმების რეჟისორმა მაიკლ მურმა ჯოკერი „კინემატოგრაფიულ შედევრად“ მოიხსენია და განაცხადა, რომ ის „საზოგადოებისთვის საფრთხეს“ წარმოადგენდა, თუ ხალხი მას არ ნახავდა.[211] მსახიობ ჯოშ ბროლინს ფილმი ძალიან შთამბეჭდავი მოეჩვენა: „ჯოკერის დასაფასებლად, მე მჯერა, რომ ცხოვრებაში ტრავმული რამ უნდა გადაგეტანა (და მე მჯერა, რომ ჩვენს უმეტესობას ეს უკვე გამოუცდია) ან სადღაც ფსიქიკაში უნდა გესმოდეს, რა არის ნამდვილი თანაგრძნობა“.[212] მსახიობმა ვინსენტ დ’ონოფრიომ Twitter-ზე ხმამაღლა შეაქო ფენიქსის შესრულება ფილმში და განაცხადა, რომ ის „იმსახურებს აღიარებას ამ შესრულებისთვის“, ხოლო მსახიობმა ჯესიკა ჩესტეინმა დაეთანხმა და უპასუხა: „ეს ერთ-ერთი საუკეთესო სამსახიობო ნამუშევარია, რაც კი ოდესმე მინახავს“.[213]
მსახიობმა და სცენარისტმა ფიბი უოლერ-ბრიჯმაც შეაქო ფილმი და განაცხადა: „ვფიქრობ, ხალხი ასე უხერხულად გრძნობდა თავს [ფილმთან] დაკავშირებით, რადგან ის ძალიან რეალური და ძალიან ნედლი ჩანს. მე ვუყურებდი მას და ვფიქრობდი, ღმერთო ჩემო, თუ ეს [ბარაკ] ობამას პრეზიდენტობის ერთი წლის შემდეგ გამოვიდოდა, არამგონია, ასე შეშფოთებული ვიყოთ“.[214] კინორეჟისორმა დევიდ ფინჩერმა ფილმის მოულოდნელი წარმატების შესახებ თქვა: „არავის ეფიქრა, რომ ჯოკერს დიდი წარმატების შანსი ექნებოდა, „ბნელი რაინდი“ რომ არ ყოფილიყო ასეთი მასშტაბური. არა მგონია, ვინმეს ეს მასალა შეეხედა და ეფიქრა: „კი, ავიღოთ [ტაქსის მძღოლის] ტრევის ბიკლი და [კომედიის მეფის] რუპერტ პაპკინი და შევურიოთ ისინი ერთმანეთს, შემდეგ კი ფსიქიკურად დაავადებული ადამიანის ღალატში გამოვიყვანოთ და მილიარდი დოლარის სანაცვლოდ გადავუხადოთ“.[215] მსახიობ ბრენდან გლისონს მიაჩნდა, რომ ფენიქსის ჯოკერის როლი აბსოლუტურად „წარუშლელი“ და ერთ-ერთი ყველაზე დიდებული მიღწევა იყო კინოში, რაც კი ოდესმე უნახავს, სხვათა შორის, სწორედ ამიტომ გადაწყვიტა მონაწილეობა მიეღო ფილმის გაგრძელებაში „ჯოკერი: ფოლი ა დე“ (2024) ჯეკი სალივანის როლში.[216] კინორეჟისორი რიდლი სკოტი, რომელიც ადრე მუშაობდა ფენიქსთან ფილმში „გლადიატორი“ (2000), ფილმით „გაოცებული“ იყო; მიუხედავად იმისა, რომ სკოტს არ მოსწონდა ძალადობის აშკარა ზეიმი, ფინიქსის შესრულება იმდენად შესანიშნავი იყო, რომ ფინიქსი „შემოქმედებითი და კომერციული თვალსაზრისით“ მისი ფილმისთვის „ნაპოლეონი“ (2023) „გასაოცარ აქტივად“ ექცია.[217]
=== შეფასებები ===
2019 წლის სექტემბერში, ჯოკერს ვენეციის 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე ფესტივალის უმაღლესი ჯილდო, ოქროს ლომი, მიენიჭა.[218] 92-ე ოსკარის დაჯილდოებაზე ფილმმა საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის (ფენიქსი) და საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის ჯილდოები მოიპოვა. ცერემონიაზე მან სულ თერთმეტი ნომინაცია მიიღო (მათ შორის საუკეთესო ფილმი), რითაც მოხსნა რვა ნომინაცია „ბნელი რაინდის“ რეკორდი კომიქსების, კომიქსების ან გრაფიკული რომანის მიხედვით გადაღებული ფილმისთვის, რითაც მან რვა ნომინაცია მოიპოვა კომიქსების, კომიქსების ან გრაფიკული რომანის მიხედვით გადაღებული ფილმისთვის.[219]
[[ფაილი:Todd Philips Venezia 2019 (cropped).jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
ჰილდურ გუნდნადოტირი ასევე გახდა პირველი ქალი, რომელმაც ოსკარი ორიგინალური მუსიკისთვის 1998 წელს „სრული მონტის“ (1997) შემდეგ მოიპოვა.[220] ბრიტანეთის აკადემიის 73-ე კინოდაჯილდოებაზე ფილმმა თერთმეტი ნომინაციიდან, მათ შორის საუკეთესო ფილმისთვის, მოიგო საუკეთესო მთავარი როლის შემსრულებელი მამაკაცი მსახიობისთვის (ფენიქსი), საუკეთესო მსახიობებისთვის და საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის.[221] ფილმი 77-ე ცერემონიაზე ოთხჯერ იყო ნომინირებული ოქროს გლობუსის დაჯილდოებაზე, სადაც მოიპოვა ჯილდოები საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისა და საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის (ფენიქსი).[222] ფილმი კრიტიკოსთა რჩეულის 25-ე დაჯილდოებაზე შვიდი ჯილდოს ნომინაციაზე იყო ნომინირებული, გაიმარჯვა საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის (ფენიქსი) და საუკეთესო მუსიკის ნომინაციებში და შედიოდა ამერიკის კინოინსტიტუტისა და Cahiers du Cinéma-ს 2019 წლის 10 საუკეთესო ფილმში.[223][224]
ფილმი „ჯოკერი“ ფენიქსის შესრულებისთვის 26-ე კინომსახიობთა გილდიის დაჯილდოებაზე ჯილდოს მოპოვების შემდეგ, ასევე ნომინირებული იყო სხვა გილდიებისგან, მათ შორის ამერიკის სცენარისტთა გილდიისა და ამერიკის პროდიუსერების გილდიის ჯილდოებისგან.[225][226] მან ვიზაჟისტებისა და პარიკმახერების გილდიისგან გაიმარჯვა სრულმეტრაჟიანი ფილმის საუკეთესო პერიოდისა და/ან პერსონაჟის მაკიაჟის ნომინაციაში.[227]
== თემები და ანალიზი ==
„ჯოკერი“ ფსიქიკური დაავადებისა და მისი ფსიქოლოგიური და სოციოლოგიური ეფექტების თემებს ეხება.[228] მიუხედავად იმისა, რომ ჯოკერის გამოსახვა აღწერილია, როგორც შეერთებულ შტატებში მასობრივი სროლების ჩამდენი პირების, ასევე ინცელების თემის წევრების მსგავსი,[229] [საჭიროა დამატებითი ციტირება] The Guardian-ის კრისტინა ნიულენდი ასკვნის, რომ ფლეკი არ არის ინცელები, მაგრამ წერს, რომ ინცელები, სავარაუდოდ, მასთან ასოცირდებიან.[230] ვეჯვოდამ, ჰამონდი და ნიულენდი ფილმს გამაფრთხილებელ ზღაპარად განმარტავენ - საზოგადოების მიერ ნაკლებად იღბლიანების იგნორირება ჯოკერის მსგავს ადამიანს შექმნის.[195] [199] [230] სტივენ კენტი, რომელიც Washington Examiner-ისთვის წერდა, არტურ ფლეკს მასობრივი სროლების მონაწილეთა საერთო ასპექტების ნაზავს უწოდებს და მის გზავნილს იმის შეხსენებად განმარტავს, რომ საზოგადოება ჯოკერის მსგავსი ადამიანებით არის სავსე.[229] ჟურნალ „People's World“-ში ჩონსი კ. რობინსონმა აღნიშნა, რომ ფილმი „ჯოკერის პერსონაჟის შესწავლასა და დადასტურებას შორის წვრილ ზღვარს ადგას“ და „საბოლოო ჯამში, წარმოადგენს საკუთარი მონსტრების შემქმნელი დარღვეული სისტემის პირდაპირ შესწავლას“.[231]
ზოგიერთმა მწერალმა გამოთქვა შეშფოთება, რომ ჯოკერის მიერ მკვლელი მანიაკის თანაგრძნობით განსახიერებამ შეიძლება რეალურ სამყაროში ძალადობა შთააგონოს.[232][233] Vanity Fair-ის რიჩარდ ლოუსონმა მიიჩნია, რომ ფილმი ზედმეტად თანამგრძნობი იყო „თეთრკანიანი მამაკაცების მიმართ, რომლებიც საზარელ დანაშაულებს სჩადიან“ და რომ ფილმში წარმოდგენილი სოციალურ-პოლიტიკური იდეოლოგიები „ბოროტებაა, რომელიც გაცილებით ადვილად ამოსაცნობია“ იმ ადამიანებისთვის, „ვინც სკოლებს, კონცერტებსა და ეკლესიებს ესხმის თავს, ვინც კლავს ქალებსა და მამაკაცებს, რომლებსაც ისინი ეძებენ და შურთ, ვინც ანარქისტული მტრობის სულს ავრცელებს მსოფლიოში - პასუხების ძიებისას მათზე თითქმის სავალალო მითოსია დადებული“.[234] National Review-ის ჯიმ ჯერატიმ დაწერა, რომ ის „შეშფოთებულია, რომ ამერიკის გაბრაზებული, პარანოიდული, ემოციურად არასტაბილური ახალგაზრდა მამაკაცების გარკვეული ნაწილი უყურებს, თუ როგორ ეშვება ხოაკინ ფენიქსი სიგიჟეში და სურს, რაც შეიძლება მეტი ადამიანისთვის ზიანი მიაყენოს საზოგადოებას და წამოიძახოს: „ბოლოს და ბოლოს, ვიღაცამ გამიგოს!““[235] პირიქით, მაიკლ შინდლერი, ფილმის მიმოხილვისას ფილმში „უბრალო მართლმადიდებლობა“, ეთანხმება იმას, რომ ჯოკერი ასახავს თანამგრძნობ სურვილების ასრულების ფანტაზიას, მაგრამ ამტკიცებს (ზიგმუნდ ფროიდის და ჟაკ ლაკანის მოსაზრებებზე დაყრდნობით), რომ სწორედ ამ მიზეზით ფილმი... თუ რამეა, რეალურ სამყაროში ძალადობის წინასწარ ჩახშობა „სამყაროს ნაწილაკების თვინიერ სომნამბულისტებად“ გადაქცევით.[236]
ბრიტანელი ნეიროკრიმინოლოგი ადრიან რეინი შთაბეჭდილება მოახდინა ფილმში მკვლელის ფსიქოლოგიის ასახვის სიზუსტემ. Vanity Fair-თან ინტერვიუში მან ფილმი „შესანიშნავ საგანმანათლებლო ინსტრუმენტად“ შეაფასა და განაცხადა, რომ გაკვეთილებზე ფილმის ფრაგმენტების წარდგენას გეგმავდა.[237] ფსიქიატრმა კამრან აჰმედმა არტურის მდგომარეობის გენეზისში ხაზი გაუსვა ისეთ ფაქტორებს, როგორიცაა მშობლების მხრიდან ძალადობა და დანაკარგი, ასევე ფსიქიკური დაავადების ოჯახური ისტორია.[238] ამერიკელმა ფსიქიატრმა იმანი უოკერმა, რომელიც ცნობილია თავისი Bravo-ს სატელევიზიო სერიალით „Married to Medicine Los Angeles“ და მუშაობს ფსიქიკური აშლილობის მქონე ძალადობრივ დამნაშავეებთან, გააანალიზა ჯოკერის აშკარა ფსიქიკური აშლილობები და გარემოებები და აღნიშნა, რომ არტური ცდილობს დახმარების პოვნას დაცემამდე, მაგრამ მხოლოდ იმისთვის, რომ მიატოვონ. ის არტურისა და სხვა სიღარიბეში მყოფი ფსიქიკური დაავადების მქონე ადამიანების შესახებ ამბობს: „ჩვენ, როგორც საზოგადოება, არც კი ვამტკიცებთ, რომ ისინი რეალური ადამიანები არიან და სწორედ ამაზეა ეს ფილმი. მას არასდროს ჰქონია შანსი“.[239] სასამართლო ფსიქიატრმა ზივ კოენმა გააკრიტიკა ფილმი, რადგან მან ფსიქიკურად დაავადებული ადამიანების ძალადობრივად წარმოჩენა დაადანაშაულა.[240] ის ამტკიცებდა, რომ ფილმი ფსიქოპათიას (სინდისის ნაკლებობას) ფსიქიკურ დაავადებასთან ურევს, რითაც ფსიქიკურად დაავადებული ადამიანის საშიშად ცნობის ცრუ შთაბეჭდილებას ქმნის.[240]
„Jacobin“-ის მმართველმა დირექტორმა, მიკა უტრიხტმა, The Guardian-ის მიერ გამოქვეყნებულ მიმოხილვაში აღნიშნა, რომ შოკირებული იყო, რომ მედიამ ვერ გაიგო ფილმის გზავნილი: „ჩვენ მივიღეთ ამერიკული მკაცრი ზომების საკმაოდ პირდაპირი დაგმობა: როგორ ტოვებს ის დაუცველებს საჭირო რესურსების გარეშე და რა საშინელი შედეგები შეიძლება მოჰყვეს ამას საზოგადოების დანარჩენი ნაწილისთვის“; უტრიხტი ამგვარად აცხადებს, რომ „ჯოკერი“ წარმოგვიდგენს სამყაროს, რომელიც „ბარბაროსობაში“ გადაიზარდა.[241] უტრიხტი აცხადებს, რომ ეს თემები იმდენად არასრული და გასაკვირია, რომ მედია საშუალებების უმეტესობამ ისინი არ ამოიცნო.[241] აჰმედი ასევე ხაზს უსვამს მსოფლიოში ისედაც დაძაბული ფსიქიკური ჯანმრთელობის სერვისების დაფინანსების ნაკლებობას, რომელზეც მინიშნებაა.[238]
ელისონ უილმორმა ჟურნალ „Vulture“-ში დაწერა, რომ ფილმს აქვს „შეუძლებელი“ და „განზრახ წინააღმდეგობრივი“ პოლიტიკა.[242]
ფილმის რეჟისორმა და თანასცენარისტმა, ტოდ ფილიპსმა, განაცხადა, რომ „ჯოკერი“ „რა თქმა უნდა, პოლიტიკური ფილმი არ არის“.[243] ფილიპსმა ასევე კომენტარი გააკეთა ფილმის გარშემო არსებულ დისკურსზე და უარყო მისი თემების რამდენიმე კრიტიკა. მან უპასუხა კრიტიკოსებს, რომლებმაც შეშფოთება გამოთქვეს ფილმში ძალადობასთან დაკავშირებით და თქვა: „განა არ არის კარგი, რომ ამ ფილმებზე, ძალადობაზე ასეთი დისკუსიები მიმდინარეობს? რატომ არის ეს ცუდი, თუ ფილმი იწვევს დისკურსს ამის შესახებ?“ ფილიპსმა ასევე კომენტარი გააკეთა ფილმის პოლიტიკურ რეაქციაზე და თქვა: „რაც ჩემთვის გამორჩეულია ამ ფილმში ამ დისკურსში არის ის, თუ რამდენად ადვილად შეიძლება უკიდურესი მემარცხენეობა უკიდურეს მემარჯვენედ ჟღერდეს, როდესაც ეს მათ დღის წესრიგს შეესაბამება. ეს ნამდვილად თვალისმომჭრელი იყო ჩემთვის“.[244]
== კულტურული გავლენა ==
2019 წლის ოქტომბერში „ხუთი ვარსკვლავის მოძრაობის“ ღონისძიების დროს, იტალიელმა კომიკოსმა და პოლიტიკოსმა ბეპე გრილომ ჯოკერის მაკიაჟით წარმოთქვა სიტყვა.[245] ჩიბას პრეფექტურის გუბერნატორის კანდიდატი, იუსუკე კავაი, 2021 წელს NHK-ზე ჯოკერის კოსტიუმით გამოჩნდა.[246] პერსონაჟის შესახებ მინიშნებები ასევე გვხვდებოდა მთელ მსოფლიოში მთავრობის საწინააღმდეგო საპროტესტო აქციებში.[247][248] 17 ოქტომბრის
[[ფაილი:Piñera Joker 2019-11-12.jpg|მინი|Joker (2019 film)]]
რევოლუციის დროს, აშეკმის სახელით ცნობილი გრაფიტის მხატვრების ჯგუფმა დახატა ჯოკერის ფრესკა, რომელსაც მოლოტოვის კოქტეილი ეჭირა ხელში და ასევე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ბეირუთში გამართულ საპროტესტო აქციებზე ჯოკერის სახის საღებავის სადგური იყო.[247] ჩილეს შტატის ქალაქ ლოს-ანჯელესში, 2019–2022 წლების ჩილეს საპროტესტო აქციების დროს, ფრაზა „ჩვენ ყველანი ჯამბაზები ვართ“, რომელიც ფილმში გოთემ სიტის მომიტინგეებმა გამოიყენეს, ქანდაკების ძირში დაიწერა.[247][248] ჰონგ-კონგში მომიტინგეებმა გააპროტესტეს საგანგებო დადგენილება, რომელიც კრძალავდა ნიღბების ტარებას ისეთი გამოგონილი პერსონაჟების ნიღბების ტარებასთან ერთად, როგორიცაა ჯოკერი.[247] საფრანგეთში, ყვითელი ჟილეტების საპროტესტო აქციების დროს, მეხანძრეებმა ჯოკერის მაკიაჟი გაიკეთეს და პლაკატები ეჭირათ ხელში.[249] 2020 წელს, ჯორჯ ფლოიდის საპროტესტო აქციების დროს, არგენტინის პრეზიდენტმა ალბერტო ფერნანდესმა საპროტესტო აქციების ფოტოები ფილმში ნაჩვენებ ფოტოებს შეადარა.[250]
ფილმში ნანახ ერთ-ერთ ადგილს, ბრონქსში, ნიუ-იორკში, კიბეების ნაკრებს, ჯოკერის კიბეები უწოდეს. კიბეები ტურისტული დანიშნულების ადგილი და ინტერნეტ მემების საგანი გახდა, სადაც ვიზიტორები ხშირად ასახავენ ფილმის სცენას, სადაც ფლეკი ჯოკერის სამოსში კიბეებზე ცეკვავს.[251][252] უკრაინის კრივის ჩემპიონმა, ალექსანდრ უსიკმა, ენტონი ჯოშუასთან ბრძოლის წინა პრესკონფერენციაზე ჯოკერის კოსტიუმს მიმსგავსებული კოსტიუმი ჩაიცვა.[253]
2020 წელს Deadline Hollywood-მა ის „21-ე საუკუნის 21 ყველაზე გავლენიან ფილმს“ შორის დაასახელა, პიტ ჰემონდმა კი ის აღწერა, როგორც ფილმი, „რომელიც კომიქსებიდან წარმოიშვა და ჩვენივე ბნელი დროის საშიშ კომენტარად იქცა, რაც ადასტურებს, რომ ჟანრი, საიდანაც ის წარმოიშვა, ნამდვილად სერიოზულად აღქმადია“.[254] მან ასევე 39-ე ადგილი დაიკავა Empire-ის „21-ე საუკუნის 100 უდიდესი ფილმის“ სიაში და თქვა, რომ „ის კომიქსებზე დაფუძნებული ფილმის კიდევ ერთ მომწიფებულ ევოლუციას წარმოადგენდა და დაამტკიცა, რომ DC-ის ადაპტაციები შეიძლება აყვავებულიყო Marvel-ის სტილის სამყაროს სტრუქტურის მიღმა“.[255]
2024 წელს UnitedHealthcare-ის აღმასრულებელი დირექტორის, ბრაიან ტომპსონის მკვლელობის შემდეგ, ფილმს შედარებები გაკეთდა, მაგალითად, თუ როგორ გახდა საზოგადოების მიერ პატივსაცემი სავარაუდო მსროლელი ლუიჯი მანგიონე, ამერიკული ჯანდაცვის სისტემის მიმართ ათწლეულების განმავლობაში არსებული უკმაყოფილების და ტომპსონის სიკვდილის არტურ ფლეკისა და მისი მხარდამჭერების ხელით ფილმში მიური ფრანკლინისა და თომას უეინის სიკვდილს ადარებდა.[256][257][258]
2023 წელს იაპონელ მამაკაცს 23 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა მატარებლის მგზავრის დანით დაჭრისთვის, სცენის იმიტაციისას, რომელშიც არტური კლავს Wayne Investments-ის სამ თანამშრომელს, რომლებიც მას მეტროში ავიწროებენ.[259]
== გაგრძელება ==
„ჯოკერი“ უნდა ყოფილიყო დამოუკიდებელი ფილმი გაგრძელებების გარეშე, თუმცა Warner Bros.-მა მწვანე შუქი მისცა გაგრძელების პროექტს.[97][260] „ჯოკერი: ფოლი ა დე“, სადაც ფენიქსი და ბიცი კვლავ ასრულებენ თავიანთ როლებს, ხოლო ლედი გაგა ჰარლი ქუინის როლს ასრულებს, გამოვიდა 2024 წლის 4 ოქტომბერს, უარყოფითი შეფასებებით და ცუდი კომერციული შედეგებით.[261][262]
==რესურსები ინტერნეტში==
*{{Official website}}
*{{IMDb title}}
*[https://deadline.com/wp-content/uploads/2019/12/joker-script-final.pdf Official screenplay]
*[https://instagram.com/jokermovie Joker] at [[Instagram]]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
dom1tcsnmjf32ljx8bu095qxr6qeixy
სანტა-სოფიას ეკლესია (პადუა)
0
879773
5356503
5352765
2026-04-14T14:27:13Z
მიმოზა
158661
5356503
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ტაძარი
| ტაძრის_სახელი = სანტა-სოფიას ეკლესია
| სურათი = Saint_Sophia_church_in_Padua_(1).jpg
| infobox_width =
| წარწერა =
| რაიონი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| რუკა_ტიპი =
| რუკა_ზომა =
| რუკა_წარწერა =
| გეო ={{coord|45|24|26|N|11|53|05|E}}
| ადგილმდებარეობა = [[პადუა]]
| ქვეყანა= [[იტალია]]
| ტიპი=ეკლესია
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა]]
| ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი
| თარიღდება=1127
| რელიგიური_წევრობა =
| გრძედი =
| განედი =
| დეტალები =
}}
[[ფაილი:PadovaSSofiaAbside1.jpg|200px|მინი|სანტა-სოფიას ეკლესიის აფსიდა (პადუა)]]
[[ფაილი:Internosantasofia.JPG|200px|მინი|ინტერიერი]]
'''სანტა-სოფია''' — უძველესი რომაულ-კათოლიკური ეკლესია ქალაქ [[პადუა|პადუაში]], ვენეტოს რეგიონი, [[იტალია]]. მშენებლობა დაიწყო [[X საუკუნე|X საუკუნეში]] იმ ადგილას, სადაც, სავარაუდოდ, ანტიკური მითრეუმი მდებარეობდა. [[1123]] წელს ეპისკოპოს სინიბალდოს გადაეცა შეწირულობა ამ ეკლესიის მშენებლობის გასაგრძელებლად. ქვისა და აგურისგან ნაგები რომანული სტილის ფასადი აშენდა [[1106]]-დან [[1127]] წლამდე პერიოდში, თუმცა ნახევარწრიული [[აფსიდა|აფსიდი]], შესაძლოა, უფრო ადრე იყოს აგებული.
==ისტორია==
გადმოცემის თანახმად, ეკლესია დააარსა წმინდა პროსდოციმუსმა აპოლონისადმი მიძღვნილი ტაძრის ნანგრევებზე. პირველი დოკუმენტი, რომელშიც ეკლესიაა მოხსენიებული, [[1123]] წლის [[19 თებერვალი|19 თებერვლით]] თარიღდება: პადუის ეპისკოპოსი სინიბალდო ჩაერია პროცესში, რათა დაეჩქარებინა ეკლესიის მშენებლობის დასრულება, რომელიც სულ მცირე [[1109]] წელს დაიწყო და [[1117]] წლის მიწისძვრის შედეგად დაზარალდა.
ამ ადგილზე მრავალი არქეოლოგიური აღმოჩენა II-IV საუკუნეებით თარიღდება. რადიონახშირბადული დათარიღების მეთოდზე დაყრდნობით ვარაუდობენ, რომ აფსიდა [[IX საუკუნე|IX საუკუნეს]], კაროლინგების ეპოქას მიეკუთვნება კრიპტის საფუძველზე, რომელიც 50 წლის განმავლობაში სან-მარკოს ბაზილიკის ნავს წარმოადგენდა. ამჟამინდელი აფსიდის პირველადი მშენებლობა [[1070]]-დან [[1106]] წლამდე პერიოდში განხორციელდა. მეორე ეტაპი დაიწყო [[1117]] წელს და დასრულდა დაახლოებით [[1170]] წელს. ნაგებობა მორთეს მეთოთხმეტე საუკუნის ბოლოს, ტრიდენტის კრების მიერ დამტკიცებული ლიტურგიკული რეფორმების შესაბამისად. ჩვიდმეტი წლის ანდრეა მანტენიამ თავისი პირველი დამოუკიდებელი ნამუშევარი სწორედ ამ ეკლესიისთვის დაწერა — [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[ხატი]], რომელიც გამოსახავდა მადონას ყრმით, წმინდანებთან საუბრისას. იგი დაიკარგა მეჩვიდმეტე საუკუნეში ჩატარებული რეკონსტრუქციის დროს.
თავდაპირველად ეკლესიას ავგუსტინელი ბერები მართავდნენ, ხოლო [[1517]] წლისთვის იგი ბენედიქტელ მონაზვნებს გადაეცათ. მეთექვსმეტე საუკუნეში ის სამრევლო ეკლესია იყო. იგი გახდა საპროვოსტო, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა სან-გაეტანოს ეკლესია, პაოლოტის ეკლესია, მათიასის ეკლესია და სან-ბიაჯოს ეკლესია. ვენეტოში [[ნაპოლეონი|ნაპოლეონის]] მმართველობის დროს, [[1806]]-[[1810]] წლებში, მონაზვნები განდევნეს და მონასტერი სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდა.
[[1951]]-დან [[1958]] წლამდე პერიოდში შენობაში ჩატარდა მასშტაბური სარესტავრაციო სამუშაოები ეკლესიის პირვანდელი სახის აღდგენის მიზნით. ამ ძალისხმევის შედეგად ეკლესიამ დაკარგა [[მანიერიზმი|მანერიზმისა]] და [[ბაროკო|ბაროკოს]] ელემენტები, თუმცა მისი შიდა მორთულობა ბევრად უფრო ნაკლებად დეკორირებული გახდა. მოგვიანებით ნავმა კვლავ გაიარა რესტავრაციისა და კედლების გაწმენდის მნიშვნელოვანი სამუშაოები. ეკლესია კვლავ გახდა სამრევლო ეკლესია, რომელსაც პადუის ეპარქიის სამღვდელოება მართავს. [[1957]] წლამდე ეკლესიაში იმყოფებოდა ნეტარი [[ბეატრიჩე დ’ესტე|ბეატრიჩე I დ’ესტეს]] ([[1578]] წლიდან) და ნეტარი ელენა ენსელმინის უხრწნელი ნაწილები; ეს უკანასკნელი აქ გადმოასვენეს ნეტარი ელენას ეკლესიიდან [[1810]] წელს.
==წყარო==
{{Commons category|Santa Sofia (Padua)}}
* [https://archive.today/20130218115743/http://www.turismopadova.it/menu/scoprire-padova/itinerari-1/itinerari-tematici-padova/copy5_of_trip Short entry from Padua Tourist Agency]
[[კატეგორია:ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით]]
khgwhz6ce0gsg6tptw333o1mph7ymcm
5356504
5356503
2026-04-14T14:35:47Z
მიმოზა
158661
5356504
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ტაძარი
| ტაძრის_სახელი = სანტა-სოფიას ეკლესია
| სურათი = Saint_Sophia_church_in_Padua_(1).jpg
| infobox_width =
| წარწერა =
| რაიონი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| რუკა_ტიპი =
| რუკა_ზომა =
| რუკა_წარწერა =
| გეო ={{coord|45|24|26|N|11|53|05|E}}
| ადგილმდებარეობა = [[პადუა]]
| ქვეყანა= [[იტალია]]
| ტიპი=ეკლესია
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა]]
| ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი
| თარიღდება=1127
| რელიგიური_წევრობა =
| გრძედი =
| განედი =
| დეტალები =
}}
[[ფაილი:PadovaSSofiaAbside1.jpg|200px|მინი|სანტა-სოფიას ეკლესიის აფსიდა (პადუა)]]
[[ფაილი:Internosantasofia.JPG|200px|მინი|ინტერიერი]]
'''სანტა-სოფია''' — უძველესი რომაულ-კათოლიკური ეკლესია ქალაქ [[პადუა|პადუაში]], ვენეტოს რეგიონი, [[იტალია]]. მშენებლობა დაიწყო [[X საუკუნე|X საუკუნეში]] იმ ადგილას, სადაც, სავარაუდოდ, ანტიკური მითრეუმი მდებარეობდა. [[1123]] წელს ეპისკოპოს სინიბალდოს გადაეცა შეწირულობა ამ ეკლესიის მშენებლობის გასაგრძელებლად. ქვისა და აგურისგან ნაგები რომანული სტილის ფასადი აშენდა [[1106]]-დან [[1127]] წლამდე პერიოდში, თუმცა ნახევარწრიული [[აფსიდა|აფსიდი]], შესაძლოა, უფრო ადრე იყოს აგებული.
==ისტორია==
გადმოცემის თანახმად, ეკლესია დააარსა წმინდა პროსდოციმუსმა აპოლონისადმი მიძღვნილი ტაძრის ნანგრევებზე. პირველი დოკუმენტი, რომელშიც ეკლესიაა მოხსენიებული, [[1123]] წლის [[19 თებერვალი|19 თებერვლით]] თარიღდება: პადუის ეპისკოპოსი სინიბალდო ჩაერია პროცესში, რათა დაეჩქარებინა ეკლესიის მშენებლობის დასრულება, რომელიც სულ მცირე [[1109]] წელს დაიწყო და [[1117]] წლის მიწისძვრის შედეგად დაზარალდა.
ამ ადგილზე მრავალი არქეოლოგიური აღმოჩენა II-IV საუკუნეებით თარიღდება. რადიონახშირბადული დათარიღების მეთოდზე დაყრდნობით ვარაუდობენ, რომ აფსიდა [[IX საუკუნე|IX საუკუნეს]], კაროლინგების ეპოქას მიეკუთვნება კრიპტის საფუძველზე, რომელიც 50 წლის განმავლობაში სან-მარკოს ბაზილიკის ნავს წარმოადგენდა. ამჟამინდელი აფსიდის პირველადი მშენებლობა [[1070]]-დან [[1106]] წლამდე პერიოდში განხორციელდა.<ref name=":0">Suitner Nicolini, Ioanna (1991) ''Vénétie romane''. [Gallice vertit] Norbert Vaillant, La nuit des temps 76. 351 pp. Saint-Léger-Vauban: Zodiaque. ISBN 978-2-7369-0188-2</ref> მეორე ეტაპი დაიწყო [[1117]] წელს და დასრულდა დაახლოებით [[1170]] წელს. ნაგებობა მორთეს მეთოთხმეტე საუკუნის ბოლოს, ტრიდენტის კრების მიერ დამტკიცებული ლიტურგიკული რეფორმების შესაბამისად. ჩვიდმეტი წლის ანდრეა მანტენიამ თავისი პირველი დამოუკიდებელი ნამუშევარი სწორედ ამ ეკლესიისთვის დაწერა — [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[ხატი]], რომელიც გამოსახავდა მადონას ყრმით, წმინდანებთან საუბრისას. იგი დაიკარგა მეჩვიდმეტე საუკუნეში ჩატარებული რეკონსტრუქციის დროს.
თავდაპირველად ეკლესიას ავგუსტინელი ბერები მართავდნენ, ხოლო [[1517]] წლისთვის იგი ბენედიქტელ მონაზვნებს გადაეცათ. მეთექვსმეტე საუკუნეში ის სამრევლო ეკლესია იყო. იგი გახდა საპროვოსტო, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა სან-გაეტანოს ეკლესია, პაოლოტის ეკლესია, მათიასის ეკლესია და სან-ბიაჯოს ეკლესია. ვენეტოში [[ნაპოლეონი|ნაპოლეონის]] მმართველობის დროს, [[1806]]-[[1810]] წლებში, მონაზვნები განდევნეს და მონასტერი სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდა.
[[1951]]-დან [[1958]] წლამდე პერიოდში შენობაში ჩატარდა მასშტაბური სარესტავრაციო სამუშაოები ეკლესიის პირვანდელი სახის აღდგენის მიზნით. ამ ძალისხმევის შედეგად ეკლესიამ დაკარგა [[მანიერიზმი|მანერიზმისა]] და [[ბაროკო|ბაროკოს]] ელემენტები, თუმცა მისი შიდა მორთულობა ბევრად უფრო ნაკლებად დეკორირებული გახდა. მოგვიანებით ნავმა კვლავ გაიარა რესტავრაციისა და კედლების გაწმენდის მნიშვნელოვანი სამუშაოები. ეკლესია კვლავ გახდა სამრევლო ეკლესია, რომელსაც პადუის ეპარქიის სამღვდელოება მართავს. [[1957]] წლამდე ეკლესიაში იმყოფებოდა ნეტარი [[ბეატრიჩე დ’ესტე|ბეატრიჩე I დ’ესტეს]] ([[1578]] წლიდან) და ნეტარი ელენა ენსელმინის უხრწნელი ნაწილები; ეს უკანასკნელი აქ გადმოასვენეს ნეტარი ელენას ეკლესიიდან [[1810]] წელს.
==წყარო==
{{Commons category|Santa Sofia (Padua)}}
* [https://archive.today/20130218115743/http://www.turismopadova.it/menu/scoprire-padova/itinerari-1/itinerari-tematici-padova/copy5_of_trip Short entry from Padua Tourist Agency]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით]]
tbbr9h9m2jchfgl8mmpwwgfnq65tjvc
5356505
5356504
2026-04-14T14:36:07Z
მიმოზა
158661
დაემატა [[კატეგორია:ეკლესიები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356505
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ტაძარი
| ტაძრის_სახელი = სანტა-სოფიას ეკლესია
| სურათი = Saint_Sophia_church_in_Padua_(1).jpg
| infobox_width =
| წარწერა =
| რაიონი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| რუკა_ტიპი =
| რუკა_ზომა =
| რუკა_წარწერა =
| გეო ={{coord|45|24|26|N|11|53|05|E}}
| ადგილმდებარეობა = [[პადუა]]
| ქვეყანა= [[იტალია]]
| ტიპი=ეკლესია
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა]]
| ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი
| თარიღდება=1127
| რელიგიური_წევრობა =
| გრძედი =
| განედი =
| დეტალები =
}}
[[ფაილი:PadovaSSofiaAbside1.jpg|200px|მინი|სანტა-სოფიას ეკლესიის აფსიდა (პადუა)]]
[[ფაილი:Internosantasofia.JPG|200px|მინი|ინტერიერი]]
'''სანტა-სოფია''' — უძველესი რომაულ-კათოლიკური ეკლესია ქალაქ [[პადუა|პადუაში]], ვენეტოს რეგიონი, [[იტალია]]. მშენებლობა დაიწყო [[X საუკუნე|X საუკუნეში]] იმ ადგილას, სადაც, სავარაუდოდ, ანტიკური მითრეუმი მდებარეობდა. [[1123]] წელს ეპისკოპოს სინიბალდოს გადაეცა შეწირულობა ამ ეკლესიის მშენებლობის გასაგრძელებლად. ქვისა და აგურისგან ნაგები რომანული სტილის ფასადი აშენდა [[1106]]-დან [[1127]] წლამდე პერიოდში, თუმცა ნახევარწრიული [[აფსიდა|აფსიდი]], შესაძლოა, უფრო ადრე იყოს აგებული.
==ისტორია==
გადმოცემის თანახმად, ეკლესია დააარსა წმინდა პროსდოციმუსმა აპოლონისადმი მიძღვნილი ტაძრის ნანგრევებზე. პირველი დოკუმენტი, რომელშიც ეკლესიაა მოხსენიებული, [[1123]] წლის [[19 თებერვალი|19 თებერვლით]] თარიღდება: პადუის ეპისკოპოსი სინიბალდო ჩაერია პროცესში, რათა დაეჩქარებინა ეკლესიის მშენებლობის დასრულება, რომელიც სულ მცირე [[1109]] წელს დაიწყო და [[1117]] წლის მიწისძვრის შედეგად დაზარალდა.
ამ ადგილზე მრავალი არქეოლოგიური აღმოჩენა II-IV საუკუნეებით თარიღდება. რადიონახშირბადული დათარიღების მეთოდზე დაყრდნობით ვარაუდობენ, რომ აფსიდა [[IX საუკუნე|IX საუკუნეს]], კაროლინგების ეპოქას მიეკუთვნება კრიპტის საფუძველზე, რომელიც 50 წლის განმავლობაში სან-მარკოს ბაზილიკის ნავს წარმოადგენდა. ამჟამინდელი აფსიდის პირველადი მშენებლობა [[1070]]-დან [[1106]] წლამდე პერიოდში განხორციელდა.<ref name=":0">Suitner Nicolini, Ioanna (1991) ''Vénétie romane''. [Gallice vertit] Norbert Vaillant, La nuit des temps 76. 351 pp. Saint-Léger-Vauban: Zodiaque. ISBN 978-2-7369-0188-2</ref> მეორე ეტაპი დაიწყო [[1117]] წელს და დასრულდა დაახლოებით [[1170]] წელს. ნაგებობა მორთეს მეთოთხმეტე საუკუნის ბოლოს, ტრიდენტის კრების მიერ დამტკიცებული ლიტურგიკული რეფორმების შესაბამისად. ჩვიდმეტი წლის ანდრეა მანტენიამ თავისი პირველი დამოუკიდებელი ნამუშევარი სწორედ ამ ეკლესიისთვის დაწერა — [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[ხატი]], რომელიც გამოსახავდა მადონას ყრმით, წმინდანებთან საუბრისას. იგი დაიკარგა მეჩვიდმეტე საუკუნეში ჩატარებული რეკონსტრუქციის დროს.
თავდაპირველად ეკლესიას ავგუსტინელი ბერები მართავდნენ, ხოლო [[1517]] წლისთვის იგი ბენედიქტელ მონაზვნებს გადაეცათ. მეთექვსმეტე საუკუნეში ის სამრევლო ეკლესია იყო. იგი გახდა საპროვოსტო, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა სან-გაეტანოს ეკლესია, პაოლოტის ეკლესია, მათიასის ეკლესია და სან-ბიაჯოს ეკლესია. ვენეტოში [[ნაპოლეონი|ნაპოლეონის]] მმართველობის დროს, [[1806]]-[[1810]] წლებში, მონაზვნები განდევნეს და მონასტერი სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდა.
[[1951]]-დან [[1958]] წლამდე პერიოდში შენობაში ჩატარდა მასშტაბური სარესტავრაციო სამუშაოები ეკლესიის პირვანდელი სახის აღდგენის მიზნით. ამ ძალისხმევის შედეგად ეკლესიამ დაკარგა [[მანიერიზმი|მანერიზმისა]] და [[ბაროკო|ბაროკოს]] ელემენტები, თუმცა მისი შიდა მორთულობა ბევრად უფრო ნაკლებად დეკორირებული გახდა. მოგვიანებით ნავმა კვლავ გაიარა რესტავრაციისა და კედლების გაწმენდის მნიშვნელოვანი სამუშაოები. ეკლესია კვლავ გახდა სამრევლო ეკლესია, რომელსაც პადუის ეპარქიის სამღვდელოება მართავს. [[1957]] წლამდე ეკლესიაში იმყოფებოდა ნეტარი [[ბეატრიჩე დ’ესტე|ბეატრიჩე I დ’ესტეს]] ([[1578]] წლიდან) და ნეტარი ელენა ენსელმინის უხრწნელი ნაწილები; ეს უკანასკნელი აქ გადმოასვენეს ნეტარი ელენას ეკლესიიდან [[1810]] წელს.
==წყარო==
{{Commons category|Santa Sofia (Padua)}}
* [https://archive.today/20130218115743/http://www.turismopadova.it/menu/scoprire-padova/itinerari-1/itinerari-tematici-padova/copy5_of_trip Short entry from Padua Tourist Agency]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით]]
[[კატეგორია:ეკლესიები]]
lllq46tqcwera3850d4veudxgggabba
5356506
5356505
2026-04-14T14:37:47Z
მიმოზა
158661
დაემატა [[კატეგორია:კათოლიკური ტაძრები ევროპაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356506
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ტაძარი
| ტაძრის_სახელი = სანტა-სოფიას ეკლესია
| სურათი = Saint_Sophia_church_in_Padua_(1).jpg
| infobox_width =
| წარწერა =
| რაიონი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| რუკა_ტიპი =
| რუკა_ზომა =
| რუკა_წარწერა =
| გეო ={{coord|45|24|26|N|11|53|05|E}}
| ადგილმდებარეობა = [[პადუა]]
| ქვეყანა= [[იტალია]]
| ტიპი=ეკლესია
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა]]
| ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი
| თარიღდება=1127
| რელიგიური_წევრობა =
| გრძედი =
| განედი =
| დეტალები =
}}
[[ფაილი:PadovaSSofiaAbside1.jpg|200px|მინი|სანტა-სოფიას ეკლესიის აფსიდა (პადუა)]]
[[ფაილი:Internosantasofia.JPG|200px|მინი|ინტერიერი]]
'''სანტა-სოფია''' — უძველესი რომაულ-კათოლიკური ეკლესია ქალაქ [[პადუა|პადუაში]], ვენეტოს რეგიონი, [[იტალია]]. მშენებლობა დაიწყო [[X საუკუნე|X საუკუნეში]] იმ ადგილას, სადაც, სავარაუდოდ, ანტიკური მითრეუმი მდებარეობდა. [[1123]] წელს ეპისკოპოს სინიბალდოს გადაეცა შეწირულობა ამ ეკლესიის მშენებლობის გასაგრძელებლად. ქვისა და აგურისგან ნაგები რომანული სტილის ფასადი აშენდა [[1106]]-დან [[1127]] წლამდე პერიოდში, თუმცა ნახევარწრიული [[აფსიდა|აფსიდი]], შესაძლოა, უფრო ადრე იყოს აგებული.
==ისტორია==
გადმოცემის თანახმად, ეკლესია დააარსა წმინდა პროსდოციმუსმა აპოლონისადმი მიძღვნილი ტაძრის ნანგრევებზე. პირველი დოკუმენტი, რომელშიც ეკლესიაა მოხსენიებული, [[1123]] წლის [[19 თებერვალი|19 თებერვლით]] თარიღდება: პადუის ეპისკოპოსი სინიბალდო ჩაერია პროცესში, რათა დაეჩქარებინა ეკლესიის მშენებლობის დასრულება, რომელიც სულ მცირე [[1109]] წელს დაიწყო და [[1117]] წლის მიწისძვრის შედეგად დაზარალდა.
ამ ადგილზე მრავალი არქეოლოგიური აღმოჩენა II-IV საუკუნეებით თარიღდება. რადიონახშირბადული დათარიღების მეთოდზე დაყრდნობით ვარაუდობენ, რომ აფსიდა [[IX საუკუნე|IX საუკუნეს]], კაროლინგების ეპოქას მიეკუთვნება კრიპტის საფუძველზე, რომელიც 50 წლის განმავლობაში სან-მარკოს ბაზილიკის ნავს წარმოადგენდა. ამჟამინდელი აფსიდის პირველადი მშენებლობა [[1070]]-დან [[1106]] წლამდე პერიოდში განხორციელდა.<ref name=":0">Suitner Nicolini, Ioanna (1991) ''Vénétie romane''. [Gallice vertit] Norbert Vaillant, La nuit des temps 76. 351 pp. Saint-Léger-Vauban: Zodiaque. ISBN 978-2-7369-0188-2</ref> მეორე ეტაპი დაიწყო [[1117]] წელს და დასრულდა დაახლოებით [[1170]] წელს. ნაგებობა მორთეს მეთოთხმეტე საუკუნის ბოლოს, ტრიდენტის კრების მიერ დამტკიცებული ლიტურგიკული რეფორმების შესაბამისად. ჩვიდმეტი წლის ანდრეა მანტენიამ თავისი პირველი დამოუკიდებელი ნამუშევარი სწორედ ამ ეკლესიისთვის დაწერა — [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[ხატი]], რომელიც გამოსახავდა მადონას ყრმით, წმინდანებთან საუბრისას. იგი დაიკარგა მეჩვიდმეტე საუკუნეში ჩატარებული რეკონსტრუქციის დროს.
თავდაპირველად ეკლესიას ავგუსტინელი ბერები მართავდნენ, ხოლო [[1517]] წლისთვის იგი ბენედიქტელ მონაზვნებს გადაეცათ. მეთექვსმეტე საუკუნეში ის სამრევლო ეკლესია იყო. იგი გახდა საპროვოსტო, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა სან-გაეტანოს ეკლესია, პაოლოტის ეკლესია, მათიასის ეკლესია და სან-ბიაჯოს ეკლესია. ვენეტოში [[ნაპოლეონი|ნაპოლეონის]] მმართველობის დროს, [[1806]]-[[1810]] წლებში, მონაზვნები განდევნეს და მონასტერი სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდა.
[[1951]]-დან [[1958]] წლამდე პერიოდში შენობაში ჩატარდა მასშტაბური სარესტავრაციო სამუშაოები ეკლესიის პირვანდელი სახის აღდგენის მიზნით. ამ ძალისხმევის შედეგად ეკლესიამ დაკარგა [[მანიერიზმი|მანერიზმისა]] და [[ბაროკო|ბაროკოს]] ელემენტები, თუმცა მისი შიდა მორთულობა ბევრად უფრო ნაკლებად დეკორირებული გახდა. მოგვიანებით ნავმა კვლავ გაიარა რესტავრაციისა და კედლების გაწმენდის მნიშვნელოვანი სამუშაოები. ეკლესია კვლავ გახდა სამრევლო ეკლესია, რომელსაც პადუის ეპარქიის სამღვდელოება მართავს. [[1957]] წლამდე ეკლესიაში იმყოფებოდა ნეტარი [[ბეატრიჩე დ’ესტე|ბეატრიჩე I დ’ესტეს]] ([[1578]] წლიდან) და ნეტარი ელენა ენსელმინის უხრწნელი ნაწილები; ეს უკანასკნელი აქ გადმოასვენეს ნეტარი ელენას ეკლესიიდან [[1810]] წელს.
==წყარო==
{{Commons category|Santa Sofia (Padua)}}
* [https://archive.today/20130218115743/http://www.turismopadova.it/menu/scoprire-padova/itinerari-1/itinerari-tematici-padova/copy5_of_trip Short entry from Padua Tourist Agency]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით]]
[[კატეგორია:ეკლესიები]]
[[კატეგორია:კათოლიკური ტაძრები ევროპაში]]
k3500f2utauetfj429odrv4xsckr063
5356507
5356506
2026-04-14T14:38:06Z
მიმოზა
158661
წაიშალა [[კატეგორია:კათოლიკური ტაძრები ევროპაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356507
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ტაძარი
| ტაძრის_სახელი = სანტა-სოფიას ეკლესია
| სურათი = Saint_Sophia_church_in_Padua_(1).jpg
| infobox_width =
| წარწერა =
| რაიონი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| რუკა_ტიპი =
| რუკა_ზომა =
| რუკა_წარწერა =
| გეო ={{coord|45|24|26|N|11|53|05|E}}
| ადგილმდებარეობა = [[პადუა]]
| ქვეყანა= [[იტალია]]
| ტიპი=ეკლესია
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა]]
| ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი
| თარიღდება=1127
| რელიგიური_წევრობა =
| გრძედი =
| განედი =
| დეტალები =
}}
[[ფაილი:PadovaSSofiaAbside1.jpg|200px|მინი|სანტა-სოფიას ეკლესიის აფსიდა (პადუა)]]
[[ფაილი:Internosantasofia.JPG|200px|მინი|ინტერიერი]]
'''სანტა-სოფია''' — უძველესი რომაულ-კათოლიკური ეკლესია ქალაქ [[პადუა|პადუაში]], ვენეტოს რეგიონი, [[იტალია]]. მშენებლობა დაიწყო [[X საუკუნე|X საუკუნეში]] იმ ადგილას, სადაც, სავარაუდოდ, ანტიკური მითრეუმი მდებარეობდა. [[1123]] წელს ეპისკოპოს სინიბალდოს გადაეცა შეწირულობა ამ ეკლესიის მშენებლობის გასაგრძელებლად. ქვისა და აგურისგან ნაგები რომანული სტილის ფასადი აშენდა [[1106]]-დან [[1127]] წლამდე პერიოდში, თუმცა ნახევარწრიული [[აფსიდა|აფსიდი]], შესაძლოა, უფრო ადრე იყოს აგებული.
==ისტორია==
გადმოცემის თანახმად, ეკლესია დააარსა წმინდა პროსდოციმუსმა აპოლონისადმი მიძღვნილი ტაძრის ნანგრევებზე. პირველი დოკუმენტი, რომელშიც ეკლესიაა მოხსენიებული, [[1123]] წლის [[19 თებერვალი|19 თებერვლით]] თარიღდება: პადუის ეპისკოპოსი სინიბალდო ჩაერია პროცესში, რათა დაეჩქარებინა ეკლესიის მშენებლობის დასრულება, რომელიც სულ მცირე [[1109]] წელს დაიწყო და [[1117]] წლის მიწისძვრის შედეგად დაზარალდა.
ამ ადგილზე მრავალი არქეოლოგიური აღმოჩენა II-IV საუკუნეებით თარიღდება. რადიონახშირბადული დათარიღების მეთოდზე დაყრდნობით ვარაუდობენ, რომ აფსიდა [[IX საუკუნე|IX საუკუნეს]], კაროლინგების ეპოქას მიეკუთვნება კრიპტის საფუძველზე, რომელიც 50 წლის განმავლობაში სან-მარკოს ბაზილიკის ნავს წარმოადგენდა. ამჟამინდელი აფსიდის პირველადი მშენებლობა [[1070]]-დან [[1106]] წლამდე პერიოდში განხორციელდა.<ref name=":0">Suitner Nicolini, Ioanna (1991) ''Vénétie romane''. [Gallice vertit] Norbert Vaillant, La nuit des temps 76. 351 pp. Saint-Léger-Vauban: Zodiaque. ISBN 978-2-7369-0188-2</ref> მეორე ეტაპი დაიწყო [[1117]] წელს და დასრულდა დაახლოებით [[1170]] წელს. ნაგებობა მორთეს მეთოთხმეტე საუკუნის ბოლოს, ტრიდენტის კრების მიერ დამტკიცებული ლიტურგიკული რეფორმების შესაბამისად. ჩვიდმეტი წლის ანდრეა მანტენიამ თავისი პირველი დამოუკიდებელი ნამუშევარი სწორედ ამ ეკლესიისთვის დაწერა — [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[ხატი]], რომელიც გამოსახავდა მადონას ყრმით, წმინდანებთან საუბრისას. იგი დაიკარგა მეჩვიდმეტე საუკუნეში ჩატარებული რეკონსტრუქციის დროს.
თავდაპირველად ეკლესიას ავგუსტინელი ბერები მართავდნენ, ხოლო [[1517]] წლისთვის იგი ბენედიქტელ მონაზვნებს გადაეცათ. მეთექვსმეტე საუკუნეში ის სამრევლო ეკლესია იყო. იგი გახდა საპროვოსტო, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა სან-გაეტანოს ეკლესია, პაოლოტის ეკლესია, მათიასის ეკლესია და სან-ბიაჯოს ეკლესია. ვენეტოში [[ნაპოლეონი|ნაპოლეონის]] მმართველობის დროს, [[1806]]-[[1810]] წლებში, მონაზვნები განდევნეს და მონასტერი სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდა.
[[1951]]-დან [[1958]] წლამდე პერიოდში შენობაში ჩატარდა მასშტაბური სარესტავრაციო სამუშაოები ეკლესიის პირვანდელი სახის აღდგენის მიზნით. ამ ძალისხმევის შედეგად ეკლესიამ დაკარგა [[მანიერიზმი|მანერიზმისა]] და [[ბაროკო|ბაროკოს]] ელემენტები, თუმცა მისი შიდა მორთულობა ბევრად უფრო ნაკლებად დეკორირებული გახდა. მოგვიანებით ნავმა კვლავ გაიარა რესტავრაციისა და კედლების გაწმენდის მნიშვნელოვანი სამუშაოები. ეკლესია კვლავ გახდა სამრევლო ეკლესია, რომელსაც პადუის ეპარქიის სამღვდელოება მართავს. [[1957]] წლამდე ეკლესიაში იმყოფებოდა ნეტარი [[ბეატრიჩე დ’ესტე|ბეატრიჩე I დ’ესტეს]] ([[1578]] წლიდან) და ნეტარი ელენა ენსელმინის უხრწნელი ნაწილები; ეს უკანასკნელი აქ გადმოასვენეს ნეტარი ელენას ეკლესიიდან [[1810]] წელს.
==წყარო==
{{Commons category|Santa Sofia (Padua)}}
* [https://archive.today/20130218115743/http://www.turismopadova.it/menu/scoprire-padova/itinerari-1/itinerari-tematici-padova/copy5_of_trip Short entry from Padua Tourist Agency]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით]]
[[კატეგორია:ეკლესიები]]
lllq46tqcwera3850d4veudxgggabba
5356508
5356507
2026-04-14T14:38:40Z
მიმოზა
158661
დაემატა [[კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356508
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ტაძარი
| ტაძრის_სახელი = სანტა-სოფიას ეკლესია
| სურათი = Saint_Sophia_church_in_Padua_(1).jpg
| infobox_width =
| წარწერა =
| რაიონი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| რუკა_ტიპი =
| რუკა_ზომა =
| რუკა_წარწერა =
| გეო ={{coord|45|24|26|N|11|53|05|E}}
| ადგილმდებარეობა = [[პადუა]]
| ქვეყანა= [[იტალია]]
| ტიპი=ეკლესია
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა]]
| ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი
| თარიღდება=1127
| რელიგიური_წევრობა =
| გრძედი =
| განედი =
| დეტალები =
}}
[[ფაილი:PadovaSSofiaAbside1.jpg|200px|მინი|სანტა-სოფიას ეკლესიის აფსიდა (პადუა)]]
[[ფაილი:Internosantasofia.JPG|200px|მინი|ინტერიერი]]
'''სანტა-სოფია''' — უძველესი რომაულ-კათოლიკური ეკლესია ქალაქ [[პადუა|პადუაში]], ვენეტოს რეგიონი, [[იტალია]]. მშენებლობა დაიწყო [[X საუკუნე|X საუკუნეში]] იმ ადგილას, სადაც, სავარაუდოდ, ანტიკური მითრეუმი მდებარეობდა. [[1123]] წელს ეპისკოპოს სინიბალდოს გადაეცა შეწირულობა ამ ეკლესიის მშენებლობის გასაგრძელებლად. ქვისა და აგურისგან ნაგები რომანული სტილის ფასადი აშენდა [[1106]]-დან [[1127]] წლამდე პერიოდში, თუმცა ნახევარწრიული [[აფსიდა|აფსიდი]], შესაძლოა, უფრო ადრე იყოს აგებული.
==ისტორია==
გადმოცემის თანახმად, ეკლესია დააარსა წმინდა პროსდოციმუსმა აპოლონისადმი მიძღვნილი ტაძრის ნანგრევებზე. პირველი დოკუმენტი, რომელშიც ეკლესიაა მოხსენიებული, [[1123]] წლის [[19 თებერვალი|19 თებერვლით]] თარიღდება: პადუის ეპისკოპოსი სინიბალდო ჩაერია პროცესში, რათა დაეჩქარებინა ეკლესიის მშენებლობის დასრულება, რომელიც სულ მცირე [[1109]] წელს დაიწყო და [[1117]] წლის მიწისძვრის შედეგად დაზარალდა.
ამ ადგილზე მრავალი არქეოლოგიური აღმოჩენა II-IV საუკუნეებით თარიღდება. რადიონახშირბადული დათარიღების მეთოდზე დაყრდნობით ვარაუდობენ, რომ აფსიდა [[IX საუკუნე|IX საუკუნეს]], კაროლინგების ეპოქას მიეკუთვნება კრიპტის საფუძველზე, რომელიც 50 წლის განმავლობაში სან-მარკოს ბაზილიკის ნავს წარმოადგენდა. ამჟამინდელი აფსიდის პირველადი მშენებლობა [[1070]]-დან [[1106]] წლამდე პერიოდში განხორციელდა.<ref name=":0">Suitner Nicolini, Ioanna (1991) ''Vénétie romane''. [Gallice vertit] Norbert Vaillant, La nuit des temps 76. 351 pp. Saint-Léger-Vauban: Zodiaque. ISBN 978-2-7369-0188-2</ref> მეორე ეტაპი დაიწყო [[1117]] წელს და დასრულდა დაახლოებით [[1170]] წელს. ნაგებობა მორთეს მეთოთხმეტე საუკუნის ბოლოს, ტრიდენტის კრების მიერ დამტკიცებული ლიტურგიკული რეფორმების შესაბამისად. ჩვიდმეტი წლის ანდრეა მანტენიამ თავისი პირველი დამოუკიდებელი ნამუშევარი სწორედ ამ ეკლესიისთვის დაწერა — [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[ხატი]], რომელიც გამოსახავდა მადონას ყრმით, წმინდანებთან საუბრისას. იგი დაიკარგა მეჩვიდმეტე საუკუნეში ჩატარებული რეკონსტრუქციის დროს.
თავდაპირველად ეკლესიას ავგუსტინელი ბერები მართავდნენ, ხოლო [[1517]] წლისთვის იგი ბენედიქტელ მონაზვნებს გადაეცათ. მეთექვსმეტე საუკუნეში ის სამრევლო ეკლესია იყო. იგი გახდა საპროვოსტო, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა სან-გაეტანოს ეკლესია, პაოლოტის ეკლესია, მათიასის ეკლესია და სან-ბიაჯოს ეკლესია. ვენეტოში [[ნაპოლეონი|ნაპოლეონის]] მმართველობის დროს, [[1806]]-[[1810]] წლებში, მონაზვნები განდევნეს და მონასტერი სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდა.
[[1951]]-დან [[1958]] წლამდე პერიოდში შენობაში ჩატარდა მასშტაბური სარესტავრაციო სამუშაოები ეკლესიის პირვანდელი სახის აღდგენის მიზნით. ამ ძალისხმევის შედეგად ეკლესიამ დაკარგა [[მანიერიზმი|მანერიზმისა]] და [[ბაროკო|ბაროკოს]] ელემენტები, თუმცა მისი შიდა მორთულობა ბევრად უფრო ნაკლებად დეკორირებული გახდა. მოგვიანებით ნავმა კვლავ გაიარა რესტავრაციისა და კედლების გაწმენდის მნიშვნელოვანი სამუშაოები. ეკლესია კვლავ გახდა სამრევლო ეკლესია, რომელსაც პადუის ეპარქიის სამღვდელოება მართავს. [[1957]] წლამდე ეკლესიაში იმყოფებოდა ნეტარი [[ბეატრიჩე დ’ესტე|ბეატრიჩე I დ’ესტეს]] ([[1578]] წლიდან) და ნეტარი ელენა ენსელმინის უხრწნელი ნაწილები; ეს უკანასკნელი აქ გადმოასვენეს ნეტარი ელენას ეკლესიიდან [[1810]] წელს.
==წყარო==
{{Commons category|Santa Sofia (Padua)}}
* [https://archive.today/20130218115743/http://www.turismopadova.it/menu/scoprire-padova/itinerari-1/itinerari-tematici-padova/copy5_of_trip Short entry from Padua Tourist Agency]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით]]
[[კატეგორია:ეკლესიები]]
[[კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით]]
cgnv5yldzqpx27fx9w7zozysxl7765j
5356509
5356508
2026-04-14T14:41:20Z
მიმოზა
158661
5356509
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ტაძარი
| ტაძრის_სახელი = სანტა-სოფიას ეკლესია
| სურათი = Saint_Sophia_church_in_Padua_(1).jpg
| infobox_width =
| წარწერა =
| რაიონი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| რუკა_ტიპი =
| რუკა_ზომა =
| რუკა_წარწერა =
| გეო ={{coord|45|24|26|N|11|53|05|E}}
| ადგილმდებარეობა = [[პადუა]]
| ქვეყანა= [[იტალია]]
| ტიპი=ეკლესია
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა]]
| ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი
| თარიღდება=1127
| რელიგიური_წევრობა =
| გრძედი =
| განედი =
| დეტალები =
}}
[[ფაილი:PadovaSSofiaAbside1.jpg|200px|მინი|სანტა-სოფიას ეკლესიის აფსიდა (პადუა)]]
[[ფაილი:Internosantasofia.JPG|200px|მინი|ინტერიერი]]
'''სანტა-სოფია''' — უძველესი რომაულ-კათოლიკური ეკლესია ქალაქ [[პადუა|პადუაში]], ვენეტოს რეგიონი, [[იტალია]]. მშენებლობა დაიწყო [[X საუკუნე|X საუკუნეში]] იმ ადგილას, სადაც, სავარაუდოდ, ანტიკური მითრეუმი მდებარეობდა. [[1123]] წელს ეპისკოპოს სინიბალდოს გადაეცა შეწირულობა ამ ეკლესიის მშენებლობის გასაგრძელებლად. ქვისა და აგურისგან ნაგები რომანული სტილის ფასადი აშენდა [[1106]]-დან [[1127]] წლამდე პერიოდში, თუმცა ნახევარწრიული [[აფსიდა|აფსიდი]], შესაძლოა, უფრო ადრე იყოს აგებული.
==ისტორია==
გადმოცემის თანახმად, ეკლესია დააარსა წმინდა პროსდოციმუსმა [[აპოლონი|აპოლონისადმი]] მიძღვნილი ტაძრის ნანგრევებზე. პირველი დოკუმენტი, რომელშიც ეკლესიაა მოხსენიებული, [[1123]] წლის [[19 თებერვალი|19 თებერვლით]] თარიღდება: პადუის ეპისკოპოსი სინიბალდო ჩაერია პროცესში, რათა დაეჩქარებინა ეკლესიის მშენებლობის დასრულება, რომელიც სულ მცირე [[1109]] წელს დაიწყო და [[1117]] წლის მიწისძვრის შედეგად დაზარალდა.
ამ ადგილზე მრავალი არქეოლოგიური აღმოჩენა II-IV საუკუნეებით თარიღდება. რადიონახშირბადული დათარიღების მეთოდზე დაყრდნობით ვარაუდობენ, რომ აფსიდა [[IX საუკუნე|IX საუკუნეს]], კაროლინგების ეპოქას მიეკუთვნება კრიპტის საფუძველზე, რომელიც 50 წლის განმავლობაში სან-მარკოს ბაზილიკის ნავს წარმოადგენდა. ამჟამინდელი აფსიდის პირველადი მშენებლობა [[1070]]-დან [[1106]] წლამდე პერიოდში განხორციელდა.<ref name=":0">Suitner Nicolini, Ioanna (1991) ''Vénétie romane''. [Gallice vertit] Norbert Vaillant, La nuit des temps 76. 351 pp. Saint-Léger-Vauban: Zodiaque. ISBN 978-2-7369-0188-2</ref> მეორე ეტაპი დაიწყო [[1117]] წელს და დასრულდა დაახლოებით [[1170]] წელს. ნაგებობა მორთეს მეთოთხმეტე საუკუნის ბოლოს, ტრიდენტის კრების მიერ დამტკიცებული ლიტურგიკული რეფორმების შესაბამისად. ჩვიდმეტი წლის ანდრეა მანტენიამ თავისი პირველი დამოუკიდებელი ნამუშევარი სწორედ ამ ეკლესიისთვის დაწერა — [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[ხატი]], რომელიც გამოსახავდა მადონას ყრმით, წმინდანებთან საუბრისას. იგი დაიკარგა მეჩვიდმეტე საუკუნეში ჩატარებული რეკონსტრუქციის დროს.
თავდაპირველად ეკლესიას ავგუსტინელი ბერები მართავდნენ, ხოლო [[1517]] წლისთვის იგი ბენედიქტელ მონაზვნებს გადაეცათ. მეთექვსმეტე საუკუნეში ის სამრევლო ეკლესია იყო. იგი გახდა საპროვოსტო, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა სან-გაეტანოს ეკლესია, პაოლოტის ეკლესია, მათიასის ეკლესია და სან-ბიაჯოს ეკლესია. ვენეტოში [[ნაპოლეონი|ნაპოლეონის]] მმართველობის დროს, [[1806]]-[[1810]] წლებში, მონაზვნები განდევნეს და მონასტერი სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდა.
[[1951]]-დან [[1958]] წლამდე პერიოდში შენობაში ჩატარდა მასშტაბური სარესტავრაციო სამუშაოები ეკლესიის პირვანდელი სახის აღდგენის მიზნით. ამ ძალისხმევის შედეგად ეკლესიამ დაკარგა [[მანიერიზმი|მანერიზმისა]] და [[ბაროკო|ბაროკოს]] ელემენტები, თუმცა მისი შიდა მორთულობა ბევრად უფრო ნაკლებად დეკორირებული გახდა. მოგვიანებით ნავმა კვლავ გაიარა რესტავრაციისა და კედლების გაწმენდის მნიშვნელოვანი სამუშაოები. ეკლესია კვლავ გახდა სამრევლო ეკლესია, რომელსაც პადუის ეპარქიის სამღვდელოება მართავს. [[1957]] წლამდე ეკლესიაში იმყოფებოდა ნეტარი [[ბეატრიჩე დ’ესტე|ბეატრიჩე I დ’ესტეს]] ([[1578]] წლიდან) და ნეტარი ელენა ენსელმინის უხრწნელი ნაწილები; ეს უკანასკნელი აქ გადმოასვენეს ნეტარი ელენას ეკლესიიდან [[1810]] წელს.
==წყარო==
{{Commons category|Santa Sofia (Padua)}}
* [https://archive.today/20130218115743/http://www.turismopadova.it/menu/scoprire-padova/itinerari-1/itinerari-tematici-padova/copy5_of_trip Short entry from Padua Tourist Agency]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით]]
[[კატეგორია:ეკლესიები]]
[[კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით]]
sn6dyndcfqkihpqprgav5y8z418rosd
დუმილი (ფილმი)
0
879946
5356846
5353955
2026-04-15T10:16:50Z
MariGoderdzz-QR
180584
5356846
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|9|04|2026}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი =
| სურათი =
| სურათის ზომა =
| ჩარჩო =
| წარწერა =
| ჟანრი =
| კინოსტუდია =
| კომპანია =Anova Pictures, XYZ Films
| დისტრიბუტორი =
| სცენარის ავტორი =მიკა რანუმი
| ნაწარმოები =
| ეფუძნება =
| ისტორია =
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი =
| მონტაჟი =ალენ დესოვაჟი
| როლებში = ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ, ანაბელ უოლისი, ჰირო ფაინს-ტიფინი, ზან მაკლარნონი, მელანი სკროფანო
| ოპერატორი =მანუელ დაკოსე
| რეჟისორი =რობინ პრონტი
| მხატვარი =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =ბრუკ ბლერი, უილ ბლერი
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = სიბილ ლუი ეპიჩი
| გამოსვლის თარიღი = 16 ივლისი, 2020 (DirecTV Cinema); 14 აგვისტო, 2020 (აშშ)
| ხანგრძლივობა = 93 წუთი
| ქვეყანა =აშშ, კანადა
| ენა = ინგლისური
| ბიუჯეტი =
| შემოსავალი =$170,653
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
}}
„დუმილი“ (The Silencing)-[[2020]] წლის [[თრილერი|ექშენ-თრილერი]], რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორია]] [[რობინ პრონტი]], ხოლო სცენარის ავტორი — [[მიკა რანუმი]]. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[მელანი სკროფანო]]. სიუჟეტი მოგვითხრობს [[მონადირე|მონადირესა]] და [[შერიფი|შერიფზე]], რომლებიც ეძებენ მკვლელს, რომელმაც, შესაძლოა, წლების წინ [[მონადირე|მონადირის]] ქალიშვილი გაიტაცა.
ფილმი გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და [[VOD]] პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]], [[Saban Films]]-ის მიერ.
==სიუჟეტი==
ალკოჰოლიკი [[რეიბერნ სვანსონი]] [[ჩრდილოეთ მინესოტა|ჩრდილოეთ მინესოტაში]] ფლობს „გვენ სვანსონის ნაკრძალს“, რომელსაც სახელი მისი დაკარგული ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა. [[ნაკრძალი|ნაკრძალის]] შექმნა სინანულის გამოხატვაა, რადგან გვენი გმობდა მამის, როგორც ხაფანგებით [[მონადირე|მონადირის]] ცხოვრების წესს, და ასევე იმიტომ, რომ გოგონა ხუთი წლის წინ რეიბერნის მანქანიდან გაქრა, სანამ მამა მაღაზიაში [[ვისკი|ვისკის]] საყიდლად იყო შესული. რეიბერნი [[ნაკრძალი|ნაკრძალში]] [[მონადირე|მონადირეებს]] სათვალთვალო კამერების საშუალებით არ უშვებს.
შერიფი ელის გუსტაფსონი პრობლემური ახალგაზრდა კაცის, ბრუკსის დაა. [[ტბა|ტბასთან]] ნაპოვნი ახალგაზრდა გოგონას ცხედრის დათვალიერებისას, ელისი ამჩნევს ნაწიბურს გოგონას ყელზე და ხეში ჩარჭობილ შუბის პირს ინიციალებით „MB“. ცხედრის შესახებ გაგების შემდეგ, რეიბერნი ამოსაცნობად მიდის, თუმცა ირკვევა, რომ ეს გვენი არ არის. ელისი იგებს, რომ [[შუბი]] ნასროლია იშვიათი [[იარაღი|იარაღით]], რომელიც „ატლატლის“ სახელითაა ცნობილი.
რეიბერნი ტყეში შენიშნავს ადამიანს [[შენიღბვის კოსტიუმში]] (Ghillie suit); მასთან დაპირისპირებისას რეიბერნი ნასროლი [[შუბი|შუბით]] შავდება. გაქცევისას ის წააწყდება შავ პიკაპს, რომელსაც სანომრე ნიშნები მოხსნილი აქვს. ის მანქანას ფრთაზე „x“-ის დახაზვით ნიშნავს. შინ დაბრუნების შემდეგ, ჭრილობის დამუშავებისას, ის ათვალიერებს სათვალთვალო კამერებს და ხედავს, რომ იგივე ადამიანი ნაკრძალში გოგონაზე ნადირობს. რეიბერნი ბრუნდება, გადაარჩენს გოგონას, სახელად მოლის, და მას ღამით ძველ ორმო-ხაფანგში მალავს. მოლი მუნჯია და ყელზე ისეთივე ნაწიბური აქვს, როგორიც გარდაცვლილ გოგონას. მომდევნო საღამოს ისინი ქოხში ბრუნდებიან, სადაც მკვლელი მათ ჩასაფრებას უწყობს. მკვლელი რეიბერნს ჭრის, მოლის კი შუბით აზიანებს. ადგილზე მისული ელისი, დაჭრილი მოლის დანახვისას, ეჭვს რეიბერნზე მიიტანს, სანამ მის უკან მკვლელი არ გამოჩნდება. შენიღბული მკვლელის მოძრაობები ელისს აფიქრებინებს, რომ ეს მისი ძმაა. ელისი რეიბერნს ესვრის და ჭრის, რათა მან გაქცევა შეძლოს და ამით თავის ძმასაც მისცეს გაქცევის საშუალება.
ელისს რეიბერნის ძებნისას ფეხი მის მიერვე დაგებულ ხაფანგში უვარდება. რეიბერნი ელისის პატრულის მანქანით გარბის და მოლისთვის სასწრაფოს იძახებს; ელისი კი რეიბერნის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს. რეიბერნი ყოფილ ცოლთან, დებისთან და მის ქმართან, კარლ ბლექჰოკთან (ადგილობრივი ინდიელთა პოლიციის შერიფი) მიდის. მათ რეიბერნი მიტოვებულ [[ქარხანა|ქარხანაში]] გადაჰყავთ და მის სამკურნალოდ ექიმ ჯონ ბუნს იძახებენ. შემთხვევის ადგილზე ბრუკსიც ჩნდება და კარლი მას აპატიმრებს, თუმცა ბრუკსს ალიბი აქვს — იმ დროს სხვა, ნაკლებად მძიმე დანაშაულს სჩადიოდა. ელისი ხვდება თავის მორალურ შეცდომას და საავადმყოფოში მყოფ მოლის ჰპირდება, რომ მკვლელს დაიჭერს.
რეიბერნი გადაწყვეტს [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] თავი დაანებოს და ყრის ყველა ბოთლს, გარდა იმისა, რომელიც გვენის გაუჩინარების დღეს იყიდა. ის პოულობს იმ მონიშნულ პიკაპს და სახლში იპარება, სადაც მკვლელის იარაღებს, სამოსს და დაკარგული გოგონების პლაკატებს პოულობს, მათ შორის გვენისასაც. საოპერაციო მაგიდაზე ყელგამოჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი გოგონას პოვნის შემდეგ, მკვლელი რეიბერნს თავს ესხმის და ატყვევებს.
ელისი ამჩნევს უზუსტობებს ექიმი ბუნის მიერ მომზადებულ გაკვეთის დასკვნაში. მის კაბინეტში ლოდინისას, ის ხედავს ფოტოს, სადაც ექიმის ქალიშვილს, მელისას, უკეთია ყელსაბამი ინიციალებით „MB“. ელისი ხვდება, რომ მკვლელი ექიმი ბუნია.
ბუნი რეიბერნს უხსნის, რომ მას შემდეგ, რაც მისი ქალიშვილი [[მთვრალი მძღოლი|მთვრალმა მძღოლმა]] მოკლა, მან დაიწყო იმ გოგონების გატაცება და მკვლელობა, რომლებსაც „ცუდი მშობლები“ ჰყავდათ. ის ამტკიცებს, რომ ეს გოგონები მაინც საზოგადოების ტვირთად გაიზრდებოდნენ და არავის მოენატრებოდნენ. ბუნი რეიბერნს ნაკრძალში მიჰყავს და აიძულებს გაიქცეს, რათა მასზე ინადიროს. რეიბერნი ახერხებს ბუნის დამარცხებას და სასტიკად სცემს მას. ადგილზე ელისიც მიდის. რეიბერნი ბუნს ორმო-ხაფანგში აგდებს, რითაც მას სასიკვდილოდ ჭრის. ელისი უყურებს, როგორ ხურავს რეიბერნი ხაფანგს და ეუბნება, რომ ახლა ისინი „ქვეითად“ არიან (რადგან რეიბერნმა პოლიციას არ უთხრა, რომ ელისმა ესროლა). მოგვიანებით ელისი რადიოთი ისმენს ექიმი ბუნის [[სამძებრო სამუშაოები|სამძებრო სამუშაოების]] შესახებ.
დასასრულს, რეიბერნი და მისი ყოფილი ცოლი გვენის [[დაკრძალვა|დაკრძალვას]] მართავენ, რომელსაც მოლიც ესწრება. რეიბერნი ვისკის ბოლო ბოთლს ტბაში ღვრის შვილის მოსაგონებლად.
==სამსახიობო შემადგენლობა==
[[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] — რეიბერნ სვანსონი
[[ანაბელ უოლისი]] — ელის გუსტაფსონი
[[ჰერო ფიენის ტიფინი]] — ბრუკს გუსტაფსონი
[[ზან მაკლარნონი]] — კარლ ბლექჰოკი
[[მელანი სკროფანო]] — დები
[[შონ სმიტი]] — ექიმი ბუნი
==წარმოება==
[[2018]] წლის [[მაისი|მაისში]] ცნობილი გახდა, რომ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] შეუერთდა სამსახიობო ჯგუფს, ხოლო რეჟისორი [[ანდერს ენგსტრომი]] იქნებოდა [[მიკა რანუმი|მიკა რანუმის]] სცენარის მიხედვით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|title=Nikolaj Coster-Waldau To Star In Thriller 'The Silencing' – Cannes|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=May 7, 2018|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145920/https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] ფილმს [[ანაბელ უოლისი]] შეუერთდა, ხოლო [[რეჟისორი|რეჟისორის]] პოსტზე [[ენგსტრომი რობინ პრონტი|ენგსტრომი რობინ პრონტმა]] ჩაანაცვლა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|title=Annabelle Wallis Joins Nikolaj Coster-Waldau In Thriller 'The Silencing', Which Gets A New Director In Robin Pront – EFM|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=February 6, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128042613/https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის აპრილში გუნდს [[ჰერო ფიენის ტიფინი]] დაემატა, ხოლო [[მაისი|მაისში]] — [[მელანი სკროფანო]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[შონ სმიტი]].
ძირითადი გადაღებები დაიწყო [[2019]] წლის [[მაისი|მაისში]] [[კანადა|კანადაში]]. გადაღებები მიმდინარეობდა [[გრეიტერ-სადბერი|გრეიტერ-სადბერიში]], [[ონტარიო|ონტარიოს პროვინციაშ]]ი.
==გამოსვლა==
ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაგეგმილი იყო ფესტივალზე [[South by Southwest]] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]], თუმცა ფესტივალი [[COVID-19]]-ის [[პანდემია|პანდემიის]] გამო გაუქმდა. მალევე, [[Saban Capital Group]]-მა შეიძინა ფილმის გავრცელების უფლებები თავისი ქვედანაყოფის, [[Saban Films]]-ის მეშვეობით.
ფილმი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და ვიდეო-მოთხოვნით (VOD) პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]]. [[კანადა|კანადაში]] პრემიერა ასევე [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]] შედგა. ფილმი ქვეყანაში გაქირავების ლიდერი გახდა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში 79 ეკრანზე გამოვიდა, სადაც $53,205 შეაგროვა. ამით იგი გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ახალი ფილმი ერთ ეკრანზე საშუალო შემოსავლის მიხედვით. საშინაო ნახვების პირველივე კვირაში VOD გაყიდვებიდან ფილმმა დაახლოებით $5 მილიონი გამოიმუშავა.
==გამოხმაურება==
[[Rotten Tomatoes]]-ზე ფილმს აქვს 20%-იანი რეიტინგი 25 მიმოხილვაზე დაყრდნობით. კრიტიკოსთა კონსენსუსის თანახმად: „ფილმს განწყობა პერსონაჟების განვითარებაში ერევა, რაც იწვევს დაუმთავრებელ საიდუმლოს, რომელიც ვერ ახერხებს ინტერესის გაღვივებას“.
თუმცა, ზოგიერთმა გამოცემამ ფილმი დადებითად შეაფასა. მაგალითად, [[The Times of India]]-მ აღნიშნა, რომ ეს არის სერიული მკვლელის საგა, სადაც მთავარია არა ის, თუ რას გიყვებიან, არამედ ის, თუ როგორ გიყვებიან. [[Cryptic Rock]]-მა კი ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა.
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
0u2h3u49qygu82e0kjj8s0g0z5p4b8m
5356847
5356846
2026-04-15T10:17:47Z
MariGoderdzz-QR
180584
5356847
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|9|04|2026}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი =
| სურათი =The Silencing poster.jpg
| სურათის ზომა =
| ჩარჩო =
| წარწერა = Official release poster
| ჟანრი =
| კინოსტუდია =
| კომპანია =Anova Pictures, XYZ Films
| დისტრიბუტორი =
| სცენარის ავტორი =მიკა რანუმი
| ნაწარმოები =
| ეფუძნება =
| ისტორია =
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი =
| მონტაჟი =ალენ დესოვაჟი
| როლებში = ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ, ანაბელ უოლისი, ჰირო ფაინს-ტიფინი, ზან მაკლარნონი, მელანი სკროფანო
| ოპერატორი =მანუელ დაკოსე
| რეჟისორი =რობინ პრონტი
| მხატვარი =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =ბრუკ ბლერი, უილ ბლერი
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = სიბილ ლუი ეპიჩი
| გამოსვლის თარიღი = 16 ივლისი, 2020 (DirecTV Cinema); 14 აგვისტო, 2020 (აშშ)
| ხანგრძლივობა = 93 წუთი
| ქვეყანა =აშშ, კანადა
| ენა = ინგლისური
| ბიუჯეტი =
| შემოსავალი =$170,653
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
}}
„დუმილი“ (The Silencing)-[[2020]] წლის [[თრილერი|ექშენ-თრილერი]], რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორია]] [[რობინ პრონტი]], ხოლო სცენარის ავტორი — [[მიკა რანუმი]]. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[მელანი სკროფანო]]. სიუჟეტი მოგვითხრობს [[მონადირე|მონადირესა]] და [[შერიფი|შერიფზე]], რომლებიც ეძებენ მკვლელს, რომელმაც, შესაძლოა, წლების წინ [[მონადირე|მონადირის]] ქალიშვილი გაიტაცა.
ფილმი გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და [[VOD]] პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]], [[Saban Films]]-ის მიერ.
==სიუჟეტი==
ალკოჰოლიკი [[რეიბერნ სვანსონი]] [[ჩრდილოეთ მინესოტა|ჩრდილოეთ მინესოტაში]] ფლობს „გვენ სვანსონის ნაკრძალს“, რომელსაც სახელი მისი დაკარგული ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა. [[ნაკრძალი|ნაკრძალის]] შექმნა სინანულის გამოხატვაა, რადგან გვენი გმობდა მამის, როგორც ხაფანგებით [[მონადირე|მონადირის]] ცხოვრების წესს, და ასევე იმიტომ, რომ გოგონა ხუთი წლის წინ რეიბერნის მანქანიდან გაქრა, სანამ მამა მაღაზიაში [[ვისკი|ვისკის]] საყიდლად იყო შესული. რეიბერნი [[ნაკრძალი|ნაკრძალში]] [[მონადირე|მონადირეებს]] სათვალთვალო კამერების საშუალებით არ უშვებს.
შერიფი ელის გუსტაფსონი პრობლემური ახალგაზრდა კაცის, ბრუკსის დაა. [[ტბა|ტბასთან]] ნაპოვნი ახალგაზრდა გოგონას ცხედრის დათვალიერებისას, ელისი ამჩნევს ნაწიბურს გოგონას ყელზე და ხეში ჩარჭობილ შუბის პირს ინიციალებით „MB“. ცხედრის შესახებ გაგების შემდეგ, რეიბერნი ამოსაცნობად მიდის, თუმცა ირკვევა, რომ ეს გვენი არ არის. ელისი იგებს, რომ [[შუბი]] ნასროლია იშვიათი [[იარაღი|იარაღით]], რომელიც „ატლატლის“ სახელითაა ცნობილი.
რეიბერნი ტყეში შენიშნავს ადამიანს [[შენიღბვის კოსტიუმში]] (Ghillie suit); მასთან დაპირისპირებისას რეიბერნი ნასროლი [[შუბი|შუბით]] შავდება. გაქცევისას ის წააწყდება შავ პიკაპს, რომელსაც სანომრე ნიშნები მოხსნილი აქვს. ის მანქანას ფრთაზე „x“-ის დახაზვით ნიშნავს. შინ დაბრუნების შემდეგ, ჭრილობის დამუშავებისას, ის ათვალიერებს სათვალთვალო კამერებს და ხედავს, რომ იგივე ადამიანი ნაკრძალში გოგონაზე ნადირობს. რეიბერნი ბრუნდება, გადაარჩენს გოგონას, სახელად მოლის, და მას ღამით ძველ ორმო-ხაფანგში მალავს. მოლი მუნჯია და ყელზე ისეთივე ნაწიბური აქვს, როგორიც გარდაცვლილ გოგონას. მომდევნო საღამოს ისინი ქოხში ბრუნდებიან, სადაც მკვლელი მათ ჩასაფრებას უწყობს. მკვლელი რეიბერნს ჭრის, მოლის კი შუბით აზიანებს. ადგილზე მისული ელისი, დაჭრილი მოლის დანახვისას, ეჭვს რეიბერნზე მიიტანს, სანამ მის უკან მკვლელი არ გამოჩნდება. შენიღბული მკვლელის მოძრაობები ელისს აფიქრებინებს, რომ ეს მისი ძმაა. ელისი რეიბერნს ესვრის და ჭრის, რათა მან გაქცევა შეძლოს და ამით თავის ძმასაც მისცეს გაქცევის საშუალება.
ელისს რეიბერნის ძებნისას ფეხი მის მიერვე დაგებულ ხაფანგში უვარდება. რეიბერნი ელისის პატრულის მანქანით გარბის და მოლისთვის სასწრაფოს იძახებს; ელისი კი რეიბერნის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს. რეიბერნი ყოფილ ცოლთან, დებისთან და მის ქმართან, კარლ ბლექჰოკთან (ადგილობრივი ინდიელთა პოლიციის შერიფი) მიდის. მათ რეიბერნი მიტოვებულ [[ქარხანა|ქარხანაში]] გადაჰყავთ და მის სამკურნალოდ ექიმ ჯონ ბუნს იძახებენ. შემთხვევის ადგილზე ბრუკსიც ჩნდება და კარლი მას აპატიმრებს, თუმცა ბრუკსს ალიბი აქვს — იმ დროს სხვა, ნაკლებად მძიმე დანაშაულს სჩადიოდა. ელისი ხვდება თავის მორალურ შეცდომას და საავადმყოფოში მყოფ მოლის ჰპირდება, რომ მკვლელს დაიჭერს.
რეიბერნი გადაწყვეტს [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] თავი დაანებოს და ყრის ყველა ბოთლს, გარდა იმისა, რომელიც გვენის გაუჩინარების დღეს იყიდა. ის პოულობს იმ მონიშნულ პიკაპს და სახლში იპარება, სადაც მკვლელის იარაღებს, სამოსს და დაკარგული გოგონების პლაკატებს პოულობს, მათ შორის გვენისასაც. საოპერაციო მაგიდაზე ყელგამოჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი გოგონას პოვნის შემდეგ, მკვლელი რეიბერნს თავს ესხმის და ატყვევებს.
ელისი ამჩნევს უზუსტობებს ექიმი ბუნის მიერ მომზადებულ გაკვეთის დასკვნაში. მის კაბინეტში ლოდინისას, ის ხედავს ფოტოს, სადაც ექიმის ქალიშვილს, მელისას, უკეთია ყელსაბამი ინიციალებით „MB“. ელისი ხვდება, რომ მკვლელი ექიმი ბუნია.
ბუნი რეიბერნს უხსნის, რომ მას შემდეგ, რაც მისი ქალიშვილი [[მთვრალი მძღოლი|მთვრალმა მძღოლმა]] მოკლა, მან დაიწყო იმ გოგონების გატაცება და მკვლელობა, რომლებსაც „ცუდი მშობლები“ ჰყავდათ. ის ამტკიცებს, რომ ეს გოგონები მაინც საზოგადოების ტვირთად გაიზრდებოდნენ და არავის მოენატრებოდნენ. ბუნი რეიბერნს ნაკრძალში მიჰყავს და აიძულებს გაიქცეს, რათა მასზე ინადიროს. რეიბერნი ახერხებს ბუნის დამარცხებას და სასტიკად სცემს მას. ადგილზე ელისიც მიდის. რეიბერნი ბუნს ორმო-ხაფანგში აგდებს, რითაც მას სასიკვდილოდ ჭრის. ელისი უყურებს, როგორ ხურავს რეიბერნი ხაფანგს და ეუბნება, რომ ახლა ისინი „ქვეითად“ არიან (რადგან რეიბერნმა პოლიციას არ უთხრა, რომ ელისმა ესროლა). მოგვიანებით ელისი რადიოთი ისმენს ექიმი ბუნის [[სამძებრო სამუშაოები|სამძებრო სამუშაოების]] შესახებ.
დასასრულს, რეიბერნი და მისი ყოფილი ცოლი გვენის [[დაკრძალვა|დაკრძალვას]] მართავენ, რომელსაც მოლიც ესწრება. რეიბერნი ვისკის ბოლო ბოთლს ტბაში ღვრის შვილის მოსაგონებლად.
==სამსახიობო შემადგენლობა==
[[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] — რეიბერნ სვანსონი
[[ანაბელ უოლისი]] — ელის გუსტაფსონი
[[ჰერო ფიენის ტიფინი]] — ბრუკს გუსტაფსონი
[[ზან მაკლარნონი]] — კარლ ბლექჰოკი
[[მელანი სკროფანო]] — დები
[[შონ სმიტი]] — ექიმი ბუნი
==წარმოება==
[[2018]] წლის [[მაისი|მაისში]] ცნობილი გახდა, რომ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] შეუერთდა სამსახიობო ჯგუფს, ხოლო რეჟისორი [[ანდერს ენგსტრომი]] იქნებოდა [[მიკა რანუმი|მიკა რანუმის]] სცენარის მიხედვით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|title=Nikolaj Coster-Waldau To Star In Thriller 'The Silencing' – Cannes|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=May 7, 2018|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145920/https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] ფილმს [[ანაბელ უოლისი]] შეუერთდა, ხოლო [[რეჟისორი|რეჟისორის]] პოსტზე [[ენგსტრომი რობინ პრონტი|ენგსტრომი რობინ პრონტმა]] ჩაანაცვლა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|title=Annabelle Wallis Joins Nikolaj Coster-Waldau In Thriller 'The Silencing', Which Gets A New Director In Robin Pront – EFM|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=February 6, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128042613/https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის აპრილში გუნდს [[ჰერო ფიენის ტიფინი]] დაემატა, ხოლო [[მაისი|მაისში]] — [[მელანი სკროფანო]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[შონ სმიტი]].
ძირითადი გადაღებები დაიწყო [[2019]] წლის [[მაისი|მაისში]] [[კანადა|კანადაში]]. გადაღებები მიმდინარეობდა [[გრეიტერ-სადბერი|გრეიტერ-სადბერიში]], [[ონტარიო|ონტარიოს პროვინციაშ]]ი.
==გამოსვლა==
ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაგეგმილი იყო ფესტივალზე [[South by Southwest]] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]], თუმცა ფესტივალი [[COVID-19]]-ის [[პანდემია|პანდემიის]] გამო გაუქმდა. მალევე, [[Saban Capital Group]]-მა შეიძინა ფილმის გავრცელების უფლებები თავისი ქვედანაყოფის, [[Saban Films]]-ის მეშვეობით.
ფილმი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და ვიდეო-მოთხოვნით (VOD) პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]]. [[კანადა|კანადაში]] პრემიერა ასევე [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]] შედგა. ფილმი ქვეყანაში გაქირავების ლიდერი გახდა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში 79 ეკრანზე გამოვიდა, სადაც $53,205 შეაგროვა. ამით იგი გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ახალი ფილმი ერთ ეკრანზე საშუალო შემოსავლის მიხედვით. საშინაო ნახვების პირველივე კვირაში VOD გაყიდვებიდან ფილმმა დაახლოებით $5 მილიონი გამოიმუშავა.
==გამოხმაურება==
[[Rotten Tomatoes]]-ზე ფილმს აქვს 20%-იანი რეიტინგი 25 მიმოხილვაზე დაყრდნობით. კრიტიკოსთა კონსენსუსის თანახმად: „ფილმს განწყობა პერსონაჟების განვითარებაში ერევა, რაც იწვევს დაუმთავრებელ საიდუმლოს, რომელიც ვერ ახერხებს ინტერესის გაღვივებას“.
თუმცა, ზოგიერთმა გამოცემამ ფილმი დადებითად შეაფასა. მაგალითად, [[The Times of India]]-მ აღნიშნა, რომ ეს არის სერიული მკვლელის საგა, სადაც მთავარია არა ის, თუ რას გიყვებიან, არამედ ის, თუ როგორ გიყვებიან. [[Cryptic Rock]]-მა კი ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა.
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
tpml8i35sqbwb9ty6brza2cgn7vqc28
5356849
5356847
2026-04-15T10:22:17Z
MariGoderdzz-QR
180584
5356849
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|9|04|2026}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი =
| სურათი = The Silencing poster.jpg
| სურათის ზომა =
| ჩარჩო =
| წარწერა = Official release poster
| ჟანრი =
| კინოსტუდია =
| კომპანია =Anova Pictures, XYZ Films
| დისტრიბუტორი =
| სცენარის ავტორი =მიკა რანუმი
| ნაწარმოები =
| ეფუძნება =
| ისტორია =
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი =
| მონტაჟი =ალენ დესოვაჟი
| როლებში = ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ, ანაბელ უოლისი, ჰირო ფაინს-ტიფინი, ზან მაკლარნონი, მელანი სკროფანო
| ოპერატორი =მანუელ დაკოსე
| რეჟისორი =რობინ პრონტი
| მხატვარი =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =ბრუკ ბლერი, უილ ბლერი
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = სიბილ ლუი ეპიჩი
| გამოსვლის თარიღი = 16 ივლისი, 2020 (DirecTV Cinema); 14 აგვისტო, 2020 (აშშ)
| ხანგრძლივობა = 93 წუთი
| ქვეყანა =აშშ, კანადა
| ენა = ინგლისური
| ბიუჯეტი =
| შემოსავალი =$170,653
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
}}
„დუმილი“ (The Silencing)-[[2020]] წლის [[თრილერი|ექშენ-თრილერი]], რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორია]] [[რობინ პრონტი]], ხოლო სცენარის ავტორი — [[მიკა რანუმი]]. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[მელანი სკროფანო]]. სიუჟეტი მოგვითხრობს [[მონადირე|მონადირესა]] და [[შერიფი|შერიფზე]], რომლებიც ეძებენ მკვლელს, რომელმაც, შესაძლოა, წლების წინ [[მონადირე|მონადირის]] ქალიშვილი გაიტაცა.
ფილმი გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და [[VOD]] პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]], [[Saban Films]]-ის მიერ.
==სიუჟეტი==
ალკოჰოლიკი [[რეიბერნ სვანსონი]] [[ჩრდილოეთ მინესოტა|ჩრდილოეთ მინესოტაში]] ფლობს „გვენ სვანსონის ნაკრძალს“, რომელსაც სახელი მისი დაკარგული ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა. [[ნაკრძალი|ნაკრძალის]] შექმნა სინანულის გამოხატვაა, რადგან გვენი გმობდა მამის, როგორც ხაფანგებით [[მონადირე|მონადირის]] ცხოვრების წესს, და ასევე იმიტომ, რომ გოგონა ხუთი წლის წინ რეიბერნის მანქანიდან გაქრა, სანამ მამა მაღაზიაში [[ვისკი|ვისკის]] საყიდლად იყო შესული. რეიბერნი [[ნაკრძალი|ნაკრძალში]] [[მონადირე|მონადირეებს]] სათვალთვალო კამერების საშუალებით არ უშვებს.
შერიფი ელის გუსტაფსონი პრობლემური ახალგაზრდა კაცის, ბრუკსის დაა. [[ტბა|ტბასთან]] ნაპოვნი ახალგაზრდა გოგონას ცხედრის დათვალიერებისას, ელისი ამჩნევს ნაწიბურს გოგონას ყელზე და ხეში ჩარჭობილ შუბის პირს ინიციალებით „MB“. ცხედრის შესახებ გაგების შემდეგ, რეიბერნი ამოსაცნობად მიდის, თუმცა ირკვევა, რომ ეს გვენი არ არის. ელისი იგებს, რომ [[შუბი]] ნასროლია იშვიათი [[იარაღი|იარაღით]], რომელიც „ატლატლის“ სახელითაა ცნობილი.
რეიბერნი ტყეში შენიშნავს ადამიანს [[შენიღბვის კოსტიუმში]] (Ghillie suit); მასთან დაპირისპირებისას რეიბერნი ნასროლი [[შუბი|შუბით]] შავდება. გაქცევისას ის წააწყდება შავ პიკაპს, რომელსაც სანომრე ნიშნები მოხსნილი აქვს. ის მანქანას ფრთაზე „x“-ის დახაზვით ნიშნავს. შინ დაბრუნების შემდეგ, ჭრილობის დამუშავებისას, ის ათვალიერებს სათვალთვალო კამერებს და ხედავს, რომ იგივე ადამიანი ნაკრძალში გოგონაზე ნადირობს. რეიბერნი ბრუნდება, გადაარჩენს გოგონას, სახელად მოლის, და მას ღამით ძველ ორმო-ხაფანგში მალავს. მოლი მუნჯია და ყელზე ისეთივე ნაწიბური აქვს, როგორიც გარდაცვლილ გოგონას. მომდევნო საღამოს ისინი ქოხში ბრუნდებიან, სადაც მკვლელი მათ ჩასაფრებას უწყობს. მკვლელი რეიბერნს ჭრის, მოლის კი შუბით აზიანებს. ადგილზე მისული ელისი, დაჭრილი მოლის დანახვისას, ეჭვს რეიბერნზე მიიტანს, სანამ მის უკან მკვლელი არ გამოჩნდება. შენიღბული მკვლელის მოძრაობები ელისს აფიქრებინებს, რომ ეს მისი ძმაა. ელისი რეიბერნს ესვრის და ჭრის, რათა მან გაქცევა შეძლოს და ამით თავის ძმასაც მისცეს გაქცევის საშუალება.
ელისს რეიბერნის ძებნისას ფეხი მის მიერვე დაგებულ ხაფანგში უვარდება. რეიბერნი ელისის პატრულის მანქანით გარბის და მოლისთვის სასწრაფოს იძახებს; ელისი კი რეიბერნის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს. რეიბერნი ყოფილ ცოლთან, დებისთან და მის ქმართან, კარლ ბლექჰოკთან (ადგილობრივი ინდიელთა პოლიციის შერიფი) მიდის. მათ რეიბერნი მიტოვებულ [[ქარხანა|ქარხანაში]] გადაჰყავთ და მის სამკურნალოდ ექიმ ჯონ ბუნს იძახებენ. შემთხვევის ადგილზე ბრუკსიც ჩნდება და კარლი მას აპატიმრებს, თუმცა ბრუკსს ალიბი აქვს — იმ დროს სხვა, ნაკლებად მძიმე დანაშაულს სჩადიოდა. ელისი ხვდება თავის მორალურ შეცდომას და საავადმყოფოში მყოფ მოლის ჰპირდება, რომ მკვლელს დაიჭერს.
რეიბერნი გადაწყვეტს [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] თავი დაანებოს და ყრის ყველა ბოთლს, გარდა იმისა, რომელიც გვენის გაუჩინარების დღეს იყიდა. ის პოულობს იმ მონიშნულ პიკაპს და სახლში იპარება, სადაც მკვლელის იარაღებს, სამოსს და დაკარგული გოგონების პლაკატებს პოულობს, მათ შორის გვენისასაც. საოპერაციო მაგიდაზე ყელგამოჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი გოგონას პოვნის შემდეგ, მკვლელი რეიბერნს თავს ესხმის და ატყვევებს.
ელისი ამჩნევს უზუსტობებს ექიმი ბუნის მიერ მომზადებულ გაკვეთის დასკვნაში. მის კაბინეტში ლოდინისას, ის ხედავს ფოტოს, სადაც ექიმის ქალიშვილს, მელისას, უკეთია ყელსაბამი ინიციალებით „MB“. ელისი ხვდება, რომ მკვლელი ექიმი ბუნია.
ბუნი რეიბერნს უხსნის, რომ მას შემდეგ, რაც მისი ქალიშვილი [[მთვრალი მძღოლი|მთვრალმა მძღოლმა]] მოკლა, მან დაიწყო იმ გოგონების გატაცება და მკვლელობა, რომლებსაც „ცუდი მშობლები“ ჰყავდათ. ის ამტკიცებს, რომ ეს გოგონები მაინც საზოგადოების ტვირთად გაიზრდებოდნენ და არავის მოენატრებოდნენ. ბუნი რეიბერნს ნაკრძალში მიჰყავს და აიძულებს გაიქცეს, რათა მასზე ინადიროს. რეიბერნი ახერხებს ბუნის დამარცხებას და სასტიკად სცემს მას. ადგილზე ელისიც მიდის. რეიბერნი ბუნს ორმო-ხაფანგში აგდებს, რითაც მას სასიკვდილოდ ჭრის. ელისი უყურებს, როგორ ხურავს რეიბერნი ხაფანგს და ეუბნება, რომ ახლა ისინი „ქვეითად“ არიან (რადგან რეიბერნმა პოლიციას არ უთხრა, რომ ელისმა ესროლა). მოგვიანებით ელისი რადიოთი ისმენს ექიმი ბუნის [[სამძებრო სამუშაოები|სამძებრო სამუშაოების]] შესახებ.
დასასრულს, რეიბერნი და მისი ყოფილი ცოლი გვენის [[დაკრძალვა|დაკრძალვას]] მართავენ, რომელსაც მოლიც ესწრება. რეიბერნი ვისკის ბოლო ბოთლს ტბაში ღვრის შვილის მოსაგონებლად.
==სამსახიობო შემადგენლობა==
[[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] — რეიბერნ სვანსონი
[[ანაბელ უოლისი]] — ელის გუსტაფსონი
[[ჰერო ფიენის ტიფინი]] — ბრუკს გუსტაფსონი
[[ზან მაკლარნონი]] — კარლ ბლექჰოკი
[[მელანი სკროფანო]] — დები
[[შონ სმიტი]] — ექიმი ბუნი
==წარმოება==
[[2018]] წლის [[მაისი|მაისში]] ცნობილი გახდა, რომ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] შეუერთდა სამსახიობო ჯგუფს, ხოლო რეჟისორი [[ანდერს ენგსტრომი]] იქნებოდა [[მიკა რანუმი|მიკა რანუმის]] სცენარის მიხედვით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|title=Nikolaj Coster-Waldau To Star In Thriller 'The Silencing' – Cannes|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=May 7, 2018|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145920/https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] ფილმს [[ანაბელ უოლისი]] შეუერთდა, ხოლო [[რეჟისორი|რეჟისორის]] პოსტზე [[ენგსტრომი რობინ პრონტი|ენგსტრომი რობინ პრონტმა]] ჩაანაცვლა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|title=Annabelle Wallis Joins Nikolaj Coster-Waldau In Thriller 'The Silencing', Which Gets A New Director In Robin Pront – EFM|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=February 6, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128042613/https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის აპრილში გუნდს [[ჰერო ფიენის ტიფინი]] დაემატა, ხოლო [[მაისი|მაისში]] — [[მელანი სკროფანო]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[შონ სმიტი]].
ძირითადი გადაღებები დაიწყო [[2019]] წლის [[მაისი|მაისში]] [[კანადა|კანადაში]]. გადაღებები მიმდინარეობდა [[გრეიტერ-სადბერი|გრეიტერ-სადბერიში]], [[ონტარიო|ონტარიოს პროვინციაშ]]ი.
==გამოსვლა==
ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაგეგმილი იყო ფესტივალზე [[South by Southwest]] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]], თუმცა ფესტივალი [[COVID-19]]-ის [[პანდემია|პანდემიის]] გამო გაუქმდა. მალევე, [[Saban Capital Group]]-მა შეიძინა ფილმის გავრცელების უფლებები თავისი ქვედანაყოფის, [[Saban Films]]-ის მეშვეობით.
ფილმი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და ვიდეო-მოთხოვნით (VOD) პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]]. [[კანადა|კანადაში]] პრემიერა ასევე [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]] შედგა. ფილმი ქვეყანაში გაქირავების ლიდერი გახდა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში 79 ეკრანზე გამოვიდა, სადაც $53,205 შეაგროვა. ამით იგი გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ახალი ფილმი ერთ ეკრანზე საშუალო შემოსავლის მიხედვით. საშინაო ნახვების პირველივე კვირაში VOD გაყიდვებიდან ფილმმა დაახლოებით $5 მილიონი გამოიმუშავა.
==გამოხმაურება==
[[Rotten Tomatoes]]-ზე ფილმს აქვს 20%-იანი რეიტინგი 25 მიმოხილვაზე დაყრდნობით. კრიტიკოსთა კონსენსუსის თანახმად: „ფილმს განწყობა პერსონაჟების განვითარებაში ერევა, რაც იწვევს დაუმთავრებელ საიდუმლოს, რომელიც ვერ ახერხებს ინტერესის გაღვივებას“.
თუმცა, ზოგიერთმა გამოცემამ ფილმი დადებითად შეაფასა. მაგალითად, [[The Times of India]]-მ აღნიშნა, რომ ეს არის სერიული მკვლელის საგა, სადაც მთავარია არა ის, თუ რას გიყვებიან, არამედ ის, თუ როგორ გიყვებიან. [[Cryptic Rock]]-მა კი ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა.
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
5g3awwcsnkrqqzh00b4saqtosffxxhe
5356851
5356849
2026-04-15T10:26:39Z
MariGoderdzz-QR
180584
5356851
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|9|04|2026}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი =
| სურათი =
| სურათის ზომა =
| ჩარჩო =
| წარწერა =
| ჟანრი =
| კინოსტუდია =
| კომპანია =[[Anova Pictures]], [[XYZ Films]]
| დისტრიბუტორი =
| სცენარის ავტორი =[[მიკა რანუმი]]
| ნაწარმოები =
| ეფუძნება =
| ისტორია =
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი =
| მონტაჟი =[[ალენ დესოვაჟი]]
| როლებში = [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი|ჰერო ფიენის-ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]], [[მელანი სკროფანო]]
| ოპერატორი =[[მანუელ დაკოსე]]
| რეჟისორი =[[რობინ პრონტი]]
| მხატვარი =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =ბრუკ ბლერი, უილ ბლერი
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = [[სიბილ ლუი ეპიჩი]]
| გამოსვლის თარიღი = [[16 ივლისი]], [[2020]] (DirecTV Cinema); [[14 აგვისტო]], [[2020]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])
| ხანგრძლივობა = 93 წუთი
| ქვეყანა =[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]], [[კანადა]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი =
| შემოსავალი =$170,653
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
}}
„დუმილი“ (The Silencing)-[[2020]] წლის [[თრილერი|ექშენ-თრილერი]], რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორია]] [[რობინ პრონტი]], ხოლო სცენარის ავტორი — [[მიკა რანუმი]]. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[მელანი სკროფანო]]. სიუჟეტი მოგვითხრობს [[მონადირე|მონადირესა]] და [[შერიფი|შერიფზე]], რომლებიც ეძებენ მკვლელს, რომელმაც, შესაძლოა, წლების წინ [[მონადირე|მონადირის]] ქალიშვილი გაიტაცა.
ფილმი გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და [[VOD]] პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]], [[Saban Films]]-ის მიერ.
==სიუჟეტი==
ალკოჰოლიკი [[რეიბერნ სვანსონი]] [[ჩრდილოეთ მინესოტა|ჩრდილოეთ მინესოტაში]] ფლობს „გვენ სვანსონის ნაკრძალს“, რომელსაც სახელი მისი დაკარგული ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა. [[ნაკრძალი|ნაკრძალის]] შექმნა სინანულის გამოხატვაა, რადგან გვენი გმობდა მამის, როგორც ხაფანგებით [[მონადირე|მონადირის]] ცხოვრების წესს, და ასევე იმიტომ, რომ გოგონა ხუთი წლის წინ რეიბერნის მანქანიდან გაქრა, სანამ მამა მაღაზიაში [[ვისკი|ვისკის]] საყიდლად იყო შესული. რეიბერნი [[ნაკრძალი|ნაკრძალში]] [[მონადირე|მონადირეებს]] სათვალთვალო კამერების საშუალებით არ უშვებს.
შერიფი ელის გუსტაფსონი პრობლემური ახალგაზრდა კაცის, ბრუკსის დაა. [[ტბა|ტბასთან]] ნაპოვნი ახალგაზრდა გოგონას ცხედრის დათვალიერებისას, ელისი ამჩნევს ნაწიბურს გოგონას ყელზე და ხეში ჩარჭობილ შუბის პირს ინიციალებით „MB“. ცხედრის შესახებ გაგების შემდეგ, რეიბერნი ამოსაცნობად მიდის, თუმცა ირკვევა, რომ ეს გვენი არ არის. ელისი იგებს, რომ [[შუბი]] ნასროლია იშვიათი [[იარაღი|იარაღით]], რომელიც „ატლატლის“ სახელითაა ცნობილი.
რეიბერნი ტყეში შენიშნავს ადამიანს [[შენიღბვის კოსტიუმში]] (Ghillie suit); მასთან დაპირისპირებისას რეიბერნი ნასროლი [[შუბი|შუბით]] შავდება. გაქცევისას ის წააწყდება შავ პიკაპს, რომელსაც სანომრე ნიშნები მოხსნილი აქვს. ის მანქანას ფრთაზე „x“-ის დახაზვით ნიშნავს. შინ დაბრუნების შემდეგ, ჭრილობის დამუშავებისას, ის ათვალიერებს სათვალთვალო კამერებს და ხედავს, რომ იგივე ადამიანი ნაკრძალში გოგონაზე ნადირობს. რეიბერნი ბრუნდება, გადაარჩენს გოგონას, სახელად მოლის, და მას ღამით ძველ ორმო-ხაფანგში მალავს. მოლი მუნჯია და ყელზე ისეთივე ნაწიბური აქვს, როგორიც გარდაცვლილ გოგონას. მომდევნო საღამოს ისინი ქოხში ბრუნდებიან, სადაც მკვლელი მათ ჩასაფრებას უწყობს. მკვლელი რეიბერნს ჭრის, მოლის კი შუბით აზიანებს. ადგილზე მისული ელისი, დაჭრილი მოლის დანახვისას, ეჭვს რეიბერნზე მიიტანს, სანამ მის უკან მკვლელი არ გამოჩნდება. შენიღბული მკვლელის მოძრაობები ელისს აფიქრებინებს, რომ ეს მისი ძმაა. ელისი რეიბერნს ესვრის და ჭრის, რათა მან გაქცევა შეძლოს და ამით თავის ძმასაც მისცეს გაქცევის საშუალება.
ელისს რეიბერნის ძებნისას ფეხი მის მიერვე დაგებულ ხაფანგში უვარდება. რეიბერნი ელისის პატრულის მანქანით გარბის და მოლისთვის სასწრაფოს იძახებს; ელისი კი რეიბერნის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს. რეიბერნი ყოფილ ცოლთან, დებისთან და მის ქმართან, კარლ ბლექჰოკთან (ადგილობრივი ინდიელთა პოლიციის შერიფი) მიდის. მათ რეიბერნი მიტოვებულ [[ქარხანა|ქარხანაში]] გადაჰყავთ და მის სამკურნალოდ ექიმ ჯონ ბუნს იძახებენ. შემთხვევის ადგილზე ბრუკსიც ჩნდება და კარლი მას აპატიმრებს, თუმცა ბრუკსს ალიბი აქვს — იმ დროს სხვა, ნაკლებად მძიმე დანაშაულს სჩადიოდა. ელისი ხვდება თავის მორალურ შეცდომას და საავადმყოფოში მყოფ მოლის ჰპირდება, რომ მკვლელს დაიჭერს.
რეიბერნი გადაწყვეტს [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] თავი დაანებოს და ყრის ყველა ბოთლს, გარდა იმისა, რომელიც გვენის გაუჩინარების დღეს იყიდა. ის პოულობს იმ მონიშნულ პიკაპს და სახლში იპარება, სადაც მკვლელის იარაღებს, სამოსს და დაკარგული გოგონების პლაკატებს პოულობს, მათ შორის გვენისასაც. საოპერაციო მაგიდაზე ყელგამოჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი გოგონას პოვნის შემდეგ, მკვლელი რეიბერნს თავს ესხმის და ატყვევებს.
ელისი ამჩნევს უზუსტობებს ექიმი ბუნის მიერ მომზადებულ გაკვეთის დასკვნაში. მის კაბინეტში ლოდინისას, ის ხედავს ფოტოს, სადაც ექიმის ქალიშვილს, მელისას, უკეთია ყელსაბამი ინიციალებით „MB“. ელისი ხვდება, რომ მკვლელი ექიმი ბუნია.
ბუნი რეიბერნს უხსნის, რომ მას შემდეგ, რაც მისი ქალიშვილი [[მთვრალი მძღოლი|მთვრალმა მძღოლმა]] მოკლა, მან დაიწყო იმ გოგონების გატაცება და მკვლელობა, რომლებსაც „ცუდი მშობლები“ ჰყავდათ. ის ამტკიცებს, რომ ეს გოგონები მაინც საზოგადოების ტვირთად გაიზრდებოდნენ და არავის მოენატრებოდნენ. ბუნი რეიბერნს ნაკრძალში მიჰყავს და აიძულებს გაიქცეს, რათა მასზე ინადიროს. რეიბერნი ახერხებს ბუნის დამარცხებას და სასტიკად სცემს მას. ადგილზე ელისიც მიდის. რეიბერნი ბუნს ორმო-ხაფანგში აგდებს, რითაც მას სასიკვდილოდ ჭრის. ელისი უყურებს, როგორ ხურავს რეიბერნი ხაფანგს და ეუბნება, რომ ახლა ისინი „ქვეითად“ არიან (რადგან რეიბერნმა პოლიციას არ უთხრა, რომ ელისმა ესროლა). მოგვიანებით ელისი რადიოთი ისმენს ექიმი ბუნის [[სამძებრო სამუშაოები|სამძებრო სამუშაოების]] შესახებ.
დასასრულს, რეიბერნი და მისი ყოფილი ცოლი გვენის [[დაკრძალვა|დაკრძალვას]] მართავენ, რომელსაც მოლიც ესწრება. რეიბერნი ვისკის ბოლო ბოთლს ტბაში ღვრის შვილის მოსაგონებლად.
==სამსახიობო შემადგენლობა==
[[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] — რეიბერნ სვანსონი
[[ანაბელ უოლისი]] — ელის გუსტაფსონი
[[ჰერო ფიენის ტიფინი]] — ბრუკს გუსტაფსონი
[[ზან მაკლარნონი]] — კარლ ბლექჰოკი
[[მელანი სკროფანო]] — დები
[[შონ სმიტი]] — ექიმი ბუნი
==წარმოება==
[[2018]] წლის [[მაისი|მაისში]] ცნობილი გახდა, რომ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] შეუერთდა სამსახიობო ჯგუფს, ხოლო რეჟისორი [[ანდერს ენგსტრომი]] იქნებოდა [[მიკა რანუმი|მიკა რანუმის]] სცენარის მიხედვით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|title=Nikolaj Coster-Waldau To Star In Thriller 'The Silencing' – Cannes|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=May 7, 2018|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145920/https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] ფილმს [[ანაბელ უოლისი]] შეუერთდა, ხოლო [[რეჟისორი|რეჟისორის]] პოსტზე [[ენგსტრომი რობინ პრონტი|ენგსტრომი რობინ პრონტმა]] ჩაანაცვლა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|title=Annabelle Wallis Joins Nikolaj Coster-Waldau In Thriller 'The Silencing', Which Gets A New Director In Robin Pront – EFM|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=February 6, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128042613/https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის აპრილში გუნდს [[ჰერო ფიენის ტიფინი]] დაემატა, ხოლო [[მაისი|მაისში]] — [[მელანი სკროფანო]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[შონ სმიტი]].
ძირითადი გადაღებები დაიწყო [[2019]] წლის [[მაისი|მაისში]] [[კანადა|კანადაში]]. გადაღებები მიმდინარეობდა [[გრეიტერ-სადბერი|გრეიტერ-სადბერიში]], [[ონტარიო|ონტარიოს პროვინციაშ]]ი.
==გამოსვლა==
ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაგეგმილი იყო ფესტივალზე [[South by Southwest]] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]], თუმცა ფესტივალი [[COVID-19]]-ის [[პანდემია|პანდემიის]] გამო გაუქმდა. მალევე, [[Saban Capital Group]]-მა შეიძინა ფილმის გავრცელების უფლებები თავისი ქვედანაყოფის, [[Saban Films]]-ის მეშვეობით.
ფილმი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და ვიდეო-მოთხოვნით (VOD) პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]]. [[კანადა|კანადაში]] პრემიერა ასევე [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]] შედგა. ფილმი ქვეყანაში გაქირავების ლიდერი გახდა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში 79 ეკრანზე გამოვიდა, სადაც $53,205 შეაგროვა. ამით იგი გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ახალი ფილმი ერთ ეკრანზე საშუალო შემოსავლის მიხედვით. საშინაო ნახვების პირველივე კვირაში VOD გაყიდვებიდან ფილმმა დაახლოებით $5 მილიონი გამოიმუშავა.
==გამოხმაურება==
[[Rotten Tomatoes]]-ზე ფილმს აქვს 20%-იანი რეიტინგი 25 მიმოხილვაზე დაყრდნობით. კრიტიკოსთა კონსენსუსის თანახმად: „ფილმს განწყობა პერსონაჟების განვითარებაში ერევა, რაც იწვევს დაუმთავრებელ საიდუმლოს, რომელიც ვერ ახერხებს ინტერესის გაღვივებას“.
თუმცა, ზოგიერთმა გამოცემამ ფილმი დადებითად შეაფასა. მაგალითად, [[The Times of India]]-მ აღნიშნა, რომ ეს არის სერიული მკვლელის საგა, სადაც მთავარია არა ის, თუ რას გიყვებიან, არამედ ის, თუ როგორ გიყვებიან. [[Cryptic Rock]]-მა კი ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა.
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
1c9p5uk7zurxoofnecqpjxkah8w2dol
5356861
5356851
2026-04-15T10:39:23Z
MariGoderdzz-QR
180584
5356861
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|9|04|2026}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი =
| სურათი =
| სურათის ზომა =
| ჩარჩო =
| წარწერა =
| ჟანრი =
| კინოსტუდია =
| კომპანია =[[Anova Pictures]], [[XYZ Films]]
| დისტრიბუტორი =
| სცენარის ავტორი =[[მიკა რანუმი]]
| ნაწარმოები =
| ეფუძნება =
| ისტორია =
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი =
| მონტაჟი =[[ალენ დესოვაჟი]]
| როლებში = [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი|ჰერო ფიენის-ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]], [[მელანი სკროფანო]]
| ოპერატორი =[[მანუელ დაკოსე]]
| რეჟისორი =[[რობინ პრონტი]]
| მხატვარი =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =ბრუკ ბლერი, უილ ბლერი
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = [[სიბილ ლუი ეპიჩი]]
| გამოსვლის თარიღი = [[16 ივლისი]], [[2020]] (DirecTV Cinema); [[14 აგვისტო]], [[2020]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])
| ხანგრძლივობა = 93 წუთი
| ქვეყანა =[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]], [[კანადა]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი =
| შემოსავალი =$170,653<ref name=BOM>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|title=The Silencing (2020)|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[IMDb]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827181415/https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|url-status=live}}</ref><ref name="NUM">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|title=The Silencing (2020) - Financial Information|website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 21, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200821060356/https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|url-status=live}}</ref>
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
}}
„დუმილი“ (The Silencing)-[[2020]] წლის [[თრილერი|ექშენ-თრილერი]], რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორია]] [[რობინ პრონტი]], ხოლო სცენარის ავტორი — [[მიკა რანუმი]]. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[მელანი სკროფანო]]. სიუჟეტი მოგვითხრობს [[მონადირე|მონადირესა]] და [[შერიფი|შერიფზე]], რომლებიც ეძებენ მკვლელს, რომელმაც, შესაძლოა, წლების წინ [[მონადირე|მონადირის]] ქალიშვილი გაიტაცა.
ფილმი გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და [[VOD]] პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]], [[Saban Films]]-ის მიერ.
==სიუჟეტი==
ალკოჰოლიკი [[რეიბერნ სვანსონი]] [[ჩრდილოეთ მინესოტა|ჩრდილოეთ მინესოტაში]] ფლობს „გვენ სვანსონის ნაკრძალს“, რომელსაც სახელი მისი დაკარგული ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა. [[ნაკრძალი|ნაკრძალის]] შექმნა სინანულის გამოხატვაა, რადგან გვენი გმობდა მამის, როგორც ხაფანგებით [[მონადირე|მონადირის]] ცხოვრების წესს, და ასევე იმიტომ, რომ გოგონა ხუთი წლის წინ რეიბერნის მანქანიდან გაქრა, სანამ მამა მაღაზიაში [[ვისკი|ვისკის]] საყიდლად იყო შესული. რეიბერნი [[ნაკრძალი|ნაკრძალში]] [[მონადირე|მონადირეებს]] სათვალთვალო კამერების საშუალებით არ უშვებს.
შერიფი ელის გუსტაფსონი პრობლემური ახალგაზრდა კაცის, ბრუკსის დაა. [[ტბა|ტბასთან]] ნაპოვნი ახალგაზრდა გოგონას ცხედრის დათვალიერებისას, ელისი ამჩნევს ნაწიბურს გოგონას ყელზე და ხეში ჩარჭობილ შუბის პირს ინიციალებით „MB“. ცხედრის შესახებ გაგების შემდეგ, რეიბერნი ამოსაცნობად მიდის, თუმცა ირკვევა, რომ ეს გვენი არ არის. ელისი იგებს, რომ [[შუბი]] ნასროლია იშვიათი [[იარაღი|იარაღით]], რომელიც „ატლატლის“ სახელითაა ცნობილი.
რეიბერნი ტყეში შენიშნავს ადამიანს [[შენიღბვის კოსტიუმში]] (Ghillie suit); მასთან დაპირისპირებისას რეიბერნი ნასროლი [[შუბი|შუბით]] შავდება. გაქცევისას ის წააწყდება შავ პიკაპს, რომელსაც სანომრე ნიშნები მოხსნილი აქვს. ის მანქანას ფრთაზე „x“-ის დახაზვით ნიშნავს. შინ დაბრუნების შემდეგ, ჭრილობის დამუშავებისას, ის ათვალიერებს სათვალთვალო კამერებს და ხედავს, რომ იგივე ადამიანი ნაკრძალში გოგონაზე ნადირობს. რეიბერნი ბრუნდება, გადაარჩენს გოგონას, სახელად მოლის, და მას ღამით ძველ ორმო-ხაფანგში მალავს. მოლი მუნჯია და ყელზე ისეთივე ნაწიბური აქვს, როგორიც გარდაცვლილ გოგონას. მომდევნო საღამოს ისინი ქოხში ბრუნდებიან, სადაც მკვლელი მათ ჩასაფრებას უწყობს. მკვლელი რეიბერნს ჭრის, მოლის კი შუბით აზიანებს. ადგილზე მისული ელისი, დაჭრილი მოლის დანახვისას, ეჭვს რეიბერნზე მიიტანს, სანამ მის უკან მკვლელი არ გამოჩნდება. შენიღბული მკვლელის მოძრაობები ელისს აფიქრებინებს, რომ ეს მისი ძმაა. ელისი რეიბერნს ესვრის და ჭრის, რათა მან გაქცევა შეძლოს და ამით თავის ძმასაც მისცეს გაქცევის საშუალება.
ელისს რეიბერნის ძებნისას ფეხი მის მიერვე დაგებულ ხაფანგში უვარდება. რეიბერნი ელისის პატრულის მანქანით გარბის და მოლისთვის სასწრაფოს იძახებს; ელისი კი რეიბერნის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს. რეიბერნი ყოფილ ცოლთან, დებისთან და მის ქმართან, კარლ ბლექჰოკთან (ადგილობრივი ინდიელთა პოლიციის შერიფი) მიდის. მათ რეიბერნი მიტოვებულ [[ქარხანა|ქარხანაში]] გადაჰყავთ და მის სამკურნალოდ ექიმ ჯონ ბუნს იძახებენ. შემთხვევის ადგილზე ბრუკსიც ჩნდება და კარლი მას აპატიმრებს, თუმცა ბრუკსს ალიბი აქვს — იმ დროს სხვა, ნაკლებად მძიმე დანაშაულს სჩადიოდა. ელისი ხვდება თავის მორალურ შეცდომას და საავადმყოფოში მყოფ მოლის ჰპირდება, რომ მკვლელს დაიჭერს.
რეიბერნი გადაწყვეტს [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] თავი დაანებოს და ყრის ყველა ბოთლს, გარდა იმისა, რომელიც გვენის გაუჩინარების დღეს იყიდა. ის პოულობს იმ მონიშნულ პიკაპს და სახლში იპარება, სადაც მკვლელის იარაღებს, სამოსს და დაკარგული გოგონების პლაკატებს პოულობს, მათ შორის გვენისასაც. საოპერაციო მაგიდაზე ყელგამოჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი გოგონას პოვნის შემდეგ, მკვლელი რეიბერნს თავს ესხმის და ატყვევებს.
ელისი ამჩნევს უზუსტობებს ექიმი ბუნის მიერ მომზადებულ გაკვეთის დასკვნაში. მის კაბინეტში ლოდინისას, ის ხედავს ფოტოს, სადაც ექიმის ქალიშვილს, მელისას, უკეთია ყელსაბამი ინიციალებით „MB“. ელისი ხვდება, რომ მკვლელი ექიმი ბუნია.
ბუნი რეიბერნს უხსნის, რომ მას შემდეგ, რაც მისი ქალიშვილი [[მთვრალი მძღოლი|მთვრალმა მძღოლმა]] მოკლა, მან დაიწყო იმ გოგონების გატაცება და მკვლელობა, რომლებსაც „ცუდი მშობლები“ ჰყავდათ. ის ამტკიცებს, რომ ეს გოგონები მაინც საზოგადოების ტვირთად გაიზრდებოდნენ და არავის მოენატრებოდნენ. ბუნი რეიბერნს ნაკრძალში მიჰყავს და აიძულებს გაიქცეს, რათა მასზე ინადიროს. რეიბერნი ახერხებს ბუნის დამარცხებას და სასტიკად სცემს მას. ადგილზე ელისიც მიდის. რეიბერნი ბუნს ორმო-ხაფანგში აგდებს, რითაც მას სასიკვდილოდ ჭრის. ელისი უყურებს, როგორ ხურავს რეიბერნი ხაფანგს და ეუბნება, რომ ახლა ისინი „ქვეითად“ არიან (რადგან რეიბერნმა პოლიციას არ უთხრა, რომ ელისმა ესროლა). მოგვიანებით ელისი რადიოთი ისმენს ექიმი ბუნის [[სამძებრო სამუშაოები|სამძებრო სამუშაოების]] შესახებ.
დასასრულს, რეიბერნი და მისი ყოფილი ცოლი გვენის [[დაკრძალვა|დაკრძალვას]] მართავენ, რომელსაც მოლიც ესწრება. რეიბერნი ვისკის ბოლო ბოთლს ტბაში ღვრის შვილის მოსაგონებლად.
==სამსახიობო შემადგენლობა==
[[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] — რეიბერნ სვანსონი
[[ანაბელ უოლისი]] — ელის გუსტაფსონი
[[ჰერო ფიენის ტიფინი]] — ბრუკს გუსტაფსონი
[[ზან მაკლარნონი]] — კარლ ბლექჰოკი
[[მელანი სკროფანო]] — დები
[[შონ სმიტი]] — ექიმი ბუნი
==წარმოება==
[[2018]] წლის [[მაისი|მაისში]] ცნობილი გახდა, რომ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] შეუერთდა სამსახიობო ჯგუფს, ხოლო რეჟისორი [[ანდერს ენგსტრომი]] იქნებოდა [[მიკა რანუმი|მიკა რანუმის]] სცენარის მიხედვით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|title=Nikolaj Coster-Waldau To Star In Thriller 'The Silencing' – Cannes|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=May 7, 2018|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145920/https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] ფილმს [[ანაბელ უოლისი]] შეუერთდა, ხოლო [[რეჟისორი|რეჟისორის]] პოსტზე [[ენგსტრომი რობინ პრონტი|ენგსტრომი რობინ პრონტმა]] ჩაანაცვლა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|title=Annabelle Wallis Joins Nikolaj Coster-Waldau In Thriller 'The Silencing', Which Gets A New Director In Robin Pront – EFM|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=February 6, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128042613/https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|url-status=live}}</ref>
[[2019]] წლის აპრილში გუნდს [[ჰერო ფიენის ტიფინი]] დაემატა,<ref>{{cite web|last=N'Duka|first=Amanda|title='After' Star Hero Fiennes Tiffin Joins Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis In 'The Silencing'|date=April 8, 2019|publisher=[[Deadline Hollywood]]|url=https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 22, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822111627/https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|url-status=live}}</ref> ხოლო [[მაისი|მაისში]] — [[მელანი სკროფანო]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[შონ სმიტი]].<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|title='Wynonna Earp' Star Melanie Scrofano, Zahn McClarnon, Shaun Smyth Board 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Amanda|last=N'Duka|date=May 2, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=March 14, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314173700/https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|url-status=live}}</ref>
ძირითადი გადაღებები დაიწყო [[2019]] წლის [[მაისი|მაისში]] [[კანადა|კანადაში]].<ref>{{cite web|last=Ritman|first=Alex|title=Cannes First Look: Nikolaj Coster-Waldau in 'The Silencing' (Exclusive)|date=18 May 2019|publisher=[[The Hollywood Reporter]]|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|accessdate=July 1, 2021|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200213/https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Hamman|first=Cody|title=FOUR JOIN COSTER-WALDAU AND WALLIS IN THRILLER THE SILENCING|date=May 3, 2019|publisher=[[JoBlo.com]]|url=https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|access-date=24 January 2020|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200437/https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|url-status=live}}</ref> გადაღებები მიმდინარეობდა [[გრეიტერ-სადბერი|გრეიტერ-სადბერიში]], [[ონტარიო|ონტარიოს პროვინციაშ]]ი.
==გამოსვლა==
ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაგეგმილი იყო ფესტივალზე [[South by Southwest]] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]], თუმცა ფესტივალი [[COVID-19]]-ის [[პანდემია|პანდემიის]] გამო გაუქმდა. მალევე, [[Saban Capital Group]]-მა შეიძინა ფილმის გავრცელების უფლებები თავისი ქვედანაყოფის, [[Saban Films]]-ის მეშვეობით.
ფილმი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და ვიდეო-მოთხოვნით (VOD) პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]]. [[კანადა|კანადაში]] პრემიერა ასევე [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]] შედგა. ფილმი ქვეყანაში გაქირავების ლიდერი გახდა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში 79 ეკრანზე გამოვიდა, სადაც $53,205 შეაგროვა. ამით იგი გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ახალი ფილმი ერთ ეკრანზე საშუალო შემოსავლის მიხედვით. საშინაო ნახვების პირველივე კვირაში VOD გაყიდვებიდან ფილმმა დაახლოებით $5 მილიონი გამოიმუშავა.
==გამოხმაურება==
[[Rotten Tomatoes]]-ზე ფილმს აქვს 20%-იანი რეიტინგი 25 მიმოხილვაზე დაყრდნობით. კრიტიკოსთა კონსენსუსის თანახმად: „ფილმს განწყობა პერსონაჟების განვითარებაში ერევა, რაც იწვევს დაუმთავრებელ საიდუმლოს, რომელიც ვერ ახერხებს ინტერესის გაღვივებას“.
თუმცა, ზოგიერთმა გამოცემამ ფილმი დადებითად შეაფასა. მაგალითად, [[The Times of India]]-მ აღნიშნა, რომ ეს არის სერიული მკვლელის საგა, სადაც მთავარია არა ის, თუ რას გიყვებიან, არამედ ის, თუ როგორ გიყვებიან. [[Cryptic Rock]]-მა კი ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა.
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
pa01dckoswgzi5i1uke3tq1npy8f900
5356862
5356861
2026-04-15T10:44:34Z
MariGoderdzz-QR
180584
5356862
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|9|04|2026}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი =
| სურათი =
| სურათის ზომა =
| ჩარჩო =
| წარწერა =
| ჟანრი =
| კინოსტუდია =
| კომპანია =[[Anova Pictures]], [[XYZ Films]]
| დისტრიბუტორი =
| სცენარის ავტორი =[[მიკა რანუმი]]
| ნაწარმოები =
| ეფუძნება =
| ისტორია =
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი =
| მონტაჟი =[[ალენ დესოვაჟი]]
| როლებში = [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი|ჰერო ფიენის-ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]], [[მელანი სკროფანო]]
| ოპერატორი =[[მანუელ დაკოსე]]
| რეჟისორი =[[რობინ პრონტი]]
| მხატვარი =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =ბრუკ ბლერი, უილ ბლერი
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = [[სიბილ ლუი ეპიჩი]]
| გამოსვლის თარიღი = [[16 ივლისი]], [[2020]] (DirecTV Cinema); [[14 აგვისტო]], [[2020]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])
| ხანგრძლივობა = 93 წუთი
| ქვეყანა =[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]], [[კანადა]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი =
| შემოსავალი =$170,653<ref name=BOM>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|title=The Silencing (2020)|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[IMDb]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827181415/https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|url-status=live}}</ref><ref name="NUM">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|title=The Silencing (2020) - Financial Information|website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 21, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200821060356/https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|url-status=live}}</ref>
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
}}
„დუმილი“ (The Silencing)-[[2020]] წლის [[თრილერი|ექშენ-თრილერი]], რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორია]] [[რობინ პრონტი]], ხოლო სცენარის ავტორი — [[მიკა რანუმი]]. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[მელანი სკროფანო]]. სიუჟეტი მოგვითხრობს [[მონადირე|მონადირესა]] და [[შერიფი|შერიფზე]], რომლებიც ეძებენ მკვლელს, რომელმაც, შესაძლოა, წლების წინ [[მონადირე|მონადირის]] ქალიშვილი გაიტაცა.
ფილმი გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და [[VOD]] პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]], [[Saban Films]]-ის მიერ.
==სიუჟეტი==
ალკოჰოლიკი [[რეიბერნ სვანსონი]] [[ჩრდილოეთ მინესოტა|ჩრდილოეთ მინესოტაში]] ფლობს „გვენ სვანსონის ნაკრძალს“, რომელსაც სახელი მისი დაკარგული ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა. [[ნაკრძალი|ნაკრძალის]] შექმნა სინანულის გამოხატვაა, რადგან გვენი გმობდა მამის, როგორც ხაფანგებით [[მონადირე|მონადირის]] ცხოვრების წესს, და ასევე იმიტომ, რომ გოგონა ხუთი წლის წინ რეიბერნის მანქანიდან გაქრა, სანამ მამა მაღაზიაში [[ვისკი|ვისკის]] საყიდლად იყო შესული. რეიბერნი [[ნაკრძალი|ნაკრძალში]] [[მონადირე|მონადირეებს]] სათვალთვალო კამერების საშუალებით არ უშვებს.
შერიფი ელის გუსტაფსონი პრობლემური ახალგაზრდა კაცის, ბრუკსის დაა. [[ტბა|ტბასთან]] ნაპოვნი ახალგაზრდა გოგონას ცხედრის დათვალიერებისას, ელისი ამჩნევს ნაწიბურს გოგონას ყელზე და ხეში ჩარჭობილ შუბის პირს ინიციალებით „MB“. ცხედრის შესახებ გაგების შემდეგ, რეიბერნი ამოსაცნობად მიდის, თუმცა ირკვევა, რომ ეს გვენი არ არის. ელისი იგებს, რომ [[შუბი]] ნასროლია იშვიათი [[იარაღი|იარაღით]], რომელიც „ატლატლის“ სახელითაა ცნობილი.
რეიბერნი ტყეში შენიშნავს ადამიანს [[შენიღბვის კოსტიუმში]] (Ghillie suit); მასთან დაპირისპირებისას რეიბერნი ნასროლი [[შუბი|შუბით]] შავდება. გაქცევისას ის წააწყდება შავ პიკაპს, რომელსაც სანომრე ნიშნები მოხსნილი აქვს. ის მანქანას ფრთაზე „x“-ის დახაზვით ნიშნავს. შინ დაბრუნების შემდეგ, ჭრილობის დამუშავებისას, ის ათვალიერებს სათვალთვალო კამერებს და ხედავს, რომ იგივე ადამიანი ნაკრძალში გოგონაზე ნადირობს. რეიბერნი ბრუნდება, გადაარჩენს გოგონას, სახელად მოლის, და მას ღამით ძველ ორმო-ხაფანგში მალავს. მოლი მუნჯია და ყელზე ისეთივე ნაწიბური აქვს, როგორიც გარდაცვლილ გოგონას. მომდევნო საღამოს ისინი ქოხში ბრუნდებიან, სადაც მკვლელი მათ ჩასაფრებას უწყობს. მკვლელი რეიბერნს ჭრის, მოლის კი შუბით აზიანებს. ადგილზე მისული ელისი, დაჭრილი მოლის დანახვისას, ეჭვს რეიბერნზე მიიტანს, სანამ მის უკან მკვლელი არ გამოჩნდება. შენიღბული მკვლელის მოძრაობები ელისს აფიქრებინებს, რომ ეს მისი ძმაა. ელისი რეიბერნს ესვრის და ჭრის, რათა მან გაქცევა შეძლოს და ამით თავის ძმასაც მისცეს გაქცევის საშუალება.
ელისს რეიბერნის ძებნისას ფეხი მის მიერვე დაგებულ ხაფანგში უვარდება. რეიბერნი ელისის პატრულის მანქანით გარბის და მოლისთვის სასწრაფოს იძახებს; ელისი კი რეიბერნის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს. რეიბერნი ყოფილ ცოლთან, დებისთან და მის ქმართან, კარლ ბლექჰოკთან (ადგილობრივი ინდიელთა პოლიციის შერიფი) მიდის. მათ რეიბერნი მიტოვებულ [[ქარხანა|ქარხანაში]] გადაჰყავთ და მის სამკურნალოდ ექიმ ჯონ ბუნს იძახებენ. შემთხვევის ადგილზე ბრუკსიც ჩნდება და კარლი მას აპატიმრებს, თუმცა ბრუკსს ალიბი აქვს — იმ დროს სხვა, ნაკლებად მძიმე დანაშაულს სჩადიოდა. ელისი ხვდება თავის მორალურ შეცდომას და საავადმყოფოში მყოფ მოლის ჰპირდება, რომ მკვლელს დაიჭერს.
რეიბერნი გადაწყვეტს [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] თავი დაანებოს და ყრის ყველა ბოთლს, გარდა იმისა, რომელიც გვენის გაუჩინარების დღეს იყიდა. ის პოულობს იმ მონიშნულ პიკაპს და სახლში იპარება, სადაც მკვლელის იარაღებს, სამოსს და დაკარგული გოგონების პლაკატებს პოულობს, მათ შორის გვენისასაც. საოპერაციო მაგიდაზე ყელგამოჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი გოგონას პოვნის შემდეგ, მკვლელი რეიბერნს თავს ესხმის და ატყვევებს.
ელისი ამჩნევს უზუსტობებს ექიმი ბუნის მიერ მომზადებულ გაკვეთის დასკვნაში. მის კაბინეტში ლოდინისას, ის ხედავს ფოტოს, სადაც ექიმის ქალიშვილს, მელისას, უკეთია ყელსაბამი ინიციალებით „MB“. ელისი ხვდება, რომ მკვლელი ექიმი ბუნია.
ბუნი რეიბერნს უხსნის, რომ მას შემდეგ, რაც მისი ქალიშვილი [[მთვრალი მძღოლი|მთვრალმა მძღოლმა]] მოკლა, მან დაიწყო იმ გოგონების გატაცება და მკვლელობა, რომლებსაც „ცუდი მშობლები“ ჰყავდათ. ის ამტკიცებს, რომ ეს გოგონები მაინც საზოგადოების ტვირთად გაიზრდებოდნენ და არავის მოენატრებოდნენ. ბუნი რეიბერნს ნაკრძალში მიჰყავს და აიძულებს გაიქცეს, რათა მასზე ინადიროს. რეიბერნი ახერხებს ბუნის დამარცხებას და სასტიკად სცემს მას. ადგილზე ელისიც მიდის. რეიბერნი ბუნს ორმო-ხაფანგში აგდებს, რითაც მას სასიკვდილოდ ჭრის. ელისი უყურებს, როგორ ხურავს რეიბერნი ხაფანგს და ეუბნება, რომ ახლა ისინი „ქვეითად“ არიან (რადგან რეიბერნმა პოლიციას არ უთხრა, რომ ელისმა ესროლა). მოგვიანებით ელისი რადიოთი ისმენს ექიმი ბუნის [[სამძებრო სამუშაოები|სამძებრო სამუშაოების]] შესახებ.
დასასრულს, რეიბერნი და მისი ყოფილი ცოლი გვენის [[დაკრძალვა|დაკრძალვას]] მართავენ, რომელსაც მოლიც ესწრება. რეიბერნი ვისკის ბოლო ბოთლს ტბაში ღვრის შვილის მოსაგონებლად.
==სამსახიობო შემადგენლობა==
[[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] — რეიბერნ სვანსონი
[[ანაბელ უოლისი]] — ელის გუსტაფსონი
[[ჰერო ფიენის ტიფინი]] — ბრუკს გუსტაფსონი
[[ზან მაკლარნონი]] — კარლ ბლექჰოკი
[[მელანი სკროფანო]] — დები
[[შონ სმიტი]] — ექიმი ბუნი
==წარმოება==
[[2018]] წლის [[მაისი|მაისში]] ცნობილი გახდა, რომ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] შეუერთდა სამსახიობო ჯგუფს, ხოლო რეჟისორი [[ანდერს ენგსტრომი]] იქნებოდა [[მიკა რანუმი|მიკა რანუმის]] სცენარის მიხედვით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|title=Nikolaj Coster-Waldau To Star In Thriller 'The Silencing' – Cannes|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=May 7, 2018|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145920/https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] ფილმს [[ანაბელ უოლისი]] შეუერთდა, ხოლო [[რეჟისორი|რეჟისორის]] პოსტზე [[ენგსტრომი რობინ პრონტი|ენგსტრომი რობინ პრონტმა]] ჩაანაცვლა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|title=Annabelle Wallis Joins Nikolaj Coster-Waldau In Thriller 'The Silencing', Which Gets A New Director In Robin Pront – EFM|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=February 6, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128042613/https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|url-status=live}}</ref>
[[2019]] წლის აპრილში გუნდს [[ჰერო ფიენის ტიფინი]] დაემატა,<ref>{{cite web|last=N'Duka|first=Amanda|title='After' Star Hero Fiennes Tiffin Joins Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis In 'The Silencing'|date=April 8, 2019|publisher=[[Deadline Hollywood]]|url=https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 22, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822111627/https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|url-status=live}}</ref> ხოლო [[მაისი|მაისში]] — [[მელანი სკროფანო]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[შონ სმიტი]].<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|title='Wynonna Earp' Star Melanie Scrofano, Zahn McClarnon, Shaun Smyth Board 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Amanda|last=N'Duka|date=May 2, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=March 14, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314173700/https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|url-status=live}}</ref>
ძირითადი გადაღებები დაიწყო [[2019]] წლის [[მაისი|მაისში]] [[კანადა|კანადაში]].<ref>{{cite web|last=Ritman|first=Alex|title=Cannes First Look: Nikolaj Coster-Waldau in 'The Silencing' (Exclusive)|date=18 May 2019|publisher=[[The Hollywood Reporter]]|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|accessdate=July 1, 2021|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200213/https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Hamman|first=Cody|title=FOUR JOIN COSTER-WALDAU AND WALLIS IN THRILLER THE SILENCING|date=May 3, 2019|publisher=[[JoBlo.com]]|url=https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|access-date=24 January 2020|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200437/https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|url-status=live}}</ref> გადაღებები მიმდინარეობდა [[გრეიტერ-სადბერი|გრეიტერ-სადბერიში]], [[ონტარიო|ონტარიოს პროვინციაშ]]ი.<ref>{{cite web|last=Meslow|first=Scott|title=Nikolaj Coster-Waldau and Hero Fiennes Tiffin on Acid Rain, Directors With Guns, and Brown Teeth|date=August 14, 2020|publisher=[[gq.com]]|url=https://www.gq.com/story/the-silencing-nikolaj-coster-waldau-hero-fiennes-tiffin|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804153456/https://www.gq.com/story/the-silencing-nikolaj-coster-waldau-hero-fiennes-tiffin|url-status=live}}</ref>
==გამოსვლა==
ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაგეგმილი იყო ფესტივალზე [[South by Southwest]] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]], თუმცა ფესტივალი [[COVID-19]]-ის [[პანდემია|პანდემიის]] გამო გაუქმდა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/01/sxsw-judd-apatow-the-king-of-staten-island-pete-davidson-film-lineup-1202830681/|title=SXSW Sets Judd Apatow's 'The King Of Staten Island' As Opening-Night Film, Unveils Features And Episodics Lineups|website=Deadline Hollywood|first=Dino|last=Ray-Ramos|date=January 15, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 15, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115211101/https://deadline.com/2020/01/sxsw-judd-apatow-the-king-of-staten-island-pete-davidson-film-lineup-1202830681/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=City of Austin Cancels SXSW March Events|date=March 6, 2020|url=https://www.sxsw.com/2020-event-update/?_ga=2.162041658.762848835.1583616247-1929097727.1583616247|access-date=March 7, 2020|archive-date=July 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725163233/https://www.sxsw.com/2020-event-update/?_ga=2.162041658.762848835.1583616247-1929097727.1583616247|url-status=live}}</ref> მალევე, [[Saban Capital Group]]-მა შეიძინა ფილმის გავრცელების უფლებები თავისი ქვედანაყოფის, [[Saban Films]]-ის მეშვეობით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/04/saban-films-acquires-nikolaj-coster-waldau-crime-thriller-the-silencing-1202908031/|title=Saban Films Acquires Nikolaj Coster-Waldau Crime Thriller 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Dino|last=Day-Ramos|date=April 14, 2020|access-date=June 14, 2020|archive-date=July 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725232701/https://deadline.com/2020/04/saban-films-acquires-nikolaj-coster-waldau-crime-thriller-the-silencing-1202908031/|url-status=live}}</ref>
ფილმი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და ვიდეო-მოთხოვნით (VOD) პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]]. [[კანადა|კანადაში]] პრემიერა ასევე [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]] შედგა.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/news/summer-movie-preview-2020-guide-streaming-theaters-1234608462/|title=Summer Movie Preview 2020: 'Hamilton,' 'Tenet,' 'Mulan' and More|date=May 18, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527131523/https://variety.com/2020/film/news/summer-movie-preview-2020-guide-streaming-theaters-1234608462/|url-status=live}}</ref> It was released in Canada on August 14, 2020.<ref>{{cite web|url=http://mongrelmedia.com/index.php/filmlink?id=1f72e2cc-3a70-ea11-a9b0-0edcbcd33718&type=cs|title=The Silencing|website=[[Mongrel Media]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=June 17, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617144318/http://mongrelmedia.com/index.php/filmlink?id=1f72e2cc-3a70-ea11-a9b0-0edcbcd33718&type=cs|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Chittora|first=Piyush|date=July 10, 2020|title=Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis's The Silencing To Be Release On July 16 in US And August 14 in Canada|url=https://moviespie.com/news/news-movies/nikolaj-coster-waldau-annabelle-walliss-the-silencing-to-be-release-on-july-16-in-us-and-august-14-in-canada/|accessdate=July 1, 2021|website=Moviespie|archive-date=January 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116092126/https://www.moviespie.com/news/news-movies/nikolaj-coster-waldau-annabelle-walliss-the-silencing-to-be-release-on-july-16-in-us-and-august-14-in-canada/|url-status=dead}}</ref> ფილმი ქვეყანაში გაქირავების ლიდერი გახდა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში 79 ეკრანზე გამოვიდა, სადაც $53,205 შეაგროვა. ამით იგი გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ახალი ფილმი ერთ ეკრანზე საშუალო შემოსავლის მიხედვით. საშინაო ნახვების პირველივე კვირაში VOD გაყიდვებიდან ფილმმა დაახლოებით $5 მილიონი გამოიმუშავა.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/news/the-silencing-saban-films-digital-covid-19-1234741878/|title=Saban Films President Talks Digital Hit 'The Silencing,' Pivoting During COVID-19|magazine=Variety|date=August 20, 2020|access-date=October 15, 2020|archive-date=October 5, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201005152326/https://variety.com/2020/film/news/the-silencing-saban-films-digital-covid-19-1234741878/|url-status=live}}</ref>
==გამოხმაურება==
[[Rotten Tomatoes]]-ზე ფილმს აქვს 20%-იანი რეიტინგი 25 მიმოხილვაზე დაყრდნობით. კრიტიკოსთა კონსენსუსის თანახმად: „ფილმს განწყობა პერსონაჟების განვითარებაში ერევა, რაც იწვევს დაუმთავრებელ საიდუმლოს, რომელიც ვერ ახერხებს ინტერესის გაღვივებას“.<ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_silencing|title=The Silencing (2020)|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=[[Fandango Media|Fandango]]|access-date={{RT data|access date}}|archive-date=2020-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200912044406/https://www.rottentomatoes.com/m/the_silencing|url-status=live}}</ref>
თუმცა, ზოგიერთმა გამოცემამ ფილმი დადებითად შეაფასა. მაგალითად, [[The Times of India]]-მ აღნიშნა, რომ ეს არის სერიული მკვლელის საგა, სადაც მთავარია არა ის, თუ რას გიყვებიან, არამედ ის, თუ როგორ გიყვებიან. [[Cryptic Rock]]-მა კი ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა..<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/movie-reviews/the-silencing/movie-review/78495412.cms|title=The Silencing Movie Review : A grisly serial killer saga with chilling atmospherics|work=[[The Times of India]]|agency=[[The Times of India|TNN]]|date=October 5, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=June 11, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210611074533/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/movie-reviews/the-silencing/movie-review/78495412.cms|url-status=live}}</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
dr14hzhehsh2cej8bocroe2z3zzxkzb
5356863
5356862
2026-04-15T10:47:08Z
MariGoderdzz-QR
180584
5356863
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|9|04|2026}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი =
| სურათი =
| სურათის ზომა =
| ჩარჩო =
| წარწერა =
| ჟანრი =
| კინოსტუდია =
| კომპანია =[[Anova Pictures]], [[XYZ Films]]
| დისტრიბუტორი =
| სცენარის ავტორი =[[მიკა რანუმი]]
| ნაწარმოები =
| ეფუძნება =
| ისტორია =
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი =
| მონტაჟი =[[ალენ დესოვაჟი]]
| როლებში = [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი|ჰერო ფიენის-ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]], [[მელანი სკროფანო]]
| ოპერატორი =[[მანუელ დაკოსე]]
| რეჟისორი =[[რობინ პრონტი]]
| მხატვარი =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =ბრუკ ბლერი, უილ ბლერი
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = [[სიბილ ლუი ეპიჩი]]
| გამოსვლის თარიღი = [[16 ივლისი]], [[2020]] (DirecTV Cinema); [[14 აგვისტო]], [[2020]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])
| ხანგრძლივობა = 93 წუთი
| ქვეყანა =[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]], [[კანადა]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი =
| შემოსავალი =$170,653<ref name=BOM>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|title=The Silencing (2020)|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[IMDb]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827181415/https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|url-status=live}}</ref><ref name="NUM">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|title=The Silencing (2020) - Financial Information|website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 21, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200821060356/https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|url-status=live}}</ref>
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
}}
„დუმილი“ (The Silencing)-[[2020]] წლის [[თრილერი|ექშენ-თრილერი]], რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორია]] [[რობინ პრონტი]], ხოლო სცენარის ავტორი — [[მიკა რანუმი]]. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[მელანი სკროფანო]]. სიუჟეტი მოგვითხრობს [[მონადირე|მონადირესა]] და [[შერიფი|შერიფზე]], რომლებიც ეძებენ მკვლელს, რომელმაც, შესაძლოა, წლების წინ [[მონადირე|მონადირის]] ქალიშვილი გაიტაცა.
ფილმი გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და [[VOD]] პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]], [[Saban Films]]-ის მიერ.
==სიუჟეტი==
ალკოჰოლიკი [[რეიბერნ სვანსონი]] [[ჩრდილოეთ მინესოტა|ჩრდილოეთ მინესოტაში]] ფლობს „გვენ სვანსონის ნაკრძალს“, რომელსაც სახელი მისი დაკარგული ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა. [[ნაკრძალი|ნაკრძალის]] შექმნა სინანულის გამოხატვაა, რადგან გვენი გმობდა მამის, როგორც ხაფანგებით [[მონადირე|მონადირის]] ცხოვრების წესს, და ასევე იმიტომ, რომ გოგონა ხუთი წლის წინ რეიბერნის მანქანიდან გაქრა, სანამ მამა მაღაზიაში [[ვისკი|ვისკის]] საყიდლად იყო შესული. რეიბერნი [[ნაკრძალი|ნაკრძალში]] [[მონადირე|მონადირეებს]] სათვალთვალო კამერების საშუალებით არ უშვებს.
შერიფი ელის გუსტაფსონი პრობლემური ახალგაზრდა კაცის, ბრუკსის დაა. [[ტბა|ტბასთან]] ნაპოვნი ახალგაზრდა გოგონას ცხედრის დათვალიერებისას, ელისი ამჩნევს ნაწიბურს გოგონას ყელზე და ხეში ჩარჭობილ შუბის პირს ინიციალებით „MB“. ცხედრის შესახებ გაგების შემდეგ, რეიბერნი ამოსაცნობად მიდის, თუმცა ირკვევა, რომ ეს გვენი არ არის. ელისი იგებს, რომ [[შუბი]] ნასროლია იშვიათი [[იარაღი|იარაღით]], რომელიც „ატლატლის“ სახელითაა ცნობილი.
რეიბერნი ტყეში შენიშნავს ადამიანს [[შენიღბვის კოსტიუმში]] (Ghillie suit); მასთან დაპირისპირებისას რეიბერნი ნასროლი [[შუბი|შუბით]] შავდება. გაქცევისას ის წააწყდება შავ პიკაპს, რომელსაც სანომრე ნიშნები მოხსნილი აქვს. ის მანქანას ფრთაზე „x“-ის დახაზვით ნიშნავს. შინ დაბრუნების შემდეგ, ჭრილობის დამუშავებისას, ის ათვალიერებს სათვალთვალო კამერებს და ხედავს, რომ იგივე ადამიანი ნაკრძალში გოგონაზე ნადირობს. რეიბერნი ბრუნდება, გადაარჩენს გოგონას, სახელად მოლის, და მას ღამით ძველ ორმო-ხაფანგში მალავს. მოლი მუნჯია და ყელზე ისეთივე ნაწიბური აქვს, როგორიც გარდაცვლილ გოგონას. მომდევნო საღამოს ისინი ქოხში ბრუნდებიან, სადაც მკვლელი მათ ჩასაფრებას უწყობს. მკვლელი რეიბერნს ჭრის, მოლის კი შუბით აზიანებს. ადგილზე მისული ელისი, დაჭრილი მოლის დანახვისას, ეჭვს რეიბერნზე მიიტანს, სანამ მის უკან მკვლელი არ გამოჩნდება. შენიღბული მკვლელის მოძრაობები ელისს აფიქრებინებს, რომ ეს მისი ძმაა. ელისი რეიბერნს ესვრის და ჭრის, რათა მან გაქცევა შეძლოს და ამით თავის ძმასაც მისცეს გაქცევის საშუალება.
ელისს რეიბერნის ძებნისას ფეხი მის მიერვე დაგებულ ხაფანგში უვარდება. რეიბერნი ელისის პატრულის მანქანით გარბის და მოლისთვის სასწრაფოს იძახებს; ელისი კი რეიბერნის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს. რეიბერნი ყოფილ ცოლთან, დებისთან და მის ქმართან, კარლ ბლექჰოკთან (ადგილობრივი ინდიელთა პოლიციის შერიფი) მიდის. მათ რეიბერნი მიტოვებულ [[ქარხანა|ქარხანაში]] გადაჰყავთ და მის სამკურნალოდ ექიმ ჯონ ბუნს იძახებენ. შემთხვევის ადგილზე ბრუკსიც ჩნდება და კარლი მას აპატიმრებს, თუმცა ბრუკსს ალიბი აქვს — იმ დროს სხვა, ნაკლებად მძიმე დანაშაულს სჩადიოდა. ელისი ხვდება თავის მორალურ შეცდომას და საავადმყოფოში მყოფ მოლის ჰპირდება, რომ მკვლელს დაიჭერს.
რეიბერნი გადაწყვეტს [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] თავი დაანებოს და ყრის ყველა ბოთლს, გარდა იმისა, რომელიც გვენის გაუჩინარების დღეს იყიდა. ის პოულობს იმ მონიშნულ პიკაპს და სახლში იპარება, სადაც მკვლელის იარაღებს, სამოსს და დაკარგული გოგონების პლაკატებს პოულობს, მათ შორის გვენისასაც. საოპერაციო მაგიდაზე ყელგამოჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი გოგონას პოვნის შემდეგ, მკვლელი რეიბერნს თავს ესხმის და ატყვევებს.
ელისი ამჩნევს უზუსტობებს ექიმი ბუნის მიერ მომზადებულ გაკვეთის დასკვნაში. მის კაბინეტში ლოდინისას, ის ხედავს ფოტოს, სადაც ექიმის ქალიშვილს, მელისას, უკეთია ყელსაბამი ინიციალებით „MB“. ელისი ხვდება, რომ მკვლელი ექიმი ბუნია.
ბუნი რეიბერნს უხსნის, რომ მას შემდეგ, რაც მისი ქალიშვილი [[მთვრალი მძღოლი|მთვრალმა მძღოლმა]] მოკლა, მან დაიწყო იმ გოგონების გატაცება და მკვლელობა, რომლებსაც „ცუდი მშობლები“ ჰყავდათ. ის ამტკიცებს, რომ ეს გოგონები მაინც საზოგადოების ტვირთად გაიზრდებოდნენ და არავის მოენატრებოდნენ. ბუნი რეიბერნს ნაკრძალში მიჰყავს და აიძულებს გაიქცეს, რათა მასზე ინადიროს. რეიბერნი ახერხებს ბუნის დამარცხებას და სასტიკად სცემს მას. ადგილზე ელისიც მიდის. რეიბერნი ბუნს ორმო-ხაფანგში აგდებს, რითაც მას სასიკვდილოდ ჭრის. ელისი უყურებს, როგორ ხურავს რეიბერნი ხაფანგს და ეუბნება, რომ ახლა ისინი „ქვეითად“ არიან (რადგან რეიბერნმა პოლიციას არ უთხრა, რომ ელისმა ესროლა). მოგვიანებით ელისი რადიოთი ისმენს ექიმი ბუნის [[სამძებრო სამუშაოები|სამძებრო სამუშაოების]] შესახებ.
დასასრულს, რეიბერნი და მისი ყოფილი ცოლი გვენის [[დაკრძალვა|დაკრძალვას]] მართავენ, რომელსაც მოლიც ესწრება. რეიბერნი ვისკის ბოლო ბოთლს ტბაში ღვრის შვილის მოსაგონებლად.
==სამსახიობო შემადგენლობა==
[[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] — რეიბერნ სვანსონი
[[ანაბელ უოლისი]] — ელის გუსტაფსონი
[[ჰერო ფიენის ტიფინი]] — ბრუკს გუსტაფსონი
[[ზან მაკლარნონი]] — კარლ ბლექჰოკი
[[მელანი სკროფანო]] — დები
[[შონ სმიტი]] — ექიმი ბუნი
==წარმოება==
[[2018]] წლის [[მაისი|მაისში]] ცნობილი გახდა, რომ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] შეუერთდა სამსახიობო ჯგუფს, ხოლო რეჟისორი [[ანდერს ენგსტრომი]] იქნებოდა [[მიკა რანუმი|მიკა რანუმის]] სცენარის მიხედვით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|title=Nikolaj Coster-Waldau To Star In Thriller 'The Silencing' – Cannes|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=May 7, 2018|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145920/https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] ფილმს [[ანაბელ უოლისი]] შეუერთდა, ხოლო [[რეჟისორი|რეჟისორის]] პოსტზე [[ენგსტრომი რობინ პრონტი|ენგსტრომი რობინ პრონტმა]] ჩაანაცვლა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|title=Annabelle Wallis Joins Nikolaj Coster-Waldau In Thriller 'The Silencing', Which Gets A New Director In Robin Pront – EFM|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=February 6, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128042613/https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|url-status=live}}</ref>
[[2019]] წლის აპრილში გუნდს [[ჰერო ფიენის ტიფინი]] დაემატა,<ref>{{cite web|last=N'Duka|first=Amanda|title='After' Star Hero Fiennes Tiffin Joins Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis In 'The Silencing'|date=April 8, 2019|publisher=[[Deadline Hollywood]]|url=https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 22, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822111627/https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|url-status=live}}</ref> ხოლო [[მაისი|მაისში]] — [[მელანი სკროფანო]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[შონ სმიტი]].<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|title='Wynonna Earp' Star Melanie Scrofano, Zahn McClarnon, Shaun Smyth Board 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Amanda|last=N'Duka|date=May 2, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=March 14, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314173700/https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|url-status=live}}</ref>
ძირითადი გადაღებები დაიწყო [[2019]] წლის [[მაისი|მაისში]] [[კანადა|კანადაში]].<ref>{{cite web|last=Ritman|first=Alex|title=Cannes First Look: Nikolaj Coster-Waldau in 'The Silencing' (Exclusive)|date=18 May 2019|publisher=[[The Hollywood Reporter]]|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|accessdate=July 1, 2021|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200213/https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Hamman|first=Cody|title=FOUR JOIN COSTER-WALDAU AND WALLIS IN THRILLER THE SILENCING|date=May 3, 2019|publisher=[[JoBlo.com]]|url=https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|access-date=24 January 2020|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200437/https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|url-status=live}}</ref> გადაღებები მიმდინარეობდა [[გრეიტერ-სადბერი|გრეიტერ-სადბერიში]], [[ონტარიო|ონტარიოს პროვინციაშ]]ი.<ref>{{cite web|last=Meslow|first=Scott|title=Nikolaj Coster-Waldau and Hero Fiennes Tiffin on Acid Rain, Directors With Guns, and Brown Teeth|date=August 14, 2020|publisher=[[gq.com]]|url=https://www.gq.com/story/the-silencing-nikolaj-coster-waldau-hero-fiennes-tiffin|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804153456/https://www.gq.com/story/the-silencing-nikolaj-coster-waldau-hero-fiennes-tiffin|url-status=live}}</ref>
==გამოსვლა==
ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაგეგმილი იყო ფესტივალზე [[South by Southwest]] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]], თუმცა ფესტივალი [[COVID-19]]-ის [[პანდემია|პანდემიის]] გამო გაუქმდა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/01/sxsw-judd-apatow-the-king-of-staten-island-pete-davidson-film-lineup-1202830681/|title=SXSW Sets Judd Apatow's 'The King Of Staten Island' As Opening-Night Film, Unveils Features And Episodics Lineups|website=Deadline Hollywood|first=Dino|last=Ray-Ramos|date=January 15, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 15, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115211101/https://deadline.com/2020/01/sxsw-judd-apatow-the-king-of-staten-island-pete-davidson-film-lineup-1202830681/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=City of Austin Cancels SXSW March Events|date=March 6, 2020|url=https://www.sxsw.com/2020-event-update/?_ga=2.162041658.762848835.1583616247-1929097727.1583616247|access-date=March 7, 2020|archive-date=July 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725163233/https://www.sxsw.com/2020-event-update/?_ga=2.162041658.762848835.1583616247-1929097727.1583616247|url-status=live}}</ref> მალევე, [[Saban Capital Group]]-მა შეიძინა ფილმის გავრცელების უფლებები თავისი ქვედანაყოფის, [[Saban Films]]-ის მეშვეობით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/04/saban-films-acquires-nikolaj-coster-waldau-crime-thriller-the-silencing-1202908031/|title=Saban Films Acquires Nikolaj Coster-Waldau Crime Thriller 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Dino|last=Day-Ramos|date=April 14, 2020|access-date=June 14, 2020|archive-date=July 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725232701/https://deadline.com/2020/04/saban-films-acquires-nikolaj-coster-waldau-crime-thriller-the-silencing-1202908031/|url-status=live}}</ref>
ფილმი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და ვიდეო-მოთხოვნით (VOD) პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]]. [[კანადა|კანადაში]] პრემიერა ასევე [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]] შედგა.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/news/summer-movie-preview-2020-guide-streaming-theaters-1234608462/|title=Summer Movie Preview 2020: 'Hamilton,' 'Tenet,' 'Mulan' and More|date=May 18, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527131523/https://variety.com/2020/film/news/summer-movie-preview-2020-guide-streaming-theaters-1234608462/|url-status=live}}</ref> It was released in Canada on August 14, 2020.<ref>{{cite web|url=http://mongrelmedia.com/index.php/filmlink?id=1f72e2cc-3a70-ea11-a9b0-0edcbcd33718&type=cs|title=The Silencing|website=[[Mongrel Media]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=June 17, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617144318/http://mongrelmedia.com/index.php/filmlink?id=1f72e2cc-3a70-ea11-a9b0-0edcbcd33718&type=cs|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Chittora|first=Piyush|date=July 10, 2020|title=Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis's The Silencing To Be Release On July 16 in US And August 14 in Canada|url=https://moviespie.com/news/news-movies/nikolaj-coster-waldau-annabelle-walliss-the-silencing-to-be-release-on-july-16-in-us-and-august-14-in-canada/|accessdate=July 1, 2021|website=Moviespie|archive-date=January 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116092126/https://www.moviespie.com/news/news-movies/nikolaj-coster-waldau-annabelle-walliss-the-silencing-to-be-release-on-july-16-in-us-and-august-14-in-canada/|url-status=dead}}</ref> ფილმი ქვეყანაში გაქირავების ლიდერი გახდა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში 79 ეკრანზე გამოვიდა, სადაც $53,205 შეაგროვა. ამით იგი გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ახალი ფილმი ერთ ეკრანზე საშუალო შემოსავლის მიხედვით. საშინაო ნახვების პირველივე კვირაში VOD გაყიდვებიდან ფილმმა დაახლოებით $5 მილიონი გამოიმუშავა.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/news/the-silencing-saban-films-digital-covid-19-1234741878/|title=Saban Films President Talks Digital Hit 'The Silencing,' Pivoting During COVID-19|magazine=Variety|date=August 20, 2020|access-date=October 15, 2020|archive-date=October 5, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201005152326/https://variety.com/2020/film/news/the-silencing-saban-films-digital-covid-19-1234741878/|url-status=live}}</ref>
==გამოხმაურება==
[[Rotten Tomatoes]]-ზე ფილმს აქვს 20%-იანი რეიტინგი 25 მიმოხილვაზე დაყრდნობით. კრიტიკოსთა კონსენსუსის თანახმად: „ფილმს განწყობა პერსონაჟების განვითარებაში ერევა, რაც იწვევს დაუმთავრებელ საიდუმლოს, რომელიც ვერ ახერხებს ინტერესის გაღვივებას“.<ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_silencing|title=The Silencing (2020)|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=[[Fandango Media|Fandango]]|access-date={{RT data|access date}}|archive-date=2020-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200912044406/https://www.rottentomatoes.com/m/the_silencing|url-status=live}}</ref>
თუმცა, ზოგიერთმა გამოცემამ ფილმი დადებითად შეაფასა. მაგალითად, [[The Times of India]]-მ აღნიშნა, რომ ეს არის სერიული მკვლელის საგა, სადაც მთავარია არა ის, თუ რას გიყვებიან, არამედ ის, თუ როგორ გიყვებიან. [[Cryptic Rock]]-მა კი ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა..<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/movie-reviews/the-silencing/movie-review/78495412.cms|title=The Silencing Movie Review : A grisly serial killer saga with chilling atmospherics|work=[[The Times of India]]|agency=[[The Times of India|TNN]]|date=October 5, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=June 11, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210611074533/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/movie-reviews/the-silencing/movie-review/78495412.cms|url-status=live}}</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები]]
ipbsej2pensbzfnc6wqbgjo7lnj0x2b
5356865
5356863
2026-04-15T10:50:01Z
MariGoderdzz-QR
180584
5356865
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|9|04|2026}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი =
| სურათი =
| სურათის ზომა =
| ჩარჩო =
| წარწერა =
| ჟანრი =
| კინოსტუდია =
| კომპანია =[[Anova Pictures]], [[XYZ Films]]
| დისტრიბუტორი =
| სცენარის ავტორი =[[მიკა რანუმი]]
| ნაწარმოები =
| ეფუძნება =
| ისტორია =
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი =
| მონტაჟი =[[ალენ დესოვაჟი]]
| როლებში = [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი|ჰერო ფიენის-ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]], [[მელანი სკროფანო]]
| ოპერატორი =[[მანუელ დაკოსე]]
| რეჟისორი =[[რობინ პრონტი]]
| მხატვარი =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =ბრუკ ბლერი, უილ ბლერი
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = [[სიბილ ლუი ეპიჩი]]
| გამოსვლის თარიღი = [[16 ივლისი]], [[2020]] (DirecTV Cinema); [[14 აგვისტო]], [[2020]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])
| ხანგრძლივობა = 93 წუთი
| ქვეყანა =[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]], [[კანადა]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი =
| შემოსავალი =$170,653<ref name=BOM>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|title=The Silencing (2020)|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[IMDb]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827181415/https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|url-status=live}}</ref><ref name="NUM">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|title=The Silencing (2020) - Financial Information|website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 21, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200821060356/https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|url-status=live}}</ref>
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
}}
„დუმილი“ (The Silencing)-[[2020]] წლის [[თრილერი|ექშენ-თრილერი]], რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორია]] [[რობინ პრონტი]], ხოლო სცენარის ავტორი — [[მიკა რანუმი]]. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[მელანი სკროფანო]]. სიუჟეტი მოგვითხრობს [[მონადირე|მონადირესა]] და [[შერიფი|შერიფზე]], რომლებიც ეძებენ მკვლელს, რომელმაც, შესაძლოა, წლების წინ [[მონადირე|მონადირის]] ქალიშვილი გაიტაცა.
ფილმი გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და [[VOD]] პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]], [[Saban Films]]-ის მიერ.
==სიუჟეტი==
ალკოჰოლიკი [[რეიბერნ სვანსონი]] [[ჩრდილოეთ მინესოტა|ჩრდილოეთ მინესოტაში]] ფლობს „გვენ სვანსონის ნაკრძალს“, რომელსაც სახელი მისი დაკარგული ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა. [[ნაკრძალი|ნაკრძალის]] შექმნა სინანულის გამოხატვაა, რადგან გვენი გმობდა მამის, როგორც ხაფანგებით [[მონადირე|მონადირის]] ცხოვრების წესს, და ასევე იმიტომ, რომ გოგონა ხუთი წლის წინ რეიბერნის მანქანიდან გაქრა, სანამ მამა მაღაზიაში [[ვისკი|ვისკის]] საყიდლად იყო შესული. რეიბერნი [[ნაკრძალი|ნაკრძალში]] [[მონადირე|მონადირეებს]] სათვალთვალო კამერების საშუალებით არ უშვებს.
შერიფი ელის გუსტაფსონი პრობლემური ახალგაზრდა კაცის, ბრუკსის დაა. [[ტბა|ტბასთან]] ნაპოვნი ახალგაზრდა გოგონას ცხედრის დათვალიერებისას, ელისი ამჩნევს ნაწიბურს გოგონას ყელზე და ხეში ჩარჭობილ შუბის პირს ინიციალებით „MB“. ცხედრის შესახებ გაგების შემდეგ, რეიბერნი ამოსაცნობად მიდის, თუმცა ირკვევა, რომ ეს გვენი არ არის. ელისი იგებს, რომ [[შუბი]] ნასროლია იშვიათი [[იარაღი|იარაღით]], რომელიც „ატლატლის“ სახელითაა ცნობილი.
რეიბერნი ტყეში შენიშნავს ადამიანს [[შენიღბვის კოსტიუმში]] (Ghillie suit); მასთან დაპირისპირებისას რეიბერნი ნასროლი [[შუბი|შუბით]] შავდება. გაქცევისას ის წააწყდება შავ პიკაპს, რომელსაც სანომრე ნიშნები მოხსნილი აქვს. ის მანქანას ფრთაზე „x“-ის დახაზვით ნიშნავს. შინ დაბრუნების შემდეგ, ჭრილობის დამუშავებისას, ის ათვალიერებს სათვალთვალო კამერებს და ხედავს, რომ იგივე ადამიანი ნაკრძალში გოგონაზე ნადირობს. რეიბერნი ბრუნდება, გადაარჩენს გოგონას, სახელად მოლის, და მას ღამით ძველ ორმო-ხაფანგში მალავს. მოლი მუნჯია და ყელზე ისეთივე ნაწიბური აქვს, როგორიც გარდაცვლილ გოგონას. მომდევნო საღამოს ისინი ქოხში ბრუნდებიან, სადაც მკვლელი მათ ჩასაფრებას უწყობს. მკვლელი რეიბერნს ჭრის, მოლის კი შუბით აზიანებს. ადგილზე მისული ელისი, დაჭრილი მოლის დანახვისას, ეჭვს რეიბერნზე მიიტანს, სანამ მის უკან მკვლელი არ გამოჩნდება. შენიღბული მკვლელის მოძრაობები ელისს აფიქრებინებს, რომ ეს მისი ძმაა. ელისი რეიბერნს ესვრის და ჭრის, რათა მან გაქცევა შეძლოს და ამით თავის ძმასაც მისცეს გაქცევის საშუალება.
ელისს რეიბერნის ძებნისას ფეხი მის მიერვე დაგებულ ხაფანგში უვარდება. რეიბერნი ელისის პატრულის მანქანით გარბის და მოლისთვის სასწრაფოს იძახებს; ელისი კი რეიბერნის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს. რეიბერნი ყოფილ ცოლთან, დებისთან და მის ქმართან, კარლ ბლექჰოკთან (ადგილობრივი ინდიელთა პოლიციის შერიფი) მიდის. მათ რეიბერნი მიტოვებულ [[ქარხანა|ქარხანაში]] გადაჰყავთ და მის სამკურნალოდ ექიმ ჯონ ბუნს იძახებენ. შემთხვევის ადგილზე ბრუკსიც ჩნდება და კარლი მას აპატიმრებს, თუმცა ბრუკსს ალიბი აქვს — იმ დროს სხვა, ნაკლებად მძიმე დანაშაულს სჩადიოდა. ელისი ხვდება თავის მორალურ შეცდომას და საავადმყოფოში მყოფ მოლის ჰპირდება, რომ მკვლელს დაიჭერს.
რეიბერნი გადაწყვეტს [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] თავი დაანებოს და ყრის ყველა ბოთლს, გარდა იმისა, რომელიც გვენის გაუჩინარების დღეს იყიდა. ის პოულობს იმ მონიშნულ პიკაპს და სახლში იპარება, სადაც მკვლელის იარაღებს, სამოსს და დაკარგული გოგონების პლაკატებს პოულობს, მათ შორის გვენისასაც. საოპერაციო მაგიდაზე ყელგამოჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი გოგონას პოვნის შემდეგ, მკვლელი რეიბერნს თავს ესხმის და ატყვევებს.
ელისი ამჩნევს უზუსტობებს ექიმი ბუნის მიერ მომზადებულ გაკვეთის დასკვნაში. მის კაბინეტში ლოდინისას, ის ხედავს ფოტოს, სადაც ექიმის ქალიშვილს, მელისას, უკეთია ყელსაბამი ინიციალებით „MB“. ელისი ხვდება, რომ მკვლელი ექიმი ბუნია.
ბუნი რეიბერნს უხსნის, რომ მას შემდეგ, რაც მისი ქალიშვილი [[მთვრალი მძღოლი|მთვრალმა მძღოლმა]] მოკლა, მან დაიწყო იმ გოგონების გატაცება და მკვლელობა, რომლებსაც „ცუდი მშობლები“ ჰყავდათ. ის ამტკიცებს, რომ ეს გოგონები მაინც საზოგადოების ტვირთად გაიზრდებოდნენ და არავის მოენატრებოდნენ. ბუნი რეიბერნს ნაკრძალში მიჰყავს და აიძულებს გაიქცეს, რათა მასზე ინადიროს. რეიბერნი ახერხებს ბუნის დამარცხებას და სასტიკად სცემს მას. ადგილზე ელისიც მიდის. რეიბერნი ბუნს ორმო-ხაფანგში აგდებს, რითაც მას სასიკვდილოდ ჭრის. ელისი უყურებს, როგორ ხურავს რეიბერნი ხაფანგს და ეუბნება, რომ ახლა ისინი „ქვეითად“ არიან (რადგან რეიბერნმა პოლიციას არ უთხრა, რომ ელისმა ესროლა). მოგვიანებით ელისი რადიოთი ისმენს ექიმი ბუნის [[სამძებრო სამუშაოები|სამძებრო სამუშაოების]] შესახებ.
დასასრულს, რეიბერნი და მისი ყოფილი ცოლი გვენის [[დაკრძალვა|დაკრძალვას]] მართავენ, რომელსაც მოლიც ესწრება. რეიბერნი ვისკის ბოლო ბოთლს ტბაში ღვრის შვილის მოსაგონებლად.
==სამსახიობო შემადგენლობა==
[[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] — რეიბერნ სვანსონი
[[ანაბელ უოლისი]] — ელის გუსტაფსონი
[[ჰერო ფიენის ტიფინი]] — ბრუკს გუსტაფსონი
[[ზან მაკლარნონი]] — კარლ ბლექჰოკი
[[მელანი სკროფანო]] — დები
[[შონ სმიტი]] — ექიმი ბუნი
==წარმოება==
[[2018]] წლის [[მაისი|მაისში]] ცნობილი გახდა, რომ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] შეუერთდა სამსახიობო ჯგუფს, ხოლო რეჟისორი [[ანდერს ენგსტრომი]] იქნებოდა [[მიკა რანუმი|მიკა რანუმის]] სცენარის მიხედვით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|title=Nikolaj Coster-Waldau To Star In Thriller 'The Silencing' – Cannes|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=May 7, 2018|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145920/https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] ფილმს [[ანაბელ უოლისი]] შეუერთდა, ხოლო [[რეჟისორი|რეჟისორის]] პოსტზე [[ენგსტრომი რობინ პრონტი|ენგსტრომი რობინ პრონტმა]] ჩაანაცვლა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|title=Annabelle Wallis Joins Nikolaj Coster-Waldau In Thriller 'The Silencing', Which Gets A New Director In Robin Pront – EFM|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=February 6, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128042613/https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|url-status=live}}</ref>
[[2019]] წლის აპრილში გუნდს [[ჰერო ფიენის ტიფინი]] დაემატა,<ref>{{cite web|last=N'Duka|first=Amanda|title='After' Star Hero Fiennes Tiffin Joins Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis In 'The Silencing'|date=April 8, 2019|publisher=[[Deadline Hollywood]]|url=https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 22, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822111627/https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|url-status=live}}</ref> ხოლო [[მაისი|მაისში]] — [[მელანი სკროფანო]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[შონ სმიტი]].<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|title='Wynonna Earp' Star Melanie Scrofano, Zahn McClarnon, Shaun Smyth Board 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Amanda|last=N'Duka|date=May 2, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=March 14, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314173700/https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|url-status=live}}</ref>
ძირითადი გადაღებები დაიწყო [[2019]] წლის [[მაისი|მაისში]] [[კანადა|კანადაში]].<ref>{{cite web|last=Ritman|first=Alex|title=Cannes First Look: Nikolaj Coster-Waldau in 'The Silencing' (Exclusive)|date=18 May 2019|publisher=[[The Hollywood Reporter]]|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|accessdate=July 1, 2021|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200213/https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Hamman|first=Cody|title=FOUR JOIN COSTER-WALDAU AND WALLIS IN THRILLER THE SILENCING|date=May 3, 2019|publisher=[[JoBlo.com]]|url=https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|access-date=24 January 2020|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200437/https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|url-status=live}}</ref> გადაღებები მიმდინარეობდა [[გრეიტერ-სადბერი|გრეიტერ-სადბერიში]], [[ონტარიო|ონტარიოს პროვინციაშ]]ი.<ref>{{cite web|last=Meslow|first=Scott|title=Nikolaj Coster-Waldau and Hero Fiennes Tiffin on Acid Rain, Directors With Guns, and Brown Teeth|date=August 14, 2020|publisher=[[gq.com]]|url=https://www.gq.com/story/the-silencing-nikolaj-coster-waldau-hero-fiennes-tiffin|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804153456/https://www.gq.com/story/the-silencing-nikolaj-coster-waldau-hero-fiennes-tiffin|url-status=live}}</ref>
==გამოსვლა==
ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაგეგმილი იყო ფესტივალზე [[South by Southwest]] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]], თუმცა ფესტივალი [[COVID-19]]-ის [[პანდემია|პანდემიის]] გამო გაუქმდა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/01/sxsw-judd-apatow-the-king-of-staten-island-pete-davidson-film-lineup-1202830681/|title=SXSW Sets Judd Apatow's 'The King Of Staten Island' As Opening-Night Film, Unveils Features And Episodics Lineups|website=Deadline Hollywood|first=Dino|last=Ray-Ramos|date=January 15, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 15, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115211101/https://deadline.com/2020/01/sxsw-judd-apatow-the-king-of-staten-island-pete-davidson-film-lineup-1202830681/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=City of Austin Cancels SXSW March Events|date=March 6, 2020|url=https://www.sxsw.com/2020-event-update/?_ga=2.162041658.762848835.1583616247-1929097727.1583616247|access-date=March 7, 2020|archive-date=July 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725163233/https://www.sxsw.com/2020-event-update/?_ga=2.162041658.762848835.1583616247-1929097727.1583616247|url-status=live}}</ref> მალევე, [[Saban Capital Group]]-მა შეიძინა ფილმის გავრცელების უფლებები თავისი ქვედანაყოფის, [[Saban Films]]-ის მეშვეობით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/04/saban-films-acquires-nikolaj-coster-waldau-crime-thriller-the-silencing-1202908031/|title=Saban Films Acquires Nikolaj Coster-Waldau Crime Thriller 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Dino|last=Day-Ramos|date=April 14, 2020|access-date=June 14, 2020|archive-date=July 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725232701/https://deadline.com/2020/04/saban-films-acquires-nikolaj-coster-waldau-crime-thriller-the-silencing-1202908031/|url-status=live}}</ref>
ფილმი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და ვიდეო-მოთხოვნით (VOD) პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]]. [[კანადა|კანადაში]] პრემიერა ასევე [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]] შედგა.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/news/summer-movie-preview-2020-guide-streaming-theaters-1234608462/|title=Summer Movie Preview 2020: 'Hamilton,' 'Tenet,' 'Mulan' and More|date=May 18, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527131523/https://variety.com/2020/film/news/summer-movie-preview-2020-guide-streaming-theaters-1234608462/|url-status=live}}</ref> It was released in Canada on August 14, 2020.<ref>{{cite web|url=http://mongrelmedia.com/index.php/filmlink?id=1f72e2cc-3a70-ea11-a9b0-0edcbcd33718&type=cs|title=The Silencing|website=[[Mongrel Media]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=June 17, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617144318/http://mongrelmedia.com/index.php/filmlink?id=1f72e2cc-3a70-ea11-a9b0-0edcbcd33718&type=cs|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Chittora|first=Piyush|date=July 10, 2020|title=Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis's The Silencing To Be Release On July 16 in US And August 14 in Canada|url=https://moviespie.com/news/news-movies/nikolaj-coster-waldau-annabelle-walliss-the-silencing-to-be-release-on-july-16-in-us-and-august-14-in-canada/|accessdate=July 1, 2021|website=Moviespie|archive-date=January 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116092126/https://www.moviespie.com/news/news-movies/nikolaj-coster-waldau-annabelle-walliss-the-silencing-to-be-release-on-july-16-in-us-and-august-14-in-canada/|url-status=dead}}</ref> ფილმი ქვეყანაში გაქირავების ლიდერი გახდა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში 79 ეკრანზე გამოვიდა, სადაც $53,205 შეაგროვა. ამით იგი გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ახალი ფილმი ერთ ეკრანზე საშუალო შემოსავლის მიხედვით. საშინაო ნახვების პირველივე კვირაში VOD გაყიდვებიდან ფილმმა დაახლოებით $5 მილიონი გამოიმუშავა.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/news/the-silencing-saban-films-digital-covid-19-1234741878/|title=Saban Films President Talks Digital Hit 'The Silencing,' Pivoting During COVID-19|magazine=Variety|date=August 20, 2020|access-date=October 15, 2020|archive-date=October 5, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201005152326/https://variety.com/2020/film/news/the-silencing-saban-films-digital-covid-19-1234741878/|url-status=live}}</ref>
==გამოხმაურება==
[[Rotten Tomatoes]]-ზე ფილმს აქვს 20%-იანი რეიტინგი 25 მიმოხილვაზე დაყრდნობით. კრიტიკოსთა კონსენსუსის თანახმად: „ფილმს განწყობა პერსონაჟების განვითარებაში ერევა, რაც იწვევს დაუმთავრებელ საიდუმლოს, რომელიც ვერ ახერხებს ინტერესის გაღვივებას“.<ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_silencing|title=The Silencing (2020)|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=[[Fandango Media|Fandango]]|access-date={{RT data|access date}}|archive-date=2020-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200912044406/https://www.rottentomatoes.com/m/the_silencing|url-status=live}}</ref>
თუმცა, ზოგიერთმა გამოცემამ ფილმი დადებითად შეაფასა. მაგალითად, [[The Times of India]]-მ აღნიშნა, რომ ეს არის სერიული მკვლელის საგა, სადაც მთავარია არა ის, თუ რას გიყვებიან, არამედ ის, თუ როგორ გიყვებიან. [[Cryptic Rock]]-მა კი ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა..<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/movie-reviews/the-silencing/movie-review/78495412.cms|title=The Silencing Movie Review : A grisly serial killer saga with chilling atmospherics|work=[[The Times of India]]|agency=[[The Times of India|TNN]]|date=October 5, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=June 11, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210611074533/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/movie-reviews/the-silencing/movie-review/78495412.cms|url-status=live}}</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები]]
[[კატეგორია:2020 წლის ფილმები]]
[[კატეგორია:ამერიკული ფილმები]]
[[კატეგორია:კანადური ფილმები]]
[[კატეგორია:თრილერები]]
edtgp9lw4x0es1xiu6qvo44ga1qfed8
5356869
5356865
2026-04-15T10:51:39Z
MariGoderdzz-QR
180584
5356869
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი =
| სურათი =
| სურათის ზომა =
| ჩარჩო =
| წარწერა =
| ჟანრი =
| კინოსტუდია =
| კომპანია =[[Anova Pictures]], [[XYZ Films]]
| დისტრიბუტორი =
| სცენარის ავტორი =[[მიკა რანუმი]]
| ნაწარმოები =
| ეფუძნება =
| ისტორია =
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი =
| მონტაჟი =[[ალენ დესოვაჟი]]
| როლებში = [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი|ჰერო ფიენის-ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]], [[მელანი სკროფანო]]
| ოპერატორი =[[მანუელ დაკოსე]]
| რეჟისორი =[[რობინ პრონტი]]
| მხატვარი =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =ბრუკ ბლერი, უილ ბლერი
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = [[სიბილ ლუი ეპიჩი]]
| გამოსვლის თარიღი = [[16 ივლისი]], [[2020]] (DirecTV Cinema); [[14 აგვისტო]], [[2020]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])
| ხანგრძლივობა = 93 წუთი
| ქვეყანა =[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]], [[კანადა]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი =
| შემოსავალი =$170,653<ref name=BOM>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|title=The Silencing (2020)|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[IMDb]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827181415/https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|url-status=live}}</ref><ref name="NUM">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|title=The Silencing (2020) - Financial Information|website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 21, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200821060356/https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|url-status=live}}</ref>
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
}}
„დუმილი“ (The Silencing)-[[2020]] წლის [[თრილერი|ექშენ-თრილერი]], რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორია]] [[რობინ პრონტი]], ხოლო სცენარის ავტორი — [[მიკა რანუმი]]. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[მელანი სკროფანო]]. სიუჟეტი მოგვითხრობს [[მონადირე|მონადირესა]] და [[შერიფი|შერიფზე]], რომლებიც ეძებენ მკვლელს, რომელმაც, შესაძლოა, წლების წინ [[მონადირე|მონადირის]] ქალიშვილი გაიტაცა.
ფილმი გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და [[VOD]] პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]], [[Saban Films]]-ის მიერ.
==სიუჟეტი==
ალკოჰოლიკი [[რეიბერნ სვანსონი]] [[ჩრდილოეთ მინესოტა|ჩრდილოეთ მინესოტაში]] ფლობს „გვენ სვანსონის ნაკრძალს“, რომელსაც სახელი მისი დაკარგული ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა. [[ნაკრძალი|ნაკრძალის]] შექმნა სინანულის გამოხატვაა, რადგან გვენი გმობდა მამის, როგორც ხაფანგებით [[მონადირე|მონადირის]] ცხოვრების წესს, და ასევე იმიტომ, რომ გოგონა ხუთი წლის წინ რეიბერნის მანქანიდან გაქრა, სანამ მამა მაღაზიაში [[ვისკი|ვისკის]] საყიდლად იყო შესული. რეიბერნი [[ნაკრძალი|ნაკრძალში]] [[მონადირე|მონადირეებს]] სათვალთვალო კამერების საშუალებით არ უშვებს.
შერიფი ელის გუსტაფსონი პრობლემური ახალგაზრდა კაცის, ბრუკსის დაა. [[ტბა|ტბასთან]] ნაპოვნი ახალგაზრდა გოგონას ცხედრის დათვალიერებისას, ელისი ამჩნევს ნაწიბურს გოგონას ყელზე და ხეში ჩარჭობილ შუბის პირს ინიციალებით „MB“. ცხედრის შესახებ გაგების შემდეგ, რეიბერნი ამოსაცნობად მიდის, თუმცა ირკვევა, რომ ეს გვენი არ არის. ელისი იგებს, რომ [[შუბი]] ნასროლია იშვიათი [[იარაღი|იარაღით]], რომელიც „ატლატლის“ სახელითაა ცნობილი.
რეიბერნი ტყეში შენიშნავს ადამიანს [[შენიღბვის კოსტიუმში]] (Ghillie suit); მასთან დაპირისპირებისას რეიბერნი ნასროლი [[შუბი|შუბით]] შავდება. გაქცევისას ის წააწყდება შავ პიკაპს, რომელსაც სანომრე ნიშნები მოხსნილი აქვს. ის მანქანას ფრთაზე „x“-ის დახაზვით ნიშნავს. შინ დაბრუნების შემდეგ, ჭრილობის დამუშავებისას, ის ათვალიერებს სათვალთვალო კამერებს და ხედავს, რომ იგივე ადამიანი ნაკრძალში გოგონაზე ნადირობს. რეიბერნი ბრუნდება, გადაარჩენს გოგონას, სახელად მოლის, და მას ღამით ძველ ორმო-ხაფანგში მალავს. მოლი მუნჯია და ყელზე ისეთივე ნაწიბური აქვს, როგორიც გარდაცვლილ გოგონას. მომდევნო საღამოს ისინი ქოხში ბრუნდებიან, სადაც მკვლელი მათ ჩასაფრებას უწყობს. მკვლელი რეიბერნს ჭრის, მოლის კი შუბით აზიანებს. ადგილზე მისული ელისი, დაჭრილი მოლის დანახვისას, ეჭვს რეიბერნზე მიიტანს, სანამ მის უკან მკვლელი არ გამოჩნდება. შენიღბული მკვლელის მოძრაობები ელისს აფიქრებინებს, რომ ეს მისი ძმაა. ელისი რეიბერნს ესვრის და ჭრის, რათა მან გაქცევა შეძლოს და ამით თავის ძმასაც მისცეს გაქცევის საშუალება.
ელისს რეიბერნის ძებნისას ფეხი მის მიერვე დაგებულ ხაფანგში უვარდება. რეიბერნი ელისის პატრულის მანქანით გარბის და მოლისთვის სასწრაფოს იძახებს; ელისი კი რეიბერნის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს. რეიბერნი ყოფილ ცოლთან, დებისთან და მის ქმართან, კარლ ბლექჰოკთან (ადგილობრივი ინდიელთა პოლიციის შერიფი) მიდის. მათ რეიბერნი მიტოვებულ [[ქარხანა|ქარხანაში]] გადაჰყავთ და მის სამკურნალოდ ექიმ ჯონ ბუნს იძახებენ. შემთხვევის ადგილზე ბრუკსიც ჩნდება და კარლი მას აპატიმრებს, თუმცა ბრუკსს ალიბი აქვს — იმ დროს სხვა, ნაკლებად მძიმე დანაშაულს სჩადიოდა. ელისი ხვდება თავის მორალურ შეცდომას და საავადმყოფოში მყოფ მოლის ჰპირდება, რომ მკვლელს დაიჭერს.
რეიბერნი გადაწყვეტს [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] თავი დაანებოს და ყრის ყველა ბოთლს, გარდა იმისა, რომელიც გვენის გაუჩინარების დღეს იყიდა. ის პოულობს იმ მონიშნულ პიკაპს და სახლში იპარება, სადაც მკვლელის იარაღებს, სამოსს და დაკარგული გოგონების პლაკატებს პოულობს, მათ შორის გვენისასაც. საოპერაციო მაგიდაზე ყელგამოჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი გოგონას პოვნის შემდეგ, მკვლელი რეიბერნს თავს ესხმის და ატყვევებს.
ელისი ამჩნევს უზუსტობებს ექიმი ბუნის მიერ მომზადებულ გაკვეთის დასკვნაში. მის კაბინეტში ლოდინისას, ის ხედავს ფოტოს, სადაც ექიმის ქალიშვილს, მელისას, უკეთია ყელსაბამი ინიციალებით „MB“. ელისი ხვდება, რომ მკვლელი ექიმი ბუნია.
ბუნი რეიბერნს უხსნის, რომ მას შემდეგ, რაც მისი ქალიშვილი [[მთვრალი მძღოლი|მთვრალმა მძღოლმა]] მოკლა, მან დაიწყო იმ გოგონების გატაცება და მკვლელობა, რომლებსაც „ცუდი მშობლები“ ჰყავდათ. ის ამტკიცებს, რომ ეს გოგონები მაინც საზოგადოების ტვირთად გაიზრდებოდნენ და არავის მოენატრებოდნენ. ბუნი რეიბერნს ნაკრძალში მიჰყავს და აიძულებს გაიქცეს, რათა მასზე ინადიროს. რეიბერნი ახერხებს ბუნის დამარცხებას და სასტიკად სცემს მას. ადგილზე ელისიც მიდის. რეიბერნი ბუნს ორმო-ხაფანგში აგდებს, რითაც მას სასიკვდილოდ ჭრის. ელისი უყურებს, როგორ ხურავს რეიბერნი ხაფანგს და ეუბნება, რომ ახლა ისინი „ქვეითად“ არიან (რადგან რეიბერნმა პოლიციას არ უთხრა, რომ ელისმა ესროლა). მოგვიანებით ელისი რადიოთი ისმენს ექიმი ბუნის [[სამძებრო სამუშაოები|სამძებრო სამუშაოების]] შესახებ.
დასასრულს, რეიბერნი და მისი ყოფილი ცოლი გვენის [[დაკრძალვა|დაკრძალვას]] მართავენ, რომელსაც მოლიც ესწრება. რეიბერნი ვისკის ბოლო ბოთლს ტბაში ღვრის შვილის მოსაგონებლად.
==სამსახიობო შემადგენლობა==
[[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] — რეიბერნ სვანსონი
[[ანაბელ უოლისი]] — ელის გუსტაფსონი
[[ჰერო ფიენის ტიფინი]] — ბრუკს გუსტაფსონი
[[ზან მაკლარნონი]] — კარლ ბლექჰოკი
[[მელანი სკროფანო]] — დები
[[შონ სმიტი]] — ექიმი ბუნი
==წარმოება==
[[2018]] წლის [[მაისი|მაისში]] ცნობილი გახდა, რომ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] შეუერთდა სამსახიობო ჯგუფს, ხოლო რეჟისორი [[ანდერს ენგსტრომი]] იქნებოდა [[მიკა რანუმი|მიკა რანუმის]] სცენარის მიხედვით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|title=Nikolaj Coster-Waldau To Star In Thriller 'The Silencing' – Cannes|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=May 7, 2018|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145920/https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] ფილმს [[ანაბელ უოლისი]] შეუერთდა, ხოლო [[რეჟისორი|რეჟისორის]] პოსტზე [[ენგსტრომი რობინ პრონტი|ენგსტრომი რობინ პრონტმა]] ჩაანაცვლა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|title=Annabelle Wallis Joins Nikolaj Coster-Waldau In Thriller 'The Silencing', Which Gets A New Director In Robin Pront – EFM|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=February 6, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128042613/https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|url-status=live}}</ref>
[[2019]] წლის აპრილში გუნდს [[ჰერო ფიენის ტიფინი]] დაემატა,<ref>{{cite web|last=N'Duka|first=Amanda|title='After' Star Hero Fiennes Tiffin Joins Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis In 'The Silencing'|date=April 8, 2019|publisher=[[Deadline Hollywood]]|url=https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 22, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822111627/https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|url-status=live}}</ref> ხოლო [[მაისი|მაისში]] — [[მელანი სკროფანო]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[შონ სმიტი]].<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|title='Wynonna Earp' Star Melanie Scrofano, Zahn McClarnon, Shaun Smyth Board 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Amanda|last=N'Duka|date=May 2, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=March 14, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314173700/https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|url-status=live}}</ref>
ძირითადი გადაღებები დაიწყო [[2019]] წლის [[მაისი|მაისში]] [[კანადა|კანადაში]].<ref>{{cite web|last=Ritman|first=Alex|title=Cannes First Look: Nikolaj Coster-Waldau in 'The Silencing' (Exclusive)|date=18 May 2019|publisher=[[The Hollywood Reporter]]|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|accessdate=July 1, 2021|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200213/https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Hamman|first=Cody|title=FOUR JOIN COSTER-WALDAU AND WALLIS IN THRILLER THE SILENCING|date=May 3, 2019|publisher=[[JoBlo.com]]|url=https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|access-date=24 January 2020|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200437/https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|url-status=live}}</ref> გადაღებები მიმდინარეობდა [[გრეიტერ-სადბერი|გრეიტერ-სადბერიში]], [[ონტარიო|ონტარიოს პროვინციაშ]]ი.<ref>{{cite web|last=Meslow|first=Scott|title=Nikolaj Coster-Waldau and Hero Fiennes Tiffin on Acid Rain, Directors With Guns, and Brown Teeth|date=August 14, 2020|publisher=[[gq.com]]|url=https://www.gq.com/story/the-silencing-nikolaj-coster-waldau-hero-fiennes-tiffin|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804153456/https://www.gq.com/story/the-silencing-nikolaj-coster-waldau-hero-fiennes-tiffin|url-status=live}}</ref>
==გამოსვლა==
ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაგეგმილი იყო ფესტივალზე [[South by Southwest]] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]], თუმცა ფესტივალი [[COVID-19]]-ის [[პანდემია|პანდემიის]] გამო გაუქმდა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/01/sxsw-judd-apatow-the-king-of-staten-island-pete-davidson-film-lineup-1202830681/|title=SXSW Sets Judd Apatow's 'The King Of Staten Island' As Opening-Night Film, Unveils Features And Episodics Lineups|website=Deadline Hollywood|first=Dino|last=Ray-Ramos|date=January 15, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 15, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115211101/https://deadline.com/2020/01/sxsw-judd-apatow-the-king-of-staten-island-pete-davidson-film-lineup-1202830681/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=City of Austin Cancels SXSW March Events|date=March 6, 2020|url=https://www.sxsw.com/2020-event-update/?_ga=2.162041658.762848835.1583616247-1929097727.1583616247|access-date=March 7, 2020|archive-date=July 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725163233/https://www.sxsw.com/2020-event-update/?_ga=2.162041658.762848835.1583616247-1929097727.1583616247|url-status=live}}</ref> მალევე, [[Saban Capital Group]]-მა შეიძინა ფილმის გავრცელების უფლებები თავისი ქვედანაყოფის, [[Saban Films]]-ის მეშვეობით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/04/saban-films-acquires-nikolaj-coster-waldau-crime-thriller-the-silencing-1202908031/|title=Saban Films Acquires Nikolaj Coster-Waldau Crime Thriller 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Dino|last=Day-Ramos|date=April 14, 2020|access-date=June 14, 2020|archive-date=July 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725232701/https://deadline.com/2020/04/saban-films-acquires-nikolaj-coster-waldau-crime-thriller-the-silencing-1202908031/|url-status=live}}</ref>
ფილმი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და ვიდეო-მოთხოვნით (VOD) პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]]. [[კანადა|კანადაში]] პრემიერა ასევე [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]] შედგა.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/news/summer-movie-preview-2020-guide-streaming-theaters-1234608462/|title=Summer Movie Preview 2020: 'Hamilton,' 'Tenet,' 'Mulan' and More|date=May 18, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527131523/https://variety.com/2020/film/news/summer-movie-preview-2020-guide-streaming-theaters-1234608462/|url-status=live}}</ref> It was released in Canada on August 14, 2020.<ref>{{cite web|url=http://mongrelmedia.com/index.php/filmlink?id=1f72e2cc-3a70-ea11-a9b0-0edcbcd33718&type=cs|title=The Silencing|website=[[Mongrel Media]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=June 17, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617144318/http://mongrelmedia.com/index.php/filmlink?id=1f72e2cc-3a70-ea11-a9b0-0edcbcd33718&type=cs|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Chittora|first=Piyush|date=July 10, 2020|title=Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis's The Silencing To Be Release On July 16 in US And August 14 in Canada|url=https://moviespie.com/news/news-movies/nikolaj-coster-waldau-annabelle-walliss-the-silencing-to-be-release-on-july-16-in-us-and-august-14-in-canada/|accessdate=July 1, 2021|website=Moviespie|archive-date=January 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116092126/https://www.moviespie.com/news/news-movies/nikolaj-coster-waldau-annabelle-walliss-the-silencing-to-be-release-on-july-16-in-us-and-august-14-in-canada/|url-status=dead}}</ref> ფილმი ქვეყანაში გაქირავების ლიდერი გახდა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში 79 ეკრანზე გამოვიდა, სადაც $53,205 შეაგროვა. ამით იგი გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ახალი ფილმი ერთ ეკრანზე საშუალო შემოსავლის მიხედვით. საშინაო ნახვების პირველივე კვირაში VOD გაყიდვებიდან ფილმმა დაახლოებით $5 მილიონი გამოიმუშავა.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/news/the-silencing-saban-films-digital-covid-19-1234741878/|title=Saban Films President Talks Digital Hit 'The Silencing,' Pivoting During COVID-19|magazine=Variety|date=August 20, 2020|access-date=October 15, 2020|archive-date=October 5, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201005152326/https://variety.com/2020/film/news/the-silencing-saban-films-digital-covid-19-1234741878/|url-status=live}}</ref>
==გამოხმაურება==
[[Rotten Tomatoes]]-ზე ფილმს აქვს 20%-იანი რეიტინგი 25 მიმოხილვაზე დაყრდნობით. კრიტიკოსთა კონსენსუსის თანახმად: „ფილმს განწყობა პერსონაჟების განვითარებაში ერევა, რაც იწვევს დაუმთავრებელ საიდუმლოს, რომელიც ვერ ახერხებს ინტერესის გაღვივებას“.<ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_silencing|title=The Silencing (2020)|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=[[Fandango Media|Fandango]]|access-date={{RT data|access date}}|archive-date=2020-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200912044406/https://www.rottentomatoes.com/m/the_silencing|url-status=live}}</ref>
თუმცა, ზოგიერთმა გამოცემამ ფილმი დადებითად შეაფასა. მაგალითად, [[The Times of India]]-მ აღნიშნა, რომ ეს არის სერიული მკვლელის საგა, სადაც მთავარია არა ის, თუ რას გიყვებიან, არამედ ის, თუ როგორ გიყვებიან. [[Cryptic Rock]]-მა კი ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა..<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/movie-reviews/the-silencing/movie-review/78495412.cms|title=The Silencing Movie Review : A grisly serial killer saga with chilling atmospherics|work=[[The Times of India]]|agency=[[The Times of India|TNN]]|date=October 5, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=June 11, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210611074533/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/movie-reviews/the-silencing/movie-review/78495412.cms|url-status=live}}</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები]]
[[კატეგორია:2020 წლის ფილმები]]
[[კატეგორია:ამერიკული ფილმები]]
[[კატეგორია:კანადური ფილმები]]
[[კატეგორია:თრილერები]]
gxwnn85w2jhnw9kk6h7lt7ead2or9w6
5356871
5356869
2026-04-15T10:54:19Z
MariGoderdzz-QR
180584
5356871
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| სახელი =
| სურათი =
| სურათის ზომა =
| ჩარჩო =
| წარწერა =
| ჟანრი =
| კინოსტუდია =
| კომპანია =[[Anova Pictures]], [[XYZ Films]]
| დისტრიბუტორი =
| სცენარის ავტორი =[[მიკა რანუმი]]
| ნაწარმოები =
| ეფუძნება =
| ისტორია =
| ტექსტს კითხულობს =
| დამდგმელი რეჟისორი =
| მონტაჟი =[[ალენ დესოვაჟი]]
| როლებში = [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი|ჰერო ფიენის-ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]], [[მელანი სკროფანო]]
| ოპერატორი =[[მანუელ დაკოსე]]
| რეჟისორი =[[რობინ პრონტი]]
| მხატვარი =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =ბრუკ ბლერი, უილ ბლერი
| სიმღერის ტექსტის ავტორი =
| ხმის ოპერატორი =
| პროდიუსერი = [[სიბილ ლუი ეპიჩი]]
| გამოსვლის თარიღი = [[16 ივლისი]], [[2020]] (DirecTV Cinema); [[14 აგვისტო]], [[2020]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])
| ხანგრძლივობა = 93 წუთი
| ქვეყანა =[[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]], [[კანადა]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი =
| შემოსავალი =$170,653<ref name=BOM>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|title=The Silencing (2020)|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[IMDb]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827181415/https://www.boxofficemojo.com/title/tt7149730/?ref_=bo_se_r_1|url-status=live}}</ref><ref name="NUM">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|title=The Silencing (2020) - Financial Information|website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 21, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200821060356/https://www.the-numbers.com/movie/Silencing-The-(2020)#tab=summary|url-status=live}}</ref>
| წინა =
| შემდეგი =
| საიტი =
}}
„დუმილი“-[[2020]] წლის [[თრილერი|ექშენ-თრილერი]], რომლის [[რეჟისორი|რეჟისორია]] [[რობინ პრონტი]], ხოლო სცენარის ავტორი — [[მიკა რანუმი]]. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]], [[ანაბელ უოლისი]], [[ჰერო ფიენის ტიფინი]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[მელანი სკროფანო]]. სიუჟეტი მოგვითხრობს [[მონადირე|მონადირესა]] და [[შერიფი|შერიფზე]], რომლებიც ეძებენ მკვლელს, რომელმაც, შესაძლოა, წლების წინ [[მონადირე|მონადირის]] ქალიშვილი გაიტაცა.
ფილმი გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და [[VOD]] პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]], [[Saban Films]]-ის მიერ.
==სიუჟეტი==
ალკოჰოლიკი [[რეიბერნ სვანსონი]] [[ჩრდილოეთ მინესოტა|ჩრდილოეთ მინესოტაში]] ფლობს „გვენ სვანსონის ნაკრძალს“, რომელსაც სახელი მისი დაკარგული ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა. [[ნაკრძალი|ნაკრძალის]] შექმნა სინანულის გამოხატვაა, რადგან გვენი გმობდა მამის, როგორც ხაფანგებით [[მონადირე|მონადირის]] ცხოვრების წესს, და ასევე იმიტომ, რომ გოგონა ხუთი წლის წინ რეიბერნის მანქანიდან გაქრა, სანამ მამა მაღაზიაში [[ვისკი|ვისკის]] საყიდლად იყო შესული. რეიბერნი [[ნაკრძალი|ნაკრძალში]] [[მონადირე|მონადირეებს]] სათვალთვალო კამერების საშუალებით არ უშვებს.
შერიფი ელის გუსტაფსონი პრობლემური ახალგაზრდა კაცის, ბრუკსის დაა. [[ტბა|ტბასთან]] ნაპოვნი ახალგაზრდა გოგონას ცხედრის დათვალიერებისას, ელისი ამჩნევს ნაწიბურს გოგონას ყელზე და ხეში ჩარჭობილ შუბის პირს ინიციალებით „MB“. ცხედრის შესახებ გაგების შემდეგ, რეიბერნი ამოსაცნობად მიდის, თუმცა ირკვევა, რომ ეს გვენი არ არის. ელისი იგებს, რომ [[შუბი]] ნასროლია იშვიათი [[იარაღი|იარაღით]], რომელიც „ატლატლის“ სახელითაა ცნობილი.
რეიბერნი ტყეში შენიშნავს ადამიანს [[შენიღბვის კოსტიუმში]] (Ghillie suit); მასთან დაპირისპირებისას რეიბერნი ნასროლი [[შუბი|შუბით]] შავდება. გაქცევისას ის წააწყდება შავ პიკაპს, რომელსაც სანომრე ნიშნები მოხსნილი აქვს. ის მანქანას ფრთაზე „x“-ის დახაზვით ნიშნავს. შინ დაბრუნების შემდეგ, ჭრილობის დამუშავებისას, ის ათვალიერებს სათვალთვალო კამერებს და ხედავს, რომ იგივე ადამიანი ნაკრძალში გოგონაზე ნადირობს. რეიბერნი ბრუნდება, გადაარჩენს გოგონას, სახელად მოლის, და მას ღამით ძველ ორმო-ხაფანგში მალავს. მოლი მუნჯია და ყელზე ისეთივე ნაწიბური აქვს, როგორიც გარდაცვლილ გოგონას. მომდევნო საღამოს ისინი ქოხში ბრუნდებიან, სადაც მკვლელი მათ ჩასაფრებას უწყობს. მკვლელი რეიბერნს ჭრის, მოლის კი შუბით აზიანებს. ადგილზე მისული ელისი, დაჭრილი მოლის დანახვისას, ეჭვს რეიბერნზე მიიტანს, სანამ მის უკან მკვლელი არ გამოჩნდება. შენიღბული მკვლელის მოძრაობები ელისს აფიქრებინებს, რომ ეს მისი ძმაა. ელისი რეიბერნს ესვრის და ჭრის, რათა მან გაქცევა შეძლოს და ამით თავის ძმასაც მისცეს გაქცევის საშუალება.
ელისს რეიბერნის ძებნისას ფეხი მის მიერვე დაგებულ ხაფანგში უვარდება. რეიბერნი ელისის პატრულის მანქანით გარბის და მოლისთვის სასწრაფოს იძახებს; ელისი კი რეიბერნის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს. რეიბერნი ყოფილ ცოლთან, დებისთან და მის ქმართან, კარლ ბლექჰოკთან (ადგილობრივი ინდიელთა პოლიციის შერიფი) მიდის. მათ რეიბერნი მიტოვებულ [[ქარხანა|ქარხანაში]] გადაჰყავთ და მის სამკურნალოდ ექიმ ჯონ ბუნს იძახებენ. შემთხვევის ადგილზე ბრუკსიც ჩნდება და კარლი მას აპატიმრებს, თუმცა ბრუკსს ალიბი აქვს — იმ დროს სხვა, ნაკლებად მძიმე დანაშაულს სჩადიოდა. ელისი ხვდება თავის მორალურ შეცდომას და საავადმყოფოში მყოფ მოლის ჰპირდება, რომ მკვლელს დაიჭერს.
რეიბერნი გადაწყვეტს [[ალკოჰოლური სასმელი|ალკოჰოლს]] თავი დაანებოს და ყრის ყველა ბოთლს, გარდა იმისა, რომელიც გვენის გაუჩინარების დღეს იყიდა. ის პოულობს იმ მონიშნულ პიკაპს და სახლში იპარება, სადაც მკვლელის იარაღებს, სამოსს და დაკარგული გოგონების პლაკატებს პოულობს, მათ შორის გვენისასაც. საოპერაციო მაგიდაზე ყელგამოჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი გოგონას პოვნის შემდეგ, მკვლელი რეიბერნს თავს ესხმის და ატყვევებს.
ელისი ამჩნევს უზუსტობებს ექიმი ბუნის მიერ მომზადებულ გაკვეთის დასკვნაში. მის კაბინეტში ლოდინისას, ის ხედავს ფოტოს, სადაც ექიმის ქალიშვილს, მელისას, უკეთია ყელსაბამი ინიციალებით „MB“. ელისი ხვდება, რომ მკვლელი ექიმი ბუნია.
ბუნი რეიბერნს უხსნის, რომ მას შემდეგ, რაც მისი ქალიშვილი [[მთვრალი მძღოლი|მთვრალმა მძღოლმა]] მოკლა, მან დაიწყო იმ გოგონების გატაცება და მკვლელობა, რომლებსაც „ცუდი მშობლები“ ჰყავდათ. ის ამტკიცებს, რომ ეს გოგონები მაინც საზოგადოების ტვირთად გაიზრდებოდნენ და არავის მოენატრებოდნენ. ბუნი რეიბერნს ნაკრძალში მიჰყავს და აიძულებს გაიქცეს, რათა მასზე ინადიროს. რეიბერნი ახერხებს ბუნის დამარცხებას და სასტიკად სცემს მას. ადგილზე ელისიც მიდის. რეიბერნი ბუნს ორმო-ხაფანგში აგდებს, რითაც მას სასიკვდილოდ ჭრის. ელისი უყურებს, როგორ ხურავს რეიბერნი ხაფანგს და ეუბნება, რომ ახლა ისინი „ქვეითად“ არიან (რადგან რეიბერნმა პოლიციას არ უთხრა, რომ ელისმა ესროლა). მოგვიანებით ელისი რადიოთი ისმენს ექიმი ბუნის [[სამძებრო სამუშაოები|სამძებრო სამუშაოების]] შესახებ.
დასასრულს, რეიბერნი და მისი ყოფილი ცოლი გვენის [[დაკრძალვა|დაკრძალვას]] მართავენ, რომელსაც მოლიც ესწრება. რეიბერნი ვისკის ბოლო ბოთლს ტბაში ღვრის შვილის მოსაგონებლად.
==სამსახიობო შემადგენლობა==
[[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] — რეიბერნ სვანსონი
[[ანაბელ უოლისი]] — ელის გუსტაფსონი
[[ჰერო ფიენის ტიფინი]] — ბრუკს გუსტაფსონი
[[ზან მაკლარნონი]] — კარლ ბლექჰოკი
[[მელანი სკროფანო]] — დები
[[შონ სმიტი]] — ექიმი ბუნი
==წარმოება==
[[2018]] წლის [[მაისი|მაისში]] ცნობილი გახდა, რომ [[ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ]] შეუერთდა სამსახიობო ჯგუფს, ხოლო რეჟისორი [[ანდერს ენგსტრომი]] იქნებოდა [[მიკა რანუმი|მიკა რანუმის]] სცენარის მიხედვით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|title=Nikolaj Coster-Waldau To Star In Thriller 'The Silencing' – Cannes|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=May 7, 2018|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145920/https://deadline.com/2018/05/nikolaj-coster-waldau-the-silencing-movie-cast-cannes-1202384413/|url-status=live}}</ref> [[2019]] წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] ფილმს [[ანაბელ უოლისი]] შეუერთდა, ხოლო [[რეჟისორი|რეჟისორის]] პოსტზე [[ენგსტრომი რობინ პრონტი|ენგსტრომი რობინ პრონტმა]] ჩაანაცვლა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|title=Annabelle Wallis Joins Nikolaj Coster-Waldau In Thriller 'The Silencing', Which Gets A New Director In Robin Pront – EFM|website=Deadline Hollywood|first=Patrick|last=Hipes|date=February 6, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128042613/https://deadline.com/2019/02/annabelle-wallis-the-silencing-movie-nikolaj-coster-waldau-cast-1202550960/|url-status=live}}</ref>
[[2019]] წლის აპრილში გუნდს [[ჰერო ფიენის ტიფინი]] დაემატა,<ref>{{cite web|last=N'Duka|first=Amanda|title='After' Star Hero Fiennes Tiffin Joins Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis In 'The Silencing'|date=April 8, 2019|publisher=[[Deadline Hollywood]]|url=https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 22, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822111627/https://deadline.com/2019/04/after-hero-fiennes-tiffin-nikolaj-coster-waldau-annabelle-wallis-the-silencing-1202591199/|url-status=live}}</ref> ხოლო [[მაისი|მაისში]] — [[მელანი სკროფანო]], [[ზან მაკლარნონი]] და [[შონ სმიტი]].<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|title='Wynonna Earp' Star Melanie Scrofano, Zahn McClarnon, Shaun Smyth Board 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Amanda|last=N'Duka|date=May 2, 2019|accessdate=July 1, 2021|archive-date=March 14, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314173700/https://deadline.com/2019/05/wynonna-earp-melanie-scrofano-zahn-mcclarnon-shaun-smyth-the-silencing-1202606182/|url-status=live}}</ref>
ძირითადი გადაღებები დაიწყო [[2019]] წლის [[მაისი|მაისში]] [[კანადა|კანადაში]].<ref>{{cite web|last=Ritman|first=Alex|title=Cannes First Look: Nikolaj Coster-Waldau in 'The Silencing' (Exclusive)|date=18 May 2019|publisher=[[The Hollywood Reporter]]|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|accessdate=July 1, 2021|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200213/https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-first-look-nikolaj-coster-waldau-silencing-1211666|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Hamman|first=Cody|title=FOUR JOIN COSTER-WALDAU AND WALLIS IN THRILLER THE SILENCING|date=May 3, 2019|publisher=[[JoBlo.com]]|url=https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|access-date=24 January 2020|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124200437/https://www.joblo.com/horror-movies/news/four-join-coster-waldau-and-wallis-in-thriller-the-silencing|url-status=live}}</ref> გადაღებები მიმდინარეობდა [[გრეიტერ-სადბერი|გრეიტერ-სადბერიში]], [[ონტარიო|ონტარიოს პროვინციაშ]]ი.<ref>{{cite web|last=Meslow|first=Scott|title=Nikolaj Coster-Waldau and Hero Fiennes Tiffin on Acid Rain, Directors With Guns, and Brown Teeth|date=August 14, 2020|publisher=[[gq.com]]|url=https://www.gq.com/story/the-silencing-nikolaj-coster-waldau-hero-fiennes-tiffin|accessdate=July 1, 2021|archive-date=August 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804153456/https://www.gq.com/story/the-silencing-nikolaj-coster-waldau-hero-fiennes-tiffin|url-status=live}}</ref>
==გამოსვლა==
ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაგეგმილი იყო ფესტივალზე [[South by Southwest]] [[2020]] წლის [[მარტი|მარტში]], თუმცა ფესტივალი [[COVID-19]]-ის [[პანდემია|პანდემიის]] გამო გაუქმდა.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/01/sxsw-judd-apatow-the-king-of-staten-island-pete-davidson-film-lineup-1202830681/|title=SXSW Sets Judd Apatow's 'The King Of Staten Island' As Opening-Night Film, Unveils Features And Episodics Lineups|website=Deadline Hollywood|first=Dino|last=Ray-Ramos|date=January 15, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=January 15, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115211101/https://deadline.com/2020/01/sxsw-judd-apatow-the-king-of-staten-island-pete-davidson-film-lineup-1202830681/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=City of Austin Cancels SXSW March Events|date=March 6, 2020|url=https://www.sxsw.com/2020-event-update/?_ga=2.162041658.762848835.1583616247-1929097727.1583616247|access-date=March 7, 2020|archive-date=July 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725163233/https://www.sxsw.com/2020-event-update/?_ga=2.162041658.762848835.1583616247-1929097727.1583616247|url-status=live}}</ref> მალევე, [[Saban Capital Group]]-მა შეიძინა ფილმის გავრცელების უფლებები თავისი ქვედანაყოფის, [[Saban Films]]-ის მეშვეობით.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/04/saban-films-acquires-nikolaj-coster-waldau-crime-thriller-the-silencing-1202908031/|title=Saban Films Acquires Nikolaj Coster-Waldau Crime Thriller 'The Silencing'|website=Deadline Hollywood|first=Dino|last=Day-Ramos|date=April 14, 2020|access-date=June 14, 2020|archive-date=July 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725232701/https://deadline.com/2020/04/saban-films-acquires-nikolaj-coster-waldau-crime-thriller-the-silencing-1202908031/|url-status=live}}</ref>
ფილმი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში გამოვიდა [[DirecTV Cinema]]-ზე [[2020]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]], ხოლო კინოთეატრებსა და ვიდეო-მოთხოვნით (VOD) პლატფორმებზე — [[2020]] წლის [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]]. [[კანადა|კანადაში]] პრემიერა ასევე [[14 აგვისტო|14 აგვისტოს]] შედგა.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/news/summer-movie-preview-2020-guide-streaming-theaters-1234608462/|title=Summer Movie Preview 2020: 'Hamilton,' 'Tenet,' 'Mulan' and More|date=May 18, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527131523/https://variety.com/2020/film/news/summer-movie-preview-2020-guide-streaming-theaters-1234608462/|url-status=live}}</ref> It was released in Canada on August 14, 2020.<ref>{{cite web|url=http://mongrelmedia.com/index.php/filmlink?id=1f72e2cc-3a70-ea11-a9b0-0edcbcd33718&type=cs|title=The Silencing|website=[[Mongrel Media]]|accessdate=July 1, 2021|archive-date=June 17, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617144318/http://mongrelmedia.com/index.php/filmlink?id=1f72e2cc-3a70-ea11-a9b0-0edcbcd33718&type=cs|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Chittora|first=Piyush|date=July 10, 2020|title=Nikolaj Coster-Waldau, Annabelle Wallis's The Silencing To Be Release On July 16 in US And August 14 in Canada|url=https://moviespie.com/news/news-movies/nikolaj-coster-waldau-annabelle-walliss-the-silencing-to-be-release-on-july-16-in-us-and-august-14-in-canada/|accessdate=July 1, 2021|website=Moviespie|archive-date=January 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116092126/https://www.moviespie.com/news/news-movies/nikolaj-coster-waldau-annabelle-walliss-the-silencing-to-be-release-on-july-16-in-us-and-august-14-in-canada/|url-status=dead}}</ref> ფილმი ქვეყანაში გაქირავების ლიდერი გახდა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში 79 ეკრანზე გამოვიდა, სადაც $53,205 შეაგროვა. ამით იგი გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ახალი ფილმი ერთ ეკრანზე საშუალო შემოსავლის მიხედვით. საშინაო ნახვების პირველივე კვირაში VOD გაყიდვებიდან ფილმმა დაახლოებით $5 მილიონი გამოიმუშავა.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/news/the-silencing-saban-films-digital-covid-19-1234741878/|title=Saban Films President Talks Digital Hit 'The Silencing,' Pivoting During COVID-19|magazine=Variety|date=August 20, 2020|access-date=October 15, 2020|archive-date=October 5, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201005152326/https://variety.com/2020/film/news/the-silencing-saban-films-digital-covid-19-1234741878/|url-status=live}}</ref>
==გამოხმაურება==
[[Rotten Tomatoes]]-ზე ფილმს აქვს 20%-იანი რეიტინგი 25 მიმოხილვაზე დაყრდნობით. კრიტიკოსთა კონსენსუსის თანახმად: „ფილმს განწყობა პერსონაჟების განვითარებაში ერევა, რაც იწვევს დაუმთავრებელ საიდუმლოს, რომელიც ვერ ახერხებს ინტერესის გაღვივებას“.<ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_silencing|title=The Silencing (2020)|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=[[Fandango Media|Fandango]]|access-date={{RT data|access date}}|archive-date=2020-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200912044406/https://www.rottentomatoes.com/m/the_silencing|url-status=live}}</ref>
თუმცა, ზოგიერთმა გამოცემამ ფილმი დადებითად შეაფასა. მაგალითად, [[The Times of India]]-მ აღნიშნა, რომ ეს არის სერიული მკვლელის საგა, სადაც მთავარია არა ის, თუ რას გიყვებიან, არამედ ის, თუ როგორ გიყვებიან. [[Cryptic Rock]]-მა კი ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა..<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/movie-reviews/the-silencing/movie-review/78495412.cms|title=The Silencing Movie Review : A grisly serial killer saga with chilling atmospherics|work=[[The Times of India]]|agency=[[The Times of India|TNN]]|date=October 5, 2020|accessdate=July 1, 2021|archive-date=June 11, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210611074533/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/movie-reviews/the-silencing/movie-review/78495412.cms|url-status=live}}</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები]]
[[კატეგორია:2020 წლის ფილმები]]
[[კატეგორია:ამერიკული ფილმები]]
[[კატეგორია:კანადური ფილმები]]
[[კატეგორია:თრილერები]]
nwhx6ajibtbglvo17xku12fzdqkay0n
ტისა (პარტია)
0
880274
5356466
5356437
2026-04-14T12:36:54Z
J4keeS237
143476
5356466
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება|ტისა|ტისა}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი=ტისა <br/><small>პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია</small>
|პარტიის სახელი მშობლიური=Tisztelet és Szabadság Párt
|პარტიის ლოგო=TISZA 2024.svg
|ლოგოს_სიგანე=150px
|პარტიის ვიკიფერი = {{ტისა/მეტა/ფერი}}
|პარტიის სახელი ფერი = black
|აბრევიატურა=TISZA
|ქვეყანა=უნგრეთი
|დევიზი მშობლიურ ენაზე=Árad a Tisza!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა=უნგრული
|დევიზი ქართულად=ტისა იტბორება!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა მიცემითი=უნგრულ
|თავმჯდომარე=[[პეტერ მადიარი]]
|ხელმძღვანელი1 წარწერა=დამფუძნებელი თავმჯდომარე
|ხელმძღვანელი1=ატილა საბო
|ხელმძღვანელი2 წარწერა=ვიცე-თავმჯდომარეები
|ხელმძღვანელი2=მარქ რადნაი, ზოლტან ტარი, აგნეშ ფორშტჰოფერი
|დაფუძნდა=2020 წლის 23 ოქტომბერი
|იდეოლოგია=[[კონსერვატიზმი]]<br>[[პოპულიზმი]]<br>[[პროევროპულობა]]
|პოლიტიკური პოზიცია=[[ცენტრიზმი]], [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]]
|აფილაცია 1 სახელი=ევროპული გაერთიანება
|აფილაცია1=[[ევროპის სახალხო პარტია]]
|აფილაცია 2 სახელი=ევროპარლამენტის ფრაქცია
|აფილაცია2=[[ევროპის სახალხო პარტიის ჯგუფი]]
|გაზეთი=Tiszta Hang
|შტაბ-ბინა=Dobó István utca 16, 3300 [[ეგერი]]
|ადგილები1_სათაური = [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნული ასამბლეა]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ადგილები2_სათაური = [[ევროპის პარლამენტი]]
|ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ფერები = {{colorbox|#88E8FF|border=darkgrey}} ცისფერი (ძირითადი) <br> {{colorbox|#112866|border=darkgrey}} ლურჯი (მეორადი)
|საიტი = [https://magyartisza.hu/ magyartisza.hu]
}}
'''ტისა''' ({{lang-hu|Tisza}}), ''სრულად'' '''პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია''' ({{lang-hu|Tisztelet és Szabadság Párt}}) — [[კონსერვატიზმი|კონსერვატიული]], ცენტრისტული-მემარჯვენე, პროევროპული და პოპულისტური პოლიტიკური პარტია უნგრეთში.
პარტია 2020 წელს დაარსდა, ხოლო [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026 წლის უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში]] [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნულ ასამბლეაში]] საკონსტიტუციო სუპერუმრავლესობა მოიპოვა, რითაც [[ვიქტორ ორბანი|ვიქტორ ორბანისა]] და [[ფიდესი]]ს 16-წლიანი მმართველობა დაასრულა.<ref>{{Cite news|date=12 აპრილი, 2026|title=უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში პეტერ მადიარის ოპოზიციურმა პარტია "ტისამ" გაიმარჯვა|url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/33730619.html|access-date=14 აპრილი, 2026|work=რადიო თავისუფლება}}</ref> პარტიამ პოპულარობა მას შემდეგ მოიპოვა, რაც მას ფიდესის ყოფილი წევრი [[პეტერ მადიარი]] შეუერთდა. მისი არაპარტიული მოძრაობის წევრებმა პარტიაში პოზიციების უმრავლესობა დაიკავეს 2024 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად<ref name="auto1">{{Cite web |last=Balázs |first=Cseke |date=10 აპრილი, 2024 |title=A Tisztelet és Szabadság Párttal indul a júniusi választáson Magyar Péter |url=https://telex.hu/belfold/2024/04/10/magyar-peter-partja-valasztasi-bizottsag-nyilvantartasba-vetel |access-date=13 აპრილი, 2026 |website=telex |language=hu}}</ref> და [[ევროპის პარლამენტი|ევროპარლამენტში]] 7 ადგილი მოიპოვეს.<ref>{{Cite web |title=Orban challenger makes final push ahead of Sunday's EU vote |url=https://www.reuters.com/world/europe/orban-challenger-makes-final-push-ahead-sundays-eu-vote-2024-06-08/ |publisher=Reuters}}</ref>
პარტიას ხელმძღვანელობს პეტერ მადიარი, რომელიც ლიდერად 2024 წლის 22 ივლისს აირჩიეს. [[ზოლტან ტარი]] და [[ანდრეა ბუიდოსო]] პარტიის საპარლამენტო ლიდერები არიან, ევროპარლამენტსა და ბუდაპეშტის გენერალურ ასამბლეაში.
==შედეგები არჩევნებში==
===ეროვნული ასამბლეა===
{| class="wikitable"
|-
! rowspan=2 | არჩევნები
! rowspan=2 | ლიდერი
! colspan=2 | პროპორციული
! colspan=2 | მაჟორიტარული
! rowspan=2 | მანდატები
! rowspan=2 | +/–
! rowspan=2 | სტატუსი
|-
! ხმები
! %
! ხმები
! %
|-
| align=center | [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026]]
| [[პეტერ მადიარი]]
| 3 106 048
| 52,79 (#1)
| 3 079 646
| 54,41 (#1)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| {{yes|საკონსტიტუციო უმრავლესობა}}
|}
===ევროპის პარლამენტი===
{| class="wikitable"
|-
! არჩევნები
! ლიდერი
! ხმები
! %
! მანდატები
! +/–
! {{tooltip|ეპ ჯგუფი|ევროპის პარლამენტის ჯგუფი}}
|-
| align=center | 2024
| [[პეტერ მადიარი]]
| 1 352 699
| 29,60 (#2)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| align=center | [[ევროპის სახალხო პარტია|ესპ]]
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:უნგრეთის პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2020 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
thzcrzw4eho5kdjj4313x0lbcjz7zbh
5356467
5356466
2026-04-14T12:39:35Z
DerFuchs
6187
5356467
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება|ტისა|ტისა}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი=ტისა <br/><small>პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია</small>
|პარტიის სახელი მშობლიური=Tisztelet és Szabadság Párt
|პარტიის ლოგო=TISZA 2024.svg
|ლოგოს_სიგანე=150px
|პარტიის ვიკიფერი = {{ტისა/მეტა/ფერი}}
|პარტიის სახელი ფერი = black
|აბრევიატურა=TISZA
|ქვეყანა=უნგრეთი
|დევიზი მშობლიურ ენაზე=Árad a Tisza!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა=უნგრული
|დევიზი ქართულად=ტისა იტბორება!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა მიცემითი=უნგრულ
|თავმჯდომარე=[[პეტერ მადიარი]]
|ხელმძღვანელი1 წარწერა=დამფუძნებელი თავმჯდომარე
|ხელმძღვანელი1=ატილა საბო
|ხელმძღვანელი2 წარწერა=ვიცე-თავმჯდომარეები
|ხელმძღვანელი2=მარქ რადნაი, ზოლტან ტარი, აგნეშ ფორშტჰოფერი
|დაფუძნდა=2020 წლის 23 ოქტომბერი
|იდეოლოგია={{ubl
| [[ლიბერალური კონსერვატიზმი]]<ref>{{cite web |url=https://www.ips-journal.eu/topics/democracy-and-society/this-time-things-are-different-8986/ |title=This time, things are different |quote=In most opinion polls, Fidesz, Viktor Orbán’s party, has fallen hopelessly behind its rival Tisza, a liberal-conservative anti-Fidesz movement. |website =ips-journal.eu |date=4 September 2026 }}</ref>
| [[პოპულიზმი]]<ref name="populist">{{bulleted list|{{cite web|url=https://verfassungsblog.de/beating-populism-with-populism/|title=Beating (Authoritarian) Populism with (Democratic) Populism|website=[[Verfassungsblog]]|author=Zoltán Ádám|date=9 April 2026}}|{{Cite web |last=Mátyás |first=Papp Gergely |date=2025-03-09 |title=Milyen szavazókat veszít a gazdasági helyzet miatt a Fidesz, és kiket nyer meg a Tisza? – G7 – Gazdasági sztorik érthetően |url=https://g7.hu/kozelet/20250309/milyen-szavazokat-veszit-a-gazdasagi-helyzet-miatt-a-fidesz-es-kiket-nyer-meg-a-tisza/ |access-date=2025-06-24 |language=hu}}|{{Cite journal |last=Rácz |first=András |year=2024 |title=A Political Landslide in Hungary Challenges Orbán's Regime and the EU |url=https://www.ssoar.info/ssoar/bitstream/handle/document/95333/ssoar-2024-racz-A_Political_Landslide_in_Hungary.pdf?sequence=1&isAllowed=y |journal=DGAP |location=Berlin |publisher=Forschungsinstitut der Deutschen Gesellschaft für Auswärtige Politi |via=SSOAR}}}}</ref>
| [[ევროპა|პროევროპელობა]]<ref name="european">{{bulleted list|{{cite web |url=https://www.swissinfo.ch/eng/eu%27s-eastern-members-see-strong-performances-by-centrist-parties/80188387 |title=EU's eastern members see strong performances by centrist parties |publisher= SWI swissinfo.ch |date=10 June 2024 |author1=Barbara Erling |author2=Gergely Szakacs }}|{{cite web |url=https://www.gisreportsonline.com/r/hungary-magyar/ |title=Peter Magyar's rise is reshaping Hungary's political landscape |publisher=Geopolitical Intelligence Services AG |date=31 March 2025 |author=Krisztina Koenen}}|{{cite web |url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2025-06-05/year-peter-magyar-great-expectations-great-challenges |title=The year of Péter Magyar: great expectations, great challenges |publisher=Centre for Eastern Studies |date= 6 May 2025 |author=Ilona Gizińska}}|{{Cite journal |last1=Baranyai |first1=Artúr |last2=Gyulai |first2=Attila |last3=Papp |first3=Zsófia |title=Hungary: Political Developments and Data in 2024: From Scandal to Shake-Up: The Rise of a New Opposition and the Re-Opening of the Political Competition |url=https://ejpr.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/2047-8852.70011 |journal=European Journal of Political Research (Political Data Yearbook) |publication-date=2025-07-14 |doi=10.1111/2047-8852.70011|url-access=subscription}}}}</ref>
}}
|პოლიტიკური პოზიცია=[[ცენტრიზმი]], [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]]
|აფილაცია 1 სახელი=ევროპული გაერთიანება
|აფილაცია1=[[ევროპის სახალხო პარტია]]
|აფილაცია 2 სახელი=ევროპარლამენტის ფრაქცია
|აფილაცია2=[[ევროპის სახალხო პარტიის ჯგუფი]]
|გაზეთი=Tiszta Hang
|შტაბ-ბინა=Dobó István utca 16, 3300 [[ეგერი]]
|ადგილები1_სათაური = [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნული ასამბლეა]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ადგილები2_სათაური = [[ევროპის პარლამენტი]]
|ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ფერები = {{colorbox|#88E8FF|border=darkgrey}} ცისფერი (ძირითადი) <br> {{colorbox|#112866|border=darkgrey}} ლურჯი (მეორადი)
|საიტი = [https://magyartisza.hu/ magyartisza.hu]
}}
'''ტისა''' ({{lang-hu|Tisza}}), ''სრულად'' '''პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია''' ({{lang-hu|Tisztelet és Szabadság Párt}}) — [[ცენტრიზმი|ცენტრისტულ-მემარჯვენე]]<ref name="centre"/><ref name="centre-right"/> [[ევროპა|პროევროპული]],<ref name="european"/> და [[პოპულიზმი|პოპულისტური]]<ref name="populist"/> პარტია უნგრეთში.
პარტია 2020 წელს დაარსდა, ხოლო [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026 წლის უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში]] [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნულ ასამბლეაში]] საკონსტიტუციო სუპერუმრავლესობა მოიპოვა, რითაც [[ვიქტორ ორბანი|ვიქტორ ორბანისა]] და [[ფიდესი]]ს 16-წლიანი მმართველობა დაასრულა.<ref>{{Cite news|date=12 აპრილი, 2026|title=უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში პეტერ მადიარის ოპოზიციურმა პარტია "ტისამ" გაიმარჯვა|url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/33730619.html|access-date=14 აპრილი, 2026|work=რადიო თავისუფლება}}</ref> პარტიამ პოპულარობა მას შემდეგ მოიპოვა, რაც მას ფიდესის ყოფილი წევრი [[პეტერ მადიარი]] შეუერთდა. მისი არაპარტიული მოძრაობის წევრებმა პარტიაში პოზიციების უმრავლესობა დაიკავეს 2024 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად<ref name="auto1">{{Cite web |last=Balázs |first=Cseke |date=10 აპრილი, 2024 |title=A Tisztelet és Szabadság Párttal indul a júniusi választáson Magyar Péter |url=https://telex.hu/belfold/2024/04/10/magyar-peter-partja-valasztasi-bizottsag-nyilvantartasba-vetel |access-date=13 აპრილი, 2026 |website=telex |language=hu}}</ref> და [[ევროპის პარლამენტი|ევროპარლამენტში]] 7 ადგილი მოიპოვეს.<ref>{{Cite web |title=Orban challenger makes final push ahead of Sunday's EU vote |url=https://www.reuters.com/world/europe/orban-challenger-makes-final-push-ahead-sundays-eu-vote-2024-06-08/ |publisher=Reuters}}</ref>
პარტიას ხელმძღვანელობს პეტერ მადიარი, რომელიც ლიდერად 2024 წლის 22 ივლისს აირჩიეს. [[ზოლტან ტარი]] და [[ანდრეა ბუიდოსო]] პარტიის საპარლამენტო ლიდერები არიან, ევროპარლამენტსა და ბუდაპეშტის გენერალურ ასამბლეაში.
==შედეგები არჩევნებში==
===ეროვნული ასამბლეა===
{| class="wikitable"
|-
! rowspan=2 | არჩევნები
! rowspan=2 | ლიდერი
! colspan=2 | პროპორციული
! colspan=2 | მაჟორიტარული
! rowspan=2 | მანდატები
! rowspan=2 | +/–
! rowspan=2 | სტატუსი
|-
! ხმები
! %
! ხმები
! %
|-
| align=center | [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026]]
| [[პეტერ მადიარი]]
| 3 106 048
| 52,79 (#1)
| 3 079 646
| 54,41 (#1)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| {{yes|საკონსტიტუციო უმრავლესობა}}
|}
===ევროპის პარლამენტი===
{| class="wikitable"
|-
! არჩევნები
! ლიდერი
! ხმები
! %
! მანდატები
! +/–
! {{tooltip|ეპ ჯგუფი|ევროპის პარლამენტის ჯგუფი}}
|-
| align=center | 2024
| [[პეტერ მადიარი]]
| 1 352 699
| 29,60 (#2)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| align=center | [[ევროპის სახალხო პარტია|ესპ]]
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:უნგრეთის პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2020 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
9mtvagqs2xapkh7hi9bwmxemlil47gi
5356468
5356467
2026-04-14T12:39:57Z
DerFuchs
6187
5356468
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება|ტისა|ტისა}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი=ტისა <br/><small>პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია</small>
|პარტიის სახელი მშობლიური=Tisztelet és Szabadság Párt
|პარტიის ლოგო=TISZA 2024.svg
|ლოგოს_სიგანე=150px
|პარტიის ვიკიფერი = {{ტისა/მეტა/ფერი}}
|პარტიის სახელი ფერი = black
|აბრევიატურა=TISZA
|ქვეყანა=უნგრეთი
|დევიზი მშობლიურ ენაზე=Árad a Tisza!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა=უნგრული
|დევიზი ქართულად=ტისა იტბორება!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა მიცემითი=უნგრულ
|თავმჯდომარე=[[პეტერ მადიარი]]
|ხელმძღვანელი1 წარწერა=დამფუძნებელი თავმჯდომარე
|ხელმძღვანელი1=ატილა საბო
|ხელმძღვანელი2 წარწერა=ვიცე-თავმჯდომარეები
|ხელმძღვანელი2=მარქ რადნაი, ზოლტან ტარი, აგნეშ ფორშტჰოფერი
|დაფუძნდა=2020 წლის 23 ოქტომბერი
|იდეოლოგია={{ubl
| [[ლიბერალური კონსერვატიზმი]]<ref>{{cite web |url=https://www.ips-journal.eu/topics/democracy-and-society/this-time-things-are-different-8986/ |title=This time, things are different |quote=In most opinion polls, Fidesz, Viktor Orbán’s party, has fallen hopelessly behind its rival Tisza, a liberal-conservative anti-Fidesz movement. |website =ips-journal.eu |date=4 September 2026 }}</ref>
| [[პოპულიზმი]]<ref name="populist">{{bulleted list|{{cite web|url=https://verfassungsblog.de/beating-populism-with-populism/|title=Beating (Authoritarian) Populism with (Democratic) Populism|website=[[Verfassungsblog]]|author=Zoltán Ádám|date=9 April 2026}}|{{Cite web |last=Mátyás |first=Papp Gergely |date=2025-03-09 |title=Milyen szavazókat veszít a gazdasági helyzet miatt a Fidesz, és kiket nyer meg a Tisza? – G7 – Gazdasági sztorik érthetően |url=https://g7.hu/kozelet/20250309/milyen-szavazokat-veszit-a-gazdasagi-helyzet-miatt-a-fidesz-es-kiket-nyer-meg-a-tisza/ |access-date=2025-06-24 |language=hu}}|{{Cite journal |last=Rácz |first=András |year=2024 |title=A Political Landslide in Hungary Challenges Orbán's Regime and the EU |url=https://www.ssoar.info/ssoar/bitstream/handle/document/95333/ssoar-2024-racz-A_Political_Landslide_in_Hungary.pdf?sequence=1&isAllowed=y |journal=DGAP |location=Berlin |publisher=Forschungsinstitut der Deutschen Gesellschaft für Auswärtige Politi |via=SSOAR}}}}</ref>
| [[ევროპა|პროევროპელობა]]<ref name="european">{{bulleted list|{{cite web |url=https://www.swissinfo.ch/eng/eu%27s-eastern-members-see-strong-performances-by-centrist-parties/80188387 |title=EU's eastern members see strong performances by centrist parties |publisher= SWI swissinfo.ch |date=10 June 2024 |author1=Barbara Erling |author2=Gergely Szakacs }}|{{cite web |url=https://www.gisreportsonline.com/r/hungary-magyar/ |title=Peter Magyar's rise is reshaping Hungary's political landscape |publisher=Geopolitical Intelligence Services AG |date=31 March 2025 |author=Krisztina Koenen}}|{{cite web |url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2025-06-05/year-peter-magyar-great-expectations-great-challenges |title=The year of Péter Magyar: great expectations, great challenges |publisher=Centre for Eastern Studies |date= 6 May 2025 |author=Ilona Gizińska}}|{{Cite journal |last1=Baranyai |first1=Artúr |last2=Gyulai |first2=Attila |last3=Papp |first3=Zsófia |title=Hungary: Political Developments and Data in 2024: From Scandal to Shake-Up: The Rise of a New Opposition and the Re-Opening of the Political Competition |url=https://ejpr.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/2047-8852.70011 |journal=European Journal of Political Research (Political Data Yearbook) |publication-date=2025-07-14 |doi=10.1111/2047-8852.70011|url-access=subscription}}}}</ref>
}}
|პოლიტიკური პოზიცია=[[ცენტრიზმი]], [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]]
|აფილაცია 1 სახელი=ევროპული გაერთიანება
|აფილაცია1=[[ევროპის სახალხო პარტია]]
|აფილაცია 2 სახელი=ევროპარლამენტის ფრაქცია
|აფილაცია2=[[ევროპის სახალხო პარტიის ჯგუფი]]
|გაზეთი=Tiszta Hang
|შტაბ-ბინა=Dobó István utca 16, 3300 [[ეგერი]]
|ადგილები1_სათაური = [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნული ასამბლეა]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ადგილები2_სათაური = [[ევროპის პარლამენტი]]
|ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ფერები = {{colorbox|#88E8FF|border=darkgrey}} ცისფერი (ძირითადი) <br> {{colorbox|#112866|border=darkgrey}} ლურჯი (მეორადი)
|საიტი = [https://magyartisza.hu/ magyartisza.hu]
}}
'''ტისა''' ({{lang-hu|Tisza}}), ''სრულად'' '''პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია''' ({{lang-hu|Tisztelet és Szabadság Párt}}) — [[ცენტრიზმი|ცენტრისტულ-მემარჯვენე]]<ref name="centre"/><ref name="centre-right"/> [[ევროპა|პროევროპული]]<ref name="european"/> და [[პოპულიზმი|პოპულისტური]]<ref name="populist"/> პარტია უნგრეთში.
პარტია 2020 წელს დაარსდა, ხოლო [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026 წლის უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში]] [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნულ ასამბლეაში]] საკონსტიტუციო სუპერუმრავლესობა მოიპოვა, რითაც [[ვიქტორ ორბანი|ვიქტორ ორბანისა]] და [[ფიდესი]]ს 16-წლიანი მმართველობა დაასრულა.<ref>{{Cite news|date=12 აპრილი, 2026|title=უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში პეტერ მადიარის ოპოზიციურმა პარტია "ტისამ" გაიმარჯვა|url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/33730619.html|access-date=14 აპრილი, 2026|work=რადიო თავისუფლება}}</ref> პარტიამ პოპულარობა მას შემდეგ მოიპოვა, რაც მას ფიდესის ყოფილი წევრი [[პეტერ მადიარი]] შეუერთდა. მისი არაპარტიული მოძრაობის წევრებმა პარტიაში პოზიციების უმრავლესობა დაიკავეს 2024 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად<ref name="auto1">{{Cite web |last=Balázs |first=Cseke |date=10 აპრილი, 2024 |title=A Tisztelet és Szabadság Párttal indul a júniusi választáson Magyar Péter |url=https://telex.hu/belfold/2024/04/10/magyar-peter-partja-valasztasi-bizottsag-nyilvantartasba-vetel |access-date=13 აპრილი, 2026 |website=telex |language=hu}}</ref> და [[ევროპის პარლამენტი|ევროპარლამენტში]] 7 ადგილი მოიპოვეს.<ref>{{Cite web |title=Orban challenger makes final push ahead of Sunday's EU vote |url=https://www.reuters.com/world/europe/orban-challenger-makes-final-push-ahead-sundays-eu-vote-2024-06-08/ |publisher=Reuters}}</ref>
პარტიას ხელმძღვანელობს პეტერ მადიარი, რომელიც ლიდერად 2024 წლის 22 ივლისს აირჩიეს. [[ზოლტან ტარი]] და [[ანდრეა ბუიდოსო]] პარტიის საპარლამენტო ლიდერები არიან, ევროპარლამენტსა და ბუდაპეშტის გენერალურ ასამბლეაში.
==შედეგები არჩევნებში==
===ეროვნული ასამბლეა===
{| class="wikitable"
|-
! rowspan=2 | არჩევნები
! rowspan=2 | ლიდერი
! colspan=2 | პროპორციული
! colspan=2 | მაჟორიტარული
! rowspan=2 | მანდატები
! rowspan=2 | +/–
! rowspan=2 | სტატუსი
|-
! ხმები
! %
! ხმები
! %
|-
| align=center | [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026]]
| [[პეტერ მადიარი]]
| 3 106 048
| 52,79 (#1)
| 3 079 646
| 54,41 (#1)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| {{yes|საკონსტიტუციო უმრავლესობა}}
|}
===ევროპის პარლამენტი===
{| class="wikitable"
|-
! არჩევნები
! ლიდერი
! ხმები
! %
! მანდატები
! +/–
! {{tooltip|ეპ ჯგუფი|ევროპის პარლამენტის ჯგუფი}}
|-
| align=center | 2024
| [[პეტერ მადიარი]]
| 1 352 699
| 29,60 (#2)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| align=center | [[ევროპის სახალხო პარტია|ესპ]]
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:უნგრეთის პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2020 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
8x35p3rp008zx27agolv4r97if05259
5356469
5356468
2026-04-14T12:40:30Z
DerFuchs
6187
5356469
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება|ტისა|ტისა}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი=ტისა <br/><small>პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია</small>
|პარტიის სახელი მშობლიური=Tisztelet és Szabadság Párt
|პარტიის ლოგო=TISZA 2024.svg
|ლოგოს_სიგანე=150px
|პარტიის ვიკიფერი = {{ტისა/მეტა/ფერი}}
|პარტიის სახელი ფერი = black
|აბრევიატურა=TISZA
|ქვეყანა=უნგრეთი
|დევიზი მშობლიურ ენაზე=Árad a Tisza!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა=უნგრული
|დევიზი ქართულად=ტისა იტბორება!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა მიცემითი=უნგრულ
|თავმჯდომარე=[[პეტერ მადიარი]]
|ხელმძღვანელი1 წარწერა=დამფუძნებელი თავმჯდომარე
|ხელმძღვანელი1=ატილა საბო
|ხელმძღვანელი2 წარწერა=ვიცე-თავმჯდომარეები
|ხელმძღვანელი2=მარქ რადნაი, ზოლტან ტარი, აგნეშ ფორშტჰოფერი
|დაფუძნდა=2020 წლის 23 ოქტომბერი
|იდეოლოგია={{ubl
| [[ლიბერალური კონსერვატიზმი]]<ref>{{cite web |url=https://www.ips-journal.eu/topics/democracy-and-society/this-time-things-are-different-8986/ |title=This time, things are different |quote=In most opinion polls, Fidesz, Viktor Orbán’s party, has fallen hopelessly behind its rival Tisza, a liberal-conservative anti-Fidesz movement. |website =ips-journal.eu |date=4 September 2026 }}</ref>
| [[პოპულიზმი]]<ref name="populist">{{bulleted list|{{cite web|url=https://verfassungsblog.de/beating-populism-with-populism/|title=Beating (Authoritarian) Populism with (Democratic) Populism|website=[[Verfassungsblog]]|author=Zoltán Ádám|date=9 April 2026}}|{{Cite web |last=Mátyás |first=Papp Gergely |date=2025-03-09 |title=Milyen szavazókat veszít a gazdasági helyzet miatt a Fidesz, és kiket nyer meg a Tisza? – G7 – Gazdasági sztorik érthetően |url=https://g7.hu/kozelet/20250309/milyen-szavazokat-veszit-a-gazdasagi-helyzet-miatt-a-fidesz-es-kiket-nyer-meg-a-tisza/ |access-date=2025-06-24 |language=hu}}|{{Cite journal |last=Rácz |first=András |year=2024 |title=A Political Landslide in Hungary Challenges Orbán's Regime and the EU |url=https://www.ssoar.info/ssoar/bitstream/handle/document/95333/ssoar-2024-racz-A_Political_Landslide_in_Hungary.pdf?sequence=1&isAllowed=y |journal=DGAP |location=Berlin |publisher=Forschungsinstitut der Deutschen Gesellschaft für Auswärtige Politi |via=SSOAR}}}}</ref>
| [[ევროპა|პროევროპელობა]]<ref name="european">{{bulleted list|{{cite web |url=https://www.swissinfo.ch/eng/eu%27s-eastern-members-see-strong-performances-by-centrist-parties/80188387 |title=EU's eastern members see strong performances by centrist parties |publisher= SWI swissinfo.ch |date=10 June 2024 |author1=Barbara Erling |author2=Gergely Szakacs }}|{{cite web |url=https://www.gisreportsonline.com/r/hungary-magyar/ |title=Peter Magyar's rise is reshaping Hungary's political landscape |publisher=Geopolitical Intelligence Services AG |date=31 March 2025 |author=Krisztina Koenen}}|{{cite web |url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2025-06-05/year-peter-magyar-great-expectations-great-challenges |title=The year of Péter Magyar: great expectations, great challenges |publisher=Centre for Eastern Studies |date= 6 May 2025 |author=Ilona Gizińska}}|{{Cite journal |last1=Baranyai |first1=Artúr |last2=Gyulai |first2=Attila |last3=Papp |first3=Zsófia |title=Hungary: Political Developments and Data in 2024: From Scandal to Shake-Up: The Rise of a New Opposition and the Re-Opening of the Political Competition |url=https://ejpr.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/2047-8852.70011 |journal=European Journal of Political Research (Political Data Yearbook) |publication-date=2025-07-14 |doi=10.1111/2047-8852.70011|url-access=subscription}}}}</ref>
}}
|პოლიტიკური პოზიცია=[[ცენტრიზმი]], [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]]
|აფილაცია 1 სახელი=ევროპული გაერთიანება
|აფილაცია1=[[ევროპის სახალხო პარტია]]
|აფილაცია 2 სახელი=ევროპარლამენტის ფრაქცია
|აფილაცია2=[[ევროპის სახალხო პარტიის ჯგუფი]]
|გაზეთი=Tiszta Hang
|შტაბ-ბინა=Dobó István utca 16, 3300 [[ეგერი]]
|ადგილები1_სათაური = [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნული ასამბლეა]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ადგილები2_სათაური = [[ევროპის პარლამენტი]]
|ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ფერები = {{colorbox|#88E8FF|border=darkgrey}} ცისფერი (ძირითადი) <br> {{colorbox|#112866|border=darkgrey}} ლურჯი (მეორადი)
|საიტი = [https://magyartisza.hu/ magyartisza.hu]
}}
'''ტისა''' ({{lang-hu|Tisza}}), ''სრულად'' '''პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია''' ({{lang-hu|Tisztelet és Szabadság Párt}}) — [[ცენტრიზმი|ცენტრისტულ-მემარჯვენე]]<ref name="centre"/><ref name="centre-right"/> [[ევროპა|პროევროპული]]<ref name="european"/> და [[პოპულიზმი|პოპულისტური]]<ref name="populist"/> პარტია უნგრეთში.
პარტია 2020 წელს დაარსდა, ხოლო [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026 წლის უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში]] [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნულ ასამბლეაში]] საკონსტიტუციო სუპერუმრავლესობა მოიპოვა, რითაც [[ვიქტორ ორბანი|ვიქტორ ორბანისა]] და [[ფიდესი]]ს 16-წლიანი მმართველობა დაასრულა.<ref>{{Cite news|date=12 აპრილი, 2026|title=უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში პეტერ მადიარის ოპოზიციურმა პარტია "ტისამ" გაიმარჯვა|url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/33730619.html|access-date=14 აპრილი, 2026|work=რადიო თავისუფლება}}</ref> პარტიამ პოპულარობა მას შემდეგ მოიპოვა, რაც მას ფიდესის ყოფილი წევრი [[პეტერ მადიარი]] შეუერთდა. მისი არაპარტიული მოძრაობის წევრებმა პარტიაში პოზიციების უმრავლესობა დაიკავეს 2024 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად<ref name="auto1">{{Cite web |last=Balázs |first=Cseke |date=10 აპრილი, 2024 |title=A Tisztelet és Szabadság Párttal indul a júniusi választáson Magyar Péter |url=https://telex.hu/belfold/2024/04/10/magyar-peter-partja-valasztasi-bizottsag-nyilvantartasba-vetel |access-date=13 აპრილი, 2026 |website=telex |language=hu}}</ref> და [[ევროპის პარლამენტი|ევროპარლამენტში]] 7 ადგილი მოიპოვეს.<ref>{{Cite web |title=Orban challenger makes final push ahead of Sunday's EU vote |url=https://www.reuters.com/world/europe/orban-challenger-makes-final-push-ahead-sundays-eu-vote-2024-06-08/ |publisher=Reuters}}</ref>
პარტიას ხელმძღვანელობს [[პეტერ მადიარი]], რომელიც ლიდერად 2024 წლის 22 ივლისს აირჩიეს. [[ზოლტან ტარი]] და [[ანდრეა ბუიდოსო]] პარტიის საპარლამენტო ლიდერები არიან, ევროპარლამენტსა და ბუდაპეშტის გენერალურ ასამბლეაში.
==შედეგები არჩევნებში==
===ეროვნული ასამბლეა===
{| class="wikitable"
|-
! rowspan=2 | არჩევნები
! rowspan=2 | ლიდერი
! colspan=2 | პროპორციული
! colspan=2 | მაჟორიტარული
! rowspan=2 | მანდატები
! rowspan=2 | +/–
! rowspan=2 | სტატუსი
|-
! ხმები
! %
! ხმები
! %
|-
| align=center | [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026]]
| [[პეტერ მადიარი]]
| 3 106 048
| 52,79 (#1)
| 3 079 646
| 54,41 (#1)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| {{yes|საკონსტიტუციო უმრავლესობა}}
|}
===ევროპის პარლამენტი===
{| class="wikitable"
|-
! არჩევნები
! ლიდერი
! ხმები
! %
! მანდატები
! +/–
! {{tooltip|ეპ ჯგუფი|ევროპის პარლამენტის ჯგუფი}}
|-
| align=center | 2024
| [[პეტერ მადიარი]]
| 1 352 699
| 29,60 (#2)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| align=center | [[ევროპის სახალხო პარტია|ესპ]]
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:უნგრეთის პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2020 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
dec4clfxj1nqsayb6mm96c1agb33ju3
5356470
5356469
2026-04-14T12:41:52Z
DerFuchs
6187
5356470
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება|ტისა|ტისა}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი=ტისა <br/><small>პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია</small>
|პარტიის სახელი მშობლიური=Tisztelet és Szabadság Párt
|პარტიის ლოგო=TISZA 2024.svg
|ლოგოს_სიგანე=150px
|პარტიის ვიკიფერი = {{ტისა/მეტა/ფერი}}
|პარტიის სახელი ფერი = black
|აბრევიატურა=TISZA
|ქვეყანა=უნგრეთი
|დევიზი მშობლიურ ენაზე=Árad a Tisza!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა=უნგრული
|დევიზი ქართულად=ტისა იტბორება!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა მიცემითი=უნგრულ
|თავმჯდომარე=[[პეტერ მადიარი]]
|ხელმძღვანელი1 წარწერა=დამფუძნებელი თავმჯდომარე
|ხელმძღვანელი1=ატილა საბო
|ხელმძღვანელი2 წარწერა=ვიცე-თავმჯდომარეები
|ხელმძღვანელი2=მარქ რადნაი, ზოლტან ტარი, აგნეშ ფორშტჰოფერი
|დაფუძნდა=2020 წლის 23 ოქტომბერი
|იდეოლოგია={{ubl
| [[ლიბერალური კონსერვატიზმი]]<ref>{{cite web |url=https://www.ips-journal.eu/topics/democracy-and-society/this-time-things-are-different-8986/ |title=This time, things are different |quote=In most opinion polls, Fidesz, Viktor Orbán’s party, has fallen hopelessly behind its rival Tisza, a liberal-conservative anti-Fidesz movement. |website =ips-journal.eu |date=4 September 2026 }}</ref>
| [[პოპულიზმი]]<ref name="populist">{{bulleted list|{{cite web|url=https://verfassungsblog.de/beating-populism-with-populism/|title=Beating (Authoritarian) Populism with (Democratic) Populism|website=[[Verfassungsblog]]|author=Zoltán Ádám|date=9 April 2026}}|{{Cite web |last=Mátyás |first=Papp Gergely |date=2025-03-09 |title=Milyen szavazókat veszít a gazdasági helyzet miatt a Fidesz, és kiket nyer meg a Tisza? – G7 – Gazdasági sztorik érthetően |url=https://g7.hu/kozelet/20250309/milyen-szavazokat-veszit-a-gazdasagi-helyzet-miatt-a-fidesz-es-kiket-nyer-meg-a-tisza/ |access-date=2025-06-24 |language=hu}}|{{Cite journal |last=Rácz |first=András |year=2024 |title=A Political Landslide in Hungary Challenges Orbán's Regime and the EU |url=https://www.ssoar.info/ssoar/bitstream/handle/document/95333/ssoar-2024-racz-A_Political_Landslide_in_Hungary.pdf?sequence=1&isAllowed=y |journal=DGAP |location=Berlin |publisher=Forschungsinstitut der Deutschen Gesellschaft für Auswärtige Politi |via=SSOAR}}}}</ref>
| [[ევროპა|პროევროპელობა]]<ref name="european">{{bulleted list|{{cite web |url=https://www.swissinfo.ch/eng/eu%27s-eastern-members-see-strong-performances-by-centrist-parties/80188387 |title=EU's eastern members see strong performances by centrist parties |publisher= SWI swissinfo.ch |date=10 June 2024 |author1=Barbara Erling |author2=Gergely Szakacs }}|{{cite web |url=https://www.gisreportsonline.com/r/hungary-magyar/ |title=Peter Magyar's rise is reshaping Hungary's political landscape |publisher=Geopolitical Intelligence Services AG |date=31 March 2025 |author=Krisztina Koenen}}|{{cite web |url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2025-06-05/year-peter-magyar-great-expectations-great-challenges |title=The year of Péter Magyar: great expectations, great challenges |publisher=Centre for Eastern Studies |date= 6 May 2025 |author=Ilona Gizińska}}|{{Cite journal |last1=Baranyai |first1=Artúr |last2=Gyulai |first2=Attila |last3=Papp |first3=Zsófia |title=Hungary: Political Developments and Data in 2024: From Scandal to Shake-Up: The Rise of a New Opposition and the Re-Opening of the Political Competition |url=https://ejpr.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/2047-8852.70011 |journal=European Journal of Political Research (Political Data Yearbook) |publication-date=2025-07-14 |doi=10.1111/2047-8852.70011|url-access=subscription}}}}</ref>
}}
|პოლიტიკური პოზიცია=[[ცენტრიზმი]], [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]]
|აფილაცია 1 სახელი=ევროპული გაერთიანება
|აფილაცია1=[[ევროპის სახალხო პარტია]]
|აფილაცია 2 სახელი=ევროპარლამენტის ფრაქცია
|აფილაცია2=[[ევროპის სახალხო პარტიის ჯგუფი]]
|გაზეთი=Tiszta Hang
|შტაბ-ბინა=Dobó István utca 16, 3300 [[ეგერი]]
|ადგილები1_სათაური = [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნული ასამბლეა]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ადგილები2_სათაური = [[ევროპის პარლამენტი]]
|ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ფერები = {{colorbox|#88E8FF|border=darkgrey}} ცისფერი (ძირითადი) <br> {{colorbox|#112866|border=darkgrey}} ლურჯი (მეორადი)
|საიტი = [https://magyartisza.hu/ magyartisza.hu]
}}
'''ტისა''' ({{lang-hu|Tisza}}), ''სრულად'' '''პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია''' ({{lang-hu|Tisztelet és Szabadság Párt}}) — [[ცენტრიზმი|ცენტრისტულ-მემარჯვენე]]<ref name="centre">{{bulleted list|{{Cite journal |last=Kovarek |first=Daniel |date=2025-02-24 |title=Elite defection and opposition realignment in Hungary: Respect and Freedom Party (TISZA) in the 2024 European Parliamentary elections |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21599165.2025.2468693 |journal=[[East European Politics]] |volume=41 |issue=2 |pages=263–276 |doi=10.1080/21599165.2025.2468693 |issn=2159-9165 |via=Taylor & Francis|url-access=subscription}}|{{Cite web |date=2024-06-14 |title=President of EPP Weber invites Hungarian newcomer Tisza into fold |url=https://www.euronews.com/my-europe/2024/06/14/president-of-epp-manfred-weber-invites-hungarian-newcomer-tisza-into-fold |access-date=2025-06-24 |website=euronews |language=en}}|{{Cite web |title=TIZA – Vokskabin |url=http://www.vokskabin.hu/ |access-date=2025-06-24 |website=Vokskabin |language=hu}}}}</ref><ref name="centre-right">{{bulleted list|{{cite journal |url=https://feps-europe.eu/wp-content/uploads/2024/12/From-Posts-to-Polls-1.pdf |title=From posts to polls. Lessons from the 2024 European Elections on strengthening young people's engagement through effective social media strategies |date=December 2024 |author1=Matteo Dressler |author2=Elena Avramovska |author3=Miriam Candelù |author4=Ognjan Denkovski |author5=Neele Eilers |author6=Michael Jennewein |author7=Tobias Spöri |journal=Policy Study |isbn=9782931233542 |publisher=Foundation for European Progressive Studies (FEPS) and Friedrich Ebert Stiftung |page=60 |quote=Hungary’s centre-right Tisza party also gained traction with critical posts aimed at Fidesz.}}|{{cite web|url=https://www.jiia.or.jp/en/column/2024/09/security-fy2024-03.html |title=European Parliament Elections 2024: Eastern European Countries |publisher=The Japan Institute of International Affairs |date=19 September 2024 |author=Manabu Sengoku}}|{{Cite web|url=https://europeelects.eu/hungary/|title=Hungary}}|{{cite news |last= Thorpe |first= Nick |date= 10 June 2024 |title= A night of drama in Europe as EU parliament moves to right |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c722rq29x7wo |work= BBC News |location= Budapest |access-date= 11 June 2024}}|{{Cite web |date=2024-12-05 |title=How Orbán's challenger turned the tables |url=https://www.politico.eu/article/viktor-orban-fidesz-hungary-challenger-peter-magyar-tisza-party-polls-survey-eu/ |access-date=2025-06-24 |website=POLITICO |language=en-GB}}|{{Cite news |date=2025-06-18 |title=Hungarian opposition party has 15-point-lead ahead of Orban's Fidesz, poll says |url=https://www.reuters.com/world/hungarian-opposition-party-has-15-point-lead-ahead-orbans-fidesz-poll-says-2025-06-18/ |access-date=2025-06-24 |work=Reuters |language=en}}}}</ref> [[ევროპა|პროევროპული]]<ref name="european"/> და [[პოპულიზმი|პოპულისტური]]<ref name="populist"/> პარტია უნგრეთში.
პარტია 2020 წელს დაარსდა, ხოლო [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026 წლის უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში]] [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნულ ასამბლეაში]] საკონსტიტუციო სუპერუმრავლესობა მოიპოვა, რითაც [[ვიქტორ ორბანი|ვიქტორ ორბანისა]] და [[ფიდესი]]ს 16-წლიანი მმართველობა დაასრულა.<ref>{{Cite news|date=12 აპრილი, 2026|title=უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში პეტერ მადიარის ოპოზიციურმა პარტია "ტისამ" გაიმარჯვა|url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/33730619.html|access-date=14 აპრილი, 2026|work=რადიო თავისუფლება}}</ref> პარტიამ პოპულარობა მას შემდეგ მოიპოვა, რაც მას ფიდესის ყოფილი წევრი [[პეტერ მადიარი]] შეუერთდა. მისი არაპარტიული მოძრაობის წევრებმა პარტიაში პოზიციების უმრავლესობა დაიკავეს 2024 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად<ref name="auto1">{{Cite web |last=Balázs |first=Cseke |date=10 აპრილი, 2024 |title=A Tisztelet és Szabadság Párttal indul a júniusi választáson Magyar Péter |url=https://telex.hu/belfold/2024/04/10/magyar-peter-partja-valasztasi-bizottsag-nyilvantartasba-vetel |access-date=13 აპრილი, 2026 |website=telex |language=hu}}</ref> და [[ევროპის პარლამენტი|ევროპარლამენტში]] 7 ადგილი მოიპოვეს.<ref>{{Cite web |title=Orban challenger makes final push ahead of Sunday's EU vote |url=https://www.reuters.com/world/europe/orban-challenger-makes-final-push-ahead-sundays-eu-vote-2024-06-08/ |publisher=Reuters}}</ref>
პარტიას ხელმძღვანელობს [[პეტერ მადიარი]], რომელიც ლიდერად 2024 წლის 22 ივლისს აირჩიეს. [[ზოლტან ტარი]] და [[ანდრეა ბუიდოსო]] პარტიის საპარლამენტო ლიდერები არიან, ევროპარლამენტსა და ბუდაპეშტის გენერალურ ასამბლეაში.
==შედეგები არჩევნებში==
===ეროვნული ასამბლეა===
{| class="wikitable"
|-
! rowspan=2 | არჩევნები
! rowspan=2 | ლიდერი
! colspan=2 | პროპორციული
! colspan=2 | მაჟორიტარული
! rowspan=2 | მანდატები
! rowspan=2 | +/–
! rowspan=2 | სტატუსი
|-
! ხმები
! %
! ხმები
! %
|-
| align=center | [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026]]
| [[პეტერ მადიარი]]
| 3 106 048
| 52,79 (#1)
| 3 079 646
| 54,41 (#1)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| {{yes|საკონსტიტუციო უმრავლესობა}}
|}
===ევროპის პარლამენტი===
{| class="wikitable"
|-
! არჩევნები
! ლიდერი
! ხმები
! %
! მანდატები
! +/–
! {{tooltip|ეპ ჯგუფი|ევროპის პარლამენტის ჯგუფი}}
|-
| align=center | 2024
| [[პეტერ მადიარი]]
| 1 352 699
| 29,60 (#2)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| align=center | [[ევროპის სახალხო პარტია|ესპ]]
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:უნგრეთის პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2020 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
fun8wou8yt9ll305nykct71h606pbrf
5356471
5356470
2026-04-14T12:42:01Z
DerFuchs
6187
/* სქოლიო */
5356471
wikitext
text/x-wiki
{{მრავალმნიშვნელოვნება|ტისა|ტისა}}
{{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია
|პარტიის სახელი=ტისა <br/><small>პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია</small>
|პარტიის სახელი მშობლიური=Tisztelet és Szabadság Párt
|პარტიის ლოგო=TISZA 2024.svg
|ლოგოს_სიგანე=150px
|პარტიის ვიკიფერი = {{ტისა/მეტა/ფერი}}
|პარტიის სახელი ფერი = black
|აბრევიატურა=TISZA
|ქვეყანა=უნგრეთი
|დევიზი მშობლიურ ენაზე=Árad a Tisza!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა=უნგრული
|დევიზი ქართულად=ტისა იტბორება!
|დევიზი მშობლიურ ენაზე ენა მიცემითი=უნგრულ
|თავმჯდომარე=[[პეტერ მადიარი]]
|ხელმძღვანელი1 წარწერა=დამფუძნებელი თავმჯდომარე
|ხელმძღვანელი1=ატილა საბო
|ხელმძღვანელი2 წარწერა=ვიცე-თავმჯდომარეები
|ხელმძღვანელი2=მარქ რადნაი, ზოლტან ტარი, აგნეშ ფორშტჰოფერი
|დაფუძნდა=2020 წლის 23 ოქტომბერი
|იდეოლოგია={{ubl
| [[ლიბერალური კონსერვატიზმი]]<ref>{{cite web |url=https://www.ips-journal.eu/topics/democracy-and-society/this-time-things-are-different-8986/ |title=This time, things are different |quote=In most opinion polls, Fidesz, Viktor Orbán’s party, has fallen hopelessly behind its rival Tisza, a liberal-conservative anti-Fidesz movement. |website =ips-journal.eu |date=4 September 2026 }}</ref>
| [[პოპულიზმი]]<ref name="populist">{{bulleted list|{{cite web|url=https://verfassungsblog.de/beating-populism-with-populism/|title=Beating (Authoritarian) Populism with (Democratic) Populism|website=[[Verfassungsblog]]|author=Zoltán Ádám|date=9 April 2026}}|{{Cite web |last=Mátyás |first=Papp Gergely |date=2025-03-09 |title=Milyen szavazókat veszít a gazdasági helyzet miatt a Fidesz, és kiket nyer meg a Tisza? – G7 – Gazdasági sztorik érthetően |url=https://g7.hu/kozelet/20250309/milyen-szavazokat-veszit-a-gazdasagi-helyzet-miatt-a-fidesz-es-kiket-nyer-meg-a-tisza/ |access-date=2025-06-24 |language=hu}}|{{Cite journal |last=Rácz |first=András |year=2024 |title=A Political Landslide in Hungary Challenges Orbán's Regime and the EU |url=https://www.ssoar.info/ssoar/bitstream/handle/document/95333/ssoar-2024-racz-A_Political_Landslide_in_Hungary.pdf?sequence=1&isAllowed=y |journal=DGAP |location=Berlin |publisher=Forschungsinstitut der Deutschen Gesellschaft für Auswärtige Politi |via=SSOAR}}}}</ref>
| [[ევროპა|პროევროპელობა]]<ref name="european">{{bulleted list|{{cite web |url=https://www.swissinfo.ch/eng/eu%27s-eastern-members-see-strong-performances-by-centrist-parties/80188387 |title=EU's eastern members see strong performances by centrist parties |publisher= SWI swissinfo.ch |date=10 June 2024 |author1=Barbara Erling |author2=Gergely Szakacs }}|{{cite web |url=https://www.gisreportsonline.com/r/hungary-magyar/ |title=Peter Magyar's rise is reshaping Hungary's political landscape |publisher=Geopolitical Intelligence Services AG |date=31 March 2025 |author=Krisztina Koenen}}|{{cite web |url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2025-06-05/year-peter-magyar-great-expectations-great-challenges |title=The year of Péter Magyar: great expectations, great challenges |publisher=Centre for Eastern Studies |date= 6 May 2025 |author=Ilona Gizińska}}|{{Cite journal |last1=Baranyai |first1=Artúr |last2=Gyulai |first2=Attila |last3=Papp |first3=Zsófia |title=Hungary: Political Developments and Data in 2024: From Scandal to Shake-Up: The Rise of a New Opposition and the Re-Opening of the Political Competition |url=https://ejpr.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/2047-8852.70011 |journal=European Journal of Political Research (Political Data Yearbook) |publication-date=2025-07-14 |doi=10.1111/2047-8852.70011|url-access=subscription}}}}</ref>
}}
|პოლიტიკური პოზიცია=[[ცენტრიზმი]], [[მემარჯვენე-ცენტრიზმი]]
|აფილაცია 1 სახელი=ევროპული გაერთიანება
|აფილაცია1=[[ევროპის სახალხო პარტია]]
|აფილაცია 2 სახელი=ევროპარლამენტის ფრაქცია
|აფილაცია2=[[ევროპის სახალხო პარტიის ჯგუფი]]
|გაზეთი=Tiszta Hang
|შტაბ-ბინა=Dobó István utca 16, 3300 [[ეგერი]]
|ადგილები1_სათაური = [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნული ასამბლეა]]
|ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ადგილები2_სათაური = [[ევროპის პარლამენტი]]
|ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}|ფერი=black}}
|ფერები = {{colorbox|#88E8FF|border=darkgrey}} ცისფერი (ძირითადი) <br> {{colorbox|#112866|border=darkgrey}} ლურჯი (მეორადი)
|საიტი = [https://magyartisza.hu/ magyartisza.hu]
}}
'''ტისა''' ({{lang-hu|Tisza}}), ''სრულად'' '''პატივისცემისა და თავისუფლების პარტია''' ({{lang-hu|Tisztelet és Szabadság Párt}}) — [[ცენტრიზმი|ცენტრისტულ-მემარჯვენე]]<ref name="centre">{{bulleted list|{{Cite journal |last=Kovarek |first=Daniel |date=2025-02-24 |title=Elite defection and opposition realignment in Hungary: Respect and Freedom Party (TISZA) in the 2024 European Parliamentary elections |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21599165.2025.2468693 |journal=[[East European Politics]] |volume=41 |issue=2 |pages=263–276 |doi=10.1080/21599165.2025.2468693 |issn=2159-9165 |via=Taylor & Francis|url-access=subscription}}|{{Cite web |date=2024-06-14 |title=President of EPP Weber invites Hungarian newcomer Tisza into fold |url=https://www.euronews.com/my-europe/2024/06/14/president-of-epp-manfred-weber-invites-hungarian-newcomer-tisza-into-fold |access-date=2025-06-24 |website=euronews |language=en}}|{{Cite web |title=TIZA – Vokskabin |url=http://www.vokskabin.hu/ |access-date=2025-06-24 |website=Vokskabin |language=hu}}}}</ref><ref name="centre-right">{{bulleted list|{{cite journal |url=https://feps-europe.eu/wp-content/uploads/2024/12/From-Posts-to-Polls-1.pdf |title=From posts to polls. Lessons from the 2024 European Elections on strengthening young people's engagement through effective social media strategies |date=December 2024 |author1=Matteo Dressler |author2=Elena Avramovska |author3=Miriam Candelù |author4=Ognjan Denkovski |author5=Neele Eilers |author6=Michael Jennewein |author7=Tobias Spöri |journal=Policy Study |isbn=9782931233542 |publisher=Foundation for European Progressive Studies (FEPS) and Friedrich Ebert Stiftung |page=60 |quote=Hungary’s centre-right Tisza party also gained traction with critical posts aimed at Fidesz.}}|{{cite web|url=https://www.jiia.or.jp/en/column/2024/09/security-fy2024-03.html |title=European Parliament Elections 2024: Eastern European Countries |publisher=The Japan Institute of International Affairs |date=19 September 2024 |author=Manabu Sengoku}}|{{Cite web|url=https://europeelects.eu/hungary/|title=Hungary}}|{{cite news |last= Thorpe |first= Nick |date= 10 June 2024 |title= A night of drama in Europe as EU parliament moves to right |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c722rq29x7wo |work= BBC News |location= Budapest |access-date= 11 June 2024}}|{{Cite web |date=2024-12-05 |title=How Orbán's challenger turned the tables |url=https://www.politico.eu/article/viktor-orban-fidesz-hungary-challenger-peter-magyar-tisza-party-polls-survey-eu/ |access-date=2025-06-24 |website=POLITICO |language=en-GB}}|{{Cite news |date=2025-06-18 |title=Hungarian opposition party has 15-point-lead ahead of Orban's Fidesz, poll says |url=https://www.reuters.com/world/hungarian-opposition-party-has-15-point-lead-ahead-orbans-fidesz-poll-says-2025-06-18/ |access-date=2025-06-24 |work=Reuters |language=en}}}}</ref> [[ევროპა|პროევროპული]]<ref name="european"/> და [[პოპულიზმი|პოპულისტური]]<ref name="populist"/> პარტია უნგრეთში.
პარტია 2020 წელს დაარსდა, ხოლო [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026 წლის უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში]] [[უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნულ ასამბლეაში]] საკონსტიტუციო სუპერუმრავლესობა მოიპოვა, რითაც [[ვიქტორ ორბანი|ვიქტორ ორბანისა]] და [[ფიდესი]]ს 16-წლიანი მმართველობა დაასრულა.<ref>{{Cite news|date=12 აპრილი, 2026|title=უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში პეტერ მადიარის ოპოზიციურმა პარტია "ტისამ" გაიმარჯვა|url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/33730619.html|access-date=14 აპრილი, 2026|work=რადიო თავისუფლება}}</ref> პარტიამ პოპულარობა მას შემდეგ მოიპოვა, რაც მას ფიდესის ყოფილი წევრი [[პეტერ მადიარი]] შეუერთდა. მისი არაპარტიული მოძრაობის წევრებმა პარტიაში პოზიციების უმრავლესობა დაიკავეს 2024 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად<ref name="auto1">{{Cite web |last=Balázs |first=Cseke |date=10 აპრილი, 2024 |title=A Tisztelet és Szabadság Párttal indul a júniusi választáson Magyar Péter |url=https://telex.hu/belfold/2024/04/10/magyar-peter-partja-valasztasi-bizottsag-nyilvantartasba-vetel |access-date=13 აპრილი, 2026 |website=telex |language=hu}}</ref> და [[ევროპის პარლამენტი|ევროპარლამენტში]] 7 ადგილი მოიპოვეს.<ref>{{Cite web |title=Orban challenger makes final push ahead of Sunday's EU vote |url=https://www.reuters.com/world/europe/orban-challenger-makes-final-push-ahead-sundays-eu-vote-2024-06-08/ |publisher=Reuters}}</ref>
პარტიას ხელმძღვანელობს [[პეტერ მადიარი]], რომელიც ლიდერად 2024 წლის 22 ივლისს აირჩიეს. [[ზოლტან ტარი]] და [[ანდრეა ბუიდოსო]] პარტიის საპარლამენტო ლიდერები არიან, ევროპარლამენტსა და ბუდაპეშტის გენერალურ ასამბლეაში.
==შედეგები არჩევნებში==
===ეროვნული ასამბლეა===
{| class="wikitable"
|-
! rowspan=2 | არჩევნები
! rowspan=2 | ლიდერი
! colspan=2 | პროპორციული
! colspan=2 | მაჟორიტარული
! rowspan=2 | მანდატები
! rowspan=2 | +/–
! rowspan=2 | სტატუსი
|-
! ხმები
! %
! ხმები
! %
|-
| align=center | [[უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნები 2026|2026]]
| [[პეტერ მადიარი]]
| 3 106 048
| 52,79 (#1)
| 3 079 646
| 54,41 (#1)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|137|199|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| {{yes|საკონსტიტუციო უმრავლესობა}}
|}
===ევროპის პარლამენტი===
{| class="wikitable"
|-
! არჩევნები
! ლიდერი
! ხმები
! %
! მანდატები
! +/–
! {{tooltip|ეპ ჯგუფი|ევროპის პარლამენტის ჯგუფი}}
|-
| align=center | 2024
| [[პეტერ მადიარი]]
| 1 352 699
| 29,60 (#2)
| {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|7|21|{{ტისა/მეტა/ფერი}}}}
| ''ახალი''
| align=center | [[ევროპის სახალხო პარტია|ესპ]]
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო|2}}
[[კატეგორია:უნგრეთის პოლიტიკური პარტიები]]
[[კატეგორია:2020 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]]
g6ct6ai2u7wen6o00x7ssvr63ntgses
სკარინუ
0
880351
5356592
5356018
2026-04-14T17:35:18Z
Jaba1977
3604
5356592
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება}}
'''სკარინუ''' ({{lang-el|Σκαρίνου}}, {{lang-tr|Iskarinu}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]]. იგი მდებარეობს კოფინუდან დასავლეთით 4 კილომეტრში, უშუალოდ [[ნიქოზია]]-[[ლიმასოლი]]ს ავტომაგისტრალის ჩრდილოეთით.
სოფელი გაშენებულია ბორცვების კალთებზე, სადაც დომინანტური ნაგებობაა პანაგია ი ოდიგიტრიის ეკლესია. მისი სახლები აშენებულია ადგილობრივი ქვით და დიდწილად ინარჩუნებს ტრადიციულ არქიტექტურას.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.skarinou.org.cy/en/history-len.html|title=Skarinou. Historia|fechaacceso=2024-10-17|sitioweb=www.skarinou.org.cy}}</ref>
==ისტორია==
ტრადიციის თანახმად, სოფელმა სახელი შუა საუკუნეების პერიოდში მიიღო. ძველ რუკებზე იგი მონიშნულია როგორც „Scharino“, მაგრამ ასევე როგორც „S. Harino“ სადაც ასო „S“ ნიშნავს „წმინდას“. არ არსებობს დაზუსტებული ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ რომელი წმინდანის სახელია ეს (შესაძლოა იყოს წმინდა კარიტონი), რადგან ფრანკთა ბატონობის ხანაში სახელი არასწორად იყო ციტირებული. შესაძლებელია, რომ სოფლის თავდაპირველი სახელი მიანიშნებდეს ბიზანტიური ეპოქის რომელიმე წმინდანზე, მაგალითად, წმინდა კარიტონზე. სხვა მოსაზრებით, სოფლის სახელი სათავეს იღებს პირველი მოსახლის სახელიდან ან მისი დამახასიათებელი ნიშნიდან ვარაუდობენ, რომ მას ერქვა სკარინოსი (რაც ნიშნავს მწყემსს, რომელსაც ფარა საძოვარზე ღამით გამოჰყავდა). ორივე ვერსია მიუთითებს იმაზე, რომ სოფელი, სავარაუდოდ, ფრანკთა ბატონობამდე, [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიურ]] ხანაში დაარსდა.<ref name=":0" />
==მოსახლეობა==
[[1881]] წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით (კუნძულის პირველი აღწერა), სკარინუს მოსახლეობა შეადგენდა 227 ადამიანს.<ref>{{Cite web|url=http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/50123DC4BE46A1A8C2257F64003B637B/%24file/POP_CEN_1881-POP%26HU_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement|title=Censo poblacional de 1881|autor=Administración Británica de Chipre|fecha=Diciembre de 1884|fechaacceso=31 de octubre de 2024|fechaarchivo=2 de enero de 2018|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20180102011105/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/50123DC4BE46A1A8C2257F64003B637B/%24file/POP_CEN_1881-POP%26HU_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement|deadurl=yes}}</ref> [[1946]] წლის მონაცემებით, ეს რიცხვი 411-მდე გაიზარდა, რომელთაგან 408 ბერძენი მართლმადიდებელი ქრისტიანი იყო.<ref>{{Cite web|url=http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/61E73823AC3BBCB6C2257F64003C2005/%24file/POP_CEN_1946-POP%28RELIGION%29%26HH_DIS_MUN_COM-EN-121017.pdf?OpenElement|title=Censo de Población y Agricultura de Chipre. Año 1946|página=7|fechaacceso=31 de octubre de 2024|fechaarchivo=2 de enero de 2018|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20180102023157/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/61E73823AC3BBCB6C2257F64003C2005/%24file/POP_CEN_1946-POP%28RELIGION%29%26HH_DIS_MUN_COM-EN-121017.pdf?OpenElement|deadurl=yes}}</ref> [[1960]] წელს, კვიპროსის დამოუკიდებლობის წელს, მოსახლეობა შეადგენდა 298 ადამიანს, რომელთაგან თითქმის ყველა (296) ბერძნულ თემს მიეკუთვნებოდა.<ref>{{Cite web|url=http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/F8312DAC6D793BCAC2257F64003C5D62/$file/POP_CEN_1960-POP(RELIG_GROUP)_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement|title=Censo año 1960|fechaacceso=2024/10/23|páginas=13|fechaarchivo=2 de enero de 2018|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20180102023655/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/F8312DAC6D793BCAC2257F64003C5D62/$file/POP_CEN_1960-POP(RELIG_GROUP)_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement|deadurl=yes}}</ref>
კვიპროსის მოსახლეობის ბოლო, [[2021]] წლის აღწერის მიხედვით, სოფელში 413 ადამიანი ცხოვრობს.<ref>{{Cite web|url=https://cystatdb.cystat.gov.cy/pxweb/en/8.CYSTAT-DB/8.CYSTAT-DB__Population__Census%20of%20Population%20and%20Housing%202021__Population__Population%20-%20Place%20of%20Residence/1891113E.px/|title=Population Enumerated by Sex, Age, District and Municipality/Community 1.10.2021|fechaacceso=2024-10-23|sitioweb=PX-Web}}</ref>
==ღირსშესანიშნავი ადგილები==
===წმინდა გიორგის სამლოცველო===
სამლოცველო აშენებულია დასახლების სახლებს შორის. ეს არის პატარა და უბრალო ნაგებობა, რომელიც [[1950]] წლამდე გოგონათა სკოლად გამოიყენებოდა.
მას შემდეგ, რაც სკოლა სხვა შენობაში გადავიდა, სოფლის ძველი ეკლესია კი დაინგრა, მთელი საეკლესიო ინვენტარი გადმოიტანეს წმინდა გიორგის სამლოცველოში, რომელიც მანამდე ცარიელი იყო.
ამ სამლოცველოს შესახებ ცნობები [[1785]] წლიდან არსებობს, როდესაც საეკლესიო საბჭოების ანგარიშებში ეკლესიის ეკონომიკური მდგომარეობაა შეფასებული.
წმინდანისადმი მიძღვნილი ხატი XIX საუკუნეშია შესრულებული და მოთავსებულია სპეციალურ კანკელზე.<ref>{{Cite web|url=https://www.skarinou.org.cy/en/churches-len/georgiou-len.html|title=Skarinou - Chapel of Agios Georgios|fechaacceso=2024-10-17|sitioweb=www.skarinou.org.cy}}</ref>
===მოციქულ ლუკას სამლოცველო===
მოციქულ ლუკას სამლოცველო მდებარეობს სოფლის სამხრეთ მხარეს, პატარა ხეობაში. იგი ნაგებია ადგილობრივი მოპოვებული ქვით. ნაგებობა ძალიან პატარა და მარტივია, კრამიტის სახურავით. სამრეკლო ხისაა და საკმაოდ სადა. ძველი კანკელი დანგრეული იყო და ახლახან ახლით ჩაანაცვლეს.
ფსალმუნები და დასაჯდომები ასევე ახალი დამზადებულია. სამლოცველოს სამხრეთ კედელზე შეგიძლიათ იხილოთ მოციქულ ლუკას გამოსახულება.<ref>{{Cite web|url=https://www.skarinou.org.cy/en/churches-len/louka-len.html|title=Skarinou - Chapel of Apostle Luke|fechaacceso=2024-10-17|sitioweb=www.skarinou.org.cy}}</ref>
===პანაგია ი ოდიგიტრია===
ეს არის სოფლის ცენტრალური ეკლესია. მისი მშენებლობა მოსახლეობამ [[1950]] წელს დაიწყო და [[1953]] წელს დაასრულა. ადრე აქ სხვა ეკლესია იდგა, რომელიც დაანგრიეს.
ეკლესია არის ერთნავიანი, გუმბათოვანი. მისი ტევადობა 400-დან 450 ადამიანამდეა. კანკელი მოჩუქურთმებულია და დამზადებულია კაკლის ხისგან ლიმასოლელი ხელოსნის მიერ. მანვე დაამზადა კაკლის ხისგან საყდარი და [[საკურთხეველი]].
[[1985]] წელს ეკლესიაში დაიწყო კედლის მხატვრობით მორთვა. აფსიდი გაფორმებულია „პლატიტერას“ (ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი) ფრესკებით. ცენტრალურ აფსიდზე გამოსახულია პანტოკრატორი (ყოვლისპყრობელი), [[წმინდა დიმიტრი]] და წმინდა ფანურიოსი. ეკლესიის სამხრეთ მხარეს არის მოციქულ ანდრიას ფრესკა, ხოლო დასავლეთ მხარეს მთავარანგელოზების, გაბრიელისა და მიქაელის ფრესკები. ეკლესიის ფსალმუნები ხისაა, ახალი დამზადებული და მოჩუქურთმებული. ასევე არის ორი სამრეკლო: ერთი ეკლესიის ჩრდილოეთ მხარეს, მეორე კი სამხრეთით.
ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი ხატი ანტიკურია. იგი ხეზე გავრცელებულმა მავნებელმა თითქმის გაანადგურა, თუმცა ხატმწერმა მისი გადარჩენა შეძლო.<ref>{{Cite web|url=https://www.skarinou.org.cy/en/churches-len/odigitria-len.html|title=Skarinou - Panagia Odigitria|fechaacceso=2024-10-31|sitioweb=www.skarinou.org.cy}}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{ლარნაკის რაიონი}}
[[კატეგორია:ლარნაკის რაიონის სოფლები]]
fv8z7s94oc6obq4bn66rppcyr3jc73j
ტერსეფანუ
0
880353
5356593
5355992
2026-04-14T17:36:19Z
Jaba1977
3604
5356593
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება}}
'''ტერსეფანუ''' ({{lang-el|Τερσεφάνου}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[კიტი (კვიპროსი)|კიტიდან]] ჩრდილო-დასავლეთით 2 კმ-ში, ხოლო ზღვის დონიდან 92 მეტრზე.
კიტის წყალსაცავი კვეთს ტერსეფანუს საზღვრებს. იგი ლარნაკიდან 8 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. რაიონში არის ყველის ქარხანა, რომელიც რძის პროდუქტებით ამარაგებს სოფელს და მის გარეთ ტერიტორიებს. ასევე აქ არის საფეხბურთო გუნდი „ნეა გენეა ტერსეფანუ“. ტერსეფანუს გარშემო რელიეფი სამხრეთ-აღმოსავლეთით ბრტყელია, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთით — ბორცვიანი. მისი მიმდებარე ტერიტორია კი ძირითადად შედგება სასოფლო-სამეურნეო მიწებისგან.
==მოსახლეობა==
უკანასკნელ წლებში ტერსეფანუს მცხოვრებთა რაოდენობა 2000-ს აღწევს.
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{ლარნაკის რაიონი}}
[[კატეგორია:ლარნაკის რაიონის სოფლები]]
jojz1jujijedjf1mg2nwzij5mhxsfa0
ორთქლმავალი
0
880359
5356502
5356011
2026-04-14T14:26:14Z
GiorgiXIII
62215
5356502
wikitext
text/x-wiki
[[სურათი:П36-0120.jpg|thumb|საბჭოთა მაგისტრალური სამგზავრო ორთქლმავალი [[П36]]-0120 [[რკინიგზის ტრანსპორტის სამეცნიერო-საკვლევი ინსტიტუტი]]ს ექსპერიმენტალურ წრეზე, უშვებდა [[კოლომნის ქარხანა]] 1950 წლიდან 1956 წლის ჩათვლით]]
'''ორთქლმავალი''' — ავტონომიური [[ლოკომოტივი]] [[ორთქლის მანქანა|ორთქლის ძალის დანადგარით]], რომელიც ძრავის სახით იყენებს [[ორთქლის მანქანა]]ს.<ref name="комм">უმრავლეს შემთხვევებში ორთქლმავლებზე ყენდება ორი მანქანა — თითო-თითო სვლის მიმართულების თითოეულ მხარეზე. განლაგების ლოგიკის აშკარა მოთხოვნებთან ერთად, ეს იძლევა პრობლემების თავიდან აცილების შესაძლებლობებს ადგილიდან დაძვრისას, როდესაც ერთ-ერთი მანქანის [[ბარბაცა]] მდებარეობს „მკვდარ მდგომარეობაში“.</ref>
ორთქლმავლების გამოჩენამ მთავარი როლი ითამაშა [[რკინიგზის ტრანსპორტი]]ს განვითარებაში, თუმცა სარელსო ტრანსპორტი ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ჩვენს ერამდე. მათი სიმძლავრის გამო შესაძლებელი გახდა სატვირთო გადაზიდვების მოცულობის გაზრდა, ხოლო სიჩქარის და საიმედოობის გამო განხორციელდა რეგულარული სამგზავრო გადაყვანების განვითარება თავიდან ქალაქებს შორის, ხოლო შემდეგ ქვეყნებს შორისაც. ორთქლმავლებმა დიდი როლი ითამაშა კაცობრიობის სამრეწველო განვითარებაში XIX და XX საუკუნეებში.
ორთქლმავლები მუდამ ვითარდებოდნენ და უმჯობესდებოდნენ, რამაც მოიტანა მათი კონსტრუქციის დიდი მრავალფეროვნება, მათ შორის კლასიკურისგან განსხვავებულებიც. არსებობენ ორთქლმავლები [[ტენდერი (ვაგონი)|ტენდერის]], ქვაბისა და ღუმელის გარეშე, [[ორთქლტურბომავალი|ორთქლის ტურბინიანი]] ძრავის სახით, [[კბილანური გადაცემა|კბილანური ტრანსმისიით]]. მაგრამ XX საუკუნის შუა პერიოდიდან ორთქლმავალი იძულებული იყო ადგილი დაეთმო უფრო სრულყოფილი ლოკომოტივებისთვის — [[თბომავალი|თბომავლებისთვის]] და [[ელმავალი|ელმავლებისთვის]], რომლებიც მნიშვნელოვნად აღემატებიან ორთქლმავლებს ეკონომიურობაში. მიუხედავად ამისა, რიგ ქვეყნებში ორთქლმავლები დღემდე აგრძელებენ მუშაობას, მათ შორის მაგისტრალურ ხაზებზეც.
== ორთქლმავლების კლასიფიკაცია ==
[[სურათი:SAR 3ft-6in 2-10-2 (CJ Allen, Steel Highway, 1928).jpg|thumb|მაგისტრალური ორთქლმავალი ღერძული ფორმულით 1-5-1 (SAR-Klasse 18 [[Henschel-Werke]]-ს წარმოება, 1927 წელი)]]
ორთქლმავლების კლასიფიკაცია საკმაოდ მრავალფეროვანია. უფრო ხშირად გამოყოფენ შვიდ ძირითად ნიშანს:<ref name="КП1-6">{{წიგნი|ავტორი= С. П. Сыромятников.|სათაური=Курс паровозов. Устройство и работа паровозов и техника их ремонта|ნაწილი= Классификация паровозов|გამოცემა= Центральное управление учебными заведениями.|ადგილი = М.|გამომცემლობა= Государственное транспортное железнодорожное издательство|ფურცელი=6—7|ფურცლები=337|ტომი=1|წელი= 1937|isbn =|ref=}}</ref>
# '''[[ორთქლმავლის ღერძული ფორმულა|ღერძული ფორმულის]] მიხედვით'''.
ღერძული ფორმულის ჩაწერის მეთოდები სხვადასხვა ქვეყნებში მრავალფეროვანია. რუსულ და აქედან გამომდინარე ქართულ ჩაწერის ფორმაში ითვალისწინებენ ღერძის თითოეული ტიპის რიცხვს, ინგლისურში — [[გოგორწყვილი]]ს თითოეული ტიპის რიცხვს, ძველგერმანულში — მოძრავი ღერძების რიცხვს/ღერძების საერთო რიცხვს.
ჩინური ორთქლმავალ [[QJ]]-ის ღერძული ფორმულა ქართულ-რუსული ჩანაწერით იქნება [[1-5-1]], რაც ნიშნავს, რომ ორთქლმავალს აქვს ერთი [[მორბენალი გოგორწყვილები|მორბენალი]], ხუთი [[მამოძრავებელი გოგორწყვილები|მამოძრავებელი]] და ერთი [[დამჭერი გოგორწყვილები|დამჭერი]] ღერძი. ინგლისურ ჩანაწერში ეს ღერძული ფორმულა იქნება 2-10-2, ხოლო ძველგერმანულში — 5/7.
ამას გარდა, ბევრ ტიპებზე დამკვიდრდა [[უიტის კლასიფიკაცია|ამერიკული კლასიფიკაციის]] სახელწოდებები, მაგალითად: [[2-2-0]] — „ამერიკენი“, [[1-3-1]] — „პრერი“, [[1-4-1]] — „მიკადო“, [[1-5-0]] — „დეკაპოდი“.
# '''სამსახურის სახის მიხედვით''' — სამგზავრო, სატვირთო, სამანევრო და საწარმოო.
#* '''სატვირთო ორთქლმავალი''' განკუთვნილია [[სატვირთო მატარებელი|სატვირთო მატარებლის]] სატარებლად. მათი გამორჩეული განსაკუთრებულობა ისაა, რომ მათი [[მამოძრავებელი გოგორწყვილები]]ს [[დიამეტრი]], როგორც წესი, დიდი არ არის და არ აღემატება 1300 მმ-ს. გოგორწყვილების მცირე დიამეტრი გამომდინარეობს იქიდან, რომ საჭიროა დიდი წევითი დატვირთვის უზრუნველყოფა, ამასთან სიჩქარისადმი მოთხოვნა არ არის განმსაზღვრელი. სატვირთო მატარებლებისათვის განკუთვნილი ორთქლმავლების მეორე განსაკუთრებულობაა მაღალი ღერძზე დატვირთვა. ის საშუალებას იძლევა მაქსიმალურად იქნეს რეალიზებული ღერძული დატვირთვა [[სრიალი|სრიალში]] შეფერხების გარეშე. როგორც წესი, სატვირთო ორთქლმავლების მაქსიმალური სიჩქარე არ აღემატებოდა 100 კმ/სთ-ს. ყველაზე უფრო დიდი სატვირთო ორთქლმავალია ამერიკული [[Union Pacific Big Boy|Big Boy]].
#* '''სამგზავრო ორთქლმავალი''' განკუთვნილია [[სამგზავრო მატარებელი|სამგზავრო მატარებლების]] სატარებლად. მათი გამორჩეული განსაკუთრებულობა ისაა, რომ მათი [[მამოძრავებელი გოგორწყვილები]]ს დიამეტრი, როგორც წესი, აღემატება 1500 მმ-ს ([[რუსული სიგანე|რუსული]] და [[ევროპული სიგანე|ევროპული სიგანის]] ლიანდაგებისთვის) და აღწევს 2300 მმ-მდე. დიამეტრების ყველაზე უფრო ტიპიური მნიშვნელობაა დაახლოებით 1700—2000 მმ ([[С (ორთქლმავალი)|С]] — 1830 მმ, [[Су (ორთქლმავალი)|Су]] — 1850 მმ, [[М (ორთქლმავალი)|М]] — 1700 მმ, [[ИС (ორთქლმავალი)|ИС]] — 1850 მმ, [[GWR 6000 Class|GWR 6000]] — 1981 მმ, [[DB BR 10|DB 10]] — 2000 მმ, [[LMS Jubilee Class|LMS Jubilee Class]] — 2057 მმ). გოგორწყვილების დიდი დიამეტრი აიხსნება იმით, რომ საჭიროა უზრუნველყოფილი იქნეს მოძრაობის მაღალი სიჩქარე შედარებით მცირე საჭირო წევის ძალის დროს. ღერძზე დაწოლის შემცირებისა და ორთქლმავლის უფრო წყნარი სვლის მიღების მიზნით მაღალი სიჩქარეების დროს ამ ორთქლმავლებს, როგორც წესი, აქვთ [[მორბენალი გოგორწყვილები|მორბენალი ღერძი ან ურიკა]].
# [[სურათი:Parovoz R.jpg|thumb|რუსული ორთქლმავალი [[Р (ორთქლმავალი)|Р]] ტანდემ-კომპაუნდის ორთქლის მანქანით]] <!-- # --> [[ორთქლის მანქანა|ორთქლის მანქანის]] '''[[ცილინდრი|ცილინდრების]] რაოდენობის მიხედვით''' — ორ- და მრავალცილინდრიანი (3 ან 4 ცილინდრი). ყველაზე უფრო დიდი გავრცელება მიიღო ორცილინდრიანმა ორთქლმავლებმა, როგორც კონსტრუქციის მიხედვით უფრო უბრალოებმა და საიმედოებმა, მაგრამ მრავალცილინდრიანებს აქვთ უკეთესი დინამიური მაჩვენებლები.<br>სამცილინდრიან ([[კომპაუნდ-მანქანა|კომპაუნდის]] ტიპის ორთქლის მანქანა) ორთქლმავლებს 2 ცილინდრი უყენიათ ძარის გარეთ, ხოლო მესამე მის გვერდებს შორის. სამცილინდრიანი ორთქლმავლების მაგალითები: საბჭოთა სერია [[М (ორთქლმავალი)|М]], გერმანული „BR 01.10“ და ჩეხოსლოვაკიური „[[ორთქლმავალი 18-01|მეგობარი]]“.<br>ოთხცილინდრიან ორთქლმავლებს (ამ შემთხვევაში ორთქლის მანქანა ასევე [[კომპაუნდ-მანქანა|კომპაუნდის]] ტიპისაა) ორი ცილინდრი უყენიათ ძარის გარეთ, ხოლო დანარჩენი ორი შეიძლება დაყენებული იქნეს ან ძარის ნახევრებს შორის (სერიები [[Л (ორთქლმავალი, 1914)|Л]], [[У (ორთქლმავალი)|У]], [[Фл]]), ან გარეთ, თანაც ამ შემთხვევაში თითოეულ გვერდზე 2 ცილინდრი, თავის მხრივ, შეიძლება იმყოფებოდეს ან ერთმანეთის მიყოლებით (ტანდემ-კომპაუნდი, მაგალითი — [[Р (ორთქლმავალი)|Р]] სერიის), ან ერთმანეთის ზემოთ (ვოკლენის სისტემა, მაგალითი — ორთქლმავლები [[В (ორთქლმავალი)|В]] და [[Baldwin Locomotive Works|ამერიკული წარმოების]] [[Е (ორთქლმავალი)|Д<sub>к</sub>]]).
# '''გამოყენებული [[ორთქლი]]ს სახეობის მიხედვით''' — [[გაჯერებული ორთქლი|გაჯერებულ]] და [[გადახურებული ორთქლი|გადახურებულ]] ორთქლზე. პირველ შემთხვევაში წყლის აორთქლების შედეგად მიღებული ორთქლი მყისიერად შედის ორთქლის მანქანის ცილინდრებში. ასეთი სქემა გამოიყენებოდა პირველ ორთქლმავლებზე, მაგრამ იყო საკმაოდ არაეკონომიური და ძლიერ ზღუდავდა სიმძლავრეს. [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისიდან დაიწყეს ორთქლმავლების აშენება, რომლებიც მუშაობდნენ გადახურებულ ორთქლზე. მოცემულ სქემაში მიღების შემდეგ ორთქლი დამატებით ხურდება [[ორთქლგადამხურებელი|ორთქლგადამხურებელში]] უფრო მაღალ ტემპერატურამდე (300 °C-ზე მაღალი), ხოლო შემდეგ შედის ორთქლის მანქანის ცილინდრში. ასეთი სქემა ორთქლის მნიშვნელოვანი ეკონომიის მიღების საშუალებას იძლევა (1/3-მდე), ხოლო შესაბამისად, საწვავისაც და წყლისაც, რის გამოც გამოიყენება წარმოებული მძლავრი ორთქლმავლების დიდ უმრავლესობაზე.
# მანქანის ცილინდრებში '''ორთქლის გაფართოების ჯერადობის მიხედვით''' — უბრალო და მრავალჯერადი გაფართოებით. უბრალო გაფართოების გამოყენების შემთხვევაში [[ორთქლის ქვაბი]]დან ორთქლი შედის ორთქლის ცილინდრში, ხოლო შემდეგ გადადის მილში წევის გასაზრდელად. ასეთი სქემა გამოიყენებოდა ადრეულ ორთქლმავლებზე. შემდგომში ორთქლმავლებზე გამოიყენებოდა ორთქლის ორმაგი მიმდევრობითი გაფართოება ([[კომპაუნდ-მანქანა|კომპაუნდის]] ტიპის ორთქლის მანქანა). ასეთი სქემით ორთქლი თავიდან ხვდება ერთ ცილინდრში (მაღალი წნევის ცილინდრი), ხოლო შემდეგ მეორეში (დაბალი წნევის ცილინდრი), ხოლო შემდეგ გადადის კონუსურ მოწყობილობაში. გადახურებულ ორთქლზე მუშაობისას ასეთი სქემა საწვავის 13 %-იანი ეკონომიის მიღების საშუალებას იძლევა. ორმაგი გაფართოების კომპაუნდის ორთქლის მანქანებით XIX—XX საუკუნეების მიჯნაზე უშვებდნენ ორთქლმავლების საკმაოდ დიდ რაოდენობას (მათ შორის განთქმულ [[О (ორთქლმავალი)|О<sup>в</sup>]] სერიის — ''ცხვარს''), მაგრამ გადახურებული ორთქლის გამოყენების დაწყებისას დაიწყო ორთქლის მანქანების ხელახალი შეცვლა უბრალოებით. ეს დაკავშირებული იყო იმასთან, რომ გადახურებული ორთქლისას კომპაუნდის მანქანა 7 %-იანი ეკონომიის მიღების საშუალებას იძლევა, მაგრამ ამასთან ერთად თვითონ კონსტრუქცია საკმაოდ რთულდება. ამასთან დაკავშირებით უკვე [[1910-იანები|1910-იან]] წლებში დაიწყო პრაქტიკულად ყველა მძლავრი ორთქლმავლის გამოშვება უბრალო ორთქლის მანქანებით. მიუხედავად ამისა ბევრ ორთქლმავალზე (მაგალითად, რუსულ და საბჭოთა [[О (ორთქლმავალი)|О<sup>ч</sup>]] და [[Ы (ორთქლმავალი)|Ы<sup>ч</sup>]]) ტიპის ორთქლმავლებზე გამოიყენებოდა გადახურებული ორთქლის ორმაგი გაფართოება, ხოლო ბევრ ქვეყანაში ასეთი ორთქლმავლები გამოდიოდა [[1940-იანები|1940-იანი]] წლების ბოლო — [[1950-იანები|1950-იანი]] წლების დასაწყისში (მაგალითად, იგივე ჩეხოსლოვაკიური „[[ორთქლმავალი 18-01|მეგობარი]]“).<br>ასევე არსებობს მონაცემები იმაზე, რომ რიგ ქვეყნებში (მათ შორის [[რუსეთის იმპერია]]შიც) იყო ცდები შექმნილიყო ორთქლმავლები ორთქლის სამმაგი გაფართოებით, მაგრამ ასეთი ორთქლმავლები უშედეგო აღმოჩნდა.<ref name="КП1-6"/>
# [[სურათი:Garratt Lokomotive Baureihe U südafrikanische Eisenbahn.jpg|thumb|[[გარატის სისტემის ორთქლმავალი|გარატის სისტემის]] აფრიკული [[შეკრული ორთქლმავალი]]]] <!--
# --> [[ორთქლის ქვაბი|ქვაბის]] ქვეშ განლაგებული '''[[ლოკომოტივის ეკიპაჟური ნაწილი|ეკიპაჟების]] რაოდენობის მიხედვით'''. მოცემულ შემთხვევაში ყველაზე უფრო დიდი გავრცელება მიიღეს ერთეკიპაჟიანმა ორთქლმავლებმა, ანუ ერთი ხისტი ძარით, რადგანაც ასეთი კონსტრუქცია საკმაოდ მარტივია. წევის ძალის გაძლიერებისთვის რელსებზე მუდმივი ღერძული დატვირთვით აუცილებელია გაიზარდოს მოძრავი ღერძების რაოდენობა, მაგრამ ეკიპაჟში მათი მაქსიმალური რაოდენობა შეზღუდულია მრუდში ჩაწერის პირობებით. ამის კარგი მაგალითია საცდელი საბჭოთა ორთქლმავალი [[АА (ორთქლმავალი)|АА20-01]], რომელიც იყო ერთადერთი ორთქლმავალი მსოფლიოში ''ერთ ხისტ ძარაზე შვიდი მოძრავი ღერძით'', რომელიც აღმოჩნდა ტექნიკური შეცდომა, რადგან არადამაკმაყოფილებლად ეწერებოდა მრუდებში და ხშირად ვარდებოდა რელსებიდან [[ისრული გადამყვანი|ისრულ გადამყვანებში]]. ამიტომ არცთუ იშვიათად იყენებდნენ ორეკიპაჟიან ორთქლმავლებს, ანუ 2 მბრუნავ ურიკებიანებს. ასეთი ტიპის ორთქლმავლებმა მიიღეს სახელი ''[[შეკრული ორთქლმავალი|შეკრული]]'' და არსებობს მათი კონსტრუქციების სქემების საკმაოდ დიდი რაოდენობა — [[ფერლის სისტემის ორთქლმავალი|ფერლის]], [[მეიერის სისტემის ორთქლმავალი|მეიერის]], [[გარატის სისტემის ორთქლმავალი|გარატის]]. ყველა შეკრული ორთქლმავლის ძირითადი ნაკლოვანებაა — კონსტრუქციის მოუხერხებლობა, უფრო მაღალი ღირებულება და ორთქლის გამტარების საკმაოდ რთული კონსტრუქცია, ასევე ორთქლის დიდი დანაკარგი მისი ქვაბიდან ცილინდრებში გადაცემისას. ასევე არსებობს ეგრედ წოდებული ''ნახევრად ხისტი'' ტიპი ([[მალეს სისტემის ორთქლმავალი|მალეს სისტემა]]), როდესაც მბრუნავ ურიკაზე მდებარეობს მოძრავი ღერძების მხოლოდ ერთი ჯგუფი (უფრო ხშირად წინა), მეორე კი მდებარეობს ძირითად ძარაზე.
# '''ტენდერის არსებობის მიხედვით''': [[სატენდერო ორთქლმავალი|სატენდერო]] და [[ტანკ-ორთქლმავალი]].
# '''ტრანსმისიის ტიპის მიხედვით''': პირდაპირი ამძრავისა და [[რედუქტორული ორთქლმავალი|კბილანა გადაცემის გამოყენებით]].
==ლიტერატურა==
* {{წიგნი|ავტორი= Забаринский П.|სათაური= Стефенсон|სერია= Жизнь замечательных людей|წყარო= http://vivovoco.astronet.ru/VV/BOOKS/STEPHENSON/CONTENT.HTM|ადგილი= М.|გამომცემლობა= Журнально-газетное объединение|წელი= 1937|isbn = |ref=}}
* {{წიგნი|ავტორი=|Котурницкий П. В.|სათაური=ВТ-ЭСБЕ, Паровозы|გამოცემა= |ადგილი = |გამომცემლობა= |წელი= |isbn = |ref=}}
* {{წიგნი|ავტორი= Струженцов И. М.|სათაური= Конструкции паровозов|გამოცემა= Центральное управление учебными заведениями|ადგილი= М.|გამომცემლობა= Государственное транспортное железнодорожное издательство|წელი= 1937|isbn = }}
* {{წიგნი|ავტორი= |სათაური= Курс паровозов: Том 1|გამოცემა= |ადგილი = |გამომცემლობა= |წელი= |isbn = |ref=}}
** {{წიგნი|ავტორი= |სათაური= Курс паровозов: Том 2|გამოცემა= |ადგილი = |გამომცემლობა= |წელი= |isbn = |ref=}}
* {{წიგნი|ავტორი= Раков В. А.|სათაური= Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955|გამოცემა= Изд. 2-е, переработанное и дополненное|ადგილი = М.|გამომცემლობა= Транспорт (издательство)|წელი= 1995|isbn = 5-277-00821-7 |ref=Раков}}
* {{წიგნი|ავტორი=Хмелевский А. В., Смушков П. И.|სათაური=Паровоз (устройство, работа и ремонт). Учебник для технических школ железнодорожного транспорта|გამოცემა=2-е издание|ადგილი=М.|გამომცემლობა= |წელი=1979|isbn = |ref=}}
* {{წიგნი|ავტორი= |სათაური=БСЭ|გამოცემა=2-е издание|ადგილი=|გამომცემლობა= |წელი=|isbn = |ref=}}
* [http://irbis-nbuv.gov.ua/ulib/item/ukr0000021209 Альбом паровозов] / Юго-Западная железная дорога, Служба подвижного состава и тяги. — К.: Типография С. В. Кульженко, 1896. — 108 c. [https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01005417199?page=1 Негативы].
{{Refend}}
==რესურსები ინტერნეტში==
{{Commons category|Steam locomotives}}
* [https://web.archive.org/web/20050327071633/http://rrh.agava.ru/history/chapter2.htm История Ж. Д. — Паровозы]
* [https://web.archive.org/web/20090525132700/http://www.bbc.co.uk/archive/steamtrains/index.shtml TV and Radio programmes from the BBC archives celebrating steam trains]
* [http://www.steamlocomotive.com/ Database of surviving steam locomotives in North America]
* [http://www.heritagerailways.com/ UK heritage railways and preserved locomotives database]
* [http://www.advanced-steam.org/ Advanced Steam Traction Trust]
* [https://www.railwayphotography.co.uk/mainline-steam-trains/ UK Steam Train Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240811183332/https://www.railwayphotography.co.uk/mainline-steam-trains/ |date=11 August 2024 }}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ლოკომოტივები]]
[[კატეგორია:ორთქლმავლები|*]]
[[კატეგორია:1804 წელს დაარსებულები]]
8g6msr4prii6paepa78drd91uepc4d2
5356850
5356502
2026-04-15T10:25:50Z
GiorgiXIII
62215
5356850
wikitext
text/x-wiki
[[სურათი:П36-0120.jpg|thumb|საბჭოთა მაგისტრალური სამგზავრო ორთქლმავალი [[П36]]-0120 [[რკინიგზის ტრანსპორტის სამეცნიერო-საკვლევი ინსტიტუტი]]ს ექსპერიმენტალურ წრეზე, უშვებდა [[კოლომნის ქარხანა]] 1950 წლიდან 1956 წლის ჩათვლით]]
'''ორთქლმავალი''' — ავტონომიური [[ლოკომოტივი]] [[ორთქლის მანქანა|ორთქლის ძალის დანადგარით]], რომელიც ძრავის სახით იყენებს [[ორთქლის მანქანა]]ს.<ref name="комм">უმრავლეს შემთხვევებში ორთქლმავლებზე ყენდება ორი მანქანა — თითო-თითო სვლის მიმართულების თითოეულ მხარეზე. განლაგების ლოგიკის აშკარა მოთხოვნებთან ერთად, ეს იძლევა პრობლემების თავიდან აცილების შესაძლებლობებს ადგილიდან დაძვრისას, როდესაც ერთ-ერთი მანქანის [[ბარბაცა]] მდებარეობს „მკვდარ მდგომარეობაში“.</ref>
ორთქლმავლების გამოჩენამ მთავარი როლი ითამაშა [[რკინიგზის ტრანსპორტი]]ს განვითარებაში, თუმცა სარელსო ტრანსპორტი ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ჩვენს ერამდე. მათი სიმძლავრის გამო შესაძლებელი გახდა სატვირთო გადაზიდვების მოცულობის გაზრდა, ხოლო სიჩქარის და საიმედოობის გამო განხორციელდა რეგულარული სამგზავრო გადაყვანების განვითარება თავიდან ქალაქებს შორის, ხოლო შემდეგ ქვეყნებს შორისაც. ორთქლმავლებმა დიდი როლი ითამაშა კაცობრიობის სამრეწველო განვითარებაში XIX და XX საუკუნეებში.
ორთქლმავლები მუდამ ვითარდებოდნენ და უმჯობესდებოდნენ, რამაც მოიტანა მათი კონსტრუქციის დიდი მრავალფეროვნება, მათ შორის კლასიკურისგან განსხვავებულებიც. არსებობენ ორთქლმავლები [[ტენდერი (ვაგონი)|ტენდერის]], ქვაბისა და ღუმელის გარეშე, [[ორთქლტურბომავალი|ორთქლის ტურბინიანი]] ძრავის სახით, [[კბილანური გადაცემა|კბილანური ტრანსმისიით]]. მაგრამ XX საუკუნის შუა პერიოდიდან ორთქლმავალი იძულებული იყო ადგილი დაეთმო უფრო სრულყოფილი ლოკომოტივებისთვის — [[თბომავალი|თბომავლებისთვის]] და [[ელმავალი|ელმავლებისთვის]], რომლებიც მნიშვნელოვნად აღემატებიან ორთქლმავლებს ეკონომიურობაში. მიუხედავად ამისა, რიგ ქვეყნებში ორთქლმავლები დღემდე აგრძელებენ მუშაობას, მათ შორის მაგისტრალურ ხაზებზეც.
== ორთქლმავლების კლასიფიკაცია ==
[[სურათი:SAR 3ft-6in 2-10-2 (CJ Allen, Steel Highway, 1928).jpg|thumb|მაგისტრალური ორთქლმავალი ღერძული ფორმულით 1-5-1 (SAR-Klasse 18 [[Henschel-Werke]]-ს წარმოება, 1927 წელი)]]
ორთქლმავლების კლასიფიკაცია საკმაოდ მრავალფეროვანია. უფრო ხშირად გამოყოფენ შვიდ ძირითად ნიშანს:<ref name="КП1-6">{{წიგნი|ავტორი= С. П. Сыромятников.|სათაური=Курс паровозов. Устройство и работа паровозов и техника их ремонта|ნაწილი= Классификация паровозов|გამოცემა= Центральное управление учебными заведениями.|ადგილი = М.|გამომცემლობა= Государственное транспортное железнодорожное издательство|ფურცელი=6—7|ფურცლები=337|ტომი=1|წელი= 1937|isbn =|ref=}}</ref>
# '''[[ორთქლმავლის ღერძული ფორმულა|ღერძული ფორმულის]] მიხედვით'''.
ღერძული ფორმულის ჩაწერის მეთოდები სხვადასხვა ქვეყნებში მრავალფეროვანია. რუსულ და აქედან გამომდინარე ქართულ ჩაწერის ფორმაში ითვალისწინებენ ღერძის თითოეული ტიპის რიცხვს, ინგლისურში — [[გოგორწყვილი]]ს თითოეული ტიპის რიცხვს, ძველგერმანულში — მოძრავი ღერძების რიცხვს/ღერძების საერთო რიცხვს.
ჩინური ორთქლმავალ [[QJ]]-ის ღერძული ფორმულა ქართულ-რუსული ჩანაწერით იქნება [[1-5-1]], რაც ნიშნავს, რომ ორთქლმავალს აქვს ერთი [[მორბენალი გოგორწყვილები|მორბენალი]], ხუთი [[მამოძრავებელი გოგორწყვილები|მამოძრავებელი]] და ერთი [[დამჭერი გოგორწყვილები|დამჭერი]] ღერძი. ინგლისურ ჩანაწერში ეს ღერძული ფორმულა იქნება 2-10-2, ხოლო ძველგერმანულში — 5/7.
ამას გარდა, ბევრ ტიპებზე დამკვიდრდა [[უიტის კლასიფიკაცია|ამერიკული კლასიფიკაციის]] სახელწოდებები, მაგალითად: [[2-2-0]] — „ამერიკენი“, [[1-3-1]] — „პრერი“, [[1-4-1]] — „მიკადო“, [[1-5-0]] — „დეკაპოდი“.
# '''სამსახურის სახის მიხედვით''' — სამგზავრო, სატვირთო, სამანევრო და საწარმოო.
#* '''სატვირთო ორთქლმავალი''' განკუთვნილია [[სატვირთო მატარებელი|სატვირთო მატარებლის]] სატარებლად. მათი გამორჩეული განსაკუთრებულობა ისაა, რომ მათი [[მამოძრავებელი გოგორწყვილები]]ს [[დიამეტრი]], როგორც წესი, დიდი არ არის და არ აღემატება 1300 მმ-ს. გოგორწყვილების მცირე დიამეტრი გამომდინარეობს იქიდან, რომ საჭიროა დიდი წევითი დატვირთვის უზრუნველყოფა, ამასთან სიჩქარისადმი მოთხოვნა არ არის განმსაზღვრელი. სატვირთო მატარებლებისათვის განკუთვნილი ორთქლმავლების მეორე განსაკუთრებულობაა მაღალი ღერძზე დატვირთვა. ის საშუალებას იძლევა მაქსიმალურად იქნეს რეალიზებული ღერძული დატვირთვა [[სრიალი|სრიალში]] შეფერხების გარეშე. როგორც წესი, სატვირთო ორთქლმავლების მაქსიმალური სიჩქარე არ აღემატებოდა 100 კმ/სთ-ს. ყველაზე უფრო დიდი სატვირთო ორთქლმავალია ამერიკული [[Union Pacific Big Boy|Big Boy]].
#* '''სამგზავრო ორთქლმავალი''' განკუთვნილია [[სამგზავრო მატარებელი|სამგზავრო მატარებლების]] სატარებლად. მათი გამორჩეული განსაკუთრებულობა ისაა, რომ მათი [[მამოძრავებელი გოგორწყვილები]]ს დიამეტრი, როგორც წესი, აღემატება 1500 მმ-ს ([[რუსული სიგანე|რუსული]] და [[ევროპული სიგანე|ევროპული სიგანის]] ლიანდაგებისთვის) და აღწევს 2300 მმ-მდე. დიამეტრების ყველაზე უფრო ტიპიური მნიშვნელობაა დაახლოებით 1700—2000 მმ ([[С (ორთქლმავალი)|С]] — 1830 მმ, [[Су (ორთქლმავალი)|Су]] — 1850 მმ, [[М (ორთქლმავალი)|М]] — 1700 მმ, [[ИС (ორთქლმავალი)|ИС]] — 1850 მმ, [[GWR 6000 Class|GWR 6000]] — 1981 მმ, [[DB BR 10|DB 10]] — 2000 მმ, [[LMS Jubilee Class|LMS Jubilee Class]] — 2057 მმ). გოგორწყვილების დიდი დიამეტრი აიხსნება იმით, რომ საჭიროა უზრუნველყოფილი იქნეს მოძრაობის მაღალი სიჩქარე შედარებით მცირე საჭირო წევის ძალის დროს. ღერძზე დაწოლის შემცირებისა და ორთქლმავლის უფრო წყნარი სვლის მიღების მიზნით მაღალი სიჩქარეების დროს ამ ორთქლმავლებს, როგორც წესი, აქვთ [[მორბენალი გოგორწყვილები|მორბენალი ღერძი ან ურიკა]].
# [[სურათი:Parovoz R.jpg|thumb|რუსული ორთქლმავალი [[Р (ორთქლმავალი)|Р]] ტანდემ-კომპაუნდის ორთქლის მანქანით]] <!-- # --> [[ორთქლის მანქანა|ორთქლის მანქანის]] '''[[ცილინდრი|ცილინდრების]] რაოდენობის მიხედვით''' — ორ- და მრავალცილინდრიანი (3 ან 4 ცილინდრი). ყველაზე უფრო დიდი გავრცელება მიიღო ორცილინდრიანმა ორთქლმავლებმა, როგორც კონსტრუქციის მიხედვით უფრო უბრალოებმა და საიმედოებმა, მაგრამ მრავალცილინდრიანებს აქვთ უკეთესი დინამიური მაჩვენებლები.<br>სამცილინდრიან ([[კომპაუნდ-მანქანა|კომპაუნდის]] ტიპის ორთქლის მანქანა) ორთქლმავლებს 2 ცილინდრი უყენიათ ძარის გარეთ, ხოლო მესამე მის გვერდებს შორის. სამცილინდრიანი ორთქლმავლების მაგალითები: საბჭოთა სერია [[М (ორთქლმავალი)|М]], გერმანული „BR 01.10“ და ჩეხოსლოვაკიური „[[ორთქლმავალი 18-01|მეგობარი]]“.<br>ოთხცილინდრიან ორთქლმავლებს (ამ შემთხვევაში ორთქლის მანქანა ასევე [[კომპაუნდ-მანქანა|კომპაუნდის]] ტიპისაა) ორი ცილინდრი უყენიათ ძარის გარეთ, ხოლო დანარჩენი ორი შეიძლება დაყენებული იქნეს ან ძარის ნახევრებს შორის (სერიები [[Л (ორთქლმავალი, 1914)|Л]], [[У (ორთქლმავალი)|У]], [[Фл]]), ან გარეთ, თანაც ამ შემთხვევაში თითოეულ გვერდზე 2 ცილინდრი, თავის მხრივ, შეიძლება იმყოფებოდეს ან ერთმანეთის მიყოლებით (ტანდემ-კომპაუნდი, მაგალითი — [[Р (ორთქლმავალი)|Р]] სერიის), ან ერთმანეთის ზემოთ (ვოკლენის სისტემა, მაგალითი — ორთქლმავლები [[В (ორთქლმავალი)|В]] და [[Baldwin Locomotive Works|ამერიკული წარმოების]] [[Е (ორთქლმავალი)|Д<sub>к</sub>]]).
# '''გამოყენებული [[ორთქლი]]ს სახეობის მიხედვით''' — [[გაჯერებული ორთქლი|გაჯერებულ]] და [[გადახურებული ორთქლი|გადახურებულ]] ორთქლზე. პირველ შემთხვევაში წყლის აორთქლების შედეგად მიღებული ორთქლი მყისიერად შედის ორთქლის მანქანის ცილინდრებში. ასეთი სქემა გამოიყენებოდა პირველ ორთქლმავლებზე, მაგრამ იყო საკმაოდ არაეკონომიური და ძლიერ ზღუდავდა სიმძლავრეს. [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისიდან დაიწყეს ორთქლმავლების აშენება, რომლებიც მუშაობდნენ გადახურებულ ორთქლზე. მოცემულ სქემაში მიღების შემდეგ ორთქლი დამატებით ხურდება [[ორთქლგადამხურებელი|ორთქლგადამხურებელში]] უფრო მაღალ ტემპერატურამდე (300 °C-ზე მაღალი), ხოლო შემდეგ შედის ორთქლის მანქანის ცილინდრში. ასეთი სქემა ორთქლის მნიშვნელოვანი ეკონომიის მიღების საშუალებას იძლევა (1/3-მდე), ხოლო შესაბამისად, საწვავისაც და წყლისაც, რის გამოც გამოიყენება წარმოებული მძლავრი ორთქლმავლების დიდ უმრავლესობაზე.
# მანქანის ცილინდრებში '''ორთქლის გაფართოების ჯერადობის მიხედვით''' — უბრალო და მრავალჯერადი გაფართოებით. უბრალო გაფართოების გამოყენების შემთხვევაში [[ორთქლის ქვაბი]]დან ორთქლი შედის ორთქლის ცილინდრში, ხოლო შემდეგ გადადის მილში წევის გასაზრდელად. ასეთი სქემა გამოიყენებოდა ადრეულ ორთქლმავლებზე. შემდგომში ორთქლმავლებზე გამოიყენებოდა ორთქლის ორმაგი მიმდევრობითი გაფართოება ([[კომპაუნდ-მანქანა|კომპაუნდის]] ტიპის ორთქლის მანქანა). ასეთი სქემით ორთქლი თავიდან ხვდება ერთ ცილინდრში (მაღალი წნევის ცილინდრი), ხოლო შემდეგ მეორეში (დაბალი წნევის ცილინდრი), ხოლო შემდეგ გადადის კონუსურ მოწყობილობაში. გადახურებულ ორთქლზე მუშაობისას ასეთი სქემა საწვავის 13 %-იანი ეკონომიის მიღების საშუალებას იძლევა. ორმაგი გაფართოების კომპაუნდის ორთქლის მანქანებით XIX—XX საუკუნეების მიჯნაზე უშვებდნენ ორთქლმავლების საკმაოდ დიდ რაოდენობას (მათ შორის განთქმულ [[О (ორთქლმავალი)|О<sup>в</sup>]] სერიის — ''ცხვარს''), მაგრამ გადახურებული ორთქლის გამოყენების დაწყებისას დაიწყო ორთქლის მანქანების ხელახალი შეცვლა უბრალოებით. ეს დაკავშირებული იყო იმასთან, რომ გადახურებული ორთქლისას კომპაუნდის მანქანა 7 %-იანი ეკონომიის მიღების საშუალებას იძლევა, მაგრამ ამასთან ერთად თვითონ კონსტრუქცია საკმაოდ რთულდება. ამასთან დაკავშირებით უკვე [[1910-იანები|1910-იან]] წლებში დაიწყო პრაქტიკულად ყველა მძლავრი ორთქლმავლის გამოშვება უბრალო ორთქლის მანქანებით. მიუხედავად ამისა ბევრ ორთქლმავალზე (მაგალითად, რუსულ და საბჭოთა [[О (ორთქლმავალი)|О<sup>ч</sup>]] და [[Ы (ორთქლმავალი)|Ы<sup>ч</sup>]]) ტიპის ორთქლმავლებზე გამოიყენებოდა გადახურებული ორთქლის ორმაგი გაფართოება, ხოლო ბევრ ქვეყანაში ასეთი ორთქლმავლები გამოდიოდა [[1940-იანები|1940-იანი]] წლების ბოლო — [[1950-იანები|1950-იანი]] წლების დასაწყისში (მაგალითად, იგივე ჩეხოსლოვაკიური „[[ორთქლმავალი 18-01|მეგობარი]]“).<br>ასევე არსებობს მონაცემები იმაზე, რომ რიგ ქვეყნებში (მათ შორის [[რუსეთის იმპერია]]შიც) იყო ცდები შექმნილიყო ორთქლმავლები ორთქლის სამმაგი გაფართოებით, მაგრამ ასეთი ორთქლმავლები უშედეგო აღმოჩნდა.<ref name="КП1-6"/>
# [[სურათი:Garratt Lokomotive Baureihe U südafrikanische Eisenbahn.jpg|thumb|[[გარატის სისტემის ორთქლმავალი|გარატის სისტემის]] აფრიკული [[შეკრული ორთქლმავალი]]]] <!--
# --> [[ორთქლის ქვაბი|ქვაბის]] ქვეშ განლაგებული '''[[ლოკომოტივის ეკიპაჟური ნაწილი|ეკიპაჟების]] რაოდენობის მიხედვით'''. მოცემულ შემთხვევაში ყველაზე უფრო დიდი გავრცელება მიიღეს ერთეკიპაჟიანმა ორთქლმავლებმა, ანუ ერთი ხისტი ძარით, რადგანაც ასეთი კონსტრუქცია საკმაოდ მარტივია. წევის ძალის გაძლიერებისთვის რელსებზე მუდმივი ღერძული დატვირთვით აუცილებელია გაიზარდოს მოძრავი ღერძების რაოდენობა, მაგრამ ეკიპაჟში მათი მაქსიმალური რაოდენობა შეზღუდულია მრუდში ჩაწერის პირობებით. ამის კარგი მაგალითია საცდელი საბჭოთა ორთქლმავალი [[АА (ორთქლმავალი)|АА20-01]], რომელიც იყო ერთადერთი ორთქლმავალი მსოფლიოში ''ერთ ხისტ ძარაზე შვიდი მოძრავი ღერძით'', რომელიც აღმოჩნდა ტექნიკური შეცდომა, რადგან არადამაკმაყოფილებლად ეწერებოდა მრუდებში და ხშირად ვარდებოდა რელსებიდან [[ისრული გადამყვანი|ისრულ გადამყვანებში]]. ამიტომ არცთუ იშვიათად იყენებდნენ ორეკიპაჟიან ორთქლმავლებს, ანუ 2 მბრუნავ ურიკებიანებს. ასეთი ტიპის ორთქლმავლებმა მიიღეს სახელი ''[[შეკრული ორთქლმავალი|შეკრული]]'' და არსებობს მათი კონსტრუქციების სქემების საკმაოდ დიდი რაოდენობა — [[ფერლის სისტემის ორთქლმავალი|ფერლის]], [[მეიერის სისტემის ორთქლმავალი|მეიერის]], [[გარატის სისტემის ორთქლმავალი|გარატის]]. ყველა შეკრული ორთქლმავლის ძირითადი ნაკლოვანებაა — კონსტრუქციის მოუხერხებლობა, უფრო მაღალი ღირებულება და ორთქლის გამტარების საკმაოდ რთული კონსტრუქცია, ასევე ორთქლის დიდი დანაკარგი მისი ქვაბიდან ცილინდრებში გადაცემისას. ასევე არსებობს ეგრედ წოდებული ''ნახევრად ხისტი'' ტიპი ([[მალეს სისტემის ორთქლმავალი|მალეს სისტემა]]), როდესაც მბრუნავ ურიკაზე მდებარეობს მოძრავი ღერძების მხოლოდ ერთი ჯგუფი (უფრო ხშირად წინა), მეორე კი მდებარეობს ძირითად ძარაზე.
# '''ტენდერის არსებობის მიხედვით''': [[სატენდერო ორთქლმავალი|სატენდერო]] და [[ტანკ-ორთქლმავალი]].
# '''ტრანსმისიის ტიპის მიხედვით''': პირდაპირი ამძრავისა და [[რედუქტორული ორთქლმავალი|კბილანა გადაცემის გამოყენებით]].
== ორთქლმავლის მოწყობილობა და მოქმედების პრინციპი ==
{{მთავარი|ორთქლმავლის მოწყობილობა}}
[[სურათი:Steam locomotive.svg|thumb|960px|ორთქლმავლის პრინციპული კონსტრუქციული სქემა:
1 — [[საცეცხლე კერა]];
2 — [[საბერველი]];
3 — '''[[ორთქლის ქვაბი]]''';
4 — [[საკვამური]];
5 — [[მემანქანის კაბინა|ჯიხური]];
6 — [[ტენდერი (ვაგონი)|ტენდერი]];
7 — [[მშრალი ორთქლის კოლექტორი]];
8 — [[დამცავი სარქველი]];
9 — რეგულატორის სარქველი;
10 — [[ორთქლგადამხურებელი|ორთქლგადამხურებლის]] კოლექტორი;
11 — '''[[ორთქლის მანქანა]]''';
12 — [[კონუსური მოწყობილობა|კონუსი]];
13 — [[ორთქლგამანაწილებელი მექანიზმი]];
14 — რეგულატორის ამძრავი;
15 — '''[[ლოკომოტივის ეკიპაჟური ნაწილი|ეკიპაჟი]]''';
16 — [[დამჭერი გოგორწყვილები|დამჭერი ურიკა]];
17 — [[მორბენალი გოგორწყვილები|მორბენალი ურიკა]];
18 — [[ღერძის ყუთი]];
19 — [[რესორული საკიდარი]];
20 — [[რკინიგზის მუხრუჭი|სამუხრუჭე]] [[სამუხრუჭე ხუნდი|ხუნდი]];
21 — [[ორთქლ-ჰაერის ნასოსი]];
22 — [[წევა-ჩასაბმელი მოწყობილობა]];
23 — [[სასტვენი]];
24 — [[ქვიშოვანა (ტექნიკა)|ქვიშოვანა]].
]]
მიუხედავად კონსტრუქციების ნაირფეროვნებისა ყველა ორთქლმავალს აქვს სამი ძირითადი ურთიერთდამაკავშირებელი ნაწილი: ''[[ორთქლის ქვაბი]]'', ''[[ორთქლის მანქანა]]'' და ''[[ლოკომოტივის ეკიპაჟური ნაწილი|ეკიპაჟი]]''.<ref name="Д16">{{წიგნი|ავტორი= Дробинский В. А.|ნაწილი= Основные части паровоза и экипировочные устройства|სათაური= Как устроен и работает паровоз|წელი= 1955|ფურცელი= 16}}</ref><ref name="КП1-4">{{წიგნი|ავტორი= С. П. Сыромятников.|სათაური=Курс паровозов. Устройство и работа паровозов и техника их ремонта|ნაწილი= Составные части паровоза|გამოცემა= Центральное управление учебными заведениями.|ადგილი = М.|გამომცემლობა= Государственное транспортное железнодорожное издательство|ფურცელი=4—6|ფურცლები=337|ტომი=1|წელი= 1937|isbn =|ref=}}</ref>
ორთქლის ქვაბი ემსახურება ორთქლის მიღებას, ანუ წარმოადგენს პირველად ენერგიის წყაროს. ორთქლი ორთქლმავალზე წარმოადგენს ძირითად [[მუშა სხეული|მუშა სხეულს]] ბევრ მოწყობილობებზე და მექანიზმებზე და უპირველეს ყოვლისა წევის ორთქლის მანქანაში, რომელიც გარდაქმნის ორთქლის ენერგიას [[დგუში]]ს წინ და უკან მოძრაობაში, რომელიც თავის მხრივ [[დახრილღეროვანი-ბარბაცული მექანიზმი]]ს დახმარებით ტრანსფორმირდება ბრუნვით მოძრაობაში და აიძულებს იმოძრაონ [[მამოძრავებელი გოგორწყვილები|მამოძრავებელმა გოგორწყვილებმა]]. ამასთან ერთად, ორთქლი ემსახურება [[ორთქლ-ჰაერის ნასოსი]]ს ამძრავს (კომპრესორის), ელექტროენერგიის გამომმუშავებელ [[ტურბოგენერატორი|ორთქლტურბოგენერატორს]], ასევე გამოიყენება ხმოვან სიგნალებში — [[სასტვენი|სასტვენში]] და [[ტიფონი (მოწყობილობა)|ტიფონში]]. ძარისა და სავალი ნაწილებისაგან შემდგარი ორთქლმავლის ეკიპაჟი წარმოადგენს ორთქლმავლის გადასაადგილებელ საფუძველს და ემსახურება მოწყობილობების ტარებას და ორთქლმავლის [[რელსი|რელსებზე]] გადაადგილებას. ზოგჯერ ასევე ორთქლმავლის ძირითადი ნაწილები მოიცავს ''[[ტენდერი (ვაგონი)|ტენდერსაც]]'' — ლოკომოტივზე მიბმულ [[ვაგონი|ვაგონს]], რომელიც ემსახურება საწვავის და წყლის მარაგის შენახვას.<ref name="Д16" /><ref name="КП1-4" />
=== ორთქლის ქვაბი ===
[[სურათი:Locomotive fire tube boiler schematic.png|thumb|ორთქლის ქვაბი. ნაჩვენებია ძირითადი კომპონენტები, ასევე აირების, წყლის და ორთქლის ნაკადების მოძრაობა]]
რადგან ორთქლის ქვაბი წარმოადგენს ენერგიის პირველად წყაროს, ეს მას ქმნის ორთქლმავლის მთავარ კომპონენტად. ამასთან დაკავშირებით ქვაბს მოეთხოვება მთელი რიგი მოთხოვნები, პირველ რიგში, ქვაბის მუშაობის ''საიმედოობა და უსაფრთხოება''. ეს განპირობებულია იმით, რომ ორთქლის წნევამ შეიძლება მიაღწიოს საკმაოდ მაღალ მაჩვენებლებს (20 ატმოსფერომდე და უფრო მაღალი). მაგრამ ორთქლის ქვაბის ექსპლოატაციისას მთავარი ხიფათია მისი აფეთქება. ზუსტად ორთქლის ქვაბის აფეთქება იყო [[XIX საუკუნე]]ში ერთ-ერთი ყველაზე უფრო დამაჯერებელი არგუმენტი ორთქლის წნევის მომატების წინააღმდეგ, რომელიც აუცილებელი იყო [[მარგი ქმედების კოეფიციენტი]]ს და სიმძლავრის ასამაღლებლად. ასევე ორთქლის ქვაბი მართვის, მომსახურებისა და რემონტის დროს უნდა იყოს მოსახერხებელი, ქონდეს სხვადასხვა სახის და სახეობის საწვავზე მუშაობის შესაძლებლობა, იყოს რაც შეიძლება უფრო მძლავრი, ასევე ეკონომიური.<ref name="КП1-31">{{წიგნი|ავტორი= С. П. Сыромятников.|სათაური=Курс паровозов. Устройство и работа паровозов и техника их ремонта|ნაწილი= Общее устройство котла и его работа|გამოცემა= Центральное управление учебными заведениями.|ადგილი = М.|გამომცემლობა= Государственное транспортное железнодорожное издательство|ფურცელი=31—34|ფურცლები=337|ტომი=1|წელი= 1937|isbn =|ref=}}</ref>
ორთქლის ქვაბი შედგება ნაწილებისგან, რომლებსაც სიადვილის გამო ხშირად ყოფენ ხუთ ჯგუფად:<ref name="КП1-31" /><ref name="Струженцов-53">{{წიგნი|ავტორი= Струженцов И. М.|ნაწილი= Составные части котла|სათაური= Конструкции паровозов|წყარო= https://archive.org/details/libgen_00346414|წელი= 1937|ფურცელი= [https://archive.org/details/libgen_00346414/page/n59 53]—54}}</ref>
# ძირითადი ნაწილები;
# გარნიტურა;
# არმატურა;
# [[ორთქლგამტარი]] და [[ორთქლგადამხურებელი]];
# დამხმარე მოწყობილობა.
==ლიტერატურა==
* {{წიგნი|ავტორი= Забаринский П.|სათაური= Стефенсон|სერია= Жизнь замечательных людей|წყარო= http://vivovoco.astronet.ru/VV/BOOKS/STEPHENSON/CONTENT.HTM|ადგილი= М.|გამომცემლობა= Журнально-газетное объединение|წელი= 1937|isbn = |ref=}}
* {{წიგნი|ავტორი=|Котурницкий П. В.|სათაური=ВТ-ЭСБЕ, Паровозы|გამოცემა= |ადგილი = |გამომცემლობა= |წელი= |isbn = |ref=}}
* {{წიგნი|ავტორი= Струженцов И. М.|სათაური= Конструкции паровозов|გამოცემა= Центральное управление учебными заведениями|ადგილი= М.|გამომცემლობა= Государственное транспортное железнодорожное издательство|წელი= 1937|isbn = }}
* {{წიგნი|ავტორი= |სათაური= Курс паровозов: Том 1|გამოცემა= |ადგილი = |გამომცემლობა= |წელი= |isbn = |ref=}}
** {{წიგნი|ავტორი= |სათაური= Курс паровозов: Том 2|გამოცემა= |ადგილი = |გამომცემლობა= |წელი= |isbn = |ref=}}
* {{წიგნი|ავტორი= Раков В. А.|სათაური= Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955|გამოცემა= Изд. 2-е, переработанное и дополненное|ადგილი = М.|გამომცემლობა= Транспорт (издательство)|წელი= 1995|isbn = 5-277-00821-7 |ref=Раков}}
* {{წიგნი|ავტორი=Хмелевский А. В., Смушков П. И.|სათაური=Паровоз (устройство, работа и ремонт). Учебник для технических школ железнодорожного транспорта|გამოცემა=2-е издание|ადგილი=М.|გამომცემლობა= |წელი=1979|isbn = |ref=}}
* {{წიგნი|ავტორი= |სათაური=БСЭ|გამოცემა=2-е издание|ადგილი=|გამომცემლობა= |წელი=|isbn = |ref=}}
* [http://irbis-nbuv.gov.ua/ulib/item/ukr0000021209 Альбом паровозов] / Юго-Западная железная дорога, Служба подвижного состава и тяги. — К.: Типография С. В. Кульженко, 1896. — 108 c. [https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01005417199?page=1 Негативы].
{{Refend}}
==რესურსები ინტერნეტში==
{{Commons category|Steam locomotives}}
* [https://web.archive.org/web/20050327071633/http://rrh.agava.ru/history/chapter2.htm История Ж. Д. — Паровозы]
* [https://web.archive.org/web/20090525132700/http://www.bbc.co.uk/archive/steamtrains/index.shtml TV and Radio programmes from the BBC archives celebrating steam trains]
* [http://www.steamlocomotive.com/ Database of surviving steam locomotives in North America]
* [http://www.heritagerailways.com/ UK heritage railways and preserved locomotives database]
* [http://www.advanced-steam.org/ Advanced Steam Traction Trust]
* [https://www.railwayphotography.co.uk/mainline-steam-trains/ UK Steam Train Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240811183332/https://www.railwayphotography.co.uk/mainline-steam-trains/ |date=11 August 2024 }}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ლოკომოტივები]]
[[კატეგორია:ორთქლმავლები|*]]
[[კატეგორია:1804 წელს დაარსებულები]]
8uuds1t98lt2a96gzlt7t30jbkuh7fc
კალუმ ტერნერი
0
880364
5356873
5356258
2026-04-15T10:59:47Z
TasoAnastasia55
169146
5356873
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|13|04|2026}}
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სიგანე =
| სახელი = კალუმ ტერნერი
| ფოტო =Callum Turner-69856 (cropped).jpg
| ფოტოს სიგანე =
|წარწერა = ტერნერი [[2026]] წელს
| ალტ =
| მშობლსახელი =
| ენის კოდი =
| დაბსახელი =კალუმ რობილიარდ ტერნერი<ref name=twit1>https://www.twitter.com/CallumRTurner/status/461138201445683200 {{dead link|date=September 2021}}</ref>
| დაბთარიღი = [[15 თებერვალი]], [[1990]]
| დაბადგილი =[[ჰამერსმითი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ჰამერსმითი]], [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
| მოინათლა =
| გაუჩინარების თარიღი =
| გაუჩინარების ადგილი =
| გაუჩინარების სტატუსი =
| გარდთარიღი =
| გარდადგილი =
| გარდაცვალების მიზეზი =
| სხეულის პოვნის ადგილი =
| დაკრძალვის ადგილი =
| დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები =
| ძეგლები =
| რეზიდენცია =
| სხვა სახელები =
| ეროვნება =
| მოქალაქეობა =
| ეთნიკური წარმომავლობა =
| ქვეშევრდომობა =
| განათლება =
| ალმა-მატერი =
| მოღვაწეობა =
| საქმიანობა =[[მსახიობი]]
| აქტიურობის წლები =[[2010]] წლიდან დღემდე
| დამსაქმებელი =
| ორგანიზაცია =
| ხელფასი =
| ქონება =
| ცნობილია როგორც =
| ცნობილი ნაშრომები =
| სიმაღლე =
| წონა =
| წოდება =
| წლები =
| წინამორბედი =
| მემკვიდრე =
| პარტია =
| მოძრაობა =
| ოპონენტები =
| რელიგია =
| წაყენებული ბრალდება =
| განაჩენი =
| დანაშაულებრივი სტატუსი =
| მეუღლეები =
| პარტნიორები = ვანესა კირბი ([[2015]]–[[2019]]) <br /> [[დუა ლიპა]] ([[2024]] წლიდან დღემდე)
| შვილები =
| მამა =
| დედა =
| ნათესავები =
| ჯილდოები =
| მოსახმობი სიგნალი =
| სუფთა მოგება =
| სახელი1 =
| მოდული1 =
| სახელი2 =
| მოდული2 =
| სახელი3 =
| მოდული3 =
| სახელი4 =
| მოდული4 =
| სახელი5 =
| მოდული5 =
| სახელი6 =
| მოდული6 =
| სახელი7 =
| მოდული7 =
| საიტი =
| ხელმოწერა =
| ხელმოწერის ზომა =
| ხელმოწერა ალტ =
| შენიშვნები =
}}
'''კალუმ რობილიარდ ტერნერი''' (დ. [[15 თებერვალი]], [[1990]]) — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მსახიობი. მოდელობის შემდეგ ტერნერმა კინო-სატელევიზიო კარიერა დაიწყო. მთავარი როლები ჰქონდა დრამა ფილმში „დედოფალი და სამშობლო" ([[2014]]) და მისტიკურ მინისერიალში „წებო" ([[2014]]). ასევე ასრულებდა თეზევსის ნიუტ სკამანდერის ძმის როლს ფანტასტიკურ ფილმებში „[[ფანტასტიკური ნადირები: გრინდელვალდის დანაშაულები]]" ([[2018]]) და „[[ფანტასტიკური ნადირები: დამბლდორის საიდუმლოებები]]" ([[2022]]).<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm4360085/|title=Callum Turner|publisher=Internet Movie Database}}</ref>
სერიალში „[[გადაღება (ტელესერიალი)|გადაღება]]" ([[2019]]) შესრულებული როლისთვის თერნერი [[ბრიტანეთის კინოს და ტელევიზიის აკადემია|BAFTA]]-ს [[BAFTA ტელევიზიის ჯილდო საუკეთესო მამაკაც მსახიობისთვის|საუკეთესო მამაკაც მსახიობის]] კატეგორიაში დასახელდა.<ref name="2020 BAFTA">{{cite web|url=http://www.bafta.org/television/awards/tv-2020#leading-actor|title=BAFTA TV 2020: Nominations|website=[[BAFTA]]|date=4 June 2020|access-date=18 June 2020}}</ref> შემდეგ ასრულებდა [[ჯო რანტცის]] როლს ბიოგრაფიულ ფილმში „[[ნავის ბიჭები (ფილმი)|ნავის ბიჭები]]" ([[2023]]), [[ჯონ ბაქი ეგანის]] როლს მინისერიალში „[[ჰაერის მბრძანებლები]]" ([[2024]]) და [[მაილს თელერის]] და [[ელიზაბეტ ოლსენის]] გვერდით — ფანტასტიკურ რომანტიკულ კომედიაში „[[მარადისობა (2025 წლის ფილმი)|მარადისობა]]" ([[2025]]).
==ადრეული ცხოვრება==
ტერნერი დაიბადა [[ჰამერსმითი|ჰამერსმითში]] და გაიზარდა [[ჩელსი, ლონდონი|ჩელსიში]], [[ლონდონი|ლონდონში]]. ზრდიდა მარტოხელა დედა, კლუბის მეოჯახე [[World's End, კენსინგტონი და ჩელსი|World's End]]-ის სახელმწიფო საბინაო კომპლექსში. სკოლა일찍 დატოვა ნახევარპროფესიონალური [[ფეხბურთი|ფეხბურთისთვის]], შემდეგ მოდელი გახდა და სავაჭრო სექტორშიც მუშაობდა სამსახიობო კარიერამდე.<ref name="Glass Interview">{{cite news|last1=Clark|first1=Imogen|title=Callum Turner talks to Glass about his ascent to become Hollywood's next leading man|url=https://theglassmagazine.com/callum-turner-talks-to-glass-about-his-ascent-to-become-hollywoods-next-leading-man/|access-date=28 April 2024|work=The Glass Magazine|date=19 April 2024}}</ref>
საშუალო სახელი დედის მეგობრის — პოეტ [[დეივიდ რობილიარდის]] — პატივსაცემად ერქვა, რომელიც თერნერის დაბადებამდე ორი წლით ადრე გარდაიცვალა. [[2014 წლის კანის კინოფესტივალი|2014 წლის კანის კინოფესტივალზე]] გაცემულ ინტერვიუში თერნერმა განაცხადა, რომ დედამ უნერგა სიყვარული კინოს მიმართ და ის გახდა მსახიობობის ბიძგი.
==კარიერა==
თერნერმა კარიერა [[2010]] წელს დაიწყო — [[Next plc|Next]]-ისა და [[Reebok]]-ისთვის მოდელობით, ასევე [[ჰარტფორდშირის უნივერსიტეტი|ჰარტფორდშირის უნივერსიტეტის]] კინო-სატელევიზიო პროგრამის მოკლე სტუდენტური ფილმის — „იფიქრე ინგლისზე" — გადაღებებით.
[[2011]] წელს ასრულებდა ტონის როლს ფილმში „ნული", დეივიდ ბაროუქის რეჟისურით. [[2012]] წელს „[[უოტერლოოს გზა (ტელესერიალი)|უოტერლოოს გზის]]" ვარსკვლავ [[ბენ-რიან დეივისთან]] ერთად გამოჩნდა მოკლემეტრაჟიანში „ადამიანები", ჯონათან ენტვისლის რეჟისურით. ასევე გამოჩნდა ფრანგული ჯგუფის [[The Shoes (ფრანგული ჯგუფი)|The Shoes]]-ის [[2012]] წლის კლიპში „დროა ცეკვისთვის" [[ჯეიკ გილენჰოლთან]] ერთად.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=pt9wnawn7xQ&t=36|title=The Shoes - Time to Dance (Official Video)|date=12 March 2012|website=Youtube|access-date=9 September 2019}}</ref> [[2012]] წელს თერნერი [[ITV (სატელევიზიო ქსელი)|ITV]]-ის სერიალში „წასვლა" [[ჰელენ მაქქრორისთან]] ერთად გამოჩნდა. [[2012]] წლის დეკემბერში ITV-ის კიდევ ერთ დრამაში — „[[ქალაქი (2012 წლის ტელესერიალი)|ქალაქი]]" — [[ენდრიუ სქოტთან]] და [[მარტინ კლიუნსთან]] ერთად ითამაშა — პრობლემური მოზარდი ეშლი.<ref>{{cite web|url=http://www.curtisbrown.co.uk/callum-turner-comes-to-the-town-/?client=2342|title=Curtis Brown}}</ref> [[2013]] წლის დასაწყისში სტუმრის როლი შეასრულა [[Showtime (სატელევიზიო ქსელი)|Showtime]]-ის ისტორიულ-მხატვრულ დრამაში „[[ბორჯიები (2011 წლის ტელესერიალი)|ბორჯიები]]" — კალვინო.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/callum-turner-boys-in-the-boat-b2476409.html|title=Callum Turner: 'People had a hang-up about my modelling, not my working-class background'|last=Nugent|first=Annabel|date=12 January 2024|website=independent.co.uk|publisher=Independent|access-date=12 January 2024}}</ref> ასევე ასრულებდა ეზეს მოკლემეტრაჟიანში „ეზოს კატები" და ფილიპის პატარა როლი — [[BBC One]]-ის „[[რიპერ სტრიტი]]"-ს მეორე სეზონში.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b03lb1ry|title=Ripper Street|website=bbc.co.uk|publisher=BBC|access-date=12 January 2024}}</ref>
[[2012]] წლის ივნისში თერნერი მოიწვიეს [[ჯონ ბურმანის]] ფილმის „[[დედოფალი და სამშობლო (ფილმი)|დედოფალი და სამშობლო]]" მთავარ როლზე. ფილმმა დებიუტი განახორციელა [[2014 წლის კანის კინოფესტივალი|2014 წლის კანის კინოფესტივალის]] რეჟისორთა ორკვირეულის სექციაში.<ref>{{cite web|url=http://www.screendaily.com/festivals/cannes/cannes-directors-fortnight-2014-lineup-unveiled/5070844.article|title=Cannes Directors' Fortnight 2014 lineup unveiled|access-date=26 April 2014|work=Screendaily}}</ref> [[E4 (სატელევიზიო არხი)|E4]]-ის ვინმე-ჩაიდეს სერიალში „[[წებო (ტელესერიალი)|წებო]]" ([[2014]]) თერნერმა ელი — მოხეტიალე, რომლის ძმასაც კლავენ — განასახიერა.<ref>{{cite web|url=http://www.channel4.com/info/press/news/cast-announced-for-e4s-original-new-drama-series|title=Cast announced for E4's original new drama series, Glue|date=2 April 2014|website=[[Channel 4]]|access-date=17 November 2017}}</ref> [[2014]] წელს [[ბრიტანეთის კინოს და ტელევიზიის აკადემია|BAFTA]]-მ Breakthrough Brits-ის სიაში შეიყვანა.<ref>{{cite web|author=Alex Ritman|date=27 October 2014|title=BAFTA Unveils 2014's Crop of "Breakthrough Brits"|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/bafta-unveils-2014s-crop-breakthrough-744139|work=The Hollywood Reporter}}</ref>
[[2015]] წელს თერნერმა ალისტერი განასახიერა [[პოლ მაქგიგანის]] საშინელებათა ფილმში „[[ვიქტორ ფრანკენშტეინი (ფილმი)|ვიქტორ ფრანკენშტეინი]]".<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/victor-frankenstein-film-review-842110/|title='Victor Frankenstein': Film Review|last=Linden|first=Sheri|date=24 November 2015|website=hollywoodreporter.com|publisher=The Hollywood Reporter|access-date=12 January 2024}}</ref> [[2016]] წლის ფილმში „[[ვაგაბუნდები (2016 წლის ფილმი)|ვაგაბუნდები]]" ასრულებდა დენის როლს; ფილმმა პრემიერა [[2016 წლის ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალი|2016 წლის ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე]] განახორციელა.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2016/sep/11/tramps-review-another-tired-tale-of-working-class-kids-and-suburban-lawns|title=Tramps review|last=Hoffman|first=Jordan|date=11 September 2016|website=[[The Guardian]]|access-date=12 January 2024}}</ref> [[2017]] წელს ფილმში „[[მობილური სახლები (2017 წლის ფილმი)|მობილური სახლები]]" ევანი განასახიერა; ფილმი [[2017 წლის კანის კინოფესტივალი|2017 წლის კანის კინოფესტივალის]] რეჟისორთა ორკვირეულის სექციაში გაჩვენდა. [[2018]] წელს ასრულებდა თეზევს სკამანდერს „[[ფანტასტიკური ნადირები: გრინდელვალდის დანაშაულები]]"-ში და „[[ფანტასტიკური ნადირები: დამბლდორის საიდუმლოებები]]"-ში [[2022]] წელს. [[2018]] წელს თერნერმა ასევე გადაიღო და თანაადაპტირება გაუკეთა მოკლემეტრაჟიანს „გადაანაცვლე თვითმფრინავი" მეგობარ და თანაავტორ დენი კინგთან ერთად.
[[2019]] წელს [[BBC One]]-ის მინისერიალში „[[გადაღება (ტელესერიალი)|გადაღება]]" მთავარი როლი — შონ ემერი — შეასრულა<ref>{{cite web|url=https://www.radiotimes.com/tv/drama/the-capture-season-2-callum-turner/|title=Callum Turner reveals whether Shaun will appear in The Capture season 2|last=Bley Griffiths|first=Eleanor|date=31 July 2020|website=radiotimes.com|publisher=RadioTimes|access-date=12 January 2024}}</ref> და [[BAFTA ტელევიზიის ჯილდო საუკეთესო მამაკაც მსახიობისთვის|BAFTA-ს საუკეთესო მამაკაც მსახიობის]] კატეგორიაში დასახელდა.
[[2020]] წელს კომედია-დრამა ფილმში „[[ემა (2020 წლის ფილმი)|ემა]]" ფრანკ ჩერჩილი განასახიერა.<ref>{{cite web|url=https://www.vogue.co.uk/arts-and-lifestyle/article/callum-turner-emma|title=Emma's Callum Turner Is Britain's New Leading Man|last=Kale|first=Sirin|date=12 February 2020|website=vogue.co.uk|publisher=Vogue|access-date=12 January 2024}}</ref> [[2021]] წელს რომანტიკულ დრამაში „[[ბოლო წერილი შენი შეყვარებულისგან]]" ენტონი ო'ჰარი შეასრულა [[შეილინ ვუდლისა]] და [[ფელისიტი ჯოუნსის]] გვერდით.<ref>{{Cite web|last=Lodge|first=Guy|date=23 July 2021|title='The Last Letter From Your Lover' Review|url=https://variety.com/2021/film/reviews/the-last-letter-from-your-lover-review-1235025523/|access-date=6 July 2023|website=Variety|language=en-US}}</ref> [[2023]] წელს „[[ნავის ბიჭები (ფილმი)|ნავის ბიჭებში]]" [[ჯო რანტცი]] განასახიერა [[ჯორჯ კლუნის]] რეჟისურით.<ref>{{cite web|url=https://www.radiotimes.com/movies/callum-turner-sports-movie-boys-in-boat-exclusive-newsupdate/|title=Callum Turner on wanting to do sports movie|last=Cremona|first=Patrick|date=12 January 2024|website=radiotimes.com|publisher=RadioTimes|access-date=12 January 2024}}</ref> [[2024]] წელს მინისერიალში „[[ჰაერის მბრძანებლები]]" ჯონ „ბაქი" ეგანი შეასრულა.<ref>{{cite web|last1=Seitz|first1=Loree|title=Callum Turner Unpacks His 'Soul Connection' to Swashbuckling Character in 'Masters of the Air'|url=https://www.thewrap.com/callum-turner-masters-of-the-air-interview-apple/|website=TheWrap|date=7 June 2024|access-date=3 July 2024}}</ref>
[[2024]] წლის აპრილში გამოცხადდა, რომ თერნერი [[ჰენრი დორსეტ ქეისის]] როლს შეასრულებს [[Apple TV+]]-ის სერიალის — [[უილიამ გიბსონის]] კიბერპანქ რომანის „[[ნეირომანტი]]"-ს — ეკრანიზაციაში.<ref>{{Cite web|last=Otterson|first=Joe|date=April 23, 2024|title=Callum Turner to Star in 'Neuromancer' Series at Apple TV+|url=https://variety.com/2024/tv/news/callum-turner-neuromancer-series-apple-tv-plus-1235979735/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240630170727/https://variety.com/2024/tv/news/callum-turner-neuromancer-series-apple-tv-plus-1235979735/|archive-date=June 30, 2024|access-date=April 23, 2024|website=variety.com}}</ref> მომავალში ასევე ასრულებს როლს [[უილ გლუქის]] ფილმში „[[მხოლოდ ერთი ღამე (2026 წლის ფილმი)|მხოლოდ ერთი ღამე]]" [[მონიკა ბარბაროსა]] და [[მაია ჰოუქის]] გვერდით,<ref>{{Cite web|title=Monica Barbaro And Callum Turner To Star in 'One Night Only' From Will Gluck|url=https://deadline.com/2025/08/monica-barbaro-callum-turner-one-night-only-will-gluck-1236481748/|website=Deadline|date=2025-08-08|access-date=2026-01-24|language=en-US|first=Justin|last=Kroll}}</ref> და [[ქარიმ აინუზის]] სატირულ ტრაგიკომედია თრილერში „[[ვარდის ბუჩქის გასხლვა]]" [[ჯეიმი ბელთან]], [[ელ ფენინგთან]] და [[პამელა ანდერსონთან]] ერთად.<ref>{{Cite web|title=Rosebush Pruning: Elle Fanning, Riley Keough & Callum Turner|url=https://www.brit.co/rosebush-pruning-elle-fanning-riley-keough-callum-turner/|website=www.brit.co|access-date=2026-01-24|language=en|first=Chloe|last=Williams}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
კალუმ ტერნერი [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსი]]ს გულშემატკივარია.
[[2015]]-[[2019]] წლებში ურთიერთობაში იყო [[ინგლისელები|ინგლისელ]] მსახიობ [[ვანესა კირბი]]სთან.<ref>{{cite news|url=https://metro.co.uk/2020/02/16/crowns-vanessa-kirby-splits-callum-turner-four-years-dating-12249212/|title=The Crown's Vanessa Kirby 'splits from Callum Turner after four years of dating'|last=Karasin|first=Ekin|language=EN|date=16 February 2020|work=Metro|access-date=17 January 2024}}</ref>
[[2024]] წლის იანვრიდან ურთიერთობა აქვს ინგლისელ მომღერალ [[დუა ლიპა]]სთან.<ref>{{cite web|url=https://www.elle.com.au/culture/callum-turner-dua-lipa-boyfriend/|title=Proof That Callum Turner Is Hot Enough To Date Dua Lipa|publisher=Elle.com.au|language=EN|date=January 17, 2024|access-date=January 17, 2024}}</ref> ლიპამ მათი ნიშნობა გამოაცხადა [[2025]] წლის ივნისში ''[[British Vogue]]''-ის ინტერვიუში.<ref>{{Cite web|last=Chan|first=Emily|date=12 June 2025|title=Dua Lipa and Callum Turner Are Engaged!|url=https://www.vogue.com/article/dua-lipa-callum-turner-engaged|url-access=subscription|access-date=12 June 2025|website=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|language=en-US}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
{{Commons category}}
*{{IMDb name|4360085}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ტერნერი, კალუმი}}
[[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1990]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1990-იანები]]
[[კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე]]
[[კატეგორია:ინგლისელები]]
[[კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცები]]
[[კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები]]
[[კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები]]
9d2pz1xx3zaf52p86m8apwg9qdp0k8d
ოსტროჰის აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტი
0
880397
5356750
5356341
2026-04-15T01:41:58Z
ToprakBot
172403
სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები
5356750
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა უნივერსიტეტი
| სახელი = ოსტროჰის აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტი
| მშობლიური_სახელი = Національний університет «Острозька академія»
| ლათინური_სახელი =
| სურათი = Староадемічний корпус Острозької академії.jpg
| სურათის_ზომა = 1.3
| წარწერა = აკადემიის ძველი შენობა
| დაარსდა = {{hlist|[[1576]] (როგორც [[ოსტროჰის აკადემია]])|[[1994]]}}
| ტიპი = [[საჯარო უნივერსიტეტი|საჯარო]]
| რექტორი = ი. დ. პასიჩნიკი
| კურსდამთავრებულები =
| საფოსტო_ინდექსი = 35800
| კამპუსი = სემინარსკას ქუჩა 2
| რექტორი = ი. დ. პასიჩნიკი
| ქალაქი = [[ოსტროჰი]]
}}
'''ოსტროჰის აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტი''' ( '''ნუოა''', {{lang-uk|Національний Університет "Острозька Академія", НаУОА|Natsional'nyi Universytet 'Ostroz'ka Akademiia'}}) — [[უკრაინა|უკრაინული]] თვითმმართველი (ავტონომიური) [[კვლევითი უნივერსიტეტი]], რომელიც [[1994]] წლის, [[12 აპრილი|12 აპრილს]] პრეზიდენტის [[დეკრეტი]]ს საფუძველზე დაარსდა. უნივერსიტეტი საკუთარ თავს ისტორიული [[ოსტროჰი]]ს აკადემიის მემკვიდრედ მიიჩნევს; ეს უკანასკნელი [[აღმოსავლეთ ევროპა]]ში პირველი უმაღლესი სასწავლებელი იყო და მისი ისტორია [[1576]] წლიდან იწყება.<ref name="oa.edu.ua">{{Cite web
|url=https://www.oa.edu.ua/en/information/en_history
|title=The History of Ostroh Academy {{!}} The National University of Ostroh Academy
|website=www.oa.edu.ua
|access-date=2019-09-02
}}</ref>
ოსტროჰი უძველესი ქალაქია. მის შესახებ პირველი წერილობითი ცნობა [[1100]] წლით თარიღდება, თუმცა მისი ბედ-იღბალი [[XIV საუკუნე]]ში განისაზღვრა. სწორედ მაშინ დაეუფლნენ ქალაქს ოსტროჟსკების მთავრები.
ამ დინასტიის წარმომადგენლები ცნობილნი გახდნენ, როგორც გამორჩეული პოლიტიკური, კულტურული და რელიგიური მოღვაწეები. დროთა განმავლობაში ქალაქი ძლიერ ციხესიმაგრედ გადაიქცა, რომლის გალავანში ხელოსნობისა და ვაჭრობის ცენტრები ვითარდებოდა. [[XVI საუკუნე]]ში ოსტროჰი უკრაინის ერთ-ერთ უდიდეს ქალაქად იქცა. როგორც დიდი და მნიშვნელოვანი ქალაქი, ოსტროჰი დასავლეთ ევროპის რუკათა უმეტესობაზე იყო აღნიშნული. ამავე დროს, იგი აღიქმებოდა, როგორც კულტურული, საგანმანათლებლო და რელიგიური ცხოვრების მნიშვნელოვანი ცენტრი.
ოსტროჰს — ვოლინის [[ათენი]]“ ეწოდება და ეს სახელწოდება უმთავრესად ოსტროჰის აკადემიას უკავშირდება. პოეტი პენკალსკი [[1600]] წელს წერდა: „მუზამ საპყრობილეში დაიდო ბინა, თვით ხელოვნების ღმერთმა აპოლონმაც კი დატოვა კუნძული დელოსი და უკრაინაში გადმოვიდა“.<ref>{{Cite web|url=https://www.ukraine-is.com/en/ostroh-academy-wisdom-and-charm/|title=Ostroh Academy: wisdom and charm|last=Бондаренко|first=Светлана|date=2019-08-07|website=Ukraine IS|language=en-US|access-date=2019-09-02}}</ref>
ოსტროჰის აკადემია ყოფილი [[როკოკო]]ს სტილში აგებული [[კაპუცინები|კაპუცინთა]] მონასტრის შენობებშია განთავსებული, რომელიც [[1779]] წელს აშენდა.<ref name="rąkowski">{{cite book | author =Grzegorz Rąkowski | title =Wołyń | year =2005 | page =321 | publisher =Rewasz | location =Pruszków | isbn=83-89188-32-5 |language=pl}}</ref> ეს უმაღლესი სასწავლებელი უკრაინის ერთადერთი ელიტური უნივერსიტეტია, რომელიც ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრში არ მდებარეობს.
== ისტორია ==
ოსტროჰის აკადემია დაარსდა [[1576]] წელს თავად [[კონსტანტი ვასილ ოსტროგსკი|ვასილ-კოსტიანტინ ოსტროჟსკის]] მიერ იმ ტერიტორიებზე, რომლებიც დღეს [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის და იმ დროს თავადის საგვარეულოს საკუთრება იყო. ოსტროჰში დაარსებული აკადემია უკრაინაში უმაღლესი განათლების პირველ დაწესებულებად მიიჩნევა.<ref>{{Cite web|url=https://empr.media/culture/history/first-mentioned-ukraine-russia-not-exists/|title=In 12th century the land is first mentioned as Ukraine. Russia does not exist|date=2016-04-16|website=EMPR: Russia - Ukraine war news, latest Ukraine updates|language=en-US|access-date=2019-09-03}}</ref>
ოსტროჰის აკადემია ეფუძნებოდა დასავლეთ ევროპაში გავრცელებულ ტრადიციულ საგანმანათლებლო სისტემას, რომელიც გულისხმობდა წმინდა წერილის ინტერპრეტაციისათვის საჭირო ენების — ბერძნულის, ლათინურისა და ბიბლიური ებრაულის — ერთდროულ შესწავლას.
აკადემიამ შეინარჩუნა ლათინური და ბერძნული ენების სწავლება და მათ დაუმატა ადგილობრივი საეკლესიო-სლავური სალიტერატურო ენა. სტუდენტები ასევე ეუფლებოდნენ პოლონურ და ბიბლიურ ებრაულ ენებს. ამგვარად, განათლების სისტემა ორი განსხვავებული კულტურული ტრადიციის სინთეზს წარმოადგენდა, რამაც ამ საგანმანათლებლო დაწესებულების ორიგინალურობა და უნიკალურობა განსაზღვრა.
[[ფაილი:Наукова бібліотека НаУОА.jpg|მინი|სამეცნიერო ბიბლიოთეკა]]
[[ფაილი:Новоакадемічний корпус Острозької академії.jpg|მინი|ახალი აკადემიური კამპუსი]]
ენების გარდა, ოსტროჰის აკადემიაში ისწავლებოდა შვიდი თავისუფალი ხელოვნება: ევროპული სკოლებისთვის ტრადიციული [[ტრივიუმი]] (გრამატიკა, რიტორიკა და დიალექტიკა) და [[კვადრივიუმი]] (არითმეტიკა, გეომეტრია, ასტრონომია და მუსიკა). ასევე ისწავლებოდა უმაღლესი დისციპლინები, მათ შორის ფილოსოფია, თეოლოგია და მედიცინა. სწავლებისა და განათლების მაღალი სტანდარტები მდიდარი საბიბლიოთეკო კოლექციით იყო გამყარებული.
დაწესებულება საბოლოოდ [[1636]] წელს დაიხურა, ოსტროჰში [[იეზუიტები|იეზუიტთა]] კოლეგიის ([[1624]]) გახსნიდან მალევე.<ref>{{Cite web|title=Ostroh Academy|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CO%5CS%5COstrohAcademy.htm|access-date=2020-08-26|website=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref>
[[1994]] წლის, [[12 აპრილი|12 აპრილს]] უკრაინის პრეზიდენტმა გამოსცა დეკრეტი ოსტროჰის უმაღლესი კოლეგიის დაარსების შესახებ. [[358]]-წლიანი დავიწყების შემდეგ ოსტროჰის საგანმანათლებლო დაწესებულების ისტორიაში ახალი ეტაპი დაიწყო.<ref name=":0">{{Cite web|title=Miracle of Ostroh: A beacon of hope for Ukraine's future (11/23/97)|url=http://www.ukrweekly.com/old/archive/1997/479719.shtml|access-date=2020-08-26|website=www.ukrweekly.com}}</ref>
თანამედროვე უნივერსიტეტის დამფუძნებელი რექტორი იყო იგორ პასიჩნიკი.<ref name=":2">{{Cite web|title=National University of Ostroh Academy|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CN%5CA%5CNationalUniversityofOstrohAcademy.htm|access-date=2020-08-26|website=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref> მნიშვნელოვანი ლობისტი და პარტნიორი იყო ოსტროჰის აკადემიის აღორძინების პროცესში. დღესაც ოსტროჰის აკადემია მჭიდრო ურთიერთობას ინარჩუნებს კიევ-მოჰილას ეროვნულ უნივერსიტეტთან. ორივე უნივერსიტეტი თავის ეპოქაში ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის გამორჩეულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებს წარმოადგენდა.<ref>{{Cite web|date=2016-01-02|title=Seven Gifts from Ukraine to the World|url=https://voxukraine.org/en/seven-gifts-from-ukraine-to-the-world/|access-date=2019-09-03|website=VoxUkraine|language=en}}</ref>
[[ფაილი:Музей історії Острозької академії.jpg|მინი|ოსტროჰის აკადემიის ისტორიის მუზეუმი]]
მცირე ქალაქში უმაღლესი სასწავლებლის აღდგენა განსაკუთრებით რთული აღმოჩნდა, მით უფრო ისეთ სახელმწიფოში, რომელმაც დამოუკიდებლობა ახლახან აღიდგინა და საკუთარი ისტორიის შესახებ საკმარისი ცოდნა ჯერ კიდევ არ გააჩნდა.
[[2000]] წლის, [[22 იანვარი|22 იანვარს]] საპრეზიდენტო დეკრეტით სოსტროჰის აკადემიას უნივერსიტეტის სტატუსი მიენიჭა, ხოლო [[2000]] წლის, [[30 ოქტომბერი|30 ოქტომბერს]]— ეროვნული უნივერსიტეტის დონე.<ref name=":1">{{Cite web|date=2020-06-23|title=Burning Man and Nikopol • Ukraїner|url=https://ukrainer.net/burning-man-and-nikopol/|access-date=2020-08-26|website=Ukraїner}}</ref>
[[2009]] წელს უნივერსიტეტი უკრაინის [[14]] კვლევით უნივერსიტეტს შორის შევიდა. მომდევნო წელს, [[2010]] წელს, ოსტროჰის აკადემია ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაციის წევრი გახდა.<ref name=":2" />
ოსტროჰის აკადემია უკრაინის საუკეთესო კლასიკურ უნივერსიტეტებს შორის ერთ-ერთ ლიდერად ითვლება. მას მიღებული აქვს საერთაშორისო ჯილდო „ხარისხისთვის“, სწავლების ხარისხის მიხედვით კი მსოფლიო უნივერსიტეტების საერთაშორისო რეიტინგში მეორე ადგილი ეკავა. უნივერსიტეტი ათჯერ იყო ნომინირებული უკრაინის რეკორდების წიგნში „მასობრივი ღონისძიებების“ კატეგორიაში, ასევე ორჯერ მოხვდა გინესის რეკორდების წიგნში.
=== საგამომცემლო საქმიანობა ===
[[ფაილი:Навчальна авдиторія в новому корпусі.jpg|მინი|230x230პქ|აუდიტორია ახალ აკადემიურ კორპუსში]]
[[1577]]–[[1579]] წლებში აკადემიაში [[ლვივი]]დან ჩავიდა და დააარსა სტამბა. მისი ხელმძღვანელობით გამოიცა ძველი უკრაინული [[კირილიცა|კირილური]] ბეჭდვითი კულტურის უმნიშვნელოვანესი ნიმუშები.
ყველაზე ცნობილი გამოცემაა ოსტროჰის [[ბიბლია]] ([[1581]]) — პირველი სრული ბიბლია წიგნის ბეჭდვის ისტორიაში, რომელიც საეკლესიო-[[სლავური ენები|სლავურ]] ენაზე გამოიცა. იგი ძველუკრაინული [[პოლიგრაფია|პოლიგრაფიული]] ხელოვნების შედევრად მიიჩნევა და განსაკუთრებული როლი შეასრულა [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებლური]] განათლების განვითარებაში.<ref name="oa.edu.ua"/>
== კამპუსი ==
[[ფაილი:Навчальна авдиторія в новому корпусі Острозької академії.jpg|მინი|230x230პქ|აუდიტორია ახალ აკადემიურ კორპუსში]]
=== ფაკულტეტები და ინსტიტუტები ===
* სოციალურ და ჰუმანიტარულ მენეჯმენტთა სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტი;<ref>{{Cite web |title=Educational and Scientific Institute of Social and Humanitarian Management {{!}} The National University of Ostroh Academy |url=https://www.oa.edu.ua/en/departments/humanities/ |access-date=2022-12-16 |website=www.oa.edu.ua}}</ref>
* რომანული და გერმანული ენების ფაკულტეტი;<ref>{{Cite web |title=Faculty of Romance and Germanic Languages {{!}} The National University of Ostroh Academy |url=https://www.oa.edu.ua/en/departments/en_romance/ |access-date=2022-12-16 |website=www.oa.edu.ua}}</ref>
* ი. მალინოვსკის სახელობის სამართლის სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტი;<ref>{{Cite web |title=Educational and Scientific Institute of Law by I. Malynovskyi {{!}} The National University of Ostroh Academy |url=https://www.oa.edu.ua/en/departments/en_law/ |access-date=2022-12-16 |website=www.oa.edu.ua}}</ref>
* ეკონომიკის ფაკულტეტი;<ref>{{Cite web |title=Faculty of Economics {{!}} The National University of Ostroh Academy |url=https://www.oa.edu.ua/en/departments/en_economics/ |access-date=2022-12-16 |website=www.oa.edu.ua}}</ref>
* საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ეროვნული უსაფრთხოების სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტი.<ref>{{Cite web |title=Educational and Scientific Institute of International Relations and National Security {{!}} The National University of Ostroh Academy |url=https://www.oa.edu.ua/en/departments/int_relations/ |access-date=2022-12-16 |website=www.oa.edu.ua}}</ref>
=== საერთაშორისო თანამშრომლობა ===
ოსტროჰის აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტი აქტიურად ახორციელებს საქმიანობას, რომელიც მიმართულია უცხოურ საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან, სამეცნიერო ცენტრებთან, საერთაშორისო საგანმანათლებლო ორგანიზაციებთან და ფონდებთან თანამშრომლობის განვითარებაზე.
სტუდენტები და აკადემიური პერსონალი სტაჟირებასა და გადამზადებას გადიან [[აშშ]], [[კანადა]]ში, [[გერმანია]]ში, [[პოლონეთი]]ში, [[იტალია]]ში, [[ესპანეთი]]ში, [[საბერძნეთი]]ში, [[თურქეთი]]ში, [[ლიეტუვა]]ში, [[შვეიცარია]]ში, [[შვედეთი]]ში, [[საფრანგეთი]]ში, [[გაერთიანებული სამეფო]]სა და მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში.
უნივერსიტეტი მუდმივად აფართოებს სტუდენტთა შესაძლებლობებს საერთაშორისო აკადემიურ მობილობის პროგრამებში მონაწილეობისათვის. ყოველწლიურად იზრდება როგორც ასეთი პროგრამების რაოდენობა, ისე იმ სპეციალობების ჩამონათვალი, რომლებიც მათში მონაწილეობენ.
[[2015]] წლიდან ოსტროჰის აკადემია ფუნქციონირებს Erasmus+ პროგრამის ფარგლებში. ამ დროის განმავლობაში შეიქმნა პარტნიორთა ფართო ქსელი ევროპის სხვადასხვა ქვეყნიდან და დამყარდა თანამშრომლობა აკადემიური და პროფესიული გაცვლების სფეროში.
Erasmus+-ის ფარგლებში ოსტროჰის აკადემიის პარტნიორები არიან შემდეგი ქვეყნები: [[პოლონეთი]], [[ლიეტუვა]], [[რუმინეთი]], [[პორტუგალია]], [[ესპანეთი]], [[სლოვაკეთი]] და [[ჩეხეთი]].
გარდა ამისა, უნივერსიტეტში მოქმედებს სემესტრული სტუდენტური გაცვლითი პროგრამები ორმხრივი საუნივერსიტეტო შეთანხმებების საფუძველზე:
* პომერანიის აკადემია (სლუპსკი, პოლონეთი);
* [[ვარშავის უნივერსიტეტი]] (ვარშავა, პოლონეთი);
* ჰრადეც-კრალოვეს უნივერსიტეტი (ჩეხეთი);
* ჩენსტოხოვას ჰუმანიტარულ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა უნივერსიტეტი (პოლონეთი).
ვარშავის უნივერსიტეტთან აკადემიური თანამშრომლობის ხელშეკრულების ფარგლებში წარმატებით ხორციელდება ერთობლივი სამაგისტრო პროგრამა აღმოსავლეთმცოდნეობის მიმართულებით, რომელიც ორივე მხარის დიპლომის გაცემას ითვალისწინებს.
[[ფაილი:Хол нового корпусу Острозької академії.jpg|მინი|230x230პქ|ახალი აკადემიური კამპუსი]]
ბოლო 10 წლის განმავლობაში უნივერსიტეტის სტუდენტები ყოველწლიურად მონაწილეობდნენ ისეთ საერთაშორისო საგანმანათლებლო და სტაჟირების პროგრამებში, როგორებიცაა:
* კანადურ-უკრაინული საპარლამენტო პროგრამა (CUPP);
* ფულბრაიტის სამაგისტრო პროგრამა;
* Edmund Muskie Program;
* Lane Kirkland Program;
* Study Tours to [[პოლონეთი]];
* ერთწლიანი სასწავლო პროგრამები [[ვარშავის უნივერსიტეტი|ვარშავის უნივერსიტეტში]];
* ოთხწლიანი სწავლება :contentReference[oaicite:1]{index=1}-ში.
== რეიტინგები და მიღწევები ==
ოსტროჰის აკადემია უკრაინის საუკეთესო კლასიკურ უნივერსიტეტებს შორის ხუთ წამყვან სასწავლებელს შორის მოიაზრება. უნივერსიტეტს მიღებული აქვს საერთაშორისო ჯილდო „ხარისხისთვის“ და სწავლების ხარისხის მიხედვით საერთაშორისო რეიტინგებში ერთ-ერთ წამყვან პოზიციას იკავებს.<ref>{{Cite web |title=Ostroh Academy Got into the Ukrainian Book of Records for the 5th Time |url=https://www.oa.edu.ua/en/information/news/2016/november-01-2016 |access-date=2022-12-16 |website=Національний університет «Острозька академія»}}</ref>
ოსტროჰის აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტი ერთადერთი უკრაინული უნივერსიტეტია, რომელიც გინესის რეკორდების წიგნშია დაფიქსირებული. [[456]] საათის განმავლობაში დაახლოებით [[3000]] მონაწილემ [[45]]-ჯერ გადაიკითხა [[ტარას შევჩენკო]]ს „კობზარი“, რაც ჯამში 11 250 ლექსს შეადგენდა.<ref>{{Cite web|date=2019-03-25|title=National University of Ostroh Academy|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/national-university-ostroh-academy|access-date=2019-09-02|website=Times Higher Education (THE)|language=en}}</ref>
უნივერსიტეტი მონაწილეობს ისეთ საერთაშორისო საუნივერსიტეტო რეიტინგებში, როგორებიცაა THE Impact Ranking, QS (EECA), U-Multirank და UI GreenMetric.
[[ფაილი:27-й міжнародний приз “За якість”, яким була нагороджена академія 1999 року в Парижі за високу якість навчальних технологій..jpg|მინი|230x230პქ|საერთაშორისო ჯილდო „ხარისხისთვის“, პარიზი, [[1999]]]]
აღორძინების პერიოდიდან უნივერსიტეტმა მაღალი შეფასებები მიიღო როგორც უკრაინაში, ისე მის ფარგლებს გარეთ:
* მესამე ადგილი კლასიკურ უნივერსიტეტებს შორის და მეექვსე ადგილი უკრაინის უნივერსიტეტებს შორის აბიტურიენტთა ხარისხის მიხედვით;
* მეათე ადგილი უკრაინის უნივერსიტეტებს შორის QS-2018 რეიტინგში;
* მეორე ადგილი უკრაინის უმაღლეს სასწავლებლებს შორის UI GreenMetric 2022-ში;
* მეექვსე ადგილი საერთაშორისო Round University Ranking-ის მიხედვით;
* ადგილი ეროვნული უნივერსიტეტების გამჭვირვალობის საუკეთესო ათეულში;
* უკრაინის უნივერსიტეტებისა და ვარშავის უნივერსიტეტის კონსორციუმის წევრობა;
* აღმოსავლეთ ევროპის უნივერსიტეტების ქსელის წევრობა;
* ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაციის წევრობა.
=== სწავლება და საერთაშორისო სტუდენტები ოსტროჰის აკადემიაში ===
ამჟამად ოსტროჰის აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტი უკრაინის ერთ-ერთ პრესტიჟულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებად მიიჩნევა. იგი როგორც უკრაინელ, ისე საერთაშორისო სტუდენტებს სთავაზობს ხარისხიანი განათლების მიღებისა და საკუთარი პოტენციალის რეალიზების შესაძლებლობას. უნივერსიტეტში მოქმედებს თანამედროვე საგანმანათლებლო პროგრამები, რომლებიც დროის მოთხოვნების შესაბამისად მაღალკვალიფიციური სპეციალისტების მომზადებას ისახავს მიზნად.
გარდა ამისა, საერთაშორისო სტუდენტებს შესაძლებლობა აქვთ ისწავლონ უცხო ქვეყნის მოქალაქეთათვის განკუთვნილ მოსამზადებელ კურსებზე. აღნიშნული პროგრამები მათ ეხმარება უკრაინული ენის შესწავლაში, უკრაინაში ცხოვრების გარემოსა და უკრაინული კულტურის გაცნობაში, ასევე სწავლისათვის საჭირო აკადემიური და კულტურული უნარების განვითარებაში უკრაინულ ან ინგლისურ ენაზე.<ref>{{Cite web |title=Preparatory courses {{!}} The National University of Ostroh Academy |url=https://www.oa.edu.ua/en/international/pidgotovchi_kursy |access-date=2022-12-16 |website=www.oa.edu.ua}}</ref>
[[ფაილი:Арт-кластер Острозької академії.jpg|მინი|230x230პქ|ოსტროჰის აკადემიის არტკლასტერი]]
ოსტროჰის აკადემია წარმოადგენს მნიშვნელოვან ინტელექტუალურ და საგანმანათლებლო პლატფორმას, რომელიც სტუდენტებს პროფესიული და პიროვნული განვითარების მრავალ შესაძლებლობას სთავაზობს:
* საერთაშორისო გაცვლითი პროგრამები;
* სასერტიფიკატო პროგრამების ფართო არჩევანი;
* 9 უცხო ენის შესწავლის შესაძლებლობა (ინგლისური, ფრანგული, გერმანული, პოლონური, იტალიური, ესპანური, ჩინური, არამეული და არაბული);
* ვირტუალური ბიბლიოთეკა მსოფლიო საინფორმაციო რესურსებზე წვდომით;
* თანამედროვე კომპიუტერული აუდიტორიები და ენობრივი ლაბორატორიები;
* დაახლოებით 20 სპორტული კლუბი;
* სტუდენტური თვითმმართველობა და აქტიური სტუდენტური ცხოვრება — მოგზაურობები, ფესტივალები, საერთაშორისო სკოლები, ხელოვნების, ფსიქოლოგიისა და ლიდერობის ვორკშოფები;
* კულტურულ-შემოქმედებითი ცენტრი;
* სტუდენტური საცხოვრებლების სათანადო პირობები.<ref>{{Cite web |title=International students {{!}} The National University of Ostroh Academy |url=https://www.oa.edu.ua/en/international/ |access-date=2022-12-16 |website=www.oa.edu.ua}}</ref>
=== ოსტროჰის აკადემიის ცნობილი კურსდამთავრებულები და მოღვაწეები ===
* [[იან ლატოში]] — [[პოლონეთი|პოლონელი]] [[მეცნიერება|მეცნიერი]], [[ასტრონომია|ასტრონომი]], [[ასტროლოგია|ასტროლოგი]] და [[ექიმი]]; [[ოსტროჰის აკადემია|ოსტროჰის აკადემიის]] პროფესორი.
* ჰერასიმ სმოტრიცკი — აკადემიის პირველი რექტორი, ცნობილი მართლმადიდებელი მწერალი და პედაგოგი.<ref>{{Cite web
|url=http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/danilowicz-herasym-smotrycki
|title=Daniłowicz Herasym Smotrycki
|website=www.ipsb.nina.gov.pl
|language=pl
|access-date=2019-09-09
}}</ref>
* [[კირილე ლუკარისი]] — [[ბერძნები|ბერძენი]] მეცნიერი და სასულიერო მოღვაწე, ოსტროჰის აკადემიის რექტორი, [[ალექსანდრიის პატრიარქი]] და მოგვიანებით [[კონსტანტინოპოლის მსოფლიო პატრიარქი]].<ref>{{Cite book
|title=Renaissance Influences and Religious Reforms in Russia
|last=Medlin
|first=William K.
|pages=104
}}</ref>
* [[მელეტი სმოტრიცკი]] — [[პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა|პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის]] ცნობილი არქიეპისკოპოსი და მწერალი, პირველი რექტორის შვილი.
* [[ივან ვიშენსკი]] — უკრაინელი მართლმადიდებელი ბერი, რელიგიური ფილოსოფოსი და პოლემისტი. მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ოსტროჰის მეცნიერთა წრესთან. [[1598]] წელს ოსტროჰში გამოაქვეყნა ეპისტოლე [[ვასილ-კოსტიანტინ ოსტროჟსკი]]სა და [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელი]] ქრისტიანებისადმი.
* [[სევერინ ნალივაიკო]] — უკრაინელი [[კაზაკები|კაზაკების]] ჰეტმანი, უკრაინული ფოლკლორის გმირი, რომელიც განსაკუთრებით ცნობილია ნალივაიკოს აჯანყებასთან დაკავშირებით.
* [[პეტრო კონაშევიჩ-საჰაიდაჩნი]] — უკრაინელი კაზაკების ჰეტმანი; ოსტროჰის აკადემიის კურსდამთავრებული.
* იოვ ბორეცკი — [[კიევი]]ს საძმო სკოლის პირველი რექტორი.
* ელისეი პლეტენეცკი — უკრაინელი კულტურული და საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი და მწერალი; [[კიევ-პეჩორის ლავრა]]ს არქიმანდრიტი.
* ოლექსანდრ ტალავერა — უკრაინელი ეკონომისტი.
* [[ვალერი ზალუჟნი]] — უკრაინელი გენერალი, უკრაინის შეიარაღებული ძალების ყოფილი მთავარსარდალი და ამჟამად უკრაინის ელჩი [[გაერთიანებული სამეფო]]ში.<ref>{{Cite web
|last=Brown
|first=Steve
|date=2023-11-01
|title=Valery Zaluzhny – Iron General of Ukraine's Armed Forces
|url=https://www.kyivpost.com/post/18398
|access-date=2024-03-08
|website=Kyiv Post
|language=en
}}</ref>
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[უკრაინის უნივერსიტეტების სია]]
* [[განათლება უკრაინაში]]
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://kulturolog.org.ua/ კულტურისა და მეცნიერების კვლევები ოსტროჰის აკადემიაში]
* [http://www.mon.gov.ua/gr/obg/2007/Metod_ONPU.doc რეიტინგი]
* [http://roundranking.com/universities/national-university-of-ostroh-academy.html?sort=0&year=2018&subject=SO საერთაშორისო რეიტინგი]
* [http://www.oa.edu.ua/en ოსტროჰის აკადემიის ოფიციალური ვებგვერდი]
* [http://www.oa.edu.ua/en/information/en_history ოსტროჰის აკადემიის ისტორია]
* [http://www.oa.edu.ua/en/information/en_chronicle დაარსებისა და აღორძინების ქრონიკა]
* [http://www.oa.edu.ua/en/relations/1351 საერთაშორისო გაცვლითი პროგრამები]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{coord|50.3293|26.5127|format=dms|type:edu_region:UA|display=title}}
[[კატეგორია:უკრაინის ეროვნული უნივერსიტეტები]]
n1vk9atmcqp2nnrdedv6dn7tmj8f38y
ბოჰდან ჰავრილიშინი
0
880400
5356462
5356375
2026-04-14T12:19:53Z
J4keeS237
143476
5356462
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ბოჰდან ჰავრილიშინი
| ორიგინალი სახელი = Богдан Дмитрович Гаврилишин
| სურათი = Bohdan Dmytrovych Havrylyshyn.png
| სურათის_ზომა = 255პქ
| წარწერა = ბოჰდან ჰავრილიშინი
| დაბადების_თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1926|10|19}}
| დაბადების_ადგილი = [[კოროპეცი]], [[ტერნოპოლის ოლქი]], [[უკრაინა]]
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1926|10|19|2016|10|24}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[კიევი]], [[უკრაინა]]
| მოქალაქეობა = [[უკრაინელები|უკრაინელი]], [[კანადელები|კანადელი]], [[შვეიცარიელები|შვეიცარიელი]]
| საქმიანობა = [[ეკონომიზმი|ეკონომისტი]], მოაზროვნე, ქველმოქმედი
| განათლება = [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]
| ცნობილი_როგორც = რომის კლუბის წევრი; მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის თანადამფუძნებელი
| ჯილდოები = [[ანტონოვიჩის პრემია]]; უკრაინის თავისუფლების ორდენი
}}
'''ბოჰდან დმიტროვიჩ ჰავრილიშინი''' ({{Lang-uk|Богдан Дмитрович Гаврилишин}}; [[19 ოქტომბერი]], [[1926]] — [[24 ოქტომბერი]], [[2016]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]], [[კანადა|კანადელი]] და [[შვეიცარიელები|შვეიცარიელი]] [[ეკონომიკა|ეკონომისტი]], მოაზროვნე, ქველმოქმედი და მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის მთავრობისა და მსხვილი კომპანიების მრჩეველი.
იგი იყო [[რომის კლუბი]]ს სრულუფლებიანი წევრი,<ref name="cor">[http://www.clubofrome.org/?p=762 Full members — the Club of Rome]</ref> შვეიცარიის საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტის (ამჟამად [[მენეჯმენტის განვითარების საერთაშორისო ინსტიტუტი]]) მრავალწლიანი დირექტორი,<ref name="ucef">[http://ucef.org/news/1806/ Club of Rome Member Speaks at Lviv Business School]</ref> დავოსის ევროპული მენეჯმენტის ფორუმის ერთ-ერთი დამფუძნებელი (ამჟამად [[მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმი]]), ასევე [[ხელოვნებისა და მეცნიერების მსოფლიო აკადემია]]ს საბჭოს წევრი.
ჰავრილიშინი ასევე თანამშრომლობდა ისეთ საერთაშორისო კომპანიებთან, როგორებიცაა General Electric, IBM, Unilever და Philips.
უკრაინის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, [[1991]] წლიდან, იგი რამდენიმე [[უკრაინის პრემიერ-მინისტრი|უკრაინის პრემიერ-მინისტრის]], ასევე უმაღლესი რადის თავმჯდომარეების მრჩეველი იყო.
ჰავრილიშინი დაჯილდოებული იყო ხუთი საპატიო დოქტორის ხარისხით, იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოქროს მედლითა და უკრაინის პრეზიდენტების ორი მედლით.
[[1988]] წლიდან მისი საქმიანობის ძირითადი ნაწილი უკრაინასთან იყო დაკავშირებული. მან შექმნა საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტი, რომელსაც თავადვე ხელმძღვანელობდა. ასევე იყო საერთაშორისო პოლიტიკური კვლევების ცენტრის თავმჯდომარე და არაერთი სტუდენტური ორგანიზაციის ინიციატორი.
იგი იყო უკრაინის პირველი პრეზიდენტის, [[ლეონიდ კრავჩუკი]]ს, მრჩეველი.
სიცოცხლის ბოლო წლებში ჰავრილიშინი ახალგაზრდულ ორგანიზაციებზე მუშაობდა თავისი საქველმოქმედო ფონდის მეშვეობით.
იგი ასევე იყო აქტიური წევრი უკრაინული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ საძმოში.
[[1980]] წელს გამოქვეყნდა მისი მოხსენება რომის კლუბისთვის:
* ''Road Maps to the Future — Towards More Effective Societies''
* ''Identity in a Globalized World''
== ბიოგრაფია ==
ბოჰდან ჰავრილიშინი დაიბადა [[კოროპეცი|კოროპეცის]] სოფელში, [[ტერნოპოლის ოლქი]]ში, სადაც ბავშვობის დიდი ნაწილი მამის ფერმაში გაატარა.
[[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს, [[1944]] წელს, იგი ნაცისტებმა დაატყვევეს და გერმანიაში გადაასახლეს. ომის დასრულების შემდეგ თითქმის ორი წელი დევნილთა ბანაკში გაატარა, რის შემდეგაც [[კანადა]]ში გადავიდა და ტყის მრეწველობაში დაიწყო მუშაობა.
მუშაობის პარალელურად ჩაირიცხა [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]ში. ეს მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო, რადგან იგი კანადის უნივერსიტეტში ჩარიცხული პირველი ლტოლვილი გახდა.
[[1952]] წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო [[1954]] წელს — მაგისტრის ხარისხი საინჟინრო მიმართულებით.
[[1954]]–[[1960]] წლებში მუშაობდა ინჟინრად, მკვლევრად და მენეჯერად კანადის სხვადასხვა საწარმოში.
ჰავრილიშინი გარდაიცვალა [[2016]] წლის, [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, [[90]] წლის ასაკში, კიევში.<ref name="UTBH241016">[http://uatoday.tv/society/renowned-ukrainian-economist-and-philanthropist-bohdan-hawrylyshyn-dies-aged-90-792104.html Renowned Ukrainian economist and philanthropist Bohdan Hawrylyshyn dies aged 90]</ref>
=== პროფესიული კარიერა ===
[[1960]] წელს ჰავრილიშინმა კარიერა საგანმანათლებლო სფეროში დაიწყო.
რვა წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა სასწავლო პროგრამებს ჟენევის საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტში, სადაც ასწავლიდა ეკონომიკას, გლობალურ ბიზნესგარემოს, საერთაშორისო ოპერაციების მენეჯმენტსა და საჯარო ადმინისტრირებას.
[[1968]] წელს გახდა ინსტიტუტის დირექტორი და ამ თანამდებობას [[18]] წლის განმავლობაში იკავებდა.
მისი ხელმძღვანელობის პერიოდში ინსტიტუტმა მსოფლიოს ასობით კომპანიისთვის მაღალი დონის პროფესიონალები მოამზადა.
[[1972]] წელს აირჩიეს რომის კლუბის წევრად, [[1973]] წელს — საერთაშორისო მენეჯმენტის აკადემიაში, ხოლო [[1975]] წელს — ხელოვნებისა და მეცნიერების მსოფლიო აკადემიაში.
იგი იყო საერთაშორისო კონფერენციებისა და სემინარების მოდერატორი და თავმჯდომარე მსოფლიოს [[70]]-ზე მეტ ქვეყანაში.
მისი სამეცნიერო ნაშრომები მოიცავს [[100]]-ზე მეტ სტატიას მენეჯმენტის, ეკონომიკისა და პოლიტიკური გარემოს საკითხებზე.
=== წვლილი უკრაინის განვითარებაში ===
[[1988]] წლიდან ჰავრილიშინმა თავისი საქმიანობა უკრაინის განვითარებას დაუკავშირა.
მისი ინიციატივით შეიქმნა საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტი MIM-Kyiv, რომელიც ყოფილი სსრკ-ის სივრცეში პირველი დაწესებულება იყო, სადაც MBA პროგრამა ამოქმედდა.
[[1989]] წელს მისი აქტიური მონაწილეობით კიევში შეიქმნა საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდი „Vidrodzhennya“, რომლის დაფინანსებასაც [[ჯორჯ სოროსი]] უზრუნველყოფდა.
[[1991]] წელს მან შექმნა უკრაინის პარლამენტის პრეზიდიუმის მრჩეველთა საბჭო და [[7]] წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა მას.
იგი ასევე იყო უმაღლესი რადის ოთხი თავმჯდომარისა და სამი პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი.
ჰავრილიშინი იყო უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი და დაჯილდოებული იყო ღირსების ორდენით.
== საქველმოქმედო საქმიანობა ==
[[2010]] წელს დოქტორმა ჰავრილიშინმა დააარსა ბოჰდან ჰავრილიშინის საქველმოქმედო ფონდი, რომლის მთავარი მიზანი იყო ახალი თაობის პროფესიონალი, პატრიოტი უკრაინელების წახალისება და მხარდაჭერა — ადამიანებისა, რომლებიც საერთო ღირებულებებსა და საზოგადო სიკეთეზე ზრუნავენ, აქტიურად არიან ჩართულნი ქვეყნის სოციალურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში და თანამშრომლობის უნარი აქვთ.
ჰავრილიშინს სჯეროდა, რომ სწორედ ეს ახალგაზრდები შექმნიდნენ ადამიანთა იმ კრიტიკულ მასას, რომელიც უკრაინის გარდაქმნას შეძლებდა.
ფონდის ძირითადი კაპიტალი შედგებოდა კერძო სახსრებისა და თავად ჰავრილიშინის შემოწირულობებისგან.
ფონდის მთავარი პროგრამა იყო '''„ახალგაზრდა თაობა შეცვლის უკრაინას“''', რომელიც საერთაშორისო სასწავლო ვიზიტების ფორმატში იყო შექმნილი.
ამ პროგრამის ფარგლებში შერჩეული ახალგაზრდული ჯგუფები ირჩევდნენ ერთ-ერთ ეფექტიან ევროპულ ქვეყანას, მაგალითად [[ავსტრია]]ს, [[გერმანია]]ს, [[ნორვეგია]]ს, [[შვედეთი]]ს, [[შვეიცარია]]ს ან [[პოლონეთი]]ს, სწავლობდნენ მის გამოცდილებას, ახორციელებდნენ მოკლე სასწავლო ვიზიტს შესაბამის ქვეყანაში, შემდეგ კი უკრაინის მომავლისათვის არჩევდნენ პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური „არქიტექტურის“ შესაბამის კომპონენტებს.
მიღებული ცოდნა მათ შემდგომში გამოიყენეს საკუთარ პოლიტიკურ ან სამოქალაქო კარიერაში უკრაინის ტრანსფორმაციისათვის.
კვლევის შედეგები ქვეყნდებოდა მასმედიაში, განიხილებოდა სხვადასხვა ღონისძიებაზე და გამოიყენებოდა საკანონმდებლო პროცესში, მათ შორის ეროვნული კანონების პროექტების შედგენისა და შესწორებების შეტანისას.
კვლევითი ჯგუფები, როგორც წესი, მუშაობდნენ სხვადასხვა საკითხზე, მათ შორის:
* საპარლამენტო სისტემაზე;
* სოციალური პოლიტიკაზე;
* გარემოსდაცვით პოლიტიკაზე;
* გენდერულ პოლიტიკაზე;
* მასმედიის როლზე;
* ახალგაზრდების მონაწილეობაზე მმართველობასა და საჯარო სექტორში.
== ჯილდოები და აღიარება ==
* [[ანტონოვიჩის პრემია]] ([[1991]])
* იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოქროს მედალი ([[1975]])
* [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]ს საინჟინრო დიდების დარბაზი ([[1988]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს ღირსების მედალი ([[1996]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს მედალი „[[იაროსლავ ბრძენი]]“, I ხარისხი ([[2005]])
* [[უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (კიევის საპატრიარქო)]]ს წმინდა ნიკოლოზის მედალი ([[2016]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს თავისუფლების მედალი ([[2016]])
== სამართლის საპატიო დოქტორის ხარისხები ==
* [[იორკის უნივერსიტეტი]], ტორონტო, კანადა ([[1984]])
* [[ალბერტის უნივერსიტეტი]], ედმონტონი, კანადა ([[1986]])
* [[ტერნოპილის ეროვნული ეკონომიკური უნივერსიტეტი]], უკრაინა ([[1995]])
* ვ. სტეფანიკის სახელობის [[პრიკარპატიის ეროვნული უნივერსიტეტი]], [[ივანო-ფრანკივსკი]], უკრაინა ([[1998]])
* ი. ფედკოვიჩის სახელობის [[ჩერნივცის ეროვნული უნივერსიტეტი]], [[ჩერნივცი]], უკრაინა ([[2000]])
* [[ბორის გრინჩენკოს კიევის უნივერსიტეტი]] ([[2012]])
* [[უკრაინის დიპლომატიური აკადემია]] ([[2014]])
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:ჰავრილიშინი, ბოჰდან}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1926]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2016]]
[[კატეგორია:ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]]
i60k61kwghu1jqy54ixwxpw3o4jegzj
5356465
5356462
2026-04-14T12:26:05Z
J4keeS237
143476
5356465
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ბოჰდან ჰავრილიშინი
| ორიგინალი სახელი = Богдан Дмитрович Гаврилишин
| სურათი = Bohdan Dmytrovych Havrylyshyn.png
| სურათის_ზომა = 255პქ
| წარწერა = ბოჰდან ჰავრილიშინი
| დაბადების_თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1926|10|19}}
| დაბადების_ადგილი = [[კოროპეცი]], [[ტერნოპოლის ოლქი]], [[უკრაინა]]
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1926|10|19|2016|10|24}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[კიევი]], [[უკრაინა]]
| მოქალაქეობა = [[უკრაინელები|უკრაინელი]], [[კანადელები|კანადელი]], [[შვეიცარიელები|შვეიცარიელი]]
| საქმიანობა = [[ეკონომიზმი|ეკონომისტი]], მოაზროვნე, ქველმოქმედი
| განათლება = [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]
| ცნობილი_როგორც = რომის კლუბის წევრი; მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის თანადამფუძნებელი
| ჯილდოები = [[ანტონოვიჩის პრემია]]; უკრაინის თავისუფლების ორდენი
}}
'''ბოჰდან დმიტროვიჩ ჰავრილიშინი''' ({{Lang-uk|Богдан Дмитрович Гаврилишин}}; [[19 ოქტომბერი]], [[1926]] — [[24 ოქტომბერი]], [[2016]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]], [[კანადა|კანადელი]] და [[შვეიცარიელები|შვეიცარიელი]] [[ეკონომიკა|ეკონომისტი]], მოაზროვნე, ქველმოქმედი და მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის მთავრობისა და მსხვილი კომპანიების მრჩეველი.
იგი იყო [[რომის კლუბი]]ს სრულუფლებიანი წევრი,<ref name="cor">[http://www.clubofrome.org/?p=762 Full members — the Club of Rome]</ref> შვეიცარიის საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტის (ამჟამად [[მენეჯმენტის განვითარების საერთაშორისო ინსტიტუტი]]) მრავალწლიანი დირექტორი,<ref name="ucef">[http://ucef.org/news/1806/ Club of Rome Member Speaks at Lviv Business School]</ref> დავოსის ევროპული მენეჯმენტის ფორუმის ერთ-ერთი დამფუძნებელი (ამჟამად [[მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმი]]), ასევე [[ხელოვნებისა და მეცნიერების მსოფლიო აკადემია]]ს საბჭოს წევრი.
ჰავრილიშინი ასევე თანამშრომლობდა ისეთ საერთაშორისო კომპანიებთან, როგორებიცაა General Electric, IBM, Unilever და Philips.
უკრაინის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, [[1991]] წლიდან, იგი რამდენიმე [[უკრაინის პრემიერ-მინისტრი|უკრაინის პრემიერ-მინისტრის]], ასევე უმაღლესი რადის თავმჯდომარეების მრჩეველი იყო.
ჰავრილიშინი დაჯილდოებული იყო ხუთი საპატიო დოქტორის ხარისხით, იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოქროს მედლითა და უკრაინის პრეზიდენტების ორი მედლით.
[[1988]] წლიდან მისი საქმიანობის ძირითადი ნაწილი უკრაინასთან იყო დაკავშირებული. მან შექმნა საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტი, რომელსაც თავადვე ხელმძღვანელობდა. ასევე იყო საერთაშორისო პოლიტიკური კვლევების ცენტრის თავმჯდომარე და არაერთი სტუდენტური ორგანიზაციის ინიციატორი.
იგი იყო უკრაინის პირველი პრეზიდენტის, [[ლეონიდ კრავჩუკი]]ს, მრჩეველი.
სიცოცხლის ბოლო წლებში ჰავრილიშინი ახალგაზრდულ ორგანიზაციებზე მუშაობდა თავისი საქველმოქმედო ფონდის მეშვეობით.
იგი ასევე იყო აქტიური წევრი უკრაინული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ საძმოში.
[[1980]] წელს გამოქვეყნდა მისი მოხსენება რომის კლუბისთვის:
* ''Road Maps to the Future — Towards More Effective Societies''
* ''Identity in a Globalized World''
== ბიოგრაფია ==
ბოჰდან ჰავრილიშინი დაიბადა [[კოროპეცი|კოროპეცის]] სოფელში, [[ტერნოპოლის ოლქი|ტერნოპოლის ოლქში]], სადაც ბავშვობის დიდი ნაწილი მამის ფერმაში გაატარა.
[[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს, [[1944]] წელს, იგი ნაცისტებმა დაატყვევეს და გერმანიაში გადაასახლეს. ომის დასრულების შემდეგ თითქმის ორი წელი დევნილთა ბანაკში გაატარა, რის შემდეგაც [[კანადა]]ში გადავიდა და ტყის მრეწველობაში დაიწყო მუშაობა.
მუშაობის პარალელურად ჩაირიცხა [[ტორონტოს უნივერსიტეტი|ტორონტოს უნივერსიტეტში]]. ეს მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო, რადგან იგი კანადის უნივერსიტეტში ჩარიცხული პირველი ლტოლვილი გახდა.
[[1952]] წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო [[1954]] წელს — მაგისტრის ხარისხი საინჟინრო მიმართულებით.
[[1954]]–[[1960]] წლებში მუშაობდა ინჟინრად, მკვლევრად და მენეჯერად კანადის სხვადასხვა საწარმოში.
ჰავრილიშინი გარდაიცვალა [[2016]] წლის, [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, 90 წლის ასაკში, კიევში.<ref name="UTBH241016">[http://uatoday.tv/society/renowned-ukrainian-economist-and-philanthropist-bohdan-hawrylyshyn-dies-aged-90-792104.html Renowned Ukrainian economist and philanthropist Bohdan Hawrylyshyn dies aged 90]</ref>
=== პროფესიული კარიერა ===
[[1960]] წელს ჰავრილიშინმა კარიერა საგანმანათლებლო სფეროში დაიწყო.
რვა წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა სასწავლო პროგრამებს ჟენევის საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტში, სადაც ასწავლიდა ეკონომიკას, გლობალურ ბიზნესგარემოს, საერთაშორისო ოპერაციების მენეჯმენტსა და საჯარო ადმინისტრირებას.
[[1968]] წელს გახდა ინსტიტუტის დირექტორი და ამ თანამდებობას 18 წლის განმავლობაში იკავებდა.
მისი ხელმძღვანელობის პერიოდში ინსტიტუტმა მსოფლიოს ასობით კომპანიისთვის მაღალი დონის პროფესიონალები მოამზადა.
[[1972]] წელს აირჩიეს რომის კლუბის წევრად, [[1973]] წელს — საერთაშორისო მენეჯმენტის აკადემიაში, ხოლო [[1975]] წელს — ხელოვნებისა და მეცნიერების მსოფლიო აკადემიაში.
იგი იყო საერთაშორისო კონფერენციებისა და სემინარების მოდერატორი და თავმჯდომარე მსოფლიოს 70-ზე მეტ ქვეყანაში.
მისი სამეცნიერო ნაშრომები მოიცავს 100-ზე მეტ სტატიას მენეჯმენტის, ეკონომიკისა და პოლიტიკური გარემოს საკითხებზე.
=== წვლილი უკრაინის განვითარებაში ===
[[1988]] წლიდან ჰავრილიშინმა თავისი საქმიანობა უკრაინის განვითარებას დაუკავშირა.
მისი ინიციატივით შეიქმნა საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტი MIM-Kyiv, რომელიც ყოფილი სსრკ-ის სივრცეში პირველი დაწესებულება იყო, სადაც MBA პროგრამა ამოქმედდა.
[[1989]] წელს მისი აქტიური მონაწილეობით კიევში შეიქმნა საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდი „Vidrodzhennya“, რომლის დაფინანსებასაც [[ჯორჯ სოროსი]] უზრუნველყოფდა.
[[1991]] წელს მან შექმნა უკრაინის პარლამენტის პრეზიდიუმის მრჩეველთა საბჭო და 7 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა მას.
იგი ასევე იყო უმაღლესი რადის ოთხი თავმჯდომარისა და სამი პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი.
ჰავრილიშინი იყო უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი და დაჯილდოებული იყო ღირსების ორდენით.
== საქველმოქმედო საქმიანობა ==
[[2010]] წელს დოქტორმა ჰავრილიშინმა დააარსა ბოჰდან ჰავრილიშინის საქველმოქმედო ფონდი, რომლის მთავარი მიზანი იყო ახალი თაობის პროფესიონალი, პატრიოტი უკრაინელების წახალისება და მხარდაჭერა — ადამიანებისა, რომლებიც საერთო ღირებულებებსა და საზოგადო სიკეთეზე ზრუნავენ, აქტიურად არიან ჩართულნი ქვეყნის სოციალურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში და თანამშრომლობის უნარი აქვთ.
ჰავრილიშინს სჯეროდა, რომ სწორედ ეს ახალგაზრდები შექმნიდნენ ადამიანთა იმ კრიტიკულ მასას, რომელიც უკრაინის გარდაქმნას შეძლებდა.
ფონდის ძირითადი კაპიტალი შედგებოდა კერძო სახსრებისა და თავად ჰავრილიშინის შემოწირულობებისგან.
ფონდის მთავარი პროგრამა იყო '''„ახალგაზრდა თაობა შეცვლის უკრაინას“''', რომელიც საერთაშორისო სასწავლო ვიზიტების ფორმატში იყო შექმნილი.
ამ პროგრამის ფარგლებში შერჩეული ახალგაზრდული ჯგუფები ირჩევდნენ ერთ-ერთ ეფექტიან ევროპულ ქვეყანას, მაგალითად [[ავსტრია]]ს, [[გერმანია]]ს, [[ნორვეგია]]ს, [[შვედეთი]]ს, [[შვეიცარია]]ს ან [[პოლონეთი]]ს, სწავლობდნენ მის გამოცდილებას, ახორციელებდნენ მოკლე სასწავლო ვიზიტს შესაბამის ქვეყანაში, შემდეგ კი უკრაინის მომავლისათვის არჩევდნენ პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური „არქიტექტურის“ შესაბამის კომპონენტებს.
მიღებული ცოდნა მათ შემდგომში გამოიყენეს საკუთარ პოლიტიკურ ან სამოქალაქო კარიერაში უკრაინის ტრანსფორმაციისათვის.
კვლევის შედეგები ქვეყნდებოდა მასმედიაში, განიხილებოდა სხვადასხვა ღონისძიებაზე და გამოიყენებოდა საკანონმდებლო პროცესში, მათ შორის ეროვნული კანონების პროექტების შედგენისა და შესწორებების შეტანისას.
კვლევითი ჯგუფები, როგორც წესი, მუშაობდნენ სხვადასხვა საკითხზე, მათ შორის:
* საპარლამენტო სისტემაზე;
* სოციალური პოლიტიკაზე;
* გარემოსდაცვით პოლიტიკაზე;
* გენდერულ პოლიტიკაზე;
* მასმედიის როლზე;
* ახალგაზრდების მონაწილეობაზე მმართველობასა და საჯარო სექტორში.
== ჯილდოები და აღიარება ==
* [[ანტონოვიჩის პრემია]] ([[1991]])
* იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოქროს მედალი ([[1975]])
* [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]ს საინჟინრო დიდების დარბაზი ([[1988]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს ღირსების მედალი ([[1996]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს მედალი „[[იაროსლავ ბრძენი]]“, I ხარისხი ([[2005]])
* [[უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (კიევის საპატრიარქო)]]ს წმინდა ნიკოლოზის მედალი ([[2016]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს თავისუფლების მედალი ([[2016]])
== სამართლის საპატიო დოქტორის ხარისხები ==
* [[იორკის უნივერსიტეტი]], ტორონტო, კანადა ([[1984]])
* [[ალბერტის უნივერსიტეტი]], ედმონტონი, კანადა ([[1986]])
* [[ტერნოპილის ეროვნული ეკონომიკური უნივერსიტეტი]], უკრაინა ([[1995]])
* ვ. სტეფანიკის სახელობის [[პრიკარპატიის ეროვნული უნივერსიტეტი]], [[ივანო-ფრანკივსკი]], უკრაინა ([[1998]])
* ი. ფედკოვიჩის სახელობის [[ჩერნივცის ეროვნული უნივერსიტეტი]], [[ჩერნივცი]], უკრაინა ([[2000]])
* [[ბორის გრინჩენკოს კიევის უნივერსიტეტი]] ([[2012]])
* [[უკრაინის დიპლომატიური აკადემია]] ([[2014]])
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:ჰავრილიშინი, ბოჰდან}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1926]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2016]]
[[კატეგორია:ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]]
mbjki1xpb7u9e061rlll3ipy209pbs7
5356512
5356465
2026-04-14T14:46:48Z
შალვა მინდაძე 11
168465
/* ბიოგრაფია */
5356512
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ბოჰდან ჰავრილიშინი
| ორიგინალი სახელი = Богдан Дмитрович Гаврилишин
| სურათი = Bohdan Dmytrovych Havrylyshyn.png
| სურათის_ზომა = 255პქ
| წარწერა = ბოჰდან ჰავრილიშინი
| დაბადების_თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1926|10|19}}
| დაბადების_ადგილი = [[კოროპეცი]], [[ტერნოპოლის ოლქი]], [[უკრაინა]]
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1926|10|19|2016|10|24}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[კიევი]], [[უკრაინა]]
| მოქალაქეობა = [[უკრაინელები|უკრაინელი]], [[კანადელები|კანადელი]], [[შვეიცარიელები|შვეიცარიელი]]
| საქმიანობა = [[ეკონომიზმი|ეკონომისტი]], მოაზროვნე, ქველმოქმედი
| განათლება = [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]
| ცნობილი_როგორც = რომის კლუბის წევრი; მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის თანადამფუძნებელი
| ჯილდოები = [[ანტონოვიჩის პრემია]]; უკრაინის თავისუფლების ორდენი
}}
'''ბოჰდან დმიტროვიჩ ჰავრილიშინი''' ({{Lang-uk|Богдан Дмитрович Гаврилишин}}; [[19 ოქტომბერი]], [[1926]] — [[24 ოქტომბერი]], [[2016]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]], [[კანადა|კანადელი]] და [[შვეიცარიელები|შვეიცარიელი]] [[ეკონომიკა|ეკონომისტი]], მოაზროვნე, ქველმოქმედი და მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის მთავრობისა და მსხვილი კომპანიების მრჩეველი.
იგი იყო [[რომის კლუბი]]ს სრულუფლებიანი წევრი,<ref name="cor">[http://www.clubofrome.org/?p=762 Full members — the Club of Rome]</ref> შვეიცარიის საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტის (ამჟამად [[მენეჯმენტის განვითარების საერთაშორისო ინსტიტუტი]]) მრავალწლიანი დირექტორი,<ref name="ucef">[http://ucef.org/news/1806/ Club of Rome Member Speaks at Lviv Business School]</ref> დავოსის ევროპული მენეჯმენტის ფორუმის ერთ-ერთი დამფუძნებელი (ამჟამად [[მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმი]]), ასევე [[ხელოვნებისა და მეცნიერების მსოფლიო აკადემია]]ს საბჭოს წევრი.
ჰავრილიშინი ასევე თანამშრომლობდა ისეთ საერთაშორისო კომპანიებთან, როგორებიცაა General Electric, IBM, Unilever და Philips.
უკრაინის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, [[1991]] წლიდან, იგი რამდენიმე [[უკრაინის პრემიერ-მინისტრი|უკრაინის პრემიერ-მინისტრის]], ასევე უმაღლესი რადის თავმჯდომარეების მრჩეველი იყო.
ჰავრილიშინი დაჯილდოებული იყო ხუთი საპატიო დოქტორის ხარისხით, იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოქროს მედლითა და უკრაინის პრეზიდენტების ორი მედლით.
[[1988]] წლიდან მისი საქმიანობის ძირითადი ნაწილი უკრაინასთან იყო დაკავშირებული. მან შექმნა საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტი, რომელსაც თავადვე ხელმძღვანელობდა. ასევე იყო საერთაშორისო პოლიტიკური კვლევების ცენტრის თავმჯდომარე და არაერთი სტუდენტური ორგანიზაციის ინიციატორი.
იგი იყო უკრაინის პირველი პრეზიდენტის, [[ლეონიდ კრავჩუკი]]ს, მრჩეველი.
სიცოცხლის ბოლო წლებში ჰავრილიშინი ახალგაზრდულ ორგანიზაციებზე მუშაობდა თავისი საქველმოქმედო ფონდის მეშვეობით.
იგი ასევე იყო აქტიური წევრი უკრაინული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ საძმოში.
[[1980]] წელს გამოქვეყნდა მისი მოხსენება რომის კლუბისთვის:
* ''Road Maps to the Future — Towards More Effective Societies''
* ''Identity in a Globalized World''
== ბიოგრაფია ==
ბოჰდან ჰავრილიშინი დაიბადა სოფელ [[კოროპეცი|კოროპეცში]] , [[ტერნოპოლის ოლქი|ტერნოპოლის ოლქში]], სადაც ბავშვობის დიდი ნაწილი მამის ფერმაში გაატარა.
[[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს, [[1944]] წელს, იგი ნაცისტებმა დაატყვევეს და გერმანიაში გადაასახლეს. ომის დასრულების შემდეგ თითქმის ორი წელი დევნილთა ბანაკში გაატარა, რის შემდეგაც [[კანადა]]ში გადავიდა და ტყის მრეწველობაში დაიწყო მუშაობა.
მუშაობის პარალელურად ჩაირიცხა [[ტორონტოს უნივერსიტეტი|ტორონტოს უნივერსიტეტში]]. ეს მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო, რადგან იგი კანადის უნივერსიტეტში ჩარიცხული პირველი ლტოლვილი გახდა.
[[1952]] წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო [[1954]] წელს — მაგისტრის ხარისხი საინჟინრო მიმართულებით.
[[1954]]–[[1960]] წლებში მუშაობდა ინჟინრად, მკვლევრად და მენეჯერად კანადის სხვადასხვა საწარმოში.
ჰავრილიშინი გარდაიცვალა [[2016]] წლის, [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, 90 წლის ასაკში, კიევში.<ref name="UTBH241016">[http://uatoday.tv/society/renowned-ukrainian-economist-and-philanthropist-bohdan-hawrylyshyn-dies-aged-90-792104.html Renowned Ukrainian economist and philanthropist Bohdan Hawrylyshyn dies aged 90]</ref>
=== პროფესიული კარიერა ===
[[1960]] წელს ჰავრილიშინმა კარიერა საგანმანათლებლო სფეროში დაიწყო.
რვა წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა სასწავლო პროგრამებს ჟენევის საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტში, სადაც ასწავლიდა ეკონომიკას, გლობალურ ბიზნესგარემოს, საერთაშორისო ოპერაციების მენეჯმენტსა და საჯარო ადმინისტრირებას.
[[1968]] წელს გახდა ინსტიტუტის დირექტორი და ამ თანამდებობას 18 წლის განმავლობაში იკავებდა.
მისი ხელმძღვანელობის პერიოდში ინსტიტუტმა მსოფლიოს ასობით კომპანიისთვის მაღალი დონის პროფესიონალები მოამზადა.
[[1972]] წელს აირჩიეს რომის კლუბის წევრად, [[1973]] წელს — საერთაშორისო მენეჯმენტის აკადემიაში, ხოლო [[1975]] წელს — ხელოვნებისა და მეცნიერების მსოფლიო აკადემიაში.
იგი იყო საერთაშორისო კონფერენციებისა და სემინარების მოდერატორი და თავმჯდომარე მსოფლიოს 70-ზე მეტ ქვეყანაში.
მისი სამეცნიერო ნაშრომები მოიცავს 100-ზე მეტ სტატიას მენეჯმენტის, ეკონომიკისა და პოლიტიკური გარემოს საკითხებზე.
=== წვლილი უკრაინის განვითარებაში ===
[[1988]] წლიდან ჰავრილიშინმა თავისი საქმიანობა უკრაინის განვითარებას დაუკავშირა.
მისი ინიციატივით შეიქმნა საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტი MIM-Kyiv, რომელიც ყოფილი სსრკ-ის სივრცეში პირველი დაწესებულება იყო, სადაც MBA პროგრამა ამოქმედდა.
[[1989]] წელს მისი აქტიური მონაწილეობით კიევში შეიქმნა საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდი „Vidrodzhennya“, რომლის დაფინანსებასაც [[ჯორჯ სოროსი]] უზრუნველყოფდა.
[[1991]] წელს მან შექმნა უკრაინის პარლამენტის პრეზიდიუმის მრჩეველთა საბჭო და 7 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა მას.
იგი ასევე იყო უმაღლესი რადის ოთხი თავმჯდომარისა და სამი პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი.
ჰავრილიშინი იყო უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი და დაჯილდოებული იყო ღირსების ორდენით.
== საქველმოქმედო საქმიანობა ==
[[2010]] წელს დოქტორმა ჰავრილიშინმა დააარსა ბოჰდან ჰავრილიშინის საქველმოქმედო ფონდი, რომლის მთავარი მიზანი იყო ახალი თაობის პროფესიონალი, პატრიოტი უკრაინელების წახალისება და მხარდაჭერა — ადამიანებისა, რომლებიც საერთო ღირებულებებსა და საზოგადო სიკეთეზე ზრუნავენ, აქტიურად არიან ჩართულნი ქვეყნის სოციალურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში და თანამშრომლობის უნარი აქვთ.
ჰავრილიშინს სჯეროდა, რომ სწორედ ეს ახალგაზრდები შექმნიდნენ ადამიანთა იმ კრიტიკულ მასას, რომელიც უკრაინის გარდაქმნას შეძლებდა.
ფონდის ძირითადი კაპიტალი შედგებოდა კერძო სახსრებისა და თავად ჰავრილიშინის შემოწირულობებისგან.
ფონდის მთავარი პროგრამა იყო '''„ახალგაზრდა თაობა შეცვლის უკრაინას“''', რომელიც საერთაშორისო სასწავლო ვიზიტების ფორმატში იყო შექმნილი.
ამ პროგრამის ფარგლებში შერჩეული ახალგაზრდული ჯგუფები ირჩევდნენ ერთ-ერთ ეფექტიან ევროპულ ქვეყანას, მაგალითად [[ავსტრია]]ს, [[გერმანია]]ს, [[ნორვეგია]]ს, [[შვედეთი]]ს, [[შვეიცარია]]ს ან [[პოლონეთი]]ს, სწავლობდნენ მის გამოცდილებას, ახორციელებდნენ მოკლე სასწავლო ვიზიტს შესაბამის ქვეყანაში, შემდეგ კი უკრაინის მომავლისათვის არჩევდნენ პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური „არქიტექტურის“ შესაბამის კომპონენტებს.
მიღებული ცოდნა მათ შემდგომში გამოიყენეს საკუთარ პოლიტიკურ ან სამოქალაქო კარიერაში უკრაინის ტრანსფორმაციისათვის.
კვლევის შედეგები ქვეყნდებოდა მასმედიაში, განიხილებოდა სხვადასხვა ღონისძიებაზე და გამოიყენებოდა საკანონმდებლო პროცესში, მათ შორის ეროვნული კანონების პროექტების შედგენისა და შესწორებების შეტანისას.
კვლევითი ჯგუფები, როგორც წესი, მუშაობდნენ სხვადასხვა საკითხზე, მათ შორის:
* საპარლამენტო სისტემაზე;
* სოციალური პოლიტიკაზე;
* გარემოსდაცვით პოლიტიკაზე;
* გენდერულ პოლიტიკაზე;
* მასმედიის როლზე;
* ახალგაზრდების მონაწილეობაზე მმართველობასა და საჯარო სექტორში.
== ჯილდოები და აღიარება ==
* [[ანტონოვიჩის პრემია]] ([[1991]])
* იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოქროს მედალი ([[1975]])
* [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]ს საინჟინრო დიდების დარბაზი ([[1988]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს ღირსების მედალი ([[1996]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს მედალი „[[იაროსლავ ბრძენი]]“, I ხარისხი ([[2005]])
* [[უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (კიევის საპატრიარქო)]]ს წმინდა ნიკოლოზის მედალი ([[2016]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს თავისუფლების მედალი ([[2016]])
== სამართლის საპატიო დოქტორის ხარისხები ==
* [[იორკის უნივერსიტეტი]], ტორონტო, კანადა ([[1984]])
* [[ალბერტის უნივერსიტეტი]], ედმონტონი, კანადა ([[1986]])
* [[ტერნოპილის ეროვნული ეკონომიკური უნივერსიტეტი]], უკრაინა ([[1995]])
* ვ. სტეფანიკის სახელობის [[პრიკარპატიის ეროვნული უნივერსიტეტი]], [[ივანო-ფრანკივსკი]], უკრაინა ([[1998]])
* ი. ფედკოვიჩის სახელობის [[ჩერნივცის ეროვნული უნივერსიტეტი]], [[ჩერნივცი]], უკრაინა ([[2000]])
* [[ბორის გრინჩენკოს კიევის უნივერსიტეტი]] ([[2012]])
* [[უკრაინის დიპლომატიური აკადემია]] ([[2014]])
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:ჰავრილიშინი, ბოჰდან}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1926]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2016]]
[[კატეგორია:ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]]
noydaqu9pzexgg11byyzm9bui4n0x0a
5356513
5356512
2026-04-14T14:47:20Z
შალვა მინდაძე 11
168465
5356513
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ბოჰდან ჰავრილიშინი
| ორიგინალი სახელი = Богдан Дмитрович Гаврилишин
| სურათი = Bohdan Dmytrovych Havrylyshyn.png
| სურათის_ზომა = 255პქ
| წარწერა = ბოჰდან ჰავრილიშინი
| დაბადების_თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1926|10|19}}
| დაბადების_ადგილი = [[კოროპეცი]], [[ტერნოპოლის ოლქი]], [[უკრაინა]]
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1926|10|19|2016|10|24}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[კიევი]], [[უკრაინა]]
| მოქალაქეობა = [[უკრაინელები|უკრაინელი]], [[კანადელები|კანადელი]], [[შვეიცარიელები|შვეიცარიელი]]
| საქმიანობა = [[ეკონომიზმი|ეკონომისტი]], მოაზროვნე, ქველმოქმედი
| განათლება = [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]
| ცნობილი_როგორც = რომის კლუბის წევრი; მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის თანადამფუძნებელი
| ჯილდოები = [[ანტონოვიჩის პრემია]]; უკრაინის თავისუფლების ორდენი
}}
'''ბოჰდან დმიტროვიჩ ჰავრილიშინი''' ({{Lang-uk|Богдан Дмитрович Гаврилишин}}; [[19 ოქტომბერი]], [[1926]] — [[24 ოქტომბერი]], [[2016]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]], [[კანადა|კანადელი]] და [[შვეიცარიელები|შვეიცარიელი]] [[ეკონომიკა|ეკონომისტი]], მოაზროვნე, ქველმოქმედი და მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის მთავრობისა და მსხვილი კომპანიების მრჩეველი.
იგი იყო კლუბ - „რომის“ სრულუფლებიანი წევრი,<ref name="cor">[http://www.clubofrome.org/?p=762 Full members — the Club of Rome]</ref> შვეიცარიის საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტის (ამჟამად [[მენეჯმენტის განვითარების საერთაშორისო ინსტიტუტი]]) მრავალწლიანი დირექტორი,<ref name="ucef">[http://ucef.org/news/1806/ Club of Rome Member Speaks at Lviv Business School]</ref> დავოსის ევროპული მენეჯმენტის ფორუმის ერთ-ერთი დამფუძნებელი (ამჟამად [[მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმი]]), ასევე [[ხელოვნებისა და მეცნიერების მსოფლიო აკადემია]]ს საბჭოს წევრი.
ჰავრილიშინი ასევე თანამშრომლობდა ისეთ საერთაშორისო კომპანიებთან, როგორებიცაა General Electric, IBM, Unilever და Philips.
უკრაინის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, [[1991]] წლიდან, იგი რამდენიმე [[უკრაინის პრემიერ-მინისტრი|უკრაინის პრემიერ-მინისტრის]], ასევე უმაღლესი რადის თავმჯდომარეების მრჩეველი იყო.
ჰავრილიშინი დაჯილდოებული იყო ხუთი საპატიო დოქტორის ხარისხით, იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოქროს მედლითა და უკრაინის პრეზიდენტების ორი მედლით.
[[1988]] წლიდან მისი საქმიანობის ძირითადი ნაწილი უკრაინასთან იყო დაკავშირებული. მან შექმნა საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტი, რომელსაც თავადვე ხელმძღვანელობდა. ასევე იყო საერთაშორისო პოლიტიკური კვლევების ცენტრის თავმჯდომარე და არაერთი სტუდენტური ორგანიზაციის ინიციატორი.
იგი იყო უკრაინის პირველი პრეზიდენტის, [[ლეონიდ კრავჩუკი]]ს, მრჩეველი.
სიცოცხლის ბოლო წლებში ჰავრილიშინი ახალგაზრდულ ორგანიზაციებზე მუშაობდა თავისი საქველმოქმედო ფონდის მეშვეობით.
იგი ასევე იყო აქტიური წევრი უკრაინული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ საძმოში.
[[1980]] წელს გამოქვეყნდა მისი მოხსენება რომის კლუბისთვის:
* ''Road Maps to the Future — Towards More Effective Societies''
* ''Identity in a Globalized World''
== ბიოგრაფია ==
ბოჰდან ჰავრილიშინი დაიბადა სოფელ [[კოროპეცი|კოროპეცში]] , [[ტერნოპოლის ოლქი|ტერნოპოლის ოლქში]], სადაც ბავშვობის დიდი ნაწილი მამის ფერმაში გაატარა.
[[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს, [[1944]] წელს, იგი ნაცისტებმა დაატყვევეს და გერმანიაში გადაასახლეს. ომის დასრულების შემდეგ თითქმის ორი წელი დევნილთა ბანაკში გაატარა, რის შემდეგაც [[კანადა]]ში გადავიდა და ტყის მრეწველობაში დაიწყო მუშაობა.
მუშაობის პარალელურად ჩაირიცხა [[ტორონტოს უნივერსიტეტი|ტორონტოს უნივერსიტეტში]]. ეს მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო, რადგან იგი კანადის უნივერსიტეტში ჩარიცხული პირველი ლტოლვილი გახდა.
[[1952]] წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო [[1954]] წელს — მაგისტრის ხარისხი საინჟინრო მიმართულებით.
[[1954]]–[[1960]] წლებში მუშაობდა ინჟინრად, მკვლევრად და მენეჯერად კანადის სხვადასხვა საწარმოში.
ჰავრილიშინი გარდაიცვალა [[2016]] წლის, [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, 90 წლის ასაკში, კიევში.<ref name="UTBH241016">[http://uatoday.tv/society/renowned-ukrainian-economist-and-philanthropist-bohdan-hawrylyshyn-dies-aged-90-792104.html Renowned Ukrainian economist and philanthropist Bohdan Hawrylyshyn dies aged 90]</ref>
=== პროფესიული კარიერა ===
[[1960]] წელს ჰავრილიშინმა კარიერა საგანმანათლებლო სფეროში დაიწყო.
რვა წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა სასწავლო პროგრამებს ჟენევის საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტში, სადაც ასწავლიდა ეკონომიკას, გლობალურ ბიზნესგარემოს, საერთაშორისო ოპერაციების მენეჯმენტსა და საჯარო ადმინისტრირებას.
[[1968]] წელს გახდა ინსტიტუტის დირექტორი და ამ თანამდებობას 18 წლის განმავლობაში იკავებდა.
მისი ხელმძღვანელობის პერიოდში ინსტიტუტმა მსოფლიოს ასობით კომპანიისთვის მაღალი დონის პროფესიონალები მოამზადა.
[[1972]] წელს აირჩიეს რომის კლუბის წევრად, [[1973]] წელს — საერთაშორისო მენეჯმენტის აკადემიაში, ხოლო [[1975]] წელს — ხელოვნებისა და მეცნიერების მსოფლიო აკადემიაში.
იგი იყო საერთაშორისო კონფერენციებისა და სემინარების მოდერატორი და თავმჯდომარე მსოფლიოს 70-ზე მეტ ქვეყანაში.
მისი სამეცნიერო ნაშრომები მოიცავს 100-ზე მეტ სტატიას მენეჯმენტის, ეკონომიკისა და პოლიტიკური გარემოს საკითხებზე.
=== წვლილი უკრაინის განვითარებაში ===
[[1988]] წლიდან ჰავრილიშინმა თავისი საქმიანობა უკრაინის განვითარებას დაუკავშირა.
მისი ინიციატივით შეიქმნა საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტი MIM-Kyiv, რომელიც ყოფილი სსრკ-ის სივრცეში პირველი დაწესებულება იყო, სადაც MBA პროგრამა ამოქმედდა.
[[1989]] წელს მისი აქტიური მონაწილეობით კიევში შეიქმნა საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდი „Vidrodzhennya“, რომლის დაფინანსებასაც [[ჯორჯ სოროსი]] უზრუნველყოფდა.
[[1991]] წელს მან შექმნა უკრაინის პარლამენტის პრეზიდიუმის მრჩეველთა საბჭო და 7 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა მას.
იგი ასევე იყო უმაღლესი რადის ოთხი თავმჯდომარისა და სამი პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი.
ჰავრილიშინი იყო უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი და დაჯილდოებული იყო ღირსების ორდენით.
== საქველმოქმედო საქმიანობა ==
[[2010]] წელს დოქტორმა ჰავრილიშინმა დააარსა ბოჰდან ჰავრილიშინის საქველმოქმედო ფონდი, რომლის მთავარი მიზანი იყო ახალი თაობის პროფესიონალი, პატრიოტი უკრაინელების წახალისება და მხარდაჭერა — ადამიანებისა, რომლებიც საერთო ღირებულებებსა და საზოგადო სიკეთეზე ზრუნავენ, აქტიურად არიან ჩართულნი ქვეყნის სოციალურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში და თანამშრომლობის უნარი აქვთ.
ჰავრილიშინს სჯეროდა, რომ სწორედ ეს ახალგაზრდები შექმნიდნენ ადამიანთა იმ კრიტიკულ მასას, რომელიც უკრაინის გარდაქმნას შეძლებდა.
ფონდის ძირითადი კაპიტალი შედგებოდა კერძო სახსრებისა და თავად ჰავრილიშინის შემოწირულობებისგან.
ფონდის მთავარი პროგრამა იყო '''„ახალგაზრდა თაობა შეცვლის უკრაინას“''', რომელიც საერთაშორისო სასწავლო ვიზიტების ფორმატში იყო შექმნილი.
ამ პროგრამის ფარგლებში შერჩეული ახალგაზრდული ჯგუფები ირჩევდნენ ერთ-ერთ ეფექტიან ევროპულ ქვეყანას, მაგალითად [[ავსტრია]]ს, [[გერმანია]]ს, [[ნორვეგია]]ს, [[შვედეთი]]ს, [[შვეიცარია]]ს ან [[პოლონეთი]]ს, სწავლობდნენ მის გამოცდილებას, ახორციელებდნენ მოკლე სასწავლო ვიზიტს შესაბამის ქვეყანაში, შემდეგ კი უკრაინის მომავლისათვის არჩევდნენ პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური „არქიტექტურის“ შესაბამის კომპონენტებს.
მიღებული ცოდნა მათ შემდგომში გამოიყენეს საკუთარ პოლიტიკურ ან სამოქალაქო კარიერაში უკრაინის ტრანსფორმაციისათვის.
კვლევის შედეგები ქვეყნდებოდა მასმედიაში, განიხილებოდა სხვადასხვა ღონისძიებაზე და გამოიყენებოდა საკანონმდებლო პროცესში, მათ შორის ეროვნული კანონების პროექტების შედგენისა და შესწორებების შეტანისას.
კვლევითი ჯგუფები, როგორც წესი, მუშაობდნენ სხვადასხვა საკითხზე, მათ შორის:
* საპარლამენტო სისტემაზე;
* სოციალური პოლიტიკაზე;
* გარემოსდაცვით პოლიტიკაზე;
* გენდერულ პოლიტიკაზე;
* მასმედიის როლზე;
* ახალგაზრდების მონაწილეობაზე მმართველობასა და საჯარო სექტორში.
== ჯილდოები და აღიარება ==
* [[ანტონოვიჩის პრემია]] ([[1991]])
* იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოქროს მედალი ([[1975]])
* [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]ს საინჟინრო დიდების დარბაზი ([[1988]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს ღირსების მედალი ([[1996]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს მედალი „[[იაროსლავ ბრძენი]]“, I ხარისხი ([[2005]])
* [[უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (კიევის საპატრიარქო)]]ს წმინდა ნიკოლოზის მედალი ([[2016]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს თავისუფლების მედალი ([[2016]])
== სამართლის საპატიო დოქტორის ხარისხები ==
* [[იორკის უნივერსიტეტი]], ტორონტო, კანადა ([[1984]])
* [[ალბერტის უნივერსიტეტი]], ედმონტონი, კანადა ([[1986]])
* [[ტერნოპილის ეროვნული ეკონომიკური უნივერსიტეტი]], უკრაინა ([[1995]])
* ვ. სტეფანიკის სახელობის [[პრიკარპატიის ეროვნული უნივერსიტეტი]], [[ივანო-ფრანკივსკი]], უკრაინა ([[1998]])
* ი. ფედკოვიჩის სახელობის [[ჩერნივცის ეროვნული უნივერსიტეტი]], [[ჩერნივცი]], უკრაინა ([[2000]])
* [[ბორის გრინჩენკოს კიევის უნივერსიტეტი]] ([[2012]])
* [[უკრაინის დიპლომატიური აკადემია]] ([[2014]])
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:ჰავრილიშინი, ბოჰდან}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1926]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2016]]
[[კატეგორია:ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]]
3aqlqa29u5jvx75sxursrktqeez3xe9
5356631
5356513
2026-04-14T18:01:04Z
შალვა მინდაძე 11
168465
მომხმარებელმა შალვა მინდაძე 11 გვერდი „[[ბოჰდან დმიტროვიჩ ჰავრილიშინი]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[ბოჰდან ჰავრილიშინი]]“
5356513
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ბოჰდან ჰავრილიშინი
| ორიგინალი სახელი = Богдан Дмитрович Гаврилишин
| სურათი = Bohdan Dmytrovych Havrylyshyn.png
| სურათის_ზომა = 255პქ
| წარწერა = ბოჰდან ჰავრილიშინი
| დაბადების_თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1926|10|19}}
| დაბადების_ადგილი = [[კოროპეცი]], [[ტერნოპოლის ოლქი]], [[უკრაინა]]
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1926|10|19|2016|10|24}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[კიევი]], [[უკრაინა]]
| მოქალაქეობა = [[უკრაინელები|უკრაინელი]], [[კანადელები|კანადელი]], [[შვეიცარიელები|შვეიცარიელი]]
| საქმიანობა = [[ეკონომიზმი|ეკონომისტი]], მოაზროვნე, ქველმოქმედი
| განათლება = [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]
| ცნობილი_როგორც = რომის კლუბის წევრი; მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის თანადამფუძნებელი
| ჯილდოები = [[ანტონოვიჩის პრემია]]; უკრაინის თავისუფლების ორდენი
}}
'''ბოჰდან დმიტროვიჩ ჰავრილიშინი''' ({{Lang-uk|Богдан Дмитрович Гаврилишин}}; [[19 ოქტომბერი]], [[1926]] — [[24 ოქტომბერი]], [[2016]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]], [[კანადა|კანადელი]] და [[შვეიცარიელები|შვეიცარიელი]] [[ეკონომიკა|ეკონომისტი]], მოაზროვნე, ქველმოქმედი და მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის მთავრობისა და მსხვილი კომპანიების მრჩეველი.
იგი იყო კლუბ - „რომის“ სრულუფლებიანი წევრი,<ref name="cor">[http://www.clubofrome.org/?p=762 Full members — the Club of Rome]</ref> შვეიცარიის საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტის (ამჟამად [[მენეჯმენტის განვითარების საერთაშორისო ინსტიტუტი]]) მრავალწლიანი დირექტორი,<ref name="ucef">[http://ucef.org/news/1806/ Club of Rome Member Speaks at Lviv Business School]</ref> დავოსის ევროპული მენეჯმენტის ფორუმის ერთ-ერთი დამფუძნებელი (ამჟამად [[მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმი]]), ასევე [[ხელოვნებისა და მეცნიერების მსოფლიო აკადემია]]ს საბჭოს წევრი.
ჰავრილიშინი ასევე თანამშრომლობდა ისეთ საერთაშორისო კომპანიებთან, როგორებიცაა General Electric, IBM, Unilever და Philips.
უკრაინის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, [[1991]] წლიდან, იგი რამდენიმე [[უკრაინის პრემიერ-მინისტრი|უკრაინის პრემიერ-მინისტრის]], ასევე უმაღლესი რადის თავმჯდომარეების მრჩეველი იყო.
ჰავრილიშინი დაჯილდოებული იყო ხუთი საპატიო დოქტორის ხარისხით, იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოქროს მედლითა და უკრაინის პრეზიდენტების ორი მედლით.
[[1988]] წლიდან მისი საქმიანობის ძირითადი ნაწილი უკრაინასთან იყო დაკავშირებული. მან შექმნა საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტი, რომელსაც თავადვე ხელმძღვანელობდა. ასევე იყო საერთაშორისო პოლიტიკური კვლევების ცენტრის თავმჯდომარე და არაერთი სტუდენტური ორგანიზაციის ინიციატორი.
იგი იყო უკრაინის პირველი პრეზიდენტის, [[ლეონიდ კრავჩუკი]]ს, მრჩეველი.
სიცოცხლის ბოლო წლებში ჰავრილიშინი ახალგაზრდულ ორგანიზაციებზე მუშაობდა თავისი საქველმოქმედო ფონდის მეშვეობით.
იგი ასევე იყო აქტიური წევრი უკრაინული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ საძმოში.
[[1980]] წელს გამოქვეყნდა მისი მოხსენება რომის კლუბისთვის:
* ''Road Maps to the Future — Towards More Effective Societies''
* ''Identity in a Globalized World''
== ბიოგრაფია ==
ბოჰდან ჰავრილიშინი დაიბადა სოფელ [[კოროპეცი|კოროპეცში]] , [[ტერნოპოლის ოლქი|ტერნოპოლის ოლქში]], სადაც ბავშვობის დიდი ნაწილი მამის ფერმაში გაატარა.
[[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს, [[1944]] წელს, იგი ნაცისტებმა დაატყვევეს და გერმანიაში გადაასახლეს. ომის დასრულების შემდეგ თითქმის ორი წელი დევნილთა ბანაკში გაატარა, რის შემდეგაც [[კანადა]]ში გადავიდა და ტყის მრეწველობაში დაიწყო მუშაობა.
მუშაობის პარალელურად ჩაირიცხა [[ტორონტოს უნივერსიტეტი|ტორონტოს უნივერსიტეტში]]. ეს მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო, რადგან იგი კანადის უნივერსიტეტში ჩარიცხული პირველი ლტოლვილი გახდა.
[[1952]] წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო [[1954]] წელს — მაგისტრის ხარისხი საინჟინრო მიმართულებით.
[[1954]]–[[1960]] წლებში მუშაობდა ინჟინრად, მკვლევრად და მენეჯერად კანადის სხვადასხვა საწარმოში.
ჰავრილიშინი გარდაიცვალა [[2016]] წლის, [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, 90 წლის ასაკში, კიევში.<ref name="UTBH241016">[http://uatoday.tv/society/renowned-ukrainian-economist-and-philanthropist-bohdan-hawrylyshyn-dies-aged-90-792104.html Renowned Ukrainian economist and philanthropist Bohdan Hawrylyshyn dies aged 90]</ref>
=== პროფესიული კარიერა ===
[[1960]] წელს ჰავრილიშინმა კარიერა საგანმანათლებლო სფეროში დაიწყო.
რვა წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა სასწავლო პროგრამებს ჟენევის საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტში, სადაც ასწავლიდა ეკონომიკას, გლობალურ ბიზნესგარემოს, საერთაშორისო ოპერაციების მენეჯმენტსა და საჯარო ადმინისტრირებას.
[[1968]] წელს გახდა ინსტიტუტის დირექტორი და ამ თანამდებობას 18 წლის განმავლობაში იკავებდა.
მისი ხელმძღვანელობის პერიოდში ინსტიტუტმა მსოფლიოს ასობით კომპანიისთვის მაღალი დონის პროფესიონალები მოამზადა.
[[1972]] წელს აირჩიეს რომის კლუბის წევრად, [[1973]] წელს — საერთაშორისო მენეჯმენტის აკადემიაში, ხოლო [[1975]] წელს — ხელოვნებისა და მეცნიერების მსოფლიო აკადემიაში.
იგი იყო საერთაშორისო კონფერენციებისა და სემინარების მოდერატორი და თავმჯდომარე მსოფლიოს 70-ზე მეტ ქვეყანაში.
მისი სამეცნიერო ნაშრომები მოიცავს 100-ზე მეტ სტატიას მენეჯმენტის, ეკონომიკისა და პოლიტიკური გარემოს საკითხებზე.
=== წვლილი უკრაინის განვითარებაში ===
[[1988]] წლიდან ჰავრილიშინმა თავისი საქმიანობა უკრაინის განვითარებას დაუკავშირა.
მისი ინიციატივით შეიქმნა საერთაშორისო მენეჯმენტის ინსტიტუტი MIM-Kyiv, რომელიც ყოფილი სსრკ-ის სივრცეში პირველი დაწესებულება იყო, სადაც MBA პროგრამა ამოქმედდა.
[[1989]] წელს მისი აქტიური მონაწილეობით კიევში შეიქმნა საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდი „Vidrodzhennya“, რომლის დაფინანსებასაც [[ჯორჯ სოროსი]] უზრუნველყოფდა.
[[1991]] წელს მან შექმნა უკრაინის პარლამენტის პრეზიდიუმის მრჩეველთა საბჭო და 7 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა მას.
იგი ასევე იყო უმაღლესი რადის ოთხი თავმჯდომარისა და სამი პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი.
ჰავრილიშინი იყო უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი და დაჯილდოებული იყო ღირსების ორდენით.
== საქველმოქმედო საქმიანობა ==
[[2010]] წელს დოქტორმა ჰავრილიშინმა დააარსა ბოჰდან ჰავრილიშინის საქველმოქმედო ფონდი, რომლის მთავარი მიზანი იყო ახალი თაობის პროფესიონალი, პატრიოტი უკრაინელების წახალისება და მხარდაჭერა — ადამიანებისა, რომლებიც საერთო ღირებულებებსა და საზოგადო სიკეთეზე ზრუნავენ, აქტიურად არიან ჩართულნი ქვეყნის სოციალურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში და თანამშრომლობის უნარი აქვთ.
ჰავრილიშინს სჯეროდა, რომ სწორედ ეს ახალგაზრდები შექმნიდნენ ადამიანთა იმ კრიტიკულ მასას, რომელიც უკრაინის გარდაქმნას შეძლებდა.
ფონდის ძირითადი კაპიტალი შედგებოდა კერძო სახსრებისა და თავად ჰავრილიშინის შემოწირულობებისგან.
ფონდის მთავარი პროგრამა იყო '''„ახალგაზრდა თაობა შეცვლის უკრაინას“''', რომელიც საერთაშორისო სასწავლო ვიზიტების ფორმატში იყო შექმნილი.
ამ პროგრამის ფარგლებში შერჩეული ახალგაზრდული ჯგუფები ირჩევდნენ ერთ-ერთ ეფექტიან ევროპულ ქვეყანას, მაგალითად [[ავსტრია]]ს, [[გერმანია]]ს, [[ნორვეგია]]ს, [[შვედეთი]]ს, [[შვეიცარია]]ს ან [[პოლონეთი]]ს, სწავლობდნენ მის გამოცდილებას, ახორციელებდნენ მოკლე სასწავლო ვიზიტს შესაბამის ქვეყანაში, შემდეგ კი უკრაინის მომავლისათვის არჩევდნენ პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური „არქიტექტურის“ შესაბამის კომპონენტებს.
მიღებული ცოდნა მათ შემდგომში გამოიყენეს საკუთარ პოლიტიკურ ან სამოქალაქო კარიერაში უკრაინის ტრანსფორმაციისათვის.
კვლევის შედეგები ქვეყნდებოდა მასმედიაში, განიხილებოდა სხვადასხვა ღონისძიებაზე და გამოიყენებოდა საკანონმდებლო პროცესში, მათ შორის ეროვნული კანონების პროექტების შედგენისა და შესწორებების შეტანისას.
კვლევითი ჯგუფები, როგორც წესი, მუშაობდნენ სხვადასხვა საკითხზე, მათ შორის:
* საპარლამენტო სისტემაზე;
* სოციალური პოლიტიკაზე;
* გარემოსდაცვით პოლიტიკაზე;
* გენდერულ პოლიტიკაზე;
* მასმედიის როლზე;
* ახალგაზრდების მონაწილეობაზე მმართველობასა და საჯარო სექტორში.
== ჯილდოები და აღიარება ==
* [[ანტონოვიჩის პრემია]] ([[1991]])
* იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოქროს მედალი ([[1975]])
* [[ტორონტოს უნივერსიტეტი]]ს საინჟინრო დიდების დარბაზი ([[1988]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს ღირსების მედალი ([[1996]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს მედალი „[[იაროსლავ ბრძენი]]“, I ხარისხი ([[2005]])
* [[უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (კიევის საპატრიარქო)]]ს წმინდა ნიკოლოზის მედალი ([[2016]])
* [[უკრაინის პრეზიდენტი]]ს თავისუფლების მედალი ([[2016]])
== სამართლის საპატიო დოქტორის ხარისხები ==
* [[იორკის უნივერსიტეტი]], ტორონტო, კანადა ([[1984]])
* [[ალბერტის უნივერსიტეტი]], ედმონტონი, კანადა ([[1986]])
* [[ტერნოპილის ეროვნული ეკონომიკური უნივერსიტეტი]], უკრაინა ([[1995]])
* ვ. სტეფანიკის სახელობის [[პრიკარპატიის ეროვნული უნივერსიტეტი]], [[ივანო-ფრანკივსკი]], უკრაინა ([[1998]])
* ი. ფედკოვიჩის სახელობის [[ჩერნივცის ეროვნული უნივერსიტეტი]], [[ჩერნივცი]], უკრაინა ([[2000]])
* [[ბორის გრინჩენკოს კიევის უნივერსიტეტი]] ([[2012]])
* [[უკრაინის დიპლომატიური აკადემია]] ([[2014]])
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:ჰავრილიშინი, ბოჰდან}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1926]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2016]]
[[კატეგორია:ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]]
3aqlqa29u5jvx75sxursrktqeez3xe9
ათალი მანვუა
0
880404
5356749
5356385
2026-04-15T01:41:56Z
ToprakBot
172403
სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები
5356749
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Athalie Manvoy par Eugène Hallier.jpg|მინი|ათალი მანვუა, ფოტოგრაფი — ეჟენ ალიე.]]
'''ათალი მანვუა''' ({{lang-fr|Athalie Manvoy}}; დ.[[1842]]) — [[ფრანგები|ფრანგი]] ხელოვანი და დემიმონდის წარმომადგენელი. მეორე იმპერიის ხანაში აღიარებული [[მსახიობი]] და მხატვარი გახდა.
მისი ადრეული ცხოვრების შესახებ ბევრი რამ არ არის ცნობილი, თუმცა იგი საშუალო ფენის წარმომადგენელთა ოჯახში დაიბადა.<ref name=":0">{{Cite web |last=Central |first=Biography |title=Athalie Manvoy |url=https://biographycentral.com/biography/athalie_manvoy |access-date=2026-04-02 |website=Biography Central |language=en}}</ref> მანვუა ოგიუსტინ ბროჰანის მოსწავლე იყო, მისი დებიუტი [[თეატრი|თეატრ]]ში კი [[1861]]<ref name=":1">{{Cite web |last=appl |date=2022-04-13 |title=Cimetière du Père Lachaise – APPL – MANVOY Athalie (1842–1887) |url=https://www.appl-lachaise.net/manvoy-athalie-1842-1887/ |access-date=2026-04-02 |website=Cimetière du Père Lachaise – APPL}}</ref> წელს შედგა. მისმა ნახატმა — „სულის ანარეკლები“ — [[1868]]<ref name=":0"/> წლის პარიზის სალონზე მაღალი შეფასება დაიმსახურა. მან არაერთი აღიარება და ჯილდო მიიღო სხვადასხვა სახელოვნებო საზოგადოებისგან.
მანვუა გამორჩეული იყო ახალგაზრდა ქალი ხელოვანების მენტორობით; მიიჩნევა, რომ მან, სინათლისა და ატმოსფეროს<ref name=":0"/> თავისებური გამოყენებით, შესაძლოა გავლენა მოახდინა [[იმპრესიონიზმი|იმპრესიონისტულ]] მოძრაობაზეც. თავის დროზე იგი დემიმონდის ისეთ ცნობილ ქალბატონებს შორის მოიხსენიებოდა, როგორებიც იყვნენ კორა პირლი და სარა ბერნარი.<ref name=":1"/>
სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ქველმოქმედებას ეწეოდა. მანვუა [[1887]] წელს, 45 წლის ასაკში გარდაიცვალა.<ref name=":1"/> იგი დაკრძალულია [[პარიზი|პარიზ]]ში,[[პერ-ლაშეზის სასაფლაო|პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე]]<ref name=":1"/>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:მანვუა, ათალი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1842]]
[[კატეგორია:ფრანგი მსახიობები]]
s2l8chjjlecqvz3zv0lnh5cte84b2ha
ეიდენ ჰევენი
0
880416
5356476
2026-04-14T13:03:37Z
NitaTs55
173574
ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} აიდენ ედფორდ ჰევენი (დაიბადა 2006 წლის 22 სექტემბერს) არის ინგლისელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე პრემიერ ლიგის კლუბ...
5356476
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
აიდენ ედფორდ ჰევენი (დაიბადა 2006 წლის 22 სექტემბერს) არის ინგლისელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედში“.
ჰევენი თამაშობდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედისა“ და „არსენალის“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.[4] „ჩელსიში“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,[5] ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.[6][7] კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.[8] მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.[9] 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.[10][11]
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, მაილს ლუის-სკელისთან და ეთან ნვანერისთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა მიკელ არტეტამ 2024 წლის აგვისტოში.[12] მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში ტოტენჰემ ჰოტსპურის წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.[13] მან არსენალში დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, ინგლისის ლიგის თასზე პრესტონ ნორთ ენდის წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც არსენალს 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.[14]
===მანჩესტერ იუნაიტედი==
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.[7][15] მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „ფულჰემის“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების FA თასის მეხუთე რაუნდში.[16] 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში პირველი სასტარტო შემადგენლობაში ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „რეალ სოსიედადის“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „ლესტერ სიტის“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „სტემფორდ ბრიჯზე“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი გოლი პროფესიონალურ ფეხბურთში საგოლე გადაცემა გააკეთა, ბრაიან მბეუმოს გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა. [17] მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „ნიუკასლ იუნაიტედთან“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში. [18]
dbx53fzeb1lihrgkn9487t0ayt40vf8
5356477
5356476
2026-04-14T13:05:07Z
NitaTs55
173574
5356477
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
აიდენ ედფორდ ჰევენი (დაიბადა 2006 წლის 22 სექტემბერს) არის ინგლისელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედში“.
ჰევენი თამაშობდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედისა“ და „არსენალის“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.[4] „ჩელსიში“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,[5] ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.[6][7] კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.[8] მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.[9] 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.[10][11]
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, მაილს ლუის-სკელისთან და ეთან ნვანერისთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა მიკელ არტეტამ 2024 წლის აგვისტოში.[12] მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში ტოტენჰემ ჰოტსპურის წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.[13] მან არსენალში დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, ინგლისის ლიგის თასზე პრესტონ ნორთ ენდის წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც არსენალს 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.[14]
===მანჩესტერ იუნაიტედი==
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.[7][15] მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „ფულჰემის“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების FA თასის მეხუთე რაუნდში.[16] 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში პირველი სასტარტო შემადგენლობაში ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „რეალ სოსიედადის“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „ლესტერ სიტის“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „სტემფორდ ბრიჯზე“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი გოლი პროფესიონალურ ფეხბურთში საგოლე გადაცემა გააკეთა, ბრაიან მბეუმოს გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა. [17] მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „ნიუკასლ იუნაიტედთან“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში. [18]
=საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.[19] მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.[20]
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.[21] 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.[22]
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.[23][24][25]
==პირადი ცხოვრება==
ლონდონში დაბადებული, ბებია-ბაბუის ხაზით განური წარმოშობისაა.[26]
9zaf764hw9szexuy42a18chogn0h344
5356478
5356477
2026-04-14T13:07:06Z
NitaTs55
173574
5356478
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
აიდენ ედფორდ ჰევენი (დაიბადა 2006 წლის 22 სექტემბერს) არის ინგლისელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედში“.
ჰევენი თამაშობდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედისა“ და „არსენალის“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.[4] „ჩელსიში“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,[5] ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.[6][7] კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.[8] მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.[9] 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.[10][11]
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, მაილს ლუის-სკელისთან და ეთან ნვანერისთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა მიკელ არტეტამ 2024 წლის აგვისტოში.[12] მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში ტოტენჰემ ჰოტსპურის წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.[13] მან არსენალში დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, ინგლისის ლიგის თასზე პრესტონ ნორთ ენდის წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც არსენალს 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.[14]
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.[7][15] მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „ფულჰემის“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების FA თასის მეხუთე რაუნდში.[16] 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში პირველი სასტარტო შემადგენლობაში ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „რეალ სოსიედადის“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „ლესტერ სიტის“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „სტემფორდ ბრიჯზე“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი გოლი პროფესიონალურ ფეხბურთში საგოლე გადაცემა გააკეთა, ბრაიან მბეუმოს გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა. [17] მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „ნიუკასლ იუნაიტედთან“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში. [18]
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.[19] მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.[20]
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.[21] 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.[22]
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.[23][24][25]
==პირადი ცხოვრება==
ლონდონში დაბადებული, ბებია-ბაბუის ხაზით განური წარმოშობისაა.[26]
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25
eitehfa1pxkdc0dfpftdnfuaa5c5uv1
5356480
5356478
2026-04-14T13:12:47Z
NitaTs55
173574
5356480
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.[4] „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,[5] ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.[6][7] კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.[8] მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.[9] 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.[10][11]
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.[12] მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.[13] მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.[14]
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.[7][15] მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „ფულჰემის“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების FA თასის მეხუთე რაუნდში.[16] 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში პირველი სასტარტო შემადგენლობაში ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „რეალ სოსიედადის“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „ლესტერ სიტის“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „სტემფორდ ბრიჯზე“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი გოლი პროფესიონალურ ფეხბურთში საგოლე გადაცემა გააკეთა, ბრაიან მბეუმოს გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა. [17] მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „ნიუკასლ იუნაიტედთან“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში. [18]
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.[19] მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.[20]
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.[21] 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.[22]
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.[23][24][25]
==პირადი ცხოვრება==
ლონდონში დაბადებული, ბებია-ბაბუის ხაზით განური წარმოშობისაა.[26]
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25
mo1ymqpgh2f6ut5dgdz0ufhpkd048oz
5356483
5356480
2026-04-14T13:22:35Z
NitaTs55
173574
5356483
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.[4] „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,[5] ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.[6][7] კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.[8] მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.[9] 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.[10][11]
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.[12] მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.[13] მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.[14]
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.[7][15] მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.[16] 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა. [17] მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში. [18]
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.[19] მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.[20]
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.[21] 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.[22]
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.[23][24][25]
==პირადი ცხოვრება==
ლონდონში დაბადებული, ბებია-ბაბუის ხაზით განური წარმოშობისაა.[26]
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25
icbti0hho0uaz5r1pjfd6mkbavvtzem
5356484
5356483
2026-04-14T13:24:42Z
NitaTs55
173574
5356484
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.[4] „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,[5] ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.[6][7] კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.[8] მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.[9] 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.[10][11]
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.[12] მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.[13] მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.[14]
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.[7][15] მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.[16] 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა. [17] მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში. [18]
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.[19] მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.[20]
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.[21] 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.[22]
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.[23][24][25]
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.[26]
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25
j2yaiuqq3ajojcswfob9k7y9apme10z
5356485
5356484
2026-04-14T13:25:58Z
NitaTs55
173574
5356485
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.[4] „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,[5] ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.[6][7] კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.[8] მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.[9] 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.[10][11]
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.[12] მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.[13] მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.[14]
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.[7][15] მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.[16] 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა. [17] მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში. [18]
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.[19] მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.[20]
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.[21] 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.[22]
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.[23][24][25]
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.[26]
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
hdd1ibg98qitjzzpmjvpwl03dk3jebd
5356486
5356485
2026-04-14T13:31:02Z
NitaTs55
173574
5356486
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.[4] „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,[5] ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.[6][7] კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.[8] მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.[9] 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.[10][11]
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.[12] მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.[13] მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.[14]
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.[7][15] მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.[16] 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა. [17] მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში. [18]
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.[19] მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.[20]
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.[21] 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.[22]
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.[23][24][25]
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.[26]
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
an7fmxqfepmcoej7x5hgflwgvgncc1r
5356487
5356486
2026-04-14T13:53:00Z
NitaTs55
173574
5356487
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
2sed2dfdr5ynl8t6j1uwanjpyp2yq5s
5356488
5356487
2026-04-14T13:53:49Z
NitaTs55
173574
დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356488
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]]
ojq2o8o25131gveoljh3jyfvkqppl04
5356489
5356488
2026-04-14T13:54:02Z
NitaTs55
173574
დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 2006]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356489
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 2006]]
2k9ukgjd6ci9ap73kmzt065i07pkix6
5356490
5356489
2026-04-14T13:54:11Z
NitaTs55
173574
დაემატა [[კატეგორია:მამაკაცები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356490
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 2006]]
[[კატეგორია:მამაკაცები]]
rinfqhv1bh2df2bed4u0kzijeay56fa
5356491
5356490
2026-04-14T13:54:25Z
NitaTs55
173574
დაემატა [[კატეგორია:ინგლისელები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356491
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 2006]]
[[კატეგორია:მამაკაცები]]
[[კატეგორია:ინგლისელები]]
76dtze41fai95gxdualgu2j97shz8oj
5356492
5356491
2026-04-14T13:54:37Z
NitaTs55
173574
დაემატა [[კატეგორია:სპორტსმენები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356492
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 2006]]
[[კატეგორია:მამაკაცები]]
[[კატეგორია:ინგლისელები]]
[[კატეგორია:სპორტსმენები]]
ikqdmvppzje4btfr1uw0ymumkungaty
5356493
5356492
2026-04-14T13:54:46Z
NitaTs55
173574
დაემატა [[კატეგორია:ფეხბურთელები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356493
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 2006]]
[[კატეგორია:მამაკაცები]]
[[კატეგორია:ინგლისელები]]
[[კატეგორია:სპორტსმენები]]
[[კატეგორია:ფეხბურთელები]]
4bnm7vp9djcmn6vj785pqqtl1ml2t03
5356494
5356493
2026-04-14T13:55:04Z
NitaTs55
173574
დაემატა [[კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356494
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 2006]]
[[კატეგორია:მამაკაცები]]
[[კატეგორია:ინგლისელები]]
[[კატეგორია:სპორტსმენები]]
[[კატეგორია:ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები]]
jqdeeahw8i6mowib35s4wjfo6l63cxi
5356495
5356494
2026-04-14T13:55:31Z
NitaTs55
173574
დაემატა [[კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356495
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 2006]]
[[კატეგორია:მამაკაცები]]
[[კატეგორია:ინგლისელები]]
[[კატეგორია:სპორტსმენები]]
[[კატეგორია:ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები]]
bfgypfl12jo653l75uj5iyyegi2cjq9
5356496
5356495
2026-04-14T13:56:15Z
NitaTs55
173574
დაემატა [[კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356496
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|14|04|2026}}
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 2006]]
[[კატეგორია:მამაკაცები]]
[[კატეგორია:ინგლისელები]]
[[კატეგორია:სპორტსმენები]]
[[კატეგორია:ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები]]
0ro8oo3oseyblzsckvjg4flgn8u8agq
5356498
5356496
2026-04-14T13:57:13Z
NitaTs55
173574
5356498
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია
|სახელი = ეიდენ ჰევენი
|სურათი = Ayden Heaven 2025.png
|სურათის ზომა =
|წარწერა = ეიდენი [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]ს რიგებში 2025 წელს
|სრული სახელი = ეიდენ ედფორდ ჰევენი <ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595|title=2023/24 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=13 September 2023|access-date=25 September 2024}}</ref>
|დაბადების თარიღი = {{birth date and age|2006|09|22|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/ayden-heaven-275355/ |title=Ayden Heaven |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=14 March 2025}}</ref>
|დაბადების ადგილი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|სიმაღლე = 189 [[სმ]]<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/133114/Ayden-Heaven/overview|title=Ayden Heaven|publisher=Premier League|access-date=9 March 2025}}</ref>
|პოზიცია = [[ცენტრალური მცველი]]
|მიმდინარე კლუბი = [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|ნომერი = 26
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 =
|კლუბი1 =
|მატჩი1 =
|გოლი1 =
|ეროვნული წელი1 =
|ეროვნული ნაკრები1 =
|ეროვნული მატჩი1 =
|ეროვნული გოლი1 =
|მედლის თარგები =
|კლუბი-განახლება =
|ეროვნული ნაკრები-განახლება =
}}
'''ეიდენ ედფორდ ჰევენი''' (დ. [[22 სექტემბერი]], [[2006]])— [[ინგლისელები|ინგლისელი]] პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს [[ცენტრალური მცველი]]ს პოზიციაზე [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერ ლიგის]] კლუბ „[[მანჩესტერ იუნაიტედი|მანჩესტერ იუნაიტედში]]“.
ჰევენი თამაშობდა „[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედისა]]“ და „[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]]“ ახალგაზრდულ აკადემიებში. მან „არსენალის“ პირველ გუნდში ერთხელ ითამაშა, სანამ 2025 წლის თებერვალში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდებოდა. ჰევენს ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.
==საკლუბო კარიერა==
===არსენალი===
ჰევენი რვა წლის ასაკში შეუერთდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ აკადემიას, სადაც ოთხი წელი გაატარა.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-ayden-heaven-dortmund-b1169426.html |website=Evening Standard |access-date=18 September 2024 |title=Arsenal transfer news: Gunners face fight over Ayden Heaven as Borussia Dortmund target deal |first=Simon |last=Collings |date=8 July 2024}}</ref> „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსიში]]“ საცდელი პერიოდის შემდეგ,<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/ayden-heaven-arsenal-fc-man-utd-b1206902.html |website=standard.co.uk |access-date=28 November 2025 |title=Ayden Heaven: Arsenal risk losing second wonderkid to Manchester United as transfer talks begin |date=24 January 2025}}</ref> ის 13 წლის ასაკში, 2019 წელს, „არსენალის“ აკადემიურ სისტემას შეუერთდა.<ref>{{cite web |url=https://www.arsenal.com/historic/players/ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date= 28 November 2025 |title=Ayden Heaven}}</ref><ref name="bbcsource"/> კლუბს, რომელსაც ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა.<ref>{{cite news |url=https://www.arsenal.com/news/young-gun-ayden-heaven |website=arsenal.com |access-date=28 November 2025 |title=Young Gun: Ayden Heaven |date=26 September 2023}}</ref> მან 2023 წლის ზაფხულში „არსენალთან“ სტიპენდიის კონტრაქტი გააფორმა.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-transfer-news-heaven-2024-b1140600.html|website=Evening Standard|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal transfer news: Academy star Ayden Heaven attracting Premier League interest|first=Simon|last=Collings|date=21 February 2024}}</ref> 2023–24 წლების სეზონში ის ხანდახან „არსენალის“ პირველ გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა.<ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/who-james-sweet-ayden-heaven-28679744|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Who are James Sweet and Ayden Heaven? – Arsenal youngsters drafted in for Porto clash|first=Tom|last=Canton|date=21 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |first=Paul |last=Vegas |title=Borussia Dortmund Heaven pressure arrives for Arsenal |url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-borussia-dortmund-heaven-pressure-arrives-for-arsenal-2d7075c3-7e1e-4db9-ace6-79880754d482 |website=Tribal Football |date=9 July 2024 |accessdate=18 September 2024 }}</ref>
ჰევენი აქტიურად იყო ჩართული არსენალის პირველი გუნდის ვარჯიშში 2024 წლის ზაფხულის წინასასეზონო შეჯიბრებების დროს და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ახალგაზრდა ფეხბურთელს შორის, [[მაილს ლუის-სკელი]]სთან და [[ეთან ნვანერი]]სთან ერთად, რომლებიც ინდივიდუალურად შეაქო მენეჯერმა [[მიკელ არტეტა]]მ 2024 წლის აგვისტოში.<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2024/08/16/mikel-arteta-backs-three-arsenal-youngsters-step-this-season-21438657/|website=Metro|title=Mikel Arteta backs three Arsenal youngsters to step up this season|first=Phil|last=Haigh|date=16 August 2024|accessdate=18 September 2024}}</ref> მომდევნო თვეში ის შეიყვანეს პრემიერ ლიგაში „[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპურის]]“ წინააღმდეგ ჩრდილოეთ ლონდონის დერბის მატჩის დღის სათადარიგოთა სკამზე.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2024/09/15/england/premier-league/tottenham-hotspur-football-club/arsenal-fc/4366756/|website=Soccerway|accessdate=18 September 2024|date=15 September 2024|title=Spurs vs Arsenal 0–1}}</ref> მან „არსენალში“ დებიუტი 2024 წლის 30 ოქტომბერს შეასრულა, [[ინგლისის ლიგის თასი|ინგლისის ლიგის თასზე]] „[[პრესტონ ნორთ ენდი (საფეხბურთო კლუბი)|პრესტონ ნორთ ენდის]]“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში, სადაც „არსენალს“ 3–0 გამარჯვებაში დაეხმარა.<ref>{{cite web|url=https://www.tribalfootball.com/article/soccer-premier-league-setford-heaven-thrilled-with-winning-arsenal-debuts-ac9d3b2b-5fa2-4792-a94c-ff58767d1421|website=Tribal Football|title=Setford, Heaven thrilled with winning Arsenal debuts |date=31 October 2024|accessdate=31 October 2024}}</ref>
===მანჩესტერ იუნაიტედი===
2025 წლის 1 თებერვალს, ჰევენი შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“ დაუზუსტებელი საფასურის სანაცვლოდ და ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს დამატებითი წლით გახანგრძლივების ოფციით.<ref name="bbcsource">{{cite news |first=Simon |last=Stone |title=Man Utd sign teenager Heaven from Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c05l0pryyyzo |website=BBC Sport |date=1 February 2025 |accessdate=1 February 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ayden Heaven signs for Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/Ayden-Heaven-signs-for-Man-Utd-1-February-2025 |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 }}</ref> მან დებიუტი შეასრულა პირველ გუნდში, როდესაც შეცვლაზე შევიდა „[[ფულჰემი (საფეხბურთო კლუბი)|ფულჰემის]]“ წინააღმდეგ 2024–25 წლების [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]ს მეხუთე რაუნდში.<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Ayantan |date=2 March 2025 |title=Man United boss Ruben Amorim full of praise for Chido Obi and debutant Ayden Heaven |url=https://thepeoplesperson.com/2025/03/02/man-united-boss-ruben-amorim-full-of-praise-for-chido-obi-and-debutant-ayden-heaven-291545/ |access-date=3 March 2025 |website=Man United News And Transfer News {{!}} The Peoples Person |language=en-US}}</ref> 9 მარტს, პრემიერ ლიგაში, მან დებიუტი შეასრულა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ შემადგენლობაში „არსენალის“ წინააღმდეგ. ის მეორე ტაიმში შევიდა შეცვლაზე, ლენი იოროს ნაცვლად. მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში პირველი მატჩი სასტარტო შემადგენლობიდან ითამაშა 2025 წლის 13 მარტს, ევროპა ლიგის მერვედფინალის მატჩში „[[რეალ სოსიედადი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ სოსიედადის]]“ წინააღმდეგ.
2025 წლის 16 მარტს, მან პრემიერ ლიგაში პირველად ითამაშა სასტარტო შემადგენლობაში „[[ლესტერ სიტი]]ს“ წინააღმდეგ გასვლით მატჩში. კარის ძელთან შეჯახების შემდეგ მან ტერფის ტრავმა მიიღო და ორი თვით ვერ ითამაშა. ის მცირე ხნით შეცვალეს „იუნაიტედის“ „[[სტემფორდ ბრიჯი|სტემფორდ ბრიჯზე]]“ „ჩელსისთან“ 1-0 წაგებული მატჩის დროს. 2025 წლის 25 ოქტომბერს, ჰევენმა თავისი პირველი ასისტი გააკეთა პროფესიონალურ ფეხბურთში, [[ბრაიან მბეუმო]]სთვის ბურთის გადაცემით, რომელმაც გაიტანა საბოლოო გოლი „[[ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონის]]“ წინააღმდეგ 4-2 მოგებულ მატჩში, რითაც „იუნაიტედმა“ ლიგაში ზედიზედ მესამე გამარჯვება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Simon |title=Man Utd 4–2 Brighton & Hove Albion: Red Devils claim third win in a row in six-goal thriller |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpv1mwgr2x3t |access-date=2025-10-26 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მან პრემიერ ლიგის მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო პირველად 2025 წლის 26 დეკემბერს მოიპოვა, რითაც კლუბს დაეხმარა „[[ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედთან]]“ 1-0 მოგებულ მატჩში კარის მშრალად შენარჩუნებაში.<ref>https://www.sportbible.com/football/football-news/man-utd/man-utd-newcastle-ayden-heaven-596056-20251226#:~:text=Ayden%20Heaven%20was%20named%20Man,0%20win%20over%20Newcastle%20United.&text=Ayden%20Heaven%20stunned%20fans%20with,match%20interview%20on%20Friday%20night.</ref>
==საერთაშორისო კარიერა==
ჰევენს ინგლისის 18, 19 და 20 წლამდელთა ნაკრებებში ახალგაზრდული საერთაშორისო ფეხბურთი აქვს ნათამაშები.<ref>{{cite web |title=Ayden Heaven Statistics International Matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe968479/ayden-heaven/international-matches/ |website=worldfootball.net |access-date=28 November 2025}}</ref> მას ასევე აქვს განას საერთაშორისო დონეზე წარმომადგენლობის უფლება.<ref>{{cite news |title=Lisa Heaven: Meet the Ghanaian mother and agent of Man United defender Ayden Edford |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Lisa-Heaven-Meet-the-Ghanaian-mother-and-agent-of-Man-United-defender-Ayden-Edford-2006833 |website=ghanaweb.com |date=27 October 2025 |access-date=28 November 2025}}</ref>
2024 წლის მაისში, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 18-წლამდელთა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=Report: England MU18s 4–2 Northern Ireland|url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/May/22/england-mu18s-northern-ireland-match-report-20242205|first=Zac|last=Vassell|website=EnglandFootball.com|publisher=[[The Football Association]]|date=22 May 2024|access-date=25 September 2024}}</ref> 2025 წლის 5 სექტემბერს, ჰევენმა დებიუტი შეასრულა ინგლისის 20-წლამდელთა ნაკრებში, იტალიასთან 2–1 მარცხის დროს, SMH Group სტადიონზე.<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/05/england-mens-under-20s-italy-match-report-20250509|website=England Football|accessdate=9 October 2025|title=Report: England MU20s 1–2 Italy|first=Thomas|last=Gibson|date=5 September 2025}}</ref>
==თამაშის სტილი==
ბუნებით მარცხენა ფეხით მოთამაშის მქონე მცველი ჰევენი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სამკაციანი დაცვის ხაზის მარცხენა ფლანგზე თამაშობს, სადაც მას შეუძლია თავისი კარგი დაცვა და ბურთის ფლობის უნარის დემონსტრირება.<ref>{{cite web|url=https://tbrfootball.com/borussia-dortmund-now-want-to-sign-arsenal-teenager-who-mikel-arteta-had-in-first-team-training-last-season/|website=tbrfootball|accessdate=18 September 2024|title=Borussia Dortmund now want to sign Arsenal teenager who Mikel Arteta had in first-team training last season|first=Lee|last=Connor|date=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.90min.com/features/4-arsenal-potential-breakout-stars-2024-25-season|website=90min.com|accessdate=18 September 2024|title=4 of Arsenal's potential breakout stars of 2024/25 season|first=Jack|last=Gallagher|date=16 August 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/fixtures-results/gallery/arsenal-predicted-xi-vs-bournemouth-29606712|website=Football.London|accessdate=18 September 2024|title=Arsenal predicted XI vs Bournemouth as two youngsters start and new signing involved|first=Kaya|last=Kaynak|date=19 July 2024}}</ref>
==პირადი ცხოვრება==
[[ლონდონი|ლონდონში]] დაბადებული, ბებია-ბაბუის მხრიდან განური წარმოშობისაა.<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c3r7g2wn87ro |first=Simon|last=Stone|date=28 December 2025|accessdate=28 December 2025|website=BBC Sport|title=Heaven will not switch from England to Ghana}}</ref>
==ჯილდოები==
'''მანჩესტერ იუნაიტედი'''
*[[უეფა-ს ევროპა ლიგა]] მეორე ადგილი: 2024-25<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/ |access-date=2025-05-21 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ayden-heaven Profile] at the Manchester United F.C. website
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 2006]]
[[კატეგორია:მამაკაცები]]
[[კატეგორია:ინგლისელები]]
[[კატეგორია:სპორტსმენები]]
[[კატეგორია:ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები]]
[[კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები]]
azp8w8191k7w0id47m904rof3d0u7r8
განხილვა:ეიდენ ჰევენი
1
880417
5356497
2026-04-14T13:56:57Z
NitaTs55
173574
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356497
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
მომხმარებლის განხილვა:Dalton Costa Carvalho
3
880418
5356499
2026-04-14T14:19:42Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356499
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 14:19, 14 აპრილი 2026 (UTC)
86k5azm06le5sgaormqjv1rv0b4vm63
მომხმარებლის განხილვა:Arik900
3
880419
5356500
2026-04-14T14:25:06Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356500
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 14:25, 14 აპრილი 2026 (UTC)
iv2f11waf9jgkkmy855yeylm6xssnfr
განხილვა:სანტა-სოფიას ეკლესია (პადუა)
1
880420
5356510
2026-04-14T14:44:56Z
მიმოზა
158661
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356510
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ფრიდრიხ გუნდოლფი
0
880421
5356511
2026-04-14T14:46:32Z
მიმოზა
158661
ახალი გვერდი: '''ფრიდრიხ გუნდოლფი''' (დაბადების სახელი — ფრიდრიხ ლეოპოლდ გუნდელფინგერი; {{lang-de|Friedrich Gundolf}}; დ. 20 ივნისი, 1880, დარმშტადტი — გ. 12 ივლისი, 1931, ჰაიდელბერგი) — გერმანელი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე...
5356511
wikitext
text/x-wiki
'''ფრიდრიხ გუნდოლფი''' (დაბადების სახელი — ფრიდრიხ ლეოპოლდ გუნდელფინგერი; {{lang-de|Friedrich Gundolf}}; დ. 20 ივნისი, 1880, დარმშტადტი — გ. 12 ივლისი, 1931, ჰაიდელბერგი) — გერმანელი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე, გერმანისტი და შტეფან გეორგეს მიმდევარი. გუნდოლფი ვაიმარის რესპუბლიკის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პროფესორი იყო. მისი მოსწავლეების რიცხვში იყო მესამე რაიხის მომავალი პროპაგანდის მინისტრი იოზეფ გებელსი.
7h5gifn8lh0ryqndktcunwxeesvhyg3
5356514
5356511
2026-04-14T14:48:33Z
მიმოზა
158661
5356514
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''ფრიდრიხ გუნდოლფი''' (დაბადების სახელი — ფრიდრიხ ლეოპოლდ გუნდელფინგერი; {{lang-de|Friedrich Gundolf}}; დ. 20 ივნისი, 1880, დარმშტადტი — გ. 12 ივლისი, 1931, ჰაიდელბერგი) — გერმანელი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე, გერმანისტი და შტეფან გეორგეს მიმდევარი. გუნდოლფი ვაიმარის რესპუბლიკის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პროფესორი იყო. მისი მოსწავლეების რიცხვში იყო მესამე რაიხის მომავალი პროპაგანდის მინისტრი იოზეფ გებელსი.
==ბიოგრაფია==
გუნდოლფი დაიბადა ებრაულ ოჯახში. საშუალო განათლება დარმშტადტში მიიღო, ხოლო გერმანისტიკას სწავლობდა მიუნხენის, ჰაიდელბერგისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში. აღიარება მას 1916 წელს, მონუმენტური ნაშრომის „გოეთეს“ გამოქვეყნების შემდეგ მოეპოვა. ლიტერატურათმცოდნედ ჩამოყალიბებაში გუნდოლფზე ყველაზე დიდი გავლენა შტეფან გეორგემ და ვილჰელმ დილთაიმ მოახდინეს.
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
9mdj4qjocyhoiwwjuecpadwb4x6ao2m
5356516
5356514
2026-04-14T14:49:03Z
მიმოზა
158661
5356516
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''ფრიდრიხ გუნდოლფი''' (დაბადების სახელი — ფრიდრიხ ლეოპოლდ გუნდელფინგერი; {{lang-de|Friedrich Gundolf}}; დ. 20 ივნისი, 1880, დარმშტადტი — გ. 12 ივლისი, 1931, ჰაიდელბერგი) — გერმანელი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე, გერმანისტი და შტეფან გეორგეს მიმდევარი. გუნდოლფი ვაიმარის რესპუბლიკის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პროფესორი იყო. მისი მოსწავლეების რიცხვში იყო მესამე რაიხის მომავალი პროპაგანდის მინისტრი იოზეფ გებელსი.
==ბიოგრაფია==
გუნდოლფი დაიბადა ებრაულ ოჯახში. საშუალო განათლება დარმშტადტში მიიღო, ხოლო გერმანისტიკას სწავლობდა მიუნხენის, ჰაიდელბერგისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში. აღიარება მას 1916 წელს, მონუმენტური ნაშრომის „გოეთეს“ გამოქვეყნების შემდეგ მოეპოვა. ლიტერატურათმცოდნედ ჩამოყალიბებაში გუნდოლფზე ყველაზე დიდი გავლენა შტეფან გეორგემ და ვილჰელმ დილთაიმ მოახდინეს.
==ოჯახი==
გუნდოლფს პოლონელ-ებრაელი პიანისტის, აგატა მალახოფისგან ჰყავდა ქალიშვილი — კორდელია, რომელიც ქორწინების გარეშე დაიბადა. ნაცისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, დედა და ქალიშვილი ავსტრალიაში ემიგრაციაში წავიდნენ. კორდელია იქ ლიტერატურათმცოდნე გახდა და ორი შვილი შეეძინა.
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
2rlb482xpkom9x6srowga9ohsli1upk
5356518
5356516
2026-04-14T14:51:25Z
მიმოზა
158661
5356518
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''ფრიდრიხ გუნდოლფი''' (დაბადების სახელი — ფრიდრიხ ლეოპოლდ გუნდელფინგერი; {{lang-de|Friedrich Gundolf}}; დ. 20 ივნისი, 1880, დარმშტადტი — გ. 12 ივლისი, 1931, ჰაიდელბერგი) — გერმანელი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე, გერმანისტი და შტეფან გეორგეს მიმდევარი. გუნდოლფი ვაიმარის რესპუბლიკის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პროფესორი იყო. მისი მოსწავლეების რიცხვში იყო მესამე რაიხის მომავალი პროპაგანდის მინისტრი იოზეფ გებელსი.
==ბიოგრაფია==
გუნდოლფი დაიბადა ებრაულ ოჯახში. საშუალო განათლება დარმშტადტში მიიღო, ხოლო გერმანისტიკას სწავლობდა მიუნხენის, ჰაიდელბერგისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში. აღიარება მას 1916 წელს, მონუმენტური ნაშრომის „გოეთეს“ გამოქვეყნების შემდეგ მოეპოვა. ლიტერატურათმცოდნედ ჩამოყალიბებაში გუნდოლფზე ყველაზე დიდი გავლენა შტეფან გეორგემ და ვილჰელმ დილთაიმ მოახდინეს.
==ოჯახი==
გუნდოლფს პოლონელ-ებრაელი პიანისტის, აგატა მალახოფისგან ჰყავდა ქალიშვილი — კორდელია, რომელიც ქორწინების გარეშე დაიბადა. ნაცისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, დედა და ქალიშვილი ავსტრალიაში ემიგრაციაში წავიდნენ. კორდელია იქ ლიტერატურათმცოდნე გახდა და ორი შვილი შეეძინა.
==გარდაცვალება და მემკვიდრეობა==
1927 წელს გუნდოლფს სიმსივნე დაუდგინეს, რის შედეგადაც იგი ოთხი წლის შემდეგ გარდაიცვალა. 1933 წელს ნაცისტურმა რეჟიმმა გუნდოლფის ნაშრომები აკრძალა. იგი დაქორწინებული იყო პიანისტ აგათა მალახოვზე (1884-1983). მათ ქალიშვილი, კორდელია გუნდოლფი, იტალიური ენის პროფესორი და ლიტერატურათმცოდნე გახდა. კორდელია გრაფიკოს მელხიორ ლეხტერის ნათლული იყო. მამის გარდაცვალებისა და გერმანიაში ნაცისტური რეჟიმის გაძლიერების შემდეგ, დედამ რჩევისთვის ალბერტ აინშტაინს მიმართა. ამან ოჯახს საშუალება მისცა, ჯერ კაპრიზე, შემდეგ კი რომში გახიზნულიყო.
==ნაშრომები==
მისი ყველაზე ცნობილი პუბლიკაციაა „გოეთე“ (1916; მე-13 გამოცემა — 1930), რომელშიც მან გააცნობიერა და რადიკალური სახე მისცა ისტორიულ ფიგურებთან დაკავშირებით თავის პრინციპულ შეხედულებებს. 1964 წელს გერმანული ენისა და ლიტერატურის აკადემიამ (Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung) დააწესა ყოველწლიური „ფრიდრიხ გუნდოლფის პრემია“ უცხო ქვეყნებში გერმანული კულტურის პოპულარიზაციისთვის.
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
3fnuuvdnepp2nd5jbpxjejbok18udpu
5356519
5356518
2026-04-14T14:51:40Z
მიმოზა
158661
დაემატა [[კატეგორია:გერმანელი პოეტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356519
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''ფრიდრიხ გუნდოლფი''' (დაბადების სახელი — ფრიდრიხ ლეოპოლდ გუნდელფინგერი; {{lang-de|Friedrich Gundolf}}; დ. 20 ივნისი, 1880, დარმშტადტი — გ. 12 ივლისი, 1931, ჰაიდელბერგი) — გერმანელი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე, გერმანისტი და შტეფან გეორგეს მიმდევარი. გუნდოლფი ვაიმარის რესპუბლიკის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პროფესორი იყო. მისი მოსწავლეების რიცხვში იყო მესამე რაიხის მომავალი პროპაგანდის მინისტრი იოზეფ გებელსი.
==ბიოგრაფია==
გუნდოლფი დაიბადა ებრაულ ოჯახში. საშუალო განათლება დარმშტადტში მიიღო, ხოლო გერმანისტიკას სწავლობდა მიუნხენის, ჰაიდელბერგისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში. აღიარება მას 1916 წელს, მონუმენტური ნაშრომის „გოეთეს“ გამოქვეყნების შემდეგ მოეპოვა. ლიტერატურათმცოდნედ ჩამოყალიბებაში გუნდოლფზე ყველაზე დიდი გავლენა შტეფან გეორგემ და ვილჰელმ დილთაიმ მოახდინეს.
==ოჯახი==
გუნდოლფს პოლონელ-ებრაელი პიანისტის, აგატა მალახოფისგან ჰყავდა ქალიშვილი — კორდელია, რომელიც ქორწინების გარეშე დაიბადა. ნაცისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, დედა და ქალიშვილი ავსტრალიაში ემიგრაციაში წავიდნენ. კორდელია იქ ლიტერატურათმცოდნე გახდა და ორი შვილი შეეძინა.
==გარდაცვალება და მემკვიდრეობა==
1927 წელს გუნდოლფს სიმსივნე დაუდგინეს, რის შედეგადაც იგი ოთხი წლის შემდეგ გარდაიცვალა. 1933 წელს ნაცისტურმა რეჟიმმა გუნდოლფის ნაშრომები აკრძალა. იგი დაქორწინებული იყო პიანისტ აგათა მალახოვზე (1884-1983). მათ ქალიშვილი, კორდელია გუნდოლფი, იტალიური ენის პროფესორი და ლიტერატურათმცოდნე გახდა. კორდელია გრაფიკოს მელხიორ ლეხტერის ნათლული იყო. მამის გარდაცვალებისა და გერმანიაში ნაცისტური რეჟიმის გაძლიერების შემდეგ, დედამ რჩევისთვის ალბერტ აინშტაინს მიმართა. ამან ოჯახს საშუალება მისცა, ჯერ კაპრიზე, შემდეგ კი რომში გახიზნულიყო.
==ნაშრომები==
მისი ყველაზე ცნობილი პუბლიკაციაა „გოეთე“ (1916; მე-13 გამოცემა — 1930), რომელშიც მან გააცნობიერა და რადიკალური სახე მისცა ისტორიულ ფიგურებთან დაკავშირებით თავის პრინციპულ შეხედულებებს. 1964 წელს გერმანული ენისა და ლიტერატურის აკადემიამ (Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung) დააწესა ყოველწლიური „ფრიდრიხ გუნდოლფის პრემია“ უცხო ქვეყნებში გერმანული კულტურის პოპულარიზაციისთვის.
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:გერმანელი პოეტები]]
6rvdfw2mqc5rqn8tp4g1tma53wvsjyw
5356522
5356519
2026-04-14T14:59:41Z
მიმოზა
158661
5356522
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
[[ფაილი:Gundolf grab.JPG|200px|მინი|საფლავის ქვა]]
'''ფრიდრიხ გუნდოლფი''' (დაბადების სახელი — ფრიდრიხ ლეოპოლდ გუნდელფინგერი; {{lang-de|Friedrich Gundolf}}; დ. [[20 ივნისი]], [[1880]], [[დარმშტადტი]] — გ. [[12 ივლისი]], [[1931]], [[ჰაიდელბერგი]]) — [[გერმანელი]] [[პოეტი]], [[ლიტერატურათმცოდნეობა|ლიტერატურათმცოდნე]], გერმანისტი და შტეფან გეორგეს მიმდევარი. გუნდოლფი [[ვაიმარის რესპუბლიკა|ვაიმარის რესპუბლიკის]] ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პროფესორი იყო. მისი მოსწავლეების რიცხვში იყო [[მესამე რაიხი|მესამე რაიხის]] მომავალი პროპაგანდის მინისტრი [[იოზეფ გებელსი]].
==ბიოგრაფია==
გუნდოლფი დაიბადა [[ებრაელები|ებრაულ]] ოჯახში. საშუალო განათლება დარმშტადტში მიიღო, ხოლო გერმანისტიკას სწავლობდა [[მიუნხენი|მიუნხენის]], ჰაიდელბერგისა და [[ბერლინის უნივერსიტეტი|ბერლინის უნივერსიტეტებში]]. აღიარება მას [[1916]] წელს, მონუმენტური ნაშრომის „გოეთეს“ გამოქვეყნების შემდეგ მოეპოვა. ლიტერატურათმცოდნედ ჩამოყალიბებაში გუნდოლფზე ყველაზე დიდი გავლენა შტეფან გეორგემ და [[ვილჰელმ დილტეი|ვილჰელმ დილტეიმ]] მოახდინეს.
==ოჯახი==
გუნდოლფს პოლონელ-ებრაელი პიანისტის, აგატა მალახოფისგან ჰყავდა ქალიშვილი — კორდელია, რომელიც ქორწინების გარეშე დაიბადა. [[ნაცისტები|ნაცისტების]] ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, დედა და ქალიშვილი [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] ემიგრაციაში წავიდნენ. კორდელია იქ ლიტერატურათმცოდნე გახდა და ორი შვილი შეეძინა.
==გარდაცვალება და მემკვიდრეობა==
[[1927]] წელს გუნდოლფს [[სიმსივნე]] დაუდგინეს, რის შედეგადაც იგი ოთხი წლის შემდეგ გარდაიცვალა. [[1933]] წელს ნაცისტურმა რეჟიმმა გუნდოლფის ნაშრომები აკრძალა. იგი დაქორწინებული იყო პიანისტ აგათა მალახოვზე ([[1884]]-[[1983]]). მათ ქალიშვილი, კორდელია გუნდოლფი, იტალიური ენის პროფესორი და ლიტერატურათმცოდნე გახდა. კორდელია გრაფიკოს მელხიორ ლეხტერის ნათლული იყო. მამის გარდაცვალებისა და გერმანიაში ნაცისტური რეჟიმის გაძლიერების შემდეგ, დედამ რჩევისთვის [[ალბერტ აინშტაინი|ალბერტ აინშტაინს]] მიმართა. მან ოჯახს საშუალება მისცა, ჯერ [[კაპრი|კაპრიზე]], შემდეგ კი [[რომი|რომში]] გახიზნულიყო.
==ნაშრომები==
მისი ყველაზე ცნობილი პუბლიკაციაა „გოეთე“ ([[1916]]; მე-13 გამოცემა — [[1930]]), რომელშიც მან გააცნობიერა და რადიკალური სახე მისცა ისტორიულ ფიგურებთან დაკავშირებით თავის პრინციპულ შეხედულებებს. [[1964]] წელს [[გერმანული ენა|გერმანული ენისა]] და ლიტერატურის აკადემიამ (Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung) დააწესა ყოველწლიური „ფრიდრიხ გუნდოლფის პრემია“ უცხო ქვეყნებში გერმანული კულტურის პოპულარიზაციისთვის.
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:გერმანელი პოეტები]]
oribaq26drtp2tuq7c49k01hg3ca1hw
განხილვა:ფრიდრიხ გუნდოლფი
1
880422
5356523
2026-04-14T15:00:39Z
მიმოზა
158661
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356523
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
შტეფან გეორგე
0
880423
5356525
2026-04-14T15:03:23Z
მიმოზა
158661
ახალი გვერდი: '''შტეფან გეორგე''' ({{lang-de|Stefan George}}; დაბადების სახელი — შტეფან ანტონ გეორგე; დ. [[12 ივლისი]], [[1868]], ბიუდესჰაიმი, ამჟამად ქალაქ ბინგენ-ამ-რაინის ნაწილი — გ. 4 დეკემბერი, 1933, მინუსიო, ლოკარნოს მა...
5356525
wikitext
text/x-wiki
'''შტეფან გეორგე''' ({{lang-de|Stefan George}}; დაბადების სახელი — შტეფან ანტონ გეორგე; დ. [[12 ივლისი]], [[1868]], ბიუდესჰაიმი, ამჟამად ქალაქ ბინგენ-ამ-რაინის ნაწილი — გ. 4 დეკემბერი, 1933, მინუსიო, ლოკარნოს მახლობლად) — გერმანელი პოეტი და მთარგმნელი.
o266ohe65vwx0nipdar1un7hwqwejmm
5356526
5356525
2026-04-14T15:04:45Z
მიმოზა
158661
5356526
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''შტეფან გეორგე''' ({{lang-de|Stefan George}}; დაბადების სახელი — შტეფან ანტონ გეორგე; დ. [[12 ივლისი]], [[1868]], ბიუდესჰაიმი, ამჟამად ქალაქ ბინგენ-ამ-რაინის ნაწილი — გ. 4 დეკემბერი, 1933, მინუსიო, ლოკარნოს მახლობლად) — გერმანელი პოეტი და მთარგმნელი.
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
lwikirq3kfm15xbiknmdie5m79dxsjo
5356528
5356526
2026-04-14T15:08:35Z
მიმოზა
158661
5356528
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''შტეფან გეორგე''' ({{lang-de|Stefan George}}; დაბადების სახელი — შტეფან ანტონ გეორგე; დ. [[12 ივლისი]], [[1868]], ბიუდესჰაიმი, ამჟამად ქალაქ ბინგენ-ამ-რაინის ნაწილი — გ. 4 დეკემბერი, 1933, მინუსიო, ლოკარნოს მახლობლად) — გერმანელი პოეტი და მთარგმნელი.
==ბიოგრაფია==
სწავლობდა დარმშტადტში, შემდეგ კი — პარიზში, მიუნხენსა და ბერლინში. ბევრს მოგზაურობდა ევროპაში.
იზიარებდა „ხელოვნება ხელოვნებისთვის“ (l’art pour l’art) კონცეფციას და იმ შეხედულებას, რომ არსებითი „არა აზრი, არამედ ფორმაა“. დააფუძნა და რედაქტორობდა ლიტერატურულ ჟურნალს „ხელოვნების ფურცლები“ (Blätter für die Kunst). გერმანულ ენაზე თარგმნა დანტე, ბოდლერი, შექსპირის სონეტები, აგრეთვე თანამედროვე ფრანგი, ინგლისელი და იტალიელი პოეტების ნაწარმოებები. შექმნა ცნობილი „გეორგეს წრე“ (George-Kreis), რომელიც გეორგეს გარდაცვალების შემდეგ, 1933 წელს დაიშალა. ამ წრეში, რომელსაც ოპონენტებმა „ექსტრავაგანტურ მარტოსულთა კლუბი“ უწოდეს, მრავალი ცნობილი პიროვნება შედიოდა, მათ შორის: მეწარმე და პოეტი რობერტ ბერინგერი, ლეოპოლდ ანდრიანი, კარლ ვოლფსკელი, ფრიდრიხ გუნდოლფი, ერნსტ კანტოროვიჩი, ლუდვიგ კლაგესი, ძმები კლაუს, ალექსანდერ და ბერტოლდ ფონ შტაუფენბერგები, ალფრედ შულერი და სხვები.
გეორგე იზიარებდა „კონსერვატიული რევოლუციის“ იდეებს. იყო ჰომოსექსუალი, თუმცა თავის მიმდევრებს მოუწოდებდა, მის მსგავსად, ცელიბატი (უქორწინებლობა) დაეცვათ. მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო მაქსიმილიან „მაქსიმინ“ კრონბერგერთან (15.04.1888 — 16.04.1904) შეხვედრა 1902 ან 1903 წელს. გეორგემ მაქსიმინი ღვთაებრივ რანგში აიყვანა, საკუთარ იდეალად მიიჩნია და მასზე წერდა, რომ იხილა ის, „ვისაც მთელი ცხოვრება ვეძებდი“. კრონბერგერი მენინგიტისგან გარდაიცვალა, თექვსმეტი წლის შესრულებიდან მეორე დღეს. ჰანა ვოლფსკელი იხსენებდა: „როდესაც მაქსიმინი გარდაიცვალა, არ მჯეროდა, რომ გეორგე ამას გადაიტანდა...“. მას ეძღვნება ციკლ „მეშვიდე რგოლის“ ცენტრალური ნაწილი. რ. ბერინგერი წერდა, რომ „მაქსიმინთან შეხვედრა — გეორგეს ცხოვრების შუაგული და სისრულეა. როგორც დანტესთვის — ბეატრიჩე... ისე უკვდავყო გეორგემ მაქსიმინი“.
გეორგეს შემოქმედება წარმოადგენს მნიშვნელოვან ხიდს, რომელიც XIX საუკუნეს გერმანულ მოდერნიზმთან აკავშირებს. იგი ექსპერიმენტებს ატარებდა მეტრიკაში, პუნქტუაციასა და ფორმაში. მრავალწერტილის გვერდით მან შემოიღო ორწერტილი („..“), წერტილს სვამდა არა მხოლოდ სტრიქონის ქვემოთ, არამედ შუაშიც, რითაც მას დამაკავშირებელი ნიშნის ფუნქციას ანიჭებდა; გერმანულ არსებით სახელებს პატარა ასოთი წერდა, ხოლო დიდ ასოებს საკუთარი შეხედულებისამებრ იყენებდა.
თავის უკანასკნელ პოეტურ კრებულში „ახალი სამეფო“ (Das Neue Reich), შტეფან გეორგემ აღწერა ახალი საზოგადოებრივი წყობა, რომლის სათავეშიც სულიერი არისტოკრატია (geistig-seelische Aristokratie) იდგა. ნაციონალ-სოციალისტები შეეცადნენ, ამ ნაშრომზე დაყრდნობით, გეორგე თავის მხარეს გადაებირებინათ, თუმცა პოეტი მხოლოდ საზოგადოების სულიერ აღორძინებაზე ფიქრობდა და ტოტალიტარიზმის მოწინააღმდეგე იყო. მას შემდეგ, რაც 1933 წელს ნაციონალ-სოციალისტები ხელისუფლებაში მოვიდნენ, გეორგემ უარი თქვა პროპაგანდის მინისტრ გებელსის მიერ შეთავაზებულ ახალი გერმანული პოეზიის აკადემიის პრეზიდენტის პოსტზე. მან ასევე არ მიიღო მონაწილეობა NSDAP-ის მიერ მისი 65 წლის იუბილეს აღსანიშნავად მოწყობილ საზეიმო მსვლელობასა და ჩირაღდნების დღესასწაულში.
შტეფან გეორგე უდიდეს გერმანულენოვან პოეტთა რიცხვს მიეკუთვნება, ჰუგო ფონ ჰოფმანსტალის, გოტფრიდ ბენისა და რაინერ მარია რილკეს გვერდით. იგი გერმანელი სიმბოლისტების წინამძღოლი იყო.
გეორგე ფრანგ სიმბოლისტებთან სწავლობდა და მოგვიანებით დიდი გავლენა მოახდინა რუს სიმბოლისტებზეც, მათ შორის ვალერი ბრიუსოვსა და ვიაჩესლავ ივანოვზე.
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
byoqbc4rxy6t8h062imhf0a614ad1do
5356531
5356528
2026-04-14T15:10:07Z
მიმოზა
158661
5356531
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''შტეფან გეორგე''' ({{lang-de|Stefan George}}; დაბადების სახელი — შტეფან ანტონ გეორგე; დ. [[12 ივლისი]], [[1868]], ბიუდესჰაიმი, ამჟამად ქალაქ ბინგენ-ამ-რაინის ნაწილი — გ. 4 დეკემბერი, 1933, მინუსიო, ლოკარნოს მახლობლად) — გერმანელი პოეტი და მთარგმნელი.
==ბიოგრაფია==
სწავლობდა დარმშტადტში, შემდეგ კი — პარიზში, მიუნხენსა და ბერლინში. ბევრს მოგზაურობდა ევროპაში.
იზიარებდა „ხელოვნება ხელოვნებისთვის“ (l’art pour l’art) კონცეფციას და იმ შეხედულებას, რომ არსებითი „არა აზრი, არამედ ფორმაა“. დააფუძნა და რედაქტორობდა ლიტერატურულ ჟურნალს „ხელოვნების ფურცლები“ (Blätter für die Kunst). გერმანულ ენაზე თარგმნა დანტე, ბოდლერი, შექსპირის სონეტები, აგრეთვე თანამედროვე ფრანგი, ინგლისელი და იტალიელი პოეტების ნაწარმოებები. შექმნა ცნობილი „გეორგეს წრე“ (George-Kreis), რომელიც გეორგეს გარდაცვალების შემდეგ, 1933 წელს დაიშალა. ამ წრეში, რომელსაც ოპონენტებმა „ექსტრავაგანტურ მარტოსულთა კლუბი“ უწოდეს, მრავალი ცნობილი პიროვნება შედიოდა, მათ შორის: მეწარმე და პოეტი რობერტ ბერინგერი, ლეოპოლდ ანდრიანი, კარლ ვოლფსკელი, ფრიდრიხ გუნდოლფი, ერნსტ კანტოროვიჩი, ლუდვიგ კლაგესი, ძმები კლაუს, ალექსანდერ და ბერტოლდ ფონ შტაუფენბერგები, ალფრედ შულერი და სხვები.
გეორგე იზიარებდა „კონსერვატიული რევოლუციის“ იდეებს. იყო ჰომოსექსუალი, თუმცა თავის მიმდევრებს მოუწოდებდა, მის მსგავსად, ცელიბატი (უქორწინებლობა) დაეცვათ. მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო მაქსიმილიან „მაქსიმინ“ კრონბერგერთან (15.04.1888 — 16.04.1904) შეხვედრა 1902 ან 1903 წელს. გეორგემ მაქსიმინი ღვთაებრივ რანგში აიყვანა, საკუთარ იდეალად მიიჩნია და მასზე წერდა, რომ იხილა ის, „ვისაც მთელი ცხოვრება ვეძებდი“. კრონბერგერი მენინგიტისგან გარდაიცვალა, თექვსმეტი წლის შესრულებიდან მეორე დღეს. ჰანა ვოლფსკელი იხსენებდა: „როდესაც მაქსიმინი გარდაიცვალა, არ მჯეროდა, რომ გეორგე ამას გადაიტანდა...“. მას ეძღვნება ციკლ „მეშვიდე რგოლის“ ცენტრალური ნაწილი. რ. ბერინგერი წერდა, რომ „მაქსიმინთან შეხვედრა — გეორგეს ცხოვრების შუაგული და სისრულეა. როგორც დანტესთვის — ბეატრიჩე... ისე უკვდავყო გეორგემ მაქსიმინი“.
გეორგეს შემოქმედება წარმოადგენს მნიშვნელოვან ხიდს, რომელიც XIX საუკუნეს გერმანულ მოდერნიზმთან აკავშირებს. იგი ექსპერიმენტებს ატარებდა მეტრიკაში, პუნქტუაციასა და ფორმაში. მრავალწერტილის გვერდით მან შემოიღო ორწერტილი („..“), წერტილს სვამდა არა მხოლოდ სტრიქონის ქვემოთ, არამედ შუაშიც, რითაც მას დამაკავშირებელი ნიშნის ფუნქციას ანიჭებდა; გერმანულ არსებით სახელებს პატარა ასოთი წერდა, ხოლო დიდ ასოებს საკუთარი შეხედულებისამებრ იყენებდა.
თავის უკანასკნელ პოეტურ კრებულში „ახალი სამეფო“ (Das Neue Reich), შტეფან გეორგემ აღწერა ახალი საზოგადოებრივი წყობა, რომლის სათავეშიც სულიერი არისტოკრატია (geistig-seelische Aristokratie) იდგა. ნაციონალ-სოციალისტები შეეცადნენ, ამ ნაშრომზე დაყრდნობით, გეორგე თავის მხარეს გადაებირებინათ, თუმცა პოეტი მხოლოდ საზოგადოების სულიერ აღორძინებაზე ფიქრობდა და ტოტალიტარიზმის მოწინააღმდეგე იყო. მას შემდეგ, რაც 1933 წელს ნაციონალ-სოციალისტები ხელისუფლებაში მოვიდნენ, გეორგემ უარი თქვა პროპაგანდის მინისტრ გებელსის მიერ შეთავაზებულ ახალი გერმანული პოეზიის აკადემიის პრეზიდენტის პოსტზე. მან ასევე არ მიიღო მონაწილეობა NSDAP-ის მიერ მისი 65 წლის იუბილეს აღსანიშნავად მოწყობილ საზეიმო მსვლელობასა და ჩირაღდნების დღესასწაულში.
შტეფან გეორგე უდიდეს გერმანულენოვან პოეტთა რიცხვს მიეკუთვნება, ჰუგო ფონ ჰოფმანსტალის, გოტფრიდ ბენისა და რაინერ მარია რილკეს გვერდით. იგი გერმანელი სიმბოლისტების წინამძღოლი იყო.
გეორგე ფრანგ სიმბოლისტებთან სწავლობდა და მოგვიანებით დიდი გავლენა მოახდინა რუს სიმბოლისტებზეც, მათ შორის ვალერი ბრიუსოვსა და ვიაჩესლავ ივანოვზე.
==ლიტერატურა==
*Вальцель О. в книге Импрессионизм и экспрессионизм, СПБ., 1923;
*Scheller W., St. George, 1918;
*Gundolf Fr., St. George, 1920;
*Drahn H., Das Werk St. Georges, 1924;
*Kawerau S., St. George u. R. M. Rilke, B., 1914;
*Schaeffer A., Dichter und Dichtung, Lpz., 1923;
*Lützeler S., St. George (mit vollständiger Bibliographie), Die Schöne Literatur, 27 Jg., 1926.
*Маяцкий М. Спор о Платоне. Круг Штефана Георге и немецкий университет. М.: Издательский дом Высшей школы экономики, 2011
==რესურსები ინტერნეტში==
* {{ВТ-ЭСБЕ|Георг, Стефан}}
* {{статья|автор=Гальперина Е.|заглавие=Георге Стефан|ссылка=http://feb-web.ru/feb/litenc/encyclop/le2/le2-4641.htm|издание=Литературная энциклопедия|год=1929|том=2}}
* {{Из|Кругосвет|http://www.krugosvet.ru/articles/44/1004469/1004469a1.htm|заглавие=Стефан Георге}}
* [https://web.archive.org/web/20060518142719/http://www.encyclopedia.com/html/g/georgs1.asp Concise overview]
* [https://web.archive.org/web/20080106143248/http://www.androphile.org/preview/Library/Biographies/StefanGeorge/StefanGeorge.htm A biographical article on George’s homosexuality]
* [http://www.alb-neckar-schwarzwald.de/s_george_poems.html Some poems by Stefan George in German and English translation by Carol North Valhope and Ernst Morwitz]{{Ref|de}}{{Ref|en}}
* [http://www.ng.ru/poetry/2009-09-03/6_norna.html ''Стефан Георге'' в «Ex-Libris», переводы Нестора Пилявского]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
12qmmqhqwa8mmu6l8bimtpp75djo4f2
5356532
5356531
2026-04-14T15:12:28Z
მიმოზა
158661
5356532
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''შტეფან გეორგე''' ({{lang-de|Stefan George}}; დაბადების სახელი — შტეფან ანტონ გეორგე; დ. [[12 ივლისი]], [[1868]], ბიუდესჰაიმი, ამჟამად ქალაქ ბინგენ-ამ-რაინის ნაწილი — გ. 4 დეკემბერი, 1933, მინუსიო, ლოკარნოს მახლობლად) — გერმანელი პოეტი და მთარგმნელი.
==ბიოგრაფია==
სწავლობდა დარმშტადტში, შემდეგ კი — პარიზში, მიუნხენსა და ბერლინში. ბევრს მოგზაურობდა ევროპაში.
იზიარებდა „ხელოვნება ხელოვნებისთვის“ (l’art pour l’art) კონცეფციას და იმ შეხედულებას, რომ არსებითი „არა აზრი, არამედ ფორმაა“. დააფუძნა და რედაქტორობდა ლიტერატურულ ჟურნალს „ხელოვნების ფურცლები“ (Blätter für die Kunst). გერმანულ ენაზე თარგმნა დანტე, ბოდლერი, შექსპირის სონეტები, აგრეთვე თანამედროვე ფრანგი, ინგლისელი და იტალიელი პოეტების ნაწარმოებები. შექმნა ცნობილი „გეორგეს წრე“ (George-Kreis), რომელიც გეორგეს გარდაცვალების შემდეგ, 1933 წელს დაიშალა. ამ წრეში, რომელსაც ოპონენტებმა „ექსტრავაგანტურ მარტოსულთა კლუბი“ უწოდეს, მრავალი ცნობილი პიროვნება შედიოდა, მათ შორის: მეწარმე და პოეტი რობერტ ბერინგერი, ლეოპოლდ ანდრიანი, კარლ ვოლფსკელი, ფრიდრიხ გუნდოლფი, ერნსტ კანტოროვიჩი, ლუდვიგ კლაგესი, ძმები კლაუს, ალექსანდერ და ბერტოლდ ფონ შტაუფენბერგები, ალფრედ შულერი და სხვები.
გეორგე იზიარებდა „კონსერვატიული რევოლუციის“ იდეებს. იყო ჰომოსექსუალი, თუმცა თავის მიმდევრებს მოუწოდებდა, მის მსგავსად, ცელიბატი (უქორწინებლობა) დაეცვათ. მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო მაქსიმილიან „მაქსიმინ“ კრონბერგერთან (15.04.1888 — 16.04.1904) შეხვედრა 1902 ან 1903 წელს. გეორგემ მაქსიმინი ღვთაებრივ რანგში აიყვანა, საკუთარ იდეალად მიიჩნია და მასზე წერდა, რომ იხილა ის, „ვისაც მთელი ცხოვრება ვეძებდი“. კრონბერგერი მენინგიტისგან გარდაიცვალა, თექვსმეტი წლის შესრულებიდან მეორე დღეს. ჰანა ვოლფსკელი იხსენებდა: „როდესაც მაქსიმინი გარდაიცვალა, არ მჯეროდა, რომ გეორგე ამას გადაიტანდა...“. მას ეძღვნება ციკლ „მეშვიდე რგოლის“ ცენტრალური ნაწილი. რ. ბერინგერი წერდა, რომ „მაქსიმინთან შეხვედრა — გეორგეს ცხოვრების შუაგული და სისრულეა. როგორც დანტესთვის — ბეატრიჩე... ისე უკვდავყო გეორგემ მაქსიმინი“.
გეორგეს შემოქმედება წარმოადგენს მნიშვნელოვან ხიდს, რომელიც XIX საუკუნეს გერმანულ მოდერნიზმთან აკავშირებს. იგი ექსპერიმენტებს ატარებდა მეტრიკაში, პუნქტუაციასა და ფორმაში. მრავალწერტილის გვერდით მან შემოიღო ორწერტილი („..“), წერტილს სვამდა არა მხოლოდ სტრიქონის ქვემოთ, არამედ შუაშიც, რითაც მას დამაკავშირებელი ნიშნის ფუნქციას ანიჭებდა; გერმანულ არსებით სახელებს პატარა ასოთი წერდა, ხოლო დიდ ასოებს საკუთარი შეხედულებისამებრ იყენებდა.
თავის უკანასკნელ პოეტურ კრებულში „ახალი სამეფო“ (Das Neue Reich), შტეფან გეორგემ აღწერა ახალი საზოგადოებრივი წყობა, რომლის სათავეშიც სულიერი არისტოკრატია (geistig-seelische Aristokratie) იდგა. ნაციონალ-სოციალისტები შეეცადნენ, ამ ნაშრომზე დაყრდნობით, გეორგე თავის მხარეს გადაებირებინათ, თუმცა პოეტი მხოლოდ საზოგადოების სულიერ აღორძინებაზე ფიქრობდა და ტოტალიტარიზმის მოწინააღმდეგე იყო. მას შემდეგ, რაც 1933 წელს ნაციონალ-სოციალისტები ხელისუფლებაში მოვიდნენ, გეორგემ უარი თქვა პროპაგანდის მინისტრ გებელსის მიერ შეთავაზებულ ახალი გერმანული პოეზიის აკადემიის პრეზიდენტის პოსტზე. მან ასევე არ მიიღო მონაწილეობა NSDAP-ის მიერ მისი 65 წლის იუბილეს აღსანიშნავად მოწყობილ საზეიმო მსვლელობასა და ჩირაღდნების დღესასწაულში.
შტეფან გეორგე უდიდეს გერმანულენოვან პოეტთა რიცხვს მიეკუთვნება, ჰუგო ფონ ჰოფმანსტალის, გოტფრიდ ბენისა და რაინერ მარია რილკეს გვერდით. იგი გერმანელი სიმბოლისტების წინამძღოლი იყო.
გეორგე ფრანგ სიმბოლისტებთან სწავლობდა და მოგვიანებით დიდი გავლენა მოახდინა რუს სიმბოლისტებზეც, მათ შორის ვალერი ბრიუსოვსა და ვიაჩესლავ ივანოვზე.
==ლიტერატურა==
*Вальцель О. в книге Импрессионизм и экспрессионизм, СПБ., 1923;
*Scheller W., St. George, 1918;
*Gundolf Fr., St. George, 1920;
*Drahn H., Das Werk St. Georges, 1924;
*Kawerau S., St. George u. R. M. Rilke, B., 1914;
*Schaeffer A., Dichter und Dichtung, Lpz., 1923;
*Lützeler S., St. George (mit vollständiger Bibliographie), Die Schöne Literatur, 27 Jg., 1926.
*Маяцкий М. Спор о Платоне. Круг Штефана Георге и немецкий университет. М.: Издательский дом Высшей школы экономики, 2011
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://web.archive.org/web/20060518142719/http://www.encyclopedia.com/html/g/georgs1.asp Concise overview]
* [https://web.archive.org/web/20080106143248/http://www.androphile.org/preview/Library/Biographies/StefanGeorge/StefanGeorge.htm A biographical article on George’s homosexuality]
* [http://www.alb-neckar-schwarzwald.de/s_george_poems.html Some poems by Stefan George in German and English translation by Carol North Valhope and Ernst Morwitz]{{Ref|de}}{{Ref|en}}
* [http://www.ng.ru/poetry/2009-09-03/6_norna.html ''Стефан Георге'' в «Ex-Libris», переводы Нестора Пилявского]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
bho865j911pkg3i6joy0klnty0q94gw
5356534
5356532
2026-04-14T15:12:47Z
მიმოზა
158661
დაემატა [[კატეგორია:გერმანელი პოეტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356534
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''შტეფან გეორგე''' ({{lang-de|Stefan George}}; დაბადების სახელი — შტეფან ანტონ გეორგე; დ. [[12 ივლისი]], [[1868]], ბიუდესჰაიმი, ამჟამად ქალაქ ბინგენ-ამ-რაინის ნაწილი — გ. 4 დეკემბერი, 1933, მინუსიო, ლოკარნოს მახლობლად) — გერმანელი პოეტი და მთარგმნელი.
==ბიოგრაფია==
სწავლობდა დარმშტადტში, შემდეგ კი — პარიზში, მიუნხენსა და ბერლინში. ბევრს მოგზაურობდა ევროპაში.
იზიარებდა „ხელოვნება ხელოვნებისთვის“ (l’art pour l’art) კონცეფციას და იმ შეხედულებას, რომ არსებითი „არა აზრი, არამედ ფორმაა“. დააფუძნა და რედაქტორობდა ლიტერატურულ ჟურნალს „ხელოვნების ფურცლები“ (Blätter für die Kunst). გერმანულ ენაზე თარგმნა დანტე, ბოდლერი, შექსპირის სონეტები, აგრეთვე თანამედროვე ფრანგი, ინგლისელი და იტალიელი პოეტების ნაწარმოებები. შექმნა ცნობილი „გეორგეს წრე“ (George-Kreis), რომელიც გეორგეს გარდაცვალების შემდეგ, 1933 წელს დაიშალა. ამ წრეში, რომელსაც ოპონენტებმა „ექსტრავაგანტურ მარტოსულთა კლუბი“ უწოდეს, მრავალი ცნობილი პიროვნება შედიოდა, მათ შორის: მეწარმე და პოეტი რობერტ ბერინგერი, ლეოპოლდ ანდრიანი, კარლ ვოლფსკელი, ფრიდრიხ გუნდოლფი, ერნსტ კანტოროვიჩი, ლუდვიგ კლაგესი, ძმები კლაუს, ალექსანდერ და ბერტოლდ ფონ შტაუფენბერგები, ალფრედ შულერი და სხვები.
გეორგე იზიარებდა „კონსერვატიული რევოლუციის“ იდეებს. იყო ჰომოსექსუალი, თუმცა თავის მიმდევრებს მოუწოდებდა, მის მსგავსად, ცელიბატი (უქორწინებლობა) დაეცვათ. მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო მაქსიმილიან „მაქსიმინ“ კრონბერგერთან (15.04.1888 — 16.04.1904) შეხვედრა 1902 ან 1903 წელს. გეორგემ მაქსიმინი ღვთაებრივ რანგში აიყვანა, საკუთარ იდეალად მიიჩნია და მასზე წერდა, რომ იხილა ის, „ვისაც მთელი ცხოვრება ვეძებდი“. კრონბერგერი მენინგიტისგან გარდაიცვალა, თექვსმეტი წლის შესრულებიდან მეორე დღეს. ჰანა ვოლფსკელი იხსენებდა: „როდესაც მაქსიმინი გარდაიცვალა, არ მჯეროდა, რომ გეორგე ამას გადაიტანდა...“. მას ეძღვნება ციკლ „მეშვიდე რგოლის“ ცენტრალური ნაწილი. რ. ბერინგერი წერდა, რომ „მაქსიმინთან შეხვედრა — გეორგეს ცხოვრების შუაგული და სისრულეა. როგორც დანტესთვის — ბეატრიჩე... ისე უკვდავყო გეორგემ მაქსიმინი“.
გეორგეს შემოქმედება წარმოადგენს მნიშვნელოვან ხიდს, რომელიც XIX საუკუნეს გერმანულ მოდერნიზმთან აკავშირებს. იგი ექსპერიმენტებს ატარებდა მეტრიკაში, პუნქტუაციასა და ფორმაში. მრავალწერტილის გვერდით მან შემოიღო ორწერტილი („..“), წერტილს სვამდა არა მხოლოდ სტრიქონის ქვემოთ, არამედ შუაშიც, რითაც მას დამაკავშირებელი ნიშნის ფუნქციას ანიჭებდა; გერმანულ არსებით სახელებს პატარა ასოთი წერდა, ხოლო დიდ ასოებს საკუთარი შეხედულებისამებრ იყენებდა.
თავის უკანასკნელ პოეტურ კრებულში „ახალი სამეფო“ (Das Neue Reich), შტეფან გეორგემ აღწერა ახალი საზოგადოებრივი წყობა, რომლის სათავეშიც სულიერი არისტოკრატია (geistig-seelische Aristokratie) იდგა. ნაციონალ-სოციალისტები შეეცადნენ, ამ ნაშრომზე დაყრდნობით, გეორგე თავის მხარეს გადაებირებინათ, თუმცა პოეტი მხოლოდ საზოგადოების სულიერ აღორძინებაზე ფიქრობდა და ტოტალიტარიზმის მოწინააღმდეგე იყო. მას შემდეგ, რაც 1933 წელს ნაციონალ-სოციალისტები ხელისუფლებაში მოვიდნენ, გეორგემ უარი თქვა პროპაგანდის მინისტრ გებელსის მიერ შეთავაზებულ ახალი გერმანული პოეზიის აკადემიის პრეზიდენტის პოსტზე. მან ასევე არ მიიღო მონაწილეობა NSDAP-ის მიერ მისი 65 წლის იუბილეს აღსანიშნავად მოწყობილ საზეიმო მსვლელობასა და ჩირაღდნების დღესასწაულში.
შტეფან გეორგე უდიდეს გერმანულენოვან პოეტთა რიცხვს მიეკუთვნება, ჰუგო ფონ ჰოფმანსტალის, გოტფრიდ ბენისა და რაინერ მარია რილკეს გვერდით. იგი გერმანელი სიმბოლისტების წინამძღოლი იყო.
გეორგე ფრანგ სიმბოლისტებთან სწავლობდა და მოგვიანებით დიდი გავლენა მოახდინა რუს სიმბოლისტებზეც, მათ შორის ვალერი ბრიუსოვსა და ვიაჩესლავ ივანოვზე.
==ლიტერატურა==
*Вальцель О. в книге Импрессионизм и экспрессионизм, СПБ., 1923;
*Scheller W., St. George, 1918;
*Gundolf Fr., St. George, 1920;
*Drahn H., Das Werk St. Georges, 1924;
*Kawerau S., St. George u. R. M. Rilke, B., 1914;
*Schaeffer A., Dichter und Dichtung, Lpz., 1923;
*Lützeler S., St. George (mit vollständiger Bibliographie), Die Schöne Literatur, 27 Jg., 1926.
*Маяцкий М. Спор о Платоне. Круг Штефана Георге и немецкий университет. М.: Издательский дом Высшей школы экономики, 2011
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://web.archive.org/web/20060518142719/http://www.encyclopedia.com/html/g/georgs1.asp Concise overview]
* [https://web.archive.org/web/20080106143248/http://www.androphile.org/preview/Library/Biographies/StefanGeorge/StefanGeorge.htm A biographical article on George’s homosexuality]
* [http://www.alb-neckar-schwarzwald.de/s_george_poems.html Some poems by Stefan George in German and English translation by Carol North Valhope and Ernst Morwitz]{{Ref|de}}{{Ref|en}}
* [http://www.ng.ru/poetry/2009-09-03/6_norna.html ''Стефан Георге'' в «Ex-Libris», переводы Нестора Пилявского]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:გერმანელი პოეტები]]
e4fujnyrcf1wb66ryxdjbs9ensf46j4
5356542
5356534
2026-04-14T15:24:32Z
მიმოზა
158661
5356542
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}}
'''შტეფან გეორგე''' ({{lang-de|Stefan George}}; დაბადების სახელი — შტეფან ანტონ გეორგე; დ. [[12 ივლისი]], [[1868]], ბიუდესჰაიმი, ამჟამად ქალაქ ბინგენ-ამ-რაინის ნაწილი — გ. [[4 დეკემბერი]], [[1933]], მინუსიო, ლოკარნოს მახლობლად) — [[გერმანელი]] [[პოეტი]] და [[მარგანელი|მთარგმნელი]].
==ბიოგრაფია==
სწავლობდა [[დარმშტადტი|დარმშტადტში]], შემდეგ კი — [[პარიზი|პარიზში]], [[მიუნხენი|მიუნხენსა]] და [[ბერლინი|ბერლინში]]. ბევრს მოგზაურობდა [[ევროპა|ევროპაში]]. იგი იზიარებდა „ხელოვნება ხელოვნებისთვის“ (l’art pour l’art) კონცეფციას და იმ შეხედულებას, რომ არსებითი „არა აზრი, არამედ ფორმაა“. დააფუძნა და რედაქტორობდა ლიტერატურულ ჟურნალს „ხელოვნების ფურცლები“ (Blätter für die Kunst). [[გერმანული ენა|გერმანულ ენაზე]] თარგმნა [[დანტე ალიგიერი|დანტე]], [[შარლ ბოდლერი|ბოდლერი]], [[უილიამ შექსპირი|შექსპირის]] სონეტები, აგრეთვე თანამედროვე ფრანგი, ინგლისელი და იტალიელი პოეტების ნაწარმოებები. შექმნა ცნობილი „გეორგეს წრე“ (George-Kreis), რომელიც გეორგეს გარდაცვალების შემდეგ, [[1933]] წელს დაიშალა. ამ წრეში, რომელსაც ოპონენტებმა „ექსტრავაგანტურ მარტოსულთა კლუბი“ უწოდეს, მრავალი ცნობილი პიროვნება შედიოდა, მათ შორის: მეწარმე და პოეტი რობერტ ბერინგერი, ლეოპოლდ ანდრიანი, კარლ ვოლფსკელი, ფრიდრიხ გუნდოლფი, ერნსტ კანტოროვიჩი, ლუდვიგ კლაგესი, ძმები კლაუს, ალექსანდერ და ბერტოლდ ფონ შტაუფენბერგები, ალფრედ შულერი და სხვები.
გეორგე იზიარებდა „კონსერვატიული რევოლუციის“ იდეებს. იყო [[ჰომოსექსუალი]], თუმცა თავის მიმდევრებს მოუწოდებდა, მის მსგავსად, ცელიბატი (დაუქორწინებლობა) დაეცვათ. მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო მაქსიმილიან „მაქსიმინ“ კრონბერგერთან შეხვედრა [[1902]] ან [[1903]] წელს. გეორგემ მაქსიმინი ღვთაებრივ რანგში აიყვანა, საკუთარ იდეალად მიიჩნია და მასზე წერდა, რომ იხილა ის, „ვისაც მთელი ცხოვრება ვეძებდი“. კრონბერგერი მენინგიტისგან გარდაიცვალა, თექვსმეტი წლის შესრულებიდან მეორე დღეს. ჰანა ვოლფსკელი იხსენებდა: „როდესაც მაქსიმინი გარდაიცვალა, არ მჯეროდა, რომ გეორგე ამას გადაიტანდა...“. მას ეძღვნება ციკლ „მეშვიდე რგოლის“ ცენტრალური ნაწილი. რ. ბერინგერი წერდა, რომ „მაქსიმინთან შეხვედრა — გეორგეს ცხოვრების შუაგული და სისრულეა. როგორც დანტესთვის — ბეატრიჩე... ისე უკვდავყო გეორგემ მაქსიმინი“.
გეორგეს შემოქმედება წარმოადგენს მნიშვნელოვან ხიდს, რომელიც [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეს]] გერმანულ [[მოდერნიზმი|მოდერნიზმთან]] აკავშირებს. იგი ექსპერიმენტებს ატარებდა მეტრიკაში, პუნქტუაციასა და ფორმაში. მრავალწერტილის გვერდით მან შემოიღო ორწერტილი („..“), წერტილს სვამდა არა მხოლოდ სტრიქონის ქვემოთ, არამედ შუაშიც, რითაც მას დამაკავშირებელი ნიშნის ფუნქციას ანიჭებდა; გერმანულ არსებით სახელებს პატარა ასოთი წერდა, ხოლო დიდ ასოებს საკუთარი შეხედულებისამებრ იყენებდა.
თავის უკანასკნელ პოეტურ კრებულში „ახალი სამეფო“ (Das Neue Reich), შტეფან გეორგემ აღწერა ახალი საზოგადოებრივი წყობა, რომლის სათავეშიც სულიერი არისტოკრატია იდგა. ნაციონალ-სოციალისტები შეეცადნენ, ამ ნაშრომზე დაყრდნობით, გეორგე თავის მხარეს გადაებირებინათ, თუმცა პოეტი მხოლოდ საზოგადოების სულიერ აღორძინებაზე ფიქრობდა და [[ტოტალიტარიზმი|ტოტალიტარიზმის]] მოწინააღმდეგე იყო. მას შემდეგ, რაც [[1933]] წელს ნაციონალ-სოციალისტები ხელისუფლებაში მოვიდნენ, გეორგემ უარი თქვა პროპაგანდის მინისტრ [[იოზეფ გებელსი|გებელსის]] მიერ შეთავაზებულ ახალი გერმანული პოეზიის აკადემიის პრეზიდენტის პოსტზე. მან ასევე არ მიიღო მონაწილეობა NSDAP-ის მიერ მისი 65 წლის იუბილეს აღსანიშნავად მოწყობილ საზეიმო მსვლელობასა და ჩირაღდნების დღესასწაულში.
შტეფან გეორგე უდიდეს გერმანულენოვან პოეტთა რიცხვს მიეკუთვნება, [[ჰუგო ფონ ჰოფმანსთალი|ჰუგო ფონ ჰოფმანსთალის]], გოტფრიდ ბენისა და რაინერ მარია რილკეს გვერდით. იგი გერმანელი სიმბოლისტების წინამძღოლი იყო.
გეორგე [[ფრანგები|ფრანგ]] [[სიმბოლიზმი|სიმბოლისტებთან]] სწავლობდა და მოგვიანებით დიდი გავლენა მოახდინა რუს სიმბოლისტებზეც, მათ შორის [[ვალერი ბრიუსოვი|ვალერი ბრიუსოვსა]] და [[ვიაჩესლავ ივანოვი|ვიაჩესლავ ივანოვზე]].
==ლიტერატურა==
*Вальцель О. в книге Импрессионизм и экспрессионизм, СПБ., 1923;
*Scheller W., St. George, 1918;
*Gundolf Fr., St. George, 1920;
*Drahn H., Das Werk St. Georges, 1924;
*Kawerau S., St. George u. R. M. Rilke, B., 1914;
*Schaeffer A., Dichter und Dichtung, Lpz., 1923;
*Lützeler S., St. George (mit vollständiger Bibliographie), Die Schöne Literatur, 27 Jg., 1926.
*Маяцкий М. Спор о Платоне. Круг Штефана Георге и немецкий университет. М.: Издательский дом Высшей школы экономики, 2011
==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://web.archive.org/web/20060518142719/http://www.encyclopedia.com/html/g/georgs1.asp Concise overview]
* [https://web.archive.org/web/20080106143248/http://www.androphile.org/preview/Library/Biographies/StefanGeorge/StefanGeorge.htm A biographical article on George’s homosexuality]
* [http://www.alb-neckar-schwarzwald.de/s_george_poems.html Some poems by Stefan George in German and English translation by Carol North Valhope and Ernst Morwitz]{{Ref|de}}{{Ref|en}}
* [http://www.ng.ru/poetry/2009-09-03/6_norna.html ''Стефан Георге'' в «Ex-Libris», переводы Нестора Пилявского]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:გერმანელი პოეტები]]
cfevdd59ow3ayptk3z9anjkrd1q6nbh
მომხმარებლის განხილვა:Színestinta
3
880424
5356529
2026-04-14T15:08:53Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356529
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 15:08, 14 აპრილი 2026 (UTC)
mrx3aqfhpxefgusoke2m74pcd462tgp
ქეითი დაგლასი (მსახიობი)
0
880425
5356533
2026-04-14T15:12:39Z
Anuki-QR
175178
ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''ქეთრინ ემილი დაგლასი''' (დ. 19 ოქტომბერი, 1998) — კანადელი [[მსახიობი]]. საშინელებათა და [[თრილერი]]ს [[ჟანრი]]ს პროექტებში შესრულებული როლების წყალობით აღიარება მოიპოვა,...
5356533
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''ქეთრინ ემილი დაგლასი''' (დ. 19 ოქტომბერი, 1998) — კანადელი [[მსახიობი]]. საშინელებათა და [[თრილერი]]ს [[ჟანრი]]ს პროექტებში შესრულებული როლების წყალობით აღიარება მოიპოვა, როგორც „scream queen”.<ref name="scream queen">{{cite web|url=https://slashershack.com/clown-in-a-cornfield-film/|title=Clown In A Cornfield Film Review|date=August 9, 2025|access-date=August 10, 2025}}</ref>
[[ფაილი:Katie Douglas - 2025 WonderCon (cropped).jpg|მინი|მარჯვნივ|ალტ=ქეითი დაგლასი]]
დაგლასის კარიერა [[2013]] წელს დაიწყო სატელევიზიო სერიალში „Spooksville” (2013–2014) და ფილმში „Compulsion” (2013). შემდგომ სატელევიზიო როლებს შორისაა: „Defiance” (2013–2015), „Raising Expectations” (2016–2018), „Mary Kills People” (2017–2019) და „Pretty Hard Cases” (2021–2023). მის პირველ მთავარ როლს ფილმში — თრილერი „Level 16” (2018) — მოჰყვა გარღვევა: სიმართლეზე დამყარებულ სატელევიზიო ფილმებში „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey” (2018) და „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story” (2023) შესრულებული როლები; უკანასკნელმა მას კანადის ეკრანის ჯილდო მოუტანა.
დუგლასმა ფართო პოპულარობა მოიპოვა Netflix-ის კომედია-დრამის სერიალში „Ginny & Georgia” (2021 — დღემდე) მთავარი როლით. შემდეგ მან ითამაშა ფილმებში „The Walk” (2022), „Lazareth” (2024) და „Clown in a Cornfield” (2025).
==ადრეული ცხოვრება და კარიერა==
დაგლასი სამი და-ძმის ოჯახში დაიბადა, [[1998]] წლის [[19 ოქტომბერი|19 ოქტომბერ]]ს, [[ბარლინგტონი|ბარლინგტონ]]ში, [[ონტარიო]], [[კანადა]].<ref>{{cite web|title=Katie Douglas From 'Believe Me' Is Netflix's New It-Girl To Know|url=https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|website=[[Elle (magazine)|Elle]]|date=June 7, 2021|access-date=August 15, 2023|archive-date=March 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313153546/https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|url-status=live}}</ref> სამსახიობო საქმიანობა ექვსი წლის ასაკში დაიწყო ბარლინგტონის „Great Big Theatre Company”-ში.<ref name="GBTC">{{cite web|url=https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|title=Great Big Theatre Company young people's theatre – Photo Gallery 2014|website=gbtc.com|date=2021|access-date=2021-06-07|archive-date=2021-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210607050518/https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|url-status=live}}</ref> მონაწილეობდა მრავალ [[სპექტაკლი|სპექტაკლ]]ში, მათ შორის — შობის სპექტაკლში პინგვინებზე.<ref name="Tor">{{cite web |url=https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |title=Burlington's Katie Douglas surprised by Emmy nomination |publisher=toronto.com |date=June 26, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606143803/https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |archive-date=6 June 2021 |url-status=dead}}</ref>
==კარიერა==
დაგლასმა ეკრანზე [[სამსახიობო კარიერა]] ექვსი წლის ასაკში დაიწყო სერიალში „F2: Forensic Factor”.<ref name="radiox">{{cite web |url=https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |title=This is where you've seen Believe Me's Lisa McVey actress Katie Douglas before |publisher=radiox.co.uk |date=June 4, 2021 |access-date=June 6, 2021 |archive-date=January 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125710/https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |url-status=live }}</ref> შემდგომ, [[2013]] წელს, ითამაშა სელი უილქსი Discovery Family-ის ფანტასტიკური სერიალი „Spooksville”-ში, თუმცა [[სერიალი]] მხოლოდ ერთი სეზონით შემოიფარგლა. [[2014]] წლის მარტში SyFy-ს სერიალ „Defiance: The Lost Ones”-ში განასახიერა ახალგაზრდა ირისა. 15 წლის ასაკში,<ref name="Tor" /> [[2014]] წელს [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელეს]]ში გამართულ 41-ე დღის Daytime Creative Arts Emmy Awards-ზე, „Spooksville”-ში სელი უილქსის როლისთვის, დასახელდა საბავშვო სერიალის საუკეთესო შემსრულებლის კატეგორიაში.
2017–2019 წლებში დუგლასი ასახიერებდა ნაომი მალიქს Global Network-ის კანადურ კომედია-დრამის სერიალ „Mary Kills People”-ში, სადაც კოლეგა გახლდათ კაროლინ დავერნა.<ref name="glo">{{cite web |url=https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |title=Naomi in Mary Kills People |publisher=Global TV |via=Twitter.com |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2021-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426211252/https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |url-status=live }}</ref> 2018 წლის თრილერ ფილმ „Level 16”-ში, რეჟისორ დანიშკა ესტერჰაზის ნამუშევარში, მთავარი — ვივიენის — როლი შეასრულა, რისთვისაც საუკეთესო მსახიობის Bloodie Award-ი დაიმსახურა.<ref name="sho">{{cite web |url=https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |title=Level 16 |website=sho.com |date=2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018121816/https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |archive-date=18 October 2019 |url-status=dead}}</ref><ref name="yy">{{cite web |url=http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |title=Canadian actor Katie Douglas takes another step up with dystopian thriller Level 16 |website=The YY Scene |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2020-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220134403/http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |url-status=dead }}</ref>
[[2019]] წელს დაგლასი სათავეში ჩაუდგა დრამატულ ფილმ „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey”-ს, რომელიც ლისა მაქვეის ნამდვილ ისტორიას ეფუძნება. [[1984]] წელს 17 წლის, სუიციდური განწყობებით შეპყრობილი ლისა, სერიული მკვლელი ბობი ჯო ლონგის მიერ გატაცებულ და 26 საათის განმავლობაში გაუპატიურებულ იქნა, სანამ სიტყვებით გზა გამოუყვანა.<ref name="true">{{cite web |author= Kelly Schremph |url= https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |title= Is 'Believe Me' Based On A True Story? The Lifetime Movie Follows Lisa McVey's Harrowing Tale Of Survival |work= [[Bustle (magazine)|Bustle]] |date= September 30, 2018 |access-date= May 25, 2023 |archive-date= October 19, 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201019155020/https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |url-status= live }}</ref> შესრულებისთვის დუგლასი ACTRA Award-ზე დასახელდა, თუმცა [[ჯილდო (ფილმი)|ჯილდო]] ემბეთ მაქნალტიმ მიიღო.<ref name="actra2019">{{cite web|url=https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|title=ACTRA Toronto 2019 nominees|website=playbackonline.ca|date=January 16, 2019|access-date=May 20, 2021|archive-date=November 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115113427/https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|url-status=live}}</ref>
[[2021]] წელს ითამაშა ები, ჯინისა და ჯორჯიას მეგობარი და MANG ჯგუფის (მაქსი, ები, ნორა და ჯინი) წევრი, [[Netflix]]-ის კომედია სერიალ „Ginny and Georgia”-ში, [[ბრიანი ჰოუი]]ს, [[ანტონია ჯენტრი]]ს, [[სარა უეისგლასი|სარა უეისგლასი]]სა და [[ჩელსი კლარქი]]ს გვერდით.<ref name="pop">{{cite news|date=2021|title=Who plays Abby in Ginny & Georgia? – Katie Douglas|publisher=popsugar.co.uk|url=https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|archive-date=2023-01-09|access-date=2021-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125717/https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|url-status=dead}}</ref> მე-2 სეზონის გამოსვლის შემდეგ „Ginny & Georgia” 2023 წლის იანვრიდან ივნისამდე Netflix-ზე ყველაზე მეტად ნანახი პროდუქცია გახდა — 1-ლა და მე-2 სეზონებში ჯამში 967.2 მლნ საათით ნანახი.<ref>{{Cite web |title=‘Ginny & Georgia’ Dominated Netflix In First Half Of 2023 |url=https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |website=Deadline |language=en |access-date=2025-04-30 |archive-date=2025-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430015553/https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |url-status=live }}</ref> 2023 წლის მაისში სერიალი განახლდა მე-3 და მე-4 სეზონებისთვის; პირველი მათგანი 2025 წლის 5 ივნისს გამოვიდა.
2021–2022 წლებში დაგლასმა მთავარი როლი — 18 წლის ჯეკი სალივანი — შეასრულა CBC Television- სიცილის კომედია-დრამის სერიალ „Pretty Hard Cases”-ის პირველ ორ სეზონში.<ref name="hard">{{cite news |title=Pretty Hard Cases Katie Douglas |url=https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |work=cbc.ca |access-date=29 March 2022 |archive-date=29 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329192953/https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |url-status=live }}</ref>
2022 წელს დუგლასი ასახიერებს ქეით კოლინს დანიელ ადამსის რეჟისორობით გადაღებულ პოლიციის დაცვის ფილმ „The Walk”-ში, [[ჯასტინ ჩეთუინი]]ს, ტერენს ჰოვარდისა და [[მალკოლმ მაკდაუელი]]ს გვერდით.<ref name="walk">{{cite news |title= Katie Douglas |url= https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |work= filmaffinity.com |access-date= March 6, 2023 |archive-date= March 6, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230306014307/https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |url-status= live }}</ref>
[[2023]] წელს მთავარი როლი ეკავა ფილმ „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story”-ში,<ref name="girl">{{cite news|title=The Kara Robinson Story|url=https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|work=kararobinsonchamberlain.com|access-date=March 6, 2023|archive-date=February 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207103355/https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|url-status=live}}</ref> რომელიც ამბობს, თუ როგორ გადაურჩა 15 წლის გოგონა 18 საათზე მეტ ხანს გაგრძელებულ [[გატაცება]]ს, [[პატიმრობა]]სა და სექსუალურ ძალადობას, სანამ გაქცევის შესაძლებლობა არ მოეცა.<ref name="kara">{{cite news |title= The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story (2023) |url= https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |work= justwatch.com |access-date= June 22, 2023 |archive-date= June 22, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230622092639/https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |url-status= live }}</ref>
[[2024]] წელს დაგლასი ალეკ ტიბალდის თრილერ ფილმ „Lazareth”-ში ითამაშა [[ეშლი ჯადი|ეშლი ჯადისა]] და [[სარა პიჯეონი]]ს გვერდით; [[ფილმი]] [[2024]] წლის 10 მაისს გამოვიდა.<ref>{{cite web|last=Grobar|first=Matt|title=Ashley Judd To Topline Vertical Thriller 'Lazareth' From Writer-Director Alec Tibaldi; The Syndicate Launching Sales At Cannes|date=May 4, 2023|website=Deadline Hollywood|url=https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|accessdate=August 20, 2024|archive-date=May 20, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230520024404/https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|url-status=live}}</ref> 2025 წლის ფილმ „Clown in a Cornfield”-ში შესრულება — [[2020]] წლის ამავე სახელწოდების საშინელებათა რომანის ეკრანიზაციაში — დადებითი განხილვებით შეხვდა; Slashershack-ის კრიტიკოსმა დაწერა, რომ „scream queen-ის პოტენციალი” გააჩნია.აკადემიის საზაფხულო ბანაკში. დაგლასი სწავლობდა [[ბარლინგტონის ნელსონის საშუალო სკოლა]]ში. კარიერის ადრეულ ეტაპზე სწავლა გასტროლებთან ერთად, მოგზაური მასწავლებლის დახმარებით განაგრძო.<ref name="scream queen"/>
{{DEFAULTSORT:დაგლასი,ქეითი}}
hqa9zgkntc3679xqngmmezotylkepgr
5356535
5356533
2026-04-14T15:13:43Z
Anuki-QR
175178
დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356535
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''ქეთრინ ემილი დაგლასი''' (დ. 19 ოქტომბერი, 1998) — კანადელი [[მსახიობი]]. საშინელებათა და [[თრილერი]]ს [[ჟანრი]]ს პროექტებში შესრულებული როლების წყალობით აღიარება მოიპოვა, როგორც „scream queen”.<ref name="scream queen">{{cite web|url=https://slashershack.com/clown-in-a-cornfield-film/|title=Clown In A Cornfield Film Review|date=August 9, 2025|access-date=August 10, 2025}}</ref>
[[ფაილი:Katie Douglas - 2025 WonderCon (cropped).jpg|მინი|მარჯვნივ|ალტ=ქეითი დაგლასი]]
დაგლასის კარიერა [[2013]] წელს დაიწყო სატელევიზიო სერიალში „Spooksville” (2013–2014) და ფილმში „Compulsion” (2013). შემდგომ სატელევიზიო როლებს შორისაა: „Defiance” (2013–2015), „Raising Expectations” (2016–2018), „Mary Kills People” (2017–2019) და „Pretty Hard Cases” (2021–2023). მის პირველ მთავარ როლს ფილმში — თრილერი „Level 16” (2018) — მოჰყვა გარღვევა: სიმართლეზე დამყარებულ სატელევიზიო ფილმებში „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey” (2018) და „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story” (2023) შესრულებული როლები; უკანასკნელმა მას კანადის ეკრანის ჯილდო მოუტანა.
დუგლასმა ფართო პოპულარობა მოიპოვა Netflix-ის კომედია-დრამის სერიალში „Ginny & Georgia” (2021 — დღემდე) მთავარი როლით. შემდეგ მან ითამაშა ფილმებში „The Walk” (2022), „Lazareth” (2024) და „Clown in a Cornfield” (2025).
==ადრეული ცხოვრება და კარიერა==
დაგლასი სამი და-ძმის ოჯახში დაიბადა, [[1998]] წლის [[19 ოქტომბერი|19 ოქტომბერ]]ს, [[ბარლინგტონი|ბარლინგტონ]]ში, [[ონტარიო]], [[კანადა]].<ref>{{cite web|title=Katie Douglas From 'Believe Me' Is Netflix's New It-Girl To Know|url=https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|website=[[Elle (magazine)|Elle]]|date=June 7, 2021|access-date=August 15, 2023|archive-date=March 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313153546/https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|url-status=live}}</ref> სამსახიობო საქმიანობა ექვსი წლის ასაკში დაიწყო ბარლინგტონის „Great Big Theatre Company”-ში.<ref name="GBTC">{{cite web|url=https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|title=Great Big Theatre Company young people's theatre – Photo Gallery 2014|website=gbtc.com|date=2021|access-date=2021-06-07|archive-date=2021-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210607050518/https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|url-status=live}}</ref> მონაწილეობდა მრავალ [[სპექტაკლი|სპექტაკლ]]ში, მათ შორის — შობის სპექტაკლში პინგვინებზე.<ref name="Tor">{{cite web |url=https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |title=Burlington's Katie Douglas surprised by Emmy nomination |publisher=toronto.com |date=June 26, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606143803/https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |archive-date=6 June 2021 |url-status=dead}}</ref>
==კარიერა==
დაგლასმა ეკრანზე [[სამსახიობო კარიერა]] ექვსი წლის ასაკში დაიწყო სერიალში „F2: Forensic Factor”.<ref name="radiox">{{cite web |url=https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |title=This is where you've seen Believe Me's Lisa McVey actress Katie Douglas before |publisher=radiox.co.uk |date=June 4, 2021 |access-date=June 6, 2021 |archive-date=January 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125710/https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |url-status=live }}</ref> შემდგომ, [[2013]] წელს, ითამაშა სელი უილქსი Discovery Family-ის ფანტასტიკური სერიალი „Spooksville”-ში, თუმცა [[სერიალი]] მხოლოდ ერთი სეზონით შემოიფარგლა. [[2014]] წლის მარტში SyFy-ს სერიალ „Defiance: The Lost Ones”-ში განასახიერა ახალგაზრდა ირისა. 15 წლის ასაკში,<ref name="Tor" /> [[2014]] წელს [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელეს]]ში გამართულ 41-ე დღის Daytime Creative Arts Emmy Awards-ზე, „Spooksville”-ში სელი უილქსის როლისთვის, დასახელდა საბავშვო სერიალის საუკეთესო შემსრულებლის კატეგორიაში.
2017–2019 წლებში დუგლასი ასახიერებდა ნაომი მალიქს Global Network-ის კანადურ კომედია-დრამის სერიალ „Mary Kills People”-ში, სადაც კოლეგა გახლდათ კაროლინ დავერნა.<ref name="glo">{{cite web |url=https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |title=Naomi in Mary Kills People |publisher=Global TV |via=Twitter.com |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2021-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426211252/https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |url-status=live }}</ref> 2018 წლის თრილერ ფილმ „Level 16”-ში, რეჟისორ დანიშკა ესტერჰაზის ნამუშევარში, მთავარი — ვივიენის — როლი შეასრულა, რისთვისაც საუკეთესო მსახიობის Bloodie Award-ი დაიმსახურა.<ref name="sho">{{cite web |url=https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |title=Level 16 |website=sho.com |date=2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018121816/https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |archive-date=18 October 2019 |url-status=dead}}</ref><ref name="yy">{{cite web |url=http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |title=Canadian actor Katie Douglas takes another step up with dystopian thriller Level 16 |website=The YY Scene |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2020-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220134403/http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |url-status=dead }}</ref>
[[2019]] წელს დაგლასი სათავეში ჩაუდგა დრამატულ ფილმ „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey”-ს, რომელიც ლისა მაქვეის ნამდვილ ისტორიას ეფუძნება. [[1984]] წელს 17 წლის, სუიციდური განწყობებით შეპყრობილი ლისა, სერიული მკვლელი ბობი ჯო ლონგის მიერ გატაცებულ და 26 საათის განმავლობაში გაუპატიურებულ იქნა, სანამ სიტყვებით გზა გამოუყვანა.<ref name="true">{{cite web |author= Kelly Schremph |url= https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |title= Is 'Believe Me' Based On A True Story? The Lifetime Movie Follows Lisa McVey's Harrowing Tale Of Survival |work= [[Bustle (magazine)|Bustle]] |date= September 30, 2018 |access-date= May 25, 2023 |archive-date= October 19, 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201019155020/https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |url-status= live }}</ref> შესრულებისთვის დუგლასი ACTRA Award-ზე დასახელდა, თუმცა [[ჯილდო (ფილმი)|ჯილდო]] ემბეთ მაქნალტიმ მიიღო.<ref name="actra2019">{{cite web|url=https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|title=ACTRA Toronto 2019 nominees|website=playbackonline.ca|date=January 16, 2019|access-date=May 20, 2021|archive-date=November 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115113427/https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|url-status=live}}</ref>
[[2021]] წელს ითამაშა ები, ჯინისა და ჯორჯიას მეგობარი და MANG ჯგუფის (მაქსი, ები, ნორა და ჯინი) წევრი, [[Netflix]]-ის კომედია სერიალ „Ginny and Georgia”-ში, [[ბრიანი ჰოუი]]ს, [[ანტონია ჯენტრი]]ს, [[სარა უეისგლასი|სარა უეისგლასი]]სა და [[ჩელსი კლარქი]]ს გვერდით.<ref name="pop">{{cite news|date=2021|title=Who plays Abby in Ginny & Georgia? – Katie Douglas|publisher=popsugar.co.uk|url=https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|archive-date=2023-01-09|access-date=2021-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125717/https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|url-status=dead}}</ref> მე-2 სეზონის გამოსვლის შემდეგ „Ginny & Georgia” 2023 წლის იანვრიდან ივნისამდე Netflix-ზე ყველაზე მეტად ნანახი პროდუქცია გახდა — 1-ლა და მე-2 სეზონებში ჯამში 967.2 მლნ საათით ნანახი.<ref>{{Cite web |title=‘Ginny & Georgia’ Dominated Netflix In First Half Of 2023 |url=https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |website=Deadline |language=en |access-date=2025-04-30 |archive-date=2025-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430015553/https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |url-status=live }}</ref> 2023 წლის მაისში სერიალი განახლდა მე-3 და მე-4 სეზონებისთვის; პირველი მათგანი 2025 წლის 5 ივნისს გამოვიდა.
2021–2022 წლებში დაგლასმა მთავარი როლი — 18 წლის ჯეკი სალივანი — შეასრულა CBC Television- სიცილის კომედია-დრამის სერიალ „Pretty Hard Cases”-ის პირველ ორ სეზონში.<ref name="hard">{{cite news |title=Pretty Hard Cases Katie Douglas |url=https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |work=cbc.ca |access-date=29 March 2022 |archive-date=29 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329192953/https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |url-status=live }}</ref>
2022 წელს დუგლასი ასახიერებს ქეით კოლინს დანიელ ადამსის რეჟისორობით გადაღებულ პოლიციის დაცვის ფილმ „The Walk”-ში, [[ჯასტინ ჩეთუინი]]ს, ტერენს ჰოვარდისა და [[მალკოლმ მაკდაუელი]]ს გვერდით.<ref name="walk">{{cite news |title= Katie Douglas |url= https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |work= filmaffinity.com |access-date= March 6, 2023 |archive-date= March 6, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230306014307/https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |url-status= live }}</ref>
[[2023]] წელს მთავარი როლი ეკავა ფილმ „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story”-ში,<ref name="girl">{{cite news|title=The Kara Robinson Story|url=https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|work=kararobinsonchamberlain.com|access-date=March 6, 2023|archive-date=February 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207103355/https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|url-status=live}}</ref> რომელიც ამბობს, თუ როგორ გადაურჩა 15 წლის გოგონა 18 საათზე მეტ ხანს გაგრძელებულ [[გატაცება]]ს, [[პატიმრობა]]სა და სექსუალურ ძალადობას, სანამ გაქცევის შესაძლებლობა არ მოეცა.<ref name="kara">{{cite news |title= The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story (2023) |url= https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |work= justwatch.com |access-date= June 22, 2023 |archive-date= June 22, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230622092639/https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |url-status= live }}</ref>
[[2024]] წელს დაგლასი ალეკ ტიბალდის თრილერ ფილმ „Lazareth”-ში ითამაშა [[ეშლი ჯადი|ეშლი ჯადისა]] და [[სარა პიჯეონი]]ს გვერდით; [[ფილმი]] [[2024]] წლის 10 მაისს გამოვიდა.<ref>{{cite web|last=Grobar|first=Matt|title=Ashley Judd To Topline Vertical Thriller 'Lazareth' From Writer-Director Alec Tibaldi; The Syndicate Launching Sales At Cannes|date=May 4, 2023|website=Deadline Hollywood|url=https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|accessdate=August 20, 2024|archive-date=May 20, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230520024404/https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|url-status=live}}</ref> 2025 წლის ფილმ „Clown in a Cornfield”-ში შესრულება — [[2020]] წლის ამავე სახელწოდების საშინელებათა რომანის ეკრანიზაციაში — დადებითი განხილვებით შეხვდა; Slashershack-ის კრიტიკოსმა დაწერა, რომ „scream queen-ის პოტენციალი” გააჩნია.აკადემიის საზაფხულო ბანაკში. დაგლასი სწავლობდა [[ბარლინგტონის ნელსონის საშუალო სკოლა]]ში. კარიერის ადრეულ ეტაპზე სწავლა გასტროლებთან ერთად, მოგზაური მასწავლებლის დახმარებით განაგრძო.<ref name="scream queen"/>
{{DEFAULTSORT:დაგლასი,ქეითი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი]]
8r1062e5oo2pnaiz3c5231ekepatwhi
5356536
5356535
2026-04-14T15:14:03Z
Anuki-QR
175178
დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 1998]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356536
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''ქეთრინ ემილი დაგლასი''' (დ. 19 ოქტომბერი, 1998) — კანადელი [[მსახიობი]]. საშინელებათა და [[თრილერი]]ს [[ჟანრი]]ს პროექტებში შესრულებული როლების წყალობით აღიარება მოიპოვა, როგორც „scream queen”.<ref name="scream queen">{{cite web|url=https://slashershack.com/clown-in-a-cornfield-film/|title=Clown In A Cornfield Film Review|date=August 9, 2025|access-date=August 10, 2025}}</ref>
[[ფაილი:Katie Douglas - 2025 WonderCon (cropped).jpg|მინი|მარჯვნივ|ალტ=ქეითი დაგლასი]]
დაგლასის კარიერა [[2013]] წელს დაიწყო სატელევიზიო სერიალში „Spooksville” (2013–2014) და ფილმში „Compulsion” (2013). შემდგომ სატელევიზიო როლებს შორისაა: „Defiance” (2013–2015), „Raising Expectations” (2016–2018), „Mary Kills People” (2017–2019) და „Pretty Hard Cases” (2021–2023). მის პირველ მთავარ როლს ფილმში — თრილერი „Level 16” (2018) — მოჰყვა გარღვევა: სიმართლეზე დამყარებულ სატელევიზიო ფილმებში „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey” (2018) და „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story” (2023) შესრულებული როლები; უკანასკნელმა მას კანადის ეკრანის ჯილდო მოუტანა.
დუგლასმა ფართო პოპულარობა მოიპოვა Netflix-ის კომედია-დრამის სერიალში „Ginny & Georgia” (2021 — დღემდე) მთავარი როლით. შემდეგ მან ითამაშა ფილმებში „The Walk” (2022), „Lazareth” (2024) და „Clown in a Cornfield” (2025).
==ადრეული ცხოვრება და კარიერა==
დაგლასი სამი და-ძმის ოჯახში დაიბადა, [[1998]] წლის [[19 ოქტომბერი|19 ოქტომბერ]]ს, [[ბარლინგტონი|ბარლინგტონ]]ში, [[ონტარიო]], [[კანადა]].<ref>{{cite web|title=Katie Douglas From 'Believe Me' Is Netflix's New It-Girl To Know|url=https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|website=[[Elle (magazine)|Elle]]|date=June 7, 2021|access-date=August 15, 2023|archive-date=March 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313153546/https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|url-status=live}}</ref> სამსახიობო საქმიანობა ექვსი წლის ასაკში დაიწყო ბარლინგტონის „Great Big Theatre Company”-ში.<ref name="GBTC">{{cite web|url=https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|title=Great Big Theatre Company young people's theatre – Photo Gallery 2014|website=gbtc.com|date=2021|access-date=2021-06-07|archive-date=2021-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210607050518/https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|url-status=live}}</ref> მონაწილეობდა მრავალ [[სპექტაკლი|სპექტაკლ]]ში, მათ შორის — შობის სპექტაკლში პინგვინებზე.<ref name="Tor">{{cite web |url=https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |title=Burlington's Katie Douglas surprised by Emmy nomination |publisher=toronto.com |date=June 26, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606143803/https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |archive-date=6 June 2021 |url-status=dead}}</ref>
==კარიერა==
დაგლასმა ეკრანზე [[სამსახიობო კარიერა]] ექვსი წლის ასაკში დაიწყო სერიალში „F2: Forensic Factor”.<ref name="radiox">{{cite web |url=https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |title=This is where you've seen Believe Me's Lisa McVey actress Katie Douglas before |publisher=radiox.co.uk |date=June 4, 2021 |access-date=June 6, 2021 |archive-date=January 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125710/https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |url-status=live }}</ref> შემდგომ, [[2013]] წელს, ითამაშა სელი უილქსი Discovery Family-ის ფანტასტიკური სერიალი „Spooksville”-ში, თუმცა [[სერიალი]] მხოლოდ ერთი სეზონით შემოიფარგლა. [[2014]] წლის მარტში SyFy-ს სერიალ „Defiance: The Lost Ones”-ში განასახიერა ახალგაზრდა ირისა. 15 წლის ასაკში,<ref name="Tor" /> [[2014]] წელს [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელეს]]ში გამართულ 41-ე დღის Daytime Creative Arts Emmy Awards-ზე, „Spooksville”-ში სელი უილქსის როლისთვის, დასახელდა საბავშვო სერიალის საუკეთესო შემსრულებლის კატეგორიაში.
2017–2019 წლებში დუგლასი ასახიერებდა ნაომი მალიქს Global Network-ის კანადურ კომედია-დრამის სერიალ „Mary Kills People”-ში, სადაც კოლეგა გახლდათ კაროლინ დავერნა.<ref name="glo">{{cite web |url=https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |title=Naomi in Mary Kills People |publisher=Global TV |via=Twitter.com |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2021-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426211252/https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |url-status=live }}</ref> 2018 წლის თრილერ ფილმ „Level 16”-ში, რეჟისორ დანიშკა ესტერჰაზის ნამუშევარში, მთავარი — ვივიენის — როლი შეასრულა, რისთვისაც საუკეთესო მსახიობის Bloodie Award-ი დაიმსახურა.<ref name="sho">{{cite web |url=https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |title=Level 16 |website=sho.com |date=2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018121816/https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |archive-date=18 October 2019 |url-status=dead}}</ref><ref name="yy">{{cite web |url=http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |title=Canadian actor Katie Douglas takes another step up with dystopian thriller Level 16 |website=The YY Scene |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2020-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220134403/http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |url-status=dead }}</ref>
[[2019]] წელს დაგლასი სათავეში ჩაუდგა დრამატულ ფილმ „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey”-ს, რომელიც ლისა მაქვეის ნამდვილ ისტორიას ეფუძნება. [[1984]] წელს 17 წლის, სუიციდური განწყობებით შეპყრობილი ლისა, სერიული მკვლელი ბობი ჯო ლონგის მიერ გატაცებულ და 26 საათის განმავლობაში გაუპატიურებულ იქნა, სანამ სიტყვებით გზა გამოუყვანა.<ref name="true">{{cite web |author= Kelly Schremph |url= https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |title= Is 'Believe Me' Based On A True Story? The Lifetime Movie Follows Lisa McVey's Harrowing Tale Of Survival |work= [[Bustle (magazine)|Bustle]] |date= September 30, 2018 |access-date= May 25, 2023 |archive-date= October 19, 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201019155020/https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |url-status= live }}</ref> შესრულებისთვის დუგლასი ACTRA Award-ზე დასახელდა, თუმცა [[ჯილდო (ფილმი)|ჯილდო]] ემბეთ მაქნალტიმ მიიღო.<ref name="actra2019">{{cite web|url=https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|title=ACTRA Toronto 2019 nominees|website=playbackonline.ca|date=January 16, 2019|access-date=May 20, 2021|archive-date=November 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115113427/https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|url-status=live}}</ref>
[[2021]] წელს ითამაშა ები, ჯინისა და ჯორჯიას მეგობარი და MANG ჯგუფის (მაქსი, ები, ნორა და ჯინი) წევრი, [[Netflix]]-ის კომედია სერიალ „Ginny and Georgia”-ში, [[ბრიანი ჰოუი]]ს, [[ანტონია ჯენტრი]]ს, [[სარა უეისგლასი|სარა უეისგლასი]]სა და [[ჩელსი კლარქი]]ს გვერდით.<ref name="pop">{{cite news|date=2021|title=Who plays Abby in Ginny & Georgia? – Katie Douglas|publisher=popsugar.co.uk|url=https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|archive-date=2023-01-09|access-date=2021-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125717/https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|url-status=dead}}</ref> მე-2 სეზონის გამოსვლის შემდეგ „Ginny & Georgia” 2023 წლის იანვრიდან ივნისამდე Netflix-ზე ყველაზე მეტად ნანახი პროდუქცია გახდა — 1-ლა და მე-2 სეზონებში ჯამში 967.2 მლნ საათით ნანახი.<ref>{{Cite web |title=‘Ginny & Georgia’ Dominated Netflix In First Half Of 2023 |url=https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |website=Deadline |language=en |access-date=2025-04-30 |archive-date=2025-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430015553/https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |url-status=live }}</ref> 2023 წლის მაისში სერიალი განახლდა მე-3 და მე-4 სეზონებისთვის; პირველი მათგანი 2025 წლის 5 ივნისს გამოვიდა.
2021–2022 წლებში დაგლასმა მთავარი როლი — 18 წლის ჯეკი სალივანი — შეასრულა CBC Television- სიცილის კომედია-დრამის სერიალ „Pretty Hard Cases”-ის პირველ ორ სეზონში.<ref name="hard">{{cite news |title=Pretty Hard Cases Katie Douglas |url=https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |work=cbc.ca |access-date=29 March 2022 |archive-date=29 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329192953/https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |url-status=live }}</ref>
2022 წელს დუგლასი ასახიერებს ქეით კოლინს დანიელ ადამსის რეჟისორობით გადაღებულ პოლიციის დაცვის ფილმ „The Walk”-ში, [[ჯასტინ ჩეთუინი]]ს, ტერენს ჰოვარდისა და [[მალკოლმ მაკდაუელი]]ს გვერდით.<ref name="walk">{{cite news |title= Katie Douglas |url= https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |work= filmaffinity.com |access-date= March 6, 2023 |archive-date= March 6, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230306014307/https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |url-status= live }}</ref>
[[2023]] წელს მთავარი როლი ეკავა ფილმ „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story”-ში,<ref name="girl">{{cite news|title=The Kara Robinson Story|url=https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|work=kararobinsonchamberlain.com|access-date=March 6, 2023|archive-date=February 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207103355/https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|url-status=live}}</ref> რომელიც ამბობს, თუ როგორ გადაურჩა 15 წლის გოგონა 18 საათზე მეტ ხანს გაგრძელებულ [[გატაცება]]ს, [[პატიმრობა]]სა და სექსუალურ ძალადობას, სანამ გაქცევის შესაძლებლობა არ მოეცა.<ref name="kara">{{cite news |title= The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story (2023) |url= https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |work= justwatch.com |access-date= June 22, 2023 |archive-date= June 22, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230622092639/https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |url-status= live }}</ref>
[[2024]] წელს დაგლასი ალეკ ტიბალდის თრილერ ფილმ „Lazareth”-ში ითამაშა [[ეშლი ჯადი|ეშლი ჯადისა]] და [[სარა პიჯეონი]]ს გვერდით; [[ფილმი]] [[2024]] წლის 10 მაისს გამოვიდა.<ref>{{cite web|last=Grobar|first=Matt|title=Ashley Judd To Topline Vertical Thriller 'Lazareth' From Writer-Director Alec Tibaldi; The Syndicate Launching Sales At Cannes|date=May 4, 2023|website=Deadline Hollywood|url=https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|accessdate=August 20, 2024|archive-date=May 20, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230520024404/https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|url-status=live}}</ref> 2025 წლის ფილმ „Clown in a Cornfield”-ში შესრულება — [[2020]] წლის ამავე სახელწოდების საშინელებათა რომანის ეკრანიზაციაში — დადებითი განხილვებით შეხვდა; Slashershack-ის კრიტიკოსმა დაწერა, რომ „scream queen-ის პოტენციალი” გააჩნია.აკადემიის საზაფხულო ბანაკში. დაგლასი სწავლობდა [[ბარლინგტონის ნელსონის საშუალო სკოლა]]ში. კარიერის ადრეულ ეტაპზე სწავლა გასტროლებთან ერთად, მოგზაური მასწავლებლის დახმარებით განაგრძო.<ref name="scream queen"/>
{{DEFAULTSORT:დაგლასი,ქეითი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1998]]
38i2daxtjl5qsrdqk27gx49gv0sw3nc
5356537
5356536
2026-04-14T15:14:22Z
Anuki-QR
175178
დაემატა [[კატეგორია:კანადელები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356537
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''ქეთრინ ემილი დაგლასი''' (დ. 19 ოქტომბერი, 1998) — კანადელი [[მსახიობი]]. საშინელებათა და [[თრილერი]]ს [[ჟანრი]]ს პროექტებში შესრულებული როლების წყალობით აღიარება მოიპოვა, როგორც „scream queen”.<ref name="scream queen">{{cite web|url=https://slashershack.com/clown-in-a-cornfield-film/|title=Clown In A Cornfield Film Review|date=August 9, 2025|access-date=August 10, 2025}}</ref>
[[ფაილი:Katie Douglas - 2025 WonderCon (cropped).jpg|მინი|მარჯვნივ|ალტ=ქეითი დაგლასი]]
დაგლასის კარიერა [[2013]] წელს დაიწყო სატელევიზიო სერიალში „Spooksville” (2013–2014) და ფილმში „Compulsion” (2013). შემდგომ სატელევიზიო როლებს შორისაა: „Defiance” (2013–2015), „Raising Expectations” (2016–2018), „Mary Kills People” (2017–2019) და „Pretty Hard Cases” (2021–2023). მის პირველ მთავარ როლს ფილმში — თრილერი „Level 16” (2018) — მოჰყვა გარღვევა: სიმართლეზე დამყარებულ სატელევიზიო ფილმებში „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey” (2018) და „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story” (2023) შესრულებული როლები; უკანასკნელმა მას კანადის ეკრანის ჯილდო მოუტანა.
დუგლასმა ფართო პოპულარობა მოიპოვა Netflix-ის კომედია-დრამის სერიალში „Ginny & Georgia” (2021 — დღემდე) მთავარი როლით. შემდეგ მან ითამაშა ფილმებში „The Walk” (2022), „Lazareth” (2024) და „Clown in a Cornfield” (2025).
==ადრეული ცხოვრება და კარიერა==
დაგლასი სამი და-ძმის ოჯახში დაიბადა, [[1998]] წლის [[19 ოქტომბერი|19 ოქტომბერ]]ს, [[ბარლინგტონი|ბარლინგტონ]]ში, [[ონტარიო]], [[კანადა]].<ref>{{cite web|title=Katie Douglas From 'Believe Me' Is Netflix's New It-Girl To Know|url=https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|website=[[Elle (magazine)|Elle]]|date=June 7, 2021|access-date=August 15, 2023|archive-date=March 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313153546/https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|url-status=live}}</ref> სამსახიობო საქმიანობა ექვსი წლის ასაკში დაიწყო ბარლინგტონის „Great Big Theatre Company”-ში.<ref name="GBTC">{{cite web|url=https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|title=Great Big Theatre Company young people's theatre – Photo Gallery 2014|website=gbtc.com|date=2021|access-date=2021-06-07|archive-date=2021-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210607050518/https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|url-status=live}}</ref> მონაწილეობდა მრავალ [[სპექტაკლი|სპექტაკლ]]ში, მათ შორის — შობის სპექტაკლში პინგვინებზე.<ref name="Tor">{{cite web |url=https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |title=Burlington's Katie Douglas surprised by Emmy nomination |publisher=toronto.com |date=June 26, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606143803/https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |archive-date=6 June 2021 |url-status=dead}}</ref>
==კარიერა==
დაგლასმა ეკრანზე [[სამსახიობო კარიერა]] ექვსი წლის ასაკში დაიწყო სერიალში „F2: Forensic Factor”.<ref name="radiox">{{cite web |url=https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |title=This is where you've seen Believe Me's Lisa McVey actress Katie Douglas before |publisher=radiox.co.uk |date=June 4, 2021 |access-date=June 6, 2021 |archive-date=January 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125710/https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |url-status=live }}</ref> შემდგომ, [[2013]] წელს, ითამაშა სელი უილქსი Discovery Family-ის ფანტასტიკური სერიალი „Spooksville”-ში, თუმცა [[სერიალი]] მხოლოდ ერთი სეზონით შემოიფარგლა. [[2014]] წლის მარტში SyFy-ს სერიალ „Defiance: The Lost Ones”-ში განასახიერა ახალგაზრდა ირისა. 15 წლის ასაკში,<ref name="Tor" /> [[2014]] წელს [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელეს]]ში გამართულ 41-ე დღის Daytime Creative Arts Emmy Awards-ზე, „Spooksville”-ში სელი უილქსის როლისთვის, დასახელდა საბავშვო სერიალის საუკეთესო შემსრულებლის კატეგორიაში.
2017–2019 წლებში დუგლასი ასახიერებდა ნაომი მალიქს Global Network-ის კანადურ კომედია-დრამის სერიალ „Mary Kills People”-ში, სადაც კოლეგა გახლდათ კაროლინ დავერნა.<ref name="glo">{{cite web |url=https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |title=Naomi in Mary Kills People |publisher=Global TV |via=Twitter.com |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2021-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426211252/https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |url-status=live }}</ref> 2018 წლის თრილერ ფილმ „Level 16”-ში, რეჟისორ დანიშკა ესტერჰაზის ნამუშევარში, მთავარი — ვივიენის — როლი შეასრულა, რისთვისაც საუკეთესო მსახიობის Bloodie Award-ი დაიმსახურა.<ref name="sho">{{cite web |url=https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |title=Level 16 |website=sho.com |date=2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018121816/https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |archive-date=18 October 2019 |url-status=dead}}</ref><ref name="yy">{{cite web |url=http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |title=Canadian actor Katie Douglas takes another step up with dystopian thriller Level 16 |website=The YY Scene |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2020-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220134403/http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |url-status=dead }}</ref>
[[2019]] წელს დაგლასი სათავეში ჩაუდგა დრამატულ ფილმ „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey”-ს, რომელიც ლისა მაქვეის ნამდვილ ისტორიას ეფუძნება. [[1984]] წელს 17 წლის, სუიციდური განწყობებით შეპყრობილი ლისა, სერიული მკვლელი ბობი ჯო ლონგის მიერ გატაცებულ და 26 საათის განმავლობაში გაუპატიურებულ იქნა, სანამ სიტყვებით გზა გამოუყვანა.<ref name="true">{{cite web |author= Kelly Schremph |url= https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |title= Is 'Believe Me' Based On A True Story? The Lifetime Movie Follows Lisa McVey's Harrowing Tale Of Survival |work= [[Bustle (magazine)|Bustle]] |date= September 30, 2018 |access-date= May 25, 2023 |archive-date= October 19, 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201019155020/https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |url-status= live }}</ref> შესრულებისთვის დუგლასი ACTRA Award-ზე დასახელდა, თუმცა [[ჯილდო (ფილმი)|ჯილდო]] ემბეთ მაქნალტიმ მიიღო.<ref name="actra2019">{{cite web|url=https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|title=ACTRA Toronto 2019 nominees|website=playbackonline.ca|date=January 16, 2019|access-date=May 20, 2021|archive-date=November 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115113427/https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|url-status=live}}</ref>
[[2021]] წელს ითამაშა ები, ჯინისა და ჯორჯიას მეგობარი და MANG ჯგუფის (მაქსი, ები, ნორა და ჯინი) წევრი, [[Netflix]]-ის კომედია სერიალ „Ginny and Georgia”-ში, [[ბრიანი ჰოუი]]ს, [[ანტონია ჯენტრი]]ს, [[სარა უეისგლასი|სარა უეისგლასი]]სა და [[ჩელსი კლარქი]]ს გვერდით.<ref name="pop">{{cite news|date=2021|title=Who plays Abby in Ginny & Georgia? – Katie Douglas|publisher=popsugar.co.uk|url=https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|archive-date=2023-01-09|access-date=2021-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125717/https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|url-status=dead}}</ref> მე-2 სეზონის გამოსვლის შემდეგ „Ginny & Georgia” 2023 წლის იანვრიდან ივნისამდე Netflix-ზე ყველაზე მეტად ნანახი პროდუქცია გახდა — 1-ლა და მე-2 სეზონებში ჯამში 967.2 მლნ საათით ნანახი.<ref>{{Cite web |title=‘Ginny & Georgia’ Dominated Netflix In First Half Of 2023 |url=https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |website=Deadline |language=en |access-date=2025-04-30 |archive-date=2025-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430015553/https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |url-status=live }}</ref> 2023 წლის მაისში სერიალი განახლდა მე-3 და მე-4 სეზონებისთვის; პირველი მათგანი 2025 წლის 5 ივნისს გამოვიდა.
2021–2022 წლებში დაგლასმა მთავარი როლი — 18 წლის ჯეკი სალივანი — შეასრულა CBC Television- სიცილის კომედია-დრამის სერიალ „Pretty Hard Cases”-ის პირველ ორ სეზონში.<ref name="hard">{{cite news |title=Pretty Hard Cases Katie Douglas |url=https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |work=cbc.ca |access-date=29 March 2022 |archive-date=29 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329192953/https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |url-status=live }}</ref>
2022 წელს დუგლასი ასახიერებს ქეით კოლინს დანიელ ადამსის რეჟისორობით გადაღებულ პოლიციის დაცვის ფილმ „The Walk”-ში, [[ჯასტინ ჩეთუინი]]ს, ტერენს ჰოვარდისა და [[მალკოლმ მაკდაუელი]]ს გვერდით.<ref name="walk">{{cite news |title= Katie Douglas |url= https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |work= filmaffinity.com |access-date= March 6, 2023 |archive-date= March 6, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230306014307/https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |url-status= live }}</ref>
[[2023]] წელს მთავარი როლი ეკავა ფილმ „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story”-ში,<ref name="girl">{{cite news|title=The Kara Robinson Story|url=https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|work=kararobinsonchamberlain.com|access-date=March 6, 2023|archive-date=February 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207103355/https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|url-status=live}}</ref> რომელიც ამბობს, თუ როგორ გადაურჩა 15 წლის გოგონა 18 საათზე მეტ ხანს გაგრძელებულ [[გატაცება]]ს, [[პატიმრობა]]სა და სექსუალურ ძალადობას, სანამ გაქცევის შესაძლებლობა არ მოეცა.<ref name="kara">{{cite news |title= The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story (2023) |url= https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |work= justwatch.com |access-date= June 22, 2023 |archive-date= June 22, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230622092639/https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |url-status= live }}</ref>
[[2024]] წელს დაგლასი ალეკ ტიბალდის თრილერ ფილმ „Lazareth”-ში ითამაშა [[ეშლი ჯადი|ეშლი ჯადისა]] და [[სარა პიჯეონი]]ს გვერდით; [[ფილმი]] [[2024]] წლის 10 მაისს გამოვიდა.<ref>{{cite web|last=Grobar|first=Matt|title=Ashley Judd To Topline Vertical Thriller 'Lazareth' From Writer-Director Alec Tibaldi; The Syndicate Launching Sales At Cannes|date=May 4, 2023|website=Deadline Hollywood|url=https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|accessdate=August 20, 2024|archive-date=May 20, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230520024404/https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|url-status=live}}</ref> 2025 წლის ფილმ „Clown in a Cornfield”-ში შესრულება — [[2020]] წლის ამავე სახელწოდების საშინელებათა რომანის ეკრანიზაციაში — დადებითი განხილვებით შეხვდა; Slashershack-ის კრიტიკოსმა დაწერა, რომ „scream queen-ის პოტენციალი” გააჩნია.აკადემიის საზაფხულო ბანაკში. დაგლასი სწავლობდა [[ბარლინგტონის ნელსონის საშუალო სკოლა]]ში. კარიერის ადრეულ ეტაპზე სწავლა გასტროლებთან ერთად, მოგზაური მასწავლებლის დახმარებით განაგრძო.<ref name="scream queen"/>
{{DEFAULTSORT:დაგლასი,ქეითი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1998]]
[[კატეგორია:კანადელები]]
gug0styl8353ml8wrdf3v4i9z91i3kb
5356538
5356537
2026-04-14T15:14:34Z
Anuki-QR
175178
დაემატა [[კატეგორია:მსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356538
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''ქეთრინ ემილი დაგლასი''' (დ. 19 ოქტომბერი, 1998) — კანადელი [[მსახიობი]]. საშინელებათა და [[თრილერი]]ს [[ჟანრი]]ს პროექტებში შესრულებული როლების წყალობით აღიარება მოიპოვა, როგორც „scream queen”.<ref name="scream queen">{{cite web|url=https://slashershack.com/clown-in-a-cornfield-film/|title=Clown In A Cornfield Film Review|date=August 9, 2025|access-date=August 10, 2025}}</ref>
[[ფაილი:Katie Douglas - 2025 WonderCon (cropped).jpg|მინი|მარჯვნივ|ალტ=ქეითი დაგლასი]]
დაგლასის კარიერა [[2013]] წელს დაიწყო სატელევიზიო სერიალში „Spooksville” (2013–2014) და ფილმში „Compulsion” (2013). შემდგომ სატელევიზიო როლებს შორისაა: „Defiance” (2013–2015), „Raising Expectations” (2016–2018), „Mary Kills People” (2017–2019) და „Pretty Hard Cases” (2021–2023). მის პირველ მთავარ როლს ფილმში — თრილერი „Level 16” (2018) — მოჰყვა გარღვევა: სიმართლეზე დამყარებულ სატელევიზიო ფილმებში „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey” (2018) და „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story” (2023) შესრულებული როლები; უკანასკნელმა მას კანადის ეკრანის ჯილდო მოუტანა.
დუგლასმა ფართო პოპულარობა მოიპოვა Netflix-ის კომედია-დრამის სერიალში „Ginny & Georgia” (2021 — დღემდე) მთავარი როლით. შემდეგ მან ითამაშა ფილმებში „The Walk” (2022), „Lazareth” (2024) და „Clown in a Cornfield” (2025).
==ადრეული ცხოვრება და კარიერა==
დაგლასი სამი და-ძმის ოჯახში დაიბადა, [[1998]] წლის [[19 ოქტომბერი|19 ოქტომბერ]]ს, [[ბარლინგტონი|ბარლინგტონ]]ში, [[ონტარიო]], [[კანადა]].<ref>{{cite web|title=Katie Douglas From 'Believe Me' Is Netflix's New It-Girl To Know|url=https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|website=[[Elle (magazine)|Elle]]|date=June 7, 2021|access-date=August 15, 2023|archive-date=March 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313153546/https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|url-status=live}}</ref> სამსახიობო საქმიანობა ექვსი წლის ასაკში დაიწყო ბარლინგტონის „Great Big Theatre Company”-ში.<ref name="GBTC">{{cite web|url=https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|title=Great Big Theatre Company young people's theatre – Photo Gallery 2014|website=gbtc.com|date=2021|access-date=2021-06-07|archive-date=2021-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210607050518/https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|url-status=live}}</ref> მონაწილეობდა მრავალ [[სპექტაკლი|სპექტაკლ]]ში, მათ შორის — შობის სპექტაკლში პინგვინებზე.<ref name="Tor">{{cite web |url=https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |title=Burlington's Katie Douglas surprised by Emmy nomination |publisher=toronto.com |date=June 26, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606143803/https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |archive-date=6 June 2021 |url-status=dead}}</ref>
==კარიერა==
დაგლასმა ეკრანზე [[სამსახიობო კარიერა]] ექვსი წლის ასაკში დაიწყო სერიალში „F2: Forensic Factor”.<ref name="radiox">{{cite web |url=https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |title=This is where you've seen Believe Me's Lisa McVey actress Katie Douglas before |publisher=radiox.co.uk |date=June 4, 2021 |access-date=June 6, 2021 |archive-date=January 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125710/https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |url-status=live }}</ref> შემდგომ, [[2013]] წელს, ითამაშა სელი უილქსი Discovery Family-ის ფანტასტიკური სერიალი „Spooksville”-ში, თუმცა [[სერიალი]] მხოლოდ ერთი სეზონით შემოიფარგლა. [[2014]] წლის მარტში SyFy-ს სერიალ „Defiance: The Lost Ones”-ში განასახიერა ახალგაზრდა ირისა. 15 წლის ასაკში,<ref name="Tor" /> [[2014]] წელს [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელეს]]ში გამართულ 41-ე დღის Daytime Creative Arts Emmy Awards-ზე, „Spooksville”-ში სელი უილქსის როლისთვის, დასახელდა საბავშვო სერიალის საუკეთესო შემსრულებლის კატეგორიაში.
2017–2019 წლებში დუგლასი ასახიერებდა ნაომი მალიქს Global Network-ის კანადურ კომედია-დრამის სერიალ „Mary Kills People”-ში, სადაც კოლეგა გახლდათ კაროლინ დავერნა.<ref name="glo">{{cite web |url=https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |title=Naomi in Mary Kills People |publisher=Global TV |via=Twitter.com |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2021-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426211252/https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |url-status=live }}</ref> 2018 წლის თრილერ ფილმ „Level 16”-ში, რეჟისორ დანიშკა ესტერჰაზის ნამუშევარში, მთავარი — ვივიენის — როლი შეასრულა, რისთვისაც საუკეთესო მსახიობის Bloodie Award-ი დაიმსახურა.<ref name="sho">{{cite web |url=https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |title=Level 16 |website=sho.com |date=2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018121816/https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |archive-date=18 October 2019 |url-status=dead}}</ref><ref name="yy">{{cite web |url=http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |title=Canadian actor Katie Douglas takes another step up with dystopian thriller Level 16 |website=The YY Scene |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2020-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220134403/http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |url-status=dead }}</ref>
[[2019]] წელს დაგლასი სათავეში ჩაუდგა დრამატულ ფილმ „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey”-ს, რომელიც ლისა მაქვეის ნამდვილ ისტორიას ეფუძნება. [[1984]] წელს 17 წლის, სუიციდური განწყობებით შეპყრობილი ლისა, სერიული მკვლელი ბობი ჯო ლონგის მიერ გატაცებულ და 26 საათის განმავლობაში გაუპატიურებულ იქნა, სანამ სიტყვებით გზა გამოუყვანა.<ref name="true">{{cite web |author= Kelly Schremph |url= https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |title= Is 'Believe Me' Based On A True Story? The Lifetime Movie Follows Lisa McVey's Harrowing Tale Of Survival |work= [[Bustle (magazine)|Bustle]] |date= September 30, 2018 |access-date= May 25, 2023 |archive-date= October 19, 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201019155020/https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |url-status= live }}</ref> შესრულებისთვის დუგლასი ACTRA Award-ზე დასახელდა, თუმცა [[ჯილდო (ფილმი)|ჯილდო]] ემბეთ მაქნალტიმ მიიღო.<ref name="actra2019">{{cite web|url=https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|title=ACTRA Toronto 2019 nominees|website=playbackonline.ca|date=January 16, 2019|access-date=May 20, 2021|archive-date=November 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115113427/https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|url-status=live}}</ref>
[[2021]] წელს ითამაშა ები, ჯინისა და ჯორჯიას მეგობარი და MANG ჯგუფის (მაქსი, ები, ნორა და ჯინი) წევრი, [[Netflix]]-ის კომედია სერიალ „Ginny and Georgia”-ში, [[ბრიანი ჰოუი]]ს, [[ანტონია ჯენტრი]]ს, [[სარა უეისგლასი|სარა უეისგლასი]]სა და [[ჩელსი კლარქი]]ს გვერდით.<ref name="pop">{{cite news|date=2021|title=Who plays Abby in Ginny & Georgia? – Katie Douglas|publisher=popsugar.co.uk|url=https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|archive-date=2023-01-09|access-date=2021-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125717/https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|url-status=dead}}</ref> მე-2 სეზონის გამოსვლის შემდეგ „Ginny & Georgia” 2023 წლის იანვრიდან ივნისამდე Netflix-ზე ყველაზე მეტად ნანახი პროდუქცია გახდა — 1-ლა და მე-2 სეზონებში ჯამში 967.2 მლნ საათით ნანახი.<ref>{{Cite web |title=‘Ginny & Georgia’ Dominated Netflix In First Half Of 2023 |url=https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |website=Deadline |language=en |access-date=2025-04-30 |archive-date=2025-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430015553/https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |url-status=live }}</ref> 2023 წლის მაისში სერიალი განახლდა მე-3 და მე-4 სეზონებისთვის; პირველი მათგანი 2025 წლის 5 ივნისს გამოვიდა.
2021–2022 წლებში დაგლასმა მთავარი როლი — 18 წლის ჯეკი სალივანი — შეასრულა CBC Television- სიცილის კომედია-დრამის სერიალ „Pretty Hard Cases”-ის პირველ ორ სეზონში.<ref name="hard">{{cite news |title=Pretty Hard Cases Katie Douglas |url=https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |work=cbc.ca |access-date=29 March 2022 |archive-date=29 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329192953/https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |url-status=live }}</ref>
2022 წელს დუგლასი ასახიერებს ქეით კოლინს დანიელ ადამსის რეჟისორობით გადაღებულ პოლიციის დაცვის ფილმ „The Walk”-ში, [[ჯასტინ ჩეთუინი]]ს, ტერენს ჰოვარდისა და [[მალკოლმ მაკდაუელი]]ს გვერდით.<ref name="walk">{{cite news |title= Katie Douglas |url= https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |work= filmaffinity.com |access-date= March 6, 2023 |archive-date= March 6, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230306014307/https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |url-status= live }}</ref>
[[2023]] წელს მთავარი როლი ეკავა ფილმ „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story”-ში,<ref name="girl">{{cite news|title=The Kara Robinson Story|url=https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|work=kararobinsonchamberlain.com|access-date=March 6, 2023|archive-date=February 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207103355/https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|url-status=live}}</ref> რომელიც ამბობს, თუ როგორ გადაურჩა 15 წლის გოგონა 18 საათზე მეტ ხანს გაგრძელებულ [[გატაცება]]ს, [[პატიმრობა]]სა და სექსუალურ ძალადობას, სანამ გაქცევის შესაძლებლობა არ მოეცა.<ref name="kara">{{cite news |title= The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story (2023) |url= https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |work= justwatch.com |access-date= June 22, 2023 |archive-date= June 22, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230622092639/https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |url-status= live }}</ref>
[[2024]] წელს დაგლასი ალეკ ტიბალდის თრილერ ფილმ „Lazareth”-ში ითამაშა [[ეშლი ჯადი|ეშლი ჯადისა]] და [[სარა პიჯეონი]]ს გვერდით; [[ფილმი]] [[2024]] წლის 10 მაისს გამოვიდა.<ref>{{cite web|last=Grobar|first=Matt|title=Ashley Judd To Topline Vertical Thriller 'Lazareth' From Writer-Director Alec Tibaldi; The Syndicate Launching Sales At Cannes|date=May 4, 2023|website=Deadline Hollywood|url=https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|accessdate=August 20, 2024|archive-date=May 20, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230520024404/https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|url-status=live}}</ref> 2025 წლის ფილმ „Clown in a Cornfield”-ში შესრულება — [[2020]] წლის ამავე სახელწოდების საშინელებათა რომანის ეკრანიზაციაში — დადებითი განხილვებით შეხვდა; Slashershack-ის კრიტიკოსმა დაწერა, რომ „scream queen-ის პოტენციალი” გააჩნია.აკადემიის საზაფხულო ბანაკში. დაგლასი სწავლობდა [[ბარლინგტონის ნელსონის საშუალო სკოლა]]ში. კარიერის ადრეულ ეტაპზე სწავლა გასტროლებთან ერთად, მოგზაური მასწავლებლის დახმარებით განაგრძო.<ref name="scream queen"/>
{{DEFAULTSORT:დაგლასი,ქეითი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1998]]
[[კატეგორია:კანადელები]]
[[კატეგორია:მსახიობები]]
c1jy18q6whqhkfzrkpt09wdoaeip1x3
5356748
5356538
2026-04-15T01:41:54Z
ToprakBot
172403
სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები; დაემატა სქოლიოს სექცია
5356748
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''ქეთრინ ემილი დაგლასი''' (დ. 19 ოქტომბერი, 1998) — კანადელი [[მსახიობი]]. საშინელებათა და [[თრილერი]]ს [[ჟანრი]]ს პროექტებში შესრულებული როლების წყალობით აღიარება მოიპოვა, როგორც „scream queen”.<ref name="scream queen">{{cite web|url=https://slashershack.com/clown-in-a-cornfield-film/|title=Clown In A Cornfield Film Review|date=August 9, 2025|access-date=August 10, 2025}}</ref>
[[ფაილი:Katie Douglas - 2025 WonderCon (cropped).jpg|მინი|მარჯვნივ|ალტ=ქეითი დაგლასი]]
დაგლასის კარიერა [[2013]] წელს დაიწყო სატელევიზიო სერიალში „Spooksville” (2013–2014) და ფილმში „Compulsion” (2013). შემდგომ სატელევიზიო როლებს შორისაა: „Defiance” (2013–2015), „Raising Expectations” (2016–2018), „Mary Kills People” (2017–2019) და „Pretty Hard Cases” (2021–2023). მის პირველ მთავარ როლს ფილმში — თრილერი „Level 16” (2018) — მოჰყვა გარღვევა: სიმართლეზე დამყარებულ სატელევიზიო ფილმებში „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey” (2018) და „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story” (2023) შესრულებული როლები; უკანასკნელმა მას კანადის ეკრანის ჯილდო მოუტანა.
დუგლასმა ფართო პოპულარობა მოიპოვა Netflix-ის კომედია-დრამის სერიალში „Ginny & Georgia” (2021 — დღემდე) მთავარი როლით. შემდეგ მან ითამაშა ფილმებში „The Walk” (2022), „Lazareth” (2024) და „Clown in a Cornfield” (2025).
==ადრეული ცხოვრება და კარიერა==
დაგლასი სამი და-ძმის ოჯახში დაიბადა, [[1998]] წლის [[19 ოქტომბერი|19 ოქტომბერ]]ს, [[ბარლინგტონი|ბარლინგტონ]]ში, [[ონტარიო]], [[კანადა]].<ref>{{cite web|title=Katie Douglas From 'Believe Me' Is Netflix's New It-Girl To Know|url=https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|website=[[Elle (magazine)|Elle]]|date=June 7, 2021|access-date=August 15, 2023|archive-date=March 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313153546/https://www.elle.com.au/news/katie-douglas-25369|url-status=live}}</ref> სამსახიობო საქმიანობა ექვსი წლის ასაკში დაიწყო ბარლინგტონის „Great Big Theatre Company”-ში.<ref name="GBTC">{{cite web|url=https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|title=Great Big Theatre Company young people's theatre – Photo Gallery 2014|website=gbtc.com|date=2021|access-date=2021-06-07|archive-date=2021-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210607050518/https://www.gbtc.com/photo-gallery-2014.php|url-status=live}}</ref> მონაწილეობდა მრავალ [[სპექტაკლი|სპექტაკლ]]ში, მათ შორის — შობის სპექტაკლში პინგვინებზე.<ref name="Tor">{{cite web |url=https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |title=Burlington's Katie Douglas surprised by Emmy nomination |publisher=toronto.com |date=June 26, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606143803/https://www.toronto.com/community-story/4602932-burlington-s-katie-douglas-surprised-by-emmy-nomination/ |archive-date=6 June 2021 |url-status=dead}}</ref>
==კარიერა==
დაგლასმა ეკრანზე [[სამსახიობო კარიერა]] ექვსი წლის ასაკში დაიწყო სერიალში „F2: Forensic Factor”.<ref name="radiox">{{cite web |url=https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |title=This is where you've seen Believe Me's Lisa McVey actress Katie Douglas before |publisher=radiox.co.uk |date=June 4, 2021 |access-date=June 6, 2021 |archive-date=January 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125710/https://www.radiox.co.uk/news/tv-film/katie-douglas-believe-me-actress/ |url-status=live }}</ref> შემდგომ, [[2013]] წელს, ითამაშა სელი უილქსი Discovery Family-ის ფანტასტიკური სერიალი „Spooksville”-ში, თუმცა [[სერიალი]] მხოლოდ ერთი სეზონით შემოიფარგლა. [[2014]] წლის მარტში SyFy-ს სერიალ „Defiance: The Lost Ones”-ში განასახიერა ახალგაზრდა ირისა. 15 წლის ასაკში,<ref name="Tor" /> [[2014]] წელს [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელეს]]ში გამართულ 41-ე დღის Daytime Creative Arts Emmy Awards-ზე, „Spooksville”-ში სელი უილქსის როლისთვის, დასახელდა საბავშვო სერიალის საუკეთესო შემსრულებლის კატეგორიაში.
2017–2019 წლებში დუგლასი ასახიერებდა ნაომი მალიქს Global Network-ის კანადურ კომედია-დრამის სერიალ „Mary Kills People”-ში, სადაც კოლეგა გახლდათ კაროლინ დავერნა.<ref name="glo">{{cite web |url=https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |title=Naomi in Mary Kills People |publisher=Global TV |via=Twitter.com |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2021-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426211252/https://twitter.com/GlobalTV/status/1136984148801986561 |url-status=live }}</ref> 2018 წლის თრილერ ფილმ „Level 16”-ში, რეჟისორ დანიშკა ესტერჰაზის ნამუშევარში, მთავარი — ვივიენის — როლი შეასრულა, რისთვისაც საუკეთესო მსახიობის Bloodie Award-ი დაიმსახურა.<ref name="sho">{{cite web |url=https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |title=Level 16 |website=sho.com |date=2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018121816/https://www.sho.com/titles/3470834/level-16 |archive-date=18 October 2019 |url-status=dead}}</ref><ref name="yy">{{cite web |url=http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |title=Canadian actor Katie Douglas takes another step up with dystopian thriller Level 16 |website=The YY Scene |date=2019 |access-date=2019-10-18 |archive-date=2020-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220134403/http://theyyscene.com/2019/03/13/canadian-actor-katie-douglas-takes-another-step-up-with-dystopian-thriller-level-16/ |url-status=dead }}</ref>
[[2019]] წელს დაგლასი სათავეში ჩაუდგა დრამატულ ფილმ „Believe Me: The Abduction of Lisa McVey”-ს, რომელიც ლისა მაქვეის ნამდვილ ისტორიას ეფუძნება. [[1984]] წელს 17 წლის, სუიციდური განწყობებით შეპყრობილი ლისა, სერიული მკვლელი ბობი ჯო ლონგის მიერ გატაცებულ და 26 საათის განმავლობაში გაუპატიურებულ იქნა, სანამ სიტყვებით გზა გამოუყვანა.<ref name="true">{{cite web |author= Kelly Schremph |url= https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |title= Is 'Believe Me' Based On A True Story? The Lifetime Movie Follows Lisa McVey's Harrowing Tale Of Survival |work= [[Bustle (magazine)|Bustle]] |date= September 30, 2018 |access-date= May 25, 2023 |archive-date= October 19, 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201019155020/https://www.bustle.com/p/is-believe-me-based-on-a-true-story-the-lifetime-movie-follows-lisa-mcveys-harrowing-tale-of-survival-12045645 |url-status= live }}</ref> შესრულებისთვის დუგლასი ACTRA Award-ზე დასახელდა, თუმცა [[ჯილდო (ფილმი)|ჯილდო]] ემბეთ მაქნალტიმ მიიღო.<ref name="actra2019">{{cite web|url=https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|title=ACTRA Toronto 2019 nominees|website=playbackonline.ca|date=January 16, 2019|access-date=May 20, 2021|archive-date=November 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115113427/https://playbackonline.ca/2019/01/16/tantoo-cardinal-among-actra-toronto-2019-nominees/|url-status=live}}</ref>
[[2021]] წელს ითამაშა ები, ჯინისა და ჯორჯიას მეგობარი და MANG ჯგუფის (მაქსი, ები, ნორა და ჯინი) წევრი, [[Netflix]]-ის კომედია სერიალ „Ginny and Georgia”-ში, [[ბრიანი ჰოუი]]ს, [[ანტონია ჯენტრი]]ს, [[სარა უეისგლასი]]სა და [[ჩელსი კლარქი]]ს გვერდით.<ref name="pop">{{cite news|date=2021|title=Who plays Abby in Ginny & Georgia? – Katie Douglas|publisher=popsugar.co.uk|url=https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|archive-date=2023-01-09|access-date=2021-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109125717/https://www.popbuzz.com/tv-film/features/ginny-and-georgia-cast/abby-actress-katie-douglas/|url-status=dead}}</ref> მე-2 სეზონის გამოსვლის შემდეგ „Ginny & Georgia” 2023 წლის იანვრიდან ივნისამდე Netflix-ზე ყველაზე მეტად ნანახი პროდუქცია გახდა — 1-ლა და მე-2 სეზონებში ჯამში 967.2 მლნ საათით ნანახი.<ref>{{Cite web |title=‘Ginny & Georgia’ Dominated Netflix In First Half Of 2023 |url=https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |website=Deadline |language=en |access-date=2025-04-30 |archive-date=2025-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430015553/https://deadline.com/2023/12/netflix-viewership-ginny-georgia-female-young-adult-interest-1235680015/ |url-status=live }}</ref> 2023 წლის მაისში სერიალი განახლდა მე-3 და მე-4 სეზონებისთვის; პირველი მათგანი 2025 წლის 5 ივნისს გამოვიდა.
2021–2022 წლებში დაგლასმა მთავარი როლი — 18 წლის ჯეკი სალივანი — შეასრულა CBC Television- სიცილის კომედია-დრამის სერიალ „Pretty Hard Cases”-ის პირველ ორ სეზონში.<ref name="hard">{{cite news |title=Pretty Hard Cases Katie Douglas |url=https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |work=cbc.ca |access-date=29 March 2022 |archive-date=29 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329192953/https://www.cbc.ca/prettyhardcases/cast/katie-douglas |url-status=live }}</ref>
2022 წელს დუგლასი ასახიერებს ქეით კოლინს დანიელ ადამსის რეჟისორობით გადაღებულ პოლიციის დაცვის ფილმ „The Walk”-ში, [[ჯასტინ ჩეთუინი]]ს, ტერენს ჰოვარდისა და [[მალკოლმ მაკდაუელი]]ს გვერდით.<ref name="walk">{{cite news |title= Katie Douglas |url= https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |work= filmaffinity.com |access-date= March 6, 2023 |archive-date= March 6, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230306014307/https://www.filmaffinity.com/us/search.php?stype=cast&sn&stext=Katie%20Douglas |url-status= live }}</ref>
[[2023]] წელს მთავარი როლი ეკავა ფილმ „The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story”-ში,<ref name="girl">{{cite news|title=The Kara Robinson Story|url=https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|work=kararobinsonchamberlain.com|access-date=March 6, 2023|archive-date=February 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207103355/https://www.kararobinsonchamberlain.com/thegirlwhoescaped|url-status=live}}</ref> რომელიც ამბობს, თუ როგორ გადაურჩა 15 წლის გოგონა 18 საათზე მეტ ხანს გაგრძელებულ [[გატაცება]]ს, [[პატიმრობა]]სა და სექსუალურ ძალადობას, სანამ გაქცევის შესაძლებლობა არ მოეცა.<ref name="kara">{{cite news |title= The Girl Who Escaped: The Kara Robinson Story (2023) |url= https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |work= justwatch.com |access-date= June 22, 2023 |archive-date= June 22, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230622092639/https://www.justwatch.com/us/movie/the-girl-who-escaped-the-kara-robinson-story |url-status= live }}</ref>
[[2024]] წელს დაგლასი ალეკ ტიბალდის თრილერ ფილმ „Lazareth”-ში ითამაშა [[ეშლი ჯადი|ეშლი ჯადისა]] და [[სარა პიჯეონი]]ს გვერდით; [[ფილმი]] [[2024]] წლის 10 მაისს გამოვიდა.<ref>{{cite web|last=Grobar|first=Matt|title=Ashley Judd To Topline Vertical Thriller 'Lazareth' From Writer-Director Alec Tibaldi; The Syndicate Launching Sales At Cannes|date=May 4, 2023|website=Deadline Hollywood|url=https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|accessdate=August 20, 2024|archive-date=May 20, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230520024404/https://deadline.com/2023/05/ashley-judd-to-topline-thriller-lazareth-from-vertical-1235356578/|url-status=live}}</ref> 2025 წლის ფილმ „Clown in a Cornfield”-ში შესრულება — [[2020]] წლის ამავე სახელწოდების საშინელებათა რომანის ეკრანიზაციაში — დადებითი განხილვებით შეხვდა; Slashershack-ის კრიტიკოსმა დაწერა, რომ „scream queen-ის პოტენციალი” გააჩნია.აკადემიის საზაფხულო ბანაკში. დაგლასი სწავლობდა [[ბარლინგტონის ნელსონის საშუალო სკოლა]]ში. კარიერის ადრეულ ეტაპზე სწავლა გასტროლებთან ერთად, მოგზაური მასწავლებლის დახმარებით განაგრძო.<ref name="scream queen"/>
{{DEFAULTSORT:დაგლასი, ქეითი}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1998]]
[[კატეგორია:კანადელები]]
[[კატეგორია:მსახიობები]]
ehr3fqjyys1ophhoiuj2hty6pn7plyk
განხილვა:შტეფან გეორგე
1
880426
5356543
2026-04-14T15:24:53Z
მიმოზა
158661
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356543
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
კიმბერლი ბეკი
0
880427
5356548
2026-04-14T15:59:50Z
Anuki-QR
175178
ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''კიმბერლი ბეკი''' — (დ. [[9 იანვარი]], [[1956]]) ყოფილი [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[მოდელი]] და [[მომღერალი]]. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯოზეფ ზიტოს ფილმში „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი...
5356548
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''კიმბერლი ბეკი''' — (დ. [[9 იანვარი]], [[1956]]) ყოფილი [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[მოდელი]] და [[მომღერალი]]. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯოზეფ ზიტოს ფილმში „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი” ([[1984]]) ტრიშ ჯარვისის როლით. სხვა [[კინოროლებ]]ში შედის [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს „მარნი” ([[1964]]), [[ლიუკ ბესონი|ლიუკ ბესონი]]ს „დიდი ლურჯი” ([[1988]]), [[ჯორჯ მილერი (რეჟისორი)|ჯორჯ თ. მილერი]]ს „გაყინული აქტივები” ([[1992]]) და [[როლანდ ემერიხი]]ს „დამოუკიდებლობის დღე” ([[1996]]).
==ცხოვრება და კარიერა==
კიმბერლი ბეკი დაიბადა მსახიობ [[სინდი რობინსი]]სგან.<ref>{{cite news|last1=Kleiner|first1=Dick|title='Roots II' may be in making|url=https://www.newspapers.com/clip/7287761/abilene_reporternews/|work=Abilene Reporter-News|agency=Newspaper Enterprise Association|date=February 16, 1977|location=Texas, Abilene|page=12|via = [[Newspapers.com]]|access-date = November 2, 2016}} {{Open access}}</ref> პატარა ასაკში გამოჩნდა [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს ფილმში „მარნი” და სატელევიზიო რეკლამებში ისეთი პროდუქტებისთვის, როგორიცაა Mattel-ის [[ბარბი]] და Chatty [[თოჯინები]]. ჰქონდა მოკლე გამოჩენა სერიალში „[[მანსტერი (სარაგბო გუნდი)|მანსტერები]]”, სადაც განასახიერა გარდაქმნილი [[ედი მანსტერი]], მას შემდეგ, რაც ედიმ (ბუჩ პეტრიკი) დალია დიდი პაპის (ალ ლუისი) Texas Playgirl-ის წამლის ნარჩენი — 1-ლი სეზონის 33-ე ეპიზოდში „ლილი მანსტერი, გოგო-მოდელი”.
1968 წელს ბეკმა და მისმა მამინაცვალმა [[ტომი ლეონეტი]]მ, რომელიც იმ დროს [[ავსტრალია]]ში მოღვაწეობდა, ჩაწერეს სინგლი „Let’s Take a Walk”, გამოშვებული „ტომი ლეონეტი და მისი ქალიშვილი კიმი” სახელით.<ref>[http://rateyourmusic.com/release/single/tommy_leonetti/lets_take_a_walk___all_the_brave_young_faces_of_the_night_f1/ Label shot at rateyourmuisc.com], retrieved May 24, 2012</ref> მელბურნის ჩარტში #4 ადგილზე გავიდა.<ref>Ryan, Gavin (2003) ''Melbourne Chart Book 1956-2002'', Golden Square: Moonlight Publishing, no ISBN</ref>
ბეკი გამოჩნდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „ხოცვა-ჟლეტა სენტრალ ჰაიში”, „როლერ ბუგი” და „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი”.<ref>[http://www.dreadcentral.com/news/36073/dread-central%E2%80%99s-final-girls-kimberly-beck Dread Central’s Final Girls: Kimberly Beck]</ref> გამორჩეული [[სატელევიზიო კრედიტები]]დან აღსანიშნავია: „გენერალური საავადმყოფო”, „კაპიტოლი” (კიმბერლი ბეკ-ჰილტონის სახელით), „ფანტაზიების კუნძული”, „ბაკ როჯერსი მე-25 საუკუნეში” (ელისონ მაიქლსის როლში — ჯეკილ-და-ჰაიდის პერსონაჟის ერთი მხარე, რომლის სხვა სახე, საბრინა, ტრიშა ნობლმა განასახიერა), „Westwind”, „ბრედების ოჯახი”, „დინასტია”, „ლუკას ტანერი” და „პეიტონ პლეისი” (კიმ შუსტერის როლში). <ref>[http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html "An In Depth Interview With Kimberly Beck"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123045229/http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html |date=January 23, 2009 }}</ref>
ბეკმა მთავარი როლი ითამაშა სერიალის „რვა კმარა” საპილოტე ეპიზოდში, ნენსი ბრედფორდის სახით — როლი სერიალში მოგვიანებით [[დიენ ქეიმ]] შეასრულა. ასევე განასახიერა დიენ პორტერი სერიალში „მდიდარი კაცი, ღარიბი კაცი, წიგნი II” პიტერ სტრაუსთან ერთად და გამოჩნდა სხვა მრავალ პოპულარულ სატელევიზიო მინი-სერიალში.
[[1988]] წელს ბეკი დაქორწინდა პროდიუსერ ჯეისონ კლარკზე და ორი ვაჟი შეეძინათ.<ref>{{Cite web |date=2019-10-09 |title=Kimberly Beck Clark |url=https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |access-date=2024-06-10 |website=Old HRF Website |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610032901/https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |url-status=dead |archive-date=June 10, 2024}}</ref> [[2013]] წელს გამოჩნდა [[დოკუმენტური ფილმი|დოკუმენტურ ფილმ]]ში „Crystal Lake-ის მოგონებები: „პარასკევი, მე-13”-ის სრული ისტორია”, ხოლო [[2022]] წელს ხმოვანი მეტყველებით კვლავ განასახიერა ტრიშ ჯარვისის როლი სათაურიდან „[[პარასკევი, მე-13]]” ფენ-ფილმ მოკლემეტრაჟიანში „Victim No More”.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.blu-ray.com/Crystal-Lake-Memories-The-Complete-History-of-Friday-the-13th/243015/#Castandcrew |title=Crystal Lake Memories: The Complete History of Friday the 13th (2013) |access-date=2024-12-15 |via=www.blu-ray.com}}</ref>
{{DEFAULTSORT:ბეკი,კიმბერლი}}
iq27qxkikkhhnk7y15jufbmlr1554zy
5356549
5356548
2026-04-14T16:00:42Z
Anuki-QR
175178
დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356549
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''კიმბერლი ბეკი''' — (დ. [[9 იანვარი]], [[1956]]) ყოფილი [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[მოდელი]] და [[მომღერალი]]. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯოზეფ ზიტოს ფილმში „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი” ([[1984]]) ტრიშ ჯარვისის როლით. სხვა [[კინოროლებ]]ში შედის [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს „მარნი” ([[1964]]), [[ლიუკ ბესონი|ლიუკ ბესონი]]ს „დიდი ლურჯი” ([[1988]]), [[ჯორჯ მილერი (რეჟისორი)|ჯორჯ თ. მილერი]]ს „გაყინული აქტივები” ([[1992]]) და [[როლანდ ემერიხი]]ს „დამოუკიდებლობის დღე” ([[1996]]).
==ცხოვრება და კარიერა==
კიმბერლი ბეკი დაიბადა მსახიობ [[სინდი რობინსი]]სგან.<ref>{{cite news|last1=Kleiner|first1=Dick|title='Roots II' may be in making|url=https://www.newspapers.com/clip/7287761/abilene_reporternews/|work=Abilene Reporter-News|agency=Newspaper Enterprise Association|date=February 16, 1977|location=Texas, Abilene|page=12|via = [[Newspapers.com]]|access-date = November 2, 2016}} {{Open access}}</ref> პატარა ასაკში გამოჩნდა [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს ფილმში „მარნი” და სატელევიზიო რეკლამებში ისეთი პროდუქტებისთვის, როგორიცაა Mattel-ის [[ბარბი]] და Chatty [[თოჯინები]]. ჰქონდა მოკლე გამოჩენა სერიალში „[[მანსტერი (სარაგბო გუნდი)|მანსტერები]]”, სადაც განასახიერა გარდაქმნილი [[ედი მანსტერი]], მას შემდეგ, რაც ედიმ (ბუჩ პეტრიკი) დალია დიდი პაპის (ალ ლუისი) Texas Playgirl-ის წამლის ნარჩენი — 1-ლი სეზონის 33-ე ეპიზოდში „ლილი მანსტერი, გოგო-მოდელი”.
1968 წელს ბეკმა და მისმა მამინაცვალმა [[ტომი ლეონეტი]]მ, რომელიც იმ დროს [[ავსტრალია]]ში მოღვაწეობდა, ჩაწერეს სინგლი „Let’s Take a Walk”, გამოშვებული „ტომი ლეონეტი და მისი ქალიშვილი კიმი” სახელით.<ref>[http://rateyourmusic.com/release/single/tommy_leonetti/lets_take_a_walk___all_the_brave_young_faces_of_the_night_f1/ Label shot at rateyourmuisc.com], retrieved May 24, 2012</ref> მელბურნის ჩარტში #4 ადგილზე გავიდა.<ref>Ryan, Gavin (2003) ''Melbourne Chart Book 1956-2002'', Golden Square: Moonlight Publishing, no ISBN</ref>
ბეკი გამოჩნდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „ხოცვა-ჟლეტა სენტრალ ჰაიში”, „როლერ ბუგი” და „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი”.<ref>[http://www.dreadcentral.com/news/36073/dread-central%E2%80%99s-final-girls-kimberly-beck Dread Central’s Final Girls: Kimberly Beck]</ref> გამორჩეული [[სატელევიზიო კრედიტები]]დან აღსანიშნავია: „გენერალური საავადმყოფო”, „კაპიტოლი” (კიმბერლი ბეკ-ჰილტონის სახელით), „ფანტაზიების კუნძული”, „ბაკ როჯერსი მე-25 საუკუნეში” (ელისონ მაიქლსის როლში — ჯეკილ-და-ჰაიდის პერსონაჟის ერთი მხარე, რომლის სხვა სახე, საბრინა, ტრიშა ნობლმა განასახიერა), „Westwind”, „ბრედების ოჯახი”, „დინასტია”, „ლუკას ტანერი” და „პეიტონ პლეისი” (კიმ შუსტერის როლში). <ref>[http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html "An In Depth Interview With Kimberly Beck"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123045229/http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html |date=January 23, 2009 }}</ref>
ბეკმა მთავარი როლი ითამაშა სერიალის „რვა კმარა” საპილოტე ეპიზოდში, ნენსი ბრედფორდის სახით — როლი სერიალში მოგვიანებით [[დიენ ქეიმ]] შეასრულა. ასევე განასახიერა დიენ პორტერი სერიალში „მდიდარი კაცი, ღარიბი კაცი, წიგნი II” პიტერ სტრაუსთან ერთად და გამოჩნდა სხვა მრავალ პოპულარულ სატელევიზიო მინი-სერიალში.
[[1988]] წელს ბეკი დაქორწინდა პროდიუსერ ჯეისონ კლარკზე და ორი ვაჟი შეეძინათ.<ref>{{Cite web |date=2019-10-09 |title=Kimberly Beck Clark |url=https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |access-date=2024-06-10 |website=Old HRF Website |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610032901/https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |url-status=dead |archive-date=June 10, 2024}}</ref> [[2013]] წელს გამოჩნდა [[დოკუმენტური ფილმი|დოკუმენტურ ფილმ]]ში „Crystal Lake-ის მოგონებები: „პარასკევი, მე-13”-ის სრული ისტორია”, ხოლო [[2022]] წელს ხმოვანი მეტყველებით კვლავ განასახიერა ტრიშ ჯარვისის როლი სათაურიდან „[[პარასკევი, მე-13]]” ფენ-ფილმ მოკლემეტრაჟიანში „Victim No More”.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.blu-ray.com/Crystal-Lake-Memories-The-Complete-History-of-Friday-the-13th/243015/#Castandcrew |title=Crystal Lake Memories: The Complete History of Friday the 13th (2013) |access-date=2024-12-15 |via=www.blu-ray.com}}</ref>
{{DEFAULTSORT:ბეკი,კიმბერლი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი]]
lepchknzcfxxgaw8rmgqqjhldbzpfia
5356550
5356549
2026-04-14T16:00:58Z
Anuki-QR
175178
დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 1956]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356550
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''კიმბერლი ბეკი''' — (დ. [[9 იანვარი]], [[1956]]) ყოფილი [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[მოდელი]] და [[მომღერალი]]. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯოზეფ ზიტოს ფილმში „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი” ([[1984]]) ტრიშ ჯარვისის როლით. სხვა [[კინოროლებ]]ში შედის [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს „მარნი” ([[1964]]), [[ლიუკ ბესონი|ლიუკ ბესონი]]ს „დიდი ლურჯი” ([[1988]]), [[ჯორჯ მილერი (რეჟისორი)|ჯორჯ თ. მილერი]]ს „გაყინული აქტივები” ([[1992]]) და [[როლანდ ემერიხი]]ს „დამოუკიდებლობის დღე” ([[1996]]).
==ცხოვრება და კარიერა==
კიმბერლი ბეკი დაიბადა მსახიობ [[სინდი რობინსი]]სგან.<ref>{{cite news|last1=Kleiner|first1=Dick|title='Roots II' may be in making|url=https://www.newspapers.com/clip/7287761/abilene_reporternews/|work=Abilene Reporter-News|agency=Newspaper Enterprise Association|date=February 16, 1977|location=Texas, Abilene|page=12|via = [[Newspapers.com]]|access-date = November 2, 2016}} {{Open access}}</ref> პატარა ასაკში გამოჩნდა [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს ფილმში „მარნი” და სატელევიზიო რეკლამებში ისეთი პროდუქტებისთვის, როგორიცაა Mattel-ის [[ბარბი]] და Chatty [[თოჯინები]]. ჰქონდა მოკლე გამოჩენა სერიალში „[[მანსტერი (სარაგბო გუნდი)|მანსტერები]]”, სადაც განასახიერა გარდაქმნილი [[ედი მანსტერი]], მას შემდეგ, რაც ედიმ (ბუჩ პეტრიკი) დალია დიდი პაპის (ალ ლუისი) Texas Playgirl-ის წამლის ნარჩენი — 1-ლი სეზონის 33-ე ეპიზოდში „ლილი მანსტერი, გოგო-მოდელი”.
1968 წელს ბეკმა და მისმა მამინაცვალმა [[ტომი ლეონეტი]]მ, რომელიც იმ დროს [[ავსტრალია]]ში მოღვაწეობდა, ჩაწერეს სინგლი „Let’s Take a Walk”, გამოშვებული „ტომი ლეონეტი და მისი ქალიშვილი კიმი” სახელით.<ref>[http://rateyourmusic.com/release/single/tommy_leonetti/lets_take_a_walk___all_the_brave_young_faces_of_the_night_f1/ Label shot at rateyourmuisc.com], retrieved May 24, 2012</ref> მელბურნის ჩარტში #4 ადგილზე გავიდა.<ref>Ryan, Gavin (2003) ''Melbourne Chart Book 1956-2002'', Golden Square: Moonlight Publishing, no ISBN</ref>
ბეკი გამოჩნდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „ხოცვა-ჟლეტა სენტრალ ჰაიში”, „როლერ ბუგი” და „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი”.<ref>[http://www.dreadcentral.com/news/36073/dread-central%E2%80%99s-final-girls-kimberly-beck Dread Central’s Final Girls: Kimberly Beck]</ref> გამორჩეული [[სატელევიზიო კრედიტები]]დან აღსანიშნავია: „გენერალური საავადმყოფო”, „კაპიტოლი” (კიმბერლი ბეკ-ჰილტონის სახელით), „ფანტაზიების კუნძული”, „ბაკ როჯერსი მე-25 საუკუნეში” (ელისონ მაიქლსის როლში — ჯეკილ-და-ჰაიდის პერსონაჟის ერთი მხარე, რომლის სხვა სახე, საბრინა, ტრიშა ნობლმა განასახიერა), „Westwind”, „ბრედების ოჯახი”, „დინასტია”, „ლუკას ტანერი” და „პეიტონ პლეისი” (კიმ შუსტერის როლში). <ref>[http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html "An In Depth Interview With Kimberly Beck"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123045229/http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html |date=January 23, 2009 }}</ref>
ბეკმა მთავარი როლი ითამაშა სერიალის „რვა კმარა” საპილოტე ეპიზოდში, ნენსი ბრედფორდის სახით — როლი სერიალში მოგვიანებით [[დიენ ქეიმ]] შეასრულა. ასევე განასახიერა დიენ პორტერი სერიალში „მდიდარი კაცი, ღარიბი კაცი, წიგნი II” პიტერ სტრაუსთან ერთად და გამოჩნდა სხვა მრავალ პოპულარულ სატელევიზიო მინი-სერიალში.
[[1988]] წელს ბეკი დაქორწინდა პროდიუსერ ჯეისონ კლარკზე და ორი ვაჟი შეეძინათ.<ref>{{Cite web |date=2019-10-09 |title=Kimberly Beck Clark |url=https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |access-date=2024-06-10 |website=Old HRF Website |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610032901/https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |url-status=dead |archive-date=June 10, 2024}}</ref> [[2013]] წელს გამოჩნდა [[დოკუმენტური ფილმი|დოკუმენტურ ფილმ]]ში „Crystal Lake-ის მოგონებები: „პარასკევი, მე-13”-ის სრული ისტორია”, ხოლო [[2022]] წელს ხმოვანი მეტყველებით კვლავ განასახიერა ტრიშ ჯარვისის როლი სათაურიდან „[[პარასკევი, მე-13]]” ფენ-ფილმ მოკლემეტრაჟიანში „Victim No More”.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.blu-ray.com/Crystal-Lake-Memories-The-Complete-History-of-Friday-the-13th/243015/#Castandcrew |title=Crystal Lake Memories: The Complete History of Friday the 13th (2013) |access-date=2024-12-15 |via=www.blu-ray.com}}</ref>
{{DEFAULTSORT:ბეკი,კიმბერლი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1956]]
t9z5buw9nbb0qb7d9kyb4inql59huwj
5356551
5356550
2026-04-14T16:01:12Z
Anuki-QR
175178
დაემატა [[კატეგორია:მსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356551
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''კიმბერლი ბეკი''' — (დ. [[9 იანვარი]], [[1956]]) ყოფილი [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[მოდელი]] და [[მომღერალი]]. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯოზეფ ზიტოს ფილმში „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი” ([[1984]]) ტრიშ ჯარვისის როლით. სხვა [[კინოროლებ]]ში შედის [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს „მარნი” ([[1964]]), [[ლიუკ ბესონი|ლიუკ ბესონი]]ს „დიდი ლურჯი” ([[1988]]), [[ჯორჯ მილერი (რეჟისორი)|ჯორჯ თ. მილერი]]ს „გაყინული აქტივები” ([[1992]]) და [[როლანდ ემერიხი]]ს „დამოუკიდებლობის დღე” ([[1996]]).
==ცხოვრება და კარიერა==
კიმბერლი ბეკი დაიბადა მსახიობ [[სინდი რობინსი]]სგან.<ref>{{cite news|last1=Kleiner|first1=Dick|title='Roots II' may be in making|url=https://www.newspapers.com/clip/7287761/abilene_reporternews/|work=Abilene Reporter-News|agency=Newspaper Enterprise Association|date=February 16, 1977|location=Texas, Abilene|page=12|via = [[Newspapers.com]]|access-date = November 2, 2016}} {{Open access}}</ref> პატარა ასაკში გამოჩნდა [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს ფილმში „მარნი” და სატელევიზიო რეკლამებში ისეთი პროდუქტებისთვის, როგორიცაა Mattel-ის [[ბარბი]] და Chatty [[თოჯინები]]. ჰქონდა მოკლე გამოჩენა სერიალში „[[მანსტერი (სარაგბო გუნდი)|მანსტერები]]”, სადაც განასახიერა გარდაქმნილი [[ედი მანსტერი]], მას შემდეგ, რაც ედიმ (ბუჩ პეტრიკი) დალია დიდი პაპის (ალ ლუისი) Texas Playgirl-ის წამლის ნარჩენი — 1-ლი სეზონის 33-ე ეპიზოდში „ლილი მანსტერი, გოგო-მოდელი”.
1968 წელს ბეკმა და მისმა მამინაცვალმა [[ტომი ლეონეტი]]მ, რომელიც იმ დროს [[ავსტრალია]]ში მოღვაწეობდა, ჩაწერეს სინგლი „Let’s Take a Walk”, გამოშვებული „ტომი ლეონეტი და მისი ქალიშვილი კიმი” სახელით.<ref>[http://rateyourmusic.com/release/single/tommy_leonetti/lets_take_a_walk___all_the_brave_young_faces_of_the_night_f1/ Label shot at rateyourmuisc.com], retrieved May 24, 2012</ref> მელბურნის ჩარტში #4 ადგილზე გავიდა.<ref>Ryan, Gavin (2003) ''Melbourne Chart Book 1956-2002'', Golden Square: Moonlight Publishing, no ISBN</ref>
ბეკი გამოჩნდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „ხოცვა-ჟლეტა სენტრალ ჰაიში”, „როლერ ბუგი” და „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი”.<ref>[http://www.dreadcentral.com/news/36073/dread-central%E2%80%99s-final-girls-kimberly-beck Dread Central’s Final Girls: Kimberly Beck]</ref> გამორჩეული [[სატელევიზიო კრედიტები]]დან აღსანიშნავია: „გენერალური საავადმყოფო”, „კაპიტოლი” (კიმბერლი ბეკ-ჰილტონის სახელით), „ფანტაზიების კუნძული”, „ბაკ როჯერსი მე-25 საუკუნეში” (ელისონ მაიქლსის როლში — ჯეკილ-და-ჰაიდის პერსონაჟის ერთი მხარე, რომლის სხვა სახე, საბრინა, ტრიშა ნობლმა განასახიერა), „Westwind”, „ბრედების ოჯახი”, „დინასტია”, „ლუკას ტანერი” და „პეიტონ პლეისი” (კიმ შუსტერის როლში). <ref>[http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html "An In Depth Interview With Kimberly Beck"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123045229/http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html |date=January 23, 2009 }}</ref>
ბეკმა მთავარი როლი ითამაშა სერიალის „რვა კმარა” საპილოტე ეპიზოდში, ნენსი ბრედფორდის სახით — როლი სერიალში მოგვიანებით [[დიენ ქეიმ]] შეასრულა. ასევე განასახიერა დიენ პორტერი სერიალში „მდიდარი კაცი, ღარიბი კაცი, წიგნი II” პიტერ სტრაუსთან ერთად და გამოჩნდა სხვა მრავალ პოპულარულ სატელევიზიო მინი-სერიალში.
[[1988]] წელს ბეკი დაქორწინდა პროდიუსერ ჯეისონ კლარკზე და ორი ვაჟი შეეძინათ.<ref>{{Cite web |date=2019-10-09 |title=Kimberly Beck Clark |url=https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |access-date=2024-06-10 |website=Old HRF Website |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610032901/https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |url-status=dead |archive-date=June 10, 2024}}</ref> [[2013]] წელს გამოჩნდა [[დოკუმენტური ფილმი|დოკუმენტურ ფილმ]]ში „Crystal Lake-ის მოგონებები: „პარასკევი, მე-13”-ის სრული ისტორია”, ხოლო [[2022]] წელს ხმოვანი მეტყველებით კვლავ განასახიერა ტრიშ ჯარვისის როლი სათაურიდან „[[პარასკევი, მე-13]]” ფენ-ფილმ მოკლემეტრაჟიანში „Victim No More”.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.blu-ray.com/Crystal-Lake-Memories-The-Complete-History-of-Friday-the-13th/243015/#Castandcrew |title=Crystal Lake Memories: The Complete History of Friday the 13th (2013) |access-date=2024-12-15 |via=www.blu-ray.com}}</ref>
{{DEFAULTSORT:ბეკი,კიმბერლი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1956]]
[[კატეგორია:მსახიობები]]
b51fetnvnv689ku48fpk3pzzfq3k2q8
5356552
5356551
2026-04-14T16:01:25Z
Anuki-QR
175178
დაემატა [[კატეგორია:მოდელები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356552
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''კიმბერლი ბეკი''' — (დ. [[9 იანვარი]], [[1956]]) ყოფილი [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[მოდელი]] და [[მომღერალი]]. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯოზეფ ზიტოს ფილმში „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი” ([[1984]]) ტრიშ ჯარვისის როლით. სხვა [[კინოროლებ]]ში შედის [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს „მარნი” ([[1964]]), [[ლიუკ ბესონი|ლიუკ ბესონი]]ს „დიდი ლურჯი” ([[1988]]), [[ჯორჯ მილერი (რეჟისორი)|ჯორჯ თ. მილერი]]ს „გაყინული აქტივები” ([[1992]]) და [[როლანდ ემერიხი]]ს „დამოუკიდებლობის დღე” ([[1996]]).
==ცხოვრება და კარიერა==
კიმბერლი ბეკი დაიბადა მსახიობ [[სინდი რობინსი]]სგან.<ref>{{cite news|last1=Kleiner|first1=Dick|title='Roots II' may be in making|url=https://www.newspapers.com/clip/7287761/abilene_reporternews/|work=Abilene Reporter-News|agency=Newspaper Enterprise Association|date=February 16, 1977|location=Texas, Abilene|page=12|via = [[Newspapers.com]]|access-date = November 2, 2016}} {{Open access}}</ref> პატარა ასაკში გამოჩნდა [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს ფილმში „მარნი” და სატელევიზიო რეკლამებში ისეთი პროდუქტებისთვის, როგორიცაა Mattel-ის [[ბარბი]] და Chatty [[თოჯინები]]. ჰქონდა მოკლე გამოჩენა სერიალში „[[მანსტერი (სარაგბო გუნდი)|მანსტერები]]”, სადაც განასახიერა გარდაქმნილი [[ედი მანსტერი]], მას შემდეგ, რაც ედიმ (ბუჩ პეტრიკი) დალია დიდი პაპის (ალ ლუისი) Texas Playgirl-ის წამლის ნარჩენი — 1-ლი სეზონის 33-ე ეპიზოდში „ლილი მანსტერი, გოგო-მოდელი”.
1968 წელს ბეკმა და მისმა მამინაცვალმა [[ტომი ლეონეტი]]მ, რომელიც იმ დროს [[ავსტრალია]]ში მოღვაწეობდა, ჩაწერეს სინგლი „Let’s Take a Walk”, გამოშვებული „ტომი ლეონეტი და მისი ქალიშვილი კიმი” სახელით.<ref>[http://rateyourmusic.com/release/single/tommy_leonetti/lets_take_a_walk___all_the_brave_young_faces_of_the_night_f1/ Label shot at rateyourmuisc.com], retrieved May 24, 2012</ref> მელბურნის ჩარტში #4 ადგილზე გავიდა.<ref>Ryan, Gavin (2003) ''Melbourne Chart Book 1956-2002'', Golden Square: Moonlight Publishing, no ISBN</ref>
ბეკი გამოჩნდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „ხოცვა-ჟლეტა სენტრალ ჰაიში”, „როლერ ბუგი” და „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი”.<ref>[http://www.dreadcentral.com/news/36073/dread-central%E2%80%99s-final-girls-kimberly-beck Dread Central’s Final Girls: Kimberly Beck]</ref> გამორჩეული [[სატელევიზიო კრედიტები]]დან აღსანიშნავია: „გენერალური საავადმყოფო”, „კაპიტოლი” (კიმბერლი ბეკ-ჰილტონის სახელით), „ფანტაზიების კუნძული”, „ბაკ როჯერსი მე-25 საუკუნეში” (ელისონ მაიქლსის როლში — ჯეკილ-და-ჰაიდის პერსონაჟის ერთი მხარე, რომლის სხვა სახე, საბრინა, ტრიშა ნობლმა განასახიერა), „Westwind”, „ბრედების ოჯახი”, „დინასტია”, „ლუკას ტანერი” და „პეიტონ პლეისი” (კიმ შუსტერის როლში). <ref>[http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html "An In Depth Interview With Kimberly Beck"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123045229/http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html |date=January 23, 2009 }}</ref>
ბეკმა მთავარი როლი ითამაშა სერიალის „რვა კმარა” საპილოტე ეპიზოდში, ნენსი ბრედფორდის სახით — როლი სერიალში მოგვიანებით [[დიენ ქეიმ]] შეასრულა. ასევე განასახიერა დიენ პორტერი სერიალში „მდიდარი კაცი, ღარიბი კაცი, წიგნი II” პიტერ სტრაუსთან ერთად და გამოჩნდა სხვა მრავალ პოპულარულ სატელევიზიო მინი-სერიალში.
[[1988]] წელს ბეკი დაქორწინდა პროდიუსერ ჯეისონ კლარკზე და ორი ვაჟი შეეძინათ.<ref>{{Cite web |date=2019-10-09 |title=Kimberly Beck Clark |url=https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |access-date=2024-06-10 |website=Old HRF Website |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610032901/https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |url-status=dead |archive-date=June 10, 2024}}</ref> [[2013]] წელს გამოჩნდა [[დოკუმენტური ფილმი|დოკუმენტურ ფილმ]]ში „Crystal Lake-ის მოგონებები: „პარასკევი, მე-13”-ის სრული ისტორია”, ხოლო [[2022]] წელს ხმოვანი მეტყველებით კვლავ განასახიერა ტრიშ ჯარვისის როლი სათაურიდან „[[პარასკევი, მე-13]]” ფენ-ფილმ მოკლემეტრაჟიანში „Victim No More”.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.blu-ray.com/Crystal-Lake-Memories-The-Complete-History-of-Friday-the-13th/243015/#Castandcrew |title=Crystal Lake Memories: The Complete History of Friday the 13th (2013) |access-date=2024-12-15 |via=www.blu-ray.com}}</ref>
{{DEFAULTSORT:ბეკი,კიმბერლი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1956]]
[[კატეგორია:მსახიობები]]
[[კატეგორია:მოდელები]]
1s8zp7oo0y7d8jed3zelp7nkkqc1k57
5356553
5356552
2026-04-14T16:02:00Z
Anuki-QR
175178
დაემატა [[კატეგორია:მომღერლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356553
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''კიმბერლი ბეკი''' — (დ. [[9 იანვარი]], [[1956]]) ყოფილი [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[მოდელი]] და [[მომღერალი]]. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯოზეფ ზიტოს ფილმში „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი” ([[1984]]) ტრიშ ჯარვისის როლით. სხვა [[კინოროლებ]]ში შედის [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს „მარნი” ([[1964]]), [[ლიუკ ბესონი|ლიუკ ბესონი]]ს „დიდი ლურჯი” ([[1988]]), [[ჯორჯ მილერი (რეჟისორი)|ჯორჯ თ. მილერი]]ს „გაყინული აქტივები” ([[1992]]) და [[როლანდ ემერიხი]]ს „დამოუკიდებლობის დღე” ([[1996]]).
==ცხოვრება და კარიერა==
კიმბერლი ბეკი დაიბადა მსახიობ [[სინდი რობინსი]]სგან.<ref>{{cite news|last1=Kleiner|first1=Dick|title='Roots II' may be in making|url=https://www.newspapers.com/clip/7287761/abilene_reporternews/|work=Abilene Reporter-News|agency=Newspaper Enterprise Association|date=February 16, 1977|location=Texas, Abilene|page=12|via = [[Newspapers.com]]|access-date = November 2, 2016}} {{Open access}}</ref> პატარა ასაკში გამოჩნდა [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს ფილმში „მარნი” და სატელევიზიო რეკლამებში ისეთი პროდუქტებისთვის, როგორიცაა Mattel-ის [[ბარბი]] და Chatty [[თოჯინები]]. ჰქონდა მოკლე გამოჩენა სერიალში „[[მანსტერი (სარაგბო გუნდი)|მანსტერები]]”, სადაც განასახიერა გარდაქმნილი [[ედი მანსტერი]], მას შემდეგ, რაც ედიმ (ბუჩ პეტრიკი) დალია დიდი პაპის (ალ ლუისი) Texas Playgirl-ის წამლის ნარჩენი — 1-ლი სეზონის 33-ე ეპიზოდში „ლილი მანსტერი, გოგო-მოდელი”.
1968 წელს ბეკმა და მისმა მამინაცვალმა [[ტომი ლეონეტი]]მ, რომელიც იმ დროს [[ავსტრალია]]ში მოღვაწეობდა, ჩაწერეს სინგლი „Let’s Take a Walk”, გამოშვებული „ტომი ლეონეტი და მისი ქალიშვილი კიმი” სახელით.<ref>[http://rateyourmusic.com/release/single/tommy_leonetti/lets_take_a_walk___all_the_brave_young_faces_of_the_night_f1/ Label shot at rateyourmuisc.com], retrieved May 24, 2012</ref> მელბურნის ჩარტში #4 ადგილზე გავიდა.<ref>Ryan, Gavin (2003) ''Melbourne Chart Book 1956-2002'', Golden Square: Moonlight Publishing, no ISBN</ref>
ბეკი გამოჩნდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „ხოცვა-ჟლეტა სენტრალ ჰაიში”, „როლერ ბუგი” და „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი”.<ref>[http://www.dreadcentral.com/news/36073/dread-central%E2%80%99s-final-girls-kimberly-beck Dread Central’s Final Girls: Kimberly Beck]</ref> გამორჩეული [[სატელევიზიო კრედიტები]]დან აღსანიშნავია: „გენერალური საავადმყოფო”, „კაპიტოლი” (კიმბერლი ბეკ-ჰილტონის სახელით), „ფანტაზიების კუნძული”, „ბაკ როჯერსი მე-25 საუკუნეში” (ელისონ მაიქლსის როლში — ჯეკილ-და-ჰაიდის პერსონაჟის ერთი მხარე, რომლის სხვა სახე, საბრინა, ტრიშა ნობლმა განასახიერა), „Westwind”, „ბრედების ოჯახი”, „დინასტია”, „ლუკას ტანერი” და „პეიტონ პლეისი” (კიმ შუსტერის როლში). <ref>[http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html "An In Depth Interview With Kimberly Beck"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123045229/http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html |date=January 23, 2009 }}</ref>
ბეკმა მთავარი როლი ითამაშა სერიალის „რვა კმარა” საპილოტე ეპიზოდში, ნენსი ბრედფორდის სახით — როლი სერიალში მოგვიანებით [[დიენ ქეიმ]] შეასრულა. ასევე განასახიერა დიენ პორტერი სერიალში „მდიდარი კაცი, ღარიბი კაცი, წიგნი II” პიტერ სტრაუსთან ერთად და გამოჩნდა სხვა მრავალ პოპულარულ სატელევიზიო მინი-სერიალში.
[[1988]] წელს ბეკი დაქორწინდა პროდიუსერ ჯეისონ კლარკზე და ორი ვაჟი შეეძინათ.<ref>{{Cite web |date=2019-10-09 |title=Kimberly Beck Clark |url=https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |access-date=2024-06-10 |website=Old HRF Website |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610032901/https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |url-status=dead |archive-date=June 10, 2024}}</ref> [[2013]] წელს გამოჩნდა [[დოკუმენტური ფილმი|დოკუმენტურ ფილმ]]ში „Crystal Lake-ის მოგონებები: „პარასკევი, მე-13”-ის სრული ისტორია”, ხოლო [[2022]] წელს ხმოვანი მეტყველებით კვლავ განასახიერა ტრიშ ჯარვისის როლი სათაურიდან „[[პარასკევი, მე-13]]” ფენ-ფილმ მოკლემეტრაჟიანში „Victim No More”.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.blu-ray.com/Crystal-Lake-Memories-The-Complete-History-of-Friday-the-13th/243015/#Castandcrew |title=Crystal Lake Memories: The Complete History of Friday the 13th (2013) |access-date=2024-12-15 |via=www.blu-ray.com}}</ref>
{{DEFAULTSORT:ბეკი,კიმბერლი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1956]]
[[კატეგორია:მომღერლები]]
eahdcfi4c6g6biys53ufriupbckfeux
5356554
5356553
2026-04-14T16:02:16Z
Anuki-QR
175178
დაემატა [[კატეგორია:ამერიკელები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356554
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''კიმბერლი ბეკი''' — (დ. [[9 იანვარი]], [[1956]]) ყოფილი [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[მოდელი]] და [[მომღერალი]]. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯოზეფ ზიტოს ფილმში „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი” ([[1984]]) ტრიშ ჯარვისის როლით. სხვა [[კინოროლებ]]ში შედის [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს „მარნი” ([[1964]]), [[ლიუკ ბესონი|ლიუკ ბესონი]]ს „დიდი ლურჯი” ([[1988]]), [[ჯორჯ მილერი (რეჟისორი)|ჯორჯ თ. მილერი]]ს „გაყინული აქტივები” ([[1992]]) და [[როლანდ ემერიხი]]ს „დამოუკიდებლობის დღე” ([[1996]]).
==ცხოვრება და კარიერა==
კიმბერლი ბეკი დაიბადა მსახიობ [[სინდი რობინსი]]სგან.<ref>{{cite news|last1=Kleiner|first1=Dick|title='Roots II' may be in making|url=https://www.newspapers.com/clip/7287761/abilene_reporternews/|work=Abilene Reporter-News|agency=Newspaper Enterprise Association|date=February 16, 1977|location=Texas, Abilene|page=12|via = [[Newspapers.com]]|access-date = November 2, 2016}} {{Open access}}</ref> პატარა ასაკში გამოჩნდა [[ალფრედ ჰიჩკოკი|ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს ფილმში „მარნი” და სატელევიზიო რეკლამებში ისეთი პროდუქტებისთვის, როგორიცაა Mattel-ის [[ბარბი]] და Chatty [[თოჯინები]]. ჰქონდა მოკლე გამოჩენა სერიალში „[[მანსტერი (სარაგბო გუნდი)|მანსტერები]]”, სადაც განასახიერა გარდაქმნილი [[ედი მანსტერი]], მას შემდეგ, რაც ედიმ (ბუჩ პეტრიკი) დალია დიდი პაპის (ალ ლუისი) Texas Playgirl-ის წამლის ნარჩენი — 1-ლი სეზონის 33-ე ეპიზოდში „ლილი მანსტერი, გოგო-მოდელი”.
1968 წელს ბეკმა და მისმა მამინაცვალმა [[ტომი ლეონეტი]]მ, რომელიც იმ დროს [[ავსტრალია]]ში მოღვაწეობდა, ჩაწერეს სინგლი „Let’s Take a Walk”, გამოშვებული „ტომი ლეონეტი და მისი ქალიშვილი კიმი” სახელით.<ref>[http://rateyourmusic.com/release/single/tommy_leonetti/lets_take_a_walk___all_the_brave_young_faces_of_the_night_f1/ Label shot at rateyourmuisc.com], retrieved May 24, 2012</ref> მელბურნის ჩარტში #4 ადგილზე გავიდა.<ref>Ryan, Gavin (2003) ''Melbourne Chart Book 1956-2002'', Golden Square: Moonlight Publishing, no ISBN</ref>
ბეკი გამოჩნდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „ხოცვა-ჟლეტა სენტრალ ჰაიში”, „როლერ ბუგი” და „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი”.<ref>[http://www.dreadcentral.com/news/36073/dread-central%E2%80%99s-final-girls-kimberly-beck Dread Central’s Final Girls: Kimberly Beck]</ref> გამორჩეული [[სატელევიზიო კრედიტები]]დან აღსანიშნავია: „გენერალური საავადმყოფო”, „კაპიტოლი” (კიმბერლი ბეკ-ჰილტონის სახელით), „ფანტაზიების კუნძული”, „ბაკ როჯერსი მე-25 საუკუნეში” (ელისონ მაიქლსის როლში — ჯეკილ-და-ჰაიდის პერსონაჟის ერთი მხარე, რომლის სხვა სახე, საბრინა, ტრიშა ნობლმა განასახიერა), „Westwind”, „ბრედების ოჯახი”, „დინასტია”, „ლუკას ტანერი” და „პეიტონ პლეისი” (კიმ შუსტერის როლში). <ref>[http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html "An In Depth Interview With Kimberly Beck"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123045229/http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html |date=January 23, 2009 }}</ref>
ბეკმა მთავარი როლი ითამაშა სერიალის „რვა კმარა” საპილოტე ეპიზოდში, ნენსი ბრედფორდის სახით — როლი სერიალში მოგვიანებით [[დიენ ქეიმ]] შეასრულა. ასევე განასახიერა დიენ პორტერი სერიალში „მდიდარი კაცი, ღარიბი კაცი, წიგნი II” პიტერ სტრაუსთან ერთად და გამოჩნდა სხვა მრავალ პოპულარულ სატელევიზიო მინი-სერიალში.
[[1988]] წელს ბეკი დაქორწინდა პროდიუსერ ჯეისონ კლარკზე და ორი ვაჟი შეეძინათ.<ref>{{Cite web |date=2019-10-09 |title=Kimberly Beck Clark |url=https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |access-date=2024-06-10 |website=Old HRF Website |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610032901/https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |url-status=dead |archive-date=June 10, 2024}}</ref> [[2013]] წელს გამოჩნდა [[დოკუმენტური ფილმი|დოკუმენტურ ფილმ]]ში „Crystal Lake-ის მოგონებები: „პარასკევი, მე-13”-ის სრული ისტორია”, ხოლო [[2022]] წელს ხმოვანი მეტყველებით კვლავ განასახიერა ტრიშ ჯარვისის როლი სათაურიდან „[[პარასკევი, მე-13]]” ფენ-ფილმ მოკლემეტრაჟიანში „Victim No More”.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.blu-ray.com/Crystal-Lake-Memories-The-Complete-History-of-Friday-the-13th/243015/#Castandcrew |title=Crystal Lake Memories: The Complete History of Friday the 13th (2013) |access-date=2024-12-15 |via=www.blu-ray.com}}</ref>
{{DEFAULTSORT:ბეკი,კიმბერლი}}
[[კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1956]]
[[კატეგორია:მომღერლები]]
[[კატეგორია:ამერიკელები]]
9wtq4vvv83ibx8u1puugx6xt7drhwzp
5356747
5356554
2026-04-15T01:41:53Z
ToprakBot
172403
სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები; დაემატა სქოლიოს სექცია
5356747
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anuki-QR|Anuki-QR]].|14|04|2026}}
'''კიმბერლი ბეკი''' — (დ. [[9 იანვარი]], [[1956]]) ყოფილი [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[მოდელი]] და [[მომღერალი]]. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯოზეფ ზიტოს ფილმში „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი” ([[1984]]) ტრიშ ჯარვისის როლით. სხვა [[კინოროლებ]]ში შედის [[ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს „მარნი” ([[1964]]), [[ლიუკ ბესონი]]ს „დიდი ლურჯი” ([[1988]]), [[ჯორჯ მილერი (რეჟისორი)|ჯორჯ თ. მილერი]]ს „გაყინული აქტივები” ([[1992]]) და [[როლანდ ემერიხი]]ს „დამოუკიდებლობის დღე” ([[1996]]).
==ცხოვრება და კარიერა==
კიმბერლი ბეკი დაიბადა მსახიობ [[სინდი რობინსი]]სგან.<ref>{{cite news|last1=Kleiner|first1=Dick|title='Roots II' may be in making|url=https://www.newspapers.com/clip/7287761/abilene_reporternews/|work=Abilene Reporter-News|agency=Newspaper Enterprise Association|date=February 16, 1977|location=Texas, Abilene|page=12|via = [[Newspapers.com]]|access-date = November 2, 2016}} {{Open access}}</ref> პატარა ასაკში გამოჩნდა [[ალფრედ ჰიჩკოკი]]ს ფილმში „მარნი” და სატელევიზიო რეკლამებში ისეთი პროდუქტებისთვის, როგორიცაა Mattel-ის [[ბარბი]] და Chatty [[თოჯინები]]. ჰქონდა მოკლე გამოჩენა სერიალში „[[მანსტერი (სარაგბო გუნდი)|მანსტერები]]”, სადაც განასახიერა გარდაქმნილი [[ედი მანსტერი]], მას შემდეგ, რაც ედიმ (ბუჩ პეტრიკი) დალია დიდი პაპის (ალ ლუისი) Texas Playgirl-ის წამლის ნარჩენი — 1-ლი სეზონის 33-ე ეპიზოდში „ლილი მანსტერი, გოგო-მოდელი”.
1968 წელს ბეკმა და მისმა მამინაცვალმა [[ტომი ლეონეტი]]მ, რომელიც იმ დროს [[ავსტრალია]]ში მოღვაწეობდა, ჩაწერეს სინგლი „Let’s Take a Walk”, გამოშვებული „ტომი ლეონეტი და მისი ქალიშვილი კიმი” სახელით.<ref>[http://rateyourmusic.com/release/single/tommy_leonetti/lets_take_a_walk___all_the_brave_young_faces_of_the_night_f1/ Label shot at rateyourmuisc.com], retrieved May 24, 2012</ref> მელბურნის ჩარტში #4 ადგილზე გავიდა.<ref>Ryan, Gavin (2003) ''Melbourne Chart Book 1956-2002'', Golden Square: Moonlight Publishing, no ISBN</ref>
ბეკი გამოჩნდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „ხოცვა-ჟლეტა სენტრალ ჰაიში”, „როლერ ბუგი” და „პარასკევი, მე-13: დასკვნითი თავი”.<ref>[http://www.dreadcentral.com/news/36073/dread-central%E2%80%99s-final-girls-kimberly-beck Dread Central’s Final Girls: Kimberly Beck]</ref> გამორჩეული [[სატელევიზიო კრედიტები]]დან აღსანიშნავია: „გენერალური საავადმყოფო”, „კაპიტოლი” (კიმბერლი ბეკ-ჰილტონის სახელით), „ფანტაზიების კუნძული”, „ბაკ როჯერსი მე-25 საუკუნეში” (ელისონ მაიქლსის როლში — ჯეკილ-და-ჰაიდის პერსონაჟის ერთი მხარე, რომლის სხვა სახე, საბრინა, ტრიშა ნობლმა განასახიერა), „Westwind”, „ბრედების ოჯახი”, „დინასტია”, „ლუკას ტანერი” და „პეიტონ პლეისი” (კიმ შუსტერის როლში).<ref>[http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html "An In Depth Interview With Kimberly Beck"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123045229/http://crystallakeafterdark.com/Kimberly_Beck_Interview.html |date=January 23, 2009 }}</ref>
ბეკმა მთავარი როლი ითამაშა სერიალის „რვა კმარა” საპილოტე ეპიზოდში, ნენსი ბრედფორდის სახით — როლი სერიალში მოგვიანებით [[დიენ ქეიმ]] შეასრულა. ასევე განასახიერა დიენ პორტერი სერიალში „მდიდარი კაცი, ღარიბი კაცი, წიგნი II” პიტერ სტრაუსთან ერთად და გამოჩნდა სხვა მრავალ პოპულარულ სატელევიზიო მინი-სერიალში.
[[1988]] წელს ბეკი დაქორწინდა პროდიუსერ ჯეისონ კლარკზე და ორი ვაჟი შეეძინათ.<ref>{{Cite web |date=2019-10-09 |title=Kimberly Beck Clark |url=https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |access-date=2024-06-10 |website=Old HRF Website |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610032901/https://oldwebsite.haroldrobinsonfoundation.org/kimberly-beck-clark/ |url-status=dead |archive-date=June 10, 2024}}</ref> [[2013]] წელს გამოჩნდა [[დოკუმენტური ფილმი|დოკუმენტურ ფილმ]]ში „Crystal Lake-ის მოგონებები: „პარასკევი, მე-13”-ის სრული ისტორია”, ხოლო [[2022]] წელს ხმოვანი მეტყველებით კვლავ განასახიერა ტრიშ ჯარვისის როლი სათაურიდან „[[პარასკევი, მე-13]]” ფენ-ფილმ მოკლემეტრაჟიანში „Victim No More”.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.blu-ray.com/Crystal-Lake-Memories-The-Complete-History-of-Friday-the-13th/243015/#Castandcrew |title=Crystal Lake Memories: The Complete History of Friday the 13th (2013) |access-date=2024-12-15 |via=www.blu-ray.com}}</ref>
{{DEFAULTSORT:ბეკი, კიმბერლი}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1956]]
[[კატეგორია:მომღერლები]]
[[კატეგორია:ამერიკელები]]
5u3uloc0k7nys2ql259z5k0nd069tni
მომხმარებლის განხილვა:Likyok
3
880428
5356559
2026-04-14T16:25:32Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356559
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 16:25, 14 აპრილი 2026 (UTC)
rj9hhwy4o3taatcsozih5s5f3ihkrpl
თარგი:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში
10
880429
5356560
2026-04-14T16:26:42Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{სანავიგაციო დაფა | სახელი = ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში | სათაური = [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]] | მდგომარეობა = {{{state|}}} | სიის_კლასი = hlist | ჯგუფი1 = ჩ...
5356560
wikitext
text/x-wiki
{{სანავიგაციო დაფა
| სახელი = ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში
| სათაური = [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
| მდგომარეობა = {{{state|}}}
| სიის_კლასი = hlist
| ჯგუფი1 = ჩემპიონატები
| სია1 =
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1992|1992]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1993|1993]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1994|1994]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995|1995]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1996|1996]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1998|1998]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1999|1999]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2000|2000]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2001|2001]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2002|2002]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2003|2003]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2004|2004]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005|2005]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006|2006]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2007|2007]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008|2008]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2009|2009]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2010|2010]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011|2011]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012|2012]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2013|2013]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014|2014]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015|2015]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016|2016]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017|2017]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018|2018]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019|2019]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2020|2020]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2021|2021]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2022|2022]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2023|2023]]
}}
<noinclude>
[[კატეგორია:ნავიგაციური თარგები:ჭადრაკი]]
</noinclude>
8jbvulosax3y6l8yf6f1gs4894gr0zu
5356562
5356560
2026-04-14T16:29:30Z
Borbolia777
11915
5356562
wikitext
text/x-wiki
{{სანავიგაციო დაფა
| სახელი = ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში
| სათაური = [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
| მდგომარეობა = {{{state|}}}
| სიის_კლასი = hlist
| ჯგუფი1 = ჩემპიონატები
| სია1 =
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1992|1992]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1993|1993]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1994|1994]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995|1995]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1996|1996]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1998|1998]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1999|1999]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2000|2000]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2001|2001]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2002|2002]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2003|2003]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2004|2004]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005|2005]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006|2006]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2007|2007]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008|2008]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2009|2009]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2010|2010]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011|2011]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012|2012]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2013|2013]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014|2014]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015|2015]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016|2016]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017|2017]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018|2018]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019|2019]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2020|2020]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2021|2021]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2022|2022]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2023|2023]]
}}
<noinclude>
[[კატეგორია:ჭადრაკის სანავიგაციო თარგები]]
</noinclude>
eexiah2vrlh9ff8qnblnnklydu8fbnl
5356563
5356562
2026-04-14T16:29:48Z
Borbolia777
11915
5356563
wikitext
text/x-wiki
{{სანავიგაციო დაფა
| სახელი = ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში
| სათაური = [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
| მდგომარეობა = {{{state|}}}
| სიის_კლასი = hlist
| ჯგუფი1 = ჩემპიონატები
| სია1 =
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1992|1992]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1993|1993]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1994|1994]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995|1995]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1996|1996]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1998|1998]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1999|1999]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2000|2000]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2001|2001]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2002|2002]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2003|2003]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2004|2004]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005|2005]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006|2006]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2007|2007]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008|2008]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2009|2009]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2010|2010]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011|2011]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012|2012]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2013|2013]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014|2014]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015|2015]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016|2016]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017|2017]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018|2018]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019|2019]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2020|2020]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2021|2021]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2022|2022]]
* [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2023|2023]]
}}
<noinclude>
[[კატეგორია:ჭადრაკის სანავიგაციო დაფები]]
</noinclude>
5lx5hqbb8sb4qi670bhf8y8frfzlg01
5356565
5356563
2026-04-14T16:36:22Z
Borbolia777
11915
5356565
wikitext
text/x-wiki
{{ნავდაფა
| სახელი = ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში
| მდგომარეობა = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly>
| სათაური = [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
| სიის_კლასი = hlist
| ჯგუფი1 = ჩემპიონატები
| სია1 =
[[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1992|1992]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1993|1993]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1994|1994]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995|1995]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1996|1996]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1998|1998]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1999|1999]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2000|2000]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2001|2001]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2002|2002]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2003|2003]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2004|2004]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005|2005]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006|2006]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2007|2007]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008|2008]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2009|2009]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2010|2010]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011|2011]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012|2012]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2013|2013]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014|2014]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015|2015]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016|2016]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017|2017]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018|2018]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019|2019]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2020|2020]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2021|2021]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2022|2022]] · [[ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2023|2023]]
}}<noinclude>
[[კატეგორია:ჭადრაკის სანავიგაციო დაფები]]
</noinclude>
g6sm2lvt4y78rkjx35xsj1si9rjoer3
ალამინოსი (კვიპროსი)
0
880430
5356564
2026-04-14T16:33:28Z
თეკლა ბიჭიკაშვილი
166292
ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ალამინოსი''' ({{lang-el|Αλαμινός}}; {{lang-tr|Aleminyo}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], ქალაქ ლარნაკის დასავლეთით. [[1960]] წელს მას ჰყავდა 564 მცხ...
5356564
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება}}
'''ალამინოსი''' ({{lang-el|Αλαμινός}}; {{lang-tr|Aleminyo}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], ქალაქ ლარნაკის დასავლეთით. [[1960]] წელს მას ჰყავდა 564 მცხოვრები, დაახლოებით თანაბარი რაოდენობის ბერძენი და თურქი კვიპროსელებით.<ref>{{cite journal|last1=Goring|first1=Elizabeth|title=Pottery figurines: the development of coroplastic art in Chalcolithic Cyprus|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|date=1991|volume=282|pages=153–61|doi=10.2307/1357268 |jstor=1357268 |s2cid=163208441 }}</ref> [[2011]] წელს მისი მოსახლეობა 345 ადამიანს შეადგენდა.
or5oeyn0b77y0zd6pkwxsh3eyqrd5fy
5356573
5356564
2026-04-14T16:58:57Z
თეკლა ბიჭიკაშვილი
166292
5356573
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება}}
'''ალამინოსი''' ({{lang-el|Αλαμινός}}; {{lang-tr|Aleminyo}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], ქალაქ ლარნაკის დასავლეთით. [[1960]] წელს მას ჰყავდა 564 მცხოვრები, დაახლოებით თანაბარი რაოდენობის ბერძენი და თურქი კვიპროსელებით.<ref>{{cite journal|last1=Goring|first1=Elizabeth|title=Pottery figurines: the development of coroplastic art in Chalcolithic Cyprus|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|date=1991|volume=282|pages=153–61|doi=10.2307/1357268 |jstor=1357268 |s2cid=163208441 }}</ref> [[2011]] წელს მისი მოსახლეობა 345 ადამიანს შეადგენდა.
==ისტორია და კულტურა==
ალამინოსი არის ადგილი, სადაც აღმოჩენილია ქალკოლითური თიხის ქალური „ლაქტაციის“ ფიგურა, ხელებით, რომლებიც მკერდზეა მიჭერილი.<ref>{{cite journal|last1=Goring|first1=Elizabeth|title=Pottery figurines: the development of coroplastic art in Chalcolithic Cyprus|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|date=1991|volume=282|pages=153–61|doi=10.2307/1357268 |jstor=1357268 |s2cid=163208441 }}</ref> [[ფილიპ იბელინელს]], კვიპროსის სამეფოს სენეშალს, [[ალამინოსი (პანგასინანი)|ალამინოსში]] ჰქონდა მამული, სადაც იგი [[1308]] წელს გადაასახლეს.<ref>{{cite book|last1=Konnari|first1=Angel Nicolaou|last2=Schabel|first2=Christopher David|title=Cyprus: Society And Culture 1191-1374|date=2005|publisher=Brill|isbn=9004147675|page=81}}</ref> ტერიტორიაზე შემორჩენილია ვენეციური მმართველობის პერიოდში აგებული სანაპირო საგუშაგო კოშკი.<ref>{{cite book|last1=Cosmescu|first1=Dragoş|title=Venetian Renaissance Fortifications in the Mediterranean|publisher=McFarland|isbn=9781476620183|page=41}}</ref> ასევე არსებობს [[აგიოს-მამასი|აგიოს-მამასის]] ძველი ეკლესია, რომელიც [[2006]] წელს აღდგა.<ref>{{cite book|last1=Flourentzos|first1=Pavlos|title=Annual Report of the Department of Antiquities for the year 2006|date=2008|publisher=Republic of Cyprus Ministry of Communication and Works|location=Lefkosia|page=29|url=http://www.mcw.gov.cy/mcw/da/da.nsf/All/F8C2C83FE7A76556C22577B90025472D/$file/Annual%20Report%202006.pdf|accessdate=24 May 2017}}</ref>
16z23osl1sgcagpspbepu2zwsujvp1g
5356577
5356573
2026-04-14T17:02:57Z
თეკლა ბიჭიკაშვილი
166292
5356577
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება}}
'''ალამინოსი''' ({{lang-el|Αλαμινός}}; {{lang-tr|Aleminyo}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], ქალაქ ლარნაკის დასავლეთით. [[1960]] წელს მას ჰყავდა 564 მცხოვრები, დაახლოებით თანაბარი რაოდენობის ბერძენი და თურქი კვიპროსელებით.<ref>{{cite journal|last1=Goring|first1=Elizabeth|title=Pottery figurines: the development of coroplastic art in Chalcolithic Cyprus|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|date=1991|volume=282|pages=153–61|doi=10.2307/1357268 |jstor=1357268 |s2cid=163208441 }}</ref> [[2011]] წელს მისი მოსახლეობა 345 ადამიანს შეადგენდა.
==ისტორია და კულტურა==
ალამინოსი არის ადგილი, სადაც აღმოჩენილია ქალკოლითური თიხის ქალური „ლაქტაციის“ ფიგურა, ხელებით, რომლებიც მკერდზეა მიჭერილი.<ref>{{cite journal|last1=Goring|first1=Elizabeth|title=Pottery figurines: the development of coroplastic art in Chalcolithic Cyprus|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|date=1991|volume=282|pages=153–61|doi=10.2307/1357268 |jstor=1357268 |s2cid=163208441 }}</ref> [[ფილიპ იბელინელს]], კვიპროსის სამეფოს სენეშალს, [[ალამინოსი (პანგასინანი)|ალამინოსში]] ჰქონდა მამული, სადაც იგი [[1308]] წელს გადაასახლეს.<ref>{{cite book|last1=Konnari|first1=Angel Nicolaou|last2=Schabel|first2=Christopher David|title=Cyprus: Society And Culture 1191-1374|date=2005|publisher=Brill|isbn=9004147675|page=81}}</ref> ტერიტორიაზე შემორჩენილია ვენეციური მმართველობის პერიოდში აგებული სანაპირო საგუშაგო კოშკი.<ref>{{cite book|last1=Cosmescu|first1=Dragoş|title=Venetian Renaissance Fortifications in the Mediterranean|publisher=McFarland|isbn=9781476620183|page=41}}</ref> ასევე არსებობს [[აგიოს-მამასი|აგიოს-მამასის]] ძველი ეკლესია, რომელიც [[2006]] წელს აღდგა.<ref>{{cite book|last1=Flourentzos|first1=Pavlos|title=Annual Report of the Department of Antiquities for the year 2006|date=2008|publisher=Republic of Cyprus Ministry of Communication and Works|location=Lefkosia|page=29|url=http://www.mcw.gov.cy/mcw/da/da.nsf/All/F8C2C83FE7A76556C22577B90025472D/$file/Annual%20Report%202006.pdf|accessdate=24 May 2017}}</ref>
შუა საუკუნეებში ალამინოსში ფუნქციონირებდა მონასტერი, სადაც ქართველი ბერები მოღვაწეობდნენ. შუა საუკუნეების ქართული ჰაგიოგრაფიული თხზულება „იოანე და ექვთიმე მთაწმიდელთა ცხოვრება“ გადმოგვცემს [[ბიზანტია|ბიზანტიის]] იმპერატორ [[ბასილი II]]-ის წარუმატებელ მცდელობას, დაერწმუნებინა [[ექვთიმე მთაწმიდელი]], დაეკავებინა „სალამინოსის“ გარდაცვლილი მთავარეპისკოპოსის კათედრა.<ref>{{cite journal|last1=Djobadze|first1=Wachtang Z.|authorlink1=Wachtang Djobadze|title=Materials for the Study of Georgian Monasteries in the Western Environs of Antioch-on-the- Orontes|journal=Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium|date=1976|volume=372|page=77|location=Louvain}}</ref> ალამინოსში ქართველების მიერ მართულ მონასტერს ასევე იხსენიებს დომინიკელი [[სტეფან დე ლუზინიანი]], რომლის ქრონიკაც [[პარიზი|პარიზში]] [[1580]] წელს გამოქვეყნდა.<ref name="Ortho">{{cite news|title=Ruins of Georgian church discovered on Cyprus|url=http://www.pravoslavie.ru/english/100742.htm|accessdate=24 May 2017|work=OrthoChristian.Com|date=3 February 2017}}</ref> [[ალექსანდრია|ალექსანდრიის]] პატრიარქი კვიპრიანე, კვიპროსელი, რომელიც მე-18 საუკუნის ბოლოს წერდა, იმეორებს, რომ ქართველებს ოდესღაც ჰქონდათ „რამდენიმე მონასტერი ალამინოსთან ახლოს, მაზოტოვის რაიონში, კვიპროსში“ და დასძენს, რომ „ამ სექტის წარმომადგენლები კუნძულზე დღესდღეობით აღარ მოიძიებიან“.<ref>{{cite book|last1=Dowling|first1=Theodore Edward|authorlink1=Theodore Edward Dowling|title=Sketches of Georgian Church History|date=1912|publisher=Society for Promoting Christian Literature|location=London|page=125|url=https://archive.org/stream/DowlingGeorgianChurchHist/dowling_georgian_church_hist_djvu.txt}}</ref> კვიპროსში ქართველთა კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სამონასტრო დაწესებულება იყო [[გიალიის მონასტერი]], ალამინოსიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 149 კმ-ში.<ref name="Ortho"/>
tgy6dkn4j0gxvtsd1l9qwmf0je0v3qv
5356583
5356577
2026-04-14T17:04:50Z
თეკლა ბიჭიკაშვილი
166292
5356583
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება}}
'''ალამინოსი''' ({{lang-el|Αλαμινός}}; {{lang-tr|Aleminyo}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], ქალაქ ლარნაკის დასავლეთით. [[1960]] წელს მას ჰყავდა 564 მცხოვრები, დაახლოებით თანაბარი რაოდენობის ბერძენი და თურქი კვიპროსელებით.<ref>{{cite journal|last1=Goring|first1=Elizabeth|title=Pottery figurines: the development of coroplastic art in Chalcolithic Cyprus|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|date=1991|volume=282|pages=153–61|doi=10.2307/1357268 |jstor=1357268 |s2cid=163208441 }}</ref> [[2011]] წელს მისი მოსახლეობა 345 ადამიანს შეადგენდა.
==ისტორია და კულტურა==
ალამინოსი არის ადგილი, სადაც აღმოჩენილია ქალკოლითური თიხის ქალური „ლაქტაციის“ ფიგურა, ხელებით, რომლებიც მკერდზეა მიჭერილი.<ref>{{cite journal|last1=Goring|first1=Elizabeth|title=Pottery figurines: the development of coroplastic art in Chalcolithic Cyprus|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|date=1991|volume=282|pages=153–61|doi=10.2307/1357268 |jstor=1357268 |s2cid=163208441 }}</ref> [[ფილიპ იბელინელს]], კვიპროსის სამეფოს სენეშალს, [[ალამინოსი (პანგასინანი)|ალამინოსში]] ჰქონდა მამული, სადაც იგი [[1308]] წელს გადაასახლეს.<ref>{{cite book|last1=Konnari|first1=Angel Nicolaou|last2=Schabel|first2=Christopher David|title=Cyprus: Society And Culture 1191-1374|date=2005|publisher=Brill|isbn=9004147675|page=81}}</ref> ტერიტორიაზე შემორჩენილია ვენეციური მმართველობის პერიოდში აგებული სანაპირო საგუშაგო კოშკი.<ref>{{cite book|last1=Cosmescu|first1=Dragoş|title=Venetian Renaissance Fortifications in the Mediterranean|publisher=McFarland|isbn=9781476620183|page=41}}</ref> ასევე არსებობს [[აგიოს-მამასი|აგიოს-მამასის]] ძველი ეკლესია, რომელიც [[2006]] წელს აღდგა.<ref>{{cite book|last1=Flourentzos|first1=Pavlos|title=Annual Report of the Department of Antiquities for the year 2006|date=2008|publisher=Republic of Cyprus Ministry of Communication and Works|location=Lefkosia|page=29|url=http://www.mcw.gov.cy/mcw/da/da.nsf/All/F8C2C83FE7A76556C22577B90025472D/$file/Annual%20Report%202006.pdf|accessdate=24 May 2017}}</ref>
შუა საუკუნეებში ალამინოსში ფუნქციონირებდა მონასტერი, სადაც ქართველი ბერები მოღვაწეობდნენ. შუა საუკუნეების ქართული ჰაგიოგრაფიული თხზულება „იოანე და ექვთიმე მთაწმიდელთა ცხოვრება“ გადმოგვცემს [[ბიზანტია|ბიზანტიის]] იმპერატორ [[ბასილი II]]-ის წარუმატებელ მცდელობას, დაერწმუნებინა [[ექვთიმე მთაწმიდელი]], დაეკავებინა „სალამინოსის“ გარდაცვლილი მთავარეპისკოპოსის კათედრა.<ref>{{cite journal|last1=Djobadze|first1=Wachtang Z.|authorlink1=Wachtang Djobadze|title=Materials for the Study of Georgian Monasteries in the Western Environs of Antioch-on-the- Orontes|journal=Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium|date=1976|volume=372|page=77|location=Louvain}}</ref> ალამინოსში ქართველების მიერ მართულ მონასტერს ასევე იხსენიებს დომინიკელი [[სტეფან დე ლუზინიანი]], რომლის ქრონიკაც [[პარიზი|პარიზში]] [[1580]] წელს გამოქვეყნდა.<ref name="Ortho">{{cite news|title=Ruins of Georgian church discovered on Cyprus|url=http://www.pravoslavie.ru/english/100742.htm|accessdate=24 May 2017|work=OrthoChristian.Com|date=3 February 2017}}</ref> [[ალექსანდრია|ალექსანდრიის]] პატრიარქი კვიპრიანე, კვიპროსელი, რომელიც მე-18 საუკუნის ბოლოს წერდა, იმეორებს, რომ ქართველებს ოდესღაც ჰქონდათ „რამდენიმე მონასტერი ალამინოსთან ახლოს, მაზოტოვის რაიონში, კვიპროსში“ და დასძენს, რომ „ამ სექტის წარმომადგენლები კუნძულზე დღესდღეობით აღარ მოიძიებიან“.<ref>{{cite book|last1=Dowling|first1=Theodore Edward|authorlink1=Theodore Edward Dowling|title=Sketches of Georgian Church History|date=1912|publisher=Society for Promoting Christian Literature|location=London|page=125|url=https://archive.org/stream/DowlingGeorgianChurchHist/dowling_georgian_church_hist_djvu.txt}}</ref> კვიპროსში ქართველთა კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სამონასტრო დაწესებულება იყო [[გიალიის მონასტერი]], ალამინოსიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 149 კმ-ში.<ref name="Ortho"/>
[[1974]] წლის [[თურქეთი|თურქეთსა]] და კვიპროსელ ბერძენთა ეროვნულ გვარდიას შორის ომის დროს, 20 ივლისს, ალამინოსში 15 თურქი კვიპროსელი მამაკაცი დახოცეს ეროვნული გვარდიის წევრებმა, რაც იყო შურისძიება თურქულ ჯარებთან ბრძოლაში გვარდიის დანაყოფის მეთაურის დაღუპვის გამო.<ref>{{cite news |title=Mass Slaying of 15 Turkish Cypriots Told |newspaper=Los Angeles Times |date=July 29, 1974 |page=I-5}}</ref>
[[2016]] წლის დეკემბერში [[საქართველო|საქართველოდან]] ჩასულმა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ აღმოაჩინა ეკლესიის შენობის ნანგრევები და 14 საფლავი, რომლებიც სავარაუდოდ, მე-12-დან მე-16 საუკუნემდე პერიოდისას.<ref name="Ortho"/>
qtvxesmo3jjsecr468qjbi09lsmjeuq
5356584
5356583
2026-04-14T17:05:23Z
თეკლა ბიჭიკაშვილი
166292
5356584
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება}}
'''ალამინოსი''' ({{lang-el|Αλαμινός}}; {{lang-tr|Aleminyo}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], ქალაქ ლარნაკის დასავლეთით. [[1960]] წელს მას ჰყავდა 564 მცხოვრები, დაახლოებით თანაბარი რაოდენობის ბერძენი და თურქი კვიპროსელებით.<ref>{{cite journal|last1=Goring|first1=Elizabeth|title=Pottery figurines: the development of coroplastic art in Chalcolithic Cyprus|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|date=1991|volume=282|pages=153–61|doi=10.2307/1357268 |jstor=1357268 |s2cid=163208441 }}</ref> [[2011]] წელს მისი მოსახლეობა 345 ადამიანს შეადგენდა.
==ისტორია და კულტურა==
ალამინოსი არის ადგილი, სადაც აღმოჩენილია ქალკოლითური თიხის ქალური „ლაქტაციის“ ფიგურა, ხელებით, რომლებიც მკერდზეა მიჭერილი.<ref>{{cite journal|last1=Goring|first1=Elizabeth|title=Pottery figurines: the development of coroplastic art in Chalcolithic Cyprus|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|date=1991|volume=282|pages=153–61|doi=10.2307/1357268 |jstor=1357268 |s2cid=163208441 }}</ref> [[ფილიპ იბელინელს]], კვიპროსის სამეფოს სენეშალს, [[ალამინოსი (პანგასინანი)|ალამინოსში]] ჰქონდა მამული, სადაც იგი [[1308]] წელს გადაასახლეს.<ref>{{cite book|last1=Konnari|first1=Angel Nicolaou|last2=Schabel|first2=Christopher David|title=Cyprus: Society And Culture 1191-1374|date=2005|publisher=Brill|isbn=9004147675|page=81}}</ref> ტერიტორიაზე შემორჩენილია ვენეციური მმართველობის პერიოდში აგებული სანაპირო საგუშაგო კოშკი.<ref>{{cite book|last1=Cosmescu|first1=Dragoş|title=Venetian Renaissance Fortifications in the Mediterranean|publisher=McFarland|isbn=9781476620183|page=41}}</ref> ასევე არსებობს [[აგიოს-მამასი|აგიოს-მამასის]] ძველი ეკლესია, რომელიც [[2006]] წელს აღდგა.<ref>{{cite book|last1=Flourentzos|first1=Pavlos|title=Annual Report of the Department of Antiquities for the year 2006|date=2008|publisher=Republic of Cyprus Ministry of Communication and Works|location=Lefkosia|page=29|url=http://www.mcw.gov.cy/mcw/da/da.nsf/All/F8C2C83FE7A76556C22577B90025472D/$file/Annual%20Report%202006.pdf|accessdate=24 May 2017}}</ref>
შუა საუკუნეებში ალამინოსში ფუნქციონირებდა მონასტერი, სადაც ქართველი ბერები მოღვაწეობდნენ. შუა საუკუნეების ქართული ჰაგიოგრაფიული თხზულება „იოანე და ექვთიმე მთაწმიდელთა ცხოვრება“ გადმოგვცემს [[ბიზანტია|ბიზანტიის]] იმპერატორ [[ბასილი II]]-ის წარუმატებელ მცდელობას, დაერწმუნებინა [[ექვთიმე მთაწმიდელი]], დაეკავებინა „სალამინოსის“ გარდაცვლილი მთავარეპისკოპოსის კათედრა.<ref>{{cite journal|last1=Djobadze|first1=Wachtang Z.|authorlink1=Wachtang Djobadze|title=Materials for the Study of Georgian Monasteries in the Western Environs of Antioch-on-the- Orontes|journal=Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium|date=1976|volume=372|page=77|location=Louvain}}</ref> ალამინოსში ქართველების მიერ მართულ მონასტერს ასევე იხსენიებს დომინიკელი [[სტეფან დე ლუზინიანი]], რომლის ქრონიკაც [[პარიზი|პარიზში]] [[1580]] წელს გამოქვეყნდა.<ref name="Ortho">{{cite news|title=Ruins of Georgian church discovered on Cyprus|url=http://www.pravoslavie.ru/english/100742.htm|accessdate=24 May 2017|work=OrthoChristian.Com|date=3 February 2017}}</ref> [[ალექსანდრია|ალექსანდრიის]] პატრიარქი კვიპრიანე, კვიპროსელი, რომელიც მე-18 საუკუნის ბოლოს წერდა, იმეორებს, რომ ქართველებს ოდესღაც ჰქონდათ „რამდენიმე მონასტერი ალამინოსთან ახლოს, მაზოტოვის რაიონში, კვიპროსში“ და დასძენს, რომ „ამ სექტის წარმომადგენლები კუნძულზე დღესდღეობით აღარ მოიძიებიან“.<ref>{{cite book|last1=Dowling|first1=Theodore Edward|authorlink1=Theodore Edward Dowling|title=Sketches of Georgian Church History|date=1912|publisher=Society for Promoting Christian Literature|location=London|page=125|url=https://archive.org/stream/DowlingGeorgianChurchHist/dowling_georgian_church_hist_djvu.txt}}</ref> კვიპროსში ქართველთა კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სამონასტრო დაწესებულება იყო [[გიალიის მონასტერი]], ალამინოსიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 149 კმ-ში.<ref name="Ortho"/>
[[1974]] წლის [[თურქეთი|თურქეთსა]] და კვიპროსელ ბერძენთა ეროვნულ გვარდიას შორის ომის დროს, 20 ივლისს, ალამინოსში 15 თურქი კვიპროსელი მამაკაცი დახოცეს ეროვნული გვარდიის წევრებმა, რაც იყო შურისძიება თურქულ ჯარებთან ბრძოლაში გვარდიის დანაყოფის მეთაურის დაღუპვის გამო.<ref>{{cite news |title=Mass Slaying of 15 Turkish Cypriots Told |newspaper=Los Angeles Times |date=July 29, 1974 |page=I-5}}</ref>
[[2016]] წლის დეკემბერში [[საქართველო|საქართველოდან]] ჩასულმა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ აღმოაჩინა ეკლესიის შენობის ნანგრევები და 14 საფლავი, რომლებიც სავარაუდოდ, მე-12-დან მე-16 საუკუნემდე პერიოდისას.<ref name="Ortho"/>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{ლარნაკის რაიონი}}
[[კატეგორია:ლარნაკის რაიონის სოფლები]]
518za406nsxyxh6xo39jnvn9ae1hwo2
5356746
5356584
2026-04-15T01:41:52Z
ToprakBot
172403
სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები
5356746
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დასახლება}}
'''ალამინოსი''' ({{lang-el|Αλαμινός}}; {{lang-tr|Aleminyo}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], ქალაქ ლარნაკის დასავლეთით. [[1960]] წელს მას ჰყავდა 564 მცხოვრები, დაახლოებით თანაბარი რაოდენობის ბერძენი და თურქი კვიპროსელებით.<ref name="Pottery figurines: the development">{{cite journal|last1=Goring|first1=Elizabeth|title=Pottery figurines: the development of coroplastic art in Chalcolithic Cyprus|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|date=1991|volume=282|pages=153–61|doi=10.2307/1357268 |jstor=1357268 |s2cid=163208441 }}</ref> [[2011]] წელს მისი მოსახლეობა 345 ადამიანს შეადგენდა.
==ისტორია და კულტურა==
ალამინოსი არის ადგილი, სადაც აღმოჩენილია ქალკოლითური თიხის ქალური „ლაქტაციის“ ფიგურა, ხელებით, რომლებიც მკერდზეა მიჭერილი.<ref name="Pottery figurines: the development"/> [[ფილიპ იბელინელს]], კვიპროსის სამეფოს სენეშალს, [[ალამინოსი (პანგასინანი)|ალამინოსში]] ჰქონდა მამული, სადაც იგი [[1308]] წელს გადაასახლეს.<ref>{{cite book|last1=Konnari|first1=Angel Nicolaou|last2=Schabel|first2=Christopher David|title=Cyprus: Society And Culture 1191-1374|date=2005|publisher=Brill|isbn=9004147675|page=81}}</ref> ტერიტორიაზე შემორჩენილია ვენეციური მმართველობის პერიოდში აგებული სანაპირო საგუშაგო კოშკი.<ref>{{cite book|last1=Cosmescu|first1=Dragoş|title=Venetian Renaissance Fortifications in the Mediterranean|publisher=McFarland|isbn=9781476620183|page=41}}</ref> ასევე არსებობს [[აგიოს-მამასი|აგიოს-მამასის]] ძველი ეკლესია, რომელიც [[2006]] წელს აღდგა.<ref>{{cite book|last1=Flourentzos|first1=Pavlos|title=Annual Report of the Department of Antiquities for the year 2006|date=2008|publisher=Republic of Cyprus Ministry of Communication and Works|location=Lefkosia|page=29|url=http://www.mcw.gov.cy/mcw/da/da.nsf/All/F8C2C83FE7A76556C22577B90025472D/$file/Annual%20Report%202006.pdf|accessdate=24 May 2017}}</ref>
შუა საუკუნეებში ალამინოსში ფუნქციონირებდა მონასტერი, სადაც ქართველი ბერები მოღვაწეობდნენ. შუა საუკუნეების ქართული ჰაგიოგრაფიული თხზულება „იოანე და ექვთიმე მთაწმიდელთა ცხოვრება“ გადმოგვცემს [[ბიზანტია|ბიზანტიის]] იმპერატორ [[ბასილი II]]-ის წარუმატებელ მცდელობას, დაერწმუნებინა [[ექვთიმე მთაწმიდელი]], დაეკავებინა „სალამინოსის“ გარდაცვლილი მთავარეპისკოპოსის კათედრა.<ref>{{cite journal|last1=Djobadze|first1=Wachtang Z.|authorlink1=Wachtang Djobadze|title=Materials for the Study of Georgian Monasteries in the Western Environs of Antioch-on-the- Orontes|journal=Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium|date=1976|volume=372|page=77|location=Louvain}}</ref> ალამინოსში ქართველების მიერ მართულ მონასტერს ასევე იხსენიებს დომინიკელი [[სტეფან დე ლუზინიანი]], რომლის ქრონიკაც [[პარიზი|პარიზში]] [[1580]] წელს გამოქვეყნდა.<ref name="Ortho">{{cite news|title=Ruins of Georgian church discovered on Cyprus|url=http://www.pravoslavie.ru/english/100742.htm|accessdate=24 May 2017|work=OrthoChristian.Com|date=3 February 2017}}</ref> [[ალექსანდრია|ალექსანდრიის]] პატრიარქი კვიპრიანე, კვიპროსელი, რომელიც მე-18 საუკუნის ბოლოს წერდა, იმეორებს, რომ ქართველებს ოდესღაც ჰქონდათ „რამდენიმე მონასტერი ალამინოსთან ახლოს, მაზოტოვის რაიონში, კვიპროსში“ და დასძენს, რომ „ამ სექტის წარმომადგენლები კუნძულზე დღესდღეობით აღარ მოიძიებიან“.<ref>{{cite book|last1=Dowling|first1=Theodore Edward|authorlink1=Theodore Edward Dowling|title=Sketches of Georgian Church History|date=1912|publisher=Society for Promoting Christian Literature|location=London|page=125|url=https://archive.org/stream/DowlingGeorgianChurchHist/dowling_georgian_church_hist_djvu.txt}}</ref> კვიპროსში ქართველთა კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სამონასტრო დაწესებულება იყო [[გიალიის მონასტერი]], ალამინოსიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 149 კმ-ში.<ref name="Ortho"/>
[[1974]] წლის [[თურქეთი|თურქეთსა]] და კვიპროსელ ბერძენთა ეროვნულ გვარდიას შორის ომის დროს, 20 ივლისს, ალამინოსში 15 თურქი კვიპროსელი მამაკაცი დახოცეს ეროვნული გვარდიის წევრებმა, რაც იყო შურისძიება თურქულ ჯარებთან ბრძოლაში გვარდიის დანაყოფის მეთაურის დაღუპვის გამო.<ref>{{cite news |title=Mass Slaying of 15 Turkish Cypriots Told |newspaper=Los Angeles Times |date=July 29, 1974 |page=I-5}}</ref>
[[2016]] წლის დეკემბერში [[საქართველო|საქართველოდან]] ჩასულმა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ აღმოაჩინა ეკლესიის შენობის ნანგრევები და 14 საფლავი, რომლებიც სავარაუდოდ, მე-12-დან მე-16 საუკუნემდე პერიოდისას.<ref name="Ortho"/>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{ლარნაკის რაიონი}}
[[კატეგორია:ლარნაკის რაიონის სოფლები]]
0fgptns5n25fkxkmgv7jc588tmod6vc
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995
0
880431
5356567
2026-04-14T16:42:44Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995''' — ჩატარდა 1995 წლის თებერვალში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა გორან დიზდარი. == ტურნირის ცხრილი == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! № ! მოჭადრაკე ! რეიტი...
5356567
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995''' — ჩატარდა 1995 წლის თებერვალში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა გორან დიზდარი.
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! 14
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2510 || — || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 5 || 0 || 8 || '''9''' || '''1—2'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2570 || ½ || — || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 0 || 6 || 1 || 6 || '''9''' || '''1—2'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ბოგდან ლალიჩი]] || 2590 || ½ || ½ || — || ½ || 1 || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || 5 || 1 || 7 || 8½ || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2500 || 0 || ½ || ½ || — || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 5 || 2 || 6 || 8 || 4—5
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2545 || ½ || 0 || 0 || 1 || — || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 5 || 2 || 6 || 8 || 4—5
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ვლადიმერ კოვაჩევიჩი]] || 2520 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || — || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 0 || 1 || 1 || 5 || 3 || 5 || 7½ || 6—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[მიშო ცებალო]] || 2570 || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || — || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 5 || 3 || 5 || 7½ || 6—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2545 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || — || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || 2 || 2 || 9 || 6½ || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[სრჯან მარანგუნიჩი]] || 2445 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || — || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 3 || 9 || 5½ || 9—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| რობერტ ლონჩარი || 2385 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || — || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 5 || 5 || 5½ || 9—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| ბრანიმირ იუკიჩი || 2415 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || — || 0 || ½ || 1 || 1 || 6 || 6 || 4 || 11—14
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ნენად შულავა]] || 2420 || 0 || 0 || 1 || 0 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || — || 0 || ½ || 3 || 8 || 2 || 4 || 11—14
|-
|13 ||style="text-align:left"| [[დავორ როგიჩი]] || 2460 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || — || 1 || 2 || 7 || 4 || 4 || 11—14
|-
|14 ||style="text-align:left"| ფილიპ ლიუბიჩიჩი || 2395 || ½ || 1 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || — || 1 || 6 || 6 || 4 || 11—14
|}
== ტაი-ბრეიკი პირველი ადგილისთვის ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2510 || 1 || 1 || 0 || ½ || 2 || 1 || 1 || '''2½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2570 || 0 || 0 || 1 || ½ || 1 || 2 || 1 || 1½ || 2
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic26.html TWIC 26]
2oj8tmpwj4xjxbjak07wlaml1k3nnci
5356569
5356567
2026-04-14T16:44:06Z
Borbolia777
11915
5356569
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995''' — ჩატარდა 1995 წლის თებერვალში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა გორან დიზდარი.
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! 14
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2510 || — || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 5 || 0 || 8 || '''9''' || '''1—2'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2570 || ½ || — || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 0 || 6 || 1 || 6 || '''9''' || '''1—2'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ბოგდან ლალიჩი]] || 2590 || ½ || ½ || — || ½ || 1 || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || 5 || 1 || 7 || 8½ || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2500 || 0 || ½ || ½ || — || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 5 || 2 || 6 || 8 || 4—5
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2545 || ½ || 0 || 0 || 1 || — || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 5 || 2 || 6 || 8 || 4—5
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ვლადიმერ კოვაჩევიჩი]] || 2520 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || — || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 0 || 1 || 1 || 5 || 3 || 5 || 7½ || 6—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[მიშო ცებალო]] || 2570 || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || — || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 5 || 3 || 5 || 7½ || 6—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2545 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || — || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || 2 || 2 || 9 || 6½ || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[სრჯან მარანგუნიჩი]] || 2445 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || — || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 3 || 9 || 5½ || 9—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| რობერტ ლონჩარი || 2385 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || — || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 5 || 5 || 5½ || 9—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| ბრანიმირ იუკიჩი || 2415 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || — || 0 || ½ || 1 || 1 || 6 || 6 || 4 || 11—14
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ნენად შულავა]] || 2420 || 0 || 0 || 1 || 0 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || — || 0 || ½ || 3 || 8 || 2 || 4 || 11—14
|-
|13 ||style="text-align:left"| [[დავორ როგიჩი]] || 2460 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || — || 1 || 2 || 7 || 4 || 4 || 11—14
|-
|14 ||style="text-align:left"| ფილიპ ლიუბიჩიჩი || 2395 || ½ || 1 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || — || 1 || 6 || 6 || 4 || 11—14
|}
== ტაი-ბრეიკი პირველი ადგილისთვის ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2510 || 1 || 1 || 0 || ½ || 2 || 1 || 1 || '''2½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2570 || 0 || 0 || 1 || ½ || 1 || 2 || 1 || 1½ || 2
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic26.html TWIC 26]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:1995 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
n2tvfdco2jbx8lg6a1ok9gm7ouup5g9
5356625
5356569
2026-04-14T17:54:00Z
Borbolia777
11915
/* ტურნირის ცხრილი */
5356625
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995''' — ჩატარდა 1995 წლის თებერვალში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა გორან დიზდარი.
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! 14
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2510 || — || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 5 || 0 || 8 || '''9''' || '''1—2'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2570 || ½ || — || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 0 || 6 || 1 || 6 || '''9''' || '''1—2'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ბოგდან ლალიჩი]] || 2590 || ½ || ½ || — || ½ || 1 || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || 5 || 1 || 7 || 8½ || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2500 || 0 || ½ || ½ || — || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 5 || 2 || 6 || 8 || 4—5
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2545 || ½ || 0 || 0 || 1 || — || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 5 || 2 || 6 || 8 || 4—5
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ვლადიმერ კოვაჩევიჩი]] || 2520 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || — || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 0 || 1 || 1 || 5 || 3 || 5 || 7½ || 6—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[მიშო ცებალო]] || 2570 || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || — || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 5 || 3 || 5 || 7½ || 6—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2545 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || — || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || 2 || 2 || 9 || 6½ || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[სრჯან მარანგუნიჩი]] || 2445 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || — || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 3 || 9 || 5½ || 9—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| რობერტ ლონჩარი || 2385 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || — || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 5 || 5 || 5½ || 9—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| ბრანიმირ იუკიჩი || 2415 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || — || 0 || ½ || 1 || 1 || 6 || 6 || 4 || 11—14
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ნენად შულავა]] || 2420 || 0 || 0 || 1 || 0 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || — || 0 || ½ || 3 || 8 || 2 || 4 || 11—14
|-
|13 ||style="text-align:left"| [[დავორ როგიჩი]] || 2460 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || — || 1 || 2 || 7 || 4 || 4 || 11—14
|-
|14 ||style="text-align:left"| ფილიპ ლიუბიჩიჩი || 2395 || ½ || 1 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || — || 1 || 6 || 6 || 4 || 11—14
|}
== ტაი-ბრეიკი პირველი ადგილისთვის ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2510 || 1 || 1 || 0 || ½ || 2 || 1 || 1 || '''2½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2570 || 0 || 0 || 1 || ½ || 1 || 2 || 1 || 1½ || 2
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic26.html TWIC 26]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:1995 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
6cef8ix60ay8eihlu5vd96pd7m8hyra
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995
1
880432
5356568
2026-04-14T16:43:02Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356568
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
მომხმარებლის განხილვა:Versalles-wiki
3
880434
5356571
2026-04-14T16:53:46Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356571
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 16:53, 14 აპრილი 2026 (UTC)
rksfqhulyw77q64luj3bejbin293lf7
მომხმარებლის განხილვა:Giorgi Tsertsvadze
3
880435
5356574
2026-04-14T16:59:35Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356574
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 16:59, 14 აპრილი 2026 (UTC)
1zx6sslgs52n9moltpnblo1vi7b9me5
განხილვა:ჯოკერი (2019 წლის ფილმი)
1
880436
5356576
2026-04-14T17:00:44Z
Ketto55
173536
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356576
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005
0
880437
5356578
2026-04-14T17:03:40Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{ჭადრაკის ტურნირი}} '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005''' — ჩატარდა ქალაქ [[ვუკოვარი|ვუკოვარში]] 2005 წლის 7 ნოემბრიდან 17 ნოემბრამდე. ტურნირი XI კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2515). ==...
5356578
wikitext
text/x-wiki
{{ჭადრაკის ტურნირი}}
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005''' — ჩატარდა ქალაქ [[ვუკოვარი|ვუკოვარში]] 2005 წლის 7 ნოემბრიდან 17 ნოემბრამდე. ტურნირი XI კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2515).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2507 || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 4 || 0 || 7 || '''7½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2576 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 0 || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 5 || 2 || 4 || 7 || 2—3
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[დავორ როგიჩი]] || 2520 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 4 || 1 || 6 || 7 || 2—3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2446 || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 3 || 1 || 7 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2514 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 5—7
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მიშო ცებალო]] || 2512 || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || 1 || 3 || 3 || 5 || 5½ || 5—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2533 || 0 || 1 || 0 || 0 || 1 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 0 || 1 || 4 || 4 || 3 || 5½ || 5—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2571 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 1 || ½ || 0 || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 8—10
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2542 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 0 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 8—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ნენად შულავა]] || 2493 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || 1 || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 2 || 3 || 6 || 5 || 8—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2469 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || 1 || 1 || ½ || ½ || ■ || ½ || 2 || 5 || 4 || 4 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2493 || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 0 || 6 || 5 || 2½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic576.html#5 TWIC 576]
7rykladeb01up5c6y0odhqeynv0bftf
5356579
5356578
2026-04-14T17:03:57Z
Borbolia777
11915
5356579
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005''' — ჩატარდა ქალაქ [[ვუკოვარი|ვუკოვარში]] 2005 წლის 7 ნოემბრიდან 17 ნოემბრამდე. ტურნირი XI კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2515).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2507 || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 4 || 0 || 7 || '''7½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2576 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 0 || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 5 || 2 || 4 || 7 || 2—3
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[დავორ როგიჩი]] || 2520 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 4 || 1 || 6 || 7 || 2—3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2446 || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 3 || 1 || 7 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2514 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 5—7
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მიშო ცებალო]] || 2512 || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || 1 || 3 || 3 || 5 || 5½ || 5—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2533 || 0 || 1 || 0 || 0 || 1 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 0 || 1 || 4 || 4 || 3 || 5½ || 5—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2571 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 1 || ½ || 0 || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 8—10
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2542 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 0 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 8—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ნენად შულავა]] || 2493 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || 1 || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 2 || 3 || 6 || 5 || 8—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2469 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || 1 || 1 || ½ || ½ || ■ || ½ || 2 || 5 || 4 || 4 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2493 || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 0 || 6 || 5 || 2½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic576.html#5 TWIC 576]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2005 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
fbs9fd6zkfizvr7o19hxbqxckpbzs71
5356626
5356579
2026-04-14T17:54:15Z
Borbolia777
11915
/* ტურნირის ცხრილი */
5356626
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005''' — ჩატარდა ქალაქ [[ვუკოვარი|ვუკოვარში]] 2005 წლის 7 ნოემბრიდან 17 ნოემბრამდე. ტურნირი XI კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2515).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2507 || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 4 || 0 || 7 || '''7½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2576 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 0 || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 5 || 2 || 4 || 7 || 2—3
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[დავორ როგიჩი]] || 2520 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 4 || 1 || 6 || 7 || 2—3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2446 || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 3 || 1 || 7 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2514 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 5—7
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მიშო ცებალო]] || 2512 || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || 1 || 3 || 3 || 5 || 5½ || 5—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2533 || 0 || 1 || 0 || 0 || 1 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 0 || 1 || 4 || 4 || 3 || 5½ || 5—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2571 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 1 || ½ || 0 || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 8—10
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2542 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 0 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 8—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ნენად შულავა]] || 2493 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || 1 || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 2 || 3 || 6 || 5 || 8—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2469 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || 1 || 1 || ½ || ½ || ■ || ½ || 2 || 5 || 4 || 4 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2493 || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 0 || 6 || 5 || 2½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic576.html#5 TWIC 576]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2005 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
9r17r541q6c1m8k9rv95cjkq52bqiz5
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005
1
880438
5356582
2026-04-14T17:04:24Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356582
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
განხილვა:ალამინოსი (კვიპროსი)
1
880439
5356585
2026-04-14T17:05:44Z
თეკლა ბიჭიკაშვილი
166292
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356585
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
Taste (სიმღერა)
0
880440
5356594
2026-04-14T17:36:59Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: „'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლ...
5356594
wikitext
text/x-wiki
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
t8z3gr749tt2erac5vzh7vh3rlq7egb
5356596
5356594
2026-04-14T17:37:38Z
Andria Gagua
170044
5356596
wikitext
text/x-wiki
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
evlmihqaqldtnsqqbhy7kaosi511ek5
5356601
5356596
2026-04-14T17:39:24Z
Andria Gagua
170044
5356601
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = სინგლი
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
3nf4xzdlrdgmc2vdz1ijtckkrztpz4j
5356602
5356601
2026-04-14T17:41:28Z
Andria Gagua
170044
5356602
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = სინგლი
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
== გამოცემის ისტორია ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col"| რეგიონი
! scope="col"| თარიღი
! scope="col"| ფორმატი
! scope="col"| ლეიბლი
! scope="col"| {{Abbr|სქოლ.|სქოლიო}}
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| 27 აგვისტო, 2024
| [[თანამედროვე ჰიტების რადიო]]
| {{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| <ref>{{Cite tweet |number=1826967715661463617 |user=USRadioUpdater |title='Taste' by @SabrinaAnnLynn is going for immediate airplay at US Pop radio, with an add date of this upcoming Tuesday, 8/27 (via @IslandRecords). It will officially serve as the third single from her Short n' Sweet |author=U.S. Radio Updater |date=August 23, 2024 |access-date=January 20, 2026}}</ref>
|-
! scope="row"| [[იტალია]]
| 4 ოქტომბერი, 2024
| [[რადიოეთერი]]
| rowspan="5" | Island
| <ref>{{cite web |last1=Mancabelli |first1=Alice |title=Sabrina Carpenter - Taste (Radio Date: 04-10-2024) |url=https://earone.com/post/05be3dff8b28 |website=EarOne |access-date=October 1, 2024 |language=it |date=October 1, 2024}}</ref>
|-
! scope="row"| [[საფრანგეთი]]
| rowspan="2"| 10 იანვარი, 2025
| rowspan="4"| [[გრამფირფიტა|7-დუიმიანი ვინილი]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |access-date=December 6, 2024 |publisher=Store Sabrina Carpenter |language=fr |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091217/https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გაერთიანებული სამეფო]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7" Single |url=https://shopuk.sabrinacarpenter.com/products/taste-7-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter UK }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გერმანია]]
| rowspan="2"| 17 იანვარი, 2025
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter |language=de |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090955/https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |archive-date=October 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001162107/https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
hr76d54a0hencm00zppx6vowubt2e36
5356604
5356602
2026-04-14T17:42:00Z
Andria Gagua
170044
5356604
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სინგლი]]
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
== გამოცემის ისტორია ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col"| რეგიონი
! scope="col"| თარიღი
! scope="col"| ფორმატი
! scope="col"| ლეიბლი
! scope="col"| {{Abbr|სქოლ.|სქოლიო}}
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| 27 აგვისტო, 2024
| [[თანამედროვე ჰიტების რადიო]]
| {{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| <ref>{{Cite tweet |number=1826967715661463617 |user=USRadioUpdater |title='Taste' by @SabrinaAnnLynn is going for immediate airplay at US Pop radio, with an add date of this upcoming Tuesday, 8/27 (via @IslandRecords). It will officially serve as the third single from her Short n' Sweet |author=U.S. Radio Updater |date=August 23, 2024 |access-date=January 20, 2026}}</ref>
|-
! scope="row"| [[იტალია]]
| 4 ოქტომბერი, 2024
| [[რადიოეთერი]]
| rowspan="5" | Island
| <ref>{{cite web |last1=Mancabelli |first1=Alice |title=Sabrina Carpenter - Taste (Radio Date: 04-10-2024) |url=https://earone.com/post/05be3dff8b28 |website=EarOne |access-date=October 1, 2024 |language=it |date=October 1, 2024}}</ref>
|-
! scope="row"| [[საფრანგეთი]]
| rowspan="2"| 10 იანვარი, 2025
| rowspan="4"| [[გრამფირფიტა|7-დუიმიანი ვინილი]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |access-date=December 6, 2024 |publisher=Store Sabrina Carpenter |language=fr |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091217/https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გაერთიანებული სამეფო]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7" Single |url=https://shopuk.sabrinacarpenter.com/products/taste-7-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter UK }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გერმანია]]
| rowspan="2"| 17 იანვარი, 2025
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter |language=de |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090955/https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |archive-date=October 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001162107/https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
mbbfye9xf1e60xyr3w5uplqe3pjmcqb
5356605
5356604
2026-04-14T17:42:52Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356605
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სინგლი]]
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
== გამოცემის ისტორია ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col"| რეგიონი
! scope="col"| თარიღი
! scope="col"| ფორმატი
! scope="col"| ლეიბლი
! scope="col"| {{Abbr|სქოლ.|სქოლიო}}
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| 27 აგვისტო, 2024
| [[თანამედროვე ჰიტების რადიო]]
| {{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| <ref>{{Cite tweet |number=1826967715661463617 |user=USRadioUpdater |title='Taste' by @SabrinaAnnLynn is going for immediate airplay at US Pop radio, with an add date of this upcoming Tuesday, 8/27 (via @IslandRecords). It will officially serve as the third single from her Short n' Sweet |author=U.S. Radio Updater |date=August 23, 2024 |access-date=January 20, 2026}}</ref>
|-
! scope="row"| [[იტალია]]
| 4 ოქტომბერი, 2024
| [[რადიოეთერი]]
| rowspan="5" | Island
| <ref>{{cite web |last1=Mancabelli |first1=Alice |title=Sabrina Carpenter - Taste (Radio Date: 04-10-2024) |url=https://earone.com/post/05be3dff8b28 |website=EarOne |access-date=October 1, 2024 |language=it |date=October 1, 2024}}</ref>
|-
! scope="row"| [[საფრანგეთი]]
| rowspan="2"| 10 იანვარი, 2025
| rowspan="4"| [[გრამფირფიტა|7-დუიმიანი ვინილი]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |access-date=December 6, 2024 |publisher=Store Sabrina Carpenter |language=fr |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091217/https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გაერთიანებული სამეფო]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7" Single |url=https://shopuk.sabrinacarpenter.com/products/taste-7-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter UK }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გერმანია]]
| rowspan="2"| 17 იანვარი, 2025
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter |language=de |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090955/https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |archive-date=October 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001162107/https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]]
e1pq06pvcnztbo9cyna7ervilnqt371
5356606
5356605
2026-04-14T17:42:59Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356606
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სინგლი]]
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
== გამოცემის ისტორია ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col"| რეგიონი
! scope="col"| თარიღი
! scope="col"| ფორმატი
! scope="col"| ლეიბლი
! scope="col"| {{Abbr|სქოლ.|სქოლიო}}
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| 27 აგვისტო, 2024
| [[თანამედროვე ჰიტების რადიო]]
| {{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| <ref>{{Cite tweet |number=1826967715661463617 |user=USRadioUpdater |title='Taste' by @SabrinaAnnLynn is going for immediate airplay at US Pop radio, with an add date of this upcoming Tuesday, 8/27 (via @IslandRecords). It will officially serve as the third single from her Short n' Sweet |author=U.S. Radio Updater |date=August 23, 2024 |access-date=January 20, 2026}}</ref>
|-
! scope="row"| [[იტალია]]
| 4 ოქტომბერი, 2024
| [[რადიოეთერი]]
| rowspan="5" | Island
| <ref>{{cite web |last1=Mancabelli |first1=Alice |title=Sabrina Carpenter - Taste (Radio Date: 04-10-2024) |url=https://earone.com/post/05be3dff8b28 |website=EarOne |access-date=October 1, 2024 |language=it |date=October 1, 2024}}</ref>
|-
! scope="row"| [[საფრანგეთი]]
| rowspan="2"| 10 იანვარი, 2025
| rowspan="4"| [[გრამფირფიტა|7-დუიმიანი ვინილი]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |access-date=December 6, 2024 |publisher=Store Sabrina Carpenter |language=fr |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091217/https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გაერთიანებული სამეფო]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7" Single |url=https://shopuk.sabrinacarpenter.com/products/taste-7-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter UK }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გერმანია]]
| rowspan="2"| 17 იანვარი, 2025
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter |language=de |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090955/https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |archive-date=October 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001162107/https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]]
31mmjrwysqu6axjhjvufphj328tm8x9
5356607
5356606
2026-04-14T17:43:06Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:საბრინა კარპენტერის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356607
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სინგლი]]
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
== გამოცემის ისტორია ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col"| რეგიონი
! scope="col"| თარიღი
! scope="col"| ფორმატი
! scope="col"| ლეიბლი
! scope="col"| {{Abbr|სქოლ.|სქოლიო}}
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| 27 აგვისტო, 2024
| [[თანამედროვე ჰიტების რადიო]]
| {{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| <ref>{{Cite tweet |number=1826967715661463617 |user=USRadioUpdater |title='Taste' by @SabrinaAnnLynn is going for immediate airplay at US Pop radio, with an add date of this upcoming Tuesday, 8/27 (via @IslandRecords). It will officially serve as the third single from her Short n' Sweet |author=U.S. Radio Updater |date=August 23, 2024 |access-date=January 20, 2026}}</ref>
|-
! scope="row"| [[იტალია]]
| 4 ოქტომბერი, 2024
| [[რადიოეთერი]]
| rowspan="5" | Island
| <ref>{{cite web |last1=Mancabelli |first1=Alice |title=Sabrina Carpenter - Taste (Radio Date: 04-10-2024) |url=https://earone.com/post/05be3dff8b28 |website=EarOne |access-date=October 1, 2024 |language=it |date=October 1, 2024}}</ref>
|-
! scope="row"| [[საფრანგეთი]]
| rowspan="2"| 10 იანვარი, 2025
| rowspan="4"| [[გრამფირფიტა|7-დუიმიანი ვინილი]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |access-date=December 6, 2024 |publisher=Store Sabrina Carpenter |language=fr |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091217/https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გაერთიანებული სამეფო]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7" Single |url=https://shopuk.sabrinacarpenter.com/products/taste-7-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter UK }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გერმანია]]
| rowspan="2"| 17 იანვარი, 2025
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter |language=de |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090955/https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |archive-date=October 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001162107/https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]]
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერის სიმღერები]]
oq71rjxrmzyztluio1yj0wkpeeeueum
5356608
5356607
2026-04-14T17:43:13Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:Island Records-ის სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356608
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სინგლი]]
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
== გამოცემის ისტორია ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col"| რეგიონი
! scope="col"| თარიღი
! scope="col"| ფორმატი
! scope="col"| ლეიბლი
! scope="col"| {{Abbr|სქოლ.|სქოლიო}}
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| 27 აგვისტო, 2024
| [[თანამედროვე ჰიტების რადიო]]
| {{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| <ref>{{Cite tweet |number=1826967715661463617 |user=USRadioUpdater |title='Taste' by @SabrinaAnnLynn is going for immediate airplay at US Pop radio, with an add date of this upcoming Tuesday, 8/27 (via @IslandRecords). It will officially serve as the third single from her Short n' Sweet |author=U.S. Radio Updater |date=August 23, 2024 |access-date=January 20, 2026}}</ref>
|-
! scope="row"| [[იტალია]]
| 4 ოქტომბერი, 2024
| [[რადიოეთერი]]
| rowspan="5" | Island
| <ref>{{cite web |last1=Mancabelli |first1=Alice |title=Sabrina Carpenter - Taste (Radio Date: 04-10-2024) |url=https://earone.com/post/05be3dff8b28 |website=EarOne |access-date=October 1, 2024 |language=it |date=October 1, 2024}}</ref>
|-
! scope="row"| [[საფრანგეთი]]
| rowspan="2"| 10 იანვარი, 2025
| rowspan="4"| [[გრამფირფიტა|7-დუიმიანი ვინილი]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |access-date=December 6, 2024 |publisher=Store Sabrina Carpenter |language=fr |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091217/https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გაერთიანებული სამეფო]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7" Single |url=https://shopuk.sabrinacarpenter.com/products/taste-7-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter UK }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გერმანია]]
| rowspan="2"| 17 იანვარი, 2025
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter |language=de |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090955/https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |archive-date=October 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001162107/https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]]
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერის სიმღერები]]
[[კატეგორია:Island Records-ის სინგლები]]
4z3v37mzyn2ss97vlv7z0uojyyrllxo
5356609
5356608
2026-04-14T17:43:21Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:Republic Records-ის სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356609
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სინგლი]]
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
== გამოცემის ისტორია ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col"| რეგიონი
! scope="col"| თარიღი
! scope="col"| ფორმატი
! scope="col"| ლეიბლი
! scope="col"| {{Abbr|სქოლ.|სქოლიო}}
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| 27 აგვისტო, 2024
| [[თანამედროვე ჰიტების რადიო]]
| {{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| <ref>{{Cite tweet |number=1826967715661463617 |user=USRadioUpdater |title='Taste' by @SabrinaAnnLynn is going for immediate airplay at US Pop radio, with an add date of this upcoming Tuesday, 8/27 (via @IslandRecords). It will officially serve as the third single from her Short n' Sweet |author=U.S. Radio Updater |date=August 23, 2024 |access-date=January 20, 2026}}</ref>
|-
! scope="row"| [[იტალია]]
| 4 ოქტომბერი, 2024
| [[რადიოეთერი]]
| rowspan="5" | Island
| <ref>{{cite web |last1=Mancabelli |first1=Alice |title=Sabrina Carpenter - Taste (Radio Date: 04-10-2024) |url=https://earone.com/post/05be3dff8b28 |website=EarOne |access-date=October 1, 2024 |language=it |date=October 1, 2024}}</ref>
|-
! scope="row"| [[საფრანგეთი]]
| rowspan="2"| 10 იანვარი, 2025
| rowspan="4"| [[გრამფირფიტა|7-დუიმიანი ვინილი]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |access-date=December 6, 2024 |publisher=Store Sabrina Carpenter |language=fr |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091217/https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გაერთიანებული სამეფო]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7" Single |url=https://shopuk.sabrinacarpenter.com/products/taste-7-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter UK }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გერმანია]]
| rowspan="2"| 17 იანვარი, 2025
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter |language=de |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090955/https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |archive-date=October 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001162107/https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]]
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერის სიმღერები]]
[[კატეგორია:Island Records-ის სინგლები]]
[[კატეგორია:Republic Records-ის სინგლები]]
nc72e6s8map49cztqdoosikhtlt02zq
5356610
5356609
2026-04-14T17:43:45Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:პოპ-სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356610
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სინგლი]]
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
== გამოცემის ისტორია ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col"| რეგიონი
! scope="col"| თარიღი
! scope="col"| ფორმატი
! scope="col"| ლეიბლი
! scope="col"| {{Abbr|სქოლ.|სქოლიო}}
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| 27 აგვისტო, 2024
| [[თანამედროვე ჰიტების რადიო]]
| {{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| <ref>{{Cite tweet |number=1826967715661463617 |user=USRadioUpdater |title='Taste' by @SabrinaAnnLynn is going for immediate airplay at US Pop radio, with an add date of this upcoming Tuesday, 8/27 (via @IslandRecords). It will officially serve as the third single from her Short n' Sweet |author=U.S. Radio Updater |date=August 23, 2024 |access-date=January 20, 2026}}</ref>
|-
! scope="row"| [[იტალია]]
| 4 ოქტომბერი, 2024
| [[რადიოეთერი]]
| rowspan="5" | Island
| <ref>{{cite web |last1=Mancabelli |first1=Alice |title=Sabrina Carpenter - Taste (Radio Date: 04-10-2024) |url=https://earone.com/post/05be3dff8b28 |website=EarOne |access-date=October 1, 2024 |language=it |date=October 1, 2024}}</ref>
|-
! scope="row"| [[საფრანგეთი]]
| rowspan="2"| 10 იანვარი, 2025
| rowspan="4"| [[გრამფირფიტა|7-დუიმიანი ვინილი]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |access-date=December 6, 2024 |publisher=Store Sabrina Carpenter |language=fr |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091217/https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გაერთიანებული სამეფო]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7" Single |url=https://shopuk.sabrinacarpenter.com/products/taste-7-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter UK }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გერმანია]]
| rowspan="2"| 17 იანვარი, 2025
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter |language=de |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090955/https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |archive-date=October 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001162107/https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]]
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერის სიმღერები]]
[[კატეგორია:Island Records-ის სინგლები]]
[[კატეგორია:Republic Records-ის სინგლები]]
[[კატეგორია:პოპ-სიმღერები]]
fqg2ac3n4y6dqr8tsoct62oegwr02gl
5356611
5356610
2026-04-14T17:43:54Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:როკ-სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356611
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სინგლი]]
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
== გამოცემის ისტორია ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col"| რეგიონი
! scope="col"| თარიღი
! scope="col"| ფორმატი
! scope="col"| ლეიბლი
! scope="col"| {{Abbr|სქოლ.|სქოლიო}}
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| 27 აგვისტო, 2024
| [[თანამედროვე ჰიტების რადიო]]
| {{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| <ref>{{Cite tweet |number=1826967715661463617 |user=USRadioUpdater |title='Taste' by @SabrinaAnnLynn is going for immediate airplay at US Pop radio, with an add date of this upcoming Tuesday, 8/27 (via @IslandRecords). It will officially serve as the third single from her Short n' Sweet |author=U.S. Radio Updater |date=August 23, 2024 |access-date=January 20, 2026}}</ref>
|-
! scope="row"| [[იტალია]]
| 4 ოქტომბერი, 2024
| [[რადიოეთერი]]
| rowspan="5" | Island
| <ref>{{cite web |last1=Mancabelli |first1=Alice |title=Sabrina Carpenter - Taste (Radio Date: 04-10-2024) |url=https://earone.com/post/05be3dff8b28 |website=EarOne |access-date=October 1, 2024 |language=it |date=October 1, 2024}}</ref>
|-
! scope="row"| [[საფრანგეთი]]
| rowspan="2"| 10 იანვარი, 2025
| rowspan="4"| [[გრამფირფიტა|7-დუიმიანი ვინილი]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |access-date=December 6, 2024 |publisher=Store Sabrina Carpenter |language=fr |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091217/https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გაერთიანებული სამეფო]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7" Single |url=https://shopuk.sabrinacarpenter.com/products/taste-7-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter UK }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გერმანია]]
| rowspan="2"| 17 იანვარი, 2025
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter |language=de |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090955/https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |archive-date=October 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001162107/https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]]
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერის სიმღერები]]
[[კატეგორია:Island Records-ის სინგლები]]
[[კატეგორია:Republic Records-ის სინგლები]]
[[კატეგორია:პოპ-სიმღერები]]
[[კატეგორია:როკ-სიმღერები]]
mrj7l744oogsdqfnuceoa62k825s0y2
5356612
5356611
2026-04-14T17:44:02Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:ინგლისურენოვანი სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356612
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Taste
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სინგლი]]
| შემსრულებელი = [[საბრინა კარპენტერი]]
| ალბომი = [[Short n' Sweet]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|8|23}}
| ჩაიწერა = [[2023]]–[[2024]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]|[[როკ-მუსიკა|როკი]]}}
| ხანგრძლივობა = 2:37
| ლეიბლი = [[Island Records]]
| ავტორი = {{hlist|[[საბრინა კარპენტერი]]|[[ჯულია მაიკლზი]]|[[ემი ალენი]]|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანი]]|[[იან კირკპატრიკი]]|[[ჯულიან ბუნეტა]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Please Please Please (სიმღერა)|Please Please Please]]
| წინა წელი = 2024
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Bed Chem]]
| შემდეგი წელი = 2024
}}
„'''Taste'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[საბრინა კარპენტერი|საბრინა კარპენტერის]], სიმღერა მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან [[Short n' Sweet]] ([[2024]]). იგი გამოიცა [[Island Records]]-ის მიერ [[2024]] წლის [[23 აგვისტო|23 აგვისტოს]], როგორც ალბომის მეხუთე სინგლი. კარპენტერმა სიმღერა დაწერა სიმღერების ავტორებთან, [[ჯულია მაიკლზი|ჯულია მაიკლზთან]] და [[ემი ალენი|ემი ალენთან]], ასევე მის პროდიუსერებთან, [[ჯონ რაიანი (მუსიკოსი)|ჯონ რაიანთან]] და [[იან კირკპატრიკი|იან კირკპატრიკთან]] ერთად; პროდიუსირებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო [[ჯულიან ბუნეტა|ჯულიან ბუნეტამ]]. „Taste“ აერთიანებს [[პოპ-მუსიკა|პოპისა]] და [[როკ-მუსიკა|როკის]] ქვეჟანრებს.
კომერციული თვალსაზრისით, სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ირლანდია|ირლანდიასა]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], ასევე საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა [[ბელგია|ბელგიაში]], [[კანადა|კანადაში]], [[ისლანდია|ისლანდიაში]], [[ლიბანი|ლიბანში]], [[მალაიზია|მალაიზიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[ნორვეგია|ნორვეგიაში]], [[სინგაპური|სინგაპურსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში. მან ასევე მეორე პოზიციას მიაღწია [[Billboard Global 200]]-ის ჩარტში. „Taste“-ს [[Spotify]]-ზე ერთ მილიარდზე მეტი მოსმენა (სტრიმი) დაუგროვდა.
== გამოცემის ისტორია ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col"| რეგიონი
! scope="col"| თარიღი
! scope="col"| ფორმატი
! scope="col"| ლეიბლი
! scope="col"| {{Abbr|სქოლ.|სქოლიო}}
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| 27 აგვისტო, 2024
| [[თანამედროვე ჰიტების რადიო]]
| {{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| <ref>{{Cite tweet |number=1826967715661463617 |user=USRadioUpdater |title='Taste' by @SabrinaAnnLynn is going for immediate airplay at US Pop radio, with an add date of this upcoming Tuesday, 8/27 (via @IslandRecords). It will officially serve as the third single from her Short n' Sweet |author=U.S. Radio Updater |date=August 23, 2024 |access-date=January 20, 2026}}</ref>
|-
! scope="row"| [[იტალია]]
| 4 ოქტომბერი, 2024
| [[რადიოეთერი]]
| rowspan="5" | Island
| <ref>{{cite web |last1=Mancabelli |first1=Alice |title=Sabrina Carpenter - Taste (Radio Date: 04-10-2024) |url=https://earone.com/post/05be3dff8b28 |website=EarOne |access-date=October 1, 2024 |language=it |date=October 1, 2024}}</ref>
|-
! scope="row"| [[საფრანგეთი]]
| rowspan="2"| 10 იანვარი, 2025
| rowspan="4"| [[გრამფირფიტა|7-დუიმიანი ვინილი]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |access-date=December 6, 2024 |publisher=Store Sabrina Carpenter |language=fr |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091217/https://storefr.sabrinacarpenter.com/products/taste-single-45t |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გაერთიანებული სამეფო]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7" Single |url=https://shopuk.sabrinacarpenter.com/products/taste-7-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter UK }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! scope="row"| [[გერმანია]]
| rowspan="2"| 17 იანვარი, 2025
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter |language=de |archive-date=October 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090955/https://storede.sabrinacarpenter.com/products/sabrina-carpenter-taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|-
! scope="row"| [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]
| <ref>{{Cite web |title=Taste 7in Single |url=https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |access-date=December 6, 2024 |publisher=Sabrina Carpenter Official Store |archive-date=October 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001162107/https://store.sabrinacarpenter.com/products/taste-7in-single |url-status=live }}</ref>
|}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]]
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერის სიმღერები]]
[[კატეგორია:Island Records-ის სინგლები]]
[[კატეგორია:Republic Records-ის სინგლები]]
[[კატეგორია:პოპ-სიმღერები]]
[[კატეგორია:როკ-სიმღერები]]
[[კატეგორია:ინგლისურენოვანი სიმღერები]]
ikkjnfbz9tmfcwrjuix93cgpthwvfzg
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006
0
880441
5356595
2026-04-14T17:37:21Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006''' — ჩატარდა ქალაქ [[კუტინა]]ში 2006 წლის 11 ნოემბრიდან 21 ნოემბრამდე. * ტურნირი XI კატეგორიისა იყო. (საშუალო რეიტინგი: 2508). == ტურნირის ცხრილი == {| class="wikitable" style...
5356595
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006''' — ჩატარდა ქალაქ [[კუტინა]]ში 2006 წლის 11 ნოემბრიდან 21 ნოემბრამდე.
* ტურნირი XI კატეგორიისა იყო. (საშუალო რეიტინგი: 2508).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2539 || ■ || 1 || 1 || 1 || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2589 || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2556 || 0 || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 5 || 2 || 4 || 7 || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2541 || 0 || ½ || 0 || ■ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2533 || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || 0 || ½ || 3 || 2 || 6 || 6 || 5—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[დავორ როგიჩი]] || 2502 || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ■ || 1 || ½ || 0 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || 4 || 6 || 5—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2536 || 1 || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || ■ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 3 || 3 || 4 || 5½ || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2582 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 1 || 1 || ½ || 2 || 3 || 6 || 5 || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2482 || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || 1 || 0 || 1 || ■ || 0 || 1 || 1 || 4 || 5 || 2 || 5 || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| ვლადიმერ ბუკალ უმცროსი || 2443 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || 0 || 1 || ■ || ½ || ½ || 1 || 5 || 5 || 3½ || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| დინკო ბრუმენი || 2368 || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ■ || ½ || 1 || 6 || 4 || 3 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ვლადიმერ ბუკალი]] || 2426 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 0 || 6 || 5 || 2½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic629.html#6 TWIC 629]
4sfk9hx94byu672vxtxq6z5c351rtuu
5356597
5356595
2026-04-14T17:37:38Z
Borbolia777
11915
5356597
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006''' — ჩატარდა ქალაქ [[კუტინა]]ში 2006 წლის 11 ნოემბრიდან 21 ნოემბრამდე.
* ტურნირი XI კატეგორიისა იყო. (საშუალო რეიტინგი: 2508).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2539 || ■ || 1 || 1 || 1 || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2589 || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2556 || 0 || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 5 || 2 || 4 || 7 || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2541 || 0 || ½ || 0 || ■ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2533 || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || 0 || ½ || 3 || 2 || 6 || 6 || 5—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[დავორ როგიჩი]] || 2502 || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ■ || 1 || ½ || 0 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || 4 || 6 || 5—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2536 || 1 || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || ■ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 3 || 3 || 4 || 5½ || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2582 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 1 || 1 || ½ || 2 || 3 || 6 || 5 || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2482 || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || 1 || 0 || 1 || ■ || 0 || 1 || 1 || 4 || 5 || 2 || 5 || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| ვლადიმერ ბუკალ უმცროსი || 2443 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || 0 || 1 || ■ || ½ || ½ || 1 || 5 || 5 || 3½ || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| დინკო ბრუმენი || 2368 || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ■ || ½ || 1 || 6 || 4 || 3 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ვლადიმერ ბუკალი]] || 2426 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 0 || 6 || 5 || 2½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic629.html#6 TWIC 629]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2006 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
9lze7r4upytwtfwlrof2latq2c8dlu7
5356600
5356597
2026-04-14T17:38:47Z
Borbolia777
11915
5356600
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006''' — ჩატარდა ქალაქ [[კუტინა]]ში 2006 წლის 11 ნოემბრიდან 21 ნოემბრამდე. ტურნირი XI კატეგორიისა იყო. (საშუალო რეიტინგი: 2508).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2539 || ■ || 1 || 1 || 1 || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2589 || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2556 || 0 || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 5 || 2 || 4 || 7 || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2541 || 0 || ½ || 0 || ■ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2533 || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || 0 || ½ || 3 || 2 || 6 || 6 || 5—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[დავორ როგიჩი]] || 2502 || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ■ || 1 || ½ || 0 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || 4 || 6 || 5—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2536 || 1 || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || ■ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 3 || 3 || 4 || 5½ || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2582 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 1 || 1 || ½ || 2 || 3 || 6 || 5 || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2482 || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || 1 || 0 || 1 || ■ || 0 || 1 || 1 || 4 || 5 || 2 || 5 || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| ვლადიმერ ბუკალ უმცროსი || 2443 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || 0 || 1 || ■ || ½ || ½ || 1 || 5 || 5 || 3½ || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| დინკო ბრუმენი || 2368 || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ■ || ½ || 1 || 6 || 4 || 3 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ვლადიმერ ბუკალი]] || 2426 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 0 || 6 || 5 || 2½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic629.html#6 TWIC 629]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2006 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
am2dwtpkgwnpi33ll1vqkqkg8rglhbp
5356627
5356600
2026-04-14T17:54:31Z
Borbolia777
11915
/* ტურნირის ცხრილი */
5356627
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006''' — ჩატარდა ქალაქ [[კუტინა]]ში 2006 წლის 11 ნოემბრიდან 21 ნოემბრამდე. ტურნირი XI კატეგორიისა იყო. (საშუალო რეიტინგი: 2508).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2539 || ■ || 1 || 1 || 1 || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2589 || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2556 || 0 || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 5 || 2 || 4 || 7 || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2541 || 0 || ½ || 0 || ■ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2533 || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || 0 || ½ || 3 || 2 || 6 || 6 || 5—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[დავორ როგიჩი]] || 2502 || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ■ || 1 || ½ || 0 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || 4 || 6 || 5—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2536 || 1 || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || ■ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 3 || 3 || 4 || 5½ || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2582 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 1 || 1 || ½ || 2 || 3 || 6 || 5 || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2482 || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || 1 || 0 || 1 || ■ || 0 || 1 || 1 || 4 || 5 || 2 || 5 || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| ვლადიმერ ბუკალ უმცროსი || 2443 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || 0 || 1 || ■ || ½ || ½ || 1 || 5 || 5 || 3½ || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| დინკო ბრუმენი || 2368 || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ■ || ½ || 1 || 6 || 4 || 3 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ვლადიმერ ბუკალი]] || 2426 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 0 || 6 || 5 || 2½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic629.html#6 TWIC 629]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2006 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
kl6ndp6nrbatx4qcd1aavhwmn4b2iud
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006
1
880442
5356598
2026-04-14T17:37:52Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356598
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
მომხმარებლის განხილვა:Használatak
3
880443
5356599
2026-04-14T17:38:25Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356599
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 17:38, 14 აპრილი 2026 (UTC)
aarpca4sbt6g158kaxvjf6ms2pqfa7b
განხილვა:Taste (სიმღერა)
1
880444
5356603
2026-04-14T17:41:44Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356603
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008
0
880445
5356616
2026-04-14T17:49:44Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008''' — ჩატარდა ქალაქ [[სპლიტი|სპლიტში]] 2008 წლის 16 თებერვლიდან 29 თებერვლამდე. ტურნირი XII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2538). == ტურნირის ცხრილი == {| clas...
5356616
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008''' — ჩატარდა ქალაქ [[სპლიტი|სპლიტში]] 2008 წლის 16 თებერვლიდან 29 თებერვლამდე. ტურნირი XII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2538).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2531 || ■ || 1 || ½ || 1 || 1 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 5 || 1 || 6 || '''8''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2587 || 0 || ■ || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || 4 || 2 || 6 || 7 || 2
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ბოიან კურაიცა]] || 2556 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || 2 || 1 || 9 || 6½ || 3—6
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2552 || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 0 || 1 || 3 || 2 || 7 || 6½ || 3—6
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2541 || 0 || 1 || ½ || ½ || ■ || ½ || 0 || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 0 || 4 || 3 || 5 || 6½ || 3—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2525 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 1 || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 3 || 2 || 7 || 6½ || 3—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2482 || 1 || 0 || ½ || ½ || 1 || 0 || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 2 || 2 || 8 || 6 || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2535 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 10 || 6 || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2575 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 11 || 5½ || 9—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2564 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 2 || 9 || 5½ || 9—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2600 || 0 || ½ || 1 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 3 || 8 || 5 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| საშა რეზანი || 2390 || ½ || 0 || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 1 || 4 || 7 || 4½ || 12—13
|-
|13 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2558 || 0 || ½ || 0 || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || ■ || 2 || 5 || 5 || 4½ || 12—13
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic691.html#5 TWIC 691]
ilz147d6kpeq8nycvyaoe2iv01l8c1o
5356617
5356616
2026-04-14T17:49:56Z
Borbolia777
11915
5356617
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008''' — ჩატარდა ქალაქ [[სპლიტი|სპლიტში]] 2008 წლის 16 თებერვლიდან 29 თებერვლამდე. ტურნირი XII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2538).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2531 || ■ || 1 || ½ || 1 || 1 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 5 || 1 || 6 || '''8''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2587 || 0 || ■ || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || 4 || 2 || 6 || 7 || 2
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ბოიან კურაიცა]] || 2556 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || 2 || 1 || 9 || 6½ || 3—6
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2552 || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 0 || 1 || 3 || 2 || 7 || 6½ || 3—6
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2541 || 0 || 1 || ½ || ½ || ■ || ½ || 0 || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 0 || 4 || 3 || 5 || 6½ || 3—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2525 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 1 || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 3 || 2 || 7 || 6½ || 3—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2482 || 1 || 0 || ½ || ½ || 1 || 0 || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 2 || 2 || 8 || 6 || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2535 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 10 || 6 || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2575 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 11 || 5½ || 9—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2564 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 2 || 9 || 5½ || 9—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2600 || 0 || ½ || 1 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 3 || 8 || 5 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| საშა რეზანი || 2390 || ½ || 0 || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 1 || 4 || 7 || 4½ || 12—13
|-
|13 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2558 || 0 || ½ || 0 || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || ■ || 2 || 5 || 5 || 4½ || 12—13
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic691.html#5 TWIC 691]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2008 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
5jkyw436e9cvwenvg5j5vgjlum8wxxz
5356624
5356617
2026-04-14T17:53:45Z
Borbolia777
11915
/* ტურნირის ცხრილი */
5356624
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008''' — ჩატარდა ქალაქ [[სპლიტი|სპლიტში]] 2008 წლის 16 თებერვლიდან 29 თებერვლამდე. ტურნირი XII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2538).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2531 || ■ || 1 || ½ || 1 || 1 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 5 || 1 || 6 || '''8''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2587 || 0 || ■ || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || 4 || 2 || 6 || 7 || 2
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ბოიან კურაიცა]] || 2556 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || 2 || 1 || 9 || 6½ || 3—6
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[კრუნოსლავ ჰულაკი]] || 2552 || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 0 || 1 || 3 || 2 || 7 || 6½ || 3—6
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2541 || 0 || 1 || ½ || ½ || ■ || ½ || 0 || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 0 || 4 || 3 || 5 || 6½ || 3—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2525 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 1 || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 3 || 2 || 7 || 6½ || 3—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2482 || 1 || 0 || ½ || ½ || 1 || 0 || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 2 || 2 || 8 || 6 || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2535 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 10 || 6 || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2575 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 11 || 5½ || 9—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2564 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 2 || 9 || 5½ || 9—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2600 || 0 || ½ || 1 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 3 || 8 || 5 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| საშა რეზანი || 2390 || ½ || 0 || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 1 || 4 || 7 || 4½ || 12—13
|-
|13 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2558 || 0 || ½ || 0 || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || ■ || 2 || 5 || 5 || 4½ || 12—13
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic691.html#5 TWIC 691]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2008 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
gpitm6l1nql44wdiaew3clsy4fhn7rk
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008
1
880446
5356618
2026-04-14T17:50:28Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356618
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
კატეგორია:2024 წლის სიმღერები
14
880447
5356619
2026-04-14T17:52:06Z
Jaba1977
3604
ახალი გვერდი: [[კატეგორია:სიმღერები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:2024 წელი მუსიკაში|სიმღერები]]
5356619
wikitext
text/x-wiki
[[კატეგორია:სიმღერები წლების მიხედვით]]
[[კატეგორია:2024 წელი მუსიკაში|სიმღერები]]
s2mn5mzcp2tqduth0f0iamzgd2uj0g7
კატეგორიის განხილვა:2024 წლის სიმღერები
15
880448
5356620
2026-04-14T17:52:31Z
Jaba1977
3604
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356620
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011
0
880449
5356621
2026-04-14T17:52:39Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011''' — ჩატარდა ქალაქ [[მარია-ბისტრიცა]]ში 2011 წლის 11 იანვრიდან 27 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2558). == სატურნირო ცხრილი == {| class=...
5356621
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011''' — ჩატარდა ქალაქ [[მარია-ბისტრიცა]]ში 2011 წლის 11 იანვრიდან 27 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2558).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2564 || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 6 || 0 || 5 || '''8½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2609 || ½ || ■ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || 5 || 0 || 6 || 8 || 2
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2578 || ½ || 0 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || 3 || 1 || 7 || 6½ || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2538 || 0 || 0 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 0 || 1 || 1 || 1 || ½ || 4 || 3 || 4 || 6 || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2621 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 5—7
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2539 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 2 || 7 || 5½ || 5—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2564 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || 3 || 3 || 5 || 5½ || 5—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2576 || 0 || 0 || 0 || 1 || 1 || 0 || ½ || ■ || 0 || 1 || 1 || ½ || 4 || 5 || 2 || 5 || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ნენად შულავა]] || 2565 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ■ || 0 || 1 || 1 || 3 || 4 || 4 || 5 || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2511 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 1 || 0 || 1 || ■ || 0 || ½ || 2 || 5 || 4 || 4 || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2489 || ½ || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || 0 || 1 || ■ || 1 || 2 || 6 || 3 || 3½ || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2544 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || ■ || 0 || 5 || 6 || 3 || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic847.html#17 TWIC 847]
a5teh3il20fk6dylrm013yd3gyyo98i
5356622
5356621
2026-04-14T17:52:51Z
Borbolia777
11915
5356622
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011''' — ჩატარდა ქალაქ [[მარია-ბისტრიცა]]ში 2011 წლის 11 იანვრიდან 27 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2558).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2564 || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 6 || 0 || 5 || '''8½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2609 || ½ || ■ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || 5 || 0 || 6 || 8 || 2
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2578 || ½ || 0 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || 3 || 1 || 7 || 6½ || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2538 || 0 || 0 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 0 || 1 || 1 || 1 || ½ || 4 || 3 || 4 || 6 || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2621 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 5—7
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2539 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 2 || 7 || 5½ || 5—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2564 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || 3 || 3 || 5 || 5½ || 5—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2576 || 0 || 0 || 0 || 1 || 1 || 0 || ½ || ■ || 0 || 1 || 1 || ½ || 4 || 5 || 2 || 5 || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ნენად შულავა]] || 2565 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ■ || 0 || 1 || 1 || 3 || 4 || 4 || 5 || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2511 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 1 || 0 || 1 || ■ || 0 || ½ || 2 || 5 || 4 || 4 || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2489 || ½ || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || 0 || 1 || ■ || 1 || 2 || 6 || 3 || 3½ || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[გორან დიზდარი]] || 2544 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || ■ || 0 || 5 || 6 || 3 || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic847.html#17 TWIC 847]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2011 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
p5g70p9smvdc2l1jsb02in6wg1srsvy
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011
1
880450
5356623
2026-04-14T17:53:04Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356623
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012
0
880451
5356628
2026-04-14T17:56:14Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012''' — ჩატარდა ქალაქ [[ოპატია]]ში 2012 წლის 17 იანვრიდან 27 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2575). == სატურნირო ცხრილი == {| class="wikitable" style="tex...
5356628
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012''' — ჩატარდა ქალაქ [[ოპატია]]ში 2012 წლის 17 იანვრიდან 27 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2575).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2572 || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ || 4 || 0 || 7 || '''7½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2578 || ½ || ■ || 1 || 0 || 1 || 0 || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 4 || 2 || 5 || 6½ || 2—4
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2651 || ½ || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 2—4
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[დავორინ კულიაშევიჩი]] || 2569 || 0 || 1 || 0 || ■ || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 0 || 6 || 4 || 1 || 6½ || 2—4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2580 || ½ || 0 || ½ || 1 || ■ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 3 || 2 || 6 || 6 || 5—7
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2601 || 0 || 1 || ½ || ½ || 0 || ■ || 0 || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 4 || 3 || 4 || 6 || 5—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2558 || ½ || 0 || ½ || 0 || 0 || 1 || ■ || 1 || ½ || 1 || ½ || 1 || 4 || 3 || 4 || 6 || 5—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2568 || 1 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || 1 || 3 || 4 || 4 || 5 || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ნენად შულავა]] || 2514 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 7 || 4½ || 9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2556 || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 0 || 3 || 8 || 4 || 10—11
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2624 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 1 || 1 || 4 || 6 || 4 || 10—11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2528 || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || ■ || 2 || 6 || 3 || 3½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic899.html#5 TWIC 899]
qwra0930qvrwvfvostt437j2s5d59a8
5356629
5356628
2026-04-14T17:56:25Z
Borbolia777
11915
5356629
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012''' — ჩატარდა ქალაქ [[ოპატია]]ში 2012 წლის 17 იანვრიდან 27 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2575).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2572 || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ || 4 || 0 || 7 || '''7½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2578 || ½ || ■ || 1 || 0 || 1 || 0 || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 4 || 2 || 5 || 6½ || 2—4
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2651 || ½ || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 2—4
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[დავორინ კულიაშევიჩი]] || 2569 || 0 || 1 || 0 || ■ || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 0 || 6 || 4 || 1 || 6½ || 2—4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2580 || ½ || 0 || ½ || 1 || ■ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 3 || 2 || 6 || 6 || 5—7
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2601 || 0 || 1 || ½ || ½ || 0 || ■ || 0 || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 4 || 3 || 4 || 6 || 5—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2558 || ½ || 0 || ½ || 0 || 0 || 1 || ■ || 1 || ½ || 1 || ½ || 1 || 4 || 3 || 4 || 6 || 5—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2568 || 1 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || ■ || 1 || ½ || ½ || 1 || 3 || 4 || 4 || 5 || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ნენად შულავა]] || 2514 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 7 || 4½ || 9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2556 || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 0 || 3 || 8 || 4 || 10—11
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2624 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 1 || 1 || 4 || 6 || 4 || 10—11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2528 || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || ■ || 2 || 6 || 3 || 3½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic899.html#5 TWIC 899]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2012 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
c9uw95f5nacgyrfn0crr1o2w7i90xs5
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012
1
880452
5356630
2026-04-14T17:56:48Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356630
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014
0
880454
5356634
2026-04-14T18:03:49Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014''' — ჩატარდა ქალაქ [[პორეჩი|პორეჩში]] 2014 წლის 2 თებერვლიდან 14 თებერვლამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2569). == ტურნირის ცხრილი == {| cla...
5356634
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014''' — ჩატარდა ქალაქ [[პორეჩი|პორეჩში]] 2014 წლის 2 თებერვლიდან 14 თებერვლამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2569).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2661 || ■ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 4 || 1 || 6 || '''7''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2540 || 1 || ■ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || ½ || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 2
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2548 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 3—6
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2563 || ½ || 1 || ½ || ■ || 0 || 1 || ½ || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || 3 || 2 || 6 || 6 || 3—6
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2620 || ½ || ½ || 0 || 1 || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 2 || 1 || 8 || 6 || 3—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2554 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 1 || 8 || 6 || 3—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[დავორინ კულიაშევიჩი]] || 2578 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 7—9
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2588 || 0 || 1 || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || ■ || 1 || 0 || 1 || ½ || 4 || 4 || 3 || 5½ || 7—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2562 || 0 || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || 1 || 1 || ½ || 3 || 3 || 5 || 5½ || 7—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2537 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || ■ || ½ || 1 || 2 || 4 || 5 || 4½ || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2535 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || ■ || ½ || 0 || 3 || 8 || 4 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2545 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 0 || 4 || 7 || 3½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1006.html#13 TWIC 1006]
in1z2skzecwir15sixtahhau7g8j7x8
5356637
5356634
2026-04-14T18:05:05Z
Borbolia777
11915
5356637
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014''' — ჩატარდა ქალაქ [[პორეჩი|პორეჩში]] 2014 წლის 2 თებერვლიდან 14 თებერვლამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2569).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2661 || ■ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 4 || 1 || 6 || '''7''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2540 || 1 || ■ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 1 || ½ || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 2
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2548 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 3—6
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2563 || ½ || 1 || ½ || ■ || 0 || 1 || ½ || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || 3 || 2 || 6 || 6 || 3—6
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2620 || ½ || ½ || 0 || 1 || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 2 || 1 || 8 || 6 || 3—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2554 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 1 || 8 || 6 || 3—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[დავორინ კულიაშევიჩი]] || 2578 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 7—9
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2588 || 0 || 1 || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || ■ || 1 || 0 || 1 || ½ || 4 || 4 || 3 || 5½ || 7—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2562 || 0 || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || 1 || 1 || ½ || 3 || 3 || 5 || 5½ || 7—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2537 || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || ■ || ½ || 1 || 2 || 4 || 5 || 4½ || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2535 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || ■ || ½ || 0 || 3 || 8 || 4 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2545 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 0 || 4 || 7 || 3½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1006.html#13 TWIC 1006]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2014 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
r2z5d4l6pphw6ythyqpq8kg3npx190f
კატეგორია:2024 წლის სინგლები
14
880455
5356635
2026-04-14T18:04:09Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{სინგლკატ|2009|2010|2011|2012|2013|2014|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025|2026|2027|2028|2029|ათწლეული=201}}
5356635
wikitext
text/x-wiki
{{სინგლკატ|2009|2010|2011|2012|2013|2014|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025|2026|2027|2028|2029|ათწლეული=201}}
4r0dogxzfqbu7crrnjyyg1qyxpxrork
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014
1
880456
5356636
2026-04-14T18:04:40Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356636
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015
0
880457
5356638
2026-04-14T18:08:07Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015''' — ჩატარდა ქალაქ [[ოპატია]]ში 2015 წლის 10 იანვრიდან 22 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2562). == ტურნირის ცხრილი == {| class="wikitable" style="text-a...
5356638
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015''' — ჩატარდა ქალაქ [[ოპატია]]ში 2015 წლის 10 იანვრიდან 22 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2562).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2534 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 3 || 0 || 8 || '''7''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2563 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 0 || 9 || 6½ || 2—3
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2631 || ½ || ½ || ■ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 2—3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2596 || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 4—6
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2553 || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ || 2 || 1 || 8 || 6 || 4—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2581 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 2 || 1 || 8 || 6 || 4—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2535 || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || 0 || 2 || 2 || 7 || 5½ || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[დავორინ კულიაშევიჩი]] || 2558 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 10 || 5 || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2541 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || ½ || 1 || 1 || 2 || 8 || 5 || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2602 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || 1 || 3 || 7 || 4½ || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2526 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 0 || 3 || 8 || 4 || 11—12
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2529 || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || 1 || ½ || 0 || ½ || 1 || ■ || 2 || 5 || 4 || 4 || 11—12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1055.html#4 TWIC 1055]
ordsgz9zc0owv389l3g0kn2lo5yl5du
5356640
5356638
2026-04-14T18:08:40Z
Borbolia777
11915
5356640
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015''' — ჩატარდა ქალაქ [[ოპატია]]ში 2015 წლის 10 იანვრიდან 22 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2562).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2534 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 3 || 0 || 8 || '''7''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2563 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 0 || 9 || 6½ || 2—3
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2631 || ½ || ½ || ■ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 2—3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2596 || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 4—6
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2553 || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ || 2 || 1 || 8 || 6 || 4—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2581 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 2 || 1 || 8 || 6 || 4—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2535 || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || 0 || 2 || 2 || 7 || 5½ || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[დავორინ კულიაშევიჩი]] || 2558 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 10 || 5 || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2541 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || ½ || 1 || 1 || 2 || 8 || 5 || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2602 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || 1 || 3 || 7 || 4½ || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2526 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 0 || 3 || 8 || 4 || 11—12
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2529 || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || 1 || ½ || 0 || ½ || 1 || ■ || 2 || 5 || 4 || 4 || 11—12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1055.html#4 TWIC 1055]
s26y89xiqqtwrjeyps6ykjnqbsx8glo
5356641
5356640
2026-04-14T18:08:50Z
Borbolia777
11915
5356641
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015''' — ჩატარდა ქალაქ [[ოპატია]]ში 2015 წლის 10 იანვრიდან 22 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2562).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2534 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 3 || 0 || 8 || '''7''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2563 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 0 || 9 || 6½ || 2—3
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2631 || ½ || ½ || ■ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 4 || 2 || 5 || 6½ || 2—3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2596 || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 4—6
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2553 || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ || 2 || 1 || 8 || 6 || 4—6
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2581 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 2 || 1 || 8 || 6 || 4—6
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2535 || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || 0 || 2 || 2 || 7 || 5½ || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[დავორინ კულიაშევიჩი]] || 2558 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 10 || 5 || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2541 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || ½ || 1 || 1 || 2 || 8 || 5 || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2602 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || 1 || 3 || 7 || 4½ || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2526 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 0 || 3 || 8 || 4 || 11—12
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2529 || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || 1 || ½ || 0 || ½ || 1 || ■ || 2 || 5 || 4 || 4 || 11—12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1055.html#4 TWIC 1055]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2015 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
8t3ma6i7pwlodqsxwd3qcw6q3zjk8hn
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015
1
880458
5356639
2026-04-14T18:08:18Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356639
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016
0
880459
5356642
2026-04-14T18:10:43Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016''' — ჩატარდა ქალაქ [[პორეჩი|პორეჩში]] 2016 წლის 18 იანვრიდან 30 იანვრამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2560). == ტურნირის ცხრილი == {| class="wikitabl...
5356642
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016''' — ჩატარდა ქალაქ [[პორეჩი|პორეჩში]] 2016 წლის 18 იანვრიდან 30 იანვრამდე.
ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2560).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2607 || ■ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 1 || 7 || '''6½''' || '''1—3'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2593 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 2 || 0 || 9 || '''6½''' || '''1—3'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2650 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 2 || 0 || 9 || '''6½''' || '''1—3'''
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2507 || 1 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 2 || 1 || 8 || 6 || 4—7
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2600 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 4—7
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2574 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 4—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2600 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 3 || 2 || 6 || 6 || 4—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2497 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 0 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2560 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 9 || 5½ || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2488 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ■ || 1 || ½ || 1 || 3 || 7 || 4½ || 10—11
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2567 || 0 || ½ || 0 || 1 || 0 || ½ || 0 || 1 || ½ || 0 || ■ || 1 || 3 || 5 || 3 || 4½ || 10—11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ივან ჟაია]] || 2475 || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || ■ || 0 || 6 || 5 || 2½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1108.html#9 TWIC 1108]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
j9ymn8xohx1ftji0od5g1j18fopwgw9
5356643
5356642
2026-04-14T18:10:53Z
Borbolia777
11915
5356643
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016''' — ჩატარდა ქალაქ [[პორეჩი|პორეჩში]] 2016 წლის 18 იანვრიდან 30 იანვრამდე.
ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2560).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2607 || ■ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 1 || 7 || '''6½''' || '''1—3'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2593 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 2 || 0 || 9 || '''6½''' || '''1—3'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2650 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 2 || 0 || 9 || '''6½''' || '''1—3'''
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2507 || 1 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 2 || 1 || 8 || 6 || 4—7
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2600 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 4—7
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2574 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 4—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2600 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 3 || 2 || 6 || 6 || 4—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2497 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 0 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2560 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 9 || 5½ || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2488 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ■ || 1 || ½ || 1 || 3 || 7 || 4½ || 10—11
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2567 || 0 || ½ || 0 || 1 || 0 || ½ || 0 || 1 || ½ || 0 || ■ || 1 || 3 || 5 || 3 || 4½ || 10—11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ივან ჟაია]] || 2475 || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || ■ || 0 || 6 || 5 || 2½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1108.html#9 TWIC 1108]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2016 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
rpx014a9j138hl40tqlkshqvsmotv52
5356661
5356643
2026-04-14T18:30:45Z
Borbolia777
11915
/* ტურნირის ცხრილი */
5356661
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016''' — ჩატარდა ქალაქ [[პორეჩი|პორეჩში]] 2016 წლის 18 იანვრიდან 30 იანვრამდე.
ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2560).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2607 || ■ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 1 || 7 || '''6½''' || '''1—3'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2593 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 2 || 0 || 9 || '''6½''' || '''1—3'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2650 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 2 || 0 || 9 || '''6½''' || '''1—3'''
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2507 || 1 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 2 || 1 || 8 || 6 || 4—7
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2600 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 4—7
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2574 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 4—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2600 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 3 || 2 || 6 || 6 || 4—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ ცვიტანი]] || 2497 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 0 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 8—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ალოიზი იანკოვიჩი]] || 2560 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 9 || 5½ || 8—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2488 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ■ || 1 || ½ || 1 || 3 || 7 || 4½ || 10—11
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2567 || 0 || ½ || 0 || 1 || 0 || ½ || 0 || 1 || ½ || 0 || ■ || 1 || 3 || 5 || 3 || 4½ || 10—11
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[ივან ჟაია]] || 2475 || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || ■ || 0 || 6 || 5 || 2½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1108.html#9 TWIC 1108]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2016 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
7c9w4pu88wzclb0bu9qfaqnr2u8pman
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016
1
880460
5356644
2026-04-14T18:11:07Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356644
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
კატეგორიის განხილვა:2024 წლის სინგლები
15
880461
5356645
2026-04-14T18:11:08Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356645
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017
0
880462
5356646
2026-04-14T18:16:10Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017''' — ჩატარდა ქალაქ [[ვალპოვო]]ში 2017 წლის 25 აპრილიდან 5 მაისამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2557). == ტურნირის ცხრილი == {| class="wikitable" style="text-al...
5356646
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017''' — ჩატარდა ქალაქ [[ვალპოვო]]ში 2017 წლის 25 აპრილიდან 5 მაისამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2557).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2610 || ■ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 5 || 1 || 5 || '''7½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2601 || ½ || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 3 || 0 || 8 || 7 || 2—3
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2609 || 1 || 0 || ■ || 0 || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 6 || 3 || 2 || 7 || 2—3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2551 || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 1 || ½ || ½ || 3 || 1 || 7 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2552 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 5
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2631 || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ■ || 0 || 0 || 0 || 1 || 1 || ½ || 3 || 3 || 5 || 5½ || 6
|-
|7 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2483 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || 1 || 0 || ½ || ½ || 2 || 3 || 6 || 5 || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2500 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 1 || ½ || ■ || ½ || 0 || 1 || ½ || 2 || 4 || 5 || 4½ || 8—10
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2492 || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 3 || 5 || 3 || 4½ || 8—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2544 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || 1 || 1 || ½ || ■ || ½ || ½ || 2 || 4 || 5 || 4½ || 8—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2533 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 0 || 3 || 8 || 4 || 11—12
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2573 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 0 || 3 || 8 || 4 || 11—12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1174.html#5 TWIC 1174]
tda5lokmpvkf2kf1f1xok051x3u09ow
5356647
5356646
2026-04-14T18:16:22Z
Borbolia777
11915
5356647
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017''' — ჩატარდა ქალაქ [[ვალპოვო]]ში 2017 წლის 25 აპრილიდან 5 მაისამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2557).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2610 || ■ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 5 || 1 || 5 || '''7½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2601 || ½ || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 3 || 0 || 8 || 7 || 2—3
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2609 || 1 || 0 || ■ || 0 || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 6 || 3 || 2 || 7 || 2—3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2551 || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 1 || ½ || ½ || 3 || 1 || 7 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2552 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 5
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2631 || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ■ || 0 || 0 || 0 || 1 || 1 || ½ || 3 || 3 || 5 || 5½ || 6
|-
|7 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2483 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || 1 || 0 || ½ || ½ || 2 || 3 || 6 || 5 || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2500 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 1 || ½ || ■ || ½ || 0 || 1 || ½ || 2 || 4 || 5 || 4½ || 8—10
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2492 || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 3 || 5 || 3 || 4½ || 8—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2544 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || 1 || 1 || ½ || ■ || ½ || ½ || 2 || 4 || 5 || 4½ || 8—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2533 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 0 || 3 || 8 || 4 || 11—12
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2573 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 0 || 3 || 8 || 4 || 11—12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1174.html#5 TWIC 1174]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2017 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
garp7ouxgie4nyx8vtcvr4wng631aqo
5356648
5356647
2026-04-14T18:16:34Z
Borbolia777
11915
/* ტურნირის ცხრილი */
5356648
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017''' — ჩატარდა ქალაქ [[ვალპოვო]]ში 2017 წლის 25 აპრილიდან 5 მაისამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2557).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2610 || ■ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 5 || 1 || 5 || '''7½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2601 || ½ || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 3 || 0 || 8 || 7 || 2—3
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2609 || 1 || 0 || ■ || 0 || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 6 || 3 || 2 || 7 || 2—3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2551 || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 1 || ½ || ½ || 3 || 1 || 7 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2552 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 5
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2631 || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ■ || 0 || 0 || 0 || 1 || 1 || ½ || 3 || 3 || 5 || 5½ || 6
|-
|7 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2483 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ■ || ½ || 1 || 0 || ½ || ½ || 2 || 3 || 6 || 5 || 7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2500 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 1 || ½ || ■ || ½ || 0 || 1 || ½ || 2 || 4 || 5 || 4½ || 8—10
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2492 || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 3 || 5 || 3 || 4½ || 8—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2544 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || 1 || 1 || ½ || ■ || ½ || ½ || 2 || 4 || 5 || 4½ || 8—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2533 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 0 || 3 || 8 || 4 || 11—12
|-
|12 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2573 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 0 || 3 || 8 || 4 || 11—12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://theweekinchess.com/html/twic1174.html#5 TWIC 1174]
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2017 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
3k2jqyj32dcxc58l3trglmkx6dmb3ef
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017
1
880463
5356649
2026-04-14T18:16:45Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356649
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018
0
880464
5356650
2026-04-14T18:21:04Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018''' — ჩატარდა ქალაქ [[პოჟეგა |პოჟეგაში]] 2018 წლის 17 აპრილიდან 27 აპრილამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2565). == სატურნირო ცხრილი == {| class="w...
5356650
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018''' — ჩატარდა ქალაქ [[პოჟეგა |პოჟეგაში]] 2018 წლის 17 აპრილიდან 27 აპრილამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2565).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2677 || ■ || ½ || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || 5 || 1 || 5 || '''7½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2536 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 0 || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 3 || 1 || 7 || 6½ || 2
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2587 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2493 || 1 || 0 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 2 || 2 || 7 || 5½ || 4—9
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2611 || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || 1 || 1 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 2 || 2 || 7 || 5½ || 4—9
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2596 || ½ || 1 || ½ || 0 || 0 || ■ || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 3 || 3 || 5 || 5½ || 4—9
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[დავორინ კულიაშევიჩი]] || 2538 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || ■ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 2 || 7 || 5½ || 4—9
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2605 || 0 || ½ || 0 || 1 || ½ || 0 || 1 || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || 3 || 3 || 5 || 5½ || 4—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2594 || 0 || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 2 || 2 || 7 || 5½ || 4—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2551 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 1 || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2541 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || ½ || 0 || 2 || 9 || 4½ || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| ნენად ფერჩეცი || 2446 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 0 || 4 || 7 || 3½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://chess-results.com/tnr346174.aspx ტურნირის ინფორმაცია] საიტზე chess-results.com
rzmg2484ab54qnposb7kj1su3ir53uv
5356652
5356650
2026-04-14T18:22:01Z
Borbolia777
11915
5356652
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018''' — ჩატარდა ქალაქ [[პოჟეგა |პოჟეგაში]] 2018 წლის 17 აპრილიდან 27 აპრილამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2565).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2677 || ■ || ½ || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || 5 || 1 || 5 || '''7½''' || '''1'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2536 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 0 || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 3 || 1 || 7 || 6½ || 2
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2587 || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || 10 || 6 || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2493 || 1 || 0 || ½ || ■ || ½ || 1 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 2 || 2 || 7 || 5½ || 4—9
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2611 || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || 1 || 1 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || 2 || 2 || 7 || 5½ || 4—9
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2596 || ½ || 1 || ½ || 0 || 0 || ■ || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 3 || 3 || 5 || 5½ || 4—9
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[დავორინ კულიაშევიჩი]] || 2538 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || ■ || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 2 || 7 || 5½ || 4—9
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2605 || 0 || ½ || 0 || 1 || ½ || 0 || 1 || ■ || ½ || 1 || ½ || ½ || 3 || 3 || 5 || 5½ || 4—9
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2594 || 0 || 0 || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 2 || 2 || 7 || 5½ || 4—9
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[მლადენ პალაცი]] || 2551 || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ■ || 1 || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2541 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || ½ || 0 || 2 || 9 || 4½ || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| ნენად ფერჩეცი || 2446 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 0 || 4 || 7 || 3½ || 12
|}
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://chess-results.com/tnr346174.aspx ტურნირის ინფორმაცია] საიტზე chess-results.com
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2018 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
qgzvx45i3i1fdvrb6xlyv26dluaqwvo
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018
1
880465
5356651
2026-04-14T18:21:45Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356651
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019
0
880466
5356653
2026-04-14T18:25:14Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: '''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019''' — ჩატარდა ქალაქ [[ბიელოვარი|ბიელოვარში]] 2019 წლის 1-ლი აპრილიდან 11 აპრილამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2556). დროის კონტროლი: 90...
5356653
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019''' — ჩატარდა ქალაქ [[ბიელოვარი|ბიელოვარში]] 2019 წლის 1-ლი აპრილიდან 11 აპრილამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2556). დროის კონტროლი: 90 წუთი პირველ 40 სვლაზე, შემდეგ 30 წუთი პარტიის დასრულებამდე (30-წამიანი დამატებით ყოველ სვლაზე).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2613 || ■ || 1 || 1 || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2691 || 0 || ■ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2589 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 0 || 1 || 1 || 5 || 2 || 4 || 7 || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2560 || 1 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 3 || 1 || 7 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2555 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 0 || 1 || 3 || 2 || 6 || 6 || 5
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2586 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 6—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2530 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 2 || 2 || 7 || 5½ || 6—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2511 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2515 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 7 || 4½ || 9—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2520 || 0 || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 2 || 4 || 5 || 4½ || 9—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ბოიან კურაიცა]] || 2522 || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 1 || 6 || 4 || 3 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2475 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || ■ || 1 || 7 || 3 || 2½ || 12
|}
mp91yufokydmcju1wo2k5hnpu2qu7wj
5356654
5356653
2026-04-14T18:25:37Z
Borbolia777
11915
5356654
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019''' — ჩატარდა ქალაქ [[ბიელოვარი|ბიელოვარში]] 2019 წლის 1-ლი აპრილიდან 11 აპრილამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2556). დროის კონტროლი: 90 წუთი პირველ 40 სვლაზე, შემდეგ 30 წუთი პარტიის დასრულებამდე (30-წამიანი დამატებით ყოველ სვლაზე).
== ტურნირის ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2613 || ■ || 1 || 1 || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2691 || 0 || ■ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2589 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 0 || 1 || 1 || 5 || 2 || 4 || 7 || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2560 || 1 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 3 || 1 || 7 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2555 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 0 || 1 || 3 || 2 || 6 || 6 || 5
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2586 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 6—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2530 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 2 || 2 || 7 || 5½ || 6—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2511 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2515 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 7 || 4½ || 9—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2520 || 0 || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 2 || 4 || 5 || 4½ || 9—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ბოიან კურაიცა]] || 2522 || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 1 || 6 || 4 || 3 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2475 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || ■ || 1 || 7 || 3 || 2½ || 12
|}
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2019 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
n5rdehtbhigpcgwc05jir6yo72rfh8w
5356656
5356654
2026-04-14T18:26:38Z
Borbolia777
11915
/* ტურნირის ცხრილი */
5356656
wikitext
text/x-wiki
'''ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019''' — ჩატარდა ქალაქ [[ბიელოვარი|ბიელოვარში]] 2019 წლის 1-ლი აპრილიდან 11 აპრილამდე. ტურნირი XIII კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2556). დროის კონტროლი: 90 წუთი პირველ 40 სვლაზე, შემდეგ 30 წუთი პარტიის დასრულებამდე (30-წამიანი დამატებით ყოველ სვლაზე).
== სატურნირო ცხრილი ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! №
! მოჭადრაკე
! რეიტინგი
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! +
! −
! =
! ქულა
! ადგილი
|-
|1 ||style="text-align:left"| [[მარინ ბოსიოჩიჩი]] || 2613 || ■ || 1 || 1 || 0 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|2 ||style="text-align:left"| [[ივან შარიჩი]] || 2691 || 0 || ■ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 6 || 1 || 4 || '''8''' || '''1—2'''
|-
|3 ||style="text-align:left"| [[ზდენკო კოჟული]] || 2589 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 0 || 1 || 1 || 5 || 2 || 4 || 7 || 3
|-
|4 ||style="text-align:left"| [[ანტე ბრკიჩი]] || 2560 || 1 || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 3 || 1 || 7 || 6½ || 4
|-
|5 ||style="text-align:left"| [[საშა მარტინოვიჩი]] || 2555 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || 0 || 1 || 3 || 2 || 6 || 6 || 5
|-
|6 ||style="text-align:left"| [[ჰრვოე სტევიჩი]] || 2586 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ■ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || 9 || 5½ || 6—7
|-
|7 ||style="text-align:left"| [[ანტე შარიჩი]] || 2530 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 2 || 2 || 7 || 5½ || 6—7
|-
|8 ||style="text-align:left"| [[ზორან იოვანიჩი]] || 2511 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || 2 || 8 || 5 || 8
|-
|9 ||style="text-align:left"| [[ოგნენ იოვანიჩი]] || 2515 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || ■ || ½ || ½ || 1 || 1 || 3 || 7 || 4½ || 9—10
|-
|10 ||style="text-align:left"| [[რობერტ ზელჩიჩი]] || 2520 || 0 || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ■ || ½ || 1 || 2 || 4 || 5 || 4½ || 9—10
|-
|11 ||style="text-align:left"| [[ბოიან კურაიცა]] || 2522 || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || ■ || 0 || 1 || 6 || 4 || 3 || 11
|-
|12 ||style="text-align:left"| ბლაჟიმირ კოვაჩევიჩი || 2475 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || 0 || 1 || ■ || 1 || 7 || 3 || 2½ || 12
|}
{{ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში}}
[[კატეგორია:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:2019 წელი ჭადრაკში]]
[[კატეგორია:ჭადრაკი ხორვატიაში]]
fqz7o3epbpgv32xaxtp8daexma4wbey
განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019
1
880467
5356655
2026-04-14T18:25:55Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356655
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
თარგის განხილვა:ხორვატიის ჩემპიონატი ჭადრაკში
11
880468
5356657
2026-04-14T18:26:58Z
Jaba1977
3604
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356657
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
კატეგორია:საბრინა კარპენტერის სიმღერები
14
880469
5356658
2026-04-14T18:28:01Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{Catmore2|საბრინა კარპენტერი}} {{Cat see also|საბრინა კარპენტერის ალბომები|საბრინა კარპენტერის მიერ დაწერილი სიმღერები}} {{Commonscat|Lady Gaga}} [[კატეგორია:საბრინა კარპენტერი]] კატეგორია:სიმღერები...
5356658
wikitext
text/x-wiki
{{Catmore2|საბრინა კარპენტერი}}
{{Cat see also|საბრინა კარპენტერის ალბომები|საბრინა კარპენტერის მიერ დაწერილი სიმღერები}}
{{Commonscat|Lady Gaga}}
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერი]]
[[კატეგორია:სიმღერები შემსრულებლის მიხედვით]]
d7457xzwvea6t9garv1068o95yqjaby
5356659
5356658
2026-04-14T18:29:28Z
Andria Gagua
170044
წაიშალა [[კატეგორია:საბრინა კარპენტერი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356659
wikitext
text/x-wiki
{{Catmore2|საბრინა კარპენტერი}}
{{Cat see also|საბრინა კარპენტერის ალბომები|საბრინა კარპენტერის მიერ დაწერილი სიმღერები}}
{{Commonscat|Lady Gaga}}
[[კატეგორია:სიმღერები შემსრულებლის მიხედვით]]
k4kvwlfmgc1iy7xtp7rhghzskpezut7
5356662
5356659
2026-04-14T18:35:04Z
Jaba1977
3604
5356662
wikitext
text/x-wiki
[[კატეგორია:სიმღერები შემსრულებლის მიხედვით]]
rrn081g4nijfjlh5ec7w1k2unh596ex
კატეგორიის განხილვა:საბრინა კარპენტერის სიმღერები
15
880470
5356660
2026-04-14T18:29:58Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356660
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
კატეგორია:საბრინა კარპენტერის ალბომები
14
880471
5356663
2026-04-14T18:36:01Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{Catmore2|საბრინა კარპენტერი}} {{Cat see also|საბრინა კარპენტერის სიმღერები}} {{Commonscat|Lady Gaga}} [[კატეგორია:ალბომები შემსრულებლის მიხედვით]] [[კატეგორია:საბრინა კარპენტერი|ალბომები]]
5356663
wikitext
text/x-wiki
{{Catmore2|საბრინა კარპენტერი}}
{{Cat see also|საბრინა კარპენტერის სიმღერები}}
{{Commonscat|Lady Gaga}}
[[კატეგორია:ალბომები შემსრულებლის მიხედვით]]
[[კატეგორია:საბრინა კარპენტერი|ალბომები]]
1w9p48esogqh5avk7q6prhbnn8pfadg
5356664
5356663
2026-04-14T18:36:05Z
Andria Gagua
170044
წაიშალა [[კატეგორია:საბრინა კარპენტერი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356664
wikitext
text/x-wiki
{{Catmore2|საბრინა კარპენტერი}}
{{Cat see also|საბრინა კარპენტერის სიმღერები}}
{{Commonscat|Lady Gaga}}
[[კატეგორია:ალბომები შემსრულებლის მიხედვით]]
s0tx477o4woyefoun5jtcgwqpmuv80b
მომხმარებლის განხილვა:Hamartoma2026
3
880472
5356669
2026-04-14T18:49:31Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356669
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 18:49, 14 აპრილი 2026 (UTC)
n9aeorlusznxabfzfmge6j646wi2nf9
მომხმარებლის განხილვა:FOXhhd
3
880473
5356670
2026-04-14T18:53:24Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356670
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 18:53, 14 აპრილი 2026 (UTC)
c8p2t7yf0op8tfuemgvo5371bimq613
მომხმარებლის განხილვა:Novidanam.t5t
3
880474
5356671
2026-04-14T18:58:56Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356671
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 18:58, 14 აპრილი 2026 (UTC)
ql9hsgkk4nsbcpkwh9gp7qeif5mjnn7
ლუბომირ რომანკივი
0
880475
5356673
2026-04-14T19:03:19Z
შალვა მინდაძე 11
168465
ახალი გვერდი: '''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინულ]]-[[კანადელები|კანადურ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] ელექტროქიმიკ...
5356673
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინულ]]-[[კანადელები|კანადურ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
მან [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრი]]ს ხარისხი მიიღო [[ალბერტის უნივერსიტეტი|ალბერტის უნივერსიტეტში]] ([[1957]]), ხოლო [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები — [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი|მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში]] ([[1962]]), [[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442}}</ref>
იგი 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანა[[ავტორი]] იყო.<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8}}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
a405jyraeg21mf0o85vlq1nrg6g38m2
5356675
5356673
2026-04-14T19:06:23Z
შალვა მინდაძე 11
168465
5356675
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინულ]]-[[კანადელები|კანადურ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
1c6ybhnvuhugxzqn22gyxqam852wzzn
5356677
5356675
2026-04-14T19:23:37Z
შალვა მინდაძე 11
168465
5356677
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინულ]]-[[კანადელები|კანადურ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Romankiw 1.jpg|მინი|ლუბი ბავშვობაში]]
რომანკივი დაიბადა [[1931]] წლის, [[17 აპრილი|17 აპრილ]]ს [[ჟოვკვა]]ში, რომელიც იმ დროს [[პოლონეთი]]ს შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის.
მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.
[[IBM]]-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები ([[1970-იანები|1970-ია]]ნ წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც [[რევოლუცია|რევოლუციური]] ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.<ref>{{cite web | title=Lubomyr T. Romankiw | website=ETHW | date=February 3, 2016 | url=https://ethw.org/Lubomyr_T._Romankiw }}</ref>
იგი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, IBM-ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, [[IEEE]]-ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.
[[ფაილი:Romankiw 2.jpg|მინი|ლუბი ახალგაზრდობაში]]
[[1993]] წელს მიიღო [[პერკინი]]ს [[მედალი]] ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Society of Chemical Industry: SCI Honours |url=http://www.soci.org/SCI/awards/awardsbook/award.jsp?awardID=AW31&pageType=WINNER |website=Society of Chemical Industry |access-date=2026-04-14}}</ref> [[1994]] წელს — [[ვიტორიო დე ნორას პრემია]] ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Vittorio de Nora Award |url=http://www.electrochem.org/awards/ecs/recipients/v_denora_recipients.htm |website=The Electrochemical Society |access-date=2026-04-14}}</ref> და იმავე წელს IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award.<ref name="IEEE-Liebmann-Award-Recipients">{{cite web |title=IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients |url=http://www.ieee.org/documents/liebmann_rl.pdf |publisher=IEEE |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2012]] წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Meet the 2012 National Inventors Hall of Fame Inductees |url=http://www.invent.org/2012induction/ |website=National Inventors Hall of Fame |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2014]] წელს იგი აირჩიეს [[აშშ]]-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |title=Dr. Lubomyr T. Romankiw |url=https://www.nae.edu/MembersSection/MemberDirectory/107902.aspx |website=National Academy of Engineering |access-date=2026-04-14}}</ref>
იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც ''Nachalniy Plastun'' — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.<ref>{{Cite web |date=2024-07-04 |title=Pioneering scientist and Plast leader Lubomyr Romankiw dies at 93 |url=https://subscription.ukrweekly.com/2024/07/pioneering-scientist-and-plast-leader-lubomyr-romankiw-dies-at-93/ |website=The Ukrainian Weekly |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი ასევე იყო [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ს (აშშ) წევრი.<ref>{{Cite web |title=Lubomyr T. Romankiw, Ph.D. Hall of Fame |url=https://strathmore-ltd.com/hall-of-fame/lubomyr-t-romankiw-phd/9a0l93r/ |website=Strathmore's Who's Who |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი გარდაიცვალა [[აშშ]]-ში [[2024]] წლის, [[27 ივნისი|27 ივნის]]ს , 93 წლის ასაკში.<ref>{{Cite web |date=2024-06-28 |title=У США помер видатний український винахідник |url=https://life.pravda.com.ua/society/u-ssha-pomer-vidatniy-ukrajinskiy-vinahidnik-i-plastun-lyubomir-romankiv-302379/ |website=Українська правда. Життя |access-date=2026-04-14}}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
dyn5dfs76bbuc1xfkwhtord6gnsr9nb
5356681
5356677
2026-04-14T19:33:01Z
შალვა მინდაძე 11
168465
/* ბიოგრაფია */
5356681
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინულ]]-[[კანადელები|კანადურ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Romankiw 1.jpg|მინი|ლუბი ბავშვობაში]]
რომანკივი დაიბადა [[1931]] წლის, [[17 აპრილი|17 აპრილ]]ს [[ჟოვკვა]]ში, რომელიც იმ დროს [[პოლონეთი]]ს შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის.
მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.
[[IBM]]-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები ([[1970-იანები|1970-ია]]ნ წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც [[რევოლუცია|რევოლუციური]] ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.<ref>{{cite web | title=Lubomyr T. Romankiw | website=ETHW | date=February 3, 2016 | url=https://ethw.org/Lubomyr_T._Romankiw }}</ref>
იგი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, IBM-ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, [[IEEE]]-ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.
[[ფაილი:Romankiw 2.jpg|მინი|ლუბი ახალგაზრდობაში]]
[[1993]] წელს მიიღო [[პერკინი]]ს [[მედალი]] ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Society of Chemical Industry: SCI Honours |url=http://www.soci.org/SCI/awards/awardsbook/award.jsp?awardID=AW31&pageType=WINNER |website=Society of Chemical Industry |access-date=2026-04-14}}</ref> [[1994]] წელს — [[ვიტორიო დე ნორას პრემია]] ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Vittorio de Nora Award |url=http://www.electrochem.org/awards/ecs/recipients/v_denora_recipients.htm |website=The Electrochemical Society |access-date=2026-04-14}}</ref> და იმავე წელს IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award.<ref name="IEEE-Liebmann-Award-Recipients">{{cite web |title=IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients |url=http://www.ieee.org/documents/liebmann_rl.pdf |publisher=IEEE |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2012]] წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Meet the 2012 National Inventors Hall of Fame Inductees |url=http://www.invent.org/2012induction/ |website=National Inventors Hall of Fame |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2014]] წელს იგი აირჩიეს [[აშშ]]-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |title=Dr. Lubomyr T. Romankiw |url=https://www.nae.edu/MembersSection/MemberDirectory/107902.aspx |website=National Academy of Engineering |access-date=2026-04-14}}</ref>
იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც ''Nachalniy Plastun'' — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.<ref>{{Cite web |date=2024-07-04 |title=Pioneering scientist and Plast leader Lubomyr Romankiw dies at 93 |url=https://subscription.ukrweekly.com/2024/07/pioneering-scientist-and-plast-leader-lubomyr-romankiw-dies-at-93/ |website=The Ukrainian Weekly |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი ასევე იყო [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ს (აშშ) წევრი.<ref>{{Cite web |title=Lubomyr T. Romankiw, Ph.D. Hall of Fame |url=https://strathmore-ltd.com/hall-of-fame/lubomyr-t-romankiw-phd/9a0l93r/ |website=Strathmore's Who's Who |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი გარდაიცვალა [[აშშ]]-ში [[2024]] წლის, [[27 ივნისი|27 ივნის]]ს , 93 წლის ასაკში.<ref>{{Cite web |date=2024-06-28 |title=У США помер видатний український винахідник |url=https://life.pravda.com.ua/society/u-ssha-pomer-vidatniy-ukrajinskiy-vinahidnik-i-plastun-lyubomir-romankiv-302379/ |website=Українська правда. Життя |access-date=2026-04-14}}</ref>
== თხელი ფირის თავაკების გამოგონება ==
[[1960-იანი წლები]]სთვის მაგნიტური საცავის ადრეული ვერსია — ''IBM drum storage'' — უკვე უახლოვდებოდა თავის ტევადობის ზღვარს. ხელით დამზადებული და აწყობილი სპილენძის მავთულის თავაკები მეტისმეტად მცირდებოდა, რის გამოც მათი შემდგომი მინიატურიზაცია და უფრო მაღალი ზედაპირული სიმკვრივის მასშტაბირება რთულდებოდა.
[[ფაილი:Romankiw 3.jpg|მინი|ლუბი ხელში უჭირავს მის მიერ გამოგონებული თხელი ფირის თავაკები]]
იმ დროისთვის საცავის ტექნოლოგიის განვითარების მთავარი გამოწვევები იყო:<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
# ზედაპირული სიმკვრივის გაზრდა 3 მეგაბიტზე მეტამდე ერთ კვადრატულ დუიმზე;
# წაკითხვისა და ჩაწერის თავაკების სერიული, პარტიული წარმოება.
რომანკივმა შექმნა რამდენიმე გადამწყვეტი გამოგონება, რომლებმაც მაგნიტური საცავის ტექნოლოგიის განვითარება შესაძლებელი გახადა.
# '''აშშ პატენტი 3,908,194''' — ინტეგრირებული მაგნიტორეზისტიული წაკითხვისა და ინდუქციური ჩაწერის პარტიულად წარმოებადი მაგნიტური თავაკი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,908,194|url=https://patents.google.com/patent/US3908194A/en }}</ref> ეს იყო ინტეგრირებული თხელი ფირის თავაკის კონსტრუქცია, რომელიც აერთიანებდა როგორც წაკითხვის, ისე ჩაწერის ფუნქციას და ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელი დარჩა.
# '''აშშ პატენტი 4,295,173''' — თხელი ფირის ინდუქციური ტრანსდიუსერი.<ref>{{Cite web |title=US patent 4,295,173|url=https://patents.google.com/patent/US4295173A/en }}</ref> ეს წარმოადგენს მწერ თავაკის დიზაინს, სადაც მაგნიტური იოკი, დამზადებული [[პერმალოი]]სგან, მაგნიტიზდება სპილენძის ხვეულებით.
# '''აშშ პატენტი 3,840,898''' — თვითბალანსირებადი მაგნიტორეზისტიული სენსორი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,840,898|url=https://patents.google.com/patent/US3840898A/en }}</ref> ეს იყო წაკითხვის ნაწილის კონსტრუქცია, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სენსორის მინიატურიზაცია.
# '''აშშ პატენტი 4,281,057''' — ფოტორეზისტის სისქის ცვლადი წინასწარი გაშრობის დროის კონტროლი.
# '''აშშ პატენტი 4,315,985''' — წვრილი ხაზების სქემების დამზადება და ფოტორეზისტის გამოყენება.
# '''აშშ პატენტი 3,853,715''' — ქიმიური ჭრის დროს ანოდურად აქტიურ მეტალში ქვედა შეჭრის (undercut) აღმოფხვრა.
ზემოაღნიშნულმა პატენტებმა შესაძლებელი გახადა ე.წ. ''electroplating through mask'', ანუ ნიღბით ელექტროდაფარვის პროცესი, რომელიც გახდა MEMS ტექნოლოგიის ადრეული წინამორბედი. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
[[ფაილი:Romankiw 4.jpg|მინი|ლუბი თავისი გამოგონებების კოლექციასთან]]
# '''აშშ პატენტი 3,652,442''' — ელექტროდაფარვის უჯრედი, რომელიც ელექტროლიტის ლამინარულ დინებას უზრუნველყოფდა.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,652,442 |url=https://patents.google.com/patent/US3652442A/en }}</ref>
ამ მოწყობილობამ შესაძლებელი გახადა მაგნიტური ფირის ზუსტი წარმოება ინდუსტრიულ მასშტაბზე.
# '''აშშ პატენტი 5,516,412''' — ვერტიკალური paddle cell.
# '''აშშ პატენტი 4,102,756''' — ნიკელ-რკინის (80:20) შენადნობის თხელი ფირის ელექტროდაფარვის მეთოდი.
# '''აშშ პატენტი 4,003,768''' — მაგნიტური შენადნობის დამუშავების მეთოდი მაგნიტური გამტარობის გასაზრდელად.
თხელი ფირის თავაკების გარდა, რომანკივის გამოგონებებმა დიდი წვლილი შეიტანა ასევე ''flip chip'' შეფუთვის ტექნოლოგიაში, [[სპილენძი]]ს ინტერკონექტების განვითარებაში, მზის თხელი ფირის ელემენტებსა და მიკროჩიპურ ენერგოგადამყვან სისტემებში.<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
n6xakm5ns345cquy1cgsovkdhiv5qxb
5356683
5356681
2026-04-14T19:38:32Z
შალვა მინდაძე 11
168465
/* თხელი ფირის თავაკების გამოგონება */
5356683
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინულ]]-[[კანადელები|კანადურ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Romankiw 1.jpg|მინი|ლუბი ბავშვობაში]]
რომანკივი დაიბადა [[1931]] წლის, [[17 აპრილი|17 აპრილ]]ს [[ჟოვკვა]]ში, რომელიც იმ დროს [[პოლონეთი]]ს შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის.
მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.
[[IBM]]-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები ([[1970-იანები|1970-ია]]ნ წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც [[რევოლუცია|რევოლუციური]] ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.<ref>{{cite web | title=Lubomyr T. Romankiw | website=ETHW | date=February 3, 2016 | url=https://ethw.org/Lubomyr_T._Romankiw }}</ref>
იგი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, IBM-ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, [[IEEE]]-ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.
[[ფაილი:Romankiw 2.jpg|მინი|ლუბი ახალგაზრდობაში]]
[[1993]] წელს მიიღო [[პერკინი]]ს [[მედალი]] ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Society of Chemical Industry: SCI Honours |url=http://www.soci.org/SCI/awards/awardsbook/award.jsp?awardID=AW31&pageType=WINNER |website=Society of Chemical Industry |access-date=2026-04-14}}</ref> [[1994]] წელს — [[ვიტორიო დე ნორას პრემია]] ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Vittorio de Nora Award |url=http://www.electrochem.org/awards/ecs/recipients/v_denora_recipients.htm |website=The Electrochemical Society |access-date=2026-04-14}}</ref> და იმავე წელს IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award.<ref name="IEEE-Liebmann-Award-Recipients">{{cite web |title=IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients |url=http://www.ieee.org/documents/liebmann_rl.pdf |publisher=IEEE |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2012]] წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Meet the 2012 National Inventors Hall of Fame Inductees |url=http://www.invent.org/2012induction/ |website=National Inventors Hall of Fame |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2014]] წელს იგი აირჩიეს [[აშშ]]-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |title=Dr. Lubomyr T. Romankiw |url=https://www.nae.edu/MembersSection/MemberDirectory/107902.aspx |website=National Academy of Engineering |access-date=2026-04-14}}</ref>
იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც ''Nachalniy Plastun'' — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.<ref>{{Cite web |date=2024-07-04 |title=Pioneering scientist and Plast leader Lubomyr Romankiw dies at 93 |url=https://subscription.ukrweekly.com/2024/07/pioneering-scientist-and-plast-leader-lubomyr-romankiw-dies-at-93/ |website=The Ukrainian Weekly |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი ასევე იყო [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ს (აშშ) წევრი.<ref>{{Cite web |title=Lubomyr T. Romankiw, Ph.D. Hall of Fame |url=https://strathmore-ltd.com/hall-of-fame/lubomyr-t-romankiw-phd/9a0l93r/ |website=Strathmore's Who's Who |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი გარდაიცვალა [[აშშ]]-ში [[2024]] წლის, [[27 ივნისი|27 ივნის]]ს , 93 წლის ასაკში.<ref>{{Cite web |date=2024-06-28 |title=У США помер видатний український винахідник |url=https://life.pravda.com.ua/society/u-ssha-pomer-vidatniy-ukrajinskiy-vinahidnik-i-plastun-lyubomir-romankiv-302379/ |website=Українська правда. Життя |access-date=2026-04-14}}</ref>
== თხელი ფირის თავაკების გამოგონება ==
[[1960-იანი წლები]]სთვის მაგნიტური საცავის ადრეული ვერსია — ''IBM drum storage'' — უკვე უახლოვდებოდა თავის ტევადობის ზღვარს. ხელით დამზადებული და აწყობილი სპილენძის მავთულის თავაკები მეტისმეტად მცირდებოდა, რის გამოც მათი შემდგომი მინიატურიზაცია და უფრო მაღალი ზედაპირული სიმკვრივის მასშტაბირება რთულდებოდა.
[[ფაილი:Romankiw 3.jpg|მინი|ლუბი ხელში უჭირავს მის მიერ გამოგონებული თხელი ფირის თავაკები]]
იმ დროისთვის საცავის ტექნოლოგიის განვითარების მთავარი გამოწვევები იყო:<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
# ზედაპირული სიმკვრივის გაზრდა 3 მეგაბიტზე მეტამდე ერთ კვადრატულ დუიმზე;
# წაკითხვისა და ჩაწერის თავაკების სერიული, პარტიული წარმოება.
რომანკივმა შექმნა რამდენიმე გადამწყვეტი გამოგონება, რომლებმაც მაგნიტური საცავის ტექნოლოგიის განვითარება შესაძლებელი გახადა.
# '''აშშ პატენტი 3,908,194''' — ინტეგრირებული მაგნიტორეზისტიული წაკითხვისა და ინდუქციური ჩაწერის პარტიულად წარმოებადი მაგნიტური თავაკი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,908,194|url=https://patents.google.com/patent/US3908194A/en }}</ref> ეს იყო ინტეგრირებული თხელი ფირის თავაკის კონსტრუქცია, რომელიც აერთიანებდა როგორც წაკითხვის, ისე ჩაწერის ფუნქციას და ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელი დარჩა.
# '''აშშ პატენტი 4,295,173''' — თხელი ფირის ინდუქციური ტრანსდიუსერი.<ref>{{Cite web |title=US patent 4,295,173|url=https://patents.google.com/patent/US4295173A/en }}</ref> ეს წარმოადგენს მწერ თავაკის დიზაინს, სადაც მაგნიტური იოკი, დამზადებული [[პერმალოი]]სგან, მაგნიტიზდება სპილენძის ხვეულებით.
# '''აშშ პატენტი 3,840,898''' — თვითბალანსირებადი მაგნიტორეზისტიული სენსორი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,840,898|url=https://patents.google.com/patent/US3840898A/en }}</ref> ეს იყო წაკითხვის ნაწილის კონსტრუქცია, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სენსორის მინიატურიზაცია.
# '''აშშ პატენტი 4,281,057''' — ფოტორეზისტის სისქის ცვლადი წინასწარი გაშრობის დროის კონტროლი.
# '''აშშ პატენტი 4,315,985''' — წვრილი ხაზების სქემების დამზადება და ფოტორეზისტის გამოყენება.
# '''აშშ პატენტი 3,853,715''' — ქიმიური ჭრის დროს ანოდურად აქტიურ მეტალში ქვედა შეჭრის (undercut) აღმოფხვრა.
ზემოაღნიშნულმა პატენტებმა შესაძლებელი გახადა ე.წ. ''electroplating through mask'', ანუ ნიღბით ელექტროდაფარვის პროცესი, რომელიც გახდა MEMS ტექნოლოგიის ადრეული წინამორბედი. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
[[ფაილი:Romankiw 4.jpg|მინი|ლუბი თავისი გამოგონებების კოლექციასთან]]
# '''აშშ პატენტი 3,652,442''' — ელექტროდაფარვის უჯრედი, რომელიც ელექტროლიტის ლამინარულ დინებას უზრუნველყოფდა.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,652,442 |url=https://patents.google.com/patent/US3652442A/en }}</ref>
ამ მოწყობილობამ შესაძლებელი გახადა მაგნიტური ფირის ზუსტი წარმოება ინდუსტრიულ მასშტაბზე.
# '''აშშ პატენტი 5,516,412''' — ვერტიკალური paddle cell.
# '''აშშ პატენტი 4,102,756''' — ნიკელ-რკინის (80:20) შენადნობის თხელი ფირის ელექტროდაფარვის მეთოდი.
# '''აშშ პატენტი 4,003,768''' — მაგნიტური შენადნობის დამუშავების მეთოდი მაგნიტური გამტარობის გასაზრდელად.
თხელი ფირის თავაკების გარდა, რომანკივის გამოგონებებმა დიდი წვლილი შეიტანა ასევე ''flip chip'' შეფუთვის ტექნოლოგიაში, [[სპილენძი]]ს ინტერკონექტების განვითარებაში, მზის თხელი ფირის ელემენტებსა და მიკროჩიპურ ენერგოგადამყვან სისტემებში.<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
== ჯილდოები ==
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ელექტროდაფარვის განყოფილების კვლევითი ჯილდო, [[1984]]
* IEEE-ის ფელოუ, [[1986]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ, [[1990]]
* ქიმიური მრეწველობის საზოგადოების [[პერკინი]]ს [[მედალი]], [[1993]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ვიტორიო დე ნორას პრემია, [[1994]]
* IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award, [[1994]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების საპატიო წევრი, [[2003]]
* გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზის წევრი, [[2012]]
* ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი, [[2014]]
* [[იაროსლავ ბრძენი]]ს [[ორდენი]], [[2020]]<ref>{{Cite web |date=2020-09-24 |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №341/2020 — Офіційне інтернет-представництво Президента України |work=Офіційне інтернет-представництво Президента України |url=https://www.president.gov.ua/documents/3412020-34825 |access-date=2023-06-29}}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
fdjk2v5z1tbh4qcbti7uo51dmddt868
5356684
5356683
2026-04-14T19:40:29Z
შალვა მინდაძე 11
168465
/* ჯილდოები */
5356684
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინულ]]-[[კანადელები|კანადურ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Romankiw 1.jpg|მინი|ლუბი ბავშვობაში]]
რომანკივი დაიბადა [[1931]] წლის, [[17 აპრილი|17 აპრილ]]ს [[ჟოვკვა]]ში, რომელიც იმ დროს [[პოლონეთი]]ს შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის.
მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.
[[IBM]]-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები ([[1970-იანები|1970-ია]]ნ წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც [[რევოლუცია|რევოლუციური]] ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.<ref>{{cite web | title=Lubomyr T. Romankiw | website=ETHW | date=February 3, 2016 | url=https://ethw.org/Lubomyr_T._Romankiw }}</ref>
იგი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, IBM-ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, [[IEEE]]-ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.
[[ფაილი:Romankiw 2.jpg|მინი|ლუბი ახალგაზრდობაში]]
[[1993]] წელს მიიღო [[პერკინი]]ს [[მედალი]] ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Society of Chemical Industry: SCI Honours |url=http://www.soci.org/SCI/awards/awardsbook/award.jsp?awardID=AW31&pageType=WINNER |website=Society of Chemical Industry |access-date=2026-04-14}}</ref> [[1994]] წელს — [[ვიტორიო დე ნორას პრემია]] ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Vittorio de Nora Award |url=http://www.electrochem.org/awards/ecs/recipients/v_denora_recipients.htm |website=The Electrochemical Society |access-date=2026-04-14}}</ref> და იმავე წელს IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award.<ref name="IEEE-Liebmann-Award-Recipients">{{cite web |title=IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients |url=http://www.ieee.org/documents/liebmann_rl.pdf |publisher=IEEE |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2012]] წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Meet the 2012 National Inventors Hall of Fame Inductees |url=http://www.invent.org/2012induction/ |website=National Inventors Hall of Fame |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2014]] წელს იგი აირჩიეს [[აშშ]]-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |title=Dr. Lubomyr T. Romankiw |url=https://www.nae.edu/MembersSection/MemberDirectory/107902.aspx |website=National Academy of Engineering |access-date=2026-04-14}}</ref>
იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც ''Nachalniy Plastun'' — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.<ref>{{Cite web |date=2024-07-04 |title=Pioneering scientist and Plast leader Lubomyr Romankiw dies at 93 |url=https://subscription.ukrweekly.com/2024/07/pioneering-scientist-and-plast-leader-lubomyr-romankiw-dies-at-93/ |website=The Ukrainian Weekly |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი ასევე იყო [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ს (აშშ) წევრი.<ref>{{Cite web |title=Lubomyr T. Romankiw, Ph.D. Hall of Fame |url=https://strathmore-ltd.com/hall-of-fame/lubomyr-t-romankiw-phd/9a0l93r/ |website=Strathmore's Who's Who |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი გარდაიცვალა [[აშშ]]-ში [[2024]] წლის, [[27 ივნისი|27 ივნის]]ს , 93 წლის ასაკში.<ref>{{Cite web |date=2024-06-28 |title=У США помер видатний український винахідник |url=https://life.pravda.com.ua/society/u-ssha-pomer-vidatniy-ukrajinskiy-vinahidnik-i-plastun-lyubomir-romankiv-302379/ |website=Українська правда. Життя |access-date=2026-04-14}}</ref>
== თხელი ფირის თავაკების გამოგონება ==
[[1960-იანი წლები]]სთვის მაგნიტური საცავის ადრეული ვერსია — ''IBM drum storage'' — უკვე უახლოვდებოდა თავის ტევადობის ზღვარს. ხელით დამზადებული და აწყობილი სპილენძის მავთულის თავაკები მეტისმეტად მცირდებოდა, რის გამოც მათი შემდგომი მინიატურიზაცია და უფრო მაღალი ზედაპირული სიმკვრივის მასშტაბირება რთულდებოდა.
[[ფაილი:Romankiw 3.jpg|მინი|ლუბი ხელში უჭირავს მის მიერ გამოგონებული თხელი ფირის თავაკები]]
იმ დროისთვის საცავის ტექნოლოგიის განვითარების მთავარი გამოწვევები იყო:<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
# ზედაპირული სიმკვრივის გაზრდა 3 მეგაბიტზე მეტამდე ერთ კვადრატულ დუიმზე;
# წაკითხვისა და ჩაწერის თავაკების სერიული, პარტიული წარმოება.
რომანკივმა შექმნა რამდენიმე გადამწყვეტი გამოგონება, რომლებმაც მაგნიტური საცავის ტექნოლოგიის განვითარება შესაძლებელი გახადა.
# '''აშშ პატენტი 3,908,194''' — ინტეგრირებული მაგნიტორეზისტიული წაკითხვისა და ინდუქციური ჩაწერის პარტიულად წარმოებადი მაგნიტური თავაკი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,908,194|url=https://patents.google.com/patent/US3908194A/en }}</ref> ეს იყო ინტეგრირებული თხელი ფირის თავაკის კონსტრუქცია, რომელიც აერთიანებდა როგორც წაკითხვის, ისე ჩაწერის ფუნქციას და ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელი დარჩა.
# '''აშშ პატენტი 4,295,173''' — თხელი ფირის ინდუქციური ტრანსდიუსერი.<ref>{{Cite web |title=US patent 4,295,173|url=https://patents.google.com/patent/US4295173A/en }}</ref> ეს წარმოადგენს მწერ თავაკის დიზაინს, სადაც მაგნიტური იოკი, დამზადებული [[პერმალოი]]სგან, მაგნიტიზდება სპილენძის ხვეულებით.
# '''აშშ პატენტი 3,840,898''' — თვითბალანსირებადი მაგნიტორეზისტიული სენსორი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,840,898|url=https://patents.google.com/patent/US3840898A/en }}</ref> ეს იყო წაკითხვის ნაწილის კონსტრუქცია, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სენსორის მინიატურიზაცია.
# '''აშშ პატენტი 4,281,057''' — ფოტორეზისტის სისქის ცვლადი წინასწარი გაშრობის დროის კონტროლი.
# '''აშშ პატენტი 4,315,985''' — წვრილი ხაზების სქემების დამზადება და ფოტორეზისტის გამოყენება.
# '''აშშ პატენტი 3,853,715''' — ქიმიური ჭრის დროს ანოდურად აქტიურ მეტალში ქვედა შეჭრის (undercut) აღმოფხვრა.
ზემოაღნიშნულმა პატენტებმა შესაძლებელი გახადა ე.წ. ''electroplating through mask'', ანუ ნიღბით ელექტროდაფარვის პროცესი, რომელიც გახდა MEMS ტექნოლოგიის ადრეული წინამორბედი. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
[[ფაილი:Romankiw 4.jpg|მინი|ლუბი თავისი გამოგონებების კოლექციასთან]]
# '''აშშ პატენტი 3,652,442''' — ელექტროდაფარვის უჯრედი, რომელიც ელექტროლიტის ლამინარულ დინებას უზრუნველყოფდა.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,652,442 |url=https://patents.google.com/patent/US3652442A/en }}</ref>
ამ მოწყობილობამ შესაძლებელი გახადა მაგნიტური ფირის ზუსტი წარმოება ინდუსტრიულ მასშტაბზე.
# '''აშშ პატენტი 5,516,412''' — ვერტიკალური paddle cell.
# '''აშშ პატენტი 4,102,756''' — ნიკელ-რკინის (80:20) შენადნობის თხელი ფირის ელექტროდაფარვის მეთოდი.
# '''აშშ პატენტი 4,003,768''' — მაგნიტური შენადნობის დამუშავების მეთოდი მაგნიტური გამტარობის გასაზრდელად.
თხელი ფირის თავაკების გარდა, რომანკივის გამოგონებებმა დიდი წვლილი შეიტანა ასევე ''flip chip'' შეფუთვის ტექნოლოგიაში, [[სპილენძი]]ს ინტერკონექტების განვითარებაში, მზის თხელი ფირის ელემენტებსა და მიკროჩიპურ ენერგოგადამყვან სისტემებში.<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
== ჯილდოები ==
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ელექტროდაფარვის განყოფილების კვლევითი ჯილდო, [[1984]]
* IEEE-ის ფელოუ, [[1986]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ, [[1990]]
* ქიმიური მრეწველობის საზოგადოების [[პერკინი]]ს [[მედალი]], [[1993]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ვიტორიო დე ნორას პრემია, [[1994]]
* IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award, [[1994]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების საპატიო წევრი, [[2003]]
* გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზის წევრი, [[2012]]
* ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი, [[2014]]
* [[იაროსლავ ბრძენი]]ს [[ორდენი]], [[2020]]<ref>{{Cite web |date=2020-09-24 |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №341/2020 — Офіційне інтернет-представництво Президента України |work=Офіційне інтернет-представництво Президента України |url=https://www.president.gov.ua/documents/3412020-34825 |access-date=2023-06-29}}</ref>
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://domino.research.ibm.com/comm/pr.nsf/pages/news.20010516_Romankiw.html IBM-ის პრესრელიზი] — წლის გამომგონებელი, ნიუ-იორკის ინტელექტუალური საკუთრების სამართლის ასოციაცია
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
0lcnnnqnv9o6ckpa0ur3cv4jrqy0wdm
5356685
5356684
2026-04-14T19:40:52Z
შალვა მინდაძე 11
168465
/* სქოლიო */
5356685
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინულ]]-[[კანადელები|კანადურ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Romankiw 1.jpg|მინი|ლუბი ბავშვობაში]]
რომანკივი დაიბადა [[1931]] წლის, [[17 აპრილი|17 აპრილ]]ს [[ჟოვკვა]]ში, რომელიც იმ დროს [[პოლონეთი]]ს შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის.
მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.
[[IBM]]-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები ([[1970-იანები|1970-ია]]ნ წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც [[რევოლუცია|რევოლუციური]] ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.<ref>{{cite web | title=Lubomyr T. Romankiw | website=ETHW | date=February 3, 2016 | url=https://ethw.org/Lubomyr_T._Romankiw }}</ref>
იგი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, IBM-ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, [[IEEE]]-ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.
[[ფაილი:Romankiw 2.jpg|მინი|ლუბი ახალგაზრდობაში]]
[[1993]] წელს მიიღო [[პერკინი]]ს [[მედალი]] ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Society of Chemical Industry: SCI Honours |url=http://www.soci.org/SCI/awards/awardsbook/award.jsp?awardID=AW31&pageType=WINNER |website=Society of Chemical Industry |access-date=2026-04-14}}</ref> [[1994]] წელს — [[ვიტორიო დე ნორას პრემია]] ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Vittorio de Nora Award |url=http://www.electrochem.org/awards/ecs/recipients/v_denora_recipients.htm |website=The Electrochemical Society |access-date=2026-04-14}}</ref> და იმავე წელს IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award.<ref name="IEEE-Liebmann-Award-Recipients">{{cite web |title=IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients |url=http://www.ieee.org/documents/liebmann_rl.pdf |publisher=IEEE |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2012]] წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Meet the 2012 National Inventors Hall of Fame Inductees |url=http://www.invent.org/2012induction/ |website=National Inventors Hall of Fame |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2014]] წელს იგი აირჩიეს [[აშშ]]-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |title=Dr. Lubomyr T. Romankiw |url=https://www.nae.edu/MembersSection/MemberDirectory/107902.aspx |website=National Academy of Engineering |access-date=2026-04-14}}</ref>
იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც ''Nachalniy Plastun'' — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.<ref>{{Cite web |date=2024-07-04 |title=Pioneering scientist and Plast leader Lubomyr Romankiw dies at 93 |url=https://subscription.ukrweekly.com/2024/07/pioneering-scientist-and-plast-leader-lubomyr-romankiw-dies-at-93/ |website=The Ukrainian Weekly |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი ასევე იყო [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ს (აშშ) წევრი.<ref>{{Cite web |title=Lubomyr T. Romankiw, Ph.D. Hall of Fame |url=https://strathmore-ltd.com/hall-of-fame/lubomyr-t-romankiw-phd/9a0l93r/ |website=Strathmore's Who's Who |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი გარდაიცვალა [[აშშ]]-ში [[2024]] წლის, [[27 ივნისი|27 ივნის]]ს , 93 წლის ასაკში.<ref>{{Cite web |date=2024-06-28 |title=У США помер видатний український винахідник |url=https://life.pravda.com.ua/society/u-ssha-pomer-vidatniy-ukrajinskiy-vinahidnik-i-plastun-lyubomir-romankiv-302379/ |website=Українська правда. Життя |access-date=2026-04-14}}</ref>
== თხელი ფირის თავაკების გამოგონება ==
[[1960-იანი წლები]]სთვის მაგნიტური საცავის ადრეული ვერსია — ''IBM drum storage'' — უკვე უახლოვდებოდა თავის ტევადობის ზღვარს. ხელით დამზადებული და აწყობილი სპილენძის მავთულის თავაკები მეტისმეტად მცირდებოდა, რის გამოც მათი შემდგომი მინიატურიზაცია და უფრო მაღალი ზედაპირული სიმკვრივის მასშტაბირება რთულდებოდა.
[[ფაილი:Romankiw 3.jpg|მინი|ლუბი ხელში უჭირავს მის მიერ გამოგონებული თხელი ფირის თავაკები]]
იმ დროისთვის საცავის ტექნოლოგიის განვითარების მთავარი გამოწვევები იყო:<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
# ზედაპირული სიმკვრივის გაზრდა 3 მეგაბიტზე მეტამდე ერთ კვადრატულ დუიმზე;
# წაკითხვისა და ჩაწერის თავაკების სერიული, პარტიული წარმოება.
რომანკივმა შექმნა რამდენიმე გადამწყვეტი გამოგონება, რომლებმაც მაგნიტური საცავის ტექნოლოგიის განვითარება შესაძლებელი გახადა.
# '''აშშ პატენტი 3,908,194''' — ინტეგრირებული მაგნიტორეზისტიული წაკითხვისა და ინდუქციური ჩაწერის პარტიულად წარმოებადი მაგნიტური თავაკი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,908,194|url=https://patents.google.com/patent/US3908194A/en }}</ref> ეს იყო ინტეგრირებული თხელი ფირის თავაკის კონსტრუქცია, რომელიც აერთიანებდა როგორც წაკითხვის, ისე ჩაწერის ფუნქციას და ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელი დარჩა.
# '''აშშ პატენტი 4,295,173''' — თხელი ფირის ინდუქციური ტრანსდიუსერი.<ref>{{Cite web |title=US patent 4,295,173|url=https://patents.google.com/patent/US4295173A/en }}</ref> ეს წარმოადგენს მწერ თავაკის დიზაინს, სადაც მაგნიტური იოკი, დამზადებული [[პერმალოი]]სგან, მაგნიტიზდება სპილენძის ხვეულებით.
# '''აშშ პატენტი 3,840,898''' — თვითბალანსირებადი მაგნიტორეზისტიული სენსორი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,840,898|url=https://patents.google.com/patent/US3840898A/en }}</ref> ეს იყო წაკითხვის ნაწილის კონსტრუქცია, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სენსორის მინიატურიზაცია.
# '''აშშ პატენტი 4,281,057''' — ფოტორეზისტის სისქის ცვლადი წინასწარი გაშრობის დროის კონტროლი.
# '''აშშ პატენტი 4,315,985''' — წვრილი ხაზების სქემების დამზადება და ფოტორეზისტის გამოყენება.
# '''აშშ პატენტი 3,853,715''' — ქიმიური ჭრის დროს ანოდურად აქტიურ მეტალში ქვედა შეჭრის (undercut) აღმოფხვრა.
ზემოაღნიშნულმა პატენტებმა შესაძლებელი გახადა ე.წ. ''electroplating through mask'', ანუ ნიღბით ელექტროდაფარვის პროცესი, რომელიც გახდა MEMS ტექნოლოგიის ადრეული წინამორბედი. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
[[ფაილი:Romankiw 4.jpg|მინი|ლუბი თავისი გამოგონებების კოლექციასთან]]
# '''აშშ პატენტი 3,652,442''' — ელექტროდაფარვის უჯრედი, რომელიც ელექტროლიტის ლამინარულ დინებას უზრუნველყოფდა.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,652,442 |url=https://patents.google.com/patent/US3652442A/en }}</ref>
ამ მოწყობილობამ შესაძლებელი გახადა მაგნიტური ფირის ზუსტი წარმოება ინდუსტრიულ მასშტაბზე.
# '''აშშ პატენტი 5,516,412''' — ვერტიკალური paddle cell.
# '''აშშ პატენტი 4,102,756''' — ნიკელ-რკინის (80:20) შენადნობის თხელი ფირის ელექტროდაფარვის მეთოდი.
# '''აშშ პატენტი 4,003,768''' — მაგნიტური შენადნობის დამუშავების მეთოდი მაგნიტური გამტარობის გასაზრდელად.
თხელი ფირის თავაკების გარდა, რომანკივის გამოგონებებმა დიდი წვლილი შეიტანა ასევე ''flip chip'' შეფუთვის ტექნოლოგიაში, [[სპილენძი]]ს ინტერკონექტების განვითარებაში, მზის თხელი ფირის ელემენტებსა და მიკროჩიპურ ენერგოგადამყვან სისტემებში.<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
== ჯილდოები ==
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ელექტროდაფარვის განყოფილების კვლევითი ჯილდო, [[1984]]
* IEEE-ის ფელოუ, [[1986]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ, [[1990]]
* ქიმიური მრეწველობის საზოგადოების [[პერკინი]]ს [[მედალი]], [[1993]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ვიტორიო დე ნორას პრემია, [[1994]]
* IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award, [[1994]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების საპატიო წევრი, [[2003]]
* გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზის წევრი, [[2012]]
* ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი, [[2014]]
* [[იაროსლავ ბრძენი]]ს [[ორდენი]], [[2020]]<ref>{{Cite web |date=2020-09-24 |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №341/2020 — Офіційне інтернет-представництво Президента України |work=Офіційне інтернет-представництво Президента України |url=https://www.president.gov.ua/documents/3412020-34825 |access-date=2023-06-29}}</ref>
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://domino.research.ibm.com/comm/pr.nsf/pages/news.20010516_Romankiw.html IBM-ის პრესრელიზი] — წლის გამომგონებელი, ნიუ-იორკის ინტელექტუალური საკუთრების სამართლის ასოციაცია
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:რომანკივი, ლუბომირ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1931]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2024]]
[[კატეგორია:IBM-ის თანამშრომლები]]
[[კატეგორია:IBM-ის ფელოუები]]
[[კატეგორია:უკრაინული წარმოშობის ამერიკელები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი კომპიუტერული მეცნიერები]]
[[კატეგორია:სკაუტინგი უკრაინაში]]
[[კატეგორია:ამერიკელი კომპიუტერული მეცნიერები]]
[[კატეგორია:ჟოვკვიდან]]
[[კატეგორია:უკრაინელი ემიგრანტები კანადაში]]
8jjb0s9dhvldq2gbw810rynr2syd44q
5356686
5356685
2026-04-14T19:41:16Z
შალვა მინდაძე 11
168465
− 8 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356686
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინულ]]-[[კანადელები|კანადურ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Romankiw 1.jpg|მინი|ლუბი ბავშვობაში]]
რომანკივი დაიბადა [[1931]] წლის, [[17 აპრილი|17 აპრილ]]ს [[ჟოვკვა]]ში, რომელიც იმ დროს [[პოლონეთი]]ს შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის.
მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.
[[IBM]]-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები ([[1970-იანები|1970-ია]]ნ წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც [[რევოლუცია|რევოლუციური]] ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.<ref>{{cite web | title=Lubomyr T. Romankiw | website=ETHW | date=February 3, 2016 | url=https://ethw.org/Lubomyr_T._Romankiw }}</ref>
იგი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, IBM-ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, [[IEEE]]-ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.
[[ფაილი:Romankiw 2.jpg|მინი|ლუბი ახალგაზრდობაში]]
[[1993]] წელს მიიღო [[პერკინი]]ს [[მედალი]] ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Society of Chemical Industry: SCI Honours |url=http://www.soci.org/SCI/awards/awardsbook/award.jsp?awardID=AW31&pageType=WINNER |website=Society of Chemical Industry |access-date=2026-04-14}}</ref> [[1994]] წელს — [[ვიტორიო დე ნორას პრემია]] ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Vittorio de Nora Award |url=http://www.electrochem.org/awards/ecs/recipients/v_denora_recipients.htm |website=The Electrochemical Society |access-date=2026-04-14}}</ref> და იმავე წელს IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award.<ref name="IEEE-Liebmann-Award-Recipients">{{cite web |title=IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients |url=http://www.ieee.org/documents/liebmann_rl.pdf |publisher=IEEE |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2012]] წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Meet the 2012 National Inventors Hall of Fame Inductees |url=http://www.invent.org/2012induction/ |website=National Inventors Hall of Fame |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2014]] წელს იგი აირჩიეს [[აშშ]]-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |title=Dr. Lubomyr T. Romankiw |url=https://www.nae.edu/MembersSection/MemberDirectory/107902.aspx |website=National Academy of Engineering |access-date=2026-04-14}}</ref>
იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც ''Nachalniy Plastun'' — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.<ref>{{Cite web |date=2024-07-04 |title=Pioneering scientist and Plast leader Lubomyr Romankiw dies at 93 |url=https://subscription.ukrweekly.com/2024/07/pioneering-scientist-and-plast-leader-lubomyr-romankiw-dies-at-93/ |website=The Ukrainian Weekly |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი ასევე იყო [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ს (აშშ) წევრი.<ref>{{Cite web |title=Lubomyr T. Romankiw, Ph.D. Hall of Fame |url=https://strathmore-ltd.com/hall-of-fame/lubomyr-t-romankiw-phd/9a0l93r/ |website=Strathmore's Who's Who |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი გარდაიცვალა [[აშშ]]-ში [[2024]] წლის, [[27 ივნისი|27 ივნის]]ს , 93 წლის ასაკში.<ref>{{Cite web |date=2024-06-28 |title=У США помер видатний український винахідник |url=https://life.pravda.com.ua/society/u-ssha-pomer-vidatniy-ukrajinskiy-vinahidnik-i-plastun-lyubomir-romankiv-302379/ |website=Українська правда. Життя |access-date=2026-04-14}}</ref>
== თხელი ფირის თავაკების გამოგონება ==
[[1960-იანი წლები]]სთვის მაგნიტური საცავის ადრეული ვერსია — ''IBM drum storage'' — უკვე უახლოვდებოდა თავის ტევადობის ზღვარს. ხელით დამზადებული და აწყობილი სპილენძის მავთულის თავაკები მეტისმეტად მცირდებოდა, რის გამოც მათი შემდგომი მინიატურიზაცია და უფრო მაღალი ზედაპირული სიმკვრივის მასშტაბირება რთულდებოდა.
[[ფაილი:Romankiw 3.jpg|მინი|ლუბი ხელში უჭირავს მის მიერ გამოგონებული თხელი ფირის თავაკები]]
იმ დროისთვის საცავის ტექნოლოგიის განვითარების მთავარი გამოწვევები იყო:<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
# ზედაპირული სიმკვრივის გაზრდა 3 მეგაბიტზე მეტამდე ერთ კვადრატულ დუიმზე;
# წაკითხვისა და ჩაწერის თავაკების სერიული, პარტიული წარმოება.
რომანკივმა შექმნა რამდენიმე გადამწყვეტი გამოგონება, რომლებმაც მაგნიტური საცავის ტექნოლოგიის განვითარება შესაძლებელი გახადა.
# '''აშშ პატენტი 3,908,194''' — ინტეგრირებული მაგნიტორეზისტიული წაკითხვისა და ინდუქციური ჩაწერის პარტიულად წარმოებადი მაგნიტური თავაკი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,908,194|url=https://patents.google.com/patent/US3908194A/en }}</ref> ეს იყო ინტეგრირებული თხელი ფირის თავაკის კონსტრუქცია, რომელიც აერთიანებდა როგორც წაკითხვის, ისე ჩაწერის ფუნქციას და ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელი დარჩა.
# '''აშშ პატენტი 4,295,173''' — თხელი ფირის ინდუქციური ტრანსდიუსერი.<ref>{{Cite web |title=US patent 4,295,173|url=https://patents.google.com/patent/US4295173A/en }}</ref> ეს წარმოადგენს მწერ თავაკის დიზაინს, სადაც მაგნიტური იოკი, დამზადებული [[პერმალოი]]სგან, მაგნიტიზდება სპილენძის ხვეულებით.
# '''აშშ პატენტი 3,840,898''' — თვითბალანსირებადი მაგნიტორეზისტიული სენსორი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,840,898|url=https://patents.google.com/patent/US3840898A/en }}</ref> ეს იყო წაკითხვის ნაწილის კონსტრუქცია, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სენსორის მინიატურიზაცია.
# '''აშშ პატენტი 4,281,057''' — ფოტორეზისტის სისქის ცვლადი წინასწარი გაშრობის დროის კონტროლი.
# '''აშშ პატენტი 4,315,985''' — წვრილი ხაზების სქემების დამზადება და ფოტორეზისტის გამოყენება.
# '''აშშ პატენტი 3,853,715''' — ქიმიური ჭრის დროს ანოდურად აქტიურ მეტალში ქვედა შეჭრის (undercut) აღმოფხვრა.
ზემოაღნიშნულმა პატენტებმა შესაძლებელი გახადა ე.წ. ''electroplating through mask'', ანუ ნიღბით ელექტროდაფარვის პროცესი, რომელიც გახდა MEMS ტექნოლოგიის ადრეული წინამორბედი. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
[[ფაილი:Romankiw 4.jpg|მინი|ლუბი თავისი გამოგონებების კოლექციასთან]]
# '''აშშ პატენტი 3,652,442''' — ელექტროდაფარვის უჯრედი, რომელიც ელექტროლიტის ლამინარულ დინებას უზრუნველყოფდა.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,652,442 |url=https://patents.google.com/patent/US3652442A/en }}</ref>
ამ მოწყობილობამ შესაძლებელი გახადა მაგნიტური ფირის ზუსტი წარმოება ინდუსტრიულ მასშტაბზე.
# '''აშშ პატენტი 5,516,412''' — ვერტიკალური paddle cell.
# '''აშშ პატენტი 4,102,756''' — ნიკელ-რკინის (80:20) შენადნობის თხელი ფირის ელექტროდაფარვის მეთოდი.
# '''აშშ პატენტი 4,003,768''' — მაგნიტური შენადნობის დამუშავების მეთოდი მაგნიტური გამტარობის გასაზრდელად.
თხელი ფირის თავაკების გარდა, რომანკივის გამოგონებებმა დიდი წვლილი შეიტანა ასევე ''flip chip'' შეფუთვის ტექნოლოგიაში, [[სპილენძი]]ს ინტერკონექტების განვითარებაში, მზის თხელი ფირის ელემენტებსა და მიკროჩიპურ ენერგოგადამყვან სისტემებში.<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
== ჯილდოები ==
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ელექტროდაფარვის განყოფილების კვლევითი ჯილდო, [[1984]]
* IEEE-ის ფელოუ, [[1986]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ, [[1990]]
* ქიმიური მრეწველობის საზოგადოების [[პერკინი]]ს [[მედალი]], [[1993]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ვიტორიო დე ნორას პრემია, [[1994]]
* IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award, [[1994]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების საპატიო წევრი, [[2003]]
* გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზის წევრი, [[2012]]
* ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი, [[2014]]
* [[იაროსლავ ბრძენი]]ს [[ორდენი]], [[2020]]<ref>{{Cite web |date=2020-09-24 |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №341/2020 — Офіційне інтернет-представництво Президента України |work=Офіційне інтернет-представництво Президента України |url=https://www.president.gov.ua/documents/3412020-34825 |access-date=2023-06-29}}</ref>
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://domino.research.ibm.com/comm/pr.nsf/pages/news.20010516_Romankiw.html IBM-ის პრესრელიზი] — წლის გამომგონებელი, ნიუ-იორკის ინტელექტუალური საკუთრების სამართლის ასოციაცია
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:რომანკივი, ლუბომირ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1931]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2024]]
oa1lsenb66kkmhf874szlsckf7b0cgo
5356691
5356686
2026-04-14T19:43:41Z
შალვა მინდაძე 11
168465
დაემატა [[კატეგორია:უკრაინელები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356691
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინულ]]-[[კანადელები|კანადურ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Romankiw 1.jpg|მინი|ლუბი ბავშვობაში]]
რომანკივი დაიბადა [[1931]] წლის, [[17 აპრილი|17 აპრილ]]ს [[ჟოვკვა]]ში, რომელიც იმ დროს [[პოლონეთი]]ს შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის.
მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.
[[IBM]]-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები ([[1970-იანები|1970-ია]]ნ წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც [[რევოლუცია|რევოლუციური]] ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.<ref>{{cite web | title=Lubomyr T. Romankiw | website=ETHW | date=February 3, 2016 | url=https://ethw.org/Lubomyr_T._Romankiw }}</ref>
იგი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, IBM-ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, [[IEEE]]-ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.
[[ფაილი:Romankiw 2.jpg|მინი|ლუბი ახალგაზრდობაში]]
[[1993]] წელს მიიღო [[პერკინი]]ს [[მედალი]] ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Society of Chemical Industry: SCI Honours |url=http://www.soci.org/SCI/awards/awardsbook/award.jsp?awardID=AW31&pageType=WINNER |website=Society of Chemical Industry |access-date=2026-04-14}}</ref> [[1994]] წელს — [[ვიტორიო დე ნორას პრემია]] ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Vittorio de Nora Award |url=http://www.electrochem.org/awards/ecs/recipients/v_denora_recipients.htm |website=The Electrochemical Society |access-date=2026-04-14}}</ref> და იმავე წელს IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award.<ref name="IEEE-Liebmann-Award-Recipients">{{cite web |title=IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients |url=http://www.ieee.org/documents/liebmann_rl.pdf |publisher=IEEE |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2012]] წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Meet the 2012 National Inventors Hall of Fame Inductees |url=http://www.invent.org/2012induction/ |website=National Inventors Hall of Fame |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2014]] წელს იგი აირჩიეს [[აშშ]]-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |title=Dr. Lubomyr T. Romankiw |url=https://www.nae.edu/MembersSection/MemberDirectory/107902.aspx |website=National Academy of Engineering |access-date=2026-04-14}}</ref>
იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც ''Nachalniy Plastun'' — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.<ref>{{Cite web |date=2024-07-04 |title=Pioneering scientist and Plast leader Lubomyr Romankiw dies at 93 |url=https://subscription.ukrweekly.com/2024/07/pioneering-scientist-and-plast-leader-lubomyr-romankiw-dies-at-93/ |website=The Ukrainian Weekly |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი ასევე იყო [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ს (აშშ) წევრი.<ref>{{Cite web |title=Lubomyr T. Romankiw, Ph.D. Hall of Fame |url=https://strathmore-ltd.com/hall-of-fame/lubomyr-t-romankiw-phd/9a0l93r/ |website=Strathmore's Who's Who |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი გარდაიცვალა [[აშშ]]-ში [[2024]] წლის, [[27 ივნისი|27 ივნის]]ს , 93 წლის ასაკში.<ref>{{Cite web |date=2024-06-28 |title=У США помер видатний український винахідник |url=https://life.pravda.com.ua/society/u-ssha-pomer-vidatniy-ukrajinskiy-vinahidnik-i-plastun-lyubomir-romankiv-302379/ |website=Українська правда. Життя |access-date=2026-04-14}}</ref>
== თხელი ფირის თავაკების გამოგონება ==
[[1960-იანი წლები]]სთვის მაგნიტური საცავის ადრეული ვერსია — ''IBM drum storage'' — უკვე უახლოვდებოდა თავის ტევადობის ზღვარს. ხელით დამზადებული და აწყობილი სპილენძის მავთულის თავაკები მეტისმეტად მცირდებოდა, რის გამოც მათი შემდგომი მინიატურიზაცია და უფრო მაღალი ზედაპირული სიმკვრივის მასშტაბირება რთულდებოდა.
[[ფაილი:Romankiw 3.jpg|მინი|ლუბი ხელში უჭირავს მის მიერ გამოგონებული თხელი ფირის თავაკები]]
იმ დროისთვის საცავის ტექნოლოგიის განვითარების მთავარი გამოწვევები იყო:<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
# ზედაპირული სიმკვრივის გაზრდა 3 მეგაბიტზე მეტამდე ერთ კვადრატულ დუიმზე;
# წაკითხვისა და ჩაწერის თავაკების სერიული, პარტიული წარმოება.
რომანკივმა შექმნა რამდენიმე გადამწყვეტი გამოგონება, რომლებმაც მაგნიტური საცავის ტექნოლოგიის განვითარება შესაძლებელი გახადა.
# '''აშშ პატენტი 3,908,194''' — ინტეგრირებული მაგნიტორეზისტიული წაკითხვისა და ინდუქციური ჩაწერის პარტიულად წარმოებადი მაგნიტური თავაკი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,908,194|url=https://patents.google.com/patent/US3908194A/en }}</ref> ეს იყო ინტეგრირებული თხელი ფირის თავაკის კონსტრუქცია, რომელიც აერთიანებდა როგორც წაკითხვის, ისე ჩაწერის ფუნქციას და ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელი დარჩა.
# '''აშშ პატენტი 4,295,173''' — თხელი ფირის ინდუქციური ტრანსდიუსერი.<ref>{{Cite web |title=US patent 4,295,173|url=https://patents.google.com/patent/US4295173A/en }}</ref> ეს წარმოადგენს მწერ თავაკის დიზაინს, სადაც მაგნიტური იოკი, დამზადებული [[პერმალოი]]სგან, მაგნიტიზდება სპილენძის ხვეულებით.
# '''აშშ პატენტი 3,840,898''' — თვითბალანსირებადი მაგნიტორეზისტიული სენსორი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,840,898|url=https://patents.google.com/patent/US3840898A/en }}</ref> ეს იყო წაკითხვის ნაწილის კონსტრუქცია, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სენსორის მინიატურიზაცია.
# '''აშშ პატენტი 4,281,057''' — ფოტორეზისტის სისქის ცვლადი წინასწარი გაშრობის დროის კონტროლი.
# '''აშშ პატენტი 4,315,985''' — წვრილი ხაზების სქემების დამზადება და ფოტორეზისტის გამოყენება.
# '''აშშ პატენტი 3,853,715''' — ქიმიური ჭრის დროს ანოდურად აქტიურ მეტალში ქვედა შეჭრის (undercut) აღმოფხვრა.
ზემოაღნიშნულმა პატენტებმა შესაძლებელი გახადა ე.წ. ''electroplating through mask'', ანუ ნიღბით ელექტროდაფარვის პროცესი, რომელიც გახდა MEMS ტექნოლოგიის ადრეული წინამორბედი. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
[[ფაილი:Romankiw 4.jpg|მინი|ლუბი თავისი გამოგონებების კოლექციასთან]]
# '''აშშ პატენტი 3,652,442''' — ელექტროდაფარვის უჯრედი, რომელიც ელექტროლიტის ლამინარულ დინებას უზრუნველყოფდა.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,652,442 |url=https://patents.google.com/patent/US3652442A/en }}</ref>
ამ მოწყობილობამ შესაძლებელი გახადა მაგნიტური ფირის ზუსტი წარმოება ინდუსტრიულ მასშტაბზე.
# '''აშშ პატენტი 5,516,412''' — ვერტიკალური paddle cell.
# '''აშშ პატენტი 4,102,756''' — ნიკელ-რკინის (80:20) შენადნობის თხელი ფირის ელექტროდაფარვის მეთოდი.
# '''აშშ პატენტი 4,003,768''' — მაგნიტური შენადნობის დამუშავების მეთოდი მაგნიტური გამტარობის გასაზრდელად.
თხელი ფირის თავაკების გარდა, რომანკივის გამოგონებებმა დიდი წვლილი შეიტანა ასევე ''flip chip'' შეფუთვის ტექნოლოგიაში, [[სპილენძი]]ს ინტერკონექტების განვითარებაში, მზის თხელი ფირის ელემენტებსა და მიკროჩიპურ ენერგოგადამყვან სისტემებში.<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
== ჯილდოები ==
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ელექტროდაფარვის განყოფილების კვლევითი ჯილდო, [[1984]]
* IEEE-ის ფელოუ, [[1986]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ, [[1990]]
* ქიმიური მრეწველობის საზოგადოების [[პერკინი]]ს [[მედალი]], [[1993]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ვიტორიო დე ნორას პრემია, [[1994]]
* IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award, [[1994]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების საპატიო წევრი, [[2003]]
* გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზის წევრი, [[2012]]
* ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი, [[2014]]
* [[იაროსლავ ბრძენი]]ს [[ორდენი]], [[2020]]<ref>{{Cite web |date=2020-09-24 |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №341/2020 — Офіційне інтернет-представництво Президента України |work=Офіційне інтернет-представництво Президента України |url=https://www.president.gov.ua/documents/3412020-34825 |access-date=2023-06-29}}</ref>
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://domino.research.ibm.com/comm/pr.nsf/pages/news.20010516_Romankiw.html IBM-ის პრესრელიზი] — წლის გამომგონებელი, ნიუ-იორკის ინტელექტუალური საკუთრების სამართლის ასოციაცია
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:რომანკივი, ლუბომირ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1931]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2024]]
[[კატეგორია:უკრაინელები]]
j2ikktwgsnv4dylflybp658et4fuogq
5356692
5356691
2026-04-14T19:44:38Z
შალვა მინდაძე 11
168465
5356692
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელ]]-[[კანადელები|კანადელ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Romankiw 1.jpg|მინი|ლუბი ბავშვობაში]]
რომანკივი დაიბადა [[1931]] წლის, [[17 აპრილი|17 აპრილ]]ს [[ჟოვკვა]]ში, რომელიც იმ დროს [[პოლონეთი]]ს შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის.
მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.
[[IBM]]-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები ([[1970-იანები|1970-ია]]ნ წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც [[რევოლუცია|რევოლუციური]] ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.<ref>{{cite web | title=Lubomyr T. Romankiw | website=ETHW | date=February 3, 2016 | url=https://ethw.org/Lubomyr_T._Romankiw }}</ref>
იგი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, IBM-ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, [[IEEE]]-ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.
[[ფაილი:Romankiw 2.jpg|მინი|ლუბი ახალგაზრდობაში]]
[[1993]] წელს მიიღო [[პერკინი]]ს [[მედალი]] ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Society of Chemical Industry: SCI Honours |url=http://www.soci.org/SCI/awards/awardsbook/award.jsp?awardID=AW31&pageType=WINNER |website=Society of Chemical Industry |access-date=2026-04-14}}</ref> [[1994]] წელს — [[ვიტორიო დე ნორას პრემია]] ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Vittorio de Nora Award |url=http://www.electrochem.org/awards/ecs/recipients/v_denora_recipients.htm |website=The Electrochemical Society |access-date=2026-04-14}}</ref> და იმავე წელს IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award.<ref name="IEEE-Liebmann-Award-Recipients">{{cite web |title=IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients |url=http://www.ieee.org/documents/liebmann_rl.pdf |publisher=IEEE |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2012]] წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Meet the 2012 National Inventors Hall of Fame Inductees |url=http://www.invent.org/2012induction/ |website=National Inventors Hall of Fame |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2014]] წელს იგი აირჩიეს [[აშშ]]-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |title=Dr. Lubomyr T. Romankiw |url=https://www.nae.edu/MembersSection/MemberDirectory/107902.aspx |website=National Academy of Engineering |access-date=2026-04-14}}</ref>
იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც ''Nachalniy Plastun'' — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.<ref>{{Cite web |date=2024-07-04 |title=Pioneering scientist and Plast leader Lubomyr Romankiw dies at 93 |url=https://subscription.ukrweekly.com/2024/07/pioneering-scientist-and-plast-leader-lubomyr-romankiw-dies-at-93/ |website=The Ukrainian Weekly |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი ასევე იყო [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ს (აშშ) წევრი.<ref>{{Cite web |title=Lubomyr T. Romankiw, Ph.D. Hall of Fame |url=https://strathmore-ltd.com/hall-of-fame/lubomyr-t-romankiw-phd/9a0l93r/ |website=Strathmore's Who's Who |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი გარდაიცვალა [[აშშ]]-ში [[2024]] წლის, [[27 ივნისი|27 ივნის]]ს , 93 წლის ასაკში.<ref>{{Cite web |date=2024-06-28 |title=У США помер видатний український винахідник |url=https://life.pravda.com.ua/society/u-ssha-pomer-vidatniy-ukrajinskiy-vinahidnik-i-plastun-lyubomir-romankiv-302379/ |website=Українська правда. Життя |access-date=2026-04-14}}</ref>
== თხელი ფირის თავაკების გამოგონება ==
[[1960-იანი წლები]]სთვის მაგნიტური საცავის ადრეული ვერსია — ''IBM drum storage'' — უკვე უახლოვდებოდა თავის ტევადობის ზღვარს. ხელით დამზადებული და აწყობილი სპილენძის მავთულის თავაკები მეტისმეტად მცირდებოდა, რის გამოც მათი შემდგომი მინიატურიზაცია და უფრო მაღალი ზედაპირული სიმკვრივის მასშტაბირება რთულდებოდა.
[[ფაილი:Romankiw 3.jpg|მინი|ლუბი ხელში უჭირავს მის მიერ გამოგონებული თხელი ფირის თავაკები]]
იმ დროისთვის საცავის ტექნოლოგიის განვითარების მთავარი გამოწვევები იყო:<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
# ზედაპირული სიმკვრივის გაზრდა 3 მეგაბიტზე მეტამდე ერთ კვადრატულ დუიმზე;
# წაკითხვისა და ჩაწერის თავაკების სერიული, პარტიული წარმოება.
რომანკივმა შექმნა რამდენიმე გადამწყვეტი გამოგონება, რომლებმაც მაგნიტური საცავის ტექნოლოგიის განვითარება შესაძლებელი გახადა.
# '''აშშ პატენტი 3,908,194''' — ინტეგრირებული მაგნიტორეზისტიული წაკითხვისა და ინდუქციური ჩაწერის პარტიულად წარმოებადი მაგნიტური თავაკი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,908,194|url=https://patents.google.com/patent/US3908194A/en }}</ref> ეს იყო ინტეგრირებული თხელი ფირის თავაკის კონსტრუქცია, რომელიც აერთიანებდა როგორც წაკითხვის, ისე ჩაწერის ფუნქციას და ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელი დარჩა.
# '''აშშ პატენტი 4,295,173''' — თხელი ფირის ინდუქციური ტრანსდიუსერი.<ref>{{Cite web |title=US patent 4,295,173|url=https://patents.google.com/patent/US4295173A/en }}</ref> ეს წარმოადგენს მწერ თავაკის დიზაინს, სადაც მაგნიტური იოკი, დამზადებული [[პერმალოი]]სგან, მაგნიტიზდება სპილენძის ხვეულებით.
# '''აშშ პატენტი 3,840,898''' — თვითბალანსირებადი მაგნიტორეზისტიული სენსორი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,840,898|url=https://patents.google.com/patent/US3840898A/en }}</ref> ეს იყო წაკითხვის ნაწილის კონსტრუქცია, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სენსორის მინიატურიზაცია.
# '''აშშ პატენტი 4,281,057''' — ფოტორეზისტის სისქის ცვლადი წინასწარი გაშრობის დროის კონტროლი.
# '''აშშ პატენტი 4,315,985''' — წვრილი ხაზების სქემების დამზადება და ფოტორეზისტის გამოყენება.
# '''აშშ პატენტი 3,853,715''' — ქიმიური ჭრის დროს ანოდურად აქტიურ მეტალში ქვედა შეჭრის (undercut) აღმოფხვრა.
ზემოაღნიშნულმა პატენტებმა შესაძლებელი გახადა ე.წ. ''electroplating through mask'', ანუ ნიღბით ელექტროდაფარვის პროცესი, რომელიც გახდა MEMS ტექნოლოგიის ადრეული წინამორბედი. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
[[ფაილი:Romankiw 4.jpg|მინი|ლუბი თავისი გამოგონებების კოლექციასთან]]
# '''აშშ პატენტი 3,652,442''' — ელექტროდაფარვის უჯრედი, რომელიც ელექტროლიტის ლამინარულ დინებას უზრუნველყოფდა.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,652,442 |url=https://patents.google.com/patent/US3652442A/en }}</ref>
ამ მოწყობილობამ შესაძლებელი გახადა მაგნიტური ფირის ზუსტი წარმოება ინდუსტრიულ მასშტაბზე.
# '''აშშ პატენტი 5,516,412''' — ვერტიკალური paddle cell.
# '''აშშ პატენტი 4,102,756''' — ნიკელ-რკინის (80:20) შენადნობის თხელი ფირის ელექტროდაფარვის მეთოდი.
# '''აშშ პატენტი 4,003,768''' — მაგნიტური შენადნობის დამუშავების მეთოდი მაგნიტური გამტარობის გასაზრდელად.
თხელი ფირის თავაკების გარდა, რომანკივის გამოგონებებმა დიდი წვლილი შეიტანა ასევე ''flip chip'' შეფუთვის ტექნოლოგიაში, [[სპილენძი]]ს ინტერკონექტების განვითარებაში, მზის თხელი ფირის ელემენტებსა და მიკროჩიპურ ენერგოგადამყვან სისტემებში.<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
== ჯილდოები ==
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ელექტროდაფარვის განყოფილების კვლევითი ჯილდო, [[1984]]
* IEEE-ის ფელოუ, [[1986]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ, [[1990]]
* ქიმიური მრეწველობის საზოგადოების [[პერკინი]]ს [[მედალი]], [[1993]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ვიტორიო დე ნორას პრემია, [[1994]]
* IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award, [[1994]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების საპატიო წევრი, [[2003]]
* გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზის წევრი, [[2012]]
* ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი, [[2014]]
* [[იაროსლავ ბრძენი]]ს [[ორდენი]], [[2020]]<ref>{{Cite web |date=2020-09-24 |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №341/2020 — Офіційне інтернет-представництво Президента України |work=Офіційне інтернет-представництво Президента України |url=https://www.president.gov.ua/documents/3412020-34825 |access-date=2023-06-29}}</ref>
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://domino.research.ibm.com/comm/pr.nsf/pages/news.20010516_Romankiw.html IBM-ის პრესრელიზი] — წლის გამომგონებელი, ნიუ-იორკის ინტელექტუალური საკუთრების სამართლის ასოციაცია
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:რომანკივი, ლუბომირ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1931]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2024]]
[[კატეგორია:უკრაინელები]]
b6sf0g0zo8ctbmobgfu1gic0iwf9brm
5356695
5356692
2026-04-14T19:46:22Z
შალვა მინდაძე 11
168465
/* ჯილდოები */
5356695
wikitext
text/x-wiki
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელ]]-[[კანადელები|კანადელ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Romankiw 1.jpg|მინი|ლუბი ბავშვობაში]]
რომანკივი დაიბადა [[1931]] წლის, [[17 აპრილი|17 აპრილ]]ს [[ჟოვკვა]]ში, რომელიც იმ დროს [[პოლონეთი]]ს შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის.
მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.
[[IBM]]-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები ([[1970-იანები|1970-ია]]ნ წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც [[რევოლუცია|რევოლუციური]] ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.<ref>{{cite web | title=Lubomyr T. Romankiw | website=ETHW | date=February 3, 2016 | url=https://ethw.org/Lubomyr_T._Romankiw }}</ref>
იგი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, IBM-ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, [[IEEE]]-ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.
[[ფაილი:Romankiw 2.jpg|მინი|ლუბი ახალგაზრდობაში]]
[[1993]] წელს მიიღო [[პერკინი]]ს [[მედალი]] ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Society of Chemical Industry: SCI Honours |url=http://www.soci.org/SCI/awards/awardsbook/award.jsp?awardID=AW31&pageType=WINNER |website=Society of Chemical Industry |access-date=2026-04-14}}</ref> [[1994]] წელს — [[ვიტორიო დე ნორას პრემია]] ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Vittorio de Nora Award |url=http://www.electrochem.org/awards/ecs/recipients/v_denora_recipients.htm |website=The Electrochemical Society |access-date=2026-04-14}}</ref> და იმავე წელს IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award.<ref name="IEEE-Liebmann-Award-Recipients">{{cite web |title=IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients |url=http://www.ieee.org/documents/liebmann_rl.pdf |publisher=IEEE |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2012]] წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Meet the 2012 National Inventors Hall of Fame Inductees |url=http://www.invent.org/2012induction/ |website=National Inventors Hall of Fame |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2014]] წელს იგი აირჩიეს [[აშშ]]-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |title=Dr. Lubomyr T. Romankiw |url=https://www.nae.edu/MembersSection/MemberDirectory/107902.aspx |website=National Academy of Engineering |access-date=2026-04-14}}</ref>
იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც ''Nachalniy Plastun'' — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.<ref>{{Cite web |date=2024-07-04 |title=Pioneering scientist and Plast leader Lubomyr Romankiw dies at 93 |url=https://subscription.ukrweekly.com/2024/07/pioneering-scientist-and-plast-leader-lubomyr-romankiw-dies-at-93/ |website=The Ukrainian Weekly |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი ასევე იყო [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ს (აშშ) წევრი.<ref>{{Cite web |title=Lubomyr T. Romankiw, Ph.D. Hall of Fame |url=https://strathmore-ltd.com/hall-of-fame/lubomyr-t-romankiw-phd/9a0l93r/ |website=Strathmore's Who's Who |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი გარდაიცვალა [[აშშ]]-ში [[2024]] წლის, [[27 ივნისი|27 ივნის]]ს , 93 წლის ასაკში.<ref>{{Cite web |date=2024-06-28 |title=У США помер видатний український винахідник |url=https://life.pravda.com.ua/society/u-ssha-pomer-vidatniy-ukrajinskiy-vinahidnik-i-plastun-lyubomir-romankiv-302379/ |website=Українська правда. Життя |access-date=2026-04-14}}</ref>
== თხელი ფირის თავაკების გამოგონება ==
[[1960-იანი წლები]]სთვის მაგნიტური საცავის ადრეული ვერსია — ''IBM drum storage'' — უკვე უახლოვდებოდა თავის ტევადობის ზღვარს. ხელით დამზადებული და აწყობილი სპილენძის მავთულის თავაკები მეტისმეტად მცირდებოდა, რის გამოც მათი შემდგომი მინიატურიზაცია და უფრო მაღალი ზედაპირული სიმკვრივის მასშტაბირება რთულდებოდა.
[[ფაილი:Romankiw 3.jpg|მინი|ლუბი ხელში უჭირავს მის მიერ გამოგონებული თხელი ფირის თავაკები]]
იმ დროისთვის საცავის ტექნოლოგიის განვითარების მთავარი გამოწვევები იყო:<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
# ზედაპირული სიმკვრივის გაზრდა 3 მეგაბიტზე მეტამდე ერთ კვადრატულ დუიმზე;
# წაკითხვისა და ჩაწერის თავაკების სერიული, პარტიული წარმოება.
რომანკივმა შექმნა რამდენიმე გადამწყვეტი გამოგონება, რომლებმაც მაგნიტური საცავის ტექნოლოგიის განვითარება შესაძლებელი გახადა.
# '''აშშ პატენტი 3,908,194''' — ინტეგრირებული მაგნიტორეზისტიული წაკითხვისა და ინდუქციური ჩაწერის პარტიულად წარმოებადი მაგნიტური თავაკი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,908,194|url=https://patents.google.com/patent/US3908194A/en }}</ref> ეს იყო ინტეგრირებული თხელი ფირის თავაკის კონსტრუქცია, რომელიც აერთიანებდა როგორც წაკითხვის, ისე ჩაწერის ფუნქციას და ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელი დარჩა.
# '''აშშ პატენტი 4,295,173''' — თხელი ფირის ინდუქციური ტრანსდიუსერი.<ref>{{Cite web |title=US patent 4,295,173|url=https://patents.google.com/patent/US4295173A/en }}</ref> ეს წარმოადგენს მწერ თავაკის დიზაინს, სადაც მაგნიტური იოკი, დამზადებული [[პერმალოი]]სგან, მაგნიტიზდება სპილენძის ხვეულებით.
# '''აშშ პატენტი 3,840,898''' — თვითბალანსირებადი მაგნიტორეზისტიული სენსორი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,840,898|url=https://patents.google.com/patent/US3840898A/en }}</ref> ეს იყო წაკითხვის ნაწილის კონსტრუქცია, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სენსორის მინიატურიზაცია.
# '''აშშ პატენტი 4,281,057''' — ფოტორეზისტის სისქის ცვლადი წინასწარი გაშრობის დროის კონტროლი.
# '''აშშ პატენტი 4,315,985''' — წვრილი ხაზების სქემების დამზადება და ფოტორეზისტის გამოყენება.
# '''აშშ პატენტი 3,853,715''' — ქიმიური ჭრის დროს ანოდურად აქტიურ მეტალში ქვედა შეჭრის (undercut) აღმოფხვრა.
ზემოაღნიშნულმა პატენტებმა შესაძლებელი გახადა ე.წ. ''electroplating through mask'', ანუ ნიღბით ელექტროდაფარვის პროცესი, რომელიც გახდა MEMS ტექნოლოგიის ადრეული წინამორბედი. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
[[ფაილი:Romankiw 4.jpg|მინი|ლუბი თავისი გამოგონებების კოლექციასთან]]
# '''აშშ პატენტი 3,652,442''' — ელექტროდაფარვის უჯრედი, რომელიც ელექტროლიტის ლამინარულ დინებას უზრუნველყოფდა.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,652,442 |url=https://patents.google.com/patent/US3652442A/en }}</ref>
ამ მოწყობილობამ შესაძლებელი გახადა მაგნიტური ფირის ზუსტი წარმოება ინდუსტრიულ მასშტაბზე.
# '''აშშ პატენტი 5,516,412''' — ვერტიკალური paddle cell.
# '''აშშ პატენტი 4,102,756''' — ნიკელ-რკინის (80:20) შენადნობის თხელი ფირის ელექტროდაფარვის მეთოდი.
# '''აშშ პატენტი 4,003,768''' — მაგნიტური შენადნობის დამუშავების მეთოდი მაგნიტური გამტარობის გასაზრდელად.
თხელი ფირის თავაკების გარდა, რომანკივის გამოგონებებმა დიდი წვლილი შეიტანა ასევე ''flip chip'' შეფუთვის ტექნოლოგიაში, [[სპილენძი]]ს ინტერკონექტების განვითარებაში, მზის თხელი ფირის ელემენტებსა და მიკროჩიპურ ენერგოგადამყვან სისტემებში.<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
== ჯილდოები ==
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ელექტროდაფარვის განყოფილების კვლევითი ჯილდო, [[1984]]
* IEEE-ის ფელოუ, [[1986]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ, [[1990]]
* ქიმიური მრეწველობის საზოგადოების [[პერკინი]]ს [[მედალი]], [[1993]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ვიტორიო დე ნორას პრემია, [[1994]]
* IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award, [[1994]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების საპატიო წევრი, [[2003]]
* გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზის წევრი, [[2012]]
* ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი, [[2014]]
* [[იაროსლავ ბრძენი]]ს [[ორდენი]], [[2020]]<ref>{{Cite web |date=2020-09-24 |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №341/2020 — Офіційне інтернет-представництво Президента України |work=Офіційне інтернет-представництво Президента України |url=https://www.president.gov.ua/documents/3412020-34825 |access-date=2023-06-29}}</ref>
== ლიტერატურა ==
* [https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry] — Lubomyr T. Romankiw; Sol Krongelb, ''ECS Meeting Abstracts'', [[2012]]
* [https://www.ukrweekly.com/old/archive/2004/010407.shtml Shevchenko Society celebrates 130th anniversary with conference in N.Y.] — Orest Popovych, ''The Ukrainian Weekly'', [[2004]]
* [https://iopscience.iop.org/journal/1944-8783 Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News] — ''The Electrochemical Society Interface'', [[2024]]
* [https://www.invent.org/inductees/lubomyr-t-romankiw National Inventors Hall of Fame — Lubomyr T. Romankiw]
* [https://www.ieee.org/about/awards/bios/liebmann-recipients.html IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients]
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://domino.research.ibm.com/comm/pr.nsf/pages/news.20010516_Romankiw.html IBM-ის პრესრელიზი] — წლის გამომგონებელი, ნიუ-იორკის ინტელექტუალური საკუთრების სამართლის ასოციაცია
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:რომანკივი, ლუბომირ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1931]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2024]]
[[კატეგორია:უკრაინელები]]
htl677nyp79cab46admivzl91rr9ro0
5356703
5356695
2026-04-14T19:51:52Z
შალვა მინდაძე 11
168465
5356703
wikitext
text/x-wiki
{| style="float:right; clear:right; width:360px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #b8c7d9; background:#eef5fb; border-radius:10px; border-collapse:collapse;"
|-
! colspan="2" style="background:#d9e7f2; color:#2f4f68; padding:10px; font-size:120%; text-align:center;" | ლუბომირ ტარას რომანკივი
|-
| colspan="2" style="text-align:center; background:#f5f8fb; padding:10px;" | [[ფაილი:Romankiw 4.jpg|260პქ]]
|-
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:90%; color:#4d6478; padding:6px;" | ლუბომირ რომანკივი თავისი გამოგონებების კოლექციასთან
|-
! style="width:35%; background:#e6eef5; padding:8px; text-align:left;" | ორიგინალი სახელი
| style="background:#f8fbfd; padding:8px;" | Любомир Тарас Романків
|-
! style="background:#e6eef5; padding:8px; text-align:left;" | დაბადება
| style="background:#f8fbfd; padding:8px;" | [[17 აპრილი]], [[1931]]<br>[[ჟოვკვა]]
|-
! style="background:#e6eef5; padding:8px; text-align:left;" | გარდაცვალება
| style="background:#f8fbfd; padding:8px;" | [[27 ივნისი]], [[2024]]<br>[[ნიუ-ჯერსი]], [[აშშ]]
|-
! style="background:#e6eef5; padding:8px; text-align:left;" | საქმიანობა
| style="background:#f8fbfd; padding:8px;" | [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]], გამომგონებელი
|-
! style="background:#e6eef5; padding:8px; text-align:left;" | დაწესებულება
| style="background:#f8fbfd; padding:8px;" | [[IBM]]
|-
! style="background:#e6eef5; padding:8px; text-align:left;" | განათლება
| style="background:#f8fbfd; padding:8px;" | [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]<br>[[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]
|-
! style="background:#e6eef5; padding:8px; text-align:left;" | ჯილდოები
| style="background:#f8fbfd; padding:8px;" | [[პერკინის მედალი]]<br>[[ვიტორიო დე ნორას პრემია]]<br>[[იაროსლავ ბრძენის ორდენი]]
|}
'''ლუბომირ ტარას რომანკივი''' ({{lang-uk|Любомир Тарас Романків|Liubomyr Taras Romankiv}}; [[17 აპრილი]], [[1931]] — [[27 ივნისი]], [[2024]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელ]]-[[კანადელები|კანადელ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ელექტროქიმიკოსი]], [[მასალათმცოდნე]], [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.<ref>{{Cite journal |date=2024-10-05 | title = Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News Fall 2024 |journal=The Electrochemical Society Interface |volume=33 |issue=3 |page=36 |doi=10.1149/2.004243IF |doi-access=free }}</ref>
მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა [[IBM]]-ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, [[იორკტაუნ ჰაიტსი]], [[ნიუ-იორკი]].<ref>{{Cite news |date=2024-06-28 |title=Prominent Ukrainian inventor and scout Liubomyr Romankiv dies in US |work=Ukrainska Pravda |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/06/28/7463068/}}</ref>
რომანკივი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.<ref>{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson}}</ref>
რომანკივმა [[1957]] წელს [[ალბერტის უნივერსიტეტი]]დან მიიღო [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი, ხოლო [[1962]] წელს [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი]]დან — [[მაგისტრი]]სა და [[დოქტორი]]ს ხარისხები ([[მეტალურგია]]სა და მასალათმცოდნეობაში).
მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.<ref>{{Cite thesis|title = Kinetics of dissolution of zinc sulfide in aqueous sulfuric acid, MIT dissertation | date=1962| publisher=Massachusetts Institute of Technology| hdl=1721.1/11442| url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/11442|access-date=2024-07-08}}</ref>
დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.
რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული [[პატენტი]]ს თანაავტორად,<ref>{{Cite web | title = Patents by Inventor Lubomyr T. Romankiw | url=https://patents.justia.com/inventor/lubomyr-t-romankiw?page=8|access-date=2024-07-10}}</ref> ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.<ref name="storage">{{Cite web |title=Storage Newsletter: Lubomyr Romankiw, David Thompson |url=http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911113326/http://www.storagenewsletter.com/news/people/ibm-lubomyr-romankiw-david-thompson |archive-date=11 September 2012 |website=National Inventors Hall of Fame 2012 Inductees}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
[[ფაილი:Romankiw 1.jpg|მინი|ლუბი ბავშვობაში]]
რომანკივი დაიბადა [[1931]] წლის, [[17 აპრილი|17 აპრილ]]ს [[ჟოვკვა]]ში, რომელიც იმ დროს [[პოლონეთი]]ს შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი [[უკრაინა]]ს ეკუთვნის.
მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.
[[IBM]]-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები ([[1970-იანები|1970-ია]]ნ წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც [[რევოლუცია|რევოლუციური]] ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.<ref>{{cite web | title=Lubomyr T. Romankiw | website=ETHW | date=February 3, 2016 | url=https://ethw.org/Lubomyr_T._Romankiw }}</ref>
იგი იყო [[IBM]]-ის ფელოუ, IBM-ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, [[IEEE]]-ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.
[[ფაილი:Romankiw 2.jpg|მინი|ლუბი ახალგაზრდობაში]]
[[1993]] წელს მიიღო [[პერკინი]]ს [[მედალი]] ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Society of Chemical Industry: SCI Honours |url=http://www.soci.org/SCI/awards/awardsbook/award.jsp?awardID=AW31&pageType=WINNER |website=Society of Chemical Industry |access-date=2026-04-14}}</ref> [[1994]] წელს — [[ვიტორიო დე ნორას პრემია]] ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან,<ref>{{Cite web |title=Vittorio de Nora Award |url=http://www.electrochem.org/awards/ecs/recipients/v_denora_recipients.htm |website=The Electrochemical Society |access-date=2026-04-14}}</ref> და იმავე წელს IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award.<ref name="IEEE-Liebmann-Award-Recipients">{{cite web |title=IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients |url=http://www.ieee.org/documents/liebmann_rl.pdf |publisher=IEEE |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2012]] წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Meet the 2012 National Inventors Hall of Fame Inductees |url=http://www.invent.org/2012induction/ |website=National Inventors Hall of Fame |access-date=2026-04-14}}</ref>
[[2014]] წელს იგი აირჩიეს [[აშშ]]-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |title=Dr. Lubomyr T. Romankiw |url=https://www.nae.edu/MembersSection/MemberDirectory/107902.aspx |website=National Academy of Engineering |access-date=2026-04-14}}</ref>
იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც ''Nachalniy Plastun'' — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.<ref>{{Cite web |date=2024-07-04 |title=Pioneering scientist and Plast leader Lubomyr Romankiw dies at 93 |url=https://subscription.ukrweekly.com/2024/07/pioneering-scientist-and-plast-leader-lubomyr-romankiw-dies-at-93/ |website=The Ukrainian Weekly |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი ასევე იყო [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ს (აშშ) წევრი.<ref>{{Cite web |title=Lubomyr T. Romankiw, Ph.D. Hall of Fame |url=https://strathmore-ltd.com/hall-of-fame/lubomyr-t-romankiw-phd/9a0l93r/ |website=Strathmore's Who's Who |access-date=2026-04-14}}</ref>
რომანკივი გარდაიცვალა [[აშშ]]-ში [[2024]] წლის, [[27 ივნისი|27 ივნის]]ს , 93 წლის ასაკში.<ref>{{Cite web |date=2024-06-28 |title=У США помер видатний український винахідник |url=https://life.pravda.com.ua/society/u-ssha-pomer-vidatniy-ukrajinskiy-vinahidnik-i-plastun-lyubomir-romankiv-302379/ |website=Українська правда. Життя |access-date=2026-04-14}}</ref>
== თხელი ფირის თავაკების გამოგონება ==
[[1960-იანი წლები]]სთვის მაგნიტური საცავის ადრეული ვერსია — ''IBM drum storage'' — უკვე უახლოვდებოდა თავის ტევადობის ზღვარს. ხელით დამზადებული და აწყობილი სპილენძის მავთულის თავაკები მეტისმეტად მცირდებოდა, რის გამოც მათი შემდგომი მინიატურიზაცია და უფრო მაღალი ზედაპირული სიმკვრივის მასშტაბირება რთულდებოდა.
[[ფაილი:Romankiw 3.jpg|მინი|ლუბი ხელში უჭირავს მის მიერ გამოგონებული თხელი ფირის თავაკები]]
იმ დროისთვის საცავის ტექნოლოგიის განვითარების მთავარი გამოწვევები იყო:<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
# ზედაპირული სიმკვრივის გაზრდა 3 მეგაბიტზე მეტამდე ერთ კვადრატულ დუიმზე;
# წაკითხვისა და ჩაწერის თავაკების სერიული, პარტიული წარმოება.
რომანკივმა შექმნა რამდენიმე გადამწყვეტი გამოგონება, რომლებმაც მაგნიტური საცავის ტექნოლოგიის განვითარება შესაძლებელი გახადა.
# '''აშშ პატენტი 3,908,194''' — ინტეგრირებული მაგნიტორეზისტიული წაკითხვისა და ინდუქციური ჩაწერის პარტიულად წარმოებადი მაგნიტური თავაკი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,908,194|url=https://patents.google.com/patent/US3908194A/en }}</ref> ეს იყო ინტეგრირებული თხელი ფირის თავაკის კონსტრუქცია, რომელიც აერთიანებდა როგორც წაკითხვის, ისე ჩაწერის ფუნქციას და ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელი დარჩა.
# '''აშშ პატენტი 4,295,173''' — თხელი ფირის ინდუქციური ტრანსდიუსერი.<ref>{{Cite web |title=US patent 4,295,173|url=https://patents.google.com/patent/US4295173A/en }}</ref> ეს წარმოადგენს მწერ თავაკის დიზაინს, სადაც მაგნიტური იოკი, დამზადებული [[პერმალოი]]სგან, მაგნიტიზდება სპილენძის ხვეულებით.
# '''აშშ პატენტი 3,840,898''' — თვითბალანსირებადი მაგნიტორეზისტიული სენსორი.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,840,898|url=https://patents.google.com/patent/US3840898A/en }}</ref> ეს იყო წაკითხვის ნაწილის კონსტრუქცია, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სენსორის მინიატურიზაცია.
# '''აშშ პატენტი 4,281,057''' — ფოტორეზისტის სისქის ცვლადი წინასწარი გაშრობის დროის კონტროლი.
# '''აშშ პატენტი 4,315,985''' — წვრილი ხაზების სქემების დამზადება და ფოტორეზისტის გამოყენება.
# '''აშშ პატენტი 3,853,715''' — ქიმიური ჭრის დროს ანოდურად აქტიურ მეტალში ქვედა შეჭრის (undercut) აღმოფხვრა.
ზემოაღნიშნულმა პატენტებმა შესაძლებელი გახადა ე.წ. ''electroplating through mask'', ანუ ნიღბით ელექტროდაფარვის პროცესი, რომელიც გახდა MEMS ტექნოლოგიის ადრეული წინამორბედი. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
[[ფაილი:Romankiw 4.jpg|მინი|ლუბი თავისი გამოგონებების კოლექციასთან]]
# '''აშშ პატენტი 3,652,442''' — ელექტროდაფარვის უჯრედი, რომელიც ელექტროლიტის ლამინარულ დინებას უზრუნველყოფდა.<ref>{{Cite web |title=US patent 3,652,442 |url=https://patents.google.com/patent/US3652442A/en }}</ref>
ამ მოწყობილობამ შესაძლებელი გახადა მაგნიტური ფირის ზუსტი წარმოება ინდუსტრიულ მასშტაბზე.
# '''აშშ პატენტი 5,516,412''' — ვერტიკალური paddle cell.
# '''აშშ პატენტი 4,102,756''' — ნიკელ-რკინის (80:20) შენადნობის თხელი ფირის ელექტროდაფარვის მეთოდი.
# '''აშშ პატენტი 4,003,768''' — მაგნიტური შენადნობის დამუშავების მეთოდი მაგნიტური გამტარობის გასაზრდელად.
თხელი ფირის თავაკების გარდა, რომანკივის გამოგონებებმა დიდი წვლილი შეიტანა ასევე ''flip chip'' შეფუთვის ტექნოლოგიაში, [[სპილენძი]]ს ინტერკონექტების განვითარებაში, მზის თხელი ფირის ელემენტებსა და მიკროჩიპურ ენერგოგადამყვან სისტემებში.<ref>{{Cite journal |title=Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry|journal=ECS Meeting Abstracts |date=June 4, 2012 |volume=MA2012-02 |issue=48 |page=3391 |doi=10.1149/MA2012-02/48/3391 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 |access-date=2024-07-08 |last1=Romankiw |first1=Lubomyr |last2=Krongelb |first2=Sol }}</ref>
== ჯილდოები ==
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ელექტროდაფარვის განყოფილების კვლევითი ჯილდო, [[1984]]
* IEEE-ის ფელოუ, [[1986]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ, [[1990]]
* ქიმიური მრეწველობის საზოგადოების [[პერკინი]]ს [[მედალი]], [[1993]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების ვიტორიო დე ნორას პრემია, [[1994]]
* IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award, [[1994]]
* ელექტროქიმიური საზოგადოების საპატიო წევრი, [[2003]]
* გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზის წევრი, [[2012]]
* ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი, [[2014]]
* [[იაროსლავ ბრძენი]]ს [[ორდენი]], [[2020]]<ref>{{Cite web |date=2020-09-24 |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №341/2020 — Офіційне інтернет-представництво Президента України |work=Офіційне інтернет-представництво Президента України |url=https://www.president.gov.ua/documents/3412020-34825 |access-date=2023-06-29}}</ref>
== ლიტერატურა ==
* [https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2012-02/48/3391 Early Inventions and Their Ongoing Impact on Magnetic Storage and Electrochemistry] — Lubomyr T. Romankiw; Sol Krongelb, ''ECS Meeting Abstracts'', [[2012]]
* [https://www.ukrweekly.com/old/archive/2004/010407.shtml Shevchenko Society celebrates 130th anniversary with conference in N.Y.] — Orest Popovych, ''The Ukrainian Weekly'', [[2004]]
* [https://iopscience.iop.org/journal/1944-8783 Lubomyr Romankiw in Electrochemical Society People News] — ''The Electrochemical Society Interface'', [[2024]]
* [https://www.invent.org/inductees/lubomyr-t-romankiw National Inventors Hall of Fame — Lubomyr T. Romankiw]
* [https://www.ieee.org/about/awards/bios/liebmann-recipients.html IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients]
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://domino.research.ibm.com/comm/pr.nsf/pages/news.20010516_Romankiw.html IBM-ის პრესრელიზი] — წლის გამომგონებელი, ნიუ-იორკის ინტელექტუალური საკუთრების სამართლის ასოციაცია
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:რომანკივი, ლუბომირ}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1931]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2024]]
[[კატეგორია:უკრაინელები]]
t7qtd8ygt1frfbhgyi8ehf1q7n6wq4m
თომასინ მაკ-კენზი
0
880477
5356682
2026-04-14T19:38:09Z
ELENE27
165815
ახალი გვერდი: თომასინ მაკ-კენზი ([[ახალი ზელანდია|ახალზელანდია]] დ.[[2000]] წლის [[26 ივლისი|26 ივლისს]])[1] —— [[მსახიობი]]. მცირე როლის შესრულების შემდეგ ფილმში „The Hobbit: The Battle of the Five Armies“ ([[2014]]), მან კრიტიკოსთა ყურ...
5356682
wikitext
text/x-wiki
თომასინ მაკ-კენზი ([[ახალი ზელანდია|ახალზელანდია]] დ.[[2000]] წლის [[26 ივლისი|26 ივლისს]])[1] —— [[მსახიობი]]. მცირე როლის შესრულების შემდეგ ფილმში „The Hobbit: The Battle of the Five Armies“ ([[2014]]), მან კრიტიკოსთა ყურადღება მიიპყრო Debra Granik-ის დრამატულ [[კინოხელოვნება|ფილმში]] „Leave No Trace“ ([[2018]]) იზოლაციაში მცხოვრები გოგონას როლის შესრულებით, რისათვისაც მოიპოვა National Board of Review Award for Breakthrough Performance.[2][3]
მაკენზიმ აღიარება გააგრძელა [[2019]] წელს ისტორიულ ფილმებში „The King“ და „True History of the Kelly Gang“ მეორეხარისხოვანი როლებით, აგრეთვე სატირულ ფილმში „Jojo Rabbit“ ებრაელი გოგონას, ელზა კორის, როლის შესრულებით.[4][5] 2021 წელს მან ითამაშა M. Night Shyamalan-ის თრილერში „Old“ და „Edgar Wright“-ის ფსიქოლოგიურ [[საშინელებათა ფილმი|საშინელებათა ფილმში]] „Last Night in Soho“, ასევე მონაწილეობა მიიღო Jane Campion-ის [[ვესტერნი|ვესტერნში]] „The Power of the Dog“. მოგვიანებით მან შეასრულა მთავარი როლი [[თრილერი|თრილერში]] „Eileen“ ([[2023]]) და ემბრიოლოგ ჟან პერდის როლი ბიოგრაფიულ დრამაში „Joy“ ([[2024]]).
==ადრეული ცხოვრება==
Thomasin Harcourt McKenzie დაიბადა 2000 წლის 26 ივლისს Wellington-ში, [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], და სწავლობდა Samuel Marsden Collegiate School-ში, [[ველინგტონი|ველინგტონის]] კარორის გარეუბანში, რომელიც [[2018]] წელს დაამთავრა.[2][6]
მისი მშობლები [[მსახიობი]] და მსახიობობის პედაგოგი Miranda Harcourt და [[რეჟისორი]] Stuart McKenzie.[6] მაკენზის განცხადებით, ბავშვობაში მსახიობობა არ სურდა და გეგმავდა [[ცხოველები|ცხოველებთან]] მუშაობას — [[ვეტერინარია|ვეტერინარად]] ან [[ზოოპარკი|ზოოპარკის]] თანამშრომლად.[7]
მაკენზი მსახიობ Kate Harcourt-ის და პიტერ ჰარკორტის შვილიშვილი, რომლის [[ოჯახი|ოჯახმაც]] დააარსა [[უძრავი ქონება|უძრავი ქონების]] კომპანია Harcourts International [[უელინგტონი|ველინგტონში]].[8] მისი უფროსი ძმა, პიტერი, ჟურნალისტია, ხოლო უმცროსი და, დავიდა, მსახიობია.[9]
==კარიერა==
''2012–2016: ადრეული როლები''
Thomasin Harcourt McKenzie-მა კარიერა დაიწყო ფილმში „Existence“ ([[2012]]), სადაც თავის ძმასთან ერთად გამოჩნდა. მოგვიანებით მან განასახიერა მოზარდი ლუიზ ნიკოლასი სატელევიზიო ფილმში „Consent: The Louise Nicholas Story“ ([[2014]]).
[[2015]] წელს მან ითამაშა პიქსი ჰანას როლი სერიალში „Shortland Street“. მომდევნო წელს კი შეასრულა მთავარი როლი საბავშვო [[კომედიური ფილმი|კომედიურ]] ვებ-სერიალში „Lucy Lewis Can't Lose“.
''2018–დღემდე: Leave No Trace და წარმატება''
მაკენზიმ აღიარება მოიპოვა Debra Granik-ის ფილმში „Leave No Trace“ ([[2018]]), სადაც [[ომი|ომის]] [[ვეტერანი|ვეტერანის]] ქალიშვილის როლი შეასრულა [[ბენ ფოსტერი|Ben Foster]]-თან ერთად. მისმა შესრულებამ კრიტიკოსთა მაღალი შეფასება დაიმსახურა და მას მოუტანა National Board of Review Award for Breakthrough Performance.
[[2019]] წელს მან ითამაშა [[Netflix]]-ის ფილმში „The King“ დანიის დედოფალ ფილიპას როლი, სადაც მონაწილეობდნენ [[Timothée Chalamet]], [[Joel Edgerton]] და [[Robert Pattinson]].
ამის შემდეგ მან ითამაშა [[ებრაელი]] გოგონას როლი, რომელიც მთავარი პერსონაჟის [[სახლი|სახლში]] იმალება, Taika Waititi-ის სატირულ კომედიურ-[[დრამა|დრამაში]] „Jojo Rabbit“, რისთვისაც ნომინირებული იყო Critics' Choice Movie Award-ზე, როგორც საუკეთესო ახალგაზრდა მსახიობი.[10]
2018 წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]] მაკენზი მიიწვიეს ფილმში Top Gun: Maverick, თუმცა მოგვიანებით პროექტი დატოვა და შეუერთდა ფილმს „Lost Girls“ ([[2020]]).
[[2021]] წელს მან ითამაშა M. Night Shyamalan-ის თრილერში „Old“ და მთავარი როლი შეასრულა Edgar Wright-ის ფსიქოლოგიურ საშინელებათა ფილმში „Last Night in Soho“, სადაც პარტნიორობდა Anya Taylor-Joy-თან.[10]
ამავე წელს იგი შეუერთდა John Crowley-ის მიერ შექმნილ სერიალს „Life After Life“, რომელიც BBC Two-ზე [[2022]] წელს გამოვიდა.[11]
[[2023]] წელს მაკენზი გახდა სერიალის Pantheon მეორე სეზონის ძირითადი მსახიობის წევრი, სადაც გაახმოვანა MIST — პირველი გამოთვლითი ინტელექტი (C.I.), რომელიც წარმოიშვა ატვირთული ინტელექტიდან (U.I.).
იმავე წელს მან მთავარი როლი შეასრულა William Oldroyd-ის ფსიქოლოგიურ თრილერში „Eileen“, სადაც პარტნიორობდა Anne Hathaway-თან. მისმა შესრულებამ დადებითი შეფასებები დაიმსახურა.[12][13]
მაკენზიმ ასევე განასახიერა ბრიტანელი ემბრიოლოგი ჟან პერდი ფილმში Joy ([[2024]]), რომელიც დაფუძნებულია მსოფლიოში პირველი ინ ვიტრო განაყოფიერებით დაბადებული ბავშვის რეალურ ისტორიაზე.[14]
[[2025]] წელს მან ითამაშა როუზ დევენპორტის როლი ბრიტანულ ისტორიულ კომედიაში „Fackham Hall“, რომლის სცენარი დაწერა Jimmy Carr-მა.[15] იმავე წელს მან ითამაშა Amanda Seyfried-თან ერთად ისტორიულ მუსიკალურ დრამაში „The Testament of Ann Lee“, რომლის რეჟისორია Mona Fastvold.[16]
[[2026]] წელს მაკენზი ითამაშებს Andrew Garfield-თან ერთად Paul Greengrass-ის ისტორიულ სამოქმედო ფილმში „The Uprising“, ასევე Maika Monroe-თან ერთად საშინელებათა ჟანრის ფილმში „Victorian Psycho“, რომლის პრემიერაც დაგეგმილია 2026 წლის [[25 სექტემბერი|25 სექტემბერს]].[17][18]
==გავლენა==
ინტერვიუებში Harper’s Bazaar-თან და Mastermind Magazine-თან Thomasin Harcourt McKenzie-მა თავის შთაგონების წყაროებად დაასახელა Audrey Hepburn, Julie Andrews, Jennifer Lawrence და Michelle Williams.
მის საყვარელ ფილმებს შორისაა „My Neighbor Totoro“, „Winter’s Bone“, „Notting Hill“, „Everything Everywhere All at Once“, „Interstellar“, „E.T. the Extra-Terrestrial“, „The Fabelmans“, „Barry Lyndon“, T„he Rocky Horror Picture Show“ და „The Princess Diaries“.[19][20][21][22]
==პირადი ცხივრება==
[[2017]] წლის [[მარტი|მარტში]] მაკენზი ცხოვრობდა ველინგტონში, ახალ ზელანდიაში.[2] 2023 წლის ივნისში მაკენზი გადავიდა [[იზლინგტონი|ისლინგტონში]], [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]].[23]
2hzzq310jy9ika6bmar6nv8jh4lqe95
5356707
5356682
2026-04-14T19:55:24Z
ELENE27
165815
5356707
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}} თომასინ მაკ-კენზი ([[ახალი ზელანდია|ახალზელანდია]] დ.[[2000]] წლის [[26 ივლისი|26 ივლისს]])<ref>{{Cite magazine |last=Feinberg |first=Scott |date=2019-01-06 |title='Awards Chatter' Podcast — Thomasin Harcourt McKenzie ('Leave No Trace') |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/awards-chatter-podcast-thomasin-harcourt-mckenzie-leave-no-trace-1172012/ |access-date=2024-06-06 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> —— [[მსახიობი]]. მცირე როლის შესრულების შემდეგ ფილმში „The Hobbit: The Battle of the Five Armies“ ([[2014]]), მან კრიტიკოსთა ყურადღება მიიპყრო Debra Granik-ის დრამატულ [[კინოხელოვნება|ფილმში]] „Leave No Trace“ ([[2018]]) იზოლაციაში მცხოვრები გოგონას როლის შესრულებით, რისათვისაც მოიპოვა National Board of Review Award for Breakthrough Performance.<ref name="herald big break">{{Cite news |last=Keogh |first=Brittany |date=10 March 2017 |title=Young Kiwi actor Thomasin McKenzie's big break in US movie My Abandonment |url=http://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&objectid=11815749 |work=[[The New Zealand Herald]] |url-access=subscription |access-date=19 April 2017 |quote=Thomasin McKenzie, 16, will fly out to Portland, Oregon on March 28}}</ref><ref>{{Cite news |last=Macandrew |first=Ruby |date=14 March 2017 |title= Wellington teen Thomasin McKenzie lands lead role in US film My Abandonment |url=http://www.stuff.co.nz/entertainment/film/90287036/wellington-teenager-lands-lead-movie-role-in-us-film-my-abandonment |work=[[Stuff (website)|Stuff]] |url-access=subscription |access-date=19 March 2017}}</ref>
მაკენზიმ აღიარება გააგრძელა [[2019]] წელს ისტორიულ ფილმებში „The King“ და „True History of the Kelly Gang“ მეორეხარისხოვანი როლებით, აგრეთვე სატირულ ფილმში „Jojo Rabbit“ ებრაელი გოგონას, ელზა კორის, როლის შესრულებით.<ref>{{Cite news |last=Zemler |first=Emily |title=Why 'Jojo Rabbit' actress Thomasin McKenzie is determined to make a social impact with her work |work=[[Los Angeles Times]] |date=2019-10-21 |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/movies/story/2019-10-21/thomasin-mckenzie-jojo-rabbit |access-date=2024-02-26 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{cite web |last=N'Duka |first=Amanda |date=31 May 2018 |title=Taika Waititi's WWII Pic 'Jojo Rabbit' Adds Thomasin McKenzie |url=https://deadline.com/2018/05/taika-waititi-jojo-rabbit-movie-thomasin-mckenzie-1202401194/ |website=[[Deadline Hollywood]] |access-date=5 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190606001431/https://deadline.com/2018/05/taika-waititi-jojo-rabbit-movie-thomasin-mckenzie-1202401194/ |archive-date=6 June 2019 |url-status=live}}</ref> 2021 წელს მან ითამაშა M. Night Shyamalan-ის თრილერში „Old“ და „Edgar Wright“-ის ფსიქოლოგიურ [[საშინელებათა ფილმი|საშინელებათა ფილმში]] „Last Night in Soho“, ასევე მონაწილეობა მიიღო Jane Campion-ის [[ვესტერნი|ვესტერნში]] „The Power of the Dog“. მოგვიანებით მან შეასრულა მთავარი როლი [[თრილერი|თრილერში]] „Eileen“ ([[2023]]) და ემბრიოლოგ ჟან პერდის როლი ბიოგრაფიულ დრამაში „Joy“ ([[2024]]).
==ადრეული ცხოვრება==
Thomasin Harcourt McKenzie დაიბადა 2000 წლის 26 ივლისს Wellington-ში, [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], და სწავლობდა Samuel Marsden Collegiate School-ში, [[ველინგტონი|ველინგტონის]] კარორის გარეუბანში, რომელიც [[2018]] წელს დაამთავრა.<ref name="herald big break" /><ref name="issue">{{cite magazine |title=Thomasin McKenzie |first=Jan-Willem |last=Dikkers |magazine=Issue Magazine |department=Go-See & Interview |date=2018 |url=https://www.issuemagazine.com/thomasin-mckenzie/#/ |access-date=2024-09-27 |quote=Birth Date: 26/07/2000 Birth Place: Wellington NZ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191109140101/https://issuemagazine.com/thomasin-mckenzie/#/ |archive-date=9 November 2019 |url-status=live}}</ref>
მისი მშობლები [[მსახიობი]] და მსახიობობის პედაგოგი Miranda Harcourt და [[რეჟისორი]] Stuart McKenzie.<ref name="issue" /> მაკენზის განცხადებით, ბავშვობაში მსახიობობა არ სურდა და გეგმავდა [[ცხოველები|ცხოველებთან]] მუშაობას — [[ვეტერინარია|ვეტერინარად]] ან [[ზოოპარკი|ზოოპარკის]] თანამშრომლად.<ref name="Harper's">
მაკენზი მსახიობ Kate Harcourt-ის და პიტერ ჰარკორტის შვილიშვილი, რომლის [[ოჯახი|ოჯახმაც]] დააარსა [[უძრავი ქონება|უძრავი ქონების]] კომპანია Harcourts International [[უელინგტონი|ველინგტონში]].</ref> She is the granddaughter of actress Dame [[Kate Harcourt]] and Peter Harcourt, whose family founded the real estate company [[Harcourts International]] in Wellington.<ref name=NZWW>{{cite magazine |title=At home with Dame Kate Harcourt and daughter Miranda |first=Suzanne |last=McFadden |magazine=[[Australian Women's Weekly]] |edition=[[New Zealand Woman's Weekly|New Zealand]] |date=11 August 2017 |url=https://www.nowtolove.co.nz/lifestyle/career/at-home-with-dame-kate-harcourt-and-daughter-miranda-33299 |access-date=2024-09-27 |quote=… her grandchildren: Peter, now 18, Thomasin, 16, and Davida, 10. |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811052141/https://www.nowtolove.co.nz/lifestyle/career/at-home-with-dame-kate-harcourt-and-daughter-miranda-33299/ |archive-date=2017-08-11 |url-status=live}}</ref> მისი უფროსი ძმა, პიტერი, ჟურნალისტია, ხოლო უმცროსი და, დავიდა, მსახიობია.<ref name="The Post">{{cite magazine |title=Sisters Thomasin and Davida McKenzie collab on short film |first=Andrè |last=Chumko |magazine=[[The Post (New Zealand newspaper)|The Post]] |date=3 February 2025|url=https://www.thepost.co.nz/culture/360567340/sisters-thomasin-and-davida-mckenzie-collab-short-film |access-date=2025-10-16|quote=… Sisters Thomasin and Davida McKenzie collab on short film. |url-status=live}}</ref>
==კარიერა==
''2012–2016: ადრეული როლები''
Thomasin Harcourt McKenzie-მა კარიერა დაიწყო ფილმში „Existence“ ([[2012]]), სადაც თავის ძმასთან ერთად გამოჩნდა. მოგვიანებით მან განასახიერა მოზარდი ლუიზ ნიკოლასი სატელევიზიო ფილმში „Consent: The Louise Nicholas Story“ ([[2014]]).
[[2015]] წელს მან ითამაშა პიქსი ჰანას როლი სერიალში „Shortland Street“. მომდევნო წელს კი შეასრულა მთავარი როლი საბავშვო [[კომედიური ფილმი|კომედიურ]] ვებ-სერიალში „Lucy Lewis Can't Lose“.
''2018–დღემდე: Leave No Trace და წარმატება''
მაკენზიმ აღიარება მოიპოვა Debra Granik-ის ფილმში „Leave No Trace“ ([[2018]]), სადაც [[ომი|ომის]] [[ვეტერანი|ვეტერანის]] ქალიშვილის როლი შეასრულა [[ბენ ფოსტერი|Ben Foster]]-თან ერთად. მისმა შესრულებამ კრიტიკოსთა მაღალი შეფასება დაიმსახურა და მას მოუტანა National Board of Review Award for Breakthrough Performance.
[[2019]] წელს მან ითამაშა [[Netflix]]-ის ფილმში „The King“ დანიის დედოფალ ფილიპას როლი, სადაც მონაწილეობდნენ [[Timothée Chalamet]], [[Joel Edgerton]] და [[Robert Pattinson]].
ამის შემდეგ მან ითამაშა [[ებრაელი]] გოგონას როლი, რომელიც მთავარი პერსონაჟის [[სახლი|სახლში]] იმალება, Taika Waititi-ის სატირულ კომედიურ-[[დრამა|დრამაში]] „Jojo Rabbit“, რისთვისაც ნომინირებული იყო Critics' Choice Movie Award-ზე, როგორც საუკეთესო ახალგაზრდა მსახიობი.<ref>{{cite web |last=Hipes |first=Patrick |date=21 February 2019 |title='Last Night In Soho': Thomasin McKenzie, Matt Smith Join Edgar Wright's Next Movie |url=https://deadline.com/2019/02/last-night-in-soho-thomasin-mckenzie-matt-smith-edgar-wright-movie-1202562295/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190222114951/https://deadline.com/2019/02/last-night-in-soho-thomasin-mckenzie-matt-smith-edgar-wright-movie-1202562295/ |archive-date=22 February 2019 |website=Deadline |access-date=21 February 2019}}</ref>
2018 წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]] მაკენზი მიიწვიეს ფილმში Top Gun: Maverick, თუმცა მოგვიანებით პროექტი დატოვა და შეუერთდა ფილმს „Lost Girls“ ([[2020]]).
[[2021]] წელს მან ითამაშა M. Night Shyamalan-ის თრილერში „Old“ და მთავარი როლი შეასრულა Edgar Wright-ის ფსიქოლოგიურ საშინელებათა ფილმში „Last Night in Soho“, სადაც პარტნიორობდა Anya Taylor-Joy-თან.
ამავე წელს იგი შეუერთდა John Crowley-ის მიერ შექმნილ სერიალს „Life After Life“, რომელიც BBC Two-ზე [[2022]] წელს გამოვიდა.<ref>{{Cite web |date=16 December 2020 |title=BBC One commissions adaptation of Kate Atkinson's award-winning best-seller Life After Life |url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/2020/bbc-one-commissions-life-after-life |website=BBC |access-date=2 January 2022}}</ref>
[[2023]] წელს მაკენზი გახდა სერიალის Pantheon მეორე სეზონის ძირითადი მსახიობის წევრი, სადაც გაახმოვანა MIST — პირველი გამოთვლითი ინტელექტი (C.I.), რომელიც წარმოიშვა ატვირთული ინტელექტიდან (U.I.).
იმავე წელს მან მთავარი როლი შეასრულა William Oldroyd-ის ფსიქოლოგიურ თრილერში „Eileen“, სადაც პარტნიორობდა Anne Hathaway-თან. მისმა შესრულებამ დადებითი შეფასებები დაიმსახურა.<ref>{{cite magazine |last=Fear |first=David |date=1 December 2023 |title='EILEEN' IS ONE GENUINELY F-CKED UP PSYCHOLOGICAL THRILLER|url=https://www.rollingstone.com/tv-movies/tv-movie-reviews/eileen-review-anne-hathaway-thomasin-mckenzie-ottessa-mossfegh-1234889894/ |magazine=Rolling Stone |access-date=25 February 2025}}</ref><ref>{{cite web |last=Simich |first=Ricardo |date=22 January 2022 |title=Spy: Mayor accidentally reveals Kiwi star's new role with Hollywood A-Lister |url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/spy-mayor-accidentally-reveals-kiwi-stars-new-role-with-hollywood-a-lister/VKRRDFD43FCT5XR7LSCJLTUKJE/ |work=New Zealand Herald |access-date=1 August 2022}}</ref>
მაკენზიმ ასევე განასახიერა ბრიტანელი ემბრიოლოგი ჟან პერდი ფილმში Joy ([[2024]]), რომელიც დაფუძნებულია მსოფლიოში პირველი ინ ვიტრო განაყოფიერებით დაბადებული ბავშვის რეალურ ისტორიაზე.<ref>{{cite web |last=Ntim |first=Zac |date=18 March 2024 |title=Joy' Teaser: James Norton, Bill Nighy & Thomasin McKenzie Create The First IVF Treatment In Netflix Drama|url=https://deadline.com/2024/03/joy-james-norton-bill-nighy-thomasin-mckenzie-ivf-netflix-teaser-1235861021/ |work=Deadline |access-date=18 March 2024}}</ref>
[[2025]] წელს მან ითამაშა როუზ დევენპორტის როლი ბრიტანულ ისტორიულ კომედიაში „Fackham Hall“, რომლის სცენარი დაწერა Jimmy Carr-მა.<ref name="fackham">{{cite web |last=Goodfellow |first=Melanie |date=7 September 2023 |title=Hero Fiennes Tiffin, Thomasin McKenzie & Katherine Waterston To Lead Jimmy Carr-Penned Spoof 'Fackham Hall'; Veterans Launches Sales With Bleecker Street Aboard For U.S. – Toronto |url=https://deadline.com/2023/09/jimmy-carr-movie-debut-fackham-hall-comedy-spoof-downton-abbey-1235538967/ |work=Deadline |access-date=5 April 2024}}</ref> იმავე წელს მან ითამაშა Amanda Seyfried-თან ერთად ისტორიულ მუსიკალურ დრამაში „The Testament of Ann Lee“, რომლის რეჟისორია Mona Fastvold.<ref>{{cite web |last=Wiseman |first=Andreas |title='The Brutalist' Team Have Wrapped On Under-The-Radar Musical 'Ann Lee' Starring Amanda Seyfried, Thomasin McKenzie, Lewis Pullman, Christopher Abbott, Tim Blake Nelson & Stacy Martin |url=https://deadline.com/2024/12/the-brutalist-team-have-wrapped-on-musical-ann-lee-starring-amanda-seyfried-1236201954/ |website=[[Deadline Hollywood|Deadline]] |access-date=13 December 2024 |date=12 December 2024}}</ref>
[[2026]] წელს მაკენზი ითამაშებს Andrew Garfield-თან ერთად Paul Greengrass-ის ისტორიულ სამოქმედო ფილმში „The Uprising“, ასევე Maika Monroe-თან ერთად საშინელებათა ჟანრის ფილმში „Victorian Psycho“, რომლის პრემიერაც დაგეგმილია 2026 წლის [[25 სექტემბერი|25 სექტემბერს]].<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2025/05/jason-isaacs-joins-maika-monroe-in-horror-victorian-psycho-1236401275/|title='The White Lotus' & 'Harry Potter' Star Jason Isaacs Joins Maika Monroe & Thomasin McKenzie In Horror 'Victorian Psycho' — Cannes Market|website=[[Deadline Hollywood]]|first=Andreas|last=Wiseman|date=May 16, 2025|access-date=May 16, 2025|archive-date=May 16, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250516185102/https://deadline.com/2025/05/jason-isaacs-joins-maika-monroe-in-horror-victorian-psycho-1236401275/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Paul Greengrass' 'The Rage', starring Andrew Garfield and Thomasin McKenzie, to shoot in Germany|website=[[Screen Daily]]|first=Martin|last=Blaney|date=26 June 2025|access-date=26 June 2025|url=https://www.screendaily.com/news/paul-greengrass-the-rage-starring-andrew-garfield-and-thomasin-mckenzie-to-shoot-in-germany/5206448.article}}</ref>
==გავლენა==
ინტერვიუებში Harper’s Bazaar-თან და Mastermind Magazine-თან Thomasin Harcourt McKenzie-მა თავის შთაგონების წყაროებად დაასახელა Audrey Hepburn, Julie Andrews, Jennifer Lawrence და Michelle Williams.
მის საყვარელ ფილმებს შორისაა „My Neighbor Totoro“, „Winter’s Bone“, „Notting Hill“, „Everything Everywhere All at Once“, „Interstellar“, „E.T. the Extra-Terrestrial“, „The Fabelmans“, „Barry Lyndon“, T„he Rocky Horror Picture Show“ და „The Princess Diaries“.<ref>{{Cite web |date=22 November 2024 |title=Thomasin McKenzie: How I Got Here |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/a62813336/thomasin-mckenzie-interview-joy-netflix/|access-date=16 October 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 2024 |title=Thomasin McKenzie, In a New Light|url=https://mastermindparis.com/features/thomasin-mckenzie-in-a-new-light/ |access-date=16 October 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2021 |title=Holiday Hits: The McKenzie Sisters' Festive Favorites|url=https://letterboxd.com/journal/holiday-hits-mckenzie-sisters-festive-favorites/ |access-date=16 October 2025|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 February 2023 |title=Bookmarks with Thomasin McKenzie |website=[[Radio New Zealand]] |url=https://www.rnz.co.nz/national/programmes/afternoons/audio/2018878981/bookmarks-with-thomasin-mckenzie |access-date=16 October 2025 |language=en-US}}</ref>
==პირადი ცხივრება==
[[2017]] წლის [[მარტი|მარტში]] მაკენზი ცხოვრობდა ველინგტონში, ახალ ზელანდიაში.<ref name="herald big break" /> 2023 წლის ივნისში მაკენზი გადავიდა [[იზლინგტონი|ისლინგტონში]], [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]].<ref>{{cite web |last=Taylor |first=Alex James |date=1 December 2023 |title=Louis Hofmann and Thomasin McKenzie reconnect inside The HERO Winter Annual|url=https://hero-magazine.com/article/245156/louis-hofmann-thomasin-mckenzie|work=Hero |access-date=1 May 2024}}</ref>
==სქოლიო==
6ombbiwmwi6vvalkvrwnhcbx3p380jo
5356745
5356707
2026-04-15T01:41:47Z
ToprakBot
172403
სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები; დაემატა სქოლიოს თარგი
5356745
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი}} თომასინ მაკ-კენზი ([[ახალი ზელანდია|ახალზელანდია]] დ.[[2000]] წლის [[26 ივლისი|26 ივლისს]])<ref>{{Cite magazine |last=Feinberg |first=Scott |date=2019-01-06 |title='Awards Chatter' Podcast — Thomasin Harcourt McKenzie ('Leave No Trace') |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/awards-chatter-podcast-thomasin-harcourt-mckenzie-leave-no-trace-1172012/ |access-date=2024-06-06 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> —— [[მსახიობი]]. მცირე როლის შესრულების შემდეგ ფილმში „The Hobbit: The Battle of the Five Armies“ ([[2014]]), მან კრიტიკოსთა ყურადღება მიიპყრო Debra Granik-ის დრამატულ [[კინოხელოვნება|ფილმში]] „Leave No Trace“ ([[2018]]) იზოლაციაში მცხოვრები გოგონას როლის შესრულებით, რისათვისაც მოიპოვა National Board of Review Award for Breakthrough Performance.<ref name="herald big break">{{Cite news |last=Keogh |first=Brittany |date=10 March 2017 |title=Young Kiwi actor Thomasin McKenzie's big break in US movie My Abandonment |url=http://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&objectid=11815749 |work=[[The New Zealand Herald]] |url-access=subscription |access-date=19 April 2017 |quote=Thomasin McKenzie, 16, will fly out to Portland, Oregon on March 28}}</ref><ref>{{Cite news |last=Macandrew |first=Ruby |date=14 March 2017 |title= Wellington teen Thomasin McKenzie lands lead role in US film My Abandonment |url=http://www.stuff.co.nz/entertainment/film/90287036/wellington-teenager-lands-lead-movie-role-in-us-film-my-abandonment |work=[[Stuff (website)|Stuff]] |url-access=subscription |access-date=19 March 2017}}</ref>
მაკენზიმ აღიარება გააგრძელა [[2019]] წელს ისტორიულ ფილმებში „The King“ და „True History of the Kelly Gang“ მეორეხარისხოვანი როლებით, აგრეთვე სატირულ ფილმში „Jojo Rabbit“ ებრაელი გოგონას, ელზა კორის, როლის შესრულებით.<ref>{{Cite news |last=Zemler |first=Emily |title=Why 'Jojo Rabbit' actress Thomasin McKenzie is determined to make a social impact with her work |work=[[Los Angeles Times]] |date=2019-10-21 |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/movies/story/2019-10-21/thomasin-mckenzie-jojo-rabbit |access-date=2024-02-26 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{cite web |last=N'Duka |first=Amanda |date=31 May 2018 |title=Taika Waititi's WWII Pic 'Jojo Rabbit' Adds Thomasin McKenzie |url=https://deadline.com/2018/05/taika-waititi-jojo-rabbit-movie-thomasin-mckenzie-1202401194/ |website=[[Deadline Hollywood]] |access-date=5 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190606001431/https://deadline.com/2018/05/taika-waititi-jojo-rabbit-movie-thomasin-mckenzie-1202401194/ |archive-date=6 June 2019 |url-status=live}}</ref> 2021 წელს მან ითამაშა M. Night Shyamalan-ის თრილერში „Old“ და „Edgar Wright“-ის ფსიქოლოგიურ [[საშინელებათა ფილმი|საშინელებათა ფილმში]] „Last Night in Soho“, ასევე მონაწილეობა მიიღო Jane Campion-ის [[ვესტერნი|ვესტერნში]] „The Power of the Dog“. მოგვიანებით მან შეასრულა მთავარი როლი [[თრილერი|თრილერში]] „Eileen“ ([[2023]]) და ემბრიოლოგ ჟან პერდის როლი ბიოგრაფიულ დრამაში „Joy“ ([[2024]]).
==ადრეული ცხოვრება==
Thomasin Harcourt McKenzie დაიბადა 2000 წლის 26 ივლისს Wellington-ში, [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], და სწავლობდა Samuel Marsden Collegiate School-ში, [[ველინგტონი|ველინგტონის]] კარორის გარეუბანში, რომელიც [[2018]] წელს დაამთავრა.<ref name="herald big break" /><ref name="issue">{{cite magazine |title=Thomasin McKenzie |first=Jan-Willem |last=Dikkers |magazine=Issue Magazine |department=Go-See & Interview |date=2018 |url=https://www.issuemagazine.com/thomasin-mckenzie/#/ |access-date=2024-09-27 |quote=Birth Date: 26/07/2000 Birth Place: Wellington NZ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191109140101/https://issuemagazine.com/thomasin-mckenzie/#/ |archive-date=9 November 2019 |url-status=live}}</ref>
მისი მშობლები [[მსახიობი]] და მსახიობობის პედაგოგი Miranda Harcourt და [[რეჟისორი]] Stuart McKenzie.<ref name="issue" /> მაკენზის განცხადებით, ბავშვობაში მსახიობობა არ სურდა და გეგმავდა [[ცხოველები|ცხოველებთან]] მუშაობას — [[ვეტერინარია|ვეტერინარად]] ან [[ზოოპარკი|ზოოპარკის]] თანამშრომლად.<ref name="Harper's">
მაკენზი მსახიობ Kate Harcourt-ის და პიტერ ჰარკორტის შვილიშვილი, რომლის [[ოჯახი|ოჯახმაც]] დააარსა [[უძრავი ქონება|უძრავი ქონების]] კომპანია Harcourts International [[უელინგტონი|ველინგტონში]].</ref> She is the granddaughter of actress Dame [[Kate Harcourt]] and Peter Harcourt, whose family founded the real estate company [[Harcourts International]] in Wellington.<ref name=NZWW>{{cite magazine |title=At home with Dame Kate Harcourt and daughter Miranda |first=Suzanne |last=McFadden |magazine=[[Australian Women's Weekly]] |edition=[[New Zealand Woman's Weekly|New Zealand]] |date=11 August 2017 |url=https://www.nowtolove.co.nz/lifestyle/career/at-home-with-dame-kate-harcourt-and-daughter-miranda-33299 |access-date=2024-09-27 |quote=… her grandchildren: Peter, now 18, Thomasin, 16, and Davida, 10. |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811052141/https://www.nowtolove.co.nz/lifestyle/career/at-home-with-dame-kate-harcourt-and-daughter-miranda-33299/ |archive-date=2017-08-11 |url-status=live}}</ref> მისი უფროსი ძმა, პიტერი, ჟურნალისტია, ხოლო უმცროსი და, დავიდა, მსახიობია.<ref name="The Post">{{cite magazine |title=Sisters Thomasin and Davida McKenzie collab on short film |first=Andrè |last=Chumko |magazine=[[The Post (New Zealand newspaper)|The Post]] |date=3 February 2025|url=https://www.thepost.co.nz/culture/360567340/sisters-thomasin-and-davida-mckenzie-collab-short-film |access-date=2025-10-16|quote=… Sisters Thomasin and Davida McKenzie collab on short film. |url-status=live}}</ref>
==კარიერა==
''2012–2016: ადრეული როლები''
Thomasin Harcourt McKenzie-მა კარიერა დაიწყო ფილმში „Existence“ ([[2012]]), სადაც თავის ძმასთან ერთად გამოჩნდა. მოგვიანებით მან განასახიერა მოზარდი ლუიზ ნიკოლასი სატელევიზიო ფილმში „Consent: The Louise Nicholas Story“ ([[2014]]).
[[2015]] წელს მან ითამაშა პიქსი ჰანას როლი სერიალში „Shortland Street“. მომდევნო წელს კი შეასრულა მთავარი როლი საბავშვო [[კომედიური ფილმი|კომედიურ]] ვებ-სერიალში „Lucy Lewis Can't Lose“.
''2018–დღემდე: Leave No Trace და წარმატება''
მაკენზიმ აღიარება მოიპოვა Debra Granik-ის ფილმში „Leave No Trace“ ([[2018]]), სადაც [[ომი|ომის]] [[ვეტერანი|ვეტერანის]] ქალიშვილის როლი შეასრულა [[ბენ ფოსტერი|Ben Foster]]-თან ერთად. მისმა შესრულებამ კრიტიკოსთა მაღალი შეფასება დაიმსახურა და მას მოუტანა National Board of Review Award for Breakthrough Performance.
[[2019]] წელს მან ითამაშა [[Netflix]]-ის ფილმში „The King“ დანიის დედოფალ ფილიპას როლი, სადაც მონაწილეობდნენ [[Timothée Chalamet]], [[Joel Edgerton]] და [[Robert Pattinson]].
ამის შემდეგ მან ითამაშა [[ებრაელი]] გოგონას როლი, რომელიც მთავარი პერსონაჟის [[სახლი|სახლში]] იმალება, Taika Waititi-ის სატირულ კომედიურ-[[დრამა|დრამაში]] „Jojo Rabbit“, რისთვისაც ნომინირებული იყო Critics' Choice Movie Award-ზე, როგორც საუკეთესო ახალგაზრდა მსახიობი.<ref>{{cite web |last=Hipes |first=Patrick |date=21 February 2019 |title='Last Night In Soho': Thomasin McKenzie, Matt Smith Join Edgar Wright's Next Movie |url=https://deadline.com/2019/02/last-night-in-soho-thomasin-mckenzie-matt-smith-edgar-wright-movie-1202562295/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190222114951/https://deadline.com/2019/02/last-night-in-soho-thomasin-mckenzie-matt-smith-edgar-wright-movie-1202562295/ |archive-date=22 February 2019 |website=Deadline |access-date=21 February 2019}}</ref>
2018 წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]] მაკენზი მიიწვიეს ფილმში Top Gun: Maverick, თუმცა მოგვიანებით პროექტი დატოვა და შეუერთდა ფილმს „Lost Girls“ ([[2020]]).
[[2021]] წელს მან ითამაშა M. Night Shyamalan-ის თრილერში „Old“ და მთავარი როლი შეასრულა Edgar Wright-ის ფსიქოლოგიურ საშინელებათა ფილმში „Last Night in Soho“, სადაც პარტნიორობდა Anya Taylor-Joy-თან.
ამავე წელს იგი შეუერთდა John Crowley-ის მიერ შექმნილ სერიალს „Life After Life“, რომელიც BBC Two-ზე [[2022]] წელს გამოვიდა.<ref>{{Cite web |date=16 December 2020 |title=BBC One commissions adaptation of Kate Atkinson's award-winning best-seller Life After Life |url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/2020/bbc-one-commissions-life-after-life |website=BBC |access-date=2 January 2022}}</ref>
[[2023]] წელს მაკენზი გახდა სერიალის Pantheon მეორე სეზონის ძირითადი მსახიობის წევრი, სადაც გაახმოვანა MIST — პირველი გამოთვლითი ინტელექტი (C.I.), რომელიც წარმოიშვა ატვირთული ინტელექტიდან (U.I.).
იმავე წელს მან მთავარი როლი შეასრულა William Oldroyd-ის ფსიქოლოგიურ თრილერში „Eileen“, სადაც პარტნიორობდა Anne Hathaway-თან. მისმა შესრულებამ დადებითი შეფასებები დაიმსახურა.<ref>{{cite magazine |last=Fear |first=David |date=1 December 2023 |title='EILEEN' IS ONE GENUINELY F-CKED UP PSYCHOLOGICAL THRILLER|url=https://www.rollingstone.com/tv-movies/tv-movie-reviews/eileen-review-anne-hathaway-thomasin-mckenzie-ottessa-mossfegh-1234889894/ |magazine=Rolling Stone |access-date=25 February 2025}}</ref><ref>{{cite web |last=Simich |first=Ricardo |date=22 January 2022 |title=Spy: Mayor accidentally reveals Kiwi star's new role with Hollywood A-Lister |url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/spy-mayor-accidentally-reveals-kiwi-stars-new-role-with-hollywood-a-lister/VKRRDFD43FCT5XR7LSCJLTUKJE/ |work=New Zealand Herald |access-date=1 August 2022}}</ref>
მაკენზიმ ასევე განასახიერა ბრიტანელი ემბრიოლოგი ჟან პერდი ფილმში Joy ([[2024]]), რომელიც დაფუძნებულია მსოფლიოში პირველი ინ ვიტრო განაყოფიერებით დაბადებული ბავშვის რეალურ ისტორიაზე.<ref>{{cite web |last=Ntim |first=Zac |date=18 March 2024 |title=Joy' Teaser: James Norton, Bill Nighy & Thomasin McKenzie Create The First IVF Treatment In Netflix Drama|url=https://deadline.com/2024/03/joy-james-norton-bill-nighy-thomasin-mckenzie-ivf-netflix-teaser-1235861021/ |work=Deadline |access-date=18 March 2024}}</ref>
[[2025]] წელს მან ითამაშა როუზ დევენპორტის როლი ბრიტანულ ისტორიულ კომედიაში „Fackham Hall“, რომლის სცენარი დაწერა Jimmy Carr-მა.<ref name="fackham">{{cite web |last=Goodfellow |first=Melanie |date=7 September 2023 |title=Hero Fiennes Tiffin, Thomasin McKenzie & Katherine Waterston To Lead Jimmy Carr-Penned Spoof 'Fackham Hall'; Veterans Launches Sales With Bleecker Street Aboard For U.S. – Toronto |url=https://deadline.com/2023/09/jimmy-carr-movie-debut-fackham-hall-comedy-spoof-downton-abbey-1235538967/ |work=Deadline |access-date=5 April 2024}}</ref> იმავე წელს მან ითამაშა Amanda Seyfried-თან ერთად ისტორიულ მუსიკალურ დრამაში „The Testament of Ann Lee“, რომლის რეჟისორია Mona Fastvold.<ref>{{cite web |last=Wiseman |first=Andreas |title='The Brutalist' Team Have Wrapped On Under-The-Radar Musical 'Ann Lee' Starring Amanda Seyfried, Thomasin McKenzie, Lewis Pullman, Christopher Abbott, Tim Blake Nelson & Stacy Martin |url=https://deadline.com/2024/12/the-brutalist-team-have-wrapped-on-musical-ann-lee-starring-amanda-seyfried-1236201954/ |website=[[Deadline Hollywood|Deadline]] |access-date=13 December 2024 |date=12 December 2024}}</ref>
[[2026]] წელს მაკენზი ითამაშებს Andrew Garfield-თან ერთად Paul Greengrass-ის ისტორიულ სამოქმედო ფილმში „The Uprising“, ასევე Maika Monroe-თან ერთად საშინელებათა ჟანრის ფილმში „Victorian Psycho“, რომლის პრემიერაც დაგეგმილია 2026 წლის [[25 სექტემბერი|25 სექტემბერს]].<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2025/05/jason-isaacs-joins-maika-monroe-in-horror-victorian-psycho-1236401275/|title='The White Lotus' & 'Harry Potter' Star Jason Isaacs Joins Maika Monroe & Thomasin McKenzie In Horror 'Victorian Psycho' — Cannes Market|website=[[Deadline Hollywood]]|first=Andreas|last=Wiseman|date=May 16, 2025|access-date=May 16, 2025|archive-date=May 16, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250516185102/https://deadline.com/2025/05/jason-isaacs-joins-maika-monroe-in-horror-victorian-psycho-1236401275/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Paul Greengrass' 'The Rage', starring Andrew Garfield and Thomasin McKenzie, to shoot in Germany|website=[[Screen Daily]]|first=Martin|last=Blaney|date=26 June 2025|access-date=26 June 2025|url=https://www.screendaily.com/news/paul-greengrass-the-rage-starring-andrew-garfield-and-thomasin-mckenzie-to-shoot-in-germany/5206448.article}}</ref>
==გავლენა==
ინტერვიუებში Harper’s Bazaar-თან და Mastermind Magazine-თან Thomasin Harcourt McKenzie-მა თავის შთაგონების წყაროებად დაასახელა Audrey Hepburn, Julie Andrews, Jennifer Lawrence და Michelle Williams.
მის საყვარელ ფილმებს შორისაა „My Neighbor Totoro“, „Winter’s Bone“, „Notting Hill“, „Everything Everywhere All at Once“, „Interstellar“, „E.T. the Extra-Terrestrial“, „The Fabelmans“, „Barry Lyndon“, T„he Rocky Horror Picture Show“ და „The Princess Diaries“.<ref>{{Cite web |date=22 November 2024 |title=Thomasin McKenzie: How I Got Here |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/a62813336/thomasin-mckenzie-interview-joy-netflix/|access-date=16 October 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 2024 |title=Thomasin McKenzie, In a New Light|url=https://mastermindparis.com/features/thomasin-mckenzie-in-a-new-light/ |access-date=16 October 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2021 |title=Holiday Hits: The McKenzie Sisters' Festive Favorites|url=https://letterboxd.com/journal/holiday-hits-mckenzie-sisters-festive-favorites/ |access-date=16 October 2025|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 February 2023 |title=Bookmarks with Thomasin McKenzie |website=[[Radio New Zealand]] |url=https://www.rnz.co.nz/national/programmes/afternoons/audio/2018878981/bookmarks-with-thomasin-mckenzie |access-date=16 October 2025 |language=en-US}}</ref>
==პირადი ცხივრება==
[[2017]] წლის [[მარტი|მარტში]] მაკენზი ცხოვრობდა ველინგტონში, ახალ ზელანდიაში.<ref name="herald big break" /> 2023 წლის ივნისში მაკენზი გადავიდა [[იზლინგტონი|ისლინგტონში]], [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]].<ref>{{cite web |last=Taylor |first=Alex James |date=1 December 2023 |title=Louis Hofmann and Thomasin McKenzie reconnect inside The HERO Winter Annual|url=https://hero-magazine.com/article/245156/louis-hofmann-thomasin-mckenzie|work=Hero |access-date=1 May 2024}}</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
p08jvp6djdxvd57j2m4nj77pfjjrquc
მომხმარებლის განხილვა:WIKIPER.ARG7130
3
880478
5356688
2026-04-14T19:41:52Z
Ontzak
91811
მომხმარებელმა Ontzak გვერდი „[[მომხმარებლის განხილვა:WIKIPER.ARG7130]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[მომხმარებლის განხილვა:Wikiper.ar]]“: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/WIKIPER.ARG7130|WIKIPER.ARG7130]]" to "[[Special:CentralAuth/Wikiper.ar|Wikiper.ar]]"
5356688
wikitext
text/x-wiki
#გადამისამართება [[მომხმარებლის განხილვა:Wikiper.ar]]
9xr0djesisk5rk150eihguh6qkd00o7
კატეგორია:საბრინა კარპენტერის საკონცერტო ტურნეები
14
880479
5356693
2026-04-14T19:44:54Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{Commonscat|Concert tours}} [[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები შემსრულებლის მიხედვით|მ]]
5356693
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Concert tours}}
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები შემსრულებლის მიხედვით|მ]]
ptsx0k1m9b6a1wk0lziz637horfgcll
კატეგორიის განხილვა:საბრინა კარპენტერის საკონცერტო ტურნეები
15
880480
5356694
2026-04-14T19:45:10Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356694
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები ევროპაში
14
880481
5356696
2026-04-14T19:48:27Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{CatAutoTOC}} [[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები კონტინენტების მიხედვით|ევროპა]] [[კატეგორია:გასართობი ღონისძიებები ევროპაში]] [[კატეგორია:ევროპის მუსიკა|*საკონცერტო ტურნეები]]
5356696
wikitext
text/x-wiki
{{CatAutoTOC}}
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები კონტინენტების მიხედვით|ევროპა]]
[[კატეგორია:გასართობი ღონისძიებები ევროპაში]]
[[კატეგორია:ევროპის მუსიკა|*საკონცერტო ტურნეები]]
6d5x4trv20mccyycfrb0wd4mgjo3opi
5356697
5356696
2026-04-14T19:48:36Z
Andria Gagua
170044
წაიშალა [[კატეგორია:ევროპის მუსიკა]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356697
wikitext
text/x-wiki
{{CatAutoTOC}}
[[კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები კონტინენტების მიხედვით|ევროპა]]
[[კატეგორია:გასართობი ღონისძიებები ევროპაში]]
6zgm68vv5fepkmpv7489jszmwgru5vs
კატეგორიის განხილვა:საკონცერტო ტურნეები ევროპაში
15
880482
5356700
2026-04-14T19:49:08Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356700
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
მომხმარებლის განხილვა:Klungo Jones
3
880483
5356713
2026-04-14T19:59:42Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356713
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 19:59, 14 აპრილი 2026 (UTC)
c1ccqcifpw184mk927eao20gxr81aqr
Americano (სიმღერა)
0
880484
5356714
2026-04-14T20:00:58Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: „'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [...
5356714
wikitext
text/x-wiki
„'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [[DJ White Shadow]], [[ფერნანდო გარიბეი]] და [[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]. „Americano“-ზე გავლენა მოახდინა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო საკამათო კალიფორნიის მე-8 წინადადების გაუქმებასთან (ეს იყო კენჭისყრის ინიციატივა, რომელიც ქორწინებას განმარტავდა, როგორც კავშირს მხოლოდ საპირისპირო სქესის წყვილებს შორის, რითაც კრძალავდა და აბათილებდა [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანთა ქორწინებას]] მთელ შტატში), ასევე [[მექსიკელები|მექსიკელი]] იმიგრანტების მზარდ ბრძოლასთან. სიმღერა აერთიანებს [[მარიაჩი]]ს, [[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსსა]] და [[ტექნო]] ჟანრებს [[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინოამერიკული მუსიკის]] ელემენტებთან ერთად. ტექსტობრივად, სიმღერა ლედი გაგას ქალისადმი გატაცებაზე მოგვითხრობს.
1stc0jt42q0umtlo7dfnc5uzqy6925r
5356715
5356714
2026-04-14T20:04:00Z
Andria Gagua
170044
5356715
wikitext
text/x-wiki
„'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [[DJ White Shadow]], [[ფერნანდო გარიბეი]] და [[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]. „Americano“-ზე გავლენა მოახდინა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო საკამათო კალიფორნიის მე-8 წინადადების გაუქმებასთან (ეს იყო კენჭისყრის ინიციატივა, რომელიც ქორწინებას განმარტავდა, როგორც კავშირს მხოლოდ საპირისპირო სქესის წყვილებს შორის, რითაც კრძალავდა და აბათილებდა [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანთა ქორწინებას]] მთელ შტატში), ასევე [[მექსიკელები|მექსიკელი]] იმიგრანტების მზარდ ბრძოლასთან. სიმღერა აერთიანებს [[მარიაჩი]]ს, [[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსსა]] და [[ტექნო]] ჟანრებს [[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინოამერიკული მუსიკის]] ელემენტებთან ერთად. ტექსტობრივად, სიმღერა ლედი გაგას ქალისადმი გატაცებაზე მოგვითხრობს.
„Americano“-სადმი კრიტიკული გამოხმაურება არაერთგვაროვანი იყო. სიმღერამ მე-17 ადგილი დაიკავა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[Dance/Electronic Digital Songs]]-ის ჩარტში, ხოლო [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეის]] [[Gaon Chart|Gaon-ის საერთაშორისო ჩამონატვირთების ჩარტში]] — 98-ე ადგილი. გაგამ სიმღერის დებიუტი მოაწყო [[გვადალახარა|გვადალახარაში]], [[მექსიკა|მექსიკაში]], [[2011]] წლის [[3 მაისი|3 მაის]]ს, თავისი ტურნეს, [[The Monster Ball Tour]], ფარგლებში. მოგვიანებით ის გახდა მისი კიდევ ერთი ტურნეს, [[Born This Way Ball]] ([[2012]]–2013), სეტლისტის ნაწილი, სადაც სიმღერის შესრულებისას მომღერალს თავისი ცნობილი [[ლედი გაგას ხორცის კაბა|„ხორცის კაბის“]] ხელოვნური რეპლიკა ეცვა. 2024 წელს მან „Americano“-ს ჯაზ-ვერსია შეასრულა თავისი რეზიდენციის, [[Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano|Jazz & Piano]], ფარგლებში [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]]. ტრეკი ასევე გამოყენებული იყო [[DreamWorks Animation]]-ის 2011 წლის ფილმის, [[ჩექმებიანი კატა (2011 წლის ფილმი)|ჩექმებიანი კატა]], დასასრულს.
kbzkezqder2bnen827az4uvql04q338
5356716
5356715
2026-04-14T20:04:53Z
Andria Gagua
170044
5356716
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Americano
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = სიმღერა
| შემსრულებელი = [[ლედი გაგა]]
| ალბომი = [[Born This Way]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[ესპანური ენა|ესპანური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2011|5|23}}
| ჩაიწერა = [[2010]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[მარიაჩი]]|[[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსი]]|[[ტექნო]]|[[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინო]]}}
| ხანგრძლივობა = 4:06
| ლეიბლი = {{hlist|[[Streamline Records|Streamline]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[KonLive Distribution|KonLive]]}}
| ავტორი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Government Hooker]]
| წინა წელი = 2011
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Hair (ლედი გაგას სიმღერა)|Hair]]
| შემდეგი წელი = 2011
}}
„'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [[DJ White Shadow]], [[ფერნანდო გარიბეი]] და [[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]. „Americano“-ზე გავლენა მოახდინა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო საკამათო კალიფორნიის მე-8 წინადადების გაუქმებასთან (ეს იყო კენჭისყრის ინიციატივა, რომელიც ქორწინებას განმარტავდა, როგორც კავშირს მხოლოდ საპირისპირო სქესის წყვილებს შორის, რითაც კრძალავდა და აბათილებდა [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანთა ქორწინებას]] მთელ შტატში), ასევე [[მექსიკელები|მექსიკელი]] იმიგრანტების მზარდ ბრძოლასთან. სიმღერა აერთიანებს [[მარიაჩი]]ს, [[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსსა]] და [[ტექნო]] ჟანრებს [[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინოამერიკული მუსიკის]] ელემენტებთან ერთად. ტექსტობრივად, სიმღერა ლედი გაგას ქალისადმი გატაცებაზე მოგვითხრობს.
„Americano“-სადმი კრიტიკული გამოხმაურება არაერთგვაროვანი იყო. სიმღერამ მე-17 ადგილი დაიკავა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[Dance/Electronic Digital Songs]]-ის ჩარტში, ხოლო [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეის]] [[Gaon Chart|Gaon-ის საერთაშორისო ჩამონატვირთების ჩარტში]] — 98-ე ადგილი. გაგამ სიმღერის დებიუტი მოაწყო [[გვადალახარა|გვადალახარაში]], [[მექსიკა|მექსიკაში]], [[2011]] წლის [[3 მაისი|3 მაის]]ს, თავისი ტურნეს, [[The Monster Ball Tour]], ფარგლებში. მოგვიანებით ის გახდა მისი კიდევ ერთი ტურნეს, [[Born This Way Ball]] ([[2012]]–2013), სეტლისტის ნაწილი, სადაც სიმღერის შესრულებისას მომღერალს თავისი ცნობილი [[ლედი გაგას ხორცის კაბა|„ხორცის კაბის“]] ხელოვნური რეპლიკა ეცვა. 2024 წელს მან „Americano“-ს ჯაზ-ვერსია შეასრულა თავისი რეზიდენციის, [[Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano|Jazz & Piano]], ფარგლებში [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]]. ტრეკი ასევე გამოყენებული იყო [[DreamWorks Animation]]-ის 2011 წლის ფილმის, [[ჩექმებიანი კატა (2011 წლის ფილმი)|ჩექმებიანი კატა]], დასასრულს.
ogvjitzegnofod0je4w9yxuo7lsyddw
5356717
5356716
2026-04-14T20:05:04Z
Andria Gagua
170044
5356717
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Americano
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სიმღერა]]
| შემსრულებელი = [[ლედი გაგა]]
| ალბომი = [[Born This Way]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[ესპანური ენა|ესპანური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2011|5|23}}
| ჩაიწერა = [[2010]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[მარიაჩი]]|[[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსი]]|[[ტექნო]]|[[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინო]]}}
| ხანგრძლივობა = 4:06
| ლეიბლი = {{hlist|[[Streamline Records|Streamline]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[KonLive Distribution|KonLive]]}}
| ავტორი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Government Hooker]]
| წინა წელი = 2011
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Hair (ლედი გაგას სიმღერა)|Hair]]
| შემდეგი წელი = 2011
}}
„'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [[DJ White Shadow]], [[ფერნანდო გარიბეი]] და [[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]. „Americano“-ზე გავლენა მოახდინა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო საკამათო კალიფორნიის მე-8 წინადადების გაუქმებასთან (ეს იყო კენჭისყრის ინიციატივა, რომელიც ქორწინებას განმარტავდა, როგორც კავშირს მხოლოდ საპირისპირო სქესის წყვილებს შორის, რითაც კრძალავდა და აბათილებდა [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანთა ქორწინებას]] მთელ შტატში), ასევე [[მექსიკელები|მექსიკელი]] იმიგრანტების მზარდ ბრძოლასთან. სიმღერა აერთიანებს [[მარიაჩი]]ს, [[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსსა]] და [[ტექნო]] ჟანრებს [[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინოამერიკული მუსიკის]] ელემენტებთან ერთად. ტექსტობრივად, სიმღერა ლედი გაგას ქალისადმი გატაცებაზე მოგვითხრობს.
„Americano“-სადმი კრიტიკული გამოხმაურება არაერთგვაროვანი იყო. სიმღერამ მე-17 ადგილი დაიკავა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[Dance/Electronic Digital Songs]]-ის ჩარტში, ხოლო [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეის]] [[Gaon Chart|Gaon-ის საერთაშორისო ჩამონატვირთების ჩარტში]] — 98-ე ადგილი. გაგამ სიმღერის დებიუტი მოაწყო [[გვადალახარა|გვადალახარაში]], [[მექსიკა|მექსიკაში]], [[2011]] წლის [[3 მაისი|3 მაის]]ს, თავისი ტურნეს, [[The Monster Ball Tour]], ფარგლებში. მოგვიანებით ის გახდა მისი კიდევ ერთი ტურნეს, [[Born This Way Ball]] ([[2012]]–2013), სეტლისტის ნაწილი, სადაც სიმღერის შესრულებისას მომღერალს თავისი ცნობილი [[ლედი გაგას ხორცის კაბა|„ხორცის კაბის“]] ხელოვნური რეპლიკა ეცვა. 2024 წელს მან „Americano“-ს ჯაზ-ვერსია შეასრულა თავისი რეზიდენციის, [[Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano|Jazz & Piano]], ფარგლებში [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]]. ტრეკი ასევე გამოყენებული იყო [[DreamWorks Animation]]-ის 2011 წლის ფილმის, [[ჩექმებიანი კატა (2011 წლის ფილმი)|ჩექმებიანი კატა]], დასასრულს.
qzhtaj3w2bhh85r3qq03x02z7coxwoc
5356718
5356717
2026-04-14T20:07:27Z
Andria Gagua
170044
5356718
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Americano
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სიმღერა]]
| შემსრულებელი = [[ლედი გაგა]]
| ალბომი = [[Born This Way]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[ესპანური ენა|ესპანური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2011|5|23}}
| ჩაიწერა = [[2010]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[მარიაჩი]]|[[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსი]]|[[ტექნო]]|[[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინო]]}}
| ხანგრძლივობა = 4:06
| ლეიბლი = {{hlist|[[Streamline Records|Streamline]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[KonLive Distribution|KonLive]]}}
| ავტორი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Government Hooker]]
| წინა წელი = 2011
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Hair (ლედი გაგას სიმღერა)|Hair]]
| შემდეგი წელი = 2011
}}
„'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [[DJ White Shadow]], [[ფერნანდო გარიბეი]] და [[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]. „Americano“-ზე გავლენა მოახდინა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო საკამათო კალიფორნიის მე-8 წინადადების გაუქმებასთან (ეს იყო კენჭისყრის ინიციატივა, რომელიც ქორწინებას განმარტავდა, როგორც კავშირს მხოლოდ საპირისპირო სქესის წყვილებს შორის, რითაც კრძალავდა და აბათილებდა [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანთა ქორწინებას]] მთელ შტატში), ასევე [[მექსიკელები|მექსიკელი]] იმიგრანტების მზარდ ბრძოლასთან. სიმღერა აერთიანებს [[მარიაჩი]]ს, [[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსსა]] და [[ტექნო]] ჟანრებს [[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინოამერიკული მუსიკის]] ელემენტებთან ერთად. ტექსტობრივად, სიმღერა ლედი გაგას ქალისადმი გატაცებაზე მოგვითხრობს.
„Americano“-სადმი კრიტიკული გამოხმაურება არაერთგვაროვანი იყო. სიმღერამ მე-17 ადგილი დაიკავა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[Dance/Electronic Digital Songs]]-ის ჩარტში, ხოლო [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეის]] [[Gaon Chart|Gaon-ის საერთაშორისო ჩამონატვირთების ჩარტში]] — 98-ე ადგილი. გაგამ სიმღერის დებიუტი მოაწყო [[გვადალახარა|გვადალახარაში]], [[მექსიკა|მექსიკაში]], [[2011]] წლის [[3 მაისი|3 მაის]]ს, თავისი ტურნეს, [[The Monster Ball Tour]], ფარგლებში. მოგვიანებით ის გახდა მისი კიდევ ერთი ტურნეს, [[Born This Way Ball]] ([[2012]]–2013), სეტლისტის ნაწილი, სადაც სიმღერის შესრულებისას მომღერალს თავისი ცნობილი [[ლედი გაგას ხორცის კაბა|„ხორცის კაბის“]] ხელოვნური რეპლიკა ეცვა. 2024 წელს მან „Americano“-ს ჯაზ-ვერსია შეასრულა თავისი რეზიდენციის, [[Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano|Jazz & Piano]], ფარგლებში [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]]. ტრეკი ასევე გამოყენებული იყო [[DreamWorks Animation]]-ის 2011 წლის ფილმის, [[ჩექმებიანი კატა (2011 წლის ფილმი)|ჩექმებიანი კატა]], დასასრულს.
==რესურსები ინტერნეტში==
*{{cite web |url=http://www.gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=E&serviceGbn=S1020&targetTime=23&hitYear=2011&termGbn=week |title=Gaon International Download Chart |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-05-29 |work=Gaon Chart |publisher=Korea Music Content Industry Association |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.billboard.com/artist/lady-gaga/chart-history/dtn/ |title=Lady Gaga Chart History (Dance/Electronic Digital Song Sales) |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-06-11 |work=Billboard |publisher=Penske Media Corporation |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.mtv.com/news/1684061/lady-gaga-meat-dress-born-this-way-ball/ |title=Lady Gaga Revives Meat Dress For Born This Way Ball |accessdate=2024-05-15 |author=Vena, Jocelyn |date=2012-04-27 |work=MTV News |publisher=Viacom |archiveurl= |archivedate= }}
om09638vfsz0n25fs17uvl98ry7llyn
5356720
5356718
2026-04-14T20:09:18Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:2011 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356720
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Americano
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სიმღერა]]
| შემსრულებელი = [[ლედი გაგა]]
| ალბომი = [[Born This Way]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[ესპანური ენა|ესპანური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2011|5|23}}
| ჩაიწერა = [[2010]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[მარიაჩი]]|[[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსი]]|[[ტექნო]]|[[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინო]]}}
| ხანგრძლივობა = 4:06
| ლეიბლი = {{hlist|[[Streamline Records|Streamline]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[KonLive Distribution|KonLive]]}}
| ავტორი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Government Hooker]]
| წინა წელი = 2011
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Hair (ლედი გაგას სიმღერა)|Hair]]
| შემდეგი წელი = 2011
}}
„'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [[DJ White Shadow]], [[ფერნანდო გარიბეი]] და [[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]. „Americano“-ზე გავლენა მოახდინა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო საკამათო კალიფორნიის მე-8 წინადადების გაუქმებასთან (ეს იყო კენჭისყრის ინიციატივა, რომელიც ქორწინებას განმარტავდა, როგორც კავშირს მხოლოდ საპირისპირო სქესის წყვილებს შორის, რითაც კრძალავდა და აბათილებდა [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანთა ქორწინებას]] მთელ შტატში), ასევე [[მექსიკელები|მექსიკელი]] იმიგრანტების მზარდ ბრძოლასთან. სიმღერა აერთიანებს [[მარიაჩი]]ს, [[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსსა]] და [[ტექნო]] ჟანრებს [[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინოამერიკული მუსიკის]] ელემენტებთან ერთად. ტექსტობრივად, სიმღერა ლედი გაგას ქალისადმი გატაცებაზე მოგვითხრობს.
„Americano“-სადმი კრიტიკული გამოხმაურება არაერთგვაროვანი იყო. სიმღერამ მე-17 ადგილი დაიკავა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[Dance/Electronic Digital Songs]]-ის ჩარტში, ხოლო [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეის]] [[Gaon Chart|Gaon-ის საერთაშორისო ჩამონატვირთების ჩარტში]] — 98-ე ადგილი. გაგამ სიმღერის დებიუტი მოაწყო [[გვადალახარა|გვადალახარაში]], [[მექსიკა|მექსიკაში]], [[2011]] წლის [[3 მაისი|3 მაის]]ს, თავისი ტურნეს, [[The Monster Ball Tour]], ფარგლებში. მოგვიანებით ის გახდა მისი კიდევ ერთი ტურნეს, [[Born This Way Ball]] ([[2012]]–2013), სეტლისტის ნაწილი, სადაც სიმღერის შესრულებისას მომღერალს თავისი ცნობილი [[ლედი გაგას ხორცის კაბა|„ხორცის კაბის“]] ხელოვნური რეპლიკა ეცვა. 2024 წელს მან „Americano“-ს ჯაზ-ვერსია შეასრულა თავისი რეზიდენციის, [[Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano|Jazz & Piano]], ფარგლებში [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]]. ტრეკი ასევე გამოყენებული იყო [[DreamWorks Animation]]-ის 2011 წლის ფილმის, [[ჩექმებიანი კატა (2011 წლის ფილმი)|ჩექმებიანი კატა]], დასასრულს.
==რესურსები ინტერნეტში==
*{{cite web |url=http://www.gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=E&serviceGbn=S1020&targetTime=23&hitYear=2011&termGbn=week |title=Gaon International Download Chart |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-05-29 |work=Gaon Chart |publisher=Korea Music Content Industry Association |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.billboard.com/artist/lady-gaga/chart-history/dtn/ |title=Lady Gaga Chart History (Dance/Electronic Digital Song Sales) |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-06-11 |work=Billboard |publisher=Penske Media Corporation |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.mtv.com/news/1684061/lady-gaga-meat-dress-born-this-way-ball/ |title=Lady Gaga Revives Meat Dress For Born This Way Ball |accessdate=2024-05-15 |author=Vena, Jocelyn |date=2012-04-27 |work=MTV News |publisher=Viacom |archiveurl= |archivedate= }}
[[კატეგორია:2011 წლის სიმღერები]]
ac1k9qhwdkcbnux0hlrrs0i1vnxipzw
5356721
5356720
2026-04-14T20:09:23Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356721
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Americano
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სიმღერა]]
| შემსრულებელი = [[ლედი გაგა]]
| ალბომი = [[Born This Way]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[ესპანური ენა|ესპანური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2011|5|23}}
| ჩაიწერა = [[2010]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[მარიაჩი]]|[[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსი]]|[[ტექნო]]|[[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინო]]}}
| ხანგრძლივობა = 4:06
| ლეიბლი = {{hlist|[[Streamline Records|Streamline]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[KonLive Distribution|KonLive]]}}
| ავტორი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Government Hooker]]
| წინა წელი = 2011
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Hair (ლედი გაგას სიმღერა)|Hair]]
| შემდეგი წელი = 2011
}}
„'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [[DJ White Shadow]], [[ფერნანდო გარიბეი]] და [[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]. „Americano“-ზე გავლენა მოახდინა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო საკამათო კალიფორნიის მე-8 წინადადების გაუქმებასთან (ეს იყო კენჭისყრის ინიციატივა, რომელიც ქორწინებას განმარტავდა, როგორც კავშირს მხოლოდ საპირისპირო სქესის წყვილებს შორის, რითაც კრძალავდა და აბათილებდა [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანთა ქორწინებას]] მთელ შტატში), ასევე [[მექსიკელები|მექსიკელი]] იმიგრანტების მზარდ ბრძოლასთან. სიმღერა აერთიანებს [[მარიაჩი]]ს, [[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსსა]] და [[ტექნო]] ჟანრებს [[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინოამერიკული მუსიკის]] ელემენტებთან ერთად. ტექსტობრივად, სიმღერა ლედი გაგას ქალისადმი გატაცებაზე მოგვითხრობს.
„Americano“-სადმი კრიტიკული გამოხმაურება არაერთგვაროვანი იყო. სიმღერამ მე-17 ადგილი დაიკავა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[Dance/Electronic Digital Songs]]-ის ჩარტში, ხოლო [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეის]] [[Gaon Chart|Gaon-ის საერთაშორისო ჩამონატვირთების ჩარტში]] — 98-ე ადგილი. გაგამ სიმღერის დებიუტი მოაწყო [[გვადალახარა|გვადალახარაში]], [[მექსიკა|მექსიკაში]], [[2011]] წლის [[3 მაისი|3 მაის]]ს, თავისი ტურნეს, [[The Monster Ball Tour]], ფარგლებში. მოგვიანებით ის გახდა მისი კიდევ ერთი ტურნეს, [[Born This Way Ball]] ([[2012]]–2013), სეტლისტის ნაწილი, სადაც სიმღერის შესრულებისას მომღერალს თავისი ცნობილი [[ლედი გაგას ხორცის კაბა|„ხორცის კაბის“]] ხელოვნური რეპლიკა ეცვა. 2024 წელს მან „Americano“-ს ჯაზ-ვერსია შეასრულა თავისი რეზიდენციის, [[Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano|Jazz & Piano]], ფარგლებში [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]]. ტრეკი ასევე გამოყენებული იყო [[DreamWorks Animation]]-ის 2011 წლის ფილმის, [[ჩექმებიანი კატა (2011 წლის ფილმი)|ჩექმებიანი კატა]], დასასრულს.
==რესურსები ინტერნეტში==
*{{cite web |url=http://www.gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=E&serviceGbn=S1020&targetTime=23&hitYear=2011&termGbn=week |title=Gaon International Download Chart |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-05-29 |work=Gaon Chart |publisher=Korea Music Content Industry Association |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.billboard.com/artist/lady-gaga/chart-history/dtn/ |title=Lady Gaga Chart History (Dance/Electronic Digital Song Sales) |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-06-11 |work=Billboard |publisher=Penske Media Corporation |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.mtv.com/news/1684061/lady-gaga-meat-dress-born-this-way-ball/ |title=Lady Gaga Revives Meat Dress For Born This Way Ball |accessdate=2024-05-15 |author=Vena, Jocelyn |date=2012-04-27 |work=MTV News |publisher=Viacom |archiveurl= |archivedate= }}
[[კატეგორია:2011 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები]]
2b64batny2qznkle5fk2zo0cxjgmvjz
5356722
5356721
2026-04-14T20:09:31Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:Interscope Records-ის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356722
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Americano
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სიმღერა]]
| შემსრულებელი = [[ლედი გაგა]]
| ალბომი = [[Born This Way]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[ესპანური ენა|ესპანური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2011|5|23}}
| ჩაიწერა = [[2010]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[მარიაჩი]]|[[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსი]]|[[ტექნო]]|[[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინო]]}}
| ხანგრძლივობა = 4:06
| ლეიბლი = {{hlist|[[Streamline Records|Streamline]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[KonLive Distribution|KonLive]]}}
| ავტორი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Government Hooker]]
| წინა წელი = 2011
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Hair (ლედი გაგას სიმღერა)|Hair]]
| შემდეგი წელი = 2011
}}
„'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [[DJ White Shadow]], [[ფერნანდო გარიბეი]] და [[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]. „Americano“-ზე გავლენა მოახდინა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო საკამათო კალიფორნიის მე-8 წინადადების გაუქმებასთან (ეს იყო კენჭისყრის ინიციატივა, რომელიც ქორწინებას განმარტავდა, როგორც კავშირს მხოლოდ საპირისპირო სქესის წყვილებს შორის, რითაც კრძალავდა და აბათილებდა [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანთა ქორწინებას]] მთელ შტატში), ასევე [[მექსიკელები|მექსიკელი]] იმიგრანტების მზარდ ბრძოლასთან. სიმღერა აერთიანებს [[მარიაჩი]]ს, [[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსსა]] და [[ტექნო]] ჟანრებს [[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინოამერიკული მუსიკის]] ელემენტებთან ერთად. ტექსტობრივად, სიმღერა ლედი გაგას ქალისადმი გატაცებაზე მოგვითხრობს.
„Americano“-სადმი კრიტიკული გამოხმაურება არაერთგვაროვანი იყო. სიმღერამ მე-17 ადგილი დაიკავა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[Dance/Electronic Digital Songs]]-ის ჩარტში, ხოლო [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეის]] [[Gaon Chart|Gaon-ის საერთაშორისო ჩამონატვირთების ჩარტში]] — 98-ე ადგილი. გაგამ სიმღერის დებიუტი მოაწყო [[გვადალახარა|გვადალახარაში]], [[მექსიკა|მექსიკაში]], [[2011]] წლის [[3 მაისი|3 მაის]]ს, თავისი ტურნეს, [[The Monster Ball Tour]], ფარგლებში. მოგვიანებით ის გახდა მისი კიდევ ერთი ტურნეს, [[Born This Way Ball]] ([[2012]]–2013), სეტლისტის ნაწილი, სადაც სიმღერის შესრულებისას მომღერალს თავისი ცნობილი [[ლედი გაგას ხორცის კაბა|„ხორცის კაბის“]] ხელოვნური რეპლიკა ეცვა. 2024 წელს მან „Americano“-ს ჯაზ-ვერსია შეასრულა თავისი რეზიდენციის, [[Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano|Jazz & Piano]], ფარგლებში [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]]. ტრეკი ასევე გამოყენებული იყო [[DreamWorks Animation]]-ის 2011 წლის ფილმის, [[ჩექმებიანი კატა (2011 წლის ფილმი)|ჩექმებიანი კატა]], დასასრულს.
==რესურსები ინტერნეტში==
*{{cite web |url=http://www.gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=E&serviceGbn=S1020&targetTime=23&hitYear=2011&termGbn=week |title=Gaon International Download Chart |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-05-29 |work=Gaon Chart |publisher=Korea Music Content Industry Association |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.billboard.com/artist/lady-gaga/chart-history/dtn/ |title=Lady Gaga Chart History (Dance/Electronic Digital Song Sales) |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-06-11 |work=Billboard |publisher=Penske Media Corporation |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.mtv.com/news/1684061/lady-gaga-meat-dress-born-this-way-ball/ |title=Lady Gaga Revives Meat Dress For Born This Way Ball |accessdate=2024-05-15 |author=Vena, Jocelyn |date=2012-04-27 |work=MTV News |publisher=Viacom |archiveurl= |archivedate= }}
[[კატეგორია:2011 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები]]
[[კატეგორია:Interscope Records-ის სიმღერები]]
fvrcqu88ixt7xvxzmcwypxgdryhqvwk
5356723
5356722
2026-04-14T20:10:00Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:ესპანურენოვანი სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356723
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Americano
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სიმღერა]]
| შემსრულებელი = [[ლედი გაგა]]
| ალბომი = [[Born This Way]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[ესპანური ენა|ესპანური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2011|5|23}}
| ჩაიწერა = [[2010]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[მარიაჩი]]|[[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსი]]|[[ტექნო]]|[[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინო]]}}
| ხანგრძლივობა = 4:06
| ლეიბლი = {{hlist|[[Streamline Records|Streamline]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[KonLive Distribution|KonLive]]}}
| ავტორი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Government Hooker]]
| წინა წელი = 2011
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Hair (ლედი გაგას სიმღერა)|Hair]]
| შემდეგი წელი = 2011
}}
„'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [[DJ White Shadow]], [[ფერნანდო გარიბეი]] და [[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]. „Americano“-ზე გავლენა მოახდინა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო საკამათო კალიფორნიის მე-8 წინადადების გაუქმებასთან (ეს იყო კენჭისყრის ინიციატივა, რომელიც ქორწინებას განმარტავდა, როგორც კავშირს მხოლოდ საპირისპირო სქესის წყვილებს შორის, რითაც კრძალავდა და აბათილებდა [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანთა ქორწინებას]] მთელ შტატში), ასევე [[მექსიკელები|მექსიკელი]] იმიგრანტების მზარდ ბრძოლასთან. სიმღერა აერთიანებს [[მარიაჩი]]ს, [[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსსა]] და [[ტექნო]] ჟანრებს [[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინოამერიკული მუსიკის]] ელემენტებთან ერთად. ტექსტობრივად, სიმღერა ლედი გაგას ქალისადმი გატაცებაზე მოგვითხრობს.
„Americano“-სადმი კრიტიკული გამოხმაურება არაერთგვაროვანი იყო. სიმღერამ მე-17 ადგილი დაიკავა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[Dance/Electronic Digital Songs]]-ის ჩარტში, ხოლო [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეის]] [[Gaon Chart|Gaon-ის საერთაშორისო ჩამონატვირთების ჩარტში]] — 98-ე ადგილი. გაგამ სიმღერის დებიუტი მოაწყო [[გვადალახარა|გვადალახარაში]], [[მექსიკა|მექსიკაში]], [[2011]] წლის [[3 მაისი|3 მაის]]ს, თავისი ტურნეს, [[The Monster Ball Tour]], ფარგლებში. მოგვიანებით ის გახდა მისი კიდევ ერთი ტურნეს, [[Born This Way Ball]] ([[2012]]–2013), სეტლისტის ნაწილი, სადაც სიმღერის შესრულებისას მომღერალს თავისი ცნობილი [[ლედი გაგას ხორცის კაბა|„ხორცის კაბის“]] ხელოვნური რეპლიკა ეცვა. 2024 წელს მან „Americano“-ს ჯაზ-ვერსია შეასრულა თავისი რეზიდენციის, [[Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano|Jazz & Piano]], ფარგლებში [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]]. ტრეკი ასევე გამოყენებული იყო [[DreamWorks Animation]]-ის 2011 წლის ფილმის, [[ჩექმებიანი კატა (2011 წლის ფილმი)|ჩექმებიანი კატა]], დასასრულს.
==რესურსები ინტერნეტში==
*{{cite web |url=http://www.gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=E&serviceGbn=S1020&targetTime=23&hitYear=2011&termGbn=week |title=Gaon International Download Chart |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-05-29 |work=Gaon Chart |publisher=Korea Music Content Industry Association |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.billboard.com/artist/lady-gaga/chart-history/dtn/ |title=Lady Gaga Chart History (Dance/Electronic Digital Song Sales) |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-06-11 |work=Billboard |publisher=Penske Media Corporation |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.mtv.com/news/1684061/lady-gaga-meat-dress-born-this-way-ball/ |title=Lady Gaga Revives Meat Dress For Born This Way Ball |accessdate=2024-05-15 |author=Vena, Jocelyn |date=2012-04-27 |work=MTV News |publisher=Viacom |archiveurl= |archivedate= }}
[[კატეგორია:2011 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები]]
[[კატეგორია:Interscope Records-ის სიმღერები]]
[[კატეგორია:ესპანურენოვანი სიმღერები]]
fi2zgn30oym81arhd5j4dfk5rfupb3b
5356725
5356723
2026-04-14T20:10:07Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:ინგლისურენოვანი სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356725
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სიმღერა
| სახელწოდება = Americano
| გარეკანი =
| ალტ =
| ტიპი = [[სიმღერა]]
| შემსრულებელი = [[ლედი გაგა]]
| ალბომი = [[Born This Way]]
| ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[ესპანური ენა|ესპანური]]
| B-მხარე =
| გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2011|5|23}}
| ჩაიწერა = [[2010]]
| სტუდია =
| ჟანრი = {{hlist|[[მარიაჩი]]|[[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსი]]|[[ტექნო]]|[[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინო]]}}
| ხანგრძლივობა = 4:06
| ლეიბლი = {{hlist|[[Streamline Records|Streamline]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[KonLive Distribution|KonLive]]}}
| ავტორი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| პროდიუსერი = {{hlist|[[ლედი გაგა]]|[[DJ White Shadow]]|[[ფერნანდო გარიბეი]]|[[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]}}
| წინა_სახელწოდება = [[Government Hooker]]
| წინა წელი = 2011
| შემდეგი_სახელწოდება = [[Hair (ლედი გაგას სიმღერა)|Hair]]
| შემდეგი წელი = 2011
}}
„'''Americano'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ლედი გაგა|ლედი გაგას]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Born This Way]] (2011). სიმღერა დაიწერა და მისი პროდიუსერები არიან თავად გაგა, [[DJ White Shadow]], [[ფერნანდო გარიბეი]] და [[ბრაიან ლი (სიმღერების ავტორი)|ბრაიან ლი]]. „Americano“-ზე გავლენა მოახდინა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო საკამათო კალიფორნიის მე-8 წინადადების გაუქმებასთან (ეს იყო კენჭისყრის ინიციატივა, რომელიც ქორწინებას განმარტავდა, როგორც კავშირს მხოლოდ საპირისპირო სქესის წყვილებს შორის, რითაც კრძალავდა და აბათილებდა [[ერთსქესიანთა ქორწინება|ერთსქესიანთა ქორწინებას]] მთელ შტატში), ასევე [[მექსიკელები|მექსიკელი]] იმიგრანტების მზარდ ბრძოლასთან. სიმღერა აერთიანებს [[მარიაჩი]]ს, [[ჰაუსი (მუსიკა)|ჰაუსსა]] და [[ტექნო]] ჟანრებს [[ლათინოამერიკული მუსიკა|ლათინოამერიკული მუსიკის]] ელემენტებთან ერთად. ტექსტობრივად, სიმღერა ლედი გაგას ქალისადმი გატაცებაზე მოგვითხრობს.
„Americano“-სადმი კრიტიკული გამოხმაურება არაერთგვაროვანი იყო. სიმღერამ მე-17 ადგილი დაიკავა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[Dance/Electronic Digital Songs]]-ის ჩარტში, ხოლო [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეის]] [[Gaon Chart|Gaon-ის საერთაშორისო ჩამონატვირთების ჩარტში]] — 98-ე ადგილი. გაგამ სიმღერის დებიუტი მოაწყო [[გვადალახარა|გვადალახარაში]], [[მექსიკა|მექსიკაში]], [[2011]] წლის [[3 მაისი|3 მაის]]ს, თავისი ტურნეს, [[The Monster Ball Tour]], ფარგლებში. მოგვიანებით ის გახდა მისი კიდევ ერთი ტურნეს, [[Born This Way Ball]] ([[2012]]–2013), სეტლისტის ნაწილი, სადაც სიმღერის შესრულებისას მომღერალს თავისი ცნობილი [[ლედი გაგას ხორცის კაბა|„ხორცის კაბის“]] ხელოვნური რეპლიკა ეცვა. 2024 წელს მან „Americano“-ს ჯაზ-ვერსია შეასრულა თავისი რეზიდენციის, [[Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano|Jazz & Piano]], ფარგლებში [[ლას-ვეგასი|ლას-ვეგასში]]. ტრეკი ასევე გამოყენებული იყო [[DreamWorks Animation]]-ის 2011 წლის ფილმის, [[ჩექმებიანი კატა (2011 წლის ფილმი)|ჩექმებიანი კატა]], დასასრულს.
==რესურსები ინტერნეტში==
*{{cite web |url=http://www.gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=E&serviceGbn=S1020&targetTime=23&hitYear=2011&termGbn=week |title=Gaon International Download Chart |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-05-29 |work=Gaon Chart |publisher=Korea Music Content Industry Association |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.billboard.com/artist/lady-gaga/chart-history/dtn/ |title=Lady Gaga Chart History (Dance/Electronic Digital Song Sales) |accessdate=2024-05-15 |author= |date=2011-06-11 |work=Billboard |publisher=Penske Media Corporation |archiveurl= |archivedate= }}
*{{cite web |url=https://www.mtv.com/news/1684061/lady-gaga-meat-dress-born-this-way-ball/ |title=Lady Gaga Revives Meat Dress For Born This Way Ball |accessdate=2024-05-15 |author=Vena, Jocelyn |date=2012-04-27 |work=MTV News |publisher=Viacom |archiveurl= |archivedate= }}
[[კატეგორია:2011 წლის სიმღერები]]
[[კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები]]
[[კატეგორია:Interscope Records-ის სიმღერები]]
[[კატეგორია:ესპანურენოვანი სიმღერები]]
[[კატეგორია:ინგლისურენოვანი სიმღერები]]
jbvsq63i131hw9cxyk48x5aj9f1qv8i
განხილვა:Americano (სიმღერა)
1
880485
5356719
2026-04-14T20:08:27Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356719
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
მომხმარებლის განხილვა:Nihad nerweyi
3
880486
5356727
2026-04-14T20:11:44Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356727
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 20:11, 14 აპრილი 2026 (UTC)
n25ylp12zkekiwglmta4vfnaj0g3ook
ჯონ ხაირო ველასკესი
0
880487
5356728
2026-04-14T20:13:38Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: '''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“, იყო [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO"...
5356728
wikitext
text/x-wiki
'''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“, იყო [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO">{{cite web |url=http://www.elmundo.es/accesible/america/2013/09/16/colombia/1379354709.html |title=El ex jefe de sicarios de Pablo Escobar seguirá en prisión al menos hasta 2016 (Spanish). Murio tras la enfermedad de Cancer Ex-chief of Pablo Escobar's hitmen to be in prison until 2016. |accessdate=2016-10-03 |author= |date=2013-09-16 |work=El Mundo |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> რომელიც [[მედელინის კარტელი|მედელინის კარტელის]] კრიმინალური სტრუქტურის ნაწილს წარმოადგენდა [[1992]] წელს კოლუმბიის მართლმსაჯულების სისტემის წინაშე ჩაბარებამდე. ამ სტრუქტურის შიგნით იგი ამტკიცებდა, რომ იყო [[ლეიტენანტი]] და მეთაურობდა [[სიკარიო|სიკარიოების]] (დაქირავებული მკვლელების) ნახევარს.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2014/08/27/world/americas/colombia-hit-man-released/index.html |title=Colombia frees Escobar man who killed |accessdate=2026-01-20 |author=Ramos, Fernando; Romo, Rafael |date=2014-08-27 |work=CNN.com |publisher=CNN |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
sx49iaj7qcw7f5istmia1vw1y3kqthd
5356730
5356728
2026-04-14T20:15:50Z
Andria Gagua
170044
5356730
wikitext
text/x-wiki
'''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“, იყო [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO">{{cite web |url=http://www.elmundo.es/accesible/america/2013/09/16/colombia/1379354709.html |title=El ex jefe de sicarios de Pablo Escobar seguirá en prisión al menos hasta 2016 (Spanish). Murio tras la enfermedad de Cancer Ex-chief of Pablo Escobar's hitmen to be in prison until 2016. |accessdate=2016-10-03 |author= |date=2013-09-16 |work=El Mundo |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> რომელიც [[მედელინის კარტელი|მედელინის კარტელის]] კრიმინალური სტრუქტურის ნაწილს წარმოადგენდა [[1992]] წელს კოლუმბიის მართლმსაჯულების სისტემის წინაშე ჩაბარებამდე. ამ სტრუქტურის შიგნით იგი ამტკიცებდა, რომ იყო [[ლეიტენანტი]] და მეთაურობდა [[სიკარიო|სიკარიოების]] (დაქირავებული მკვლელების) ნახევარს.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2014/08/27/world/americas/colombia-hit-man-released/index.html |title=Colombia frees Escobar man who killed |accessdate=2026-01-20 |author=Ramos, Fernando; Romo, Rafael |date=2014-08-27 |work=CNN.com |publisher=CNN |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
ველასკესი დაიბადა [[იარუმალი|იარუმალის]] მუნიციპალიტეტში, [[ანტიოქიის დეპარტამენტი|ანტიოქიაში]], [[კოლუმბია]]. იგი მსახურობდა [[კოლუმბიის ეროვნული არმია|კოლუმბიის ეროვნულ არმიაში]]; მოგვიანებით სწავლობდა ეროვნული პოლიციის კადეტთა სკოლაში, რომელიც რამდენიმე დღეში მიატოვა და შეუერთდა [[კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალები|კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალების]] შეგირდთა სკოლას. სწორედ აქ მიიღო მან მეტსახელი „პოპაი“, პერსონაჟთან ფიზიკური მსგავსების გამო. მოგვიანებით მან [[პლასტიკური ქირურგია|პლასტიკური ოპერაცია]] გაიკეთა და დაკარგა თავდაპირველი გამორჩეული გარეგნობა.<ref name="Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/americas/kingpin-escobar-lives-on-in-heart-of-top-hitman-popeye-1.1632101 |title=Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye |accessdate=2020-02-06 |author= |date=2015-12-06 |work=Gulf News |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ველასკესი ციხიდან გაიქცა, თუმცა მოგვიანებით კვლავ დააკავეს და მან სასჯელი სრულად მოიხადა.<ref name="Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar’s Top Hitman Who Killed Over 250 People">{{cite web |url=https://allthatsinteresting.com/john-jairo-velasquez |title=Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar's Top Hitman Who Killed Over 250 People |accessdate=2020-02-06 |author=Rennie, Daniel |date=2018-04-26 |work=AllThatsInteresting.com |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
kpfap2zikhf8ikwa8ybr2vccbrbs2wo
5356731
5356730
2026-04-14T20:18:17Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:1962 წელს დაბადებულები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356731
wikitext
text/x-wiki
'''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“, იყო [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO">{{cite web |url=http://www.elmundo.es/accesible/america/2013/09/16/colombia/1379354709.html |title=El ex jefe de sicarios de Pablo Escobar seguirá en prisión al menos hasta 2016 (Spanish). Murio tras la enfermedad de Cancer Ex-chief of Pablo Escobar's hitmen to be in prison until 2016. |accessdate=2016-10-03 |author= |date=2013-09-16 |work=El Mundo |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> რომელიც [[მედელინის კარტელი|მედელინის კარტელის]] კრიმინალური სტრუქტურის ნაწილს წარმოადგენდა [[1992]] წელს კოლუმბიის მართლმსაჯულების სისტემის წინაშე ჩაბარებამდე. ამ სტრუქტურის შიგნით იგი ამტკიცებდა, რომ იყო [[ლეიტენანტი]] და მეთაურობდა [[სიკარიო|სიკარიოების]] (დაქირავებული მკვლელების) ნახევარს.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2014/08/27/world/americas/colombia-hit-man-released/index.html |title=Colombia frees Escobar man who killed |accessdate=2026-01-20 |author=Ramos, Fernando; Romo, Rafael |date=2014-08-27 |work=CNN.com |publisher=CNN |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
ველასკესი დაიბადა [[იარუმალი|იარუმალის]] მუნიციპალიტეტში, [[ანტიოქიის დეპარტამენტი|ანტიოქიაში]], [[კოლუმბია]]. იგი მსახურობდა [[კოლუმბიის ეროვნული არმია|კოლუმბიის ეროვნულ არმიაში]]; მოგვიანებით სწავლობდა ეროვნული პოლიციის კადეტთა სკოლაში, რომელიც რამდენიმე დღეში მიატოვა და შეუერთდა [[კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალები|კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალების]] შეგირდთა სკოლას. სწორედ აქ მიიღო მან მეტსახელი „პოპაი“, პერსონაჟთან ფიზიკური მსგავსების გამო. მოგვიანებით მან [[პლასტიკური ქირურგია|პლასტიკური ოპერაცია]] გაიკეთა და დაკარგა თავდაპირველი გამორჩეული გარეგნობა.<ref name="Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/americas/kingpin-escobar-lives-on-in-heart-of-top-hitman-popeye-1.1632101 |title=Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye |accessdate=2020-02-06 |author= |date=2015-12-06 |work=Gulf News |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ველასკესი ციხიდან გაიქცა, თუმცა მოგვიანებით კვლავ დააკავეს და მან სასჯელი სრულად მოიხადა.<ref name="Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar’s Top Hitman Who Killed Over 250 People">{{cite web |url=https://allthatsinteresting.com/john-jairo-velasquez |title=Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar's Top Hitman Who Killed Over 250 People |accessdate=2020-02-06 |author=Rennie, Daniel |date=2018-04-26 |work=AllThatsInteresting.com |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:1962 წელს დაბადებულები]]
tsj1d3188sgvd686h1km3u8jm261dwp
5356732
5356731
2026-04-14T20:18:24Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:2020 წელს გარდაცვლილები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356732
wikitext
text/x-wiki
'''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“, იყო [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO">{{cite web |url=http://www.elmundo.es/accesible/america/2013/09/16/colombia/1379354709.html |title=El ex jefe de sicarios de Pablo Escobar seguirá en prisión al menos hasta 2016 (Spanish). Murio tras la enfermedad de Cancer Ex-chief of Pablo Escobar's hitmen to be in prison until 2016. |accessdate=2016-10-03 |author= |date=2013-09-16 |work=El Mundo |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> რომელიც [[მედელინის კარტელი|მედელინის კარტელის]] კრიმინალური სტრუქტურის ნაწილს წარმოადგენდა [[1992]] წელს კოლუმბიის მართლმსაჯულების სისტემის წინაშე ჩაბარებამდე. ამ სტრუქტურის შიგნით იგი ამტკიცებდა, რომ იყო [[ლეიტენანტი]] და მეთაურობდა [[სიკარიო|სიკარიოების]] (დაქირავებული მკვლელების) ნახევარს.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2014/08/27/world/americas/colombia-hit-man-released/index.html |title=Colombia frees Escobar man who killed |accessdate=2026-01-20 |author=Ramos, Fernando; Romo, Rafael |date=2014-08-27 |work=CNN.com |publisher=CNN |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
ველასკესი დაიბადა [[იარუმალი|იარუმალის]] მუნიციპალიტეტში, [[ანტიოქიის დეპარტამენტი|ანტიოქიაში]], [[კოლუმბია]]. იგი მსახურობდა [[კოლუმბიის ეროვნული არმია|კოლუმბიის ეროვნულ არმიაში]]; მოგვიანებით სწავლობდა ეროვნული პოლიციის კადეტთა სკოლაში, რომელიც რამდენიმე დღეში მიატოვა და შეუერთდა [[კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალები|კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალების]] შეგირდთა სკოლას. სწორედ აქ მიიღო მან მეტსახელი „პოპაი“, პერსონაჟთან ფიზიკური მსგავსების გამო. მოგვიანებით მან [[პლასტიკური ქირურგია|პლასტიკური ოპერაცია]] გაიკეთა და დაკარგა თავდაპირველი გამორჩეული გარეგნობა.<ref name="Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/americas/kingpin-escobar-lives-on-in-heart-of-top-hitman-popeye-1.1632101 |title=Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye |accessdate=2020-02-06 |author= |date=2015-12-06 |work=Gulf News |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ველასკესი ციხიდან გაიქცა, თუმცა მოგვიანებით კვლავ დააკავეს და მან სასჯელი სრულად მოიხადა.<ref name="Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar’s Top Hitman Who Killed Over 250 People">{{cite web |url=https://allthatsinteresting.com/john-jairo-velasquez |title=Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar's Top Hitman Who Killed Over 250 People |accessdate=2020-02-06 |author=Rennie, Daniel |date=2018-04-26 |work=AllThatsInteresting.com |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:1962 წელს დაბადებულები]]
[[კატეგორია:2020 წელს გარდაცვლილები]]
1woxchhvaya8474pspg3djntd7sl7my
5356733
5356732
2026-04-14T20:18:32Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:კოლუმბიელი დამნაშავეები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356733
wikitext
text/x-wiki
'''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“, იყო [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO">{{cite web |url=http://www.elmundo.es/accesible/america/2013/09/16/colombia/1379354709.html |title=El ex jefe de sicarios de Pablo Escobar seguirá en prisión al menos hasta 2016 (Spanish). Murio tras la enfermedad de Cancer Ex-chief of Pablo Escobar's hitmen to be in prison until 2016. |accessdate=2016-10-03 |author= |date=2013-09-16 |work=El Mundo |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> რომელიც [[მედელინის კარტელი|მედელინის კარტელის]] კრიმინალური სტრუქტურის ნაწილს წარმოადგენდა [[1992]] წელს კოლუმბიის მართლმსაჯულების სისტემის წინაშე ჩაბარებამდე. ამ სტრუქტურის შიგნით იგი ამტკიცებდა, რომ იყო [[ლეიტენანტი]] და მეთაურობდა [[სიკარიო|სიკარიოების]] (დაქირავებული მკვლელების) ნახევარს.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2014/08/27/world/americas/colombia-hit-man-released/index.html |title=Colombia frees Escobar man who killed |accessdate=2026-01-20 |author=Ramos, Fernando; Romo, Rafael |date=2014-08-27 |work=CNN.com |publisher=CNN |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
ველასკესი დაიბადა [[იარუმალი|იარუმალის]] მუნიციპალიტეტში, [[ანტიოქიის დეპარტამენტი|ანტიოქიაში]], [[კოლუმბია]]. იგი მსახურობდა [[კოლუმბიის ეროვნული არმია|კოლუმბიის ეროვნულ არმიაში]]; მოგვიანებით სწავლობდა ეროვნული პოლიციის კადეტთა სკოლაში, რომელიც რამდენიმე დღეში მიატოვა და შეუერთდა [[კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალები|კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალების]] შეგირდთა სკოლას. სწორედ აქ მიიღო მან მეტსახელი „პოპაი“, პერსონაჟთან ფიზიკური მსგავსების გამო. მოგვიანებით მან [[პლასტიკური ქირურგია|პლასტიკური ოპერაცია]] გაიკეთა და დაკარგა თავდაპირველი გამორჩეული გარეგნობა.<ref name="Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/americas/kingpin-escobar-lives-on-in-heart-of-top-hitman-popeye-1.1632101 |title=Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye |accessdate=2020-02-06 |author= |date=2015-12-06 |work=Gulf News |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ველასკესი ციხიდან გაიქცა, თუმცა მოგვიანებით კვლავ დააკავეს და მან სასჯელი სრულად მოიხადა.<ref name="Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar’s Top Hitman Who Killed Over 250 People">{{cite web |url=https://allthatsinteresting.com/john-jairo-velasquez |title=Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar's Top Hitman Who Killed Over 250 People |accessdate=2020-02-06 |author=Rennie, Daniel |date=2018-04-26 |work=AllThatsInteresting.com |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:1962 წელს დაბადებულები]]
[[კატეგორია:2020 წელს გარდაცვლილები]]
[[კატეგორია:კოლუმბიელი დამნაშავეები]]
95vldsi3nqkcffjuu7pekxxr90bwitv
5356734
5356733
2026-04-14T20:18:37Z
Andria Gagua
170044
დაემატა [[კატეგორია:კოლუმბიელი მკვლელები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356734
wikitext
text/x-wiki
'''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“, იყო [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO">{{cite web |url=http://www.elmundo.es/accesible/america/2013/09/16/colombia/1379354709.html |title=El ex jefe de sicarios de Pablo Escobar seguirá en prisión al menos hasta 2016 (Spanish). Murio tras la enfermedad de Cancer Ex-chief of Pablo Escobar's hitmen to be in prison until 2016. |accessdate=2016-10-03 |author= |date=2013-09-16 |work=El Mundo |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> რომელიც [[მედელინის კარტელი|მედელინის კარტელის]] კრიმინალური სტრუქტურის ნაწილს წარმოადგენდა [[1992]] წელს კოლუმბიის მართლმსაჯულების სისტემის წინაშე ჩაბარებამდე. ამ სტრუქტურის შიგნით იგი ამტკიცებდა, რომ იყო [[ლეიტენანტი]] და მეთაურობდა [[სიკარიო|სიკარიოების]] (დაქირავებული მკვლელების) ნახევარს.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2014/08/27/world/americas/colombia-hit-man-released/index.html |title=Colombia frees Escobar man who killed |accessdate=2026-01-20 |author=Ramos, Fernando; Romo, Rafael |date=2014-08-27 |work=CNN.com |publisher=CNN |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
ველასკესი დაიბადა [[იარუმალი|იარუმალის]] მუნიციპალიტეტში, [[ანტიოქიის დეპარტამენტი|ანტიოქიაში]], [[კოლუმბია]]. იგი მსახურობდა [[კოლუმბიის ეროვნული არმია|კოლუმბიის ეროვნულ არმიაში]]; მოგვიანებით სწავლობდა ეროვნული პოლიციის კადეტთა სკოლაში, რომელიც რამდენიმე დღეში მიატოვა და შეუერთდა [[კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალები|კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალების]] შეგირდთა სკოლას. სწორედ აქ მიიღო მან მეტსახელი „პოპაი“, პერსონაჟთან ფიზიკური მსგავსების გამო. მოგვიანებით მან [[პლასტიკური ქირურგია|პლასტიკური ოპერაცია]] გაიკეთა და დაკარგა თავდაპირველი გამორჩეული გარეგნობა.<ref name="Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/americas/kingpin-escobar-lives-on-in-heart-of-top-hitman-popeye-1.1632101 |title=Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye |accessdate=2020-02-06 |author= |date=2015-12-06 |work=Gulf News |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ველასკესი ციხიდან გაიქცა, თუმცა მოგვიანებით კვლავ დააკავეს და მან სასჯელი სრულად მოიხადა.<ref name="Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar’s Top Hitman Who Killed Over 250 People">{{cite web |url=https://allthatsinteresting.com/john-jairo-velasquez |title=Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar's Top Hitman Who Killed Over 250 People |accessdate=2020-02-06 |author=Rennie, Daniel |date=2018-04-26 |work=AllThatsInteresting.com |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:1962 წელს დაბადებულები]]
[[კატეგორია:2020 წელს გარდაცვლილები]]
[[კატეგორია:კოლუმბიელი დამნაშავეები]]
[[კატეგორია:კოლუმბიელი მკვლელები]]
j6j9t7lx5e1jy7u2yourxvh7w9fmx5h
5356809
5356734
2026-04-15T08:18:27Z
Jaba1977
3604
5356809
wikitext
text/x-wiki
'''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“ — [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO">{{cite web |url=http://www.elmundo.es/accesible/america/2013/09/16/colombia/1379354709.html |title=El ex jefe de sicarios de Pablo Escobar seguirá en prisión al menos hasta 2016 (Spanish). Murio tras la enfermedad de Cancer Ex-chief of Pablo Escobar's hitmen to be in prison until 2016. |accessdate=2016-10-03 |author= |date=2013-09-16 |work=El Mundo |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> რომელიც [[მედელინის კარტელი|მედელინის კარტელის]] კრიმინალური სტრუქტურის ნაწილს წარმოადგენდა [[1992]] წელს კოლუმბიის მართლმსაჯულების სისტემის წინაშე ჩაბარებამდე. ამ სტრუქტურის შიგნით იგი ამტკიცებდა, რომ იყო [[ლეიტენანტი]] და მეთაურობდა [[სიკარიო|სიკარიოების]] (დაქირავებული მკვლელების) ნახევარს.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2014/08/27/world/americas/colombia-hit-man-released/index.html |title=Colombia frees Escobar man who killed |accessdate=2026-01-20 |author=Ramos, Fernando; Romo, Rafael |date=2014-08-27 |work=CNN.com |publisher=CNN |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
ველასკესი დაიბადა [[იარუმალი|იარუმალის]] მუნიციპალიტეტში, [[ანტიოქიის დეპარტამენტი|ანტიოქიაში]], [[კოლუმბია]]. იგი მსახურობდა [[კოლუმბიის ეროვნული არმია|კოლუმბიის ეროვნულ არმიაში]]; მოგვიანებით სწავლობდა ეროვნული პოლიციის კადეტთა სკოლაში, რომელიც რამდენიმე დღეში მიატოვა და შეუერთდა [[კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალები|კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალების]] შეგირდთა სკოლას. სწორედ აქ მიიღო მან მეტსახელი „პოპაი“, პერსონაჟთან ფიზიკური მსგავსების გამო. მოგვიანებით მან [[პლასტიკური ქირურგია|პლასტიკური ოპერაცია]] გაიკეთა და დაკარგა თავდაპირველი გამორჩეული გარეგნობა.<ref name="Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/americas/kingpin-escobar-lives-on-in-heart-of-top-hitman-popeye-1.1632101 |title=Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye |accessdate=2020-02-06 |author= |date=2015-12-06 |work=Gulf News |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ველასკესი ციხიდან გაიქცა, თუმცა მოგვიანებით კვლავ დააკავეს და მან სასჯელი სრულად მოიხადა.<ref name="Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar’s Top Hitman Who Killed Over 250 People">{{cite web |url=https://allthatsinteresting.com/john-jairo-velasquez |title=Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar's Top Hitman Who Killed Over 250 People |accessdate=2020-02-06 |author=Rennie, Daniel |date=2018-04-26 |work=AllThatsInteresting.com |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:1962 წელს დაბადებულები]]
[[კატეგორია:2020 წელს გარდაცვლილები]]
[[კატეგორია:კოლუმბიელი დამნაშავეები]]
[[კატეგორია:კოლუმბიელი მკვლელები]]
ojcjeym7xrdgg42a79xuk3obnh7o0ij
5356811
5356809
2026-04-15T08:19:41Z
Jaba1977
3604
წაიშალა [[კატეგორია:1962 წელს დაბადებულები]]; დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 1962]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356811
wikitext
text/x-wiki
'''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“ — [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO">{{cite web |url=http://www.elmundo.es/accesible/america/2013/09/16/colombia/1379354709.html |title=El ex jefe de sicarios de Pablo Escobar seguirá en prisión al menos hasta 2016 (Spanish). Murio tras la enfermedad de Cancer Ex-chief of Pablo Escobar's hitmen to be in prison until 2016. |accessdate=2016-10-03 |author= |date=2013-09-16 |work=El Mundo |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> რომელიც [[მედელინის კარტელი|მედელინის კარტელის]] კრიმინალური სტრუქტურის ნაწილს წარმოადგენდა [[1992]] წელს კოლუმბიის მართლმსაჯულების სისტემის წინაშე ჩაბარებამდე. ამ სტრუქტურის შიგნით იგი ამტკიცებდა, რომ იყო [[ლეიტენანტი]] და მეთაურობდა [[სიკარიო|სიკარიოების]] (დაქირავებული მკვლელების) ნახევარს.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2014/08/27/world/americas/colombia-hit-man-released/index.html |title=Colombia frees Escobar man who killed |accessdate=2026-01-20 |author=Ramos, Fernando; Romo, Rafael |date=2014-08-27 |work=CNN.com |publisher=CNN |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
ველასკესი დაიბადა [[იარუმალი|იარუმალის]] მუნიციპალიტეტში, [[ანტიოქიის დეპარტამენტი|ანტიოქიაში]], [[კოლუმბია]]. იგი მსახურობდა [[კოლუმბიის ეროვნული არმია|კოლუმბიის ეროვნულ არმიაში]]; მოგვიანებით სწავლობდა ეროვნული პოლიციის კადეტთა სკოლაში, რომელიც რამდენიმე დღეში მიატოვა და შეუერთდა [[კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალები|კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალების]] შეგირდთა სკოლას. სწორედ აქ მიიღო მან მეტსახელი „პოპაი“, პერსონაჟთან ფიზიკური მსგავსების გამო. მოგვიანებით მან [[პლასტიკური ქირურგია|პლასტიკური ოპერაცია]] გაიკეთა და დაკარგა თავდაპირველი გამორჩეული გარეგნობა.<ref name="Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/americas/kingpin-escobar-lives-on-in-heart-of-top-hitman-popeye-1.1632101 |title=Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye |accessdate=2020-02-06 |author= |date=2015-12-06 |work=Gulf News |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ველასკესი ციხიდან გაიქცა, თუმცა მოგვიანებით კვლავ დააკავეს და მან სასჯელი სრულად მოიხადა.<ref name="Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar’s Top Hitman Who Killed Over 250 People">{{cite web |url=https://allthatsinteresting.com/john-jairo-velasquez |title=Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar's Top Hitman Who Killed Over 250 People |accessdate=2020-02-06 |author=Rennie, Daniel |date=2018-04-26 |work=AllThatsInteresting.com |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1962]]
[[კატეგორია:2020 წელს გარდაცვლილები]]
[[კატეგორია:კოლუმბიელი დამნაშავეები]]
[[კატეგორია:კოლუმბიელი მკვლელები]]
q8uqhilxw7zdzm608owjrmu7845vtoz
5356812
5356811
2026-04-15T08:19:57Z
Jaba1977
3604
წაიშალა [[კატეგორია:2020 წელს გარდაცვლილები]]; დაემატა [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356812
wikitext
text/x-wiki
'''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“ — [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO">{{cite web |url=http://www.elmundo.es/accesible/america/2013/09/16/colombia/1379354709.html |title=El ex jefe de sicarios de Pablo Escobar seguirá en prisión al menos hasta 2016 (Spanish). Murio tras la enfermedad de Cancer Ex-chief of Pablo Escobar's hitmen to be in prison until 2016. |accessdate=2016-10-03 |author= |date=2013-09-16 |work=El Mundo |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> რომელიც [[მედელინის კარტელი|მედელინის კარტელის]] კრიმინალური სტრუქტურის ნაწილს წარმოადგენდა [[1992]] წელს კოლუმბიის მართლმსაჯულების სისტემის წინაშე ჩაბარებამდე. ამ სტრუქტურის შიგნით იგი ამტკიცებდა, რომ იყო [[ლეიტენანტი]] და მეთაურობდა [[სიკარიო|სიკარიოების]] (დაქირავებული მკვლელების) ნახევარს.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2014/08/27/world/americas/colombia-hit-man-released/index.html |title=Colombia frees Escobar man who killed |accessdate=2026-01-20 |author=Ramos, Fernando; Romo, Rafael |date=2014-08-27 |work=CNN.com |publisher=CNN |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
ველასკესი დაიბადა [[იარუმალი|იარუმალის]] მუნიციპალიტეტში, [[ანტიოქიის დეპარტამენტი|ანტიოქიაში]], [[კოლუმბია]]. იგი მსახურობდა [[კოლუმბიის ეროვნული არმია|კოლუმბიის ეროვნულ არმიაში]]; მოგვიანებით სწავლობდა ეროვნული პოლიციის კადეტთა სკოლაში, რომელიც რამდენიმე დღეში მიატოვა და შეუერთდა [[კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალები|კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალების]] შეგირდთა სკოლას. სწორედ აქ მიიღო მან მეტსახელი „პოპაი“, პერსონაჟთან ფიზიკური მსგავსების გამო. მოგვიანებით მან [[პლასტიკური ქირურგია|პლასტიკური ოპერაცია]] გაიკეთა და დაკარგა თავდაპირველი გამორჩეული გარეგნობა.<ref name="Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/americas/kingpin-escobar-lives-on-in-heart-of-top-hitman-popeye-1.1632101 |title=Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye |accessdate=2020-02-06 |author= |date=2015-12-06 |work=Gulf News |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ველასკესი ციხიდან გაიქცა, თუმცა მოგვიანებით კვლავ დააკავეს და მან სასჯელი სრულად მოიხადა.<ref name="Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar’s Top Hitman Who Killed Over 250 People">{{cite web |url=https://allthatsinteresting.com/john-jairo-velasquez |title=Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar's Top Hitman Who Killed Over 250 People |accessdate=2020-02-06 |author=Rennie, Daniel |date=2018-04-26 |work=AllThatsInteresting.com |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1962]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]]
[[კატეგორია:კოლუმბიელი დამნაშავეები]]
[[კატეგორია:კოლუმბიელი მკვლელები]]
l03s4z6fvjagw9oa1zcnxidipx05z3r
5356813
5356812
2026-04-15T08:20:03Z
Jaba1977
3604
წაიშალა [[კატეგორია:კოლუმბიელი დამნაშავეები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356813
wikitext
text/x-wiki
'''ჯონ ხაირო ველასკეს ვასკესი''' (დ. [[15 აპრილი]], [[1962]] — გ. [[6 თებერვალი]], [[2020]]), ასევე ცნობილი მეტსახელებით „პოპაი“ (Popeye) ან „JJ“ — [[კოლომბიელები|კოლუმბიელი]] დაქირავებული მკვლელი,<ref name="ELMUNDO">{{cite web |url=http://www.elmundo.es/accesible/america/2013/09/16/colombia/1379354709.html |title=El ex jefe de sicarios de Pablo Escobar seguirá en prisión al menos hasta 2016 (Spanish). Murio tras la enfermedad de Cancer Ex-chief of Pablo Escobar's hitmen to be in prison until 2016. |accessdate=2016-10-03 |author= |date=2013-09-16 |work=El Mundo |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> რომელიც [[მედელინის კარტელი|მედელინის კარტელის]] კრიმინალური სტრუქტურის ნაწილს წარმოადგენდა [[1992]] წელს კოლუმბიის მართლმსაჯულების სისტემის წინაშე ჩაბარებამდე. ამ სტრუქტურის შიგნით იგი ამტკიცებდა, რომ იყო [[ლეიტენანტი]] და მეთაურობდა [[სიკარიო|სიკარიოების]] (დაქირავებული მკვლელების) ნახევარს.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2014/08/27/world/americas/colombia-hit-man-released/index.html |title=Colombia frees Escobar man who killed |accessdate=2026-01-20 |author=Ramos, Fernando; Romo, Rafael |date=2014-08-27 |work=CNN.com |publisher=CNN |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
ველასკესი დაიბადა [[იარუმალი|იარუმალის]] მუნიციპალიტეტში, [[ანტიოქიის დეპარტამენტი|ანტიოქიაში]], [[კოლუმბია]]. იგი მსახურობდა [[კოლუმბიის ეროვნული არმია|კოლუმბიის ეროვნულ არმიაში]]; მოგვიანებით სწავლობდა ეროვნული პოლიციის კადეტთა სკოლაში, რომელიც რამდენიმე დღეში მიატოვა და შეუერთდა [[კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალები|კოლუმბიის სამხედრო-საზღვაო ძალების]] შეგირდთა სკოლას. სწორედ აქ მიიღო მან მეტსახელი „პოპაი“, პერსონაჟთან ფიზიკური მსგავსების გამო. მოგვიანებით მან [[პლასტიკური ქირურგია|პლასტიკური ოპერაცია]] გაიკეთა და დაკარგა თავდაპირველი გამორჩეული გარეგნობა.<ref name="Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/americas/kingpin-escobar-lives-on-in-heart-of-top-hitman-popeye-1.1632101 |title=Kingpin Escobar lives on in heart of top hitman Popeye |accessdate=2020-02-06 |author= |date=2015-12-06 |work=Gulf News |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ველასკესი ციხიდან გაიქცა, თუმცა მოგვიანებით კვლავ დააკავეს და მან სასჯელი სრულად მოიხადა.<ref name="Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar’s Top Hitman Who Killed Over 250 People">{{cite web |url=https://allthatsinteresting.com/john-jairo-velasquez |title=Meet John Jairo Velasquez — Pablo Escobar's Top Hitman Who Killed Over 250 People |accessdate=2020-02-06 |author=Rennie, Daniel |date=2018-04-26 |work=AllThatsInteresting.com |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:დაბადებული 1962]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]]
[[კატეგორია:კოლუმბიელი მკვლელები]]
irnxjkc0tah3hzeb921onckrf4unkww
განხილვა:ჯონ ხაირო ველასკესი
1
880488
5356729
2026-04-14T20:14:26Z
Andria Gagua
170044
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356729
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
მომხმარებლის განხილვა:Luca pasku
3
880489
5356741
2026-04-14T22:25:07Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356741
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 22:25, 14 აპრილი 2026 (UTC)
q63da4sddwwx4goqd1aq1ef9ayq73tk
მომხმარებლის განხილვა:Jvul
3
880490
5356744
2026-04-15T00:46:10Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356744
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 00:46, 15 აპრილი 2026 (UTC)
q93uqe4b3hwimq7wmr4xz30kkrlbnfv
მომხმარებლის განხილვა:HyBoxwood
3
880491
5356751
2026-04-15T01:43:46Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356751
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 01:43, 15 აპრილი 2026 (UTC)
44sh3ldrj4g7t6warzrjk4l4v9kux0f
მომხმარებლის განხილვა:Minasminasyan95
3
880492
5356753
2026-04-15T01:55:22Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356753
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 01:55, 15 აპრილი 2026 (UTC)
e0byjv4dlqo58ca2vtyebychxk5jkg2
მომხმარებლის განხილვა:WikiMagG
3
880493
5356754
2026-04-15T02:06:44Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356754
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 02:06, 15 აპრილი 2026 (UTC)
bbrm3gq6wvdoa9ufr3orlxvfj5uz2k8
მომხმარებლის განხილვა:Il Tuchino
3
880494
5356755
2026-04-15T03:51:50Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356755
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 03:51, 15 აპრილი 2026 (UTC)
djkip4nz68bhmmd3pscg75wou416ed6
თარგი:სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში
10
880495
5356756
2026-04-15T03:59:17Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{სანავიგაციო დაფა |სახელი = სომხეთის ჩემპიონატები ჭადრაკში |state = {{{state|}}} |სათაური = [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში]] |სია_კლასი = hlist |ჯგუფი1 = ჩემპიონატები |სია1 = * ... სომხე...
5356756
wikitext
text/x-wiki
{{სანავიგაციო დაფა
|სახელი = სომხეთის ჩემპიონატები ჭადრაკში
|state = {{{state|}}}
|სათაური = [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
|სია_კლასი = hlist
|ჯგუფი1 = ჩემპიონატები
|სია1 =
* ... [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2002|2002 (62)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2003|2003 (63)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2004|2004 (64)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005|2005 (65)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006|2006 (66)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2007|2007 (67)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008|2008 (68)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2009|2009 (69)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2010|2010 (70)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011|2011 (71)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012|2012 (72)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2013|2013 (73)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014|2014 (74)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015|2015 (75)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016|2016 (76)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017|2017 (77)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018|2018 (78)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019|2019 (79)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2020|2020 (80)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2021|2021 (81)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2022|2022 (82)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2023|2023 (83)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2024|2024 (84)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2025|2025 (85)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2026|2026 (86)]]
}}<noinclude>
[[კატეგორია:ნავიგაციური თარგები:ჭადრაკი]]
[[კატეგორია:სომხეთის ჩემპიონატები:ჭადრაკი|*]]
</noinclude>
e76mp0aj8xejgvv5wbx1pgo5b6tnt99
5356757
5356756
2026-04-15T04:00:17Z
Borbolia777
11915
5356757
wikitext
text/x-wiki
{{სანავიგაციო დაფა
|სახელი = სომხეთის ჩემპიონატები ჭადრაკში
|state = {{{state|}}}
|სათაური = [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში]]
|სია_კლასი = hlist
|ჯგუფი1 = ჩემპიონატები
|სია1 =
* ... [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2002|2002 (62)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2003|2003 (63)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2004|2004 (64)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2005|2005 (65)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2006|2006 (66)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2007|2007 (67)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2008|2008 (68)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2009|2009 (69)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2010|2010 (70)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011|2011 (71)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012|2012 (72)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2013|2013 (73)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2014|2014 (74)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2015|2015 (75)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2016|2016 (76)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2017|2017 (77)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2018|2018 (78)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2019|2019 (79)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2020|2020 (80)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2021|2021 (81)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2022|2022 (82)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2023|2023 (83)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2024|2024 (84)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2025|2025 (85)]] {{•}} [[სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2026|2026 (86)]]
}}<noinclude>
[[კატეგორია:ჭადრაკის თარგები]]
</noinclude>
2lko1mnpdkyq4jlgpv81h7a5eko98it
თარგის განხილვა:სომხეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში
11
880496
5356758
2026-04-15T04:00:31Z
Borbolia777
11915
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356758
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
მომხმარებლის განხილვა:Qurwa
3
880497
5356779
2026-04-15T06:04:16Z
Malarz pl
16533
მომხმარებელმა Malarz pl გვერდი „[[მომხმარებლის განხილვა:Qurwa]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[მომხმარებლის განხილვა:Дикий Бараневич]]“: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Qurwa|Qurwa]]" to "[[Special:CentralAuth/Дикий Бараневич|Дикий Бараневич]]"
5356779
wikitext
text/x-wiki
#გადამისამართება [[მომხმარებლის განხილვა:Дикий Бараневич]]
np9qji609gtdurs4jz3f67du966lec7
მომხმარებლის განხილვა:G1karo
3
880498
5356781
2026-04-15T06:15:33Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356781
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 06:15, 15 აპრილი 2026 (UTC)
njrh15qneims729q40u1ib5u4ora2po
მომხმარებლის განხილვა:Marcus365
3
880499
5356782
2026-04-15T06:16:34Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356782
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 06:16, 15 აპრილი 2026 (UTC)
919i8oi006izfacgm2792jno7vsahcf
ევჰენ ჩიკალენკო
0
880500
5356783
2026-04-15T06:22:53Z
შალვა მინდაძე 11
168465
ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = ევჰენ ჩიკალენკო | მშობლიური_სახელი = Євген Чикаленко | მშობლიური_სახელის_ენა = uk | სურათი = Євген Чикаленко.jpg | წარწერა = ჩიკალენკო, [[1897]] | დაბადების_თარიღი = 21 დეკე...
5356783
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ევჰენ ჩიკალენკო
| მშობლიური_სახელი = Євген Чикаленко
| მშობლიური_სახელის_ენა = uk
| სურათი = Євген Чикаленко.jpg
| წარწერა = ჩიკალენკო, [[1897]]
| დაბადების_თარიღი = [[21 დეკემბერი]], [[1861]]
| დაბადების_ადგილი = [[პერეშორი]], [[რუსეთის იმპერია]] (ამჟამად უკრაინა)
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|[[20 ივნისი]] [[1929]]|[[21 დეკემბერი]] [[1861]]|df=y}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[პრაღა]], [[ჩეხოსლოვაკია]]
| საქმიანობა = საზოგადო მოღვაწე, ქველმოქმედი, მიწათმფლობელი, აგრონომი, გამომცემელი, ხელოვნების მეცენატი
| ცნობილი_როლით = ცენტრალური რადის მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი, უკრაინული ეროვნული აღორძინება
}}
'''ევჰენ ხარლამპიოვიჩ ჩიკალენკო''' ({{lang-uk|Євге́н Харла́мпійович Чикале́нко}}; [[21 დეკემბერი]], [[1861]] — [[20 ივნისი]], [[1929]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[საზოგადო მოღვაწე]], [[ქველმოქმედი]], მიწათმფლობელი, [[აგრონომია|აგრონომი]], [[გამომცემელი]] და ხელოვნების [[მეცენატი]].
იგი იყო [[ცენტრალური რადა|ცენტრალური რადის]] [[1917]] წელს მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{cite news |last1=Shapoval |first1=Yuriy |title=Authentic Stories: A Pocket, Ukraine, and Yevhen Chykalenko |url=https://www.kyivpost.com/post/7256 |access-date=23 August 2023 |publisher=Kyiv Post |date=28 June 2022}}</ref>
ჩიკალენკომ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[XX საუკუნე]]ის დასაწყისის [[უკრაინული ეროვნული აღორძინება|უკრაინულ ეროვნულ აღორძინებაში]], რადგან იყო [[რუსეთის იმპერია]]ში ერთადერთი უკრაინულენოვანი გაზეთების თანადამფინანსებელი.<ref>{{cite web |title=Chykalenko, Yevhen |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CC%5CH%5CChykalenkoYevhen.htm |website=encyclopediaofukraine.com |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=23 August 2023}}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
jg8xqzqzsup1t8hj8a6xqklhx3dmu37
5356786
5356783
2026-04-15T06:31:00Z
შალვა მინდაძე 11
168465
5356786
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ევჰენ ჩიკალენკო
| მშობლიური_სახელი = Євген Чикаленко
| მშობლიური_სახელის_ენა = uk
| სურათი = Євген Чикаленко.jpg
| წარწერა = ჩიკალენკო, [[1897]]
| დაბადების_თარიღი = [[21 დეკემბერი]], [[1861]]
| დაბადების_ადგილი = [[პერეშორი]], [[რუსეთის იმპერია]] (ამჟამად უკრაინა)
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|[[20 ივნისი]] [[1929]]|[[21 დეკემბერი]] [[1861]]|df=y}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[პრაღა]], [[ჩეხოსლოვაკია]]
| საქმიანობა = საზოგადო მოღვაწე, ქველმოქმედი, მიწათმფლობელი, აგრონომი, გამომცემელი, ხელოვნების მეცენატი
| ცნობილი_როლით = ცენტრალური რადის მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი, უკრაინული ეროვნული აღორძინება
}}
'''ევჰენ ხარლამპიოვიჩ ჩიკალენკო''' ({{lang-uk|Євге́н Харла́мпійович Чикале́нко}}; [[21 დეკემბერი]], [[1861]] — [[20 ივნისი]], [[1929]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[საზოგადო მოღვაწე]], [[ქველმოქმედი]], მიწათმფლობელი, [[აგრონომია|აგრონომი]], [[გამომცემელი]] და ხელოვნების [[მეცენატი]].
იგი იყო [[ცენტრალური რადა|ცენტრალური რადის]] [[1917]] წელს მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{cite news |last1=Shapoval |first1=Yuriy |title=Authentic Stories: A Pocket, Ukraine, and Yevhen Chykalenko |url=https://www.kyivpost.com/post/7256 |access-date=23 August 2023 |publisher=Kyiv Post |date=28 June 2022}}</ref>
ჩიკალენკომ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის [[უკრაინული ეროვნული აღორძინება|უკრაინულ ეროვნულ აღორძინებაში]], რადგან იყო [[რუსეთის იმპერია]]ში ერთადერთი უკრაინულენოვანი გაზეთების თანადამფინანსებელი.<ref>{{cite web |title=Chykalenko, Yevhen |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CC%5CH%5CChykalenkoYevhen.htm |website=encyclopediaofukraine.com |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=23 August 2023}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
ევჰენ ჩიკალენკო დაიბადა სოფელ [[პერეშორი|პერეშორ]]ში, [[ხერსონის გუბერნია]]ში (თანამედროვე [[ოდესის ოლქი]]).<ref name=ency>{{Cite book|title=Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II)|date=2000|volume=10|pages=3745–3759}}</ref><ref name=loc>{{Cite web|title=Культурний спротив: меценати проти імперії|date=2021-12-02|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/kulturnii-sprotiv-metsenati-proti-imperiyi/|access-date=2025-09-04}}</ref>
იგი სწავლობდა გიმნაზიაში [[კროპივნიცკი|ელისავეტგრადში]], სადაც მისი თანაკლასელები იყვნენ გამოჩენილი უკრაინელი კულტურის მოღვაწეები:
* [[პანას საქსაჰანსკი|პანას ტობილევიჩი]] (შემდგომში ცნობილი ფსევდონიმით საქსაჰანსკი)
* ოლექსანდრ ტარკოვსკი — რეჟისორ [[ანდრეი ტარკოვსკი]]ს ბაბუა
ჩიკალენკოს და, ნადია, დაქორწინებული იყო უკრაინელ დრამატურგზე [[ივან კარპენკო-კარი]].<ref name=loc/>
უმაღლესი განათლება მან მიიღო [[ვ. ნ. კარაზინის სახელობის ხარკოვის ეროვნული უნივერსიტეტი|ხარკოვის უნივერსიტეტში]], [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების]] ფაკულტეტზე.
იქ იგი მონაწილეობდა უკრაინულ სტუდენტურ [[ჰრომადა|„ჰრომადაში“]], რომელიც შთაგონებული იყო [[მიხაილო დრაჰომანოვი]]ს იდეებით.
[[1884]] წელს სტუდენტურ მოძრაობაში საქმიანობის გამო დააპატიმრეს და მშობლიურ სოფელ პერეშორიში გადაასახლეს.
იქ იგი მართავდა ოჯახის მამულს და [[1897]] წელს გამოსცა პრაქტიკული რჩევების წიგნი სოფლის მეურნეობის საკითხებზე.
[[1894]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ოდესა]]ში, ხოლო [[1900]] წელს გადავიდა [[კიევი|კიევში]].<ref name=ency/>
პერეშორიში მდებარე მამულის გაყიდვის შემდეგ მან შეიძინა მიწის ნაკვეთი სოფელ კონონივკაში, უკრაინის დედაქალაქთან ახლოს, სადაც მოაწყო საზაფხულო რეზიდენცია.
ამ ადგილს ხშირად სტუმრობდნენ უკრაინელი მწერლები, განსაკუთრებით კი მისი ახლო მეგობარი [[მიხაილო კოციუბინსკი]].<ref name=loc/>
[[1900]] წლიდან ჩიკალენკო აქტიურად მონაწილეობდა „ძველი ჰრომადასა“ და ზოგად უპარტიო დემოკრატიულ ორგანიზაციაში.
[[1904]] წელს იგი შევიდა [[უკრაინის დემოკრატიული პარტია|უკრაინის დემოკრატიულ პარტიაში]] (რომელიც [[1905]] წლიდან ეწოდა უკრაინის დემოკრატიულ-რადიკალური პარტია).
[[1908]] წელს ჩიკალენკომ დააფუძნა [[უკრაინელი პროგრესისტების კავშირი]], რომლის არაოფიციალური ლიდერი მომდევნო წლებში თავად იყო.
[[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დაწყების შემდეგ რუსეთის პოლიციის დევნის გამო იძულებული გახდა გაქცეულიყო [[ფინეთი]]ში, მოგვიანებით კი ცხოვრობდა [[მოსკოვი]]სა და [[პეტროგრადი]]ში.<ref name=ency/>
[[თებერვლის რევოლუცია|თებერვლის რევოლუციის]] შემდეგ, [[1917]] წელს, ჩიკალენკო დაბრუნდა კიევში და გახდა [[უკრაინის ცენტრალური რადა|უკრაინის ცენტრალური რადის]] შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{Cite web|title=“Українська інтелігенція мусить не спати, а працювати”: 7 правил життя Євгена Чикаленка|date=2022-05-27|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/ukrayinska-inteligentsiia-musit-ne-spati-a-pratsiuvati-7-pravil-zhittia-ievgena-chikalenka/|access-date=2025-09-04}}</ref>
თუმცა მალევე ჩამოშორდა პოლიტიკას თავისი [[კონსერვატიზმი|კონსერვატიული]] შეხედულებების გამო.
[[1919]] წლის [[იანვარი|იანვარ]]ში იგი გადავიდა გალიციაში, სადაც მოგვიანებით პოლონეთის ჯარებმა ინტერნირება გაუკეთეს.
[[1920]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ავსტრია]]ში, ხოლო [[1925]] წელს მუშაობა დაიწყო უკრაინის სამეურნეო აკადემიაში [[პოდებრადი]]ში.<ref name=ency/>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
gzwjootm7jum8rvu46vda8om7se4bd5
5356818
5356786
2026-04-15T08:27:29Z
შალვა მინდაძე 11
168465
5356818
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ევჰენ ჩიკალენკო
| მშობლიური_სახელი = Євген Чикаленко
| მშობლიური_სახელის_ენა = uk
| სურათი = Євген Чикаленко.jpg
| წარწერა = ჩიკალენკო, [[1897]]
| დაბადების_თარიღი = [[21 დეკემბერი]], [[1861]]
| დაბადების_ადგილი = [[პერეშორი]], [[რუსეთის იმპერია]] (ამჟამად უკრაინა)
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|[[20 ივნისი]] [[1929]]|[[21 დეკემბერი]] [[1861]]|df=y}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[პრაღა]], [[ჩეხოსლოვაკია]]
| საქმიანობა = საზოგადო მოღვაწე, ქველმოქმედი, მიწათმფლობელი, აგრონომი, გამომცემელი, ხელოვნების მეცენატი
| ცნობილი_როლით = ცენტრალური რადის მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი, უკრაინული ეროვნული აღორძინება
}}
'''ევჰენ ხარლამპიოვიჩ ჩიკალენკო''' ({{lang-uk|Євге́н Харла́мпійович Чикале́нко}}; [[21 დეკემბერი]], [[1861]] — [[20 ივნისი]], [[1929]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[საზოგადო მოღვაწე]], [[ქველმოქმედი]], მიწათმფლობელი, [[აგრონომია|აგრონომი]], [[გამომცემელი]] და ხელოვნების [[მეცენატი]].
იგი იყო [[ცენტრალური რადა|ცენტრალური რადის]] [[1917]] წელს მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{cite news |last1=Shapoval |first1=Yuriy |title=Authentic Stories: A Pocket, Ukraine, and Yevhen Chykalenko |url=https://www.kyivpost.com/post/7256 |access-date=23 August 2023 |publisher=Kyiv Post |date=28 June 2022}}</ref>
ჩიკალენკომ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის [[უკრაინული ეროვნული აღორძინება|უკრაინულ ეროვნულ აღორძინებაში]], რადგან იყო [[რუსეთის იმპერია]]ში ერთადერთი უკრაინულენოვანი გაზეთების თანადამფინანსებელი.<ref>{{cite web |title=Chykalenko, Yevhen |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CC%5CH%5CChykalenkoYevhen.htm |website=encyclopediaofukraine.com |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=23 August 2023}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
ევჰენ ჩიკალენკო დაიბადა სოფელ [[პერეშორი|პერეშორ]]ში, [[ხერსონის გუბერნია]]ში (თანამედროვე [[ოდესის ოლქი]]).<ref name=ency>{{Cite book|title=Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II)|date=2000|volume=10|pages=3745–3759}}</ref><ref name=loc>{{Cite web|title=Культурний спротив: меценати проти імперії|date=2021-12-02|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/kulturnii-sprotiv-metsenati-proti-imperiyi/|access-date=2025-09-04}}</ref>
იგი სწავლობდა გიმნაზიაში [[კროპივნიცკი|ელისავეტგრადში]], სადაც მისი თანაკლასელები იყვნენ გამოჩენილი უკრაინელი კულტურის მოღვაწეები:
* [[პანას საქსაჰანსკი|პანას ტობილევიჩი]] (შემდგომში ცნობილი ფსევდონიმით საქსაჰანსკი)
* ოლექსანდრ ტარკოვსკი — რეჟისორ [[ანდრეი ტარკოვსკი]]ს ბაბუა
ჩიკალენკოს და, ნადია, დაქორწინებული იყო უკრაინელ დრამატურგზე [[ივან კარპენკო-კარი]].<ref name=loc/>
უმაღლესი განათლება მან მიიღო [[ვ. ნ. კარაზინის სახელობის ხარკოვის ეროვნული უნივერსიტეტი|ხარკოვის უნივერსიტეტში]], [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების]] ფაკულტეტზე.
იქ იგი მონაწილეობდა უკრაინულ სტუდენტურ [[ჰრომადა|„ჰრომადაში“]], რომელიც შთაგონებული იყო [[მიხაილო დრაჰომანოვი]]ს იდეებით.
[[1884]] წელს სტუდენტურ მოძრაობაში საქმიანობის გამო დააპატიმრეს და მშობლიურ სოფელ პერეშორიში გადაასახლეს.
იქ იგი მართავდა ოჯახის მამულს და [[1897]] წელს გამოსცა პრაქტიკული რჩევების წიგნი სოფლის მეურნეობის საკითხებზე.
[[1894]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ოდესა]]ში, ხოლო [[1900]] წელს გადავიდა [[კიევი|კიევში]].<ref name=ency/>
პერეშორიში მდებარე მამულის გაყიდვის შემდეგ მან შეიძინა მიწის ნაკვეთი სოფელ კონონივკაში, უკრაინის დედაქალაქთან ახლოს, სადაც მოაწყო საზაფხულო რეზიდენცია.
ამ ადგილს ხშირად სტუმრობდნენ უკრაინელი მწერლები, განსაკუთრებით კი მისი ახლო მეგობარი [[მიხაილო კოციუბინსკი]].<ref name=loc/>
[[1900]] წლიდან ჩიკალენკო აქტიურად მონაწილეობდა „ძველი ჰრომადასა“ და ზოგად უპარტიო დემოკრატიულ ორგანიზაციაში.
[[1904]] წელს იგი შევიდა [[უკრაინის დემოკრატიული პარტია|უკრაინის დემოკრატიულ პარტიაში]] (რომელიც [[1905]] წლიდან ეწოდა უკრაინის დემოკრატიულ-რადიკალური პარტია).
[[1908]] წელს ჩიკალენკომ დააფუძნა [[უკრაინელი პროგრესისტების კავშირი]], რომლის არაოფიციალური ლიდერი მომდევნო წლებში თავად იყო.
[[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დაწყების შემდეგ რუსეთის პოლიციის დევნის გამო იძულებული გახდა გაქცეულიყო [[ფინეთი]]ში, მოგვიანებით კი ცხოვრობდა [[მოსკოვი]]სა და [[პეტროგრადი]]ში.<ref name=ency/>
[[თებერვლის რევოლუცია|თებერვლის რევოლუციის]] შემდეგ, [[1917]] წელს, ჩიკალენკო დაბრუნდა კიევში და გახდა [[უკრაინის ცენტრალური რადა|უკრაინის ცენტრალური რადის]] შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{Cite web|title=“Українська інтелігенція мусить не спати, а працювати”: 7 правил життя Євгена Чикаленка|date=2022-05-27|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/ukrayinska-inteligentsiia-musit-ne-spati-a-pratsiuvati-7-pravil-zhittia-ievgena-chikalenka/|access-date=2025-09-04}}</ref>
თუმცა მალევე ჩამოშორდა პოლიტიკას თავისი [[კონსერვატიზმი|კონსერვატიული]] შეხედულებების გამო.
[[1919]] წლის [[იანვარი|იანვარ]]ში იგი გადავიდა გალიციაში, სადაც მოგვიანებით პოლონეთის ჯარებმა ინტერნირება გაუკეთეს.
[[1920]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ავსტრია]]ში, ხოლო [[1925]] წელს მუშაობა დაიწყო უკრაინის სამეურნეო აკადემიაში [[პოდებრადი]]ში.<ref name=ency/>
== კულტურული და პოლიტიკური საქმიანობა ==
[[ფაილი:Рада редакція газети 1908.JPG|მინი|ჩიკალენკო (შუაში მჯდომი) გაზეთ ''რადა''-ს რედაქციის წევრებთან ერთად, [[1908]]]]
ჩიკალენკო მრავალი კულტურული და საზოგადოებრივი ინიციატივის მეცენატი იყო და საკუთარი სახსრებით აფინანსებდა არაერთი წიგნის გამოცემას, მათ შორის უმანეც-კომაროვის ''რუსულ-უკრაინული ლექსიკონის'' ([[ლვოვი]], [[1893]]–[[1898]]) გამოცემას.
იგი ასევე ეხმარებოდა ჟურნალ ''Kievskaia starina''-ს, დააწესა პრემია 1000 [[რუბლი]]ს ოდენობით უკრაინის ისტორიის შესახებ საუკეთესო ნაშრომისთვის და ფარავდა უკრაინულ ლიტერატურულ ნაწარმოებებზე საავტორო ჰონორარებს.
ჩიკალენკომ ლვოვში, [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ში, დააარსა მორდოვეცის ფონდი უკრაინელი მწერლების დასახმარებლად, აფინანსებდა [[უკრაინის რევოლუციური პარტია|უკრაინის რევოლუციური პარტიის]] ყოველკვირეულ გამოცემას ''სელიანინი'' და გახდა ლვოვში „აკადემიური სახლის“ მთავარი დამფუძნებელი (25000 რუბლი), რითაც ხელს უწყობდა [[დნეპრის უკრაინა]]დან ახალგაზრდების ჩამოსვლას სასწავლებლად.<ref name=ency/>
[[1905]] წლის რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ჩიკალენკომ დააარსა პირველი უკრაინულენოვანი [[პერიოდული გამოცემა|პერიოდული გამოცემები]] [[დნეპრის უკრაინა]]ში:
* ''ჰრომადსკა დუმკა'' ([[1906]])
* ''რადა'' ([[1906]]–[[1914]])
მათ გამოცემას მხარს უჭერდნენ ვასილ სიმირენკო და ლეონიდ ჟებუნიოვი.<ref name=ency/>
ჩიკალენკო ასევე აფინანსებდა კიევის მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების დახმარების საზოგადოებას, რომელიც მატერიალურ მხარდაჭერას უწევდა უკრაინელ კულტურის მოღვაწეებს, მათ შორის:
* [[მიხაილო კოციუბინსკი]]
* [[ვოლოდიმირ ვინიჩენკო]]
* [[ლესია უკრაინკა]]
* [[ოლღა კობილიანსკა]]
* [[ოლექსანდრ ოლეს]]
* [[მიკოლა ლისენკო]]
და სხვებს.
ჩიკალენკოს მხარდაჭერით და [[ვოლოდიმირ ნაუმენკო]]ს არაფორმალური ხელმძღვანელობით კიევის ჰრომადამ შეძლო [[ბორის გრინჩენკო]]ს ''უკრაინული ენის ლექსიკონის'' გამოცემა.
ორგანიზაციამ ასევე მონაწილეობა მიიღო [[ტარას შევჩენკო]]ს დაბადებიდან ასი წლისთავის აღნიშვნაში [[1914]] წელს, მიუხედავად რუსეთის ხელისუფლების ძლიერი წინააღმდეგობისა, და დააფინანსა კიევის [[პროსვიტა]]ს დაარსება [[გრაფი|გრაფ]] მიხალ ტიშკევიჩის მხარდაჭერით.<ref name=loc/>
ცენტრალურ რადაში მოღვაწეობის პერიოდში ჩიკალენკო მხარს უჭერდა [[უკრაინის ებრაელები|ებრაული მოსახლეობის]] ჩართვას უკრაინულ ეროვნულ მოძრაობაში.
იგი ხშირად იყენებდა პროებრაულ რიტორიკას კოლეგებთან საუბრისას და უსვამდა ხაზს იმ ფაქტს, რომ ებრაული მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი თავისუფლად ფლობდა [[უკრაინული ენა|უკრაინულ ენას]] [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] [[რუსიფიკაცია|რუსიფიკაციის]] პოლიტიკის დაწყებამდე, რაც დაძაბულობის შემცირებას ისახავდა მიზნად.<ref>{{cite journal |last1=Hyrych |first1=Ihor |last2=Telvak |first2=Vitalii|last3=Telvak |first3=Viktoria|last4=Yanyshyn |first4=Bohdan| date=2022 |title=Jews and the Ukrainian National Liberation Movement of the 19th – Early 20th Centuries |url=https://codrulcosminului.usv.ro/wp-content/uploads/2022/12/Article.3.Vol_.28-2.pdf |journal=Codrul Cosminului |volume=XVIII |issue=2 |pages=289–308 |doi=10.4316/CC.2022.02.03 |access-date=5 August 2024}}</ref>
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
sgdkottkd7c4zf4a7eeksdejpnyme4z
5356822
5356818
2026-04-15T08:53:53Z
შალვა მინდაძე 11
168465
/* კულტურული და პოლიტიკური საქმიანობა */
5356822
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ევჰენ ჩიკალენკო
| მშობლიური_სახელი = Євген Чикаленко
| მშობლიური_სახელის_ენა = uk
| სურათი = Євген Чикаленко.jpg
| წარწერა = ჩიკალენკო, [[1897]]
| დაბადების_თარიღი = [[21 დეკემბერი]], [[1861]]
| დაბადების_ადგილი = [[პერეშორი]], [[რუსეთის იმპერია]] (ამჟამად უკრაინა)
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|[[20 ივნისი]] [[1929]]|[[21 დეკემბერი]] [[1861]]|df=y}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[პრაღა]], [[ჩეხოსლოვაკია]]
| საქმიანობა = საზოგადო მოღვაწე, ქველმოქმედი, მიწათმფლობელი, აგრონომი, გამომცემელი, ხელოვნების მეცენატი
| ცნობილი_როლით = ცენტრალური რადის მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი, უკრაინული ეროვნული აღორძინება
}}
'''ევჰენ ხარლამპიოვიჩ ჩიკალენკო''' ({{lang-uk|Євге́н Харла́мпійович Чикале́нко}}; [[21 დეკემბერი]], [[1861]] — [[20 ივნისი]], [[1929]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[საზოგადო მოღვაწე]], [[ქველმოქმედი]], მიწათმფლობელი, [[აგრონომია|აგრონომი]], [[გამომცემელი]] და ხელოვნების [[მეცენატი]].
იგი იყო [[ცენტრალური რადა|ცენტრალური რადის]] [[1917]] წელს მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{cite news |last1=Shapoval |first1=Yuriy |title=Authentic Stories: A Pocket, Ukraine, and Yevhen Chykalenko |url=https://www.kyivpost.com/post/7256 |access-date=23 August 2023 |publisher=Kyiv Post |date=28 June 2022}}</ref>
ჩიკალენკომ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის [[უკრაინული ეროვნული აღორძინება|უკრაინულ ეროვნულ აღორძინებაში]], რადგან იყო [[რუსეთის იმპერია]]ში ერთადერთი უკრაინულენოვანი გაზეთების თანადამფინანსებელი.<ref>{{cite web |title=Chykalenko, Yevhen |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CC%5CH%5CChykalenkoYevhen.htm |website=encyclopediaofukraine.com |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=23 August 2023}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
ევჰენ ჩიკალენკო დაიბადა სოფელ [[პერეშორი|პერეშორ]]ში, [[ხერსონის გუბერნია]]ში (თანამედროვე [[ოდესის ოლქი]]).<ref name=ency>{{Cite book|title=Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II)|date=2000|volume=10|pages=3745–3759}}</ref><ref name=loc>{{Cite web|title=Культурний спротив: меценати проти імперії|date=2021-12-02|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/kulturnii-sprotiv-metsenati-proti-imperiyi/|access-date=2025-09-04}}</ref>
იგი სწავლობდა გიმნაზიაში [[კროპივნიცკი|ელისავეტგრადში]], სადაც მისი თანაკლასელები იყვნენ გამოჩენილი უკრაინელი კულტურის მოღვაწეები:
* [[პანას საქსაჰანსკი|პანას ტობილევიჩი]] (შემდგომში ცნობილი ფსევდონიმით საქსაჰანსკი)
* ოლექსანდრ ტარკოვსკი — რეჟისორ [[ანდრეი ტარკოვსკი]]ს ბაბუა
ჩიკალენკოს და, ნადია, დაქორწინებული იყო უკრაინელ დრამატურგზე [[ივან კარპენკო-კარი]].<ref name=loc/>
უმაღლესი განათლება მან მიიღო [[ვ. ნ. კარაზინის სახელობის ხარკოვის ეროვნული უნივერსიტეტი|ხარკოვის უნივერსიტეტში]], [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების]] ფაკულტეტზე.
იქ იგი მონაწილეობდა უკრაინულ სტუდენტურ [[ჰრომადა|„ჰრომადაში“]], რომელიც შთაგონებული იყო [[მიხაილო დრაჰომანოვი]]ს იდეებით.
[[1884]] წელს სტუდენტურ მოძრაობაში საქმიანობის გამო დააპატიმრეს და მშობლიურ სოფელ პერეშორიში გადაასახლეს.
იქ იგი მართავდა ოჯახის მამულს და [[1897]] წელს გამოსცა პრაქტიკული რჩევების წიგნი სოფლის მეურნეობის საკითხებზე.
[[1894]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ოდესა]]ში, ხოლო [[1900]] წელს გადავიდა [[კიევი|კიევში]].<ref name=ency/>
პერეშორიში მდებარე მამულის გაყიდვის შემდეგ მან შეიძინა მიწის ნაკვეთი სოფელ კონონივკაში, უკრაინის დედაქალაქთან ახლოს, სადაც მოაწყო საზაფხულო რეზიდენცია.
ამ ადგილს ხშირად სტუმრობდნენ უკრაინელი მწერლები, განსაკუთრებით კი მისი ახლო მეგობარი [[მიხაილო კოციუბინსკი]].<ref name=loc/>
[[1900]] წლიდან ჩიკალენკო აქტიურად მონაწილეობდა „ძველი ჰრომადასა“ და ზოგად უპარტიო დემოკრატიულ ორგანიზაციაში.
[[1904]] წელს იგი შევიდა [[უკრაინის დემოკრატიული პარტია|უკრაინის დემოკრატიულ პარტიაში]] (რომელიც [[1905]] წლიდან ეწოდა უკრაინის დემოკრატიულ-რადიკალური პარტია).
[[1908]] წელს ჩიკალენკომ დააფუძნა [[უკრაინელი პროგრესისტების კავშირი]], რომლის არაოფიციალური ლიდერი მომდევნო წლებში თავად იყო.
[[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დაწყების შემდეგ რუსეთის პოლიციის დევნის გამო იძულებული გახდა გაქცეულიყო [[ფინეთი]]ში, მოგვიანებით კი ცხოვრობდა [[მოსკოვი]]სა და [[პეტროგრადი]]ში.<ref name=ency/>
[[თებერვლის რევოლუცია|თებერვლის რევოლუციის]] შემდეგ, [[1917]] წელს, ჩიკალენკო დაბრუნდა კიევში და გახდა [[უკრაინის ცენტრალური რადა|უკრაინის ცენტრალური რადის]] შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{Cite web|title=“Українська інтелігенція мусить не спати, а працювати”: 7 правил життя Євгена Чикаленка|date=2022-05-27|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/ukrayinska-inteligentsiia-musit-ne-spati-a-pratsiuvati-7-pravil-zhittia-ievgena-chikalenka/|access-date=2025-09-04}}</ref>
თუმცა მალევე ჩამოშორდა პოლიტიკას თავისი [[კონსერვატიზმი|კონსერვატიული]] შეხედულებების გამო.
[[1919]] წლის [[იანვარი|იანვარ]]ში იგი გადავიდა გალიციაში, სადაც მოგვიანებით პოლონეთის ჯარებმა ინტერნირება გაუკეთეს.
[[1920]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ავსტრია]]ში, ხოლო [[1925]] წელს მუშაობა დაიწყო უკრაინის სამეურნეო აკადემიაში [[პოდებრადი]]ში.<ref name=ency/>
== კულტურული და პოლიტიკური საქმიანობა ==
[[ფაილი:Рада редакція газети 1908.JPG|მინი|ჩიკალენკო (შუაში მჯდომი) გაზეთ ''რადა''-ს რედაქციის წევრებთან ერთად, [[1908]]]]
ჩიკალენკო მრავალი კულტურული და საზოგადოებრივი ინიციატივის მეცენატი იყო და საკუთარი სახსრებით აფინანსებდა არაერთი წიგნის გამოცემას, მათ შორის უმანეც-კომაროვის ''რუსულ-უკრაინული ლექსიკონის'' ([[ლვოვი]], [[1893]]–[[1898]]) გამოცემას.
იგი ასევე ეხმარებოდა ჟურნალ ''Kievskaia starina''-ს, დააწესა პრემია 1000 [[რუბლი]]ს ოდენობით უკრაინის ისტორიის შესახებ საუკეთესო ნაშრომისთვის და ფარავდა უკრაინულ ლიტერატურულ ნაწარმოებებზე საავტორო ჰონორარებს.
ჩიკალენკომ ლვოვში, [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ში, დააარსა მორდოვეცის ფონდი უკრაინელი მწერლების დასახმარებლად, აფინანსებდა [[უკრაინის რევოლუციური პარტია|უკრაინის რევოლუციური პარტიის]] ყოველკვირეულ გამოცემას ''სელიანინი'' და გახდა ლვოვში „აკადემიური სახლის“ მთავარი დამფუძნებელი (25000 რუბლი), რითაც ხელს უწყობდა [[დნეპრის უკრაინა]]დან ახალგაზრდების ჩამოსვლას სასწავლებლად.<ref name=ency/>
[[1905]] წლის რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ჩიკალენკომ დააარსა პირველი უკრაინულენოვანი [[პერიოდული გამოცემა|პერიოდული გამოცემები]] [[დნეპრის უკრაინა]]ში:
* ''ჰრომადსკა დუმკა'' ([[1906]])
* ''რადა'' ([[1906]]–[[1914]])
მათ გამოცემას მხარს უჭერდნენ ვასილ სიმირენკო და ლეონიდ ჟებუნიოვი.<ref name=ency/>
ჩიკალენკო ასევე აფინანსებდა კიევის მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების დახმარების საზოგადოებას, რომელიც მატერიალურ მხარდაჭერას უწევდა უკრაინელ კულტურის მოღვაწეებს, მათ შორის:
* [[მიხაილო კოციუბინსკი]]
* [[ვოლოდიმირ ვინიჩენკო]]
* [[ლესია უკრაინკა]]
* [[ოლღა კობილიანსკა]]
* [[ოლექსანდრ ოლეს]]
* [[მიკოლა ლისენკო]]
და სხვებს.
ჩიკალენკოს მხარდაჭერით და [[ვოლოდიმირ ნაუმენკო]]ს არაფორმალური ხელმძღვანელობით კიევის ჰრომადამ შეძლო [[ბორის გრინჩენკო]]ს ''უკრაინული ენის ლექსიკონის'' გამოცემა.
ორგანიზაციამ ასევე მონაწილეობა მიიღო [[ტარას შევჩენკო]]ს დაბადებიდან ასი წლისთავის აღნიშვნაში [[1914]] წელს, მიუხედავად რუსეთის ხელისუფლების ძლიერი წინააღმდეგობისა, და დააფინანსა კიევის [[პროსვიტა]]ს დაარსება [[გრაფი|გრაფ]] მიხალ ტიშკევიჩის მხარდაჭერით.<ref name=loc/>
ცენტრალურ რადაში მოღვაწეობის პერიოდში ჩიკალენკო მხარს უჭერდა [[უკრაინის ებრაელები|ებრაული მოსახლეობის]] ჩართვას უკრაინულ ეროვნულ მოძრაობაში.
იგი ხშირად იყენებდა პროებრაულ რიტორიკას კოლეგებთან საუბრისას და უსვამდა ხაზს იმ ფაქტს, რომ ებრაული მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი თავისუფლად ფლობდა [[უკრაინული ენა|უკრაინულ ენას]] [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] [[რუსიფიკაცია|რუსიფიკაციის]] პოლიტიკის დაწყებამდე, რაც დაძაბულობის შემცირებას ისახავდა მიზნად.<ref>{{cite journal |last1=Hyrych |first1=Ihor |last2=Telvak |first2=Vitalii|last3=Telvak |first3=Viktoria|last4=Yanyshyn |first4=Bohdan| date=2022 |title=Jews and the Ukrainian National Liberation Movement of the 19th – Early 20th Centuries |url=https://codrulcosminului.usv.ro/wp-content/uploads/2022/12/Article.3.Vol_.28-2.pdf |journal=Codrul Cosminului |volume=XVIII |issue=2 |pages=289–308 |doi=10.4316/CC.2022.02.03 |access-date=5 August 2024}}</ref>
== მემკვიდრეობა ==
[[ფაილი:Велодоріжка, вул. Чикаленка, Київ.jpg|მინი|ჩიკალენკოს ქუჩა კიევში]]
ჩიკალენკოს მემუარები (გამოქვეყნებული [[1925]]–[[1926]] წლებში), აგრეთვე მისი [[დღიური (ჩანაწერი)|დღიური]] ([[1931]]), მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენს [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნი]]ს მიწურულისა და [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის უკრაინული ეროვნული მოძრაობის ისტორიის შესასწავლად.<ref name=ency/>
[[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში|რუსეთის უკრაინაში შეჭრის]] შემდეგ [[კიევი|კიევში]] არსებული პუშკინის ქუჩა ევჰენ ჩიკალენკოს პატივსაცემად გადაერქვა.<ref>{{cite news |last1=Ash |first1=Timothy Garton |title=Putin, Pushkin and the decline of the Russian empire |access-date=23 August 2023 |publisher=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/04cc3b42-6432-4020-8019-206a32a60e70|date=19 August 2023}}</ref>
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[უკრაინაში ალექსანდრ პუშკინის ძეგლების დემონტაჟი]]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
98dve6wqse0kgm3y6iwcdsrbwpqmcp2
5356823
5356822
2026-04-15T08:54:49Z
შალვა მინდაძე 11
168465
/* სქოლიო */
5356823
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ევჰენ ჩიკალენკო
| მშობლიური_სახელი = Євген Чикаленко
| მშობლიური_სახელის_ენა = uk
| სურათი = Євген Чикаленко.jpg
| წარწერა = ჩიკალენკო, [[1897]]
| დაბადების_თარიღი = [[21 დეკემბერი]], [[1861]]
| დაბადების_ადგილი = [[პერეშორი]], [[რუსეთის იმპერია]] (ამჟამად უკრაინა)
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|[[20 ივნისი]] [[1929]]|[[21 დეკემბერი]] [[1861]]|df=y}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[პრაღა]], [[ჩეხოსლოვაკია]]
| საქმიანობა = საზოგადო მოღვაწე, ქველმოქმედი, მიწათმფლობელი, აგრონომი, გამომცემელი, ხელოვნების მეცენატი
| ცნობილი_როლით = ცენტრალური რადის მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი, უკრაინული ეროვნული აღორძინება
}}
'''ევჰენ ხარლამპიოვიჩ ჩიკალენკო''' ({{lang-uk|Євге́н Харла́мпійович Чикале́нко}}; [[21 დეკემბერი]], [[1861]] — [[20 ივნისი]], [[1929]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[საზოგადო მოღვაწე]], [[ქველმოქმედი]], მიწათმფლობელი, [[აგრონომია|აგრონომი]], [[გამომცემელი]] და ხელოვნების [[მეცენატი]].
იგი იყო [[ცენტრალური რადა|ცენტრალური რადის]] [[1917]] წელს მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{cite news |last1=Shapoval |first1=Yuriy |title=Authentic Stories: A Pocket, Ukraine, and Yevhen Chykalenko |url=https://www.kyivpost.com/post/7256 |access-date=23 August 2023 |publisher=Kyiv Post |date=28 June 2022}}</ref>
ჩიკალენკომ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის [[უკრაინული ეროვნული აღორძინება|უკრაინულ ეროვნულ აღორძინებაში]], რადგან იყო [[რუსეთის იმპერია]]ში ერთადერთი უკრაინულენოვანი გაზეთების თანადამფინანსებელი.<ref>{{cite web |title=Chykalenko, Yevhen |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CC%5CH%5CChykalenkoYevhen.htm |website=encyclopediaofukraine.com |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=23 August 2023}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
ევჰენ ჩიკალენკო დაიბადა სოფელ [[პერეშორი|პერეშორ]]ში, [[ხერსონის გუბერნია]]ში (თანამედროვე [[ოდესის ოლქი]]).<ref name=ency>{{Cite book|title=Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II)|date=2000|volume=10|pages=3745–3759}}</ref><ref name=loc>{{Cite web|title=Культурний спротив: меценати проти імперії|date=2021-12-02|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/kulturnii-sprotiv-metsenati-proti-imperiyi/|access-date=2025-09-04}}</ref>
იგი სწავლობდა გიმნაზიაში [[კროპივნიცკი|ელისავეტგრადში]], სადაც მისი თანაკლასელები იყვნენ გამოჩენილი უკრაინელი კულტურის მოღვაწეები:
* [[პანას საქსაჰანსკი|პანას ტობილევიჩი]] (შემდგომში ცნობილი ფსევდონიმით საქსაჰანსკი)
* ოლექსანდრ ტარკოვსკი — რეჟისორ [[ანდრეი ტარკოვსკი]]ს ბაბუა
ჩიკალენკოს და, ნადია, დაქორწინებული იყო უკრაინელ დრამატურგზე [[ივან კარპენკო-კარი]].<ref name=loc/>
უმაღლესი განათლება მან მიიღო [[ვ. ნ. კარაზინის სახელობის ხარკოვის ეროვნული უნივერსიტეტი|ხარკოვის უნივერსიტეტში]], [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების]] ფაკულტეტზე.
იქ იგი მონაწილეობდა უკრაინულ სტუდენტურ [[ჰრომადა|„ჰრომადაში“]], რომელიც შთაგონებული იყო [[მიხაილო დრაჰომანოვი]]ს იდეებით.
[[1884]] წელს სტუდენტურ მოძრაობაში საქმიანობის გამო დააპატიმრეს და მშობლიურ სოფელ პერეშორიში გადაასახლეს.
იქ იგი მართავდა ოჯახის მამულს და [[1897]] წელს გამოსცა პრაქტიკული რჩევების წიგნი სოფლის მეურნეობის საკითხებზე.
[[1894]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ოდესა]]ში, ხოლო [[1900]] წელს გადავიდა [[კიევი|კიევში]].<ref name=ency/>
პერეშორიში მდებარე მამულის გაყიდვის შემდეგ მან შეიძინა მიწის ნაკვეთი სოფელ კონონივკაში, უკრაინის დედაქალაქთან ახლოს, სადაც მოაწყო საზაფხულო რეზიდენცია.
ამ ადგილს ხშირად სტუმრობდნენ უკრაინელი მწერლები, განსაკუთრებით კი მისი ახლო მეგობარი [[მიხაილო კოციუბინსკი]].<ref name=loc/>
[[1900]] წლიდან ჩიკალენკო აქტიურად მონაწილეობდა „ძველი ჰრომადასა“ და ზოგად უპარტიო დემოკრატიულ ორგანიზაციაში.
[[1904]] წელს იგი შევიდა [[უკრაინის დემოკრატიული პარტია|უკრაინის დემოკრატიულ პარტიაში]] (რომელიც [[1905]] წლიდან ეწოდა უკრაინის დემოკრატიულ-რადიკალური პარტია).
[[1908]] წელს ჩიკალენკომ დააფუძნა [[უკრაინელი პროგრესისტების კავშირი]], რომლის არაოფიციალური ლიდერი მომდევნო წლებში თავად იყო.
[[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დაწყების შემდეგ რუსეთის პოლიციის დევნის გამო იძულებული გახდა გაქცეულიყო [[ფინეთი]]ში, მოგვიანებით კი ცხოვრობდა [[მოსკოვი]]სა და [[პეტროგრადი]]ში.<ref name=ency/>
[[თებერვლის რევოლუცია|თებერვლის რევოლუციის]] შემდეგ, [[1917]] წელს, ჩიკალენკო დაბრუნდა კიევში და გახდა [[უკრაინის ცენტრალური რადა|უკრაინის ცენტრალური რადის]] შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{Cite web|title=“Українська інтелігенція мусить не спати, а працювати”: 7 правил життя Євгена Чикаленка|date=2022-05-27|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/ukrayinska-inteligentsiia-musit-ne-spati-a-pratsiuvati-7-pravil-zhittia-ievgena-chikalenka/|access-date=2025-09-04}}</ref>
თუმცა მალევე ჩამოშორდა პოლიტიკას თავისი [[კონსერვატიზმი|კონსერვატიული]] შეხედულებების გამო.
[[1919]] წლის [[იანვარი|იანვარ]]ში იგი გადავიდა გალიციაში, სადაც მოგვიანებით პოლონეთის ჯარებმა ინტერნირება გაუკეთეს.
[[1920]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ავსტრია]]ში, ხოლო [[1925]] წელს მუშაობა დაიწყო უკრაინის სამეურნეო აკადემიაში [[პოდებრადი]]ში.<ref name=ency/>
== კულტურული და პოლიტიკური საქმიანობა ==
[[ფაილი:Рада редакція газети 1908.JPG|მინი|ჩიკალენკო (შუაში მჯდომი) გაზეთ ''რადა''-ს რედაქციის წევრებთან ერთად, [[1908]]]]
ჩიკალენკო მრავალი კულტურული და საზოგადოებრივი ინიციატივის მეცენატი იყო და საკუთარი სახსრებით აფინანსებდა არაერთი წიგნის გამოცემას, მათ შორის უმანეც-კომაროვის ''რუსულ-უკრაინული ლექსიკონის'' ([[ლვოვი]], [[1893]]–[[1898]]) გამოცემას.
იგი ასევე ეხმარებოდა ჟურნალ ''Kievskaia starina''-ს, დააწესა პრემია 1000 [[რუბლი]]ს ოდენობით უკრაინის ისტორიის შესახებ საუკეთესო ნაშრომისთვის და ფარავდა უკრაინულ ლიტერატურულ ნაწარმოებებზე საავტორო ჰონორარებს.
ჩიკალენკომ ლვოვში, [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ში, დააარსა მორდოვეცის ფონდი უკრაინელი მწერლების დასახმარებლად, აფინანსებდა [[უკრაინის რევოლუციური პარტია|უკრაინის რევოლუციური პარტიის]] ყოველკვირეულ გამოცემას ''სელიანინი'' და გახდა ლვოვში „აკადემიური სახლის“ მთავარი დამფუძნებელი (25000 რუბლი), რითაც ხელს უწყობდა [[დნეპრის უკრაინა]]დან ახალგაზრდების ჩამოსვლას სასწავლებლად.<ref name=ency/>
[[1905]] წლის რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ჩიკალენკომ დააარსა პირველი უკრაინულენოვანი [[პერიოდული გამოცემა|პერიოდული გამოცემები]] [[დნეპრის უკრაინა]]ში:
* ''ჰრომადსკა დუმკა'' ([[1906]])
* ''რადა'' ([[1906]]–[[1914]])
მათ გამოცემას მხარს უჭერდნენ ვასილ სიმირენკო და ლეონიდ ჟებუნიოვი.<ref name=ency/>
ჩიკალენკო ასევე აფინანსებდა კიევის მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების დახმარების საზოგადოებას, რომელიც მატერიალურ მხარდაჭერას უწევდა უკრაინელ კულტურის მოღვაწეებს, მათ შორის:
* [[მიხაილო კოციუბინსკი]]
* [[ვოლოდიმირ ვინიჩენკო]]
* [[ლესია უკრაინკა]]
* [[ოლღა კობილიანსკა]]
* [[ოლექსანდრ ოლეს]]
* [[მიკოლა ლისენკო]]
და სხვებს.
ჩიკალენკოს მხარდაჭერით და [[ვოლოდიმირ ნაუმენკო]]ს არაფორმალური ხელმძღვანელობით კიევის ჰრომადამ შეძლო [[ბორის გრინჩენკო]]ს ''უკრაინული ენის ლექსიკონის'' გამოცემა.
ორგანიზაციამ ასევე მონაწილეობა მიიღო [[ტარას შევჩენკო]]ს დაბადებიდან ასი წლისთავის აღნიშვნაში [[1914]] წელს, მიუხედავად რუსეთის ხელისუფლების ძლიერი წინააღმდეგობისა, და დააფინანსა კიევის [[პროსვიტა]]ს დაარსება [[გრაფი|გრაფ]] მიხალ ტიშკევიჩის მხარდაჭერით.<ref name=loc/>
ცენტრალურ რადაში მოღვაწეობის პერიოდში ჩიკალენკო მხარს უჭერდა [[უკრაინის ებრაელები|ებრაული მოსახლეობის]] ჩართვას უკრაინულ ეროვნულ მოძრაობაში.
იგი ხშირად იყენებდა პროებრაულ რიტორიკას კოლეგებთან საუბრისას და უსვამდა ხაზს იმ ფაქტს, რომ ებრაული მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი თავისუფლად ფლობდა [[უკრაინული ენა|უკრაინულ ენას]] [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] [[რუსიფიკაცია|რუსიფიკაციის]] პოლიტიკის დაწყებამდე, რაც დაძაბულობის შემცირებას ისახავდა მიზნად.<ref>{{cite journal |last1=Hyrych |first1=Ihor |last2=Telvak |first2=Vitalii|last3=Telvak |first3=Viktoria|last4=Yanyshyn |first4=Bohdan| date=2022 |title=Jews and the Ukrainian National Liberation Movement of the 19th – Early 20th Centuries |url=https://codrulcosminului.usv.ro/wp-content/uploads/2022/12/Article.3.Vol_.28-2.pdf |journal=Codrul Cosminului |volume=XVIII |issue=2 |pages=289–308 |doi=10.4316/CC.2022.02.03 |access-date=5 August 2024}}</ref>
== მემკვიდრეობა ==
[[ფაილი:Велодоріжка, вул. Чикаленка, Київ.jpg|მინი|ჩიკალენკოს ქუჩა კიევში]]
ჩიკალენკოს მემუარები (გამოქვეყნებული [[1925]]–[[1926]] წლებში), აგრეთვე მისი [[დღიური (ჩანაწერი)|დღიური]] ([[1931]]), მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენს [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნი]]ს მიწურულისა და [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის უკრაინული ეროვნული მოძრაობის ისტორიის შესასწავლად.<ref name=ency/>
[[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში|რუსეთის უკრაინაში შეჭრის]] შემდეგ [[კიევი|კიევში]] არსებული პუშკინის ქუჩა ევჰენ ჩიკალენკოს პატივსაცემად გადაერქვა.<ref>{{cite news |last1=Ash |first1=Timothy Garton |title=Putin, Pushkin and the decline of the Russian empire |access-date=23 August 2023 |publisher=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/04cc3b42-6432-4020-8019-206a32a60e70|date=19 August 2023}}</ref>
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[უკრაინაში ალექსანდრ პუშკინის ძეგლების დემონტაჟი]]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ჩიკალენკო, ევჰენ}}
[[კატეგორია:პოდილსკის რაიონის მკვიდრნი]]
[[კატეგორია:ანანიევის უეზდის მკვიდრნი]]
[[კატეგორია:რუსეთის იმპერიაში მცხოვრები უკრაინელები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი რევოლუციონერები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი ბიზნესმენები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი მწერლები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი ქველმოქმედები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1861]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1929]]
nzf1cay83cbqe1im3txpuje377gtk4t
5356824
5356823
2026-04-15T08:55:55Z
შალვა მინდაძე 11
168465
− 4 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356824
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = ევჰენ ჩიკალენკო
| მშობლიური_სახელი = Євген Чикаленко
| მშობლიური_სახელის_ენა = uk
| სურათი = Євген Чикаленко.jpg
| წარწერა = ჩიკალენკო, [[1897]]
| დაბადების_თარიღი = [[21 დეკემბერი]], [[1861]]
| დაბადების_ადგილი = [[პერეშორი]], [[რუსეთის იმპერია]] (ამჟამად უკრაინა)
| გარდაცვალების_თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|[[20 ივნისი]] [[1929]]|[[21 დეკემბერი]] [[1861]]|df=y}}
| გარდაცვალების_ადგილი = [[პრაღა]], [[ჩეხოსლოვაკია]]
| საქმიანობა = საზოგადო მოღვაწე, ქველმოქმედი, მიწათმფლობელი, აგრონომი, გამომცემელი, ხელოვნების მეცენატი
| ცნობილი_როლით = ცენტრალური რადის მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი, უკრაინული ეროვნული აღორძინება
}}
'''ევჰენ ხარლამპიოვიჩ ჩიკალენკო''' ({{lang-uk|Євге́н Харла́мпійович Чикале́нко}}; [[21 დეკემბერი]], [[1861]] — [[20 ივნისი]], [[1929]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[საზოგადო მოღვაწე]], [[ქველმოქმედი]], მიწათმფლობელი, [[აგრონომია|აგრონომი]], [[გამომცემელი]] და ხელოვნების [[მეცენატი]].
იგი იყო [[ცენტრალური რადა|ცენტრალური რადის]] [[1917]] წელს მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{cite news |last1=Shapoval |first1=Yuriy |title=Authentic Stories: A Pocket, Ukraine, and Yevhen Chykalenko |url=https://www.kyivpost.com/post/7256 |access-date=23 August 2023 |publisher=Kyiv Post |date=28 June 2022}}</ref>
ჩიკალენკომ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის [[უკრაინული ეროვნული აღორძინება|უკრაინულ ეროვნულ აღორძინებაში]], რადგან იყო [[რუსეთის იმპერია]]ში ერთადერთი უკრაინულენოვანი გაზეთების თანადამფინანსებელი.<ref>{{cite web |title=Chykalenko, Yevhen |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CC%5CH%5CChykalenkoYevhen.htm |website=encyclopediaofukraine.com |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=23 August 2023}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
ევჰენ ჩიკალენკო დაიბადა სოფელ [[პერეშორი|პერეშორ]]ში, [[ხერსონის გუბერნია]]ში (თანამედროვე [[ოდესის ოლქი]]).<ref name=ency>{{Cite book|title=Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II)|date=2000|volume=10|pages=3745–3759}}</ref><ref name=loc>{{Cite web|title=Культурний спротив: меценати проти імперії|date=2021-12-02|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/kulturnii-sprotiv-metsenati-proti-imperiyi/|access-date=2025-09-04}}</ref>
იგი სწავლობდა გიმნაზიაში [[კროპივნიცკი|ელისავეტგრადში]], სადაც მისი თანაკლასელები იყვნენ გამოჩენილი უკრაინელი კულტურის მოღვაწეები:
* [[პანას საქსაჰანსკი|პანას ტობილევიჩი]] (შემდგომში ცნობილი ფსევდონიმით საქსაჰანსკი)
* ოლექსანდრ ტარკოვსკი — რეჟისორ [[ანდრეი ტარკოვსკი]]ს ბაბუა
ჩიკალენკოს და, ნადია, დაქორწინებული იყო უკრაინელ დრამატურგზე [[ივან კარპენკო-კარი]].<ref name=loc/>
უმაღლესი განათლება მან მიიღო [[ვ. ნ. კარაზინის სახელობის ხარკოვის ეროვნული უნივერსიტეტი|ხარკოვის უნივერსიტეტში]], [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების]] ფაკულტეტზე.
იქ იგი მონაწილეობდა უკრაინულ სტუდენტურ [[ჰრომადა|„ჰრომადაში“]], რომელიც შთაგონებული იყო [[მიხაილო დრაჰომანოვი]]ს იდეებით.
[[1884]] წელს სტუდენტურ მოძრაობაში საქმიანობის გამო დააპატიმრეს და მშობლიურ სოფელ პერეშორიში გადაასახლეს.
იქ იგი მართავდა ოჯახის მამულს და [[1897]] წელს გამოსცა პრაქტიკული რჩევების წიგნი სოფლის მეურნეობის საკითხებზე.
[[1894]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ოდესა]]ში, ხოლო [[1900]] წელს გადავიდა [[კიევი|კიევში]].<ref name=ency/>
პერეშორიში მდებარე მამულის გაყიდვის შემდეგ მან შეიძინა მიწის ნაკვეთი სოფელ კონონივკაში, უკრაინის დედაქალაქთან ახლოს, სადაც მოაწყო საზაფხულო რეზიდენცია.
ამ ადგილს ხშირად სტუმრობდნენ უკრაინელი მწერლები, განსაკუთრებით კი მისი ახლო მეგობარი [[მიხაილო კოციუბინსკი]].<ref name=loc/>
[[1900]] წლიდან ჩიკალენკო აქტიურად მონაწილეობდა „ძველი ჰრომადასა“ და ზოგად უპარტიო დემოკრატიულ ორგანიზაციაში.
[[1904]] წელს იგი შევიდა [[უკრაინის დემოკრატიული პარტია|უკრაინის დემოკრატიულ პარტიაში]] (რომელიც [[1905]] წლიდან ეწოდა უკრაინის დემოკრატიულ-რადიკალური პარტია).
[[1908]] წელს ჩიკალენკომ დააფუძნა [[უკრაინელი პროგრესისტების კავშირი]], რომლის არაოფიციალური ლიდერი მომდევნო წლებში თავად იყო.
[[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დაწყების შემდეგ რუსეთის პოლიციის დევნის გამო იძულებული გახდა გაქცეულიყო [[ფინეთი]]ში, მოგვიანებით კი ცხოვრობდა [[მოსკოვი]]სა და [[პეტროგრადი]]ში.<ref name=ency/>
[[თებერვლის რევოლუცია|თებერვლის რევოლუციის]] შემდეგ, [[1917]] წელს, ჩიკალენკო დაბრუნდა კიევში და გახდა [[უკრაინის ცენტრალური რადა|უკრაინის ცენტრალური რადის]] შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{Cite web|title=“Українська інтелігенція мусить не спати, а працювати”: 7 правил життя Євгена Чикаленка|date=2022-05-27|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/ukrayinska-inteligentsiia-musit-ne-spati-a-pratsiuvati-7-pravil-zhittia-ievgena-chikalenka/|access-date=2025-09-04}}</ref>
თუმცა მალევე ჩამოშორდა პოლიტიკას თავისი [[კონსერვატიზმი|კონსერვატიული]] შეხედულებების გამო.
[[1919]] წლის [[იანვარი|იანვარ]]ში იგი გადავიდა გალიციაში, სადაც მოგვიანებით პოლონეთის ჯარებმა ინტერნირება გაუკეთეს.
[[1920]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ავსტრია]]ში, ხოლო [[1925]] წელს მუშაობა დაიწყო უკრაინის სამეურნეო აკადემიაში [[პოდებრადი]]ში.<ref name=ency/>
== კულტურული და პოლიტიკური საქმიანობა ==
[[ფაილი:Рада редакція газети 1908.JPG|მინი|ჩიკალენკო (შუაში მჯდომი) გაზეთ ''რადა''-ს რედაქციის წევრებთან ერთად, [[1908]]]]
ჩიკალენკო მრავალი კულტურული და საზოგადოებრივი ინიციატივის მეცენატი იყო და საკუთარი სახსრებით აფინანსებდა არაერთი წიგნის გამოცემას, მათ შორის უმანეც-კომაროვის ''რუსულ-უკრაინული ლექსიკონის'' ([[ლვოვი]], [[1893]]–[[1898]]) გამოცემას.
იგი ასევე ეხმარებოდა ჟურნალ ''Kievskaia starina''-ს, დააწესა პრემია 1000 [[რუბლი]]ს ოდენობით უკრაინის ისტორიის შესახებ საუკეთესო ნაშრომისთვის და ფარავდა უკრაინულ ლიტერატურულ ნაწარმოებებზე საავტორო ჰონორარებს.
ჩიკალენკომ ლვოვში, [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ში, დააარსა მორდოვეცის ფონდი უკრაინელი მწერლების დასახმარებლად, აფინანსებდა [[უკრაინის რევოლუციური პარტია|უკრაინის რევოლუციური პარტიის]] ყოველკვირეულ გამოცემას ''სელიანინი'' და გახდა ლვოვში „აკადემიური სახლის“ მთავარი დამფუძნებელი (25000 რუბლი), რითაც ხელს უწყობდა [[დნეპრის უკრაინა]]დან ახალგაზრდების ჩამოსვლას სასწავლებლად.<ref name=ency/>
[[1905]] წლის რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ჩიკალენკომ დააარსა პირველი უკრაინულენოვანი [[პერიოდული გამოცემა|პერიოდული გამოცემები]] [[დნეპრის უკრაინა]]ში:
* ''ჰრომადსკა დუმკა'' ([[1906]])
* ''რადა'' ([[1906]]–[[1914]])
მათ გამოცემას მხარს უჭერდნენ ვასილ სიმირენკო და ლეონიდ ჟებუნიოვი.<ref name=ency/>
ჩიკალენკო ასევე აფინანსებდა კიევის მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების დახმარების საზოგადოებას, რომელიც მატერიალურ მხარდაჭერას უწევდა უკრაინელ კულტურის მოღვაწეებს, მათ შორის:
* [[მიხაილო კოციუბინსკი]]
* [[ვოლოდიმირ ვინიჩენკო]]
* [[ლესია უკრაინკა]]
* [[ოლღა კობილიანსკა]]
* [[ოლექსანდრ ოლეს]]
* [[მიკოლა ლისენკო]]
და სხვებს.
ჩიკალენკოს მხარდაჭერით და [[ვოლოდიმირ ნაუმენკო]]ს არაფორმალური ხელმძღვანელობით კიევის ჰრომადამ შეძლო [[ბორის გრინჩენკო]]ს ''უკრაინული ენის ლექსიკონის'' გამოცემა.
ორგანიზაციამ ასევე მონაწილეობა მიიღო [[ტარას შევჩენკო]]ს დაბადებიდან ასი წლისთავის აღნიშვნაში [[1914]] წელს, მიუხედავად რუსეთის ხელისუფლების ძლიერი წინააღმდეგობისა, და დააფინანსა კიევის [[პროსვიტა]]ს დაარსება [[გრაფი|გრაფ]] მიხალ ტიშკევიჩის მხარდაჭერით.<ref name=loc/>
ცენტრალურ რადაში მოღვაწეობის პერიოდში ჩიკალენკო მხარს უჭერდა [[უკრაინის ებრაელები|ებრაული მოსახლეობის]] ჩართვას უკრაინულ ეროვნულ მოძრაობაში.
იგი ხშირად იყენებდა პროებრაულ რიტორიკას კოლეგებთან საუბრისას და უსვამდა ხაზს იმ ფაქტს, რომ ებრაული მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი თავისუფლად ფლობდა [[უკრაინული ენა|უკრაინულ ენას]] [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] [[რუსიფიკაცია|რუსიფიკაციის]] პოლიტიკის დაწყებამდე, რაც დაძაბულობის შემცირებას ისახავდა მიზნად.<ref>{{cite journal |last1=Hyrych |first1=Ihor |last2=Telvak |first2=Vitalii|last3=Telvak |first3=Viktoria|last4=Yanyshyn |first4=Bohdan| date=2022 |title=Jews and the Ukrainian National Liberation Movement of the 19th – Early 20th Centuries |url=https://codrulcosminului.usv.ro/wp-content/uploads/2022/12/Article.3.Vol_.28-2.pdf |journal=Codrul Cosminului |volume=XVIII |issue=2 |pages=289–308 |doi=10.4316/CC.2022.02.03 |access-date=5 August 2024}}</ref>
== მემკვიდრეობა ==
[[ფაილი:Велодоріжка, вул. Чикаленка, Київ.jpg|მინი|ჩიკალენკოს ქუჩა კიევში]]
ჩიკალენკოს მემუარები (გამოქვეყნებული [[1925]]–[[1926]] წლებში), აგრეთვე მისი [[დღიური (ჩანაწერი)|დღიური]] ([[1931]]), მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენს [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნი]]ს მიწურულისა და [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის უკრაინული ეროვნული მოძრაობის ისტორიის შესასწავლად.<ref name=ency/>
[[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში|რუსეთის უკრაინაში შეჭრის]] შემდეგ [[კიევი|კიევში]] არსებული პუშკინის ქუჩა ევჰენ ჩიკალენკოს პატივსაცემად გადაერქვა.<ref>{{cite news |last1=Ash |first1=Timothy Garton |title=Putin, Pushkin and the decline of the Russian empire |access-date=23 August 2023 |publisher=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/04cc3b42-6432-4020-8019-206a32a60e70|date=19 August 2023}}</ref>
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[უკრაინაში ალექსანდრ პუშკინის ძეგლების დემონტაჟი]]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ჩიკალენკო, ევჰენ}}
[[კატეგორია:უკრაინელი რევოლუციონერები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი ბიზნესმენები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი მწერლები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1861]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1929]]
lq3gvpxcw63ajz9wll5qm934frqdkfw
5356840
5356824
2026-04-15T09:46:35Z
შალვა მინდაძე 11
168465
5356840
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიროვნება
| სახელი = [[ევჰენ ჩიკალენკო]]
| ორიგინალი სახელი = {{lang-uk|Євген Чикаленко}}
| სურათი = Євген Чикаленко.jpg
| სურათის აღწერა = [[ევჰენ ჩიკალენკო]], [[1897]]
| სრული სახელი = [[ევჰენ ჩიკალენკო|ევჰენ ხარლამპიოვიჩ ჩიკალენკო]]
| დაბადების თარიღი = [[21 დეკემბერი]], [[1861]]
| დაბადების ადგილი = [[პერეშორი]], [[ხერსონის გუბერნია]], [[რუსეთის იმპერია]]
| გარდაცვალების თარიღი = [[20 ივნისი]], [[1929]]
| გარდაცვალების ადგილი = [[პრაღა]], [[ჩეხოსლოვაკია]]
| მოქალაქეობა = [[უკრაინელები|უკრაინელი]]
| საქმიანობა = [[მწერალი]], [[საზოგადო მოღვაწე]], [[ქველმოქმედი]], [[გამომცემელი]], [[აგრონომი]], [[მიწათმფლობელი]]
| ცნობილი = [[უკრაინული ეროვნული აღორძინება]]; [[უკრაინის ცენტრალური რადა]]ს ერთ-ერთი ინიციატორი
}}
'''ევჰენ ხარლამპიოვიჩ ჩიკალენკო''' ({{lang-uk|Євге́н Харла́мпійович Чикале́нко}}; [[21 დეკემბერი]], [[1861]] — [[20 ივნისი]], [[1929]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[საზოგადო მოღვაწე]], [[ქველმოქმედი]], მიწათმფლობელი, [[აგრონომია|აგრონომი]], [[გამომცემელი]] და ხელოვნების [[მეცენატი]].
იგი იყო [[ცენტრალური რადა|ცენტრალური რადის]] [[1917]] წელს მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{cite news |last1=Shapoval |first1=Yuriy |title=Authentic Stories: A Pocket, Ukraine, and Yevhen Chykalenko |url=https://www.kyivpost.com/post/7256 |access-date=23 August 2023 |publisher=Kyiv Post |date=28 June 2022}}</ref>
ჩიკალენკომ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის [[უკრაინული ეროვნული აღორძინება|უკრაინულ ეროვნულ აღორძინებაში]], რადგან იყო [[რუსეთის იმპერია]]ში ერთადერთი უკრაინულენოვანი გაზეთების თანადამფინანსებელი.<ref>{{cite web |title=Chykalenko, Yevhen |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CC%5CH%5CChykalenkoYevhen.htm |website=encyclopediaofukraine.com |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=23 August 2023}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
ევჰენ ჩიკალენკო დაიბადა სოფელ [[პერეშორი|პერეშორ]]ში, [[ხერსონის გუბერნია]]ში (თანამედროვე [[ოდესის ოლქი]]).<ref name=ency>{{Cite book|title=Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II)|date=2000|volume=10|pages=3745–3759}}</ref><ref name=loc>{{Cite web|title=Культурний спротив: меценати проти імперії|date=2021-12-02|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/kulturnii-sprotiv-metsenati-proti-imperiyi/|access-date=2025-09-04}}</ref>
იგი სწავლობდა გიმნაზიაში [[კროპივნიცკი|ელისავეტგრადში]], სადაც მისი თანაკლასელები იყვნენ გამოჩენილი უკრაინელი კულტურის მოღვაწეები:
* [[პანას საქსაჰანსკი|პანას ტობილევიჩი]] (შემდგომში ცნობილი ფსევდონიმით საქსაჰანსკი)
* ოლექსანდრ ტარკოვსკი — რეჟისორ [[ანდრეი ტარკოვსკი]]ს ბაბუა
ჩიკალენკოს და, ნადია, დაქორწინებული იყო უკრაინელ დრამატურგზე [[ივან კარპენკო-კარი]].<ref name=loc/>
უმაღლესი განათლება მან მიიღო [[ვ. ნ. კარაზინის სახელობის ხარკოვის ეროვნული უნივერსიტეტი|ხარკოვის უნივერსიტეტში]], [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების]] ფაკულტეტზე.
იქ იგი მონაწილეობდა უკრაინულ სტუდენტურ [[ჰრომადა|„ჰრომადაში“]], რომელიც შთაგონებული იყო [[მიხაილო დრაჰომანოვი]]ს იდეებით.
[[1884]] წელს სტუდენტურ მოძრაობაში საქმიანობის გამო დააპატიმრეს და მშობლიურ სოფელ პერეშორიში გადაასახლეს.
იქ იგი მართავდა ოჯახის მამულს და [[1897]] წელს გამოსცა პრაქტიკული რჩევების წიგნი სოფლის მეურნეობის საკითხებზე.
[[1894]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ოდესა]]ში, ხოლო [[1900]] წელს გადავიდა [[კიევი|კიევში]].<ref name=ency/>
პერეშორიში მდებარე მამულის გაყიდვის შემდეგ მან შეიძინა მიწის ნაკვეთი სოფელ კონონივკაში, უკრაინის დედაქალაქთან ახლოს, სადაც მოაწყო საზაფხულო რეზიდენცია.
ამ ადგილს ხშირად სტუმრობდნენ უკრაინელი მწერლები, განსაკუთრებით კი მისი ახლო მეგობარი [[მიხაილო კოციუბინსკი]].<ref name=loc/>
[[1900]] წლიდან ჩიკალენკო აქტიურად მონაწილეობდა „ძველი ჰრომადასა“ და ზოგად უპარტიო დემოკრატიულ ორგანიზაციაში.
[[1904]] წელს იგი შევიდა [[უკრაინის დემოკრატიული პარტია|უკრაინის დემოკრატიულ პარტიაში]] (რომელიც [[1905]] წლიდან ეწოდა უკრაინის დემოკრატიულ-რადიკალური პარტია).
[[1908]] წელს ჩიკალენკომ დააფუძნა [[უკრაინელი პროგრესისტების კავშირი]], რომლის არაოფიციალური ლიდერი მომდევნო წლებში თავად იყო.
[[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დაწყების შემდეგ რუსეთის პოლიციის დევნის გამო იძულებული გახდა გაქცეულიყო [[ფინეთი]]ში, მოგვიანებით კი ცხოვრობდა [[მოსკოვი]]სა და [[პეტროგრადი]]ში.<ref name=ency/>
[[თებერვლის რევოლუცია|თებერვლის რევოლუციის]] შემდეგ, [[1917]] წელს, ჩიკალენკო დაბრუნდა კიევში და გახდა [[უკრაინის ცენტრალური რადა|უკრაინის ცენტრალური რადის]] შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{Cite web|title=“Українська інтелігенція мусить не спати, а працювати”: 7 правил життя Євгена Чикаленка|date=2022-05-27|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/ukrayinska-inteligentsiia-musit-ne-spati-a-pratsiuvati-7-pravil-zhittia-ievgena-chikalenka/|access-date=2025-09-04}}</ref>
თუმცა მალევე ჩამოშორდა პოლიტიკას თავისი [[კონსერვატიზმი|კონსერვატიული]] შეხედულებების გამო.
[[1919]] წლის [[იანვარი|იანვარ]]ში იგი გადავიდა გალიციაში, სადაც მოგვიანებით პოლონეთის ჯარებმა ინტერნირება გაუკეთეს.
[[1920]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ავსტრია]]ში, ხოლო [[1925]] წელს მუშაობა დაიწყო უკრაინის სამეურნეო აკადემიაში [[პოდებრადი]]ში.<ref name=ency/>
== კულტურული და პოლიტიკური საქმიანობა ==
[[ფაილი:Рада редакція газети 1908.JPG|მინი|ჩიკალენკო (შუაში მჯდომი) გაზეთ ''რადა''-ს რედაქციის წევრებთან ერთად, [[1908]]]]
ჩიკალენკო მრავალი კულტურული და საზოგადოებრივი ინიციატივის მეცენატი იყო და საკუთარი სახსრებით აფინანსებდა არაერთი წიგნის გამოცემას, მათ შორის უმანეც-კომაროვის ''რუსულ-უკრაინული ლექსიკონის'' ([[ლვოვი]], [[1893]]–[[1898]]) გამოცემას.
იგი ასევე ეხმარებოდა ჟურნალ ''Kievskaia starina''-ს, დააწესა პრემია 1000 [[რუბლი]]ს ოდენობით უკრაინის ისტორიის შესახებ საუკეთესო ნაშრომისთვის და ფარავდა უკრაინულ ლიტერატურულ ნაწარმოებებზე საავტორო ჰონორარებს.
ჩიკალენკომ ლვოვში, [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ში, დააარსა მორდოვეცის ფონდი უკრაინელი მწერლების დასახმარებლად, აფინანსებდა [[უკრაინის რევოლუციური პარტია|უკრაინის რევოლუციური პარტიის]] ყოველკვირეულ გამოცემას ''სელიანინი'' და გახდა ლვოვში „აკადემიური სახლის“ მთავარი დამფუძნებელი (25000 რუბლი), რითაც ხელს უწყობდა [[დნეპრის უკრაინა]]დან ახალგაზრდების ჩამოსვლას სასწავლებლად.<ref name=ency/>
[[1905]] წლის რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ჩიკალენკომ დააარსა პირველი უკრაინულენოვანი [[პერიოდული გამოცემა|პერიოდული გამოცემები]] [[დნეპრის უკრაინა]]ში:
* ''ჰრომადსკა დუმკა'' ([[1906]])
* ''რადა'' ([[1906]]–[[1914]])
მათ გამოცემას მხარს უჭერდნენ ვასილ სიმირენკო და ლეონიდ ჟებუნიოვი.<ref name=ency/>
ჩიკალენკო ასევე აფინანსებდა კიევის მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების დახმარების საზოგადოებას, რომელიც მატერიალურ მხარდაჭერას უწევდა უკრაინელ კულტურის მოღვაწეებს, მათ შორის:
* [[მიხაილო კოციუბინსკი]]
* [[ვოლოდიმირ ვინიჩენკო]]
* [[ლესია უკრაინკა]]
* [[ოლღა კობილიანსკა]]
* [[ოლექსანდრ ოლეს]]
* [[მიკოლა ლისენკო]]
და სხვებს.
ჩიკალენკოს მხარდაჭერით და [[ვოლოდიმირ ნაუმენკო]]ს არაფორმალური ხელმძღვანელობით კიევის ჰრომადამ შეძლო [[ბორის გრინჩენკო]]ს ''უკრაინული ენის ლექსიკონის'' გამოცემა.
ორგანიზაციამ ასევე მონაწილეობა მიიღო [[ტარას შევჩენკო]]ს დაბადებიდან ასი წლისთავის აღნიშვნაში [[1914]] წელს, მიუხედავად რუსეთის ხელისუფლების ძლიერი წინააღმდეგობისა, და დააფინანსა კიევის [[პროსვიტა]]ს დაარსება [[გრაფი|გრაფ]] მიხალ ტიშკევიჩის მხარდაჭერით.<ref name=loc/>
ცენტრალურ რადაში მოღვაწეობის პერიოდში ჩიკალენკო მხარს უჭერდა [[უკრაინის ებრაელები|ებრაული მოსახლეობის]] ჩართვას უკრაინულ ეროვნულ მოძრაობაში.
იგი ხშირად იყენებდა პროებრაულ რიტორიკას კოლეგებთან საუბრისას და უსვამდა ხაზს იმ ფაქტს, რომ ებრაული მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი თავისუფლად ფლობდა [[უკრაინული ენა|უკრაინულ ენას]] [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] [[რუსიფიკაცია|რუსიფიკაციის]] პოლიტიკის დაწყებამდე, რაც დაძაბულობის შემცირებას ისახავდა მიზნად.<ref>{{cite journal |last1=Hyrych |first1=Ihor |last2=Telvak |first2=Vitalii|last3=Telvak |first3=Viktoria|last4=Yanyshyn |first4=Bohdan| date=2022 |title=Jews and the Ukrainian National Liberation Movement of the 19th – Early 20th Centuries |url=https://codrulcosminului.usv.ro/wp-content/uploads/2022/12/Article.3.Vol_.28-2.pdf |journal=Codrul Cosminului |volume=XVIII |issue=2 |pages=289–308 |doi=10.4316/CC.2022.02.03 |access-date=5 August 2024}}</ref>
== მემკვიდრეობა ==
[[ფაილი:Велодоріжка, вул. Чикаленка, Київ.jpg|მინი|ჩიკალენკოს ქუჩა კიევში]]
ჩიკალენკოს მემუარები (გამოქვეყნებული [[1925]]–[[1926]] წლებში), აგრეთვე მისი [[დღიური (ჩანაწერი)|დღიური]] ([[1931]]), მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენს [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნი]]ს მიწურულისა და [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის უკრაინული ეროვნული მოძრაობის ისტორიის შესასწავლად.<ref name=ency/>
[[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში|რუსეთის უკრაინაში შეჭრის]] შემდეგ [[კიევი|კიევში]] არსებული პუშკინის ქუჩა ევჰენ ჩიკალენკოს პატივსაცემად გადაერქვა.<ref>{{cite news |last1=Ash |first1=Timothy Garton |title=Putin, Pushkin and the decline of the Russian empire |access-date=23 August 2023 |publisher=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/04cc3b42-6432-4020-8019-206a32a60e70|date=19 August 2023}}</ref>
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[უკრაინაში ალექსანდრ პუშკინის ძეგლების დემონტაჟი]]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ჩიკალენკო, ევჰენ}}
[[კატეგორია:უკრაინელი რევოლუციონერები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი ბიზნესმენები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი მწერლები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1861]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1929]]
d34n1z1tv4hbcg4dy5lg2lorm34vxdz
5356841
5356840
2026-04-15T09:47:37Z
შალვა მინდაძე 11
168465
5356841
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი
| სახელი = [[ევჰენ ჩიკალენკო]]
| ორიგინალი სახელი = {{lang-uk|Євген Чикаленко}}
| სურათი = Євген Чикаленко.jpg
| სურათის აღწერა = [[ევჰენ ჩიკალენკო]], [[1897]]
| სრული სახელი = [[ევჰენ ჩიკალენკო|ევჰენ ხარლამპიოვიჩ ჩიკალენკო]]
| დაბადების თარიღი = [[21 დეკემბერი]], [[1861]]
| დაბადების ადგილი = [[პერეშორი]], [[ხერსონის გუბერნია]], [[რუსეთის იმპერია]]
| გარდაცვალების თარიღი = [[20 ივნისი]], [[1929]]
| გარდაცვალების ადგილი = [[პრაღა]], [[ჩეხოსლოვაკია]]
| ეროვნება = [[უკრაინელები|უკრაინელი]]
| საქმიანობა = [[მწერალი]], [[გამომცემელი]], [[ქველმოქმედი]], [[საზოგადო მოღვაწე]]
| ჟანრი = [[მემუარები]], [[დღიური]], [[პუბლიცისტიკა]]
| ცნობილი ნაწარმოებები = ''მემუარები'', ''დღიური''
| მოძრაობა = [[უკრაინული ეროვნული აღორძინება]]
}}
'''ევჰენ ხარლამპიოვიჩ ჩიკალენკო''' ({{lang-uk|Євге́н Харла́мпійович Чикале́нко}}; [[21 დეკემბერი]], [[1861]] — [[20 ივნისი]], [[1929]]) — [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[საზოგადო მოღვაწე]], [[ქველმოქმედი]], მიწათმფლობელი, [[აგრონომია|აგრონომი]], [[გამომცემელი]] და ხელოვნების [[მეცენატი]].
იგი იყო [[ცენტრალური რადა|ცენტრალური რადის]] [[1917]] წელს მოწვევის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{cite news |last1=Shapoval |first1=Yuriy |title=Authentic Stories: A Pocket, Ukraine, and Yevhen Chykalenko |url=https://www.kyivpost.com/post/7256 |access-date=23 August 2023 |publisher=Kyiv Post |date=28 June 2022}}</ref>
ჩიკალენკომ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის [[უკრაინული ეროვნული აღორძინება|უკრაინულ ეროვნულ აღორძინებაში]], რადგან იყო [[რუსეთის იმპერია]]ში ერთადერთი უკრაინულენოვანი გაზეთების თანადამფინანსებელი.<ref>{{cite web |title=Chykalenko, Yevhen |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CC%5CH%5CChykalenkoYevhen.htm |website=encyclopediaofukraine.com |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=23 August 2023}}</ref>
== ბიოგრაფია ==
ევჰენ ჩიკალენკო დაიბადა სოფელ [[პერეშორი|პერეშორ]]ში, [[ხერსონის გუბერნია]]ში (თანამედროვე [[ოდესის ოლქი]]).<ref name=ency>{{Cite book|title=Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II)|date=2000|volume=10|pages=3745–3759}}</ref><ref name=loc>{{Cite web|title=Культурний спротив: меценати проти імперії|date=2021-12-02|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/kulturnii-sprotiv-metsenati-proti-imperiyi/|access-date=2025-09-04}}</ref>
იგი სწავლობდა გიმნაზიაში [[კროპივნიცკი|ელისავეტგრადში]], სადაც მისი თანაკლასელები იყვნენ გამოჩენილი უკრაინელი კულტურის მოღვაწეები:
* [[პანას საქსაჰანსკი|პანას ტობილევიჩი]] (შემდგომში ცნობილი ფსევდონიმით საქსაჰანსკი)
* ოლექსანდრ ტარკოვსკი — რეჟისორ [[ანდრეი ტარკოვსკი]]ს ბაბუა
ჩიკალენკოს და, ნადია, დაქორწინებული იყო უკრაინელ დრამატურგზე [[ივან კარპენკო-კარი]].<ref name=loc/>
უმაღლესი განათლება მან მიიღო [[ვ. ნ. კარაზინის სახელობის ხარკოვის ეროვნული უნივერსიტეტი|ხარკოვის უნივერსიტეტში]], [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების]] ფაკულტეტზე.
იქ იგი მონაწილეობდა უკრაინულ სტუდენტურ [[ჰრომადა|„ჰრომადაში“]], რომელიც შთაგონებული იყო [[მიხაილო დრაჰომანოვი]]ს იდეებით.
[[1884]] წელს სტუდენტურ მოძრაობაში საქმიანობის გამო დააპატიმრეს და მშობლიურ სოფელ პერეშორიში გადაასახლეს.
იქ იგი მართავდა ოჯახის მამულს და [[1897]] წელს გამოსცა პრაქტიკული რჩევების წიგნი სოფლის მეურნეობის საკითხებზე.
[[1894]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ოდესა]]ში, ხოლო [[1900]] წელს გადავიდა [[კიევი|კიევში]].<ref name=ency/>
პერეშორიში მდებარე მამულის გაყიდვის შემდეგ მან შეიძინა მიწის ნაკვეთი სოფელ კონონივკაში, უკრაინის დედაქალაქთან ახლოს, სადაც მოაწყო საზაფხულო რეზიდენცია.
ამ ადგილს ხშირად სტუმრობდნენ უკრაინელი მწერლები, განსაკუთრებით კი მისი ახლო მეგობარი [[მიხაილო კოციუბინსკი]].<ref name=loc/>
[[1900]] წლიდან ჩიკალენკო აქტიურად მონაწილეობდა „ძველი ჰრომადასა“ და ზოგად უპარტიო დემოკრატიულ ორგანიზაციაში.
[[1904]] წელს იგი შევიდა [[უკრაინის დემოკრატიული პარტია|უკრაინის დემოკრატიულ პარტიაში]] (რომელიც [[1905]] წლიდან ეწოდა უკრაინის დემოკრატიულ-რადიკალური პარტია).
[[1908]] წელს ჩიკალენკომ დააფუძნა [[უკრაინელი პროგრესისტების კავშირი]], რომლის არაოფიციალური ლიდერი მომდევნო წლებში თავად იყო.
[[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დაწყების შემდეგ რუსეთის პოლიციის დევნის გამო იძულებული გახდა გაქცეულიყო [[ფინეთი]]ში, მოგვიანებით კი ცხოვრობდა [[მოსკოვი]]სა და [[პეტროგრადი]]ში.<ref name=ency/>
[[თებერვლის რევოლუცია|თებერვლის რევოლუციის]] შემდეგ, [[1917]] წელს, ჩიკალენკო დაბრუნდა კიევში და გახდა [[უკრაინის ცენტრალური რადა|უკრაინის ცენტრალური რადის]] შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი.<ref>{{Cite web|title=“Українська інтелігенція мусить не спати, а працювати”: 7 правил життя Євгена Чикаленка|date=2022-05-27|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/ukrayinska-inteligentsiia-musit-ne-spati-a-pratsiuvati-7-pravil-zhittia-ievgena-chikalenka/|access-date=2025-09-04}}</ref>
თუმცა მალევე ჩამოშორდა პოლიტიკას თავისი [[კონსერვატიზმი|კონსერვატიული]] შეხედულებების გამო.
[[1919]] წლის [[იანვარი|იანვარ]]ში იგი გადავიდა გალიციაში, სადაც მოგვიანებით პოლონეთის ჯარებმა ინტერნირება გაუკეთეს.
[[1920]] წლიდან ჩიკალენკო ცხოვრობდა [[ავსტრია]]ში, ხოლო [[1925]] წელს მუშაობა დაიწყო უკრაინის სამეურნეო აკადემიაში [[პოდებრადი]]ში.<ref name=ency/>
== კულტურული და პოლიტიკური საქმიანობა ==
[[ფაილი:Рада редакція газети 1908.JPG|მინი|ჩიკალენკო (შუაში მჯდომი) გაზეთ ''რადა''-ს რედაქციის წევრებთან ერთად, [[1908]]]]
ჩიკალენკო მრავალი კულტურული და საზოგადოებრივი ინიციატივის მეცენატი იყო და საკუთარი სახსრებით აფინანსებდა არაერთი წიგნის გამოცემას, მათ შორის უმანეც-კომაროვის ''რუსულ-უკრაინული ლექსიკონის'' ([[ლვოვი]], [[1893]]–[[1898]]) გამოცემას.
იგი ასევე ეხმარებოდა ჟურნალ ''Kievskaia starina''-ს, დააწესა პრემია 1000 [[რუბლი]]ს ოდენობით უკრაინის ისტორიის შესახებ საუკეთესო ნაშრომისთვის და ფარავდა უკრაინულ ლიტერატურულ ნაწარმოებებზე საავტორო ჰონორარებს.
ჩიკალენკომ ლვოვში, [[შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოება]]ში, დააარსა მორდოვეცის ფონდი უკრაინელი მწერლების დასახმარებლად, აფინანსებდა [[უკრაინის რევოლუციური პარტია|უკრაინის რევოლუციური პარტიის]] ყოველკვირეულ გამოცემას ''სელიანინი'' და გახდა ლვოვში „აკადემიური სახლის“ მთავარი დამფუძნებელი (25000 რუბლი), რითაც ხელს უწყობდა [[დნეპრის უკრაინა]]დან ახალგაზრდების ჩამოსვლას სასწავლებლად.<ref name=ency/>
[[1905]] წლის რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ჩიკალენკომ დააარსა პირველი უკრაინულენოვანი [[პერიოდული გამოცემა|პერიოდული გამოცემები]] [[დნეპრის უკრაინა]]ში:
* ''ჰრომადსკა დუმკა'' ([[1906]])
* ''რადა'' ([[1906]]–[[1914]])
მათ გამოცემას მხარს უჭერდნენ ვასილ სიმირენკო და ლეონიდ ჟებუნიოვი.<ref name=ency/>
ჩიკალენკო ასევე აფინანსებდა კიევის მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების დახმარების საზოგადოებას, რომელიც მატერიალურ მხარდაჭერას უწევდა უკრაინელ კულტურის მოღვაწეებს, მათ შორის:
* [[მიხაილო კოციუბინსკი]]
* [[ვოლოდიმირ ვინიჩენკო]]
* [[ლესია უკრაინკა]]
* [[ოლღა კობილიანსკა]]
* [[ოლექსანდრ ოლეს]]
* [[მიკოლა ლისენკო]]
და სხვებს.
ჩიკალენკოს მხარდაჭერით და [[ვოლოდიმირ ნაუმენკო]]ს არაფორმალური ხელმძღვანელობით კიევის ჰრომადამ შეძლო [[ბორის გრინჩენკო]]ს ''უკრაინული ენის ლექსიკონის'' გამოცემა.
ორგანიზაციამ ასევე მონაწილეობა მიიღო [[ტარას შევჩენკო]]ს დაბადებიდან ასი წლისთავის აღნიშვნაში [[1914]] წელს, მიუხედავად რუსეთის ხელისუფლების ძლიერი წინააღმდეგობისა, და დააფინანსა კიევის [[პროსვიტა]]ს დაარსება [[გრაფი|გრაფ]] მიხალ ტიშკევიჩის მხარდაჭერით.<ref name=loc/>
ცენტრალურ რადაში მოღვაწეობის პერიოდში ჩიკალენკო მხარს უჭერდა [[უკრაინის ებრაელები|ებრაული მოსახლეობის]] ჩართვას უკრაინულ ეროვნულ მოძრაობაში.
იგი ხშირად იყენებდა პროებრაულ რიტორიკას კოლეგებთან საუბრისას და უსვამდა ხაზს იმ ფაქტს, რომ ებრაული მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი თავისუფლად ფლობდა [[უკრაინული ენა|უკრაინულ ენას]] [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] [[რუსიფიკაცია|რუსიფიკაციის]] პოლიტიკის დაწყებამდე, რაც დაძაბულობის შემცირებას ისახავდა მიზნად.<ref>{{cite journal |last1=Hyrych |first1=Ihor |last2=Telvak |first2=Vitalii|last3=Telvak |first3=Viktoria|last4=Yanyshyn |first4=Bohdan| date=2022 |title=Jews and the Ukrainian National Liberation Movement of the 19th – Early 20th Centuries |url=https://codrulcosminului.usv.ro/wp-content/uploads/2022/12/Article.3.Vol_.28-2.pdf |journal=Codrul Cosminului |volume=XVIII |issue=2 |pages=289–308 |doi=10.4316/CC.2022.02.03 |access-date=5 August 2024}}</ref>
== მემკვიდრეობა ==
[[ფაილი:Велодоріжка, вул. Чикаленка, Київ.jpg|მინი|ჩიკალენკოს ქუჩა კიევში]]
ჩიკალენკოს მემუარები (გამოქვეყნებული [[1925]]–[[1926]] წლებში), აგრეთვე მისი [[დღიური (ჩანაწერი)|დღიური]] ([[1931]]), მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენს [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნი]]ს მიწურულისა და [[XX საუკუნე|XX საუკუნი]]ს დასაწყისის უკრაინული ეროვნული მოძრაობის ისტორიის შესასწავლად.<ref name=ency/>
[[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში|რუსეთის უკრაინაში შეჭრის]] შემდეგ [[კიევი|კიევში]] არსებული პუშკინის ქუჩა ევჰენ ჩიკალენკოს პატივსაცემად გადაერქვა.<ref>{{cite news |last1=Ash |first1=Timothy Garton |title=Putin, Pushkin and the decline of the Russian empire |access-date=23 August 2023 |publisher=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/04cc3b42-6432-4020-8019-206a32a60e70|date=19 August 2023}}</ref>
== იხილეთ აგრეთვე ==
* [[უკრაინაში ალექსანდრ პუშკინის ძეგლების დემონტაჟი]]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ჩიკალენკო, ევჰენ}}
[[კატეგორია:უკრაინელი რევოლუციონერები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი ბიზნესმენები]]
[[კატეგორია:უკრაინელი მწერლები]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1861]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1929]]
6y15gq4m7woz12zpi30m45ternr4b4w
ვალიდ რეგრაგი
0
880501
5356800
2026-04-15T07:10:01Z
NitaTs55
173574
ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} ვალიდ რეგრაგი (ასევე იწერება როგორც ჰოალიდი ან ოუალიდი; არაბული: وليد الركراكي; დაიბადა 1975 წლის 23 სექტემბერს) არის მაროკოელი პროფესიონალი ფეხბურთის მენეჯერი და ყოფ...
5356800
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|15|04|2026}}
ვალიდ რეგრაგი (ასევე იწერება როგორც ჰოალიდი ან ოუალიდი; არაბული: وليد الركراكي; დაიბადა 1975 წლის 23 სექტემბერს) არის მაროკოელი პროფესიონალი ფეხბურთის მენეჯერი და ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც ბოლოს მაროკოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი იყო.
ფეხბურთელის რანგში, ის მაროკოს ეროვნულ ნაკრებში მარჯვენა მცველის პოზიციაზე თამაშობდა. მწვრთნელის რანგში მან საერთაშორისო დონეზე ისტორია შექმნა, როდესაც მაროკო 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში გაიყვანა და აფრიკისა და არაბული სამყაროს პირველი ეროვნული გუნდი გახდა, რომელმაც ამ ეტაპზე მიაღწია. შემდეგ მან მაროკო 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გაიყვანა და საკუთარ მიწაზე 2025 წლის აფრიკის ერთა თასი მოიგო.
==ფეხბუთელის კარიერა==
საფრანგეთის ქალაქ ესონში, კორბეილ-ესონში დაბადებული[4] რეგრაგი მაროკოს ნაკრების სრული შემადგენლობით წევრი იყო. მას უთამაშია ტულუზა, აიაჩო, გრენობლი და სანტანდერის რასინგი. 2009 წლის ზაფხულში ის გრენობლიდან მაროკოულ კლუბ „მოგრებ ტეტუანში“ გადავიდა.[5]
რეგრაგი მაროკოს ნაკრებში თამაშობდა, რომელიც 2004 წლის აფრიკის კონტინენტის ფინალში გავიდა, სადაც ტუნისთან 1-2 დამარცხდა.[6]
r448v671dmy8r1btqjjc2nbdpaxvs9w
5356806
5356800
2026-04-15T07:30:53Z
NitaTs55
173574
5356806
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|15|04|2026}}
ვალიდ რეგრაგი (ასევე იწერება როგორც ჰოალიდი ან ოუალიდი; არაბული: وليد الركراكي; დაიბადა 1975 წლის 23 სექტემბერს) არის მაროკოელი პროფესიონალი ფეხბურთის მენეჯერი და ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც ბოლოს მაროკოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი იყო.
ფეხბურთელის რანგში, ის მაროკოს ეროვნულ ნაკრებში მარჯვენა მცველის პოზიციაზე თამაშობდა. მწვრთნელის რანგში მან საერთაშორისო დონეზე ისტორია შექმნა, როდესაც მაროკო 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში გაიყვანა და აფრიკისა და არაბული სამყაროს პირველი ეროვნული გუნდი გახდა, რომელმაც ამ ეტაპზე მიაღწია. შემდეგ მან მაროკო 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გაიყვანა და საკუთარ მიწაზე 2025 წლის აფრიკის ერთა თასი მოიგო.
==ფეხბუთელის კარიერა==
საფრანგეთის ქალაქ ესონში, კორბეილ-ესონში დაბადებული[4] რეგრაგი მაროკოს ნაკრების სრული შემადგენლობით წევრი იყო. მას უთამაშია ტულუზა, აიაჩო, გრენობლი და სანტანდერის რასინგი. 2009 წლის ზაფხულში ის გრენობლიდან მაროკოულ კლუბ „მოგრებ ტეტუანში“ გადავიდა.[5]
რეგრაგი მაროკოს ნაკრებში თამაშობდა, რომელიც 2004 წლის აფრიკის კონტინენტის ფინალში გავიდა, სადაც ტუნისთან 1-2 დამარცხდა.[6]
==მენეჯერის კარიერა==
===მაროკო===
ფეხბურთელის კარიერის დასრულების შემდეგ, რეგრაგიმ საფეხბურთო მწვრთნელის კარიერა მაროკოს ეროვნული ნაკრების მწვრთნელის თანაშემწედ 2012 წლის სექტემბერში დაიწყო.[საჭიროა წყაროს მითითება]
===FUS==
2014 წლის 8 მაისს, 2014–15 წლების სეზონისთვის, მან Fath Union Sport-ში მთავარი მწვრთნელის თანამდებობა დაინიშნა.[7] ლიგაში გამოსვლისა და 2014 წელს მაროკოს ტახტის თასის მოგების შემდეგ, 2015 წლის მარტში, იგი Mars d'Or-ის წლის საუკეთესო მწვრთნელად დასახელდა.[8][9]
2020 წლის 22 იანვარს მან კლუბი ორმხრივი თანხმობით დატოვა.[10]
===უაიდადი===
pu088mb4drpmmmzrps3rwc22bf9pre0
5356838
5356806
2026-04-15T09:36:07Z
NitaTs55
173574
5356838
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|15|04|2026}}
ვალიდ რეგრაგი (ასევე იწერება როგორც ჰოალიდი ან ოუალიდი; არაბული: وليد الركراكي; დაიბადა 1975 წლის 23 სექტემბერს) არის მაროკოელი პროფესიონალი ფეხბურთის მენეჯერი და ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც ბოლოს მაროკოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი იყო.
ფეხბურთელის რანგში, ის მაროკოს ეროვნულ ნაკრებში მარჯვენა მცველის პოზიციაზე თამაშობდა. მწვრთნელის რანგში მან საერთაშორისო დონეზე ისტორია შექმნა, როდესაც მაროკო 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში გაიყვანა და აფრიკისა და არაბული სამყაროს პირველი ეროვნული გუნდი გახდა, რომელმაც ამ ეტაპზე მიაღწია. შემდეგ მან მაროკო 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გაიყვანა და საკუთარ მიწაზე 2025 წლის აფრიკის ერთა თასი მოიგო.
==ფეხბუთელის კარიერა==
საფრანგეთის ქალაქ ესონში, კორბეილ-ესონში დაბადებული[4] რეგრაგი მაროკოს ნაკრების სრული შემადგენლობით წევრი იყო. მას უთამაშია ტულუზა, აიაჩო, გრენობლი და სანტანდერის რასინგი. 2009 წლის ზაფხულში ის გრენობლიდან მაროკოულ კლუბ „მოგრებ ტეტუანში“ გადავიდა.[5]
რეგრაგი მაროკოს ნაკრებში თამაშობდა, რომელიც 2004 წლის აფრიკის კონტინენტის ფინალში გავიდა, სადაც ტუნისთან 1-2 დამარცხდა.[6]
==მენეჯერის კარიერა==
===მაროკო===
ფეხბურთელის კარიერის დასრულების შემდეგ, რეგრაგიმ საფეხბურთო მწვრთნელის კარიერა მაროკოს ეროვნული ნაკრების მწვრთნელის თანაშემწედ 2012 წლის სექტემბერში დაიწყო.[საჭიროა წყაროს მითითება]
===FUS==
2014 წლის 8 მაისს, 2014–15 წლების სეზონისთვის, მან Fath Union Sport-ში მთავარი მწვრთნელის თანამდებობა დაინიშნა.[7] ლიგაში გამოსვლისა და 2014 წელს მაროკოს ტახტის თასის მოგების შემდეგ, 2015 წლის მარტში, იგი Mars d'Or-ის წლის საუკეთესო მწვრთნელად დასახელდა.[8][9]
2020 წლის 22 იანვარს მან კლუბი ორმხრივი თანხმობით დატოვა.[10]
===უაიდადი===
2021 წლის 10 აგვისტოს, რეგრაგი ბოტოლას გუნდის, „ვიდადის“ მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა.[11] გუნდმა თავის პირველ სეზონში 2021–22 წლების ბოტოლა მოიგო.[საჭიროა წყაროს მითითება] 2022 წლის 30 მაისს, მან „ვიდადის“ ხელმძღვანელობით მესამედ მოიგო CAF-ის ჩემპიონთა ლიგა, ფინალში მოქმედი ჩემპიონის, „ალ აჰლის“ დამარცხების შემდეგ.[12] ის მხოლოდ მეორე მაროკოელი მწვრთნელი გახდა, რომელმაც აფრიკის ჩემპიონთა ლიგა მოიგო, ჰუსეინ ამუტას შემდეგ, რომელიც „ვიდადთან“ ერთად 2017 წელს თამაშობდა.[13] 2022 წლის დეკემბერში, რეგრაგი IFFHS-ის 2022 წლის მსოფლიოს საუკეთესო კლუბის მწვრთნელის ტიტულისთვის იყო ნომინირებული, „ვიდადთან“ ერთად მაროკოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანამდებობამდე ჩატარებული წლის შეჯამებისთვის.[14] შემდგომში იგი კარლო ანჩელოტის და პეპ გვარდიოლას შემდეგ მესამე საუკეთესოდ დასახელდა.[15]
===მაროკოში დაბრუნება===
2022 წლის 31 აგვისტოს, ყოფილი მთავარი მწვრთნელის, ვაჰიდ ჰალილჰოჯიჩის თანამდებობიდან გათავისუფლების შემდეგ, რეგრაგი მაროკოს ეროვნული ნაკრების ახალ მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა.[16][17] 2022 წლის 21 სექტემბერს რეგრაგიმ თავისი პირველი ამხანაგური თამაში ჩაატარა, რომელიც მადაგასკარის წინააღმდეგ 1–0 გამარჯვებით დასრულდა.[18]
2022 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატზე მან მაროკო 1986 წლის შემდეგ პირველად გაიყვანა პლეი-ოფის ეტაპზე,[19] და მეოთხედფინალში გაიყვანა 1/8 ფინალში ესპანეთის პენალტების სერიაში დამარცხების შემდეგ,[20] რითაც მაროკო მეოთხე აფრიკული და პირველი არაბული ერი გახდა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ამ ეტაპზე გავიდა.[21][22] თავად რეგრაგი პირველი აფრიკელი და პირველი არაბი მწვრთნელია, რომელმაც ამ ეტაპზე მიაღწია. მაროკომ მოგვიანებით ფავორიტი[23][24] პორტუგალია 1-0 დაამარცხა და ნახევარფინალში გავიდა,[25] რაც არა მხოლოდ მაროკოსთვის კიდევ ერთი პირველი გამარჯვება იყო, არამედ ის ასევე პირველი აფრიკული და პირველი არაბული გუნდი გახდა, რომელმაც ნახევარფინალში გავიდა.[26][27][28] თუმცა, 14 დეკემბერს ნახევარფინალში საფრანგეთთან 2-0 დამარცხდნენ.[29] შემდეგ, ხორვატიასთან 2-1 წაგებით მეოთხე ადგილზე გავიდნენ.[30] მსოფლიო ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ, რეგრაგი ნომინირებული იყო 2022 წლის IFFHS-ის მსოფლიოს საუკეთესო ეროვნული მწვრთნელის ჯილდოზე.[31] მან მესამე ადგილი დაიკავა მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული მწვრთნელის, ლიონელ სკალონისა და მეორე ადგილზე გასული დიდიე დეშამის შემდეგ.[32][33]
2024 წლის ივნისიდან 2025 წლის დეკემბრამდე მაროკო რეგრაგის ხელმძღვანელობით შესანიშნავ ფორმაში იყო, საერთაშორისო მატჩებში ზედიზედ 19 გამარჯვების სერია დააფიქსირა, რაც ეროვნული ნაკრების მწვრთნელისთვის ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი გამარჯვების სერიაა.[34] ამ პერიოდში მან ასევე მაროკო 2026 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე გაიყვანა და ტურნირზე პირველი აფრიკული ერი გახდა.[35]
2025 წლის აფრიკის ერთა თასზე, რომელიც საკუთარ მიწაზე გაიმართა, მან მაროკო ფინალში გაიყვანა, სადაც სენეგალის ნაკრები ფინალში დამარცხდა და სენეგალის ნაკრები 0–3 დაამარცხა.[36][37] 2026 წლის 5 მარტს მან ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანამდებობიდან გადადგა.[38]
6xzsmahhc3wa42re6bvcik65tnep8g2
5356839
5356838
2026-04-15T09:37:46Z
NitaTs55
173574
5356839
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|15|04|2026}}
ვალიდ რეგრაგი (ასევე იწერება როგორც ჰოალიდი ან ოუალიდი; არაბული: وليد الركراكي; დაიბადა 1975 წლის 23 სექტემბერს) არის მაროკოელი პროფესიონალი ფეხბურთის მენეჯერი და ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც ბოლოს მაროკოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი იყო.
ფეხბურთელის რანგში, ის მაროკოს ეროვნულ ნაკრებში მარჯვენა მცველის პოზიციაზე თამაშობდა. მწვრთნელის რანგში მან საერთაშორისო დონეზე ისტორია შექმნა, როდესაც მაროკო 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში გაიყვანა და აფრიკისა და არაბული სამყაროს პირველი ეროვნული გუნდი გახდა, რომელმაც ამ ეტაპზე მიაღწია. შემდეგ მან მაროკო 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გაიყვანა და საკუთარ მიწაზე 2025 წლის აფრიკის ერთა თასი მოიგო.
==ფეხბუთელის კარიერა==
საფრანგეთის ქალაქ ესონში, კორბეილ-ესონში დაბადებული[4] რეგრაგი მაროკოს ნაკრების სრული შემადგენლობით წევრი იყო. მას უთამაშია ტულუზა, აიაჩო, გრენობლი და სანტანდერის რასინგი. 2009 წლის ზაფხულში ის გრენობლიდან მაროკოულ კლუბ „მოგრებ ტეტუანში“ გადავიდა.[5]
რეგრაგი მაროკოს ნაკრებში თამაშობდა, რომელიც 2004 წლის აფრიკის კონტინენტის ფინალში გავიდა, სადაც ტუნისთან 1-2 დამარცხდა.[6]
==მენეჯერის კარიერა==
===მაროკო===
ფეხბურთელის კარიერის დასრულების შემდეგ, რეგრაგიმ საფეხბურთო მწვრთნელის კარიერა მაროკოს ეროვნული ნაკრების მწვრთნელის თანაშემწედ 2012 წლის სექტემბერში დაიწყო.[საჭიროა წყაროს მითითება]
===FUS==
2014 წლის 8 მაისს, 2014–15 წლების სეზონისთვის, მან Fath Union Sport-ში მთავარი მწვრთნელის თანამდებობა დაინიშნა.[7] ლიგაში გამოსვლისა და 2014 წელს მაროკოს ტახტის თასის მოგების შემდეგ, 2015 წლის მარტში, იგი Mars d'Or-ის წლის საუკეთესო მწვრთნელად დასახელდა.[8][9]
2020 წლის 22 იანვარს მან კლუბი ორმხრივი თანხმობით დატოვა.[10]
===უაიდადი===
2021 წლის 10 აგვისტოს, რეგრაგი ბოტოლას გუნდის, „ვიდადის“ მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა.[11] გუნდმა თავის პირველ სეზონში 2021–22 წლების ბოტოლა მოიგო.[საჭიროა წყაროს მითითება] 2022 წლის 30 მაისს, მან „ვიდადის“ ხელმძღვანელობით მესამედ მოიგო CAF-ის ჩემპიონთა ლიგა, ფინალში მოქმედი ჩემპიონის, „ალ აჰლის“ დამარცხების შემდეგ.[12] ის მხოლოდ მეორე მაროკოელი მწვრთნელი გახდა, რომელმაც აფრიკის ჩემპიონთა ლიგა მოიგო, ჰუსეინ ამუტას შემდეგ, რომელიც „ვიდადთან“ ერთად 2017 წელს თამაშობდა.[13] 2022 წლის დეკემბერში, რეგრაგი IFFHS-ის 2022 წლის მსოფლიოს საუკეთესო კლუბის მწვრთნელის ტიტულისთვის იყო ნომინირებული, „ვიდადთან“ ერთად მაროკოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანამდებობამდე ჩატარებული წლის შეჯამებისთვის.[14] შემდგომში იგი კარლო ანჩელოტის და პეპ გვარდიოლას შემდეგ მესამე საუკეთესოდ დასახელდა.[15]
===მაროკოში დაბრუნება===
2022 წლის 31 აგვისტოს, ყოფილი მთავარი მწვრთნელის, ვაჰიდ ჰალილჰოჯიჩის თანამდებობიდან გათავისუფლების შემდეგ, რეგრაგი მაროკოს ეროვნული ნაკრების ახალ მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა.[16][17] 2022 წლის 21 სექტემბერს რეგრაგიმ თავისი პირველი ამხანაგური თამაში ჩაატარა, რომელიც მადაგასკარის წინააღმდეგ 1–0 გამარჯვებით დასრულდა.[18]
2022 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატზე მან მაროკო 1986 წლის შემდეგ პირველად გაიყვანა პლეი-ოფის ეტაპზე,[19] და მეოთხედფინალში გაიყვანა 1/8 ფინალში ესპანეთის პენალტების სერიაში დამარცხების შემდეგ,[20] რითაც მაროკო მეოთხე აფრიკული და პირველი არაბული ერი გახდა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ამ ეტაპზე გავიდა.[21][22] თავად რეგრაგი პირველი აფრიკელი და პირველი არაბი მწვრთნელია, რომელმაც ამ ეტაპზე მიაღწია. მაროკომ მოგვიანებით ფავორიტი[23][24] პორტუგალია 1-0 დაამარცხა და ნახევარფინალში გავიდა,[25] რაც არა მხოლოდ მაროკოსთვის კიდევ ერთი პირველი გამარჯვება იყო, არამედ ის ასევე პირველი აფრიკული და პირველი არაბული გუნდი გახდა, რომელმაც ნახევარფინალში გავიდა.[26][27][28] თუმცა, 14 დეკემბერს ნახევარფინალში საფრანგეთთან 2-0 დამარცხდნენ.[29] შემდეგ, ხორვატიასთან 2-1 წაგებით მეოთხე ადგილზე გავიდნენ.[30] მსოფლიო ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ, რეგრაგი ნომინირებული იყო 2022 წლის IFFHS-ის მსოფლიოს საუკეთესო ეროვნული მწვრთნელის ჯილდოზე.[31] მან მესამე ადგილი დაიკავა მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული მწვრთნელის, ლიონელ სკალონისა და მეორე ადგილზე გასული დიდიე დეშამის შემდეგ.[32][33]
2024 წლის ივნისიდან 2025 წლის დეკემბრამდე მაროკო რეგრაგის ხელმძღვანელობით შესანიშნავ ფორმაში იყო, საერთაშორისო მატჩებში ზედიზედ 19 გამარჯვების სერია დააფიქსირა, რაც ეროვნული ნაკრების მწვრთნელისთვის ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი გამარჯვების სერიაა.[34] ამ პერიოდში მან ასევე მაროკო 2026 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე გაიყვანა და ტურნირზე პირველი აფრიკული ერი გახდა.[35]
2025 წლის აფრიკის ერთა თასზე, რომელიც საკუთარ მიწაზე გაიმართა, მან მაროკო ფინალში გაიყვანა, სადაც სენეგალის ნაკრები ფინალში დამარცხდა და სენეგალის ნაკრები 0–3 დაამარცხა.[36][37] 2026 წლის 5 მარტს მან ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანამდებობიდან გადადგა.[38]
==მენეჯერული სტატისტიკა==
{{updated|2026 წლის 18 იანვარს ჩატარებული მატჩი}}<ref name="WR">{{cite web |title=نهاية مشوار المدرب وليد الركراكي مع الدحيل |url=https://staddoha.com/latest-news/%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%85%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%A8-%D9%88%D9%84%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%83%D8%B1%D8%A7%D9%83%D9%8A-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84/ |website=استاد الدوحة |language=ar |date=30 September 2020}}</ref>
hsze9euvdk1doupxz72n8nw17vtipyw
5356842
5356839
2026-04-15T09:58:16Z
NitaTs55
173574
5356842
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|15|04|2026}}
ვალიდ რეგრაგი (ასევე იწერება როგორც ჰოალიდი ან ოუალიდი; არაბული: وليد الركراكي; დაიბადა 1975 წლის 23 სექტემბერს) არის მაროკოელი პროფესიონალი ფეხბურთის მენეჯერი და ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც ბოლოს მაროკოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი იყო.
ფეხბურთელის რანგში, ის მაროკოს ეროვნულ ნაკრებში მარჯვენა მცველის პოზიციაზე თამაშობდა. მწვრთნელის რანგში მან საერთაშორისო დონეზე ისტორია შექმნა, როდესაც მაროკო 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში გაიყვანა და აფრიკისა და არაბული სამყაროს პირველი ეროვნული გუნდი გახდა, რომელმაც ამ ეტაპზე მიაღწია. შემდეგ მან მაროკო 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გაიყვანა და საკუთარ მიწაზე 2025 წლის აფრიკის ერთა თასი მოიგო.
==ფეხბუთელის კარიერა==
საფრანგეთის ქალაქ ესონში, კორბეილ-ესონში დაბადებული[4] რეგრაგი მაროკოს ნაკრების სრული შემადგენლობით წევრი იყო. მას უთამაშია ტულუზა, აიაჩო, გრენობლი და სანტანდერის რასინგი. 2009 წლის ზაფხულში ის გრენობლიდან მაროკოულ კლუბ „მოგრებ ტეტუანში“ გადავიდა.[5]
რეგრაგი მაროკოს ნაკრებში თამაშობდა, რომელიც 2004 წლის აფრიკის კონტინენტის ფინალში გავიდა, სადაც ტუნისთან 1-2 დამარცხდა.[6]
==მენეჯერის კარიერა==
===მაროკო===
ფეხბურთელის კარიერის დასრულების შემდეგ, რეგრაგიმ საფეხბურთო მწვრთნელის კარიერა მაროკოს ეროვნული ნაკრების მწვრთნელის თანაშემწედ 2012 წლის სექტემბერში დაიწყო.[საჭიროა წყაროს მითითება]
===FUS==
2014 წლის 8 მაისს, 2014–15 წლების სეზონისთვის, მან Fath Union Sport-ში მთავარი მწვრთნელის თანამდებობა დაინიშნა.[7] ლიგაში გამოსვლისა და 2014 წელს მაროკოს ტახტის თასის მოგების შემდეგ, 2015 წლის მარტში, იგი Mars d'Or-ის წლის საუკეთესო მწვრთნელად დასახელდა.[8][9]
2020 წლის 22 იანვარს მან კლუბი ორმხრივი თანხმობით დატოვა.[10]
===უაიდადი===
2021 წლის 10 აგვისტოს, რეგრაგი ბოტოლას გუნდის, „ვიდადის“ მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა.[11] გუნდმა თავის პირველ სეზონში 2021–22 წლების ბოტოლა მოიგო.[საჭიროა წყაროს მითითება] 2022 წლის 30 მაისს, მან „ვიდადის“ ხელმძღვანელობით მესამედ მოიგო CAF-ის ჩემპიონთა ლიგა, ფინალში მოქმედი ჩემპიონის, „ალ აჰლის“ დამარცხების შემდეგ.[12] ის მხოლოდ მეორე მაროკოელი მწვრთნელი გახდა, რომელმაც აფრიკის ჩემპიონთა ლიგა მოიგო, ჰუსეინ ამუტას შემდეგ, რომელიც „ვიდადთან“ ერთად 2017 წელს თამაშობდა.[13] 2022 წლის დეკემბერში, რეგრაგი IFFHS-ის 2022 წლის მსოფლიოს საუკეთესო კლუბის მწვრთნელის ტიტულისთვის იყო ნომინირებული, „ვიდადთან“ ერთად მაროკოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანამდებობამდე ჩატარებული წლის შეჯამებისთვის.[14] შემდგომში იგი კარლო ანჩელოტის და პეპ გვარდიოლას შემდეგ მესამე საუკეთესოდ დასახელდა.[15]
===მაროკოში დაბრუნება===
2022 წლის 31 აგვისტოს, ყოფილი მთავარი მწვრთნელის, ვაჰიდ ჰალილჰოჯიჩის თანამდებობიდან გათავისუფლების შემდეგ, რეგრაგი მაროკოს ეროვნული ნაკრების ახალ მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა.[16][17] 2022 წლის 21 სექტემბერს რეგრაგიმ თავისი პირველი ამხანაგური თამაში ჩაატარა, რომელიც მადაგასკარის წინააღმდეგ 1–0 გამარჯვებით დასრულდა.[18]
2022 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატზე მან მაროკო 1986 წლის შემდეგ პირველად გაიყვანა პლეი-ოფის ეტაპზე,[19] და მეოთხედფინალში გაიყვანა 1/8 ფინალში ესპანეთის პენალტების სერიაში დამარცხების შემდეგ,[20] რითაც მაროკო მეოთხე აფრიკული და პირველი არაბული ერი გახდა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ამ ეტაპზე გავიდა.[21][22] თავად რეგრაგი პირველი აფრიკელი და პირველი არაბი მწვრთნელია, რომელმაც ამ ეტაპზე მიაღწია. მაროკომ მოგვიანებით ფავორიტი[23][24] პორტუგალია 1-0 დაამარცხა და ნახევარფინალში გავიდა,[25] რაც არა მხოლოდ მაროკოსთვის კიდევ ერთი პირველი გამარჯვება იყო, არამედ ის ასევე პირველი აფრიკული და პირველი არაბული გუნდი გახდა, რომელმაც ნახევარფინალში გავიდა.[26][27][28] თუმცა, 14 დეკემბერს ნახევარფინალში საფრანგეთთან 2-0 დამარცხდნენ.[29] შემდეგ, ხორვატიასთან 2-1 წაგებით მეოთხე ადგილზე გავიდნენ.[30] მსოფლიო ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ, რეგრაგი ნომინირებული იყო 2022 წლის IFFHS-ის მსოფლიოს საუკეთესო ეროვნული მწვრთნელის ჯილდოზე.[31] მან მესამე ადგილი დაიკავა მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული მწვრთნელის, ლიონელ სკალონისა და მეორე ადგილზე გასული დიდიე დეშამის შემდეგ.[32][33]
2024 წლის ივნისიდან 2025 წლის დეკემბრამდე მაროკო რეგრაგის ხელმძღვანელობით შესანიშნავ ფორმაში იყო, საერთაშორისო მატჩებში ზედიზედ 19 გამარჯვების სერია დააფიქსირა, რაც ეროვნული ნაკრების მწვრთნელისთვის ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი გამარჯვების სერიაა.[34] ამ პერიოდში მან ასევე მაროკო 2026 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე გაიყვანა და ტურნირზე პირველი აფრიკული ერი გახდა.[35]
2025 წლის აფრიკის ერთა თასზე, რომელიც საკუთარ მიწაზე გაიმართა, მან მაროკო ფინალში გაიყვანა, სადაც სენეგალის ნაკრები ფინალში დამარცხდა და სენეგალის ნაკრები 0–3 დაამარცხა.[36][37] 2026 წლის 5 მარტს მან ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანამდებობიდან გადადგა.[38]
==ჯილდოები==
===მოთამაშის===
'''აიაჩო'''
*[[საფრანგეთის ლიგა 2|ლიგა 2]]: 2001-02
'''მაროკო'''
*[[აფრიკის ერთა თასი]] მეორე ადგილი: 2004
'''ინდივიდუალური'''
*[[აფრიკის ერთა თასი]]ს თვის საუკეთესო გუნდი: 2004
===მენეჯერის===
'''FUS'''
*[[ბოტოლა პრო]]: 2015-16
*მაროკოს ტახტის თასი: 2013-14; მეორე ადგილი 2014-15
'''ალ-დუჰაილი'''
*[[კატარის ვარსკვლავების ლიგა]]: 2019-20
'''უაიდადი'''
*ბოტოლა პრო: 2021-22
*[[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაციის ჩემპიონთა ლიგა]]: 2021-22
*მაროკოს ტახტის თასი მეორე ადგილი 2020-21
'''მაროკო'''
*[[აფრიკის ერთა თასი]]: 2025
*[[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|მსოფლიო ჩემპიონატი]] მეოთხე ადგილი: [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2022|2022]]
qvaa3lfmynuh7kq0gz7ig94z6cc6q9f
განხილვა:აშშ-ისრაელის დარტყმები ირანზე (2026)
1
880502
5356808
2026-04-15T07:35:42Z
Ackerman200
175104
/* სათაური */ ახალი სექცია
5356808
wikitext
text/x-wiki
== სათაური ==
ამ სტატიის სათაური უნდა იყოს „ირანის ომი (2026)“. სხვა ვიკიპედიებში დიდი ხნის წინ მიაღწიეს კონსენსუსს ამასთან დაკავშირებით. [[მომხმარებელი:Ackerman200|Ackerman200]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Ackerman200|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Ackerman200|წვლილი]]) 07:35, 15 აპრილი 2026 (UTC)
qhmfuv4hvivllkdz53ybsji17qghhpx
მომხმარებლის განხილვა:Digitaleditor2025/სავარჯიშო
3
880503
5356831
2026-04-15T09:17:08Z
Digitaleditor2025
180767
/* გვერდის აღდგენა სავარჯიშოდან */ ახალი სექცია
5356831
wikitext
text/x-wiki
== გვერდის აღდგენა სავარჯიშოდან ==
გამარჯობა, კომპანიის შესახებ სტატია სრულად გადავამუშავე ჩემს სავარჯიშოში: [[მომხმარებელი:Digitaleditor2025/სავარჯიშო]]. ამოღებულია სარეკლამო ტონი და დამატებულია დამოუკიდებელი წყაროები. გთხოვთ გადახედოთ და გადმოიტანოთ მთავარ სივრცეში, რადგან მინიჭებული აქვს "protected" სტატუსი და "Move" ფუნქციით ვერ გადამაქვს. მადლობა [[მომხმარებელი:Digitaleditor2025|Digitaleditor2025]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Digitaleditor2025|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Digitaleditor2025|წვლილი]]) 09:17, 15 აპრილი 2026 (UTC)
939xvvojufh60txkwk7krce0yzn6uo7
სტამატიოს კლეანტისი
0
880504
5356833
2026-04-15T09:19:28Z
LizikoDzotsenidze55
179628
ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''სტამატიოს (სტამატის) კლეანტისი''' ({{lang-grc| Σταμάτιος (Σταμάτης) Κλεάνθης}}; დ. 1802, ველვენტოსი, კოზანი, ოსმალეთის საბერძნეთი - გ. 1862, ათენი, საბერძნეთის სამეფო) — ბერძენი არქიტექტო...
5356833
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|15|04|2026}}
'''სტამატიოს (სტამატის) კლეანტისი''' ({{lang-grc| Σταμάτιος (Σταμάτης) Κλεάνθης}}; დ. 1802, ველვენტოსი, კოზანი, ოსმალეთის საბერძნეთი - გ. 1862, ათენი, საბერძნეთის სამეფო) — ბერძენი არქიტექტორი.
lz0ydb12e7mikneryh5b30zxqnn6tla
5356856
5356833
2026-04-15T10:30:39Z
LizikoDzotsenidze55
179628
5356856
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|15|04|2026}}
{{ინფოდაფა არქიტექტორი
|სახელი = სტამატიოს კლეანტისი
|სურათი=
|წარწერა =
|სრული სახელი =
|დაბადების თარიღი =
|დაბადების ადგილი =
|გარდაცვალების თარიღი = 1862 (59-60 წლის)
|გარდაცვალების ადგილი =
|დაკრძალვის ადგილი =
|საქმიანობა =
|ეროვნება =
|პერიოდი =
|ენა =
|მოქალაქეობა =
|მხატვრული მიმართულება =
|alma_mater =
|მნიშვნელოვანი პროექტები =
|ჯილდოები =
|მეუღლე =
|პარტნიორი =
|შვილები =
|ნათესავები =
|საიტი =
|ხელმოწერა =
}}
'''სტამატიოს (სტამატის) კლეანტისი''' ({{lang-grc| Σταμάτιος (Σταμάτης) Κλεάνθης}}; დ. 1802, ველვენტოსი, კოზანი, ოსმალეთის საბერძნეთი - გ. 1862, ათენი, საბერძნეთის სამეფო) — ბერძენი არქიტექტორი.
==ბიოგრაფია==
სტამატიოს კლეანტისი 1802 წელს მაკედონიაში, ქალაქ კოზანის მახლობლად, ველვენტოსში მაკედონელ-ბერძნულ ოჯახში დაიბადა. ახალგაზრდობაში იგი ბუქარესტში გადავიდა, სადაც ბერძნულ სკოლაში სწავლობდა. 1821 წელს, წმინდა ლაშქრის წევრად, იგი ალექსანდრე იპსილანტის მეთაურობით თურქების წინააღმდეგ აჯანყებაში იბრძოდა და დრაგაშანის ბრძოლაში დატყვევეს. გაქცევის შემდეგ იგი ვენაში გაემგზავრა, შემდეგ კი ლაიფციგში, სადაც არქიტექტურას სწავლობდა. ამის შემდეგ მან სწავლა ბერლინში, კარლ ფრიდრიხ შინკელთან განაგრძო.
დიპლომის მიღების შემდეგ თავის კოლეგასა და მეგობართან, ედუარდ შუბერტთან ერთად, საბერძნეთში დაბრუნდა, სადაც იოანის კაპოდისტრიასის მიერ საჯარო ინჟინრებად დაინიშნენ. 1832 წელს მათ ათენის ახალი გენერალური გეგმა შეიმუშავეს, რომელიც მოიცავდა ფართო გამზირებს, ბაღებსა და მდიდრულ საჯარო შენობებს, ათენის ქუჩებს კი სახელები მიენიჭა. თუმცა, გეგმა ლეო ვონ კლენზემ გაამარტივა, რადგან ძველი გეგმა დიდ ხარჯებთან იყო დაკავშირებული. ადმინისტრაციასთან უთანხმოების შემდეგ კლეანტისმა თანამდებობა დატოვა.
კლეანტისმა დიდი სიმდიდრე მოიპოვა არა მხოლოდ არქიტექტურით, არამედ პაროსის კუნძულზე არსებული მარმარილოს კარიერების მეშვეობითაც, რომლებსაც ის მართავდა. მისმა კარიერებმა 1851 წელს ლონდონის დიდ გამოფენაზე ოქროს მედალი მიიღეს.
1862 წელს ის კარიერზე მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად სერიოზულად დაშავდა და ათენში გადაიყვანეს, სადაც გარდაიცვალა.
კლეანტისმა ათენში მრავალი მნიშვნელოვანი შენობა დააპროექტა, მათ შორის პენტელში დიდგვაროვანი ქალის - სოფი დე მარბუას სასახლე, როდოდაფნის ციხე-სიმაგრე და ვილა ილისია (დღესდღეობით ათენის ბიზანტიურ-ქრისტიანული ხელოვნების მუზეუმი).
==გალერეა==
<gallery>
ფაილი: 1823 - Byzantine Museum, Athens - The Villa - Photo by Giovanni Dall'Orto, Nov 12 2009.jpg|ვილა ილისია (დღესდღეობით ათენის ბიზანტიურ-ქრისტიანული ხელოვნების მუზეუმი)
ფაილი: Κτίριο Κωστή Παλαμά 6638.jpg|პალამას შენობა, ათენი
ფაილი: Tourelle (Πυργίσκος) Πεντέλη.jpg|სოფი დე მარბუას სასახლე, პენტელი
File:Attica 06-13 Athens 11 Anglican Church.jpg|წმ. პავლეს სახელობის ანგლიკანური ეკლესია
</gallery>
==რესურსები ინტერნეტში==
*[https://web.archive.org/web/20050908002506/http://www.geocities.com/dsvelvento/EUERGETES.htm Information about distinguished people from Velvento, including a photograph of Stamatis Kleanthis]
==სქოლიო==
2i6t7aalm49fcoabgta72sl5g3btvdm
5356864
5356856
2026-04-15T10:48:32Z
LizikoDzotsenidze55
179628
5356864
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|15|04|2026}}
{{ინფოდაფა არქიტექტორი
|სახელი = სტამატიოს კლეანტისი
|სურათი=
|წარწერა =
|სრული სახელი =
|დაბადების თარიღი =
|დაბადების ადგილი =
|გარდაცვალების თარიღი = 1862 (59-60 წლის)
|გარდაცვალების ადგილი =
|დაკრძალვის ადგილი =
|საქმიანობა =
|ეროვნება =
|პერიოდი =
|ენა =
|მოქალაქეობა =
|მხატვრული მიმართულება =
|alma_mater =
|მნიშვნელოვანი პროექტები =
|ჯილდოები =
|მეუღლე =
|პარტნიორი =
|შვილები =
|ნათესავები =
|საიტი =
|ხელმოწერა =
}}
'''სტამატიოს (სტამატის) კლეანტისი''' ({{lang-grc| Σταμάτιος (Σταμάτης) Κλεάνθης}}; დ. [[1802]], [[ველვენტოსი]], [[კოზანი]], [[ოსმალეთის საბერძნეთი]] - გ. [[1862]], [[ათენი]], [[საბერძნეთის სამეფო]]) — [[ბერძნები|ბერძენი]] [[არქიტექტორი]].
==ბიოგრაფია==
სტამატიოს კლეანტისი 1802 წელს [[მაკედონია (საბერძნეთი)|მაკედონიაში]], ქალაქ კოზანის მახლობლად, ველვენტოსში [[მაკედონელები (ბერძნები)|მაკედონელ-ბერძნულ]] ოჯახში დაიბადა. ახალგაზრდობაში იგი [[ბუქარესტი|ბუქარესტში]] გადავიდა, სადაც ბერძნულ სკოლაში სწავლობდა. [[1821]] წელს, [[წმინდა ლაშქარი|წმინდა ლაშქრის]] წევრად, იგი [[ალექსანდრე იპსილანტი|ალექსანდრე იპსილანტის]] მეთაურობით თურქების წინააღმდეგ აჯანყებაში იბრძოდა და [[დრაგაშანის ბრძოლა|დრაგაშანის ბრძოლაში]] დატყვევეს. გაქცევის შემდეგ იგი [[ვენა|ვენაში]] გაემგზავრა, შემდეგ კი [[ლაიფციგი|ლაიფციგში]], სადაც არქიტექტურას სწავლობდა. ამის შემდეგ მან სწავლა [[ბერლინი|ბერლინში]], [[კარლ შინკელი|კარლ ფრიდრიხ შინკელთან]] განაგრძო.
დიპლომის მიღების შემდეგ თავის კოლეგასა და მეგობართან, [[ედუარდ შუბერტი|ედუარდ შუბერტთან]] ერთად, საბერძნეთში დაბრუნდა, სადაც [[იოანის კაპოდისტრიასი|იოანის კაპოდისტრიასის]] მიერ საჯარო ინჟინრებად დაინიშნენ. [[1832]] წელს მათ ათენის ახალი გენერალური გეგმა შეიმუშავეს, რომელიც მოიცავდა ფართო გამზირებს, ბაღებსა და მდიდრულ საჯარო შენობებს, ათენის ქუჩებს კი სახელები მიენიჭა. თუმცა, გეგმა [[ლეო ვონ კლენზე|ლეო ვონ კლენზემ]] გაამარტივა, რადგან ძველი გეგმა დიდ ხარჯებთან იყო დაკავშირებული. ადმინისტრაციასთან უთანხმოების შემდეგ კლეანტისმა თანამდებობა დატოვა.
კლეანტისმა დიდი სიმდიდრე მოიპოვა არა მხოლოდ არქიტექტურით, არამედ [[პაროსი|პაროსის კუნძულზე]] არსებული [[მარმარილო|მარმარილოს]] კარიერების მეშვეობითაც, რომლებსაც ის მართავდა. მისმა კარიერებმა [[1851]] წელს [[დიდი გამოფენა (ლონდონი)|ლონდონის დიდ გამოფენაზე]] ოქროს მედალი მიიღეს.
1862 წელს ის კარიერზე მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად სერიოზულად დაშავდა და ათენში გადაიყვანეს, სადაც გარდაიცვალა.
კლეანტისმა ათენში მრავალი მნიშვნელოვანი შენობა დააპროექტა, მათ შორის [[პენტელი|პენტელში]] დიდგვაროვანი ქალის - [[სოფი დე მარბუა|სოფი დე მარბუას]] სასახლე, [[როდოდაფნის სასახლე]] და ვილა ილისია (დღესდღეობით ათენის [[ბიზანტიურ-ქრისტიანული მუზეუმი]]).
==გალერეა==
<gallery>
ფაილი: 1823 - Byzantine Museum, Athens - The Villa - Photo by Giovanni Dall'Orto, Nov 12 2009.jpg|ვილა ილისია (დღესდღეობით [[ბიზანტიურ-ქრისტიანული მუზეუმი]])
ფაილი: Κτίριο Κωστή Παλαμά 6638.jpg|პალამას შენობა, ათენი
ფაილი: Tourelle (Πυργίσκος) Πεντέλη.jpg|[[სოფი დე მარბუა|სოფი დე მარბუას]] სასახლე, [[პენტელი]]
File:Attica 06-13 Athens 11 Anglican Church.jpg|წმ. პავლეს სახელობის ანგლიკანური ეკლესია
ფაილი: Μουσείο Ιστορίας Πανεπιστημίου Αθηνών.jpg|[[ათენის უნივერსიტეტის მუზეუმი]], [[პლაკა]]
</gallery>
==რესურსები ინტერნეტში==
*[https://web.archive.org/web/20050908002506/http://www.geocities.com/dsvelvento/EUERGETES.htm Information about distinguished people from Velvento, including a photograph of Stamatis Kleanthis]
==სქოლიო==
iuhjptoqdw6p8lt2wbl43tv1sbi3g0s
5356866
5356864
2026-04-15T10:50:17Z
LizikoDzotsenidze55
179628
5356866
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|15|04|2026}}
{{ინფოდაფა არქიტექტორი
|სახელი = სტამატიოს კლეანტისი
|სურათი=
|წარწერა =
|სრული სახელი =
|დაბადების თარიღი =
|დაბადების ადგილი =
|გარდაცვალების თარიღი = 1862 (59-60 წლის)
|გარდაცვალების ადგილი =
|დაკრძალვის ადგილი =
|საქმიანობა =
|ეროვნება =
|პერიოდი =
|ენა =
|მოქალაქეობა =
|მხატვრული მიმართულება =
|alma_mater =
|მნიშვნელოვანი პროექტები =
|ჯილდოები =
|მეუღლე =
|პარტნიორი =
|შვილები =
|ნათესავები =
|საიტი =
|ხელმოწერა =
}}
'''სტამატიოს (სტამატის) კლეანტისი''' ({{lang-grc| Σταμάτιος (Σταμάτης) Κλεάνθης}}; დ. [[1802]], [[ველვენტოსი]], [[კოზანი]], [[ოსმალეთის საბერძნეთი]] - გ. [[1862]], [[ათენი]], [[საბერძნეთის სამეფო]]) — [[ბერძნები|ბერძენი]] [[არქიტექტორი]].
==ბიოგრაფია==
სტამატიოს კლეანტისი 1802 წელს [[მაკედონია (საბერძნეთი)|მაკედონიაში]], ქალაქ კოზანის მახლობლად, ველვენტოსში [[მაკედონელები (ბერძნები)|მაკედონელ-ბერძნულ]] ოჯახში დაიბადა.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=H1NoAAAAMAAJ&q=Stamatios+Kleanthis+Macedonia|title=Dream and reality: Danish antiquaries, architects and artists in Greece|last=Haugsted|first=Ida|date=1996|publisher=Archetype|isbn=9781873132753|pages=79|language=en|quote=Stamatios Kleanthis (1802-1862) from Velvendos in Macedonia}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=F1poAAAAMAAJ|title=Doorway to Greece: An Introduction, Not in the Guidebooks, to Life in Greece|last=Winterer-Papatassos|first=Mary|date=1984|publisher=Lycabettus Press|pages=82|language=en}}</ref> ახალგაზრდობაში იგი [[ბუქარესტი|ბუქარესტში]] გადავიდა, სადაც ბერძნულ სკოლაში სწავლობდა. [[1821]] წელს, [[წმინდა ლაშქარი|წმინდა ლაშქრის]] წევრად, იგი [[ალექსანდრე იპსილანტი|ალექსანდრე იპსილანტის]] მეთაურობით თურქების წინააღმდეგ აჯანყებაში იბრძოდა და [[დრაგაშანის ბრძოლა|დრაგაშანის ბრძოლაში]] დატყვევეს. გაქცევის შემდეგ იგი [[ვენა|ვენაში]] გაემგზავრა, შემდეგ კი [[ლაიფციგი|ლაიფციგში]], სადაც არქიტექტურას სწავლობდა. ამის შემდეგ მან სწავლა [[ბერლინი|ბერლინში]], [[კარლ შინკელი|კარლ ფრიდრიხ შინკელთან]] განაგრძო.
დიპლომის მიღების შემდეგ თავის კოლეგასა და მეგობართან, [[ედუარდ შუბერტი|ედუარდ შუბერტთან]] ერთად, საბერძნეთში დაბრუნდა, სადაც [[იოანის კაპოდისტრიასი|იოანის კაპოდისტრიასის]] მიერ საჯარო ინჟინრებად დაინიშნენ. [[1832]] წელს მათ ათენის ახალი გენერალური გეგმა შეიმუშავეს, რომელიც მოიცავდა ფართო გამზირებს, ბაღებსა და მდიდრულ საჯარო შენობებს, ათენის ქუჩებს კი სახელები მიენიჭა. თუმცა, გეგმა [[ლეო ვონ კლენზე|ლეო ვონ კლენზემ]] გაამარტივა, რადგან ძველი გეგმა დიდ ხარჯებთან იყო დაკავშირებული. ადმინისტრაციასთან უთანხმოების შემდეგ კლეანტისმა თანამდებობა დატოვა.
კლეანტისმა დიდი სიმდიდრე მოიპოვა არა მხოლოდ არქიტექტურით, არამედ [[პაროსი|პაროსის კუნძულზე]] არსებული [[მარმარილო|მარმარილოს]] კარიერების მეშვეობითაც, რომლებსაც ის მართავდა. მისმა კარიერებმა [[1851]] წელს [[დიდი გამოფენა (ლონდონი)|ლონდონის დიდ გამოფენაზე]] ოქროს მედალი მიიღეს.
1862 წელს ის კარიერზე მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად სერიოზულად დაშავდა და ათენში გადაიყვანეს, სადაც გარდაიცვალა.
კლეანტისმა ათენში მრავალი მნიშვნელოვანი შენობა დააპროექტა, მათ შორის [[პენტელი|პენტელში]] დიდგვაროვანი ქალის - [[სოფი დე მარბუა|სოფი დე მარბუას]] სასახლე, [[როდოდაფნის სასახლე]] და ვილა ილისია (დღესდღეობით ათენის [[ბიზანტიურ-ქრისტიანული მუზეუმი]]).
==გალერეა==
<gallery>
ფაილი: 1823 - Byzantine Museum, Athens - The Villa - Photo by Giovanni Dall'Orto, Nov 12 2009.jpg|ვილა ილისია (დღესდღეობით [[ბიზანტიურ-ქრისტიანული მუზეუმი]])
ფაილი: Κτίριο Κωστή Παλαμά 6638.jpg|პალამას შენობა, ათენი
ფაილი: Tourelle (Πυργίσκος) Πεντέλη.jpg|[[სოფი დე მარბუა|სოფი დე მარბუას]] სასახლე, [[პენტელი]]
File:Attica 06-13 Athens 11 Anglican Church.jpg|წმ. პავლეს სახელობის ანგლიკანური ეკლესია
ფაილი: Μουσείο Ιστορίας Πανεπιστημίου Αθηνών.jpg|[[ათენის უნივერსიტეტის მუზეუმი]], [[პლაკა]]
</gallery>
==რესურსები ინტერნეტში==
*[https://web.archive.org/web/20050908002506/http://www.geocities.com/dsvelvento/EUERGETES.htm Information about distinguished people from Velvento, including a photograph of Stamatis Kleanthis]
==სქოლიო==
7r4lcdxlp8teuagzy5bmbii1e353g65
5356867
5356866
2026-04-15T10:50:41Z
LizikoDzotsenidze55
179628
5356867
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|15|04|2026}}
{{ინფოდაფა არქიტექტორი
|სახელი = სტამატიოს კლეანტისი
|სურათი=
|წარწერა =
|სრული სახელი =
|დაბადების თარიღი =
|დაბადების ადგილი =
|გარდაცვალების თარიღი = 1862 (59-60 წლის)
|გარდაცვალების ადგილი =
|დაკრძალვის ადგილი =
|საქმიანობა =
|ეროვნება =
|პერიოდი =
|ენა =
|მოქალაქეობა =
|მხატვრული მიმართულება =
|alma_mater =
|მნიშვნელოვანი პროექტები =
|ჯილდოები =
|მეუღლე =
|პარტნიორი =
|შვილები =
|ნათესავები =
|საიტი =
|ხელმოწერა =
}}
'''სტამატიოს (სტამატის) კლეანტისი''' ({{lang-grc| Σταμάτιος (Σταμάτης) Κλεάνθης}}; დ. [[1802]], [[ველვენტოსი]], [[კოზანი]], [[ოსმალეთის საბერძნეთი]] - გ. [[1862]], [[ათენი]], [[საბერძნეთის სამეფო]]) — [[ბერძნები|ბერძენი]] [[არქიტექტორი]].
==ბიოგრაფია==
სტამატიოს კლეანტისი 1802 წელს [[მაკედონია (საბერძნეთი)|მაკედონიაში]], ქალაქ კოზანის მახლობლად, ველვენტოსში [[მაკედონელები (ბერძნები)|მაკედონელ-ბერძნულ]] ოჯახში დაიბადა.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=H1NoAAAAMAAJ&q=Stamatios+Kleanthis+Macedonia|title=Dream and reality: Danish antiquaries, architects and artists in Greece|last=Haugsted|first=Ida|date=1996|publisher=Archetype|isbn=9781873132753|pages=79|language=en|quote=Stamatios Kleanthis (1802-1862) from Velvendos in Macedonia}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=F1poAAAAMAAJ|title=Doorway to Greece: An Introduction, Not in the Guidebooks, to Life in Greece|last=Winterer-Papatassos|first=Mary|date=1984|publisher=Lycabettus Press|pages=82|language=en}}</ref> ახალგაზრდობაში იგი [[ბუქარესტი|ბუქარესტში]] გადავიდა, სადაც ბერძნულ სკოლაში სწავლობდა. [[1821]] წელს, [[წმინდა ლაშქარი|წმინდა ლაშქრის]] წევრად, იგი [[ალექსანდრე იპსილანტი|ალექსანდრე იპსილანტის]] მეთაურობით თურქების წინააღმდეგ აჯანყებაში იბრძოდა და [[დრაგაშანის ბრძოლა|დრაგაშანის ბრძოლაში]] დატყვევეს. გაქცევის შემდეგ იგი [[ვენა|ვენაში]] გაემგზავრა, შემდეგ კი [[ლაიფციგი|ლაიფციგში]], სადაც არქიტექტურას სწავლობდა. ამის შემდეგ მან სწავლა [[ბერლინი|ბერლინში]], [[კარლ შინკელი|კარლ ფრიდრიხ შინკელთან]] განაგრძო.
დიპლომის მიღების შემდეგ თავის კოლეგასა და მეგობართან, [[ედუარდ შუბერტი|ედუარდ შუბერტთან]] ერთად, საბერძნეთში დაბრუნდა, სადაც [[იოანის კაპოდისტრიასი|იოანის კაპოდისტრიასის]] მიერ საჯარო ინჟინრებად დაინიშნენ. [[1832]] წელს მათ ათენის ახალი გენერალური გეგმა შეიმუშავეს, რომელიც მოიცავდა ფართო გამზირებს, ბაღებსა და მდიდრულ საჯარო შენობებს, ათენის ქუჩებს კი სახელები მიენიჭა. თუმცა, გეგმა [[ლეო ვონ კლენზე|ლეო ვონ კლენზემ]] გაამარტივა, რადგან ძველი გეგმა დიდ ხარჯებთან იყო დაკავშირებული. ადმინისტრაციასთან უთანხმოების შემდეგ კლეანტისმა თანამდებობა დატოვა.
კლეანტისმა დიდი სიმდიდრე მოიპოვა არა მხოლოდ არქიტექტურით, არამედ [[პაროსი|პაროსის კუნძულზე]] არსებული [[მარმარილო|მარმარილოს]] კარიერების მეშვეობითაც, რომლებსაც ის მართავდა. მისმა კარიერებმა [[1851]] წელს [[დიდი გამოფენა (ლონდონი)|ლონდონის დიდ გამოფენაზე]] ოქროს მედალი მიიღეს.
1862 წელს ის კარიერზე მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად სერიოზულად დაშავდა და ათენში გადაიყვანეს, სადაც გარდაიცვალა.
კლეანტისმა ათენში მრავალი მნიშვნელოვანი შენობა დააპროექტა, მათ შორის [[პენტელი|პენტელში]] დიდგვაროვანი ქალის - [[სოფი დე მარბუა|სოფი დე მარბუას]] სასახლე, [[როდოდაფნის სასახლე]] და ვილა ილისია (დღესდღეობით ათენის [[ბიზანტიურ-ქრისტიანული მუზეუმი]]).
==გალერეა==
<gallery>
ფაილი: 1823 - Byzantine Museum, Athens - The Villa - Photo by Giovanni Dall'Orto, Nov 12 2009.jpg|ვილა ილისია (დღესდღეობით [[ბიზანტიურ-ქრისტიანული მუზეუმი]])
ფაილი: Κτίριο Κωστή Παλαμά 6638.jpg|პალამას შენობა, ათენი
ფაილი: Tourelle (Πυργίσκος) Πεντέλη.jpg|[[სოფი დე მარბუა|სოფი დე მარბუას]] სასახლე, [[პენტელი]]
File:Attica 06-13 Athens 11 Anglican Church.jpg|წმ. პავლეს სახელობის ანგლიკანური ეკლესია
ფაილი: Μουσείο Ιστορίας Πανεπιστημίου Αθηνών.jpg|[[ათენის უნივერსიტეტის მუზეუმი]], [[პლაკა]]
</gallery>
==რესურსები ინტერნეტში==
*[https://web.archive.org/web/20050908002506/http://www.geocities.com/dsvelvento/EUERGETES.htm Information about distinguished people from Velvento, including a photograph of Stamatis Kleanthis]
==სქოლიო==
9siwjwfw1hl1z4q3roe2np6vh1363e9
5356870
5356867
2026-04-15T10:52:45Z
LizikoDzotsenidze55
179628
5356870
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|15|04|2026}}
{{ინფოდაფა არქიტექტორი
|სახელი = სტამატიოს კლეანტისი
|სურათი=
|წარწერა =
|სრული სახელი =
|დაბადების თარიღი =
|დაბადების ადგილი =
|გარდაცვალების თარიღი = 1862 (59-60 წლის)
|გარდაცვალების ადგილი =
|დაკრძალვის ადგილი =
|საქმიანობა =
|ეროვნება =
|პერიოდი =
|ენა =
|მოქალაქეობა =
|მხატვრული მიმართულება =
|alma_mater =
|მნიშვნელოვანი პროექტები =
|ჯილდოები =
|მეუღლე =
|პარტნიორი =
|შვილები =
|ნათესავები =
|საიტი =
|ხელმოწერა =
}}
'''სტამატიოს (სტამატის) კლეანტისი''' ({{lang-grc| Σταμάτιος (Σταμάτης) Κλεάνθης}}; დ. [[1802]], [[ველვენტოსი]], [[კოზანი]], [[ოსმალეთის საბერძნეთი]] - გ. [[1862]], [[ათენი]], [[საბერძნეთის სამეფო]]) — [[ბერძნები|ბერძენი]] [[არქიტექტორი]].
==ბიოგრაფია==
სტამატიოს კლეანტისი 1802 წელს [[მაკედონია (საბერძნეთი)|მაკედონიაში]], ქალაქ კოზანის მახლობლად, ველვენტოსში [[მაკედონელები (ბერძნები)|მაკედონელ-ბერძნულ]] ოჯახში დაიბადა.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=H1NoAAAAMAAJ&q=Stamatios+Kleanthis+Macedonia|title=Dream and reality: Danish antiquaries, architects and artists in Greece|last=Haugsted|first=Ida|date=1996|publisher=Archetype|isbn=9781873132753|pages=79|language=en|quote=Stamatios Kleanthis (1802-1862) from Velvendos in Macedonia}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=F1poAAAAMAAJ|title=Doorway to Greece: An Introduction, Not in the Guidebooks, to Life in Greece|last=Winterer-Papatassos|first=Mary|date=1984|publisher=Lycabettus Press|pages=82|language=en}}</ref> ახალგაზრდობაში იგი [[ბუქარესტი|ბუქარესტში]] გადავიდა, სადაც ბერძნულ სკოლაში სწავლობდა. [[1821]] წელს, [[წმინდა ლაშქარი|წმინდა ლაშქრის]] წევრად, იგი [[ალექსანდრე იპსილანტი|ალექსანდრე იპსილანტის]] მეთაურობით თურქების წინააღმდეგ აჯანყებაში იბრძოდა და [[დრაგაშანის ბრძოლა|დრაგაშანის ბრძოლაში]] დატყვევეს. გაქცევის შემდეგ იგი [[ვენა|ვენაში]] გაემგზავრა, შემდეგ კი [[ლაიფციგი|ლაიფციგში]], სადაც არქიტექტურას სწავლობდა. ამის შემდეგ მან სწავლა [[ბერლინი|ბერლინში]], [[კარლ შინკელი|კარლ ფრიდრიხ შინკელთან]] განაგრძო.
დიპლომის მიღების შემდეგ თავის კოლეგასა და მეგობართან, [[ედუარდ შუბერტი|ედუარდ შუბერტთან]] ერთად, საბერძნეთში დაბრუნდა, სადაც [[იოანის კაპოდისტრიასი|იოანის კაპოდისტრიასის]] მიერ საჯარო ინჟინრებად დაინიშნენ. [[1832]] წელს მათ ათენის ახალი გენერალური გეგმა შეიმუშავეს, რომელიც მოიცავდა ფართო გამზირებს, ბაღებსა და მდიდრულ საჯარო შენობებს, ათენის ქუჩებს კი სახელები მიენიჭა. თუმცა, გეგმა [[ლეო ვონ კლენზე|ლეო ვონ კლენზემ]] გაამარტივა, რადგან ძველი გეგმა დიდ ხარჯებთან იყო დაკავშირებული. ადმინისტრაციასთან უთანხმოების შემდეგ კლეანტისმა თანამდებობა დატოვა.
კლეანტისმა დიდი სიმდიდრე მოიპოვა არა მხოლოდ არქიტექტურით, არამედ [[პაროსი|პაროსის კუნძულზე]] არსებული [[მარმარილო|მარმარილოს]] კარიერების მეშვეობითაც, რომლებსაც ის მართავდა. მისმა კარიერებმა [[1851]] წელს [[დიდი გამოფენა (ლონდონი)|ლონდონის დიდ გამოფენაზე]] ოქროს მედალი მიიღეს.
1862 წელს ის კარიერზე მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად სერიოზულად დაშავდა და ათენში გადაიყვანეს, სადაც გარდაიცვალა.
კლეანტისმა ათენში მრავალი მნიშვნელოვანი შენობა დააპროექტა, მათ შორის [[პენტელი|პენტელში]] დიდგვაროვანი ქალის - [[სოფი დე მარბუა|სოფი დე მარბუას]] სასახლე, [[როდოდაფნის სასახლე]] და ვილა ილისია (დღესდღეობით ათენის [[ბიზანტიურ-ქრისტიანული მუზეუმი]]).
==გალერეა==
<gallery>
ფაილი: 1823 - Byzantine Museum, Athens - The Villa - Photo by Giovanni Dall'Orto, Nov 12 2009.jpg|ვილა ილისია (დღესდღეობით [[ბიზანტიურ-ქრისტიანული მუზეუმი]])
ფაილი: Κτίριο Κωστή Παλαμά 6638.jpg|პალამას შენობა, ათენი
ფაილი: Tourelle (Πυργίσκος) Πεντέλη.jpg|[[სოფი დე მარბუა|სოფი დე მარბუას]] სასახლე, [[პენტელი]]
File:Attica 06-13 Athens 11 Anglican Church.jpg|წმ. პავლეს სახელობის ანგლიკანური ეკლესია
ფაილი: Μουσείο Ιστορίας Πανεπιστημίου Αθηνών.jpg|[[ათენის უნივერსიტეტის მუზეუმი]], [[პლაკა]]
</gallery>
==რესურსები ინტერნეტში==
*[https://web.archive.org/web/20050908002506/http://www.geocities.com/dsvelvento/EUERGETES.htm Information about distinguished people from Velvento, including a photograph of Stamatis Kleanthis]
==სქოლიო==
{{DEFAULTSORT:კლეანტისი, სტამატიოს}}
4yf3lu0r3rqv8yp3h11lqts6kqi9kip
5356872
5356870
2026-04-15T10:58:35Z
LizikoDzotsenidze55
179628
5356872
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|15|04|2026}}
{{ინფოდაფა არქიტექტორი
|სახელი = სტამატიოს კლეანტისი
|სურათი=
|წარწერა =
|სრული სახელი =
|დაბადების თარიღი =
|დაბადების ადგილი =
|გარდაცვალების თარიღი = 1862 (59-60 წლის)
|გარდაცვალების ადგილი =
|დაკრძალვის ადგილი =
|საქმიანობა =
|ეროვნება =
|პერიოდი =
|ენა =
|მოქალაქეობა =
|მხატვრული მიმართულება =
|alma_mater =
|მნიშვნელოვანი პროექტები =
|ჯილდოები =
|მეუღლე =
|პარტნიორი =
|შვილები =
|ნათესავები =
|საიტი =
|ხელმოწერა =
}}
'''სტამატიოს (სტამატის) კლეანტისი''' ({{lang-grc| Σταμάτιος (Σταμάτης) Κλεάνθης}}; დ. [[1802]], [[ველვენტოსი]], [[კოზანი]], [[ოსმალეთის საბერძნეთი]] - გ. [[1862]], [[ათენი]], [[საბერძნეთის სამეფო]]) — [[ბერძნები|ბერძენი]] [[არქიტექტორი]].
==ბიოგრაფია==
სტამატიოს კლეანტისი 1802 წელს [[მაკედონია (საბერძნეთი)|მაკედონიაში]], ქალაქ კოზანის მახლობლად, ველვენტოსში [[მაკედონელები (ბერძნები)|მაკედონელ-ბერძნულ]] ოჯახში დაიბადა.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=H1NoAAAAMAAJ&q=Stamatios+Kleanthis+Macedonia|title=Dream and reality: Danish antiquaries, architects and artists in Greece|last=Haugsted|first=Ida|date=1996|publisher=Archetype|isbn=9781873132753|pages=79|language=en|quote=Stamatios Kleanthis (1802-1862) from Velvendos in Macedonia}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=F1poAAAAMAAJ|title=Doorway to Greece: An Introduction, Not in the Guidebooks, to Life in Greece|last=Winterer-Papatassos|first=Mary|date=1984|publisher=Lycabettus Press|pages=82|language=en}}</ref> ახალგაზრდობაში იგი [[ბუქარესტი|ბუქარესტში]] გადავიდა, სადაც ბერძნულ სკოლაში სწავლობდა. [[1821]] წელს, [[წმინდა ლაშქარი|წმინდა ლაშქრის]] წევრად, იგი [[ალექსანდრე იპსილანტი|ალექსანდრე იპსილანტის]] მეთაურობით თურქების წინააღმდეგ აჯანყებაში იბრძოდა და [[დრაგაშანის ბრძოლა|დრაგაშანის ბრძოლაში]] დატყვევეს. გაქცევის შემდეგ იგი [[ვენა|ვენაში]] გაემგზავრა, შემდეგ კი [[ლაიფციგი|ლაიფციგში]], სადაც არქიტექტურას სწავლობდა. ამის შემდეგ მან სწავლა [[ბერლინი|ბერლინში]], [[კარლ შინკელი|კარლ ფრიდრიხ შინკელთან]] განაგრძო.
დიპლომის მიღების შემდეგ თავის კოლეგასა და მეგობართან, [[ედუარდ შუბერტი|ედუარდ შუბერტთან]] ერთად, საბერძნეთში დაბრუნდა, სადაც [[იოანის კაპოდისტრიასი|იოანის კაპოდისტრიასის]] მიერ საჯარო ინჟინრებად დაინიშნენ. [[1832]] წელს მათ ათენის ახალი გენერალური გეგმა შეიმუშავეს, რომელიც მოიცავდა ფართო გამზირებს, ბაღებსა და მდიდრულ საჯარო შენობებს, ათენის ქუჩებს კი სახელები მიენიჭა. თუმცა, გეგმა [[ლეო ვონ კლენზე|ლეო ვონ კლენზემ]] გაამარტივა, რადგან ძველი გეგმა დიდ ხარჯებთან იყო დაკავშირებული. ადმინისტრაციასთან უთანხმოების შემდეგ კლეანტისმა თანამდებობა დატოვა.
კლეანტისმა დიდი სიმდიდრე მოიპოვა არა მხოლოდ არქიტექტურით, არამედ [[პაროსი|პაროსის კუნძულზე]] არსებული [[მარმარილო|მარმარილოს]] კარიერების მეშვეობითაც, რომლებსაც ის მართავდა. მისმა კარიერებმა [[1851]] წელს [[დიდი გამოფენა (ლონდონი)|ლონდონის დიდ გამოფენაზე]] ოქროს მედალი მიიღეს.
1862 წელს ის კარიერზე მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად სერიოზულად დაშავდა და ათენში გადაიყვანეს, სადაც გარდაიცვალა.
კლეანტისმა ათენში მრავალი მნიშვნელოვანი შენობა დააპროექტა, მათ შორის [[პენტელი|პენტელში]] დიდგვაროვანი ქალის - [[სოფი დე მარბუა|სოფი დე მარბუას]] სასახლე, [[როდოდაფნის სასახლე]] და ვილა ილისია (დღესდღეობით ათენის [[ბიზანტიურ-ქრისტიანული მუზეუმი]]).
==გალერეა==
<gallery>
ფაილი: 1823 - Byzantine Museum, Athens - The Villa - Photo by Giovanni Dall'Orto, Nov 12 2009.jpg|ვილა ილისია (დღესდღეობით [[ბიზანტიურ-ქრისტიანული მუზეუმი]])
ფაილი: Κτίριο Κωστή Παλαμά 6638.jpg|პალამას შენობა, ათენი
ფაილი: Tourelle (Πυργίσκος) Πεντέλη.jpg|[[სოფი დე მარბუა|სოფი დე მარბუას]] სასახლე, [[პენტელი]]
File:Attica 06-13 Athens 11 Anglican Church.jpg|წმ. პავლეს სახელობის ანგლიკანური ეკლესია
ფაილი: Μουσείο Ιστορίας Πανεπιστημίου Αθηνών.jpg|[[ათენის უნივერსიტეტის მუზეუმი]], [[პლაკა]]
</gallery>
==რესურსები ინტერნეტში==
*[https://web.archive.org/web/20050908002506/http://www.geocities.com/dsvelvento/EUERGETES.htm Information about distinguished people from Velvento, including a photograph of Stamatis Kleanthis]
==სქოლიო==
{{DEFAULTSORT:კლეანტისი, სტამატიოს}}
<references />
[[კატეგორია:დაბადებული 1802]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1862]]
[[კატეგორია:XIX საუკუნის ბერძნები]]
[[კატეგორია:ბერძენი მამაკაცები საქმიანობის მიხედვით]]
[[კატეგორია:არქიტექტორები ეროვნების მიხედვით]]
[[კატეგორია:არქიტექტორები]]
8qbjkbkxohp0ej5lozjkfd8td4r3a9s
განხილვა:სტამატიოს კლეანტისი
1
880505
5356834
2026-04-15T09:20:46Z
LizikoDzotsenidze55
179628
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356834
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ხორასნელი თურქები
0
880506
5356843
2026-04-15T10:01:57Z
Sunlight35
98738
ახალი გვერდი: '''ხორასნელი თურქები''' ― [[თურქულენოვანი ხალხები|თურქულენოვანი ხალხი]], რომელიც ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ძირითადად [[ხორასანი|ხორასანის]] ისტორიულ-გეოგრაფიულ რეგიონში ცხოვ...
5356843
wikitext
text/x-wiki
'''ხორასნელი თურქები''' ― [[თურქულენოვანი ხალხები|თურქულენოვანი ხალხი]], რომელიც ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ძირითადად [[ხორასანი|ხორასანის]] ისტორიულ-გეოგრაფიულ რეგიონში ცხოვრობს. მათი საერთო მოსახლეობა დაახლოებით 1-2 მილიონს შეადგენს.
rlikylfudt6qpre6jaljqvh6zjgu7n6
5356848
5356843
2026-04-15T10:19:49Z
Sunlight35
98738
5356848
wikitext
text/x-wiki
'''ხორასნელი თურქები''' ― [[თურქულენოვანი ხალხები|თურქულენოვანი ხალხი]], რომელიც ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ძირითადად [[ხორასანი|ხორასანის]] ისტორიულ-გეოგრაფიულ რეგიონში ცხოვრობს. მათი საერთო მოსახლეობა დაახლოებით 1-2 მილიონს შეადგენს.
ხორასნელი თურქები ტრადიციულად თანამედროვე ირანული პროვინციების - ჩრდილოეთ ხორასანის, რაზავი ხორასანის და გოლესტანის ტერიტორიაზე დასახლდნენ, რომლებიც ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს შეადგენენ.
ხორასნელი თურქების ძირითადი ენა ხორასნული თურქული ენაა, რომელიც თურქულენოვან ოჯახს მიეკუთვნება. გარდა ამისა, სპარსული ფართოდ გამოიყენება როგორც [[ლინგვა ფრანკა]], ისევე როგორც [[აზერბაიჯანული ენა|აზერბაიჯანულის]] სხვადასხვა დიალექტი. XIX საუკუნეში ისტორიკოსმა მირზა აბას სეფერმა აღნიშნა როგორც თურქული, ასევე სპარსული ენების გავრცელება რეგიონში.<ref>J. D. Clark, «The History of the Iranian Province of Azerbaijan, 1848-1914», p. 32</ref> 1926 წელს მკვლევარმა ალექსანდრე ივანოვმა ხორასნული თურქული დამოუკიდებელ იდიომად დაასახელა, რომელიც განსხვავდება აზერბაიჯანულისა და თურქმენულისგან; მისი, როგორც დამოუკიდებელი ენის სტატუსი მოგვიანებით მეცნიერულად დადასტურდა.<ref>{{Cite web |title=TURKIC LANGUAGES OF PERSIA: AN OVERVIEW |url=https://www.iranicaonline.org/articles/turkic-languages-overview/ |access-date=2026-04-15 |website=Encyclopaedia Iranica |language=en-US}}</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
tgohlqwfdzqd0qao5gkxxoi54tthg2c
5356852
5356848
2026-04-15T10:27:02Z
Sunlight35
98738
5356852
wikitext
text/x-wiki
'''ხორასნელი თურქები''' ― [[თურქულენოვანი ხალხები|თურქულენოვანი ხალხი]], რომელიც ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ძირითადად [[ხორასანი|ხორასანის]] ისტორიულ-გეოგრაფიულ რეგიონში ცხოვრობს. მათი საერთო მოსახლეობა დაახლოებით 1-2 მილიონს შეადგენს.
ხორასნელი თურქები ტრადიციულად თანამედროვე ირანული პროვინციების - ჩრდილოეთ ხორასანის, რაზავი ხორასანის და გოლესტანის ტერიტორიაზე დასახლდნენ, რომლებიც ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს შეადგენენ.
ხორასნელი თურქების ძირითადი ენა ხორასნული თურქული ენაა, რომელიც თურქულენოვან ოჯახს მიეკუთვნება. გარდა ამისა, სპარსული ფართოდ გამოიყენება როგორც [[ლინგვა ფრანკა]], ისევე როგორც [[აზერბაიჯანული ენა|აზერბაიჯანულის]] სხვადასხვა დიალექტი. XIX საუკუნეში ისტორიკოსმა მირზა აბას სეფერმა აღნიშნა როგორც თურქული, ასევე სპარსული ენების გავრცელება რეგიონში.<ref>J. D. Clark, «The History of the Iranian Province of Azerbaijan, 1848-1914», p. 32</ref> 1926 წელს მკვლევარმა ალექსანდრე ივანოვმა ხორასნული თურქული დამოუკიდებელ იდიომად დაასახელა, რომელიც განსხვავდება აზერბაიჯანულისა და თურქმენულისგან; მისი, როგორც დამოუკიდებელი ენის სტატუსი მოგვიანებით მეცნიერულად დადასტურდა.<ref>{{Cite web |title=TURKIC LANGUAGES OF PERSIA: AN OVERVIEW |url=https://www.iranicaonline.org/articles/turkic-languages-overview/ |access-date=2026-04-15 |website=Encyclopaedia Iranica |language=en-US}}</ref>
რელიგიურად, ხორასნელი თურქების უმეტესობა შიიტი მუსლიმია, თუმცა სუნიტებიც არიან. ისინი დაყოფილნი არიან რამდენიმე ტომებად. ყველაზე გამორჩეულ ჯგუფებს შორისაა [[ბაიათები]], [[აფშარები]], ყარაჩორდუ, იმარლი, კუიანლი, ფეჰლივანლი, ბორანლი, კილიჩანლი, ტიმურთაში, ნარდინი, გუდარი და ყარაი, რომლებიც ხორასანის სხვადასხვა რეგიონში დასახლდნენ.
არაერთი კვლევის თანახმად, ხორასნელი თურქები დიდი ხნის განმავლობაში არასაკმარისად შესწავლილ ეთნოკულტურულ ჯგუფად რჩებოდნენ, რადგან ისინი ხშირად სხვა თურქულ ხალხებთან ერთად „თორკის“ ზოგადი სახელით იყვნენ დაჯგუფებულნი.
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://web.archive.org/web/20130313170922/http://www.30-days.net/muslims/muslims-in/mid-near-east/the-khorasani-turks-of-iran/ The Khorasani Turks of Iran]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:თურქულენოვანი ხალხები]]
[[კატეგორია:ირანის ეთნიკური ჯგუფები]]
frqk9xxv53uvckftsimlzq3s464jssc
5356853
5356852
2026-04-15T10:27:47Z
Sunlight35
98738
5356853
wikitext
text/x-wiki
'''ხორასნელი თურქები''' ― [[თურქულენოვანი ხალხები|თურქულენოვანი ხალხი]], რომელიც ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ძირითადად [[ხორასანი|ხორასანის]] ისტორიულ-გეოგრაფიულ რეგიონში ცხოვრობს. მათი საერთო მოსახლეობა დაახლოებით 1-2 მილიონს შეადგენს.<ref>{{Cite web |last=Project |first=Joshua |title=Khorasani Turk in Iran |url=https://joshuaproject.net/people_groups/12667/IR |access-date=2026-04-15 |website=joshuaproject.net |language=en}}</ref>
ხორასნელი თურქები ტრადიციულად თანამედროვე ირანული პროვინციების - ჩრდილოეთ ხორასანის, რაზავი ხორასანის და გოლესტანის ტერიტორიაზე დასახლდნენ, რომლებიც ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს შეადგენენ.
ხორასნელი თურქების ძირითადი ენა ხორასნული თურქული ენაა, რომელიც თურქულენოვან ოჯახს მიეკუთვნება. გარდა ამისა, სპარსული ფართოდ გამოიყენება როგორც [[ლინგვა ფრანკა]], ისევე როგორც [[აზერბაიჯანული ენა|აზერბაიჯანულის]] სხვადასხვა დიალექტი. XIX საუკუნეში ისტორიკოსმა მირზა აბას სეფერმა აღნიშნა როგორც თურქული, ასევე სპარსული ენების გავრცელება რეგიონში.<ref>J. D. Clark, «The History of the Iranian Province of Azerbaijan, 1848-1914», p. 32</ref> 1926 წელს მკვლევარმა ალექსანდრე ივანოვმა ხორასნული თურქული დამოუკიდებელ იდიომად დაასახელა, რომელიც განსხვავდება აზერბაიჯანულისა და თურქმენულისგან; მისი, როგორც დამოუკიდებელი ენის სტატუსი მოგვიანებით მეცნიერულად დადასტურდა.<ref>{{Cite web |title=TURKIC LANGUAGES OF PERSIA: AN OVERVIEW |url=https://www.iranicaonline.org/articles/turkic-languages-overview/ |access-date=2026-04-15 |website=Encyclopaedia Iranica |language=en-US}}</ref>
რელიგიურად, ხორასნელი თურქების უმეტესობა შიიტი მუსლიმია, თუმცა სუნიტებიც არიან. ისინი დაყოფილნი არიან რამდენიმე ტომებად. ყველაზე გამორჩეულ ჯგუფებს შორისაა [[ბაიათები]], [[აფშარები]], ყარაჩორდუ, იმარლი, კუიანლი, ფეჰლივანლი, ბორანლი, კილიჩანლი, ტიმურთაში, ნარდინი, გუდარი და ყარაი, რომლებიც ხორასანის სხვადასხვა რეგიონში დასახლდნენ.
არაერთი კვლევის თანახმად, ხორასნელი თურქები დიდი ხნის განმავლობაში არასაკმარისად შესწავლილ ეთნოკულტურულ ჯგუფად რჩებოდნენ, რადგან ისინი ხშირად სხვა თურქულ ხალხებთან ერთად „თორკის“ ზოგადი სახელით იყვნენ დაჯგუფებულნი.
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [https://web.archive.org/web/20130313170922/http://www.30-days.net/muslims/muslims-in/mid-near-east/the-khorasani-turks-of-iran/ The Khorasani Turks of Iran]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:თურქულენოვანი ხალხები]]
[[კატეგორია:ირანის ეთნიკური ჯგუფები]]
ebeo14stip0i7zjf7dqn4s9mr4xxv0v
განხილვა:ხორასნელი თურქები
1
880507
5356854
2026-04-15T10:29:13Z
Sunlight35
98738
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}})
5356854
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}})
lwfd5tz947qy7g3ila2yryxhwruaw8z
5356855
5356854
2026-04-15T10:29:30Z
Sunlight35
98738
5356855
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
განხილვა:დუმილი (ფილმი)
1
880508
5356868
2026-04-15T10:51:01Z
MariGoderdzz-QR
180584
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356868
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
ქაშქაები
0
880510
5356878
2026-04-15T11:27:09Z
Sunlight35
98738
ახალი გვერდი: '''ქაშქაები''' (თვითსახელწოდება: ''ქაშქაილარ;'' {{Lang-az|qaşqaylar}}; {{Lang-fa|قشقایی}}) ― [[თურქულენოვანი ხალხები|თურქულენოვანი ხალხის]] ტომობრივი გაერთიანება, რომელიც [[ირანი|ირანში]], ძირითადად ფარ...
5356878
wikitext
text/x-wiki
'''ქაშქაები''' (თვითსახელწოდება: ''ქაშქაილარ;'' {{Lang-az|qaşqaylar}}; {{Lang-fa|قشقایی}}) ― [[თურქულენოვანი ხალხები|თურქულენოვანი ხალხის]] ტომობრივი გაერთიანება, რომელიც [[ირანი|ირანში]], ძირითადად [[ფარსის ოსტანი|ფარსის]], [[ხუზისტანის ოსტანი|ხუზესტანისა]] და [[ისპაჰანის ოსტანი|სამხრეთ ისპაჰანის]] რეგიონებში ცხოვრობს. ისინი სხვადასხვა წარმოშობის ტომებისა და კლანების კონფედერაციას წარმოადგენენ, ძირითადად თურქული, მაგრამ ასევე მოიცავს ლურულ, ქურთულ და არაბულ ელემენტებს. მათი მოსახლეობა დაახლოებით 1.7–2.0 მილიონს შეადგენს.
8zgbauxy2ko14sbeahfyeosj8c6vh1t
5356880
5356878
2026-04-15T11:27:32Z
Sunlight35
98738
5356880
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Sunlight35|Sunlight35]].|15|04|2026}}
'''ქაშქაები''' (თვითსახელწოდება: ''ქაშქაილარ;'' {{Lang-az|qaşqaylar}}; {{Lang-fa|قشقایی}}) ― [[თურქულენოვანი ხალხები|თურქულენოვანი ხალხის]] ტომობრივი გაერთიანება, რომელიც [[ირანი|ირანში]], ძირითადად [[ფარსის ოსტანი|ფარსის]], [[ხუზისტანის ოსტანი|ხუზესტანისა]] და [[ისპაჰანის ოსტანი|სამხრეთ ისპაჰანის]] რეგიონებში ცხოვრობს. ისინი სხვადასხვა წარმოშობის ტომებისა და კლანების კონფედერაციას წარმოადგენენ, ძირითადად თურქული, მაგრამ ასევე მოიცავს ლურულ, ქურთულ და არაბულ ელემენტებს. მათი მოსახლეობა დაახლოებით 1.7–2.0 მილიონს შეადგენს.
dr7fb6u0yoo3ysb2ipfzyzqkkmbpzlz
5356893
5356880
2026-04-15T11:51:56Z
Sunlight35
98738
5356893
wikitext
text/x-wiki
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Sunlight35|Sunlight35]].|15|04|2026}}
'''ქაშქაები''' (თვითსახელწოდება: ''ქაშქაილარ;'' {{Lang-az|qaşqaylar}}; {{Lang-fa|قشقایی}}) ― [[თურქულენოვანი ხალხები|თურქულენოვანი ხალხის]] ტომობრივი გაერთიანება, რომელიც [[ირანი|ირანში]], ძირითადად [[ფარსის ოსტანი|ფარსის]], [[ხუზისტანის ოსტანი|ხუზესტანისა]] და [[ისპაჰანის ოსტანი|სამხრეთ ისპაჰანის]] რეგიონებში ცხოვრობს. ისინი სხვადასხვა წარმოშობის ტომებისა და კლანების კონფედერაციას წარმოადგენენ, ძირითადად თურქული, მაგრამ ასევე მოიცავს ლურულ, ქურთულ და არაბულ ელემენტებს. მათი მოსახლეობა დაახლოებით 1.7–2.0 მილიონს შეადგენს.
ქაშქაების წარმოშობა კვლავ სამეცნიერო დებატების საგანია. ერთ-ერთი პოპულარული თეორიის თანახმად, ისინი [[შაჰსევენები|შაჰსევენებს]] ენათესავებიან, რომელთაგან ზოგიერთი [[სეფიანთა იმპერია|სეფიანთა]] ეპოქაში აზერბაიჯანიდან (განსაკუთრებით [[არდებილის ოსტანი|არდაბილის]] რეგიონიდან) სამხრეთ ირანში გადაასახლეს საზღვრების გასაძლიერებლად. ამას, კერძოდ, მსგავსი ტომობრივი სახელები და ტოპონიმები ადასტურებს. ეთნონიმის ეტიმოლოგიაც ბუნდოვანია: ის ასოცირდება კაშკა-დაღის მთიანეთთან, ასევე თურქულ სიტყვასთან „გაშგა“ (ცხენი შუბლზე თეთრი ლაქით), ზმნასთან *qaçmaq* („სირბილი“) და ასევე კაშგარიდან მიგრაციის ჰიპოთეზასთან.
7tf173f020ce8euukrnzf5frydaljhp
სემიუელ ჯონსონი
0
880512
5356885
2026-04-15T11:43:35Z
კახა გალდავა
148968
ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა მწერალი | სახელი = სემიუელ ჯონსონი | მშობლიური სახელი = Samuel Johnson | სურათი = Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg | წარწერა = სემიუელ ჯონსონი (დაახლ. 1772 წელი) | დაბადების თარიღი = 18...
5356885
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი
| სახელი = სემიუელ ჯონსონი
| მშობლიური სახელი = Samuel Johnson
| სურათი = Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg
| წარწერა = სემიუელ ჯონსონი (დაახლ. 1772 წელი)
| დაბადების თარიღი = 18 სექტემბერი, 1709
| დაბადების ადგილი = ლიჩფილდი, [[ინგლისი]]
| გარდაცვალების თარიღი = 13 დეკემბერი, 1784 (75 წლის ასაკში)
| გარდაცვალების ადგილი = [[ლონდონი]], ინგლისი
| დასასვენებელი ადგილი = [[ვესტმინსტერის სააბატო]]
| ალმა-მატერი = [[ოქსფორდის უნივერსიტეტი|პემბროკის კოლეჯი, ოქსფორდი]]
| მეუღლე = ელისაბედ პორტერი (1735–1752)
| საქმიანობა = ლექსიკოგრაფი, პოეტი, ესეისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი
| ცნობილი ნამუშევრები = „ინგლისური ენის ლექსიკონი“, „რასელასი“, „ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“
}}
სემიუელ ჯონსონი ({{lang-en|Samuel Johnson}}; დ. [[18 სექტემბერი]], [[1709]] — გ. 13 დეკემბერი, [[1784]]), ხშირად ცნობილი როგორც დოქტორი ჯონსონი — ინგლისელი მწერალი, რომელმაც წარუშლელი კვალი დატოვა ინგლისურ ლიტერატურაში როგორც პოეტმა, დრამატურგმა, ესეისტმა, ბიოგრაფმა და ლექსიკოგრაფმა. მისი ყველაზე ცნობილი მიღწევაა „ინგლისური ენის ლექსიკონი“ ([[1755]]).
==ადრეული ცხოვრება და განათლება==
სემიუელ ჯონსონი დაიბადა [[ლიჩფილდი|ლიჩფილდში]], [[სტაფორდშირი|სტაფორდშირში]], წიგნებით მოვაჭრის, [[მაიკლ ჯონსონის|მაიკლ ჯონსონისა]] და [[სარა ფორდი|სარა ფორდის]] ოჯახში. ბავშვობიდანვე ჰქონდა ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები, მათ შორის [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზური]] ინფექცია, რამაც სახეზე ნაწიბურები დაუტოვა და ცალ თვალში მხედველობა დააკარგვინა.
[[1728]] წელს ჯონსონი [[ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯი|ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯში]] ჩაირიცხა, თუმცა სახსრების ნაკლებობის გამო 13 თვის შემდეგ სწავლის მიტოვება მოუხდა. მიუხედავად ამისა, მოგვიანებით მას მიენიჭა [[მაგისტრის ხარისხი]] და საპატიო [[დოქტორი|დოქტორის წოდება]] ოქსფორდისა და [[დუბლინის ტრინიტის კოლეჯი|დუბლინის ტრინიტის კოლეჯისგან.]]
==კარიერა და ლექსიკონი==
ჯონსონის კარიერა ლონდონში დაიწყო, სადაც ის ჟურნალ The Gentleman's Magazine-ისთვის წერდა. 1746 წელს გამომცემელთა ჯგუფმა მას ინგლისური ენის სრულყოფილი ლექსიკონის შექმნა შესთავაზა.
==„ინგლისური ენის ლექსიკონი“==
ჯონსონს ამ ნაშრომზე მუშაობისთვის 9 წელი დასჭირდა. ლექსიკონი შეიცავდა 42,733 სიტყვას და დაახლოებით 114,000 ციტატას სხვადასხვა ავტორებისგან ([[უილიამ შექსპირი|შექსპირი]], [[ჯონ მილტონი|მილტონი]], [[დრაიდენი]]). ეს მიიჩნევა ერთ ადამიანის მიერ შესრულებულ უდიდეს სამეცნიერო მიღწევად.
==სხვა მნიშვნელოვანი ნამუშევრები==
*„რასელასი“ ([[1759]]): ფილოსოფიური რომანი აბისინიის პრინცზე, რომელიც ბედნიერების ბუნებას იკვლევს.
„ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“ (1779–1781): 52 პოეტის ბიოგრაფია და კრიტიკული ანალიზი.
*„რემბლერი“ (The Rambler): პერიოდული ესეების სერია, სადაც ჯონსონი მორალურ და რელიგიურ თემებზე მსჯელობდა.
==პირადი ცხოვრება და [[ტურეტის სინდრომი]]==
[[1735]] წელს ჯონსონმა ცოლად შეირთო მასზე 20 წლით უფროსი ქვრივი, [[ელისაბედ „ტეტი“ პორტერი]]. მათი ქორწინება მყარი იყო, მიუხედავად ოჯახის წევრების წინააღმდეგობისა. ტეტი [[1752]] წელს გარდაიცვალა, რამაც ჯონსონი დიდ დეპრესიაში ჩააგდო.
ბიოგრაფების (განსაკუთრებით ჯეიმზ ბოსუელის) აღწერით, ჯონსონს ჰქონდა უნებლიე მოძრაობები და [[ტიკები]]. თანამედროვე მედიცინა ამ სიმპტომების საფუძველზე ასკვნის, რომ მას [[ტურეტის სინდრომი]] ჰქონდა, რაც იმ დროს უცნობი მდგომარეობა იყო.
==მემკვიდრეობა==
სემიუელ ჯონსონი გარდაიცვალა [[1784]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. იგი დაკრძალულია [[უესტმინსტერის სააბატო|ვესტმინსტერის სააბატოში]]. მისი გავლენა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურულ კრიტიკაზე ფუნდამენტურია. [[ჯეიმზ ბოსუელი|ჯეიმზ ბოსუელის]] მიერ დაწერილი ბიოგრაფია — „სემიუელ ჯონსონის ცხოვრება“ — მიიჩნევა ბიოგრაფიული ჟანრის საუკეთესო ნიმუშად მსოფლიო ლიტერატურაში.
nja609q1ecqpshpgk1u9pn4ujws2m7h
5356886
5356885
2026-04-15T11:45:16Z
კახა გალდავა
148968
დაემატა [[კატეგორია:ინგლისელი მწერლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356886
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი
| სახელი = სემიუელ ჯონსონი
| მშობლიური სახელი = Samuel Johnson
| სურათი = Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg
| წარწერა = სემიუელ ჯონსონი (დაახლ. 1772 წელი)
| დაბადების თარიღი = 18 სექტემბერი, 1709
| დაბადების ადგილი = ლიჩფილდი, [[ინგლისი]]
| გარდაცვალების თარიღი = 13 დეკემბერი, 1784 (75 წლის ასაკში)
| გარდაცვალების ადგილი = [[ლონდონი]], ინგლისი
| დასასვენებელი ადგილი = [[ვესტმინსტერის სააბატო]]
| ალმა-მატერი = [[ოქსფორდის უნივერსიტეტი|პემბროკის კოლეჯი, ოქსფორდი]]
| მეუღლე = ელისაბედ პორტერი (1735–1752)
| საქმიანობა = ლექსიკოგრაფი, პოეტი, ესეისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი
| ცნობილი ნამუშევრები = „ინგლისური ენის ლექსიკონი“, „რასელასი“, „ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“
}}
სემიუელ ჯონსონი ({{lang-en|Samuel Johnson}}; დ. [[18 სექტემბერი]], [[1709]] — გ. 13 დეკემბერი, [[1784]]), ხშირად ცნობილი როგორც დოქტორი ჯონსონი — ინგლისელი მწერალი, რომელმაც წარუშლელი კვალი დატოვა ინგლისურ ლიტერატურაში როგორც პოეტმა, დრამატურგმა, ესეისტმა, ბიოგრაფმა და ლექსიკოგრაფმა. მისი ყველაზე ცნობილი მიღწევაა „ინგლისური ენის ლექსიკონი“ ([[1755]]).
==ადრეული ცხოვრება და განათლება==
სემიუელ ჯონსონი დაიბადა [[ლიჩფილდი|ლიჩფილდში]], [[სტაფორდშირი|სტაფორდშირში]], წიგნებით მოვაჭრის, [[მაიკლ ჯონსონის|მაიკლ ჯონსონისა]] და [[სარა ფორდი|სარა ფორდის]] ოჯახში. ბავშვობიდანვე ჰქონდა ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები, მათ შორის [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზური]] ინფექცია, რამაც სახეზე ნაწიბურები დაუტოვა და ცალ თვალში მხედველობა დააკარგვინა.
[[1728]] წელს ჯონსონი [[ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯი|ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯში]] ჩაირიცხა, თუმცა სახსრების ნაკლებობის გამო 13 თვის შემდეგ სწავლის მიტოვება მოუხდა. მიუხედავად ამისა, მოგვიანებით მას მიენიჭა [[მაგისტრის ხარისხი]] და საპატიო [[დოქტორი|დოქტორის წოდება]] ოქსფორდისა და [[დუბლინის ტრინიტის კოლეჯი|დუბლინის ტრინიტის კოლეჯისგან.]]
==კარიერა და ლექსიკონი==
ჯონსონის კარიერა ლონდონში დაიწყო, სადაც ის ჟურნალ The Gentleman's Magazine-ისთვის წერდა. 1746 წელს გამომცემელთა ჯგუფმა მას ინგლისური ენის სრულყოფილი ლექსიკონის შექმნა შესთავაზა.
==„ინგლისური ენის ლექსიკონი“==
ჯონსონს ამ ნაშრომზე მუშაობისთვის 9 წელი დასჭირდა. ლექსიკონი შეიცავდა 42,733 სიტყვას და დაახლოებით 114,000 ციტატას სხვადასხვა ავტორებისგან ([[უილიამ შექსპირი|შექსპირი]], [[ჯონ მილტონი|მილტონი]], [[დრაიდენი]]). ეს მიიჩნევა ერთ ადამიანის მიერ შესრულებულ უდიდეს სამეცნიერო მიღწევად.
==სხვა მნიშვნელოვანი ნამუშევრები==
*„რასელასი“ ([[1759]]): ფილოსოფიური რომანი აბისინიის პრინცზე, რომელიც ბედნიერების ბუნებას იკვლევს.
„ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“ (1779–1781): 52 პოეტის ბიოგრაფია და კრიტიკული ანალიზი.
*„რემბლერი“ (The Rambler): პერიოდული ესეების სერია, სადაც ჯონსონი მორალურ და რელიგიურ თემებზე მსჯელობდა.
==პირადი ცხოვრება და [[ტურეტის სინდრომი]]==
[[1735]] წელს ჯონსონმა ცოლად შეირთო მასზე 20 წლით უფროსი ქვრივი, [[ელისაბედ „ტეტი“ პორტერი]]. მათი ქორწინება მყარი იყო, მიუხედავად ოჯახის წევრების წინააღმდეგობისა. ტეტი [[1752]] წელს გარდაიცვალა, რამაც ჯონსონი დიდ დეპრესიაში ჩააგდო.
ბიოგრაფების (განსაკუთრებით ჯეიმზ ბოსუელის) აღწერით, ჯონსონს ჰქონდა უნებლიე მოძრაობები და [[ტიკები]]. თანამედროვე მედიცინა ამ სიმპტომების საფუძველზე ასკვნის, რომ მას [[ტურეტის სინდრომი]] ჰქონდა, რაც იმ დროს უცნობი მდგომარეობა იყო.
==მემკვიდრეობა==
სემიუელ ჯონსონი გარდაიცვალა [[1784]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. იგი დაკრძალულია [[უესტმინსტერის სააბატო|ვესტმინსტერის სააბატოში]]. მისი გავლენა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურულ კრიტიკაზე ფუნდამენტურია. [[ჯეიმზ ბოსუელი|ჯეიმზ ბოსუელის]] მიერ დაწერილი ბიოგრაფია — „სემიუელ ჯონსონის ცხოვრება“ — მიიჩნევა ბიოგრაფიული ჟანრის საუკეთესო ნიმუშად მსოფლიო ლიტერატურაში.
[[კატეგორია:ინგლისელი მწერლები]]
f2r15r2ai5n4dx9a8xuuq2ar6ln93w9
5356887
5356886
2026-04-15T11:46:17Z
კახა გალდავა
148968
დაემატა [[კატეგორია:ლექსიკოგრაფები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356887
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი
| სახელი = სემიუელ ჯონსონი
| მშობლიური სახელი = Samuel Johnson
| სურათი = Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg
| წარწერა = სემიუელ ჯონსონი (დაახლ. 1772 წელი)
| დაბადების თარიღი = 18 სექტემბერი, 1709
| დაბადების ადგილი = ლიჩფილდი, [[ინგლისი]]
| გარდაცვალების თარიღი = 13 დეკემბერი, 1784 (75 წლის ასაკში)
| გარდაცვალების ადგილი = [[ლონდონი]], ინგლისი
| დასასვენებელი ადგილი = [[ვესტმინსტერის სააბატო]]
| ალმა-მატერი = [[ოქსფორდის უნივერსიტეტი|პემბროკის კოლეჯი, ოქსფორდი]]
| მეუღლე = ელისაბედ პორტერი (1735–1752)
| საქმიანობა = ლექსიკოგრაფი, პოეტი, ესეისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი
| ცნობილი ნამუშევრები = „ინგლისური ენის ლექსიკონი“, „რასელასი“, „ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“
}}
სემიუელ ჯონსონი ({{lang-en|Samuel Johnson}}; დ. [[18 სექტემბერი]], [[1709]] — გ. 13 დეკემბერი, [[1784]]), ხშირად ცნობილი როგორც დოქტორი ჯონსონი — ინგლისელი მწერალი, რომელმაც წარუშლელი კვალი დატოვა ინგლისურ ლიტერატურაში როგორც პოეტმა, დრამატურგმა, ესეისტმა, ბიოგრაფმა და ლექსიკოგრაფმა. მისი ყველაზე ცნობილი მიღწევაა „ინგლისური ენის ლექსიკონი“ ([[1755]]).
==ადრეული ცხოვრება და განათლება==
სემიუელ ჯონსონი დაიბადა [[ლიჩფილდი|ლიჩფილდში]], [[სტაფორდშირი|სტაფორდშირში]], წიგნებით მოვაჭრის, [[მაიკლ ჯონსონის|მაიკლ ჯონსონისა]] და [[სარა ფორდი|სარა ფორდის]] ოჯახში. ბავშვობიდანვე ჰქონდა ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები, მათ შორის [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზური]] ინფექცია, რამაც სახეზე ნაწიბურები დაუტოვა და ცალ თვალში მხედველობა დააკარგვინა.
[[1728]] წელს ჯონსონი [[ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯი|ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯში]] ჩაირიცხა, თუმცა სახსრების ნაკლებობის გამო 13 თვის შემდეგ სწავლის მიტოვება მოუხდა. მიუხედავად ამისა, მოგვიანებით მას მიენიჭა [[მაგისტრის ხარისხი]] და საპატიო [[დოქტორი|დოქტორის წოდება]] ოქსფორდისა და [[დუბლინის ტრინიტის კოლეჯი|დუბლინის ტრინიტის კოლეჯისგან.]]
==კარიერა და ლექსიკონი==
ჯონსონის კარიერა ლონდონში დაიწყო, სადაც ის ჟურნალ The Gentleman's Magazine-ისთვის წერდა. 1746 წელს გამომცემელთა ჯგუფმა მას ინგლისური ენის სრულყოფილი ლექსიკონის შექმნა შესთავაზა.
==„ინგლისური ენის ლექსიკონი“==
ჯონსონს ამ ნაშრომზე მუშაობისთვის 9 წელი დასჭირდა. ლექსიკონი შეიცავდა 42,733 სიტყვას და დაახლოებით 114,000 ციტატას სხვადასხვა ავტორებისგან ([[უილიამ შექსპირი|შექსპირი]], [[ჯონ მილტონი|მილტონი]], [[დრაიდენი]]). ეს მიიჩნევა ერთ ადამიანის მიერ შესრულებულ უდიდეს სამეცნიერო მიღწევად.
==სხვა მნიშვნელოვანი ნამუშევრები==
*„რასელასი“ ([[1759]]): ფილოსოფიური რომანი აბისინიის პრინცზე, რომელიც ბედნიერების ბუნებას იკვლევს.
„ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“ (1779–1781): 52 პოეტის ბიოგრაფია და კრიტიკული ანალიზი.
*„რემბლერი“ (The Rambler): პერიოდული ესეების სერია, სადაც ჯონსონი მორალურ და რელიგიურ თემებზე მსჯელობდა.
==პირადი ცხოვრება და [[ტურეტის სინდრომი]]==
[[1735]] წელს ჯონსონმა ცოლად შეირთო მასზე 20 წლით უფროსი ქვრივი, [[ელისაბედ „ტეტი“ პორტერი]]. მათი ქორწინება მყარი იყო, მიუხედავად ოჯახის წევრების წინააღმდეგობისა. ტეტი [[1752]] წელს გარდაიცვალა, რამაც ჯონსონი დიდ დეპრესიაში ჩააგდო.
ბიოგრაფების (განსაკუთრებით ჯეიმზ ბოსუელის) აღწერით, ჯონსონს ჰქონდა უნებლიე მოძრაობები და [[ტიკები]]. თანამედროვე მედიცინა ამ სიმპტომების საფუძველზე ასკვნის, რომ მას [[ტურეტის სინდრომი]] ჰქონდა, რაც იმ დროს უცნობი მდგომარეობა იყო.
==მემკვიდრეობა==
სემიუელ ჯონსონი გარდაიცვალა [[1784]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. იგი დაკრძალულია [[უესტმინსტერის სააბატო|ვესტმინსტერის სააბატოში]]. მისი გავლენა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურულ კრიტიკაზე ფუნდამენტურია. [[ჯეიმზ ბოსუელი|ჯეიმზ ბოსუელის]] მიერ დაწერილი ბიოგრაფია — „სემიუელ ჯონსონის ცხოვრება“ — მიიჩნევა ბიოგრაფიული ჟანრის საუკეთესო ნიმუშად მსოფლიო ლიტერატურაში.
[[კატეგორია:ინგლისელი მწერლები]]
[[კატეგორია:ლექსიკოგრაფები]]
bj5n60tp2nnq6yp1j0lqil62vdb9heu
5356888
5356887
2026-04-15T11:46:39Z
კახა გალდავა
148968
დაემატა [[კატეგორია:ინგლისელი პოეტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356888
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი
| სახელი = სემიუელ ჯონსონი
| მშობლიური სახელი = Samuel Johnson
| სურათი = Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg
| წარწერა = სემიუელ ჯონსონი (დაახლ. 1772 წელი)
| დაბადების თარიღი = 18 სექტემბერი, 1709
| დაბადების ადგილი = ლიჩფილდი, [[ინგლისი]]
| გარდაცვალების თარიღი = 13 დეკემბერი, 1784 (75 წლის ასაკში)
| გარდაცვალების ადგილი = [[ლონდონი]], ინგლისი
| დასასვენებელი ადგილი = [[ვესტმინსტერის სააბატო]]
| ალმა-მატერი = [[ოქსფორდის უნივერსიტეტი|პემბროკის კოლეჯი, ოქსფორდი]]
| მეუღლე = ელისაბედ პორტერი (1735–1752)
| საქმიანობა = ლექსიკოგრაფი, პოეტი, ესეისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი
| ცნობილი ნამუშევრები = „ინგლისური ენის ლექსიკონი“, „რასელასი“, „ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“
}}
სემიუელ ჯონსონი ({{lang-en|Samuel Johnson}}; დ. [[18 სექტემბერი]], [[1709]] — გ. 13 დეკემბერი, [[1784]]), ხშირად ცნობილი როგორც დოქტორი ჯონსონი — ინგლისელი მწერალი, რომელმაც წარუშლელი კვალი დატოვა ინგლისურ ლიტერატურაში როგორც პოეტმა, დრამატურგმა, ესეისტმა, ბიოგრაფმა და ლექსიკოგრაფმა. მისი ყველაზე ცნობილი მიღწევაა „ინგლისური ენის ლექსიკონი“ ([[1755]]).
==ადრეული ცხოვრება და განათლება==
სემიუელ ჯონსონი დაიბადა [[ლიჩფილდი|ლიჩფილდში]], [[სტაფორდშირი|სტაფორდშირში]], წიგნებით მოვაჭრის, [[მაიკლ ჯონსონის|მაიკლ ჯონსონისა]] და [[სარა ფორდი|სარა ფორდის]] ოჯახში. ბავშვობიდანვე ჰქონდა ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები, მათ შორის [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზური]] ინფექცია, რამაც სახეზე ნაწიბურები დაუტოვა და ცალ თვალში მხედველობა დააკარგვინა.
[[1728]] წელს ჯონსონი [[ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯი|ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯში]] ჩაირიცხა, თუმცა სახსრების ნაკლებობის გამო 13 თვის შემდეგ სწავლის მიტოვება მოუხდა. მიუხედავად ამისა, მოგვიანებით მას მიენიჭა [[მაგისტრის ხარისხი]] და საპატიო [[დოქტორი|დოქტორის წოდება]] ოქსფორდისა და [[დუბლინის ტრინიტის კოლეჯი|დუბლინის ტრინიტის კოლეჯისგან.]]
==კარიერა და ლექსიკონი==
ჯონსონის კარიერა ლონდონში დაიწყო, სადაც ის ჟურნალ The Gentleman's Magazine-ისთვის წერდა. 1746 წელს გამომცემელთა ჯგუფმა მას ინგლისური ენის სრულყოფილი ლექსიკონის შექმნა შესთავაზა.
==„ინგლისური ენის ლექსიკონი“==
ჯონსონს ამ ნაშრომზე მუშაობისთვის 9 წელი დასჭირდა. ლექსიკონი შეიცავდა 42,733 სიტყვას და დაახლოებით 114,000 ციტატას სხვადასხვა ავტორებისგან ([[უილიამ შექსპირი|შექსპირი]], [[ჯონ მილტონი|მილტონი]], [[დრაიდენი]]). ეს მიიჩნევა ერთ ადამიანის მიერ შესრულებულ უდიდეს სამეცნიერო მიღწევად.
==სხვა მნიშვნელოვანი ნამუშევრები==
*„რასელასი“ ([[1759]]): ფილოსოფიური რომანი აბისინიის პრინცზე, რომელიც ბედნიერების ბუნებას იკვლევს.
„ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“ (1779–1781): 52 პოეტის ბიოგრაფია და კრიტიკული ანალიზი.
*„რემბლერი“ (The Rambler): პერიოდული ესეების სერია, სადაც ჯონსონი მორალურ და რელიგიურ თემებზე მსჯელობდა.
==პირადი ცხოვრება და [[ტურეტის სინდრომი]]==
[[1735]] წელს ჯონსონმა ცოლად შეირთო მასზე 20 წლით უფროსი ქვრივი, [[ელისაბედ „ტეტი“ პორტერი]]. მათი ქორწინება მყარი იყო, მიუხედავად ოჯახის წევრების წინააღმდეგობისა. ტეტი [[1752]] წელს გარდაიცვალა, რამაც ჯონსონი დიდ დეპრესიაში ჩააგდო.
ბიოგრაფების (განსაკუთრებით ჯეიმზ ბოსუელის) აღწერით, ჯონსონს ჰქონდა უნებლიე მოძრაობები და [[ტიკები]]. თანამედროვე მედიცინა ამ სიმპტომების საფუძველზე ასკვნის, რომ მას [[ტურეტის სინდრომი]] ჰქონდა, რაც იმ დროს უცნობი მდგომარეობა იყო.
==მემკვიდრეობა==
სემიუელ ჯონსონი გარდაიცვალა [[1784]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. იგი დაკრძალულია [[უესტმინსტერის სააბატო|ვესტმინსტერის სააბატოში]]. მისი გავლენა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურულ კრიტიკაზე ფუნდამენტურია. [[ჯეიმზ ბოსუელი|ჯეიმზ ბოსუელის]] მიერ დაწერილი ბიოგრაფია — „სემიუელ ჯონსონის ცხოვრება“ — მიიჩნევა ბიოგრაფიული ჟანრის საუკეთესო ნიმუშად მსოფლიო ლიტერატურაში.
[[კატეგორია:ინგლისელი მწერლები]]
[[კატეგორია:ლექსიკოგრაფები]]
[[კატეგორია:ინგლისელი პოეტები]]
7fd3ynxnq70xne58683iowbvssd1bj0
5356889
5356888
2026-04-15T11:46:57Z
კახა გალდავა
148968
დაემატა [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ინგლისელი მწერლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356889
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი
| სახელი = სემიუელ ჯონსონი
| მშობლიური სახელი = Samuel Johnson
| სურათი = Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg
| წარწერა = სემიუელ ჯონსონი (დაახლ. 1772 წელი)
| დაბადების თარიღი = 18 სექტემბერი, 1709
| დაბადების ადგილი = ლიჩფილდი, [[ინგლისი]]
| გარდაცვალების თარიღი = 13 დეკემბერი, 1784 (75 წლის ასაკში)
| გარდაცვალების ადგილი = [[ლონდონი]], ინგლისი
| დასასვენებელი ადგილი = [[ვესტმინსტერის სააბატო]]
| ალმა-მატერი = [[ოქსფორდის უნივერსიტეტი|პემბროკის კოლეჯი, ოქსფორდი]]
| მეუღლე = ელისაბედ პორტერი (1735–1752)
| საქმიანობა = ლექსიკოგრაფი, პოეტი, ესეისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი
| ცნობილი ნამუშევრები = „ინგლისური ენის ლექსიკონი“, „რასელასი“, „ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“
}}
სემიუელ ჯონსონი ({{lang-en|Samuel Johnson}}; დ. [[18 სექტემბერი]], [[1709]] — გ. 13 დეკემბერი, [[1784]]), ხშირად ცნობილი როგორც დოქტორი ჯონსონი — ინგლისელი მწერალი, რომელმაც წარუშლელი კვალი დატოვა ინგლისურ ლიტერატურაში როგორც პოეტმა, დრამატურგმა, ესეისტმა, ბიოგრაფმა და ლექსიკოგრაფმა. მისი ყველაზე ცნობილი მიღწევაა „ინგლისური ენის ლექსიკონი“ ([[1755]]).
==ადრეული ცხოვრება და განათლება==
სემიუელ ჯონსონი დაიბადა [[ლიჩფილდი|ლიჩფილდში]], [[სტაფორდშირი|სტაფორდშირში]], წიგნებით მოვაჭრის, [[მაიკლ ჯონსონის|მაიკლ ჯონსონისა]] და [[სარა ფორდი|სარა ფორდის]] ოჯახში. ბავშვობიდანვე ჰქონდა ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები, მათ შორის [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზური]] ინფექცია, რამაც სახეზე ნაწიბურები დაუტოვა და ცალ თვალში მხედველობა დააკარგვინა.
[[1728]] წელს ჯონსონი [[ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯი|ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯში]] ჩაირიცხა, თუმცა სახსრების ნაკლებობის გამო 13 თვის შემდეგ სწავლის მიტოვება მოუხდა. მიუხედავად ამისა, მოგვიანებით მას მიენიჭა [[მაგისტრის ხარისხი]] და საპატიო [[დოქტორი|დოქტორის წოდება]] ოქსფორდისა და [[დუბლინის ტრინიტის კოლეჯი|დუბლინის ტრინიტის კოლეჯისგან.]]
==კარიერა და ლექსიკონი==
ჯონსონის კარიერა ლონდონში დაიწყო, სადაც ის ჟურნალ The Gentleman's Magazine-ისთვის წერდა. 1746 წელს გამომცემელთა ჯგუფმა მას ინგლისური ენის სრულყოფილი ლექსიკონის შექმნა შესთავაზა.
==„ინგლისური ენის ლექსიკონი“==
ჯონსონს ამ ნაშრომზე მუშაობისთვის 9 წელი დასჭირდა. ლექსიკონი შეიცავდა 42,733 სიტყვას და დაახლოებით 114,000 ციტატას სხვადასხვა ავტორებისგან ([[უილიამ შექსპირი|შექსპირი]], [[ჯონ მილტონი|მილტონი]], [[დრაიდენი]]). ეს მიიჩნევა ერთ ადამიანის მიერ შესრულებულ უდიდეს სამეცნიერო მიღწევად.
==სხვა მნიშვნელოვანი ნამუშევრები==
*„რასელასი“ ([[1759]]): ფილოსოფიური რომანი აბისინიის პრინცზე, რომელიც ბედნიერების ბუნებას იკვლევს.
„ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“ (1779–1781): 52 პოეტის ბიოგრაფია და კრიტიკული ანალიზი.
*„რემბლერი“ (The Rambler): პერიოდული ესეების სერია, სადაც ჯონსონი მორალურ და რელიგიურ თემებზე მსჯელობდა.
==პირადი ცხოვრება და [[ტურეტის სინდრომი]]==
[[1735]] წელს ჯონსონმა ცოლად შეირთო მასზე 20 წლით უფროსი ქვრივი, [[ელისაბედ „ტეტი“ პორტერი]]. მათი ქორწინება მყარი იყო, მიუხედავად ოჯახის წევრების წინააღმდეგობისა. ტეტი [[1752]] წელს გარდაიცვალა, რამაც ჯონსონი დიდ დეპრესიაში ჩააგდო.
ბიოგრაფების (განსაკუთრებით ჯეიმზ ბოსუელის) აღწერით, ჯონსონს ჰქონდა უნებლიე მოძრაობები და [[ტიკები]]. თანამედროვე მედიცინა ამ სიმპტომების საფუძველზე ასკვნის, რომ მას [[ტურეტის სინდრომი]] ჰქონდა, რაც იმ დროს უცნობი მდგომარეობა იყო.
==მემკვიდრეობა==
სემიუელ ჯონსონი გარდაიცვალა [[1784]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. იგი დაკრძალულია [[უესტმინსტერის სააბატო|ვესტმინსტერის სააბატოში]]. მისი გავლენა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურულ კრიტიკაზე ფუნდამენტურია. [[ჯეიმზ ბოსუელი|ჯეიმზ ბოსუელის]] მიერ დაწერილი ბიოგრაფია — „სემიუელ ჯონსონის ცხოვრება“ — მიიჩნევა ბიოგრაფიული ჟანრის საუკეთესო ნიმუშად მსოფლიო ლიტერატურაში.
[[კატეგორია:ინგლისელი მწერლები]]
[[კატეგორია:ლექსიკოგრაფები]]
[[კატეგორია:ინგლისელი პოეტები]]
[[კატეგორია:XVIII საუკუნის ინგლისელი მწერლები]]
ovxxu37wz3o1oakbb0y8t60ecellmlq
5356890
5356889
2026-04-15T11:47:08Z
კახა გალდავა
148968
წაიშალა [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ინგლისელი მწერლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356890
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი
| სახელი = სემიუელ ჯონსონი
| მშობლიური სახელი = Samuel Johnson
| სურათი = Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg
| წარწერა = სემიუელ ჯონსონი (დაახლ. 1772 წელი)
| დაბადების თარიღი = 18 სექტემბერი, 1709
| დაბადების ადგილი = ლიჩფილდი, [[ინგლისი]]
| გარდაცვალების თარიღი = 13 დეკემბერი, 1784 (75 წლის ასაკში)
| გარდაცვალების ადგილი = [[ლონდონი]], ინგლისი
| დასასვენებელი ადგილი = [[ვესტმინსტერის სააბატო]]
| ალმა-მატერი = [[ოქსფორდის უნივერსიტეტი|პემბროკის კოლეჯი, ოქსფორდი]]
| მეუღლე = ელისაბედ პორტერი (1735–1752)
| საქმიანობა = ლექსიკოგრაფი, პოეტი, ესეისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი
| ცნობილი ნამუშევრები = „ინგლისური ენის ლექსიკონი“, „რასელასი“, „ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“
}}
სემიუელ ჯონსონი ({{lang-en|Samuel Johnson}}; დ. [[18 სექტემბერი]], [[1709]] — გ. 13 დეკემბერი, [[1784]]), ხშირად ცნობილი როგორც დოქტორი ჯონსონი — ინგლისელი მწერალი, რომელმაც წარუშლელი კვალი დატოვა ინგლისურ ლიტერატურაში როგორც პოეტმა, დრამატურგმა, ესეისტმა, ბიოგრაფმა და ლექსიკოგრაფმა. მისი ყველაზე ცნობილი მიღწევაა „ინგლისური ენის ლექსიკონი“ ([[1755]]).
==ადრეული ცხოვრება და განათლება==
სემიუელ ჯონსონი დაიბადა [[ლიჩფილდი|ლიჩფილდში]], [[სტაფორდშირი|სტაფორდშირში]], წიგნებით მოვაჭრის, [[მაიკლ ჯონსონის|მაიკლ ჯონსონისა]] და [[სარა ფორდი|სარა ფორდის]] ოჯახში. ბავშვობიდანვე ჰქონდა ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები, მათ შორის [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზური]] ინფექცია, რამაც სახეზე ნაწიბურები დაუტოვა და ცალ თვალში მხედველობა დააკარგვინა.
[[1728]] წელს ჯონსონი [[ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯი|ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯში]] ჩაირიცხა, თუმცა სახსრების ნაკლებობის გამო 13 თვის შემდეგ სწავლის მიტოვება მოუხდა. მიუხედავად ამისა, მოგვიანებით მას მიენიჭა [[მაგისტრის ხარისხი]] და საპატიო [[დოქტორი|დოქტორის წოდება]] ოქსფორდისა და [[დუბლინის ტრინიტის კოლეჯი|დუბლინის ტრინიტის კოლეჯისგან.]]
==კარიერა და ლექსიკონი==
ჯონსონის კარიერა ლონდონში დაიწყო, სადაც ის ჟურნალ The Gentleman's Magazine-ისთვის წერდა. 1746 წელს გამომცემელთა ჯგუფმა მას ინგლისური ენის სრულყოფილი ლექსიკონის შექმნა შესთავაზა.
==„ინგლისური ენის ლექსიკონი“==
ჯონსონს ამ ნაშრომზე მუშაობისთვის 9 წელი დასჭირდა. ლექსიკონი შეიცავდა 42,733 სიტყვას და დაახლოებით 114,000 ციტატას სხვადასხვა ავტორებისგან ([[უილიამ შექსპირი|შექსპირი]], [[ჯონ მილტონი|მილტონი]], [[დრაიდენი]]). ეს მიიჩნევა ერთ ადამიანის მიერ შესრულებულ უდიდეს სამეცნიერო მიღწევად.
==სხვა მნიშვნელოვანი ნამუშევრები==
*„რასელასი“ ([[1759]]): ფილოსოფიური რომანი აბისინიის პრინცზე, რომელიც ბედნიერების ბუნებას იკვლევს.
„ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“ (1779–1781): 52 პოეტის ბიოგრაფია და კრიტიკული ანალიზი.
*„რემბლერი“ (The Rambler): პერიოდული ესეების სერია, სადაც ჯონსონი მორალურ და რელიგიურ თემებზე მსჯელობდა.
==პირადი ცხოვრება და [[ტურეტის სინდრომი]]==
[[1735]] წელს ჯონსონმა ცოლად შეირთო მასზე 20 წლით უფროსი ქვრივი, [[ელისაბედ „ტეტი“ პორტერი]]. მათი ქორწინება მყარი იყო, მიუხედავად ოჯახის წევრების წინააღმდეგობისა. ტეტი [[1752]] წელს გარდაიცვალა, რამაც ჯონსონი დიდ დეპრესიაში ჩააგდო.
ბიოგრაფების (განსაკუთრებით ჯეიმზ ბოსუელის) აღწერით, ჯონსონს ჰქონდა უნებლიე მოძრაობები და [[ტიკები]]. თანამედროვე მედიცინა ამ სიმპტომების საფუძველზე ასკვნის, რომ მას [[ტურეტის სინდრომი]] ჰქონდა, რაც იმ დროს უცნობი მდგომარეობა იყო.
==მემკვიდრეობა==
სემიუელ ჯონსონი გარდაიცვალა [[1784]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. იგი დაკრძალულია [[უესტმინსტერის სააბატო|ვესტმინსტერის სააბატოში]]. მისი გავლენა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურულ კრიტიკაზე ფუნდამენტურია. [[ჯეიმზ ბოსუელი|ჯეიმზ ბოსუელის]] მიერ დაწერილი ბიოგრაფია — „სემიუელ ჯონსონის ცხოვრება“ — მიიჩნევა ბიოგრაფიული ჟანრის საუკეთესო ნიმუშად მსოფლიო ლიტერატურაში.
[[კატეგორია:ინგლისელი მწერლები]]
[[კატეგორია:ლექსიკოგრაფები]]
[[კატეგორია:ინგლისელი პოეტები]]
7fd3ynxnq70xne58683iowbvssd1bj0
5356891
5356890
2026-04-15T11:47:38Z
კახა გალდავა
148968
დაემატა [[კატეგორია:ინგლისელი ესეისტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით
5356891
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი
| სახელი = სემიუელ ჯონსონი
| მშობლიური სახელი = Samuel Johnson
| სურათი = Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg
| წარწერა = სემიუელ ჯონსონი (დაახლ. 1772 წელი)
| დაბადების თარიღი = 18 სექტემბერი, 1709
| დაბადების ადგილი = ლიჩფილდი, [[ინგლისი]]
| გარდაცვალების თარიღი = 13 დეკემბერი, 1784 (75 წლის ასაკში)
| გარდაცვალების ადგილი = [[ლონდონი]], ინგლისი
| დასასვენებელი ადგილი = [[ვესტმინსტერის სააბატო]]
| ალმა-მატერი = [[ოქსფორდის უნივერსიტეტი|პემბროკის კოლეჯი, ოქსფორდი]]
| მეუღლე = ელისაბედ პორტერი (1735–1752)
| საქმიანობა = ლექსიკოგრაფი, პოეტი, ესეისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი
| ცნობილი ნამუშევრები = „ინგლისური ენის ლექსიკონი“, „რასელასი“, „ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“
}}
სემიუელ ჯონსონი ({{lang-en|Samuel Johnson}}; დ. [[18 სექტემბერი]], [[1709]] — გ. 13 დეკემბერი, [[1784]]), ხშირად ცნობილი როგორც დოქტორი ჯონსონი — ინგლისელი მწერალი, რომელმაც წარუშლელი კვალი დატოვა ინგლისურ ლიტერატურაში როგორც პოეტმა, დრამატურგმა, ესეისტმა, ბიოგრაფმა და ლექსიკოგრაფმა. მისი ყველაზე ცნობილი მიღწევაა „ინგლისური ენის ლექსიკონი“ ([[1755]]).
==ადრეული ცხოვრება და განათლება==
სემიუელ ჯონსონი დაიბადა [[ლიჩფილდი|ლიჩფილდში]], [[სტაფორდშირი|სტაფორდშირში]], წიგნებით მოვაჭრის, [[მაიკლ ჯონსონის|მაიკლ ჯონსონისა]] და [[სარა ფორდი|სარა ფორდის]] ოჯახში. ბავშვობიდანვე ჰქონდა ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები, მათ შორის [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზური]] ინფექცია, რამაც სახეზე ნაწიბურები დაუტოვა და ცალ თვალში მხედველობა დააკარგვინა.
[[1728]] წელს ჯონსონი [[ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯი|ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯში]] ჩაირიცხა, თუმცა სახსრების ნაკლებობის გამო 13 თვის შემდეგ სწავლის მიტოვება მოუხდა. მიუხედავად ამისა, მოგვიანებით მას მიენიჭა [[მაგისტრის ხარისხი]] და საპატიო [[დოქტორი|დოქტორის წოდება]] ოქსფორდისა და [[დუბლინის ტრინიტის კოლეჯი|დუბლინის ტრინიტის კოლეჯისგან.]]
==კარიერა და ლექსიკონი==
ჯონსონის კარიერა ლონდონში დაიწყო, სადაც ის ჟურნალ The Gentleman's Magazine-ისთვის წერდა. 1746 წელს გამომცემელთა ჯგუფმა მას ინგლისური ენის სრულყოფილი ლექსიკონის შექმნა შესთავაზა.
==„ინგლისური ენის ლექსიკონი“==
ჯონსონს ამ ნაშრომზე მუშაობისთვის 9 წელი დასჭირდა. ლექსიკონი შეიცავდა 42,733 სიტყვას და დაახლოებით 114,000 ციტატას სხვადასხვა ავტორებისგან ([[უილიამ შექსპირი|შექსპირი]], [[ჯონ მილტონი|მილტონი]], [[დრაიდენი]]). ეს მიიჩნევა ერთ ადამიანის მიერ შესრულებულ უდიდეს სამეცნიერო მიღწევად.
==სხვა მნიშვნელოვანი ნამუშევრები==
*„რასელასი“ ([[1759]]): ფილოსოფიური რომანი აბისინიის პრინცზე, რომელიც ბედნიერების ბუნებას იკვლევს.
„ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“ (1779–1781): 52 პოეტის ბიოგრაფია და კრიტიკული ანალიზი.
*„რემბლერი“ (The Rambler): პერიოდული ესეების სერია, სადაც ჯონსონი მორალურ და რელიგიურ თემებზე მსჯელობდა.
==პირადი ცხოვრება და [[ტურეტის სინდრომი]]==
[[1735]] წელს ჯონსონმა ცოლად შეირთო მასზე 20 წლით უფროსი ქვრივი, [[ელისაბედ „ტეტი“ პორტერი]]. მათი ქორწინება მყარი იყო, მიუხედავად ოჯახის წევრების წინააღმდეგობისა. ტეტი [[1752]] წელს გარდაიცვალა, რამაც ჯონსონი დიდ დეპრესიაში ჩააგდო.
ბიოგრაფების (განსაკუთრებით ჯეიმზ ბოსუელის) აღწერით, ჯონსონს ჰქონდა უნებლიე მოძრაობები და [[ტიკები]]. თანამედროვე მედიცინა ამ სიმპტომების საფუძველზე ასკვნის, რომ მას [[ტურეტის სინდრომი]] ჰქონდა, რაც იმ დროს უცნობი მდგომარეობა იყო.
==მემკვიდრეობა==
სემიუელ ჯონსონი გარდაიცვალა [[1784]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. იგი დაკრძალულია [[უესტმინსტერის სააბატო|ვესტმინსტერის სააბატოში]]. მისი გავლენა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურულ კრიტიკაზე ფუნდამენტურია. [[ჯეიმზ ბოსუელი|ჯეიმზ ბოსუელის]] მიერ დაწერილი ბიოგრაფია — „სემიუელ ჯონსონის ცხოვრება“ — მიიჩნევა ბიოგრაფიული ჟანრის საუკეთესო ნიმუშად მსოფლიო ლიტერატურაში.
[[კატეგორია:ინგლისელი მწერლები]]
[[კატეგორია:ლექსიკოგრაფები]]
[[კატეგორია:ინგლისელი პოეტები]]
[[კატეგორია:ინგლისელი ესეისტები]]
6iiz29x26lomarwazgqbepg8ceha8cx
5356894
5356891
2026-04-15T11:51:58Z
კახა გალდავა
148968
5356894
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მწერალი
| სახელი = სემიუელ ჯონსონი
| მშობლიური სახელი = Samuel Johnson
| სურათი = Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg
| წარწერა = სემიუელ ჯონსონი (დაახლ. 1772 წელი)
| დაბადების თარიღი = 18 სექტემბერი, 1709
| დაბადების ადგილი = ლიჩფილდი, [[ინგლისი]]
| გარდაცვალების თარიღი = 13 დეკემბერი, 1784 (75 წლის ასაკში)
| გარდაცვალების ადგილი = [[ლონდონი]], ინგლისი
| დასასვენებელი ადგილი = [[ვესტმინსტერის სააბატო]]
| ალმა-მატერი = [[ოქსფორდის უნივერსიტეტი|პემბროკის კოლეჯი, ოქსფორდი]]
| მეუღლე = ელისაბედ პორტერი (1735–1752)
| საქმიანობა = ლექსიკოგრაფი, პოეტი, ესეისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი
| ცნობილი ნამუშევრები = „ინგლისური ენის ლექსიკონი“, „რასელასი“, „ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“
}}
'''სემიუელ ჯონსონი''' ({{lang-en|Samuel Johnson}}; დ. [[18 სექტემბერი]], [[1709]] — გ. 13 დეკემბერი, [[1784]]), ხშირად ცნობილი როგორც დოქტორი ჯონსონი — ინგლისელი მწერალი, რომელმაც წარუშლელი კვალი დატოვა ინგლისურ ლიტერატურაში როგორც პოეტმა, დრამატურგმა, ესეისტმა, ბიოგრაფმა და ლექსიკოგრაფმა. მისი ყველაზე ცნობილი მიღწევაა „ინგლისური ენის ლექსიკონი“ ([[1755]]).
==ადრეული ცხოვრება და განათლება==
სემიუელ ჯონსონი დაიბადა [[ლიჩფილდი|ლიჩფილდში]], [[სტაფორდშირი|სტაფორდშირში]], წიგნებით მოვაჭრის, [[მაიკლ ჯონსონის|მაიკლ ჯონსონისა]] და [[სარა ფორდი|სარა ფორდის]] ოჯახში. ბავშვობიდანვე ჰქონდა ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები, მათ შორის [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზური]] ინფექცია, რამაც სახეზე ნაწიბურები დაუტოვა და ცალ თვალში მხედველობა დააკარგვინა.
[[1728]] წელს ჯონსონი [[ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯი|ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯში]] ჩაირიცხა, თუმცა სახსრების ნაკლებობის გამო 13 თვის შემდეგ სწავლის მიტოვება მოუხდა. მიუხედავად ამისა, მოგვიანებით მას მიენიჭა [[მაგისტრის ხარისხი]] და საპატიო [[დოქტორი|დოქტორის წოდება]] ოქსფორდისა და [[დუბლინის ტრინიტის კოლეჯი|დუბლინის ტრინიტის კოლეჯისგან.]]
==კარიერა და ლექსიკონი==
ჯონსონის კარიერა ლონდონში დაიწყო, სადაც ის ჟურნალ The Gentleman's Magazine-ისთვის წერდა. 1746 წელს გამომცემელთა ჯგუფმა მას ინგლისური ენის სრულყოფილი ლექსიკონის შექმნა შესთავაზა.
==„ინგლისური ენის ლექსიკონი“==
ჯონსონს ამ ნაშრომზე მუშაობისთვის 9 წელი დასჭირდა. ლექსიკონი შეიცავდა 42,733 სიტყვას და დაახლოებით 114,000 ციტატას სხვადასხვა ავტორებისგან ([[უილიამ შექსპირი|შექსპირი]], [[ჯონ მილტონი|მილტონი]], [[დრაიდენი]]). ეს მიიჩნევა ერთ ადამიანის მიერ შესრულებულ უდიდეს სამეცნიერო მიღწევად.
==სხვა მნიშვნელოვანი ნამუშევრები==
*„რასელასი“ ([[1759]]): ფილოსოფიური რომანი აბისინიის პრინცზე, რომელიც ბედნიერების ბუნებას იკვლევს.
„ინგლისელი პოეტების ცხოვრება“ (1779–1781): 52 პოეტის ბიოგრაფია და კრიტიკული ანალიზი.
*„რემბლერი“ (The Rambler): პერიოდული ესეების სერია, სადაც ჯონსონი მორალურ და რელიგიურ თემებზე მსჯელობდა.
==პირადი ცხოვრება და [[ტურეტის სინდრომი]]==
[[1735]] წელს ჯონსონმა ცოლად შეირთო მასზე 20 წლით უფროსი ქვრივი, [[ელისაბედ „ტეტი“ პორტერი]]. მათი ქორწინება მყარი იყო, მიუხედავად ოჯახის წევრების წინააღმდეგობისა. ტეტი [[1752]] წელს გარდაიცვალა, რამაც ჯონსონი დიდ დეპრესიაში ჩააგდო.
ბიოგრაფების (განსაკუთრებით ჯეიმზ ბოსუელის) აღწერით, ჯონსონს ჰქონდა უნებლიე მოძრაობები და [[ტიკები]]. თანამედროვე მედიცინა ამ სიმპტომების საფუძველზე ასკვნის, რომ მას [[ტურეტის სინდრომი]] ჰქონდა, რაც იმ დროს უცნობი მდგომარეობა იყო.
==მემკვიდრეობა==
სემიუელ ჯონსონი გარდაიცვალა [[1784]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. იგი დაკრძალულია [[უესტმინსტერის სააბატო|ვესტმინსტერის სააბატოში]]. მისი გავლენა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურულ კრიტიკაზე ფუნდამენტურია. [[ჯეიმზ ბოსუელი|ჯეიმზ ბოსუელის]] მიერ დაწერილი ბიოგრაფია — „სემიუელ ჯონსონის ცხოვრება“ — მიიჩნევა ბიოგრაფიული ჟანრის საუკეთესო ნიმუშად მსოფლიო ლიტერატურაში.
[[კატეგორია:ინგლისელი მწერლები]]
[[კატეგორია:ლექსიკოგრაფები]]
[[კატეგორია:ინგლისელი პოეტები]]
[[კატეგორია:ინგლისელი ესეისტები]]
g31n3na99ggooozmqlmeayaqkhyrz2j
განხილვა:სემიუელ ჯონსონი
1
880513
5356892
2026-04-15T11:48:15Z
კახა გალდავა
148968
ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}}
5356892
wikitext
text/x-wiki
{{განხილვის სათაური}}
as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf
მომხმარებლის განხილვა:Shwingwing
3
880514
5356896
2026-04-15T11:55:16Z
ქართული ვიკიპედია
174425
დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე
5356896
wikitext
text/x-wiki
{{გამარჯობა}}
-- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 11:55, 15 აპრილი 2026 (UTC)
2h40repcje6d3kow52h5rnw0beuk080