ვიკიპედია kawiki https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია განხილვა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა პორტალი პორტალი განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 1216 5398266 4971195 2026-05-23T05:48:24Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398266 wikitext text/x-wiki {{გეოგრაფიული დაფა}} [[ფაილი:World map 2004 CIA large 1.7m whitespace removed.jpg|მინი|300პქ|დედამიწის რუკა]] {{პორტალი|გეოგრაფია}} '''გეოგრაფია''' ({{lang-el}} < {{lang-el|gē — მიწა და graphō — აღწერა}}) — [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო]] და [[საზოგადოებრივი მეცნიერებები|საზოგადოებრივ მეცნიერებათა]] ერთიანი კომპლექსი, რომელიც შეისწავლის [[გეოგრაფიული გარსი|დედამიწის გეოგრაფიული გარსის]] განვითარების კანონზომიერებებს, სტრუქტურას, ბუნებრივ და სოციალურ-ეკონომიკურ სისტემათა ფუნქციონირებასა და ურთიერთკავშირს, რომელიც ამუშავებს რაციონალურ ბუნებათსარგებლობის პრინციპებს, [[საზოგადოება|საზოგადოების]] ოპტიმალურ ტერიტორიულ ორგანიზაციასა და [[ეკოლოგია|ეკოლოგიურად]] მდგრადი ცხოველმოქმედი გარემოს ფორმირებას. შეისწავლის [[დედამიწა]]ზე არსებული ობიექტებისა და სისტემების ორგანიზაციისა და ფუნქციონირების სივრცით-დროით ასპექტებს. გეოგრაფიის შესწავლის ზოგადი ობიექტი შეიძლება იყოს ნებისმიერი მოვლენა, პროცესი და სისტემა, რომელსაც გააჩნია ან შეიძლება პოტენციურად გააჩნდეს სივრცითი სტრუქტურა. [[ფიზიკური გეოგრაფია|საბუნებისმეტყველო]] და [[საზოგადოებრივი გეოგრაფია|საზოგადოებრივ გეოგრაფიულ]] დისციპლინათა გაერთიანება [[მეცნიერება]]თა ერთ სისტემაში განპირობებულია მათი საკვლევი ობიექტების მჭიდრო კავშირითა და მეცნიერების ამოცანათა ერთობით. გეოგრაფიის მთავარი მიზანია [[საზოგადოება|საზოგადოების]] გონივრული ტერიტორიული ორგანიზაციისა და ბუნებათსარგებლობის საშუალებების გამოკვლევა, საზოგადოების ეკოლოგიურად უსაფრთხო განვითარების სტრატეგიის ფუნდამენტის შექმნა. გეოგრაფიული კვლევის მნიშვნელოვანი ობიექტია [[ადამიანი]]ს და [[ბუნება|ბუნების]] ურთიერთგავლენა, გეოგრაფიული გარემოს კომპონენტების განაწილებისა და ურთიერგავლენის კანონები ლოკალურ, რეგიონულ, ეროვნულ, კონტინენტურ, ოკეანურ და გლობალურ დონეებზე. გეოგრაფიის როგორც მეცნიერების შესწავლის ზოგადი ობიექტია [[გეოგრაფიული გარსი]], ანუ ლანდშაფტური გარსი, რომელშიც ერთმანეთს ეხებიან და ურთიერთქმედებენ [[ლითოსფერო]], [[ჰიდროსფერო]], [[დედამიწის ატმოსფერო|ატმოსფერო]] და [[ბიოსფერო]]. გეოგრაფიული გარსის განვითარება იცვლება დროსა და სივრცეში. დროში ცვალებადობა არის რიტმულიც და ურიტმოც, შესაბამისად, პერიოდული და ეპიზოდური. სივრცეში განვითარების უთანაბრობა გამოიხატება, უწინარეს ყოვლისა, ჰორიზონტალური და ვერტიკალური ზონალურობით. გეოგრაფიაში გამოიყოფა ორი ძირითადი მიმართულება: [[ფიზიკური გეოგრაფია]] და [[საზოგადოებრივი გეოგრაფია]]. ფიზიკური გეოგრაფია შეისწავლის დედამიწის ზედაპირის ბუნებას, არკვევს ბუნებრივი პროცესებისა და მოვლენების მიზეზებსა და მათი განვითარების კანონზომიერებებს; საზოგადოებრივი გეოგრაფია გეოგრაფიულ მეცნიერებათა სისტემის ნაწილია, რომელიც შეისწავლის [[დედამიწა]]ზე არსებული ანთროპოგენური ობიექტებისა და სისტემების ორგანიზაციისა და ფუნქციონირების სივრცით-დროით ასპექტებს. მისი შესწავლის ზოგად ობიექტს შეიძლება წარმოადგენდეს ნებისმიერი საზოგადოებრივი მოვლენა, პროცესი და სისტემა, რომელსაც გააჩნია ან შეიძლება პოტენციურად გააჩნდეს სივრცითი სტრუქტურა. განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს [[კარტოგრაფია]] — მეცნიერება ობიექტური სინამდვილის საგნებისა და მოვლენების კონკრეტული სივრცის და მისი დროის მიხედვით ცვალებადობის შესახებ. წარსულში გეოგრაფია აღწერითი ხისიათისა იყო, ამჟამად მისი ძირითადი ამოცანაა [[გეოგრაფიული გარსი|დედამიწის ბუნების]], [[მოსახლეობა|მოსახლეობისა]] და [[სახალხო მეურნეობა|მეურნეობის]] შესწავლა. == ეტიმოლოგია და საგანი == ტერმინი '''გეოგრაფია''' [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] წარმოშობისაა და სიტყვასიტყვით „''დედამიწის აღწერას''“ ნიშნავს: geo (γη) – „მიწა“, graphein (γραφειν) – „აღწერა“. კაცობრიობის უდიდესი და უმნიშვნელოვანესი დარგია, რომელიც უპირველეს ყოვლისა მიზნად ისახავს [[დედამიწა|დედამიწის]] მთელი გეოგრაფიული (ლანდშაფტური) გარსის კომპლექსურ შესწავლას, მის აგებულებასა და მნიშვნელობას. ამავდროულად, გეოგრაფიული ანუ [[ლანდშაფტი|ლანდშაფტური]] გარსის განვითარება იცვლება დროსა და სივრცეში. გეოგრაფია ზუსტი საბუნებისმეტყველო [[მეცნიერება]]ა. მისი მთავარი ნაწილია [[ფიზიკური გეოგრაფია]], რომელიც აღწერს დედამიწის გეოგრაფიულ გარსსა და მის სტრუქტურულ ნაწილებს. ფიზიკური-გეოგრაფიის მთავარი ამოცანაა მთელი დედამიწის ზედაპირის [[ბუნება|ბუნების]] შესწავლა და აღწერა, ბუნებრივი პროცესებისა და მისი მოვლენების გარკვევა. == გეოგრაფიის ისტორია == === ანტიკური პერიოდი (ძვ. წ. VI ს. - ახ. წ. III ს.) === გეოგრაფია კაცობრიობის ერთ-ერთი უძველესი დარგია. მრავალსაუკუნოვანი ისტორიის მანძილზე მრავალგზის შეიცვალა გეოგრაფიის ამოცანები და შინაარსი. თავდაპირველად გეოგრაფიას აღწერითი ხასიათი ჰქონდა, XIX საუკუნეში კი [[მეცნიერება|მეცნიერებად]] ჩამოყალიბდა. [[ფაილი:PtolemyWorldMap.jpg|thumb|left|300px|<center>კლავდიოს პტოლომესეული მსოფლიოს რუკა]] უნდა აღინიშნოს, რომ ელემენტარული გეოგრაფიული წარმოდგენა იმდოინდელ ყველა საზოგადოებას გააჩნდა. აღნიშნული წარმოდგენები გამოიხატება ადგილობრივ გეოგრაფიულ ტერმინებში; მაგალითად ტერმინები „[[ტბა]]“ ან „[[ტყე]]“ გამოხატავდა როგორც ამა თუ იმ ადგილის მდებარეობას და სხვ. აქედან გამომდინარე შეგვიძლია ვივარაუდოთ რომ იმ დროს საზოგადოებას საკმოდ ფართო ცოდნა ჰქონდა ამა თუ იმ მონაკვეთის ტერიტორიის გეოგრაფიულ მდებარეობაზე. თუმცა სისტემატიური გეოგრაფიული აზრი ჩამოყალიბდა მხოლოდ ძველ ბერძენ [[ნატურფილოსოფია|ნატურფილოსოფიურ]] ცოდნაში. სისტემატიური ცოდნა ჩაისახა ძველ ბერძენთა მიერ შექმნილ [[მილეტის სკოლა|მილეტის]], პითაგორისა და სხვა სკოლებში, სადაც განიხილებოდა [[ბუნება|ბუნების]] მთლიანობისა და სხვა საკითხები. მაინც ძველად, წარსულში მცირე რაოდენობით მოხერხდა გეოგრაფიული ცოდნის შეგროვება. მაგრამ უნდა ითქვას, რომ იმ დროს ჩაისახა თანამედროვე გეოგრაფიის არაერთი დარგის საფუძველი. თავდაპირველად ჩამოყალიბდა [[ქვეყანათმცოდნეობა]], რადგან საზოგადოებას უფრო აინტერესებდა თავის სივრცითი გარემოს გარკვევა. ქვეყანათმცოდნეობას როგორც საბუნებისმეტყველო მიმდინარეობას მხოლოდ აღწერითი ხასიათი ჰქონდა. ძველ ბერძნულ წყაროებში პირველი ქვეყანათმცოდნეების დანიშნულება იყო [[ნაპირი|სანაპიროებისა]] და [[ხმელეთი]]ს აღწერა და ასევე [[დედამიწა|დედამიწის]] მოვლა. [[ჰეკატეოს მილეტელი|ჰეკატეოს მილეტელმა]] (დაახლ. ძვ.წ. [[549]]/[[546]]-დაახლ.ძვ.წ. [[480]]) პირველმა დაიწყო [[ლიბია|ლიბიის]] ([[აფრიკა]]) გამოყოფა. ანუ იმ დროს უკვე ხდებოდა იმდროინდელი [[დედამიწა|დედამიწის]] ზედაპირის ბუნებრივად დანაწევრება. ერთ-ერთი ისტორიკოს გეოგრაფი აღნიშნავდა რომ, ჰეკატეოსის შრომებში შეინიშნებოდა [[კლიმატი]]ს, [[ფაუნა|ფაუნისა]] და [[ფლორა|ფლორის]] მიმართ სამეცნიერო ინტერესი. აქედან გამომდინარე ეს იყო პირველი შრომა საერთო გეოგრაფიის თემატიკაზე. ამასთანავე ჰეკატეოს მილეტელმა პირველმა შეადგინა [[ხმელეთი]]ს დასახლებული ნაწილის [[კარტოგრაფია|კარტოგრაფიული]] გამოსახულება. [[ფაილი:AGMA Hérodote.jpg|thumb|right|180px|მინი|<center>[[ჰეროდოტე]]]] [[ფაილი:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|thumb|180px|right|<center>[[არისტოტელე]]]] [[ფაილი:Parmenides.jpg|thumb|180px|right|<center>[[პარმენიდე|პარმენიდე ელეელი]]]] უძველესი გეოგრაფიული თხზულება, რომელმაც ჩვენამდე თითქმის მთლიანად მოაღწია არის [[ჰეროდოტე]]ს ცნობილი ნაშრომი. [[ჰეროდოტე]] (დაახლ. ძვ.წ. [[485]]-დაახლ.ძვ.წ. [[424]]) დიდი ისტორიკოსი და ქვეყანათმომლახველი იყო, რომელმაც არაერთ იმ დროს ცნობილ [[ქვეყანა]]სა და ქალაქებში იმოგზაურა და საბოლოოდ აღწერა ნანახი. მიუხედავად არაგეოგრაფიული სახელწოდებისა, მისი თხზულება წარმოადგენს გეოგრაფიული ხასიათის აღწერას, რომელშიც [[ქვეყანათმცოდნეობა]]სთან ერთად გაშუქებულია [[ეთნოგრაფია|ეთნოგრაფიული]] მასალაც. ამასთან ერთად ჰეროდოტემ გამოიჩინა ინტერესი [[ისტორიული გეოგრაფია|ისტორიული გეოგრაფიისადმიც]]. ანტიკური გეოგრაფიული ცოდნა დაგვირგვინებულია [[სტრაბონი]]ს მიერ დაწერილ შრომაში „გეოგრაფია 17 წიგნად“. [[სტრაბონი]]ს აღნიშნული შრომა წარმოადგენს ქვეყანათმცოდნეობითი შინაარსის ნაწარმოებს. მისი ნაშრომის მოცულობის დაახლ. 83% დაყრდნობილია ქვეყნების რეგიონალურ დახასიათებაზე, კერძოდ ბუნებრივი, ეთნიკური და პოლიტიკური პრინციპებით. სტრაბონმა ტავრის მთიანი სისტემის მიხედვით შემოგვთავაზა [[აზია|აზიის]] ორ ნაწილად დაყოფა. იგი წერდა რომ, საჭიროა [[ოიკუმენე]]ს დაყოფა წრეებად, რათა მეცნიერებს შეეძლოთ [[ფაუნა|ფაუნის]], [[ფლორა|ფლორისა]] და [[კლიმატი]]ს ცვლილებების ჩვენება. იმ დროს სტრაბონს განსაკუთრებით [[ბიზანტია|ბიზანტიელები]] აფასებდნენ, რომლებიც მას გეოგრაფს უწოდებდნენ. გეოგრაფიის მეორე მიმდინარეობა, რომელიც ანტიკურ პერიოდში ჩაისახა იყო მიწათმცოდნეობა (ზოგადდედამიწისმცოდნეობა), რომლის ჩარჩოებში განიხილებოდა [[დედამიწა|დედამიწის]] ფორმა, [[სარტყელი|სარტყლები]], [[ხმელეთი]]სა და [[წყალი|წყლის]] ურთიერთკავშირი და ასევე მრავალი ბუნებრივი მოვლენის მიზეზი. ამ მიმართულების პირველშემქმნელი იყო [[თალესი|თალეს მილეტელი]] (ძვ.წ. [[624]]-[[547]]). იგი იყო იმდროინდელი მთელი [[ფილოსოფია|ფილოსოფიისა]] და ზოგადად მეცნიერების პირველშემქმნელი. თალესმა [[ბუნება|ბუნების]] მოვლენების ახსნა სცადა [[მატერიალიზმი|მატერიალისტურ]] საფუძველზე. მან [[სამყარო]]ს არსად ანუ მრავალფეროვან მოვლენათა და საგანთა პირველსაწყისად [[წყალი]] მიიჩნია. მისი აზრით, ყველაფერი წყლისაგან წარმოიქმნება და წყალად გარდაიქმნება. თალესი [[ბუნება]]ს გასულიერებულად წარმოიდგენდა. ამასთანავე თალესს [[დედამიწა]] წარმოედგინა, როგორც [[კუნძული|კუნძულები]], რომელიც მისი აზრით დიდ მსოფლიო ოკეანეში დატივტივებდა. შედეგად მისმა ნააზრევმა შემდგომში საფუძველი ჩაუყარა დედამიწის სფეროების იდეის საქმეს. იგი [[ჰილოძოიზმი|ჰილოძოისტი]] იყო. აღსანიშნავია, ასევე [[პარმენიდე|პარმენიდე ელეელი]] (დაახლ. ძვ.წ. [[540]] ან [[520]]- [[450]]), რომელმაც წამოწია იდეა [[დედამიწა|დედამიწის]] ბირთვისებური ფორმის შესახებ. [[პარმენიდე]]ს იდეის საფუძველზე ძველმა ბერძენმა მეცნიერმა [[ევდოქსე კნიდოსელი|ევდოქსე კნიდოსელმა]] (დაახლ. ძვ.წ. [[408]] - [[355]]) საფუძველი ჩაუყარა [[კლიმატი|კლიმატური]] სარტყლების იდეას. მანვე შემოიტანა ცნება „[[ჰორიზონტი]]“. ევდოქსე კნიდოსელმა პირველად დადგინა დედამიწის სითბური სარტყლები. ძველ საბერძნეთში უდიდესი გავლენა [[მეცნიერება]]ზე მოახდინა [[არისტოტელე]]მ (ძვ.წ. [[384]]-ძვ.წ.[[322]]), რომელმაც შექმნა გეოსფეროების იდეა. არისტოტელე მეცნიერებაში ფაქტებით ლაპარაკობდა. მასვე ეკუთვნის იდეა ერთიანი [[ოკეანე|ოკეანის]] შესახებ. ცდილობდა აეხსნა [[მიწისძვრა|მიწისძვრის]] მოვლენა. თითოეულ მოვლენის გარკვევისას ფაქტებს ეყრდნობოდა. ასევე განავითარა ევდოქსეს იდეები. არისტოტელე თამამად შეიძლება ითქვას რომ იყო ზოგადდედამიწისმცოდნეობის ფუძემდებელი. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი „''მეტეოროლოგიკა''“, რომელშიც გაშუქებულია არაერთი აქტუალური გეოგრაფიული საკითხი, მ.შ. აღწერს მრავალ გეოგრაფიულ ერთეულს. გეოგრაფიულ ისტორიაში განსაკუთრებულ ადგილს ყოველთვის იკავებდა [[რუკა|რუკები]]. პირველი [[გეოგრაფიული რუკა]] შეადგინა [[თალესი]]ს მოწაფემ, მილეტის სკოლის წარმომადგენელმა [[ანაქსიმანდრე]]მ (ძვ.წ. [[610]]-[[546]]), რომელიც თვლიდა რომ [[დედამიწა]] არის [[სამყარო]]ს უძრავი ცენტრი. იგი ამასთანავე [[კოსმოსი]]ს გეოცენტრული მოდელის შემქნელია. ძველად ყველა ხალხს ჰქონდა დაახლოებით რუკის მსგავსი ჩანახაზები, თუმცა ეს რუკები მეცნიერულ საფუძველს მოკლებული იყო. რუკა რომ გამოიხატოს როგორც რეალობის სწორი ამსახველი დოკუმენტი, იგი აუცილებლად უნდა ეყრდნობოდეს [[მათემატიკა|მათემატიკურ]] მეთოდებს. გეოგრაფიაში მათემატიკურ-კარტოგრაფიული მიმდინარეობის პირველშემქმნელია [[ერატოსთენე კირენელი]] (ძვ.წ. [[276]]-[[194]]), რომელიც გეოგრაფიაში მათემატიკის საფუძვლების ფუძემდებელია. [[ერატოსთენე]]მ პირველმა გაზომა დედამიწის [[მერიდიანი]]ს სიგრძე. მათემატიკურ-გეოგრაფიულ მიმდინარეობაში დიდი წვლილი შეიტანა [[ჰიპარქე]]მ (დაახლ. ძვ.წ. [[180]]/[[190]]-ძვ.წ. [[125]]), რომელიც [[ფაილი:Strabo.jpg|left|200px|მინი|<center>[[სტრაბონი]]]] [[ასტრონომია|ასტრონომიის]] ერთ-ერთი ფუძემდებელი იყო. შემოიღო [[გეოგრაფიული კოორდინატები]] „განედი“ და „გრძედი“. ჰიპარქემ განავითარა კარტოგრაფიის სტერეოგრაფიული და ორთოგრაფიული პროექციები. იგი უძველესი ასტრონომიული და გეოდეზიური ხელსაწყოს - [[ასტროლაბი]]ს შემქმნელია. მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე [[პოსეიდონიოსი]]ს ([[135]]-[[51]] ძვ.წ.) გაზომვები. პოსეიდონიოსი [[არისტოტელე]]ს საწინააღმდეგოდ აღნიშნავდა, რომ ეკვატორული სარტყელი შესაძლოა დასახლებული ყოფილიყო. [[კარტოგრაფია|კარტოგრაფიული]] აზროვნების უდიდეს მწვერვალს წარმოადგენს [[პტოლემე|კლავდიოს პტოლემეს]] (დაახლ. [[90]]-[[168]] წწ.) შრომები. მისი მთავარი გეოგრაფიული შრომაა „გეოგრაფიის სახელმძღვანელო“ 8 წიგნად. ერთის მხრით, [[პტოლემე]] გეოგრაფიას ასტრონომიული თვალსაზრისით მიუდგა. მეორე მხრით, იგი ცდილობდა რომ მისთვის ცნობილი სამყარო დაეტანებინა რუკაზე. დაამუშავა კარტოგრაფიული პროექციის თეორია. მოგვცა 8000 ათასი პუნქტის კოორდინატები. ნაშრომს ახლავს [[დედამიწა|დედამიწის]] ზედაპირის 27 რუკა. მრავალი საუკუნის მანძილზე პტოლემე რჩებოდა გეოგრაფიის დიდ ავტორიტეტად. უნდა შევნიშნოთ, რომ ფიზიკურ-გეოგრაფიულმა მიმდინარეობამ ანტიკურ პერიოდში განვითარება ვერ ჰპოვა, თუმცა ბერძენმა ნატურფილოსოფოსებმა და გეოგრაფებმა საფუძველი ჩაუყარეს ფიზიკურ-გეოგრაფიულ დისციპლინებს: ქვეყანათმცოდნეობას, ზოგადდედამიწისმცოდნეობასა და კარტოგრაფიას. ანტიკური გეოგრაფიული აზრი დაგვირგვინდა მაინც [[სტრაბონი]]სა და [[პტოლემე]]ს შრომებით. === შუა საუკუნეები (III ს. - XV ს.) === [[ევროპა|ევროპაში]] გეოგრაფიული წარმოდგენები ყალიბდებოდა ბიბლიური დოგმებისა და ანტიკური მეცნიერების ზოგიერთი დასკვნისაგან, რომელიც განწმენდილი იყო ყოველივე „წარმართულისაგან“. შუა საუკუნეებში გეოგრაფიული ცოდნა მხოლოდ ქვეყანათმცოდნეობითი თვალსაზრისით განვითარდა. სხვა დისციპლინები, რომლებიც მჭიდროდ იყო დაკავშირებული [[მათემატიკა]]სთან და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებთან განვითარება ვერ პოვა. მეტიც, ხშირ შემთხვევაში ისინი მივიწყებულ იქნა. [[ფაილი:WorldMapCosmasIndicopleustes.jpg|thumb|left|220px|კოზმა ინდიკოპლევსტისეული მსოფლიოს სურათი]] VI საუკუნის გეოგრაფიული თხზულებიდან აღსანიშნავია [[კოზმა ინდიკოპლევსტი]]ს ცნობილი შრომა, სადაც გაშუქებულია [[ევროპა|ევროპის]], [[ინდოეთი]]ს, [[შრი-ლანკა|შრი-ლანკისა]] და [[ეთიოპია|ეთიოპიის]] ქვეყანათმცოდნეობითი საკითხები. ამ ნაშრომმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა. ანტიკური იდეა მხოლოდ [[არაბული კულტურა|არაბულ კულტურაში]] არის შემონახული. თუმცა ამ იდეებმა შემდგომ განვითარება ვერ მოიპოვა. გეოგრაფიული ცოდნის მატარებლები იყვნენ: ვაჭრები, სამხედროები და მისიონერები. ქვეყანათმცოდნეობამ ყველაზე დიდი განვითარება მოიპოვა არაბულ ეპოქაში, რომელიც შეპირობებული იყო არაბეთის სახალიფოს სიდიადესთან, რომელიც VIII ს. მოყოლებული ფართოვდებოდა ცენტრალური აზიიდან დაწყებული, დამთავრებული [[პირენეს ნახევარკუნძული|პირენეს ნახევარკუნძულამდე]]. ქვეყანათმცოდნეობის განვითარების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო [[არაბეთი]]ს ვაჭრობა აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის, მის ტრადიციულ გაგებაში. არაბული ქვეყანათმცოდნეობითი ნაწარმოები აღწერითი ხასიათისა იყო და იძლეოდნენ დასახლებული პუნქტების, ხალხის, სიმდიდრეების, სავაჭრო მეთოდებისა და გზების აღწერას. ამგვარ ნაწარმოებებს მიეკუთვნება აბუ იბნ ხორდადბეჰის თხზულება - „წიგნი გზებისა და სახელმწიფოების შესახებ“, რომელიც დაწერილია [[IX საუკუნე]]ში. აღსანიშნავია, ასევე არაბი ისტორიკოსი და გეოგრაფი - [[ალ-ჰამავი იაკუთი]], რომელმაც მრავალ ქვეყანაში იმოგზაურა და დაწერა არაერთი საყურადღებო ნაშრომი, მ.შ. მნიშვნელოვანია „გეოგრაფიის ლექსიკონი“, რომელშიც ასახულია არაბული გეოგრაფიისა და ისტორიის ლიტერატურის მიღწევები. მეტად მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე [[იბნ ბატუტა]]ს ხანგრძლივი მოგზაურობანი. იბნ ბატუტამ [[სამყარო]]ს სივრცითი აღწერის საქმე დაიწყო და მოიარა [[ეგვიპტე]], [[ირანი]], [[არაბეთი]], [[მესოპოტამია]], [[სირია]], [[მცირე აზია]], [[ყირიმი]], [[რუსეთი|რუსეთის სამხრეთ ნაწილი]], [[შუა აზია]], [[ინდოეთი]], [[ავღანეთი]], [[ინდონეზია]] და [[ჩინეთი]]. მისი პირველი მოგზაურობა დაიწყო [[1325]] წელს, ბოლო მოგზაურობა კი განხორციელდა [[1352]]-[[1353]] წწ. და ამჯერად გადაკვეთა [[საჰარა|საჰარის]] დასავლური და ცენტრალური ნაწილი. 25 წელი ქვეყანათმომლახველობაში გაატარა და [[ზღვა|ზღვით]] გასცურა დაახლ. 130 ათ. კმ. იბნ ბატუტა მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი მოგზაური იყო. ჭეშმარიტი ქვეყანათმომლახველი. ალ მასუდმა მოახდინა [[მუსონები]]ს აღწერა. იგი იმყოფებოდა [[მოზამბიკის სრუტე]]ზე და აგრეთვე მუშაობდა [[ატმოსფერო (დედამიწა)|ატმოსფერული]] მოვლენების აღწერაზე. [[XI საუკუნე|XI საუკუნის]] ყველაზე დიდი გეოგრაფი იყო [[ალ-ბირუნი]], რომელმაც დიდი ხანი მოგზაურობაში გაატარა და საფუძვლიანად შეისწავლა [[ირანის მთიანეთი]] და ასევე ცენტრალური აზიის დიდი ნაწილი. შესანიშნავად აღწერა [[ინდოეთი]]. საუბრობს გეოგრაფიულ პროცესებზე. არაბული კულტურის უდიდესი მეცნიერი იყო [[იბნ სინა]] ([[980]]-[[1037]] იგივე ''ავიცენა''), რომელიც ჯერ კიდევ XI საუკუნეში სწერდა [[დენუდაცია|დენუდაციური]] პროცესების შესახებ. აღწერა მთიანი ქვეყნების დამსხვრევის მოვლენები. თუმცა ყველაფრის მიუხედავად, არაბული გეოგრაფია თეორიულ წარმოდგენაში ვერ განვითარდა. არაბული გეოგრაფიის წარმატება მდგომარეობს იმაში, რომ მათ განავითარეს სამყაროს სივრცითი წარმოდგენა. [[ფაილი:Marco Polo traveling.JPG|thumb|left|280px|<center>[[მარკო პოლო]] ჩინეთში]] [[რუკა|რუკებს]] არაბულ კულტურაშიც გამორჩეული ადგილი ეკავათ. თუმცა რუკების უდიდესი ნაწილი დაბალი დონისა იყო, რამეთუ მოკლებული იყო გრადუსთა ბადეს. გამონაკლისს შეადგენდა [[ალ-იდრისი]] ([[1100]]-[[1165]]) და მისი რუკები. იდრისის შექმნა [[მსოფლიო]]ს იმ დროისათვის ცნობილი ნაწილის [[რუკა]] (ქაღალდზე და ვერცხლის ბრტყელ მრგვალ ფირფიტაზე) და დაწერა შრომა „გეოგრაფიული გასართობი“, რომელიც შეიცავს სხვადასხვა ცნობებს ხალხის შესახებ. წიგნში შესულია ორი მსოფლიოს რუკა. იდრისიმ ამასთანავე [[დედამიწა]] დაყო 7 კლიმატად (ყოველ კლიმატში 10 ნაწილია). [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნის]] შუა წლებიდან ევროპელთა სივრცობრივი თვალთახედვა გაფართოვდა, მაგრამ ამან ნაკლები ზეგავლენა მოახდინა მათ გეოგრაფიულ თვალსაწიერზე. გეოგრაფიული ცნობების მოპოვება დაიწყეს მისიონერებმა [[პლანო კარპინი]]მ და [[ვილემ რუბრუკვისი|ვილემ რუბრუკვისმა]]. უმნიშვნელოვანესი იყო აგრეთვე [[მარკო პოლო]]ს ნაშრომები. ამ პერიოდში ვითარდებოდა რუკების შედგენის ხელოვნებაც. [[XV საუკუნე]]ში [[სპარსეთი|სპარსეთსა]], [[ინდოეთი|ინდოეთსა]] და [[თურქეთი|თურქეთში]] იმოგზაურა [[ათანასე ნიკიტინი|ათანასე ნიკიტინმა]]. === გეოგრაფია დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების პერიოდში (XV ს. - XVII ს.) === {{მთავარი|დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენები}} [[ფაილი:Christopher Columbus .PNG|miniatur|right|160px|მინი|<center>[[ქრისტეფორე კოლუმბი]]]] [[ფაილი:Gregório Lopes - Vasco da Gama (ca 1524).jpg|miniatur|right|160px|მინი|<center>[[ვასკო და გამა]]]] [[დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენები]] დაახლოებით ორ საუკუნეს გაგრძელდა. ყველაფერი [[ქრისტეფორე კოლუმბი]]ს მოგზაურობით დაიწყო და გაგრძელდა XIX საუკუნის დასასრულამდე. დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენები მსოფლიო მნიშვნელობის მოვლენა იყო. ამ პერიოდში დაზუსტდა დასახლებული კონტინენტების მოხაზულობა, გამოკვლეულ იქნა [[ხმელეთი]]ს ზედაპირის დიდი ნაწილი. მან ახალი მასალა მისცა ცოდნის სხვა დარგებსაც (მაგ.: [[ეთნოგრაფია]]ს ან [[ბოტანიკა]]ს). ექსპედიციების გაგზავნის ზოგადი მიზეზები იყო: სასაქონლო წარმოების ზრდა ევროპულ ქვეყნებში; ძვირფასი ლითონების ნაკლებობა და ამით გამოწვეული ახალი მიწების ძიება ოქრო-ვერცხლის, სანელებლების, სპილოს ძვლის (ტროპიკებში), ძვირფასი ბეწვეულის, მორჟის ეშვების (ჩრდილოეთ ქვეყნებში) მოსახვეჭად. ამ პერიოდში გეოგრაფიული აზრი თანდათან თავისუფლდებოდა საეკლესიო დოგმებისაგან. აღორძინდა [[დედამიწა|დედამიწის]] სფერულობის იდეა და მასთან ერთად [[პტოლემე]]ს კონცეფცია ევროპის დასავლეთ და აზიის აღმოსავლეთ სანაპიროების სიახლოვის შესახებ. XV საუკუნის გეოგრაფიული თხზულებიდან აღსანიშნავია [[პიუს II|ენეა სილვიო დე პიკოლომინის]] (''პიუს II'') „კომენტარები“ და წერილები. განიხილავს დედამიწის ფორმას, ასავე საუბრობს [[კლიმატი|კლიმატურ]] სარტყლებსა და მათ თავისებურებაზე, აგრეთვე აღნიშნავს დედამიწის დანაწილებაზე ქვეყნის ნაწილებად და ამასთანავე განიხილავს [[ევროპა]]სა და [[აზია]]ს. აღწერა მთის ქედები და მდინარეები. უპირველესად აღსანიშნავია [[ქრისტეფორე კოლუმბი]]ს ([[1451]]-[[1506]] წწ) დიდებული მოგზაურობა, რითაც ყოველივე [[ამერიკა|ამერიკის]] ([[1492]]) აღმოჩენით დამთავრდა. ამერიკის გახსნას მოჰყვა მსოფლიო ეკონომიკური, ეთნოგრაფიული, პოლიტიკური და სამეცნიერო რეზონანსი. მთლიანობაში კოლუმბმა ამერიკის მიმართულებით განახორციელა ოთხი მოგზაურობა: # პირველი მოგზაურობა ([[3 აგვისტო]] [[1492]] - [[15 მარტი]] [[1493]]) # მეორე მოგზაურობა ([[25 სექტემბერი]] [[1493]] - [[11 ივნისი]] [[1495]]) # მესამე მოგზაურობა ([[30 მაისი]] [[1498]] - [[25 ნოემბერი]] [[1500]]) # მეოთხე მოგზაურობა ([[9 მაისი]] [[1502]] - [[ნოემბერი]] [[1504]] ) მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე [[ვასკო და გამა]]ს მოგზაურობა. ვასკო და გამა იყო პირველი ევროპელი რომელმაც ზღვაოსნური მიმოსვლა განახორციელა [[ევროპა|ევროპიდან]] [[ინდოეთი]]ს მიმართულებით. უმნიშვნელოვანესი იყო აგრეთვე [[ფერნანდო მაგელანი]]ს ([[1480]] [[1521]]) დიადი მოგზაურობა დედამიწის გარშემო. საყურადღებოა ასევე ალბუკერკეს, [[ჯეიმზ კუკი]]ს ზღვაოსნური მარშრუტები. [[ფაილი:A partida de Vasco da Gama para a Índia em 1497.jpg|thumb|300px|left|ვასკო და გამას გასვლა ინდოეთში]] ნიშანდობლივია რომ, ამ პერიოდში ფართოდ განვითარდა [[კარტოგრაფია|კარტოგრაფიული]] ხელოვნებაც. განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა [[რუკა|რუკები]], ხოლო XVI საუკუნიდან - [[ატლასი (კარტოგრაფია)|ატლასები]]. გაჩნდა ცალკეული ქვეყნების დაწვრილებითი აღწერილობანი, რომლებშიც ყურადღება გამახვილებული იყო [[ეკონომიკა|ეკონომიკურ]] და [[პოლიტიკა|პოლიტიკურ]] საკითხებზე. XVI-XVII სს. ზოგად დედამიწისმცოდნეობას გამოყენებითი ხასიათი მიეცა, იგი ძირითადად ნავიგაციის ინტერესებს ემსახურებოდა. ამ დროის უდიდესი გეოგრაფიული შრომაა [[ბერნჰარდ ვარენიუსი]]ს „''Geographia Generalis''“ ([[1650]]), რომელშიც შეჯამებულია [[დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენები]]ს პერიოდის მეცნიერული ცოდნა, განხილულია დედამიწის ხმელეთის ზედაპირის, [[ჰიდროსფერო]]სა და [[ატმოსფერო (დედამიწა)|ატმოსფერო]]ს ძირითადი თავისებურებანი. ერთ-ერთი პირველი [[რუკა]] სადაც დაცული იყო [[გრადუსთა ბადე]] შეადგინა ცნობილმა გეოგრაფმა და ასტრონომმა - პაოლო ტოსკანელიმ ([[1397]]-[[1482]]). პაოლო ტოსკანელი თავგამოდებით იცავდა დედამიწის სფერულობის იდეას. ამასთანავე წამოაყენა დასავლეთის გზით ინდოეთამდე მიღწევის შესაძლებლობის იდეა. აღსანიშნავია რომ [[1492]] წელს მარტინ ბეჰაიმმა ([[1459]]—[[1507]]) გამოიგონა [[გლობუსი]]. === გეოგრაფიული ცოდნის მეცნიერული სისტემატიზაცია (XVII ს. - XIX ს.) === [[ფაილი:William Dampier.jpg|right|150px|მინი|უილიამ დამპირი]] XVII საუკუნიდან მოყოლებული [[ევროპა|ევროპის]] ტერიტორიაზე დაიწყო ძველი ავტორებისა და არაბების წერილებისა და კომენტარების თარგმნები. ამასობაში იმატა ინტერესმა ქვეყნების ბუნებრივი პირობების შესწავლისა და [[დედამიწა|დედამიწის]] ბუნების ახსნისადმი. XVIII-XIX საუკუნეებში განხორციელდა დიდი სამეცნიერო საბუნებისმეტყველო ექსპედიციები, რომელიც მეცნიერურ ამოცანებსაც ისახავდა მიზნად. დიდმა მეცნიერმა [[ფრანსის ბეკონი|ფრანსის ბეკონმა]] ([[1561]]-[[1626]]) მოახდინა რეფორმა მეცნიერულ მეთოდებსა და მეთოდოლოგიაში. მნიშვნელოვნად უჭერდა მხარს მეცნიერულ გეოგრაფიაში აღმოჩენების საქმეს და საუბრობდა მათ მნიშვნელობაზე. მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე [[გოტფრიდ ლაიბნიცი|გოტფრიდ ვილჰელმ ლაიბნიცის]] ([[1646]]-[[1716]]), [[ჟორჟ ბიუფონი]]სა ([[1707]]-[[1788]]) და [[მიხეილ ლომონოსოვი]]ს ([[1711]]-[[1765]]) წარმოდგენები დედამიწის [[ბუნება|ბუნების]] შესახებ. პირველ მეცნიერ მოგზაურად შეიძლება მივიჩნიოთ [[ედმუნდ ჰალეი]] ([[1656]]-[[1742]]) - ცნობილი [[ასტრონომია|ასტრონომი]] და [[გეოფიზიკა|გეოფიზიკოსი]]. იგი მონაწილეობდა წმინდა სამეცნიერო ექსპედიციებში, სადაც ცდილობდა დედამიწის მაგნეტიზმის გარკვევას. უნდა დავასახელოთ აგრეთვე [[უილიამ დამპირი]] ([[1651]]-[[1715]]) ზღვაოსანი და მეკობრე, რომელმაც შეასრულა სამი დიდი ზღვაოსნური მარშრუტი. შედეგად დასწერა ნაშრომი, სადაც აღწერა ზღვის მარილიანობა, ასევე ცდილობდა დაედგინა ოკეანური დინებებისა და ქარის ურთიერთკავშირი. ამ პერიოდში მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე დანიელ გოტლიბ მესერშმიდტის ([[1685]]-[[1735]]) მოგზაურობა, რომელსაც მოჰყვა დიდძალი ბოტანიკურ-ზოოლოგიური, მინერალოგიური, ეთნოგრაფიული და არქეოლოგიური კოლექციების შეგროვება. შედგენილი აქვს რუკები, აღმოაჩინა სასარგებლო წიაღისეულები და ა.შ. XVIII საუკუნეში გრანდიოზული სამეცნიერო და საბოლოოდ გახსნითი ექსპედიციები მოაწყო წარმოშობით დანიელმა ზღვაოსანმა [[ვიტუს ბერინგი|ვიტუს ბერინგმა]] ([[1681]]-[[1741]]), რომლის შედეგად ალექსი ჩირიკოვთან ერთად აღმოაჩინა ჩრდილოეთ-დასავლეთ ამერიკა და [[ალეუტის კუნძულები]]. [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნის]] ბოლოსა და [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] დამდეგს [[ფიზიკური გეოგრაფია|ფიზიკურ გეოგრაფიაში]] არ შექმნილა დიდი განმაზოგადებელი შრომები. === თეორიული აღმოჩენები და გეოგრაფიის დიფერენციაცია (XIX ს.- XX ს.) === [[ფაილი:Carl Ritter2.jpg|thumb|Carl Ritter|right|180px|მინი|<center>[[კარლ რიტერი]]]] [[ფაილი:Ferdinand von Richthofen.jpg|thumb|right|180პქ|<center>[[ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენი]]]] XIX საუკუნე არის გეოგრაფიის შექმნის თარიღი. სწორედ XIX საუკუნეში ჩამოყალიბდა გეოგრაფია როგორც დამოუკიდებელი [[მეცნიერება]]. წლების მანძილზე დაგროვილმა ფაქტობრივმა მასალამ და თეორიულმა სინთეზმა განპირობა გეოგრაფიის შიდა კანონზომიერებანი. ასევე გეოგრაფიულმა აღმოჩენებმაც იქონია გავლენა [[სამყარო]]ს წარმოდგენის შესახებ. XIX საუკუნის მკვლევართაგან აღსანიშნავია: [[დეივიდ ლივინგსტონი]] ([[1813]]-[[1873]]), [[ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენი]] ([[1833]]-[[1905]]), [[ნიკოლოზ პრჟევალსკი]] ([[1839]]-[[1888]]) და [[ფრიტიოფ ნანსენი]] ([[1861]]-[[1930]]). თეორიული გეოგრაფიის საკითხებზე მუშაობდნენ [[ბუნება|ბუნების]] დიდი მკვლევარები [[ალექსანდერ ჰუმბოლდტი]] ([[1769]]-[[1859]]) და [[კარლ რიტერი]] ([[1779]]-[[1859]]). სწორედ ამ ორმა მკვლევარმა აიყვანა გეოგრაფია პროფესიონალ დონეზე და მათ საბოლოოდ აწარმოეს გეოგრაფიული კვლევის სინთეზი. [[ფაილი:AvHumboldt.jpg|thumb|Carl Ritter|left|170px|მინი|<center>[[ალექსანდერ ფონ ჰუმბოლდტი]]]] ალექსანდრ ფონ ჰუმბოლდტი იყო კაცობრიობის ერთ-ერთი უდიდესი გენია, დიდი მოაზროვნე და გეოგრაფი, რომელმაც დაწერა ცნობილი შრომა „კოსმოსი“. განსაკუთრებით, აღსანიშნავია მისი ხუთწლიანი მოგზაურობა [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკაში]]. მთელი თავისი ცხოვრება მოგზაურობდა. მეცნიერების მრავალმხრივი მცოდნე იყო. მისი შეხედულებანი დაედო საფუძვლად [[ფიზიკური გეოგრაფია|ზოგად ფიზიკურ გეოგრაფიასა]] და [[ლანდშაფტმცოდნეობა]]ს, აგრეთვე [[ფიტოგეოგრაფია|მცენარეთა გეოგრაფიასა]] და [[კლიმატოლოგია]]ს. XIX საუკუნის გეოგრაფიაში დიდი წვლილი შეიტანა ასევე [[კარლ რიტერი|კარლ რიტერმა]], რომელიც გეოგრაფიის პირველი პროფესიონალი მცოდნე [[პროფესორი]] იყო. არაერთი დიდმოცულობითი შრომის ავტორია. კარლ რიტერის ნაშრომში „''erdkunde''“ მოცემულია გეოგრაფიის როგორც „ამხსნელი“ მეცნიერების განსაზღვრა. შედარებითი მეთოდის გამოყენებით ცდილობდა მრავალი ბუნებრივი მოვლენის კლასიფიკაციასა და ახსნას, ამით იგი დაუახლოვდა [[ლანდშაფტი]]ს მთლიანობის თანამედროვე წარმოდგენას. კარლ რიტერი [[გეოგრაფიული დეტერმინიზმი]]ს მომხრე იყო. ალექსანდრ ფონ ჰუმბოლდტისა და კარლ რიტერის იდეებმა დიდი გავლენა მოახდინა XIX საუკუნისა და XX საუკუნის დასაწყისის გეოგრაფიული აზროვნების განვითარებაზე. ამავე პერიოდში [[რუსეთი|რუსეთში]], [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[გერმანია]]სა და [[აშშ|ამერიკაში]] დაარსდა გეოგრაფიული სკოლები, რომლებსაც მსოფლიო მნიშვნელობა ჰქონდათ. აქვე აღიზარდა მრავალი გამოჩენილი გეოგრაფი, რომლებმაც თავიანთი შრომებით, საფუძველი ჩაუყარეს როგორც მეცნიერულ გეოგრაფიასა და მისი აზრის განვითარებას, ისე მის მომიჯნავე დარგების შესწავლის საქმეს. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნიდან]] მოყოლებული დაიწყო გეოგრაფიული მეცნიერების ინტენსიური დიფერენციაცია. ფიზიკურ გეოგრაფიას გამოეყო საკმაოდ ბევრი სპეციალური დარგი (მაგ.,: [[გეომორფოლოგია]]), ხოლო ამ უკანასკნელს ქვედარგები. ახალმა გამოყოფილმა დარგებმა გაზარდეს გეოგრაფიული კვლევის არე და მისი პერსპექტივა. დიფერენციაცია წლების მანძილზე მიმდინარეობდა, რის საფუძველზე გეოგრაფიამ მჭიდრო კავშირი დაამყარა ბუნებისმეტყველების სხვა დარგებთან, მ.შ. გეოგრაფია [[ოკეანოლოგია|ოკეანოლოგიისა]] და [[ჰიდროლოგია|ჰიდროლოგიის]] საშუალებით უკავშირდება [[გეოფიზიკა]]ს; კლიმატოლოგიისა და ლანდშაფტოლოგიის მეშვეობით დაკავშირებილია [[ბიოგეოცენოლოგია]]სთან; [[გეოლოგია]]ს იგი უმთავრესად [[გეომორფოლოგია|გეომორფოლოგიით]] უკავშირდება, [[ჰიდროლოგია]] გეოგრაფიას აკავშირებს ჰიდროტექნიკასთან, ჰიდრავლიკასთან; [[ბიოგეოგრაფია]] კი გეოგრაფიას [[ბიოლოგია]]სთან აკავშირებს. გარკვეულწილად გეოგრაფია უკავშირდება [[მათემატიკა]]ს, [[გეოქიმია]]სა და [[გეობოტანიკა]]ს. გეოგრაფია-გეოლოგიის მიჯნაზე იმყოფება ასევე [[სპელეოლოგია]], [[პალეოგეოგრაფია]] და [[გლაციოლოგია]]. გეოგრაფიასთან უშუალოდ არის დაკავშირებული მეცნიერების სპეციფიკური დარგი - [[კარტოგრაფია]]. === თანამედროვე პერიოდი (XXI ს.) === [[ფაილი:Sede do CDDI - IBGE.JPG|thumb|270px|left|ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი]] [[XXI საუკუნე]]ში ჩვენთვის ცნობილია ერთი მთლიანი მსოფლიო ოკეანე (ზღვებითურთ) და შვიდი [[კონტინენტი]]. ცნობილია [[დედამიწა|დედამიწის]] უამრავი ბუნებრივი უბანი (დიდი თუ პატარა). გამოკვლეულია მსოფლიო ოკეანეც და მის ირგვლივ გარშემორტყმული [[ხმელეთი]]ც. და ბოლო-ბოლო ვიცით რომ [[დედამიწა]] მრგვალია და მოქცეულია [[მზის სისტემა]]ში და ბრუნავს მზის ირგვლივ ელიფსურ ორბიტაზე. XX საუკუნეში დაგროვილმა დიდმა სამეცნიერო მასალამ თავისი გაგრძელება ჰპოვა XXI საუკუნეშიც. თუმცა XXI საუკუნეს ჯერ ბევრი აქვს სათქმელი და გასაკეთებელიც. XX-XXI სს. არსებითი კავშირი მაინც არსებობს. ერთგვარად XXI საუკუნე გეოგრაფიული აზრებისა და იდეების გაგრძელების ხანაა. მიუხედავად იმისა, რომ XXI საუკუნე მხოლოდ „ახალგაზრდა“ გეოგრაფიული პერიოდია, მაინც არსებობს წარმატებები და დაწერილია არაერთი სამეცნიერო შრომა. დღეისათვის არსებობს მრავალი გეოგრაფიული დაწესებულება, მ.შ. ინსტიტუტები, საზოგადოებები, კავშირები და სხვა, მნიშვნელოვნად გაუწევს კოორდინაციას გეოგრაფიული აზრის შემდგომ განვითარებას. [[XX საუკუნე]]ში შექმნილმა სამეცნიერო კვლევითმა ინსტიტუტებმა უდიდეს გეოგრაფიულ წარმატებას მიაღწია და ასეთი ტემპებით წინსვლა გამოიწვევს ასევე XXI საუკუნეში ახალი გეოგრაფიული შეხედულებების, აზრებისა და თეორიების შექმნას და საბოლოოდ მათ დამუშავებას. მით უმეტეს, რომ XXI საუკუნეს გააჩნია უდიდესი [[პოტენციალი]], რამეთუ [[მეცნიერება]]ს მხარს უჭერს განვითარებული და მუდამ წინსვლითი [[ტექნიკა]]. == ფიზიკური გეოგრაფია == {{მთავარი|ფიზიკური გეოგრაფია}} ფიზიკური გეოგრაფია არის დედამიწის [[გეოგრაფიული გარსი]]ს კომპლექსურად შემსწავლელ გეოგრაფიულ მეცნიერებათა სისტემა. იგი შედგება გეოგრაფიული გარსის და მისი სტრუქტურული ნაწილების - ბუნებრივი ტერიტორიული კომპლექსების - ზოგადი თავისებურებების შემსწავლელი მეცნიერებისა (დედამიწისმცოდნეობა, ლანდშაფტმცოდნეობა, პალეოგეოგრაფია) და კერძო, გეოგრაფიული გარსის ცალკეული კომპონენტების შემსწავლელ მეცნიერებათაგან (გეომორფოლოგია, კლიმატოლოგია, ხმელეთის ჰიდროლოგია, ოკეანოლოგია, გლაციოლოგია, გეოკრიოლოგია, ნიადაგების გეოგრაფია, ბიოგეოგრაფია). :{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin: auto;" cellspacing="15" | || [[ფაილი:Cyclone Catarina from the ISS on March 26 2004.JPG|96px]] || [[ფაილი:90 mile beach.jpg|96px]] || [[ფაილი:Gavin Plant.JPG|96px]] |- | [[ბიოგეოგრაფია]] || [[კლიმატოლოგია]] & [[პალეოკლიმატოლოგია]] || [[ნაპირების გეოგრაფია]] || [[ეკოლოგიური გეოგრაფია|ეკოლ. გეოგრაფია]] & [[ეკოლოგიური მენეჯმენტი|მენეჯმენტი]] |- | [[ფაილი:Meridian convergence and spehrical excess.png|96px]] || [[ფაილი:Delicate Arch LaSalle.jpg|96px]] || [[ფაილი:Receding glacier-en.svg|96px]] ||[[ფაილი:Meander.svg|96px]] |- | [[გეოდეზია]] || [[გეომორფოლოგია]] || [[გლაციოლოგია]] || [[ჰიდროლოგია]] & [[ჰიდროგრაფია]] |- | [[ფაილი:Khajuraho-landscape.jpg|96px]] || [[ფაილი:World11.jpg|96px]] || [[ფაილი:Soil profile.jpg|96px]] || [[ფაილი:Pangea animation 03.gif|96px]] |- | [[ლანდშაფტური ეკოლოგია]] || [[ოკეანოლოგია]] || [[ნიადაგთმცოდნეობა]] || [[პალეოგეოგრაფია]] |- |} == საზოგადოებრივი გეოგრაფია == {{მთავარი|საზოგადოებრივი გეოგრაფია}} საზოგადოებრივი გეოგრაფია არის გეოგრაფიის ნაწილი, რომელიც მოიცავს ამ [[მეცნიერება|მეცნიერების]] ყველა ასპექტს, გარდა იმ საკითხებისა, რომლებიც უშუალოდ ეხება ფიზიკურ (ბუნებრივ) გარემოს, და ისეთი გეოგრაფიული დისციპლინებისა, რომლებიც შეისწავლიან წმინდა ტექნიკურ საკითხებს. :{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin: auto;" cellspacing="15" | [[ფაილი:Qichwa conchucos 01.jpg|96px]] || [[ფაილი:Pepsi in India.jpg|96px]] || [[ფაილი:Christaller model 1.jpg|96px]] || [[ფაილი:Star of life.svg|96px]] |- |[[კულტურული გეოგრაფია]] || [[განვითარების გეოგრაფია]] || [[ეკონომიკური გეოგრაფია|ეკონ. გეოგრაფია]] || [[სამედიცინო გეოგრაფია|სამედ. გეოგრაფია]] |- | [[ფაილი:British Empire 1897.jpg|96px]] || [[ფაილი:UN General Assembly.jpg|96px]] || [[ფაილი:Pyramide Comores.PNG|96px]] || [[ფაილი:ReligionSymbol.svg|96px]] |- | [[ისტორიული გეოგრაფია|ისტ. გეოგრაფია]] & [[გეოგრაფიული დრო]] || [[პოლიტიკური გეოგრაფია|პოლიტ. გეოგრაფია]] & [[გეოპოლიტიკა]] || [[მოსახლეობის გეოგრაფია|მოსახ. გეოგრაფია]] || [[რელიგია და გეოგრაფია]] |- | [[ფაილი:US-hoosier-family.jpg|96px]] || [[ფაილი:RERParisVision2025.png|96px]] || [[ფაილი:Niagara Falls 4 db.jpg|96px]] || [[ფაილი:New-York-Jan2005.jpg|96px]] |- | [[სოციალური გეოგრაფია]] || [[ტრანსპორტის გეოგრაფია]] || [[ტურიზმის გეოგრაფია]] || [[ურბანული გეოგრაფია]] |} == გეოგრაფიული აღმოჩენები == === გეოგრაფიული ობიექტების გახსნა === გეოგრაფიული აღმოჩენები - ეწოდება ახალი გეოგრაფიული ობიექტების ან კანონზომიერებების მიკვლევას. გეოგრაფიის განვითარების ადრეულ ეტაპზე უმთავრესი ყურადღება ექცეოდა [[ხმელეთი]]ს ჯერ კიდევ უცნობი ნაწილების აღმოჩენას (ტერიტორიული აღმოჩენები). შემდგომში, გეოგრაფია, როგორც მეცნიერების, განვითარებასთან ერთად სულ უფრო და უფრო მეტი მნიშვნელობა მოიპოვეს ისეთმა აღმოჩენებმა, რომლებიც ხელს უწყობდენ გეოგრაფიულ კანონზომიერებათა გამოვლინებას. გეოგრაფიული ცოდნის ჩანასახი ჯერ კიდევ პირველყოფილ საზოგადოებაში არსებობდა ლეგენდებისა და პრიმიტიული ნახატი „რუკების“ სახით. როცა ძველ ხალხებს გეოგრაფიული თვალსაწიერი გაუფართოვდათ, შეექმნათ წარმოდგენა თავიანთ ირგვლივ დასახლებულ [[სამყარო]]ზე. უფრო გვიან ჩაისახა პირველი მეცნიერული წარმოდგენა [[დედამიწა|დედამიწის]] სფერულობის შესახებ, თუმცა დასახლებული [[ქვეყანა]] კვლავ ვიწროდ იყო შემოზღუდული (მაგ.,: ძველი ბერძნების „ოიკუმენეა“). ხალხთა შორის ურთიერთობის განვითარებასთან ერთად ფართოვდება გეოგრაფიული ჰორიზონტიც. ეს პროცესი, რომელიც მონათმფლობელური და ფეოდალური წყობილების დროს თანდათან ვითარდებოდა, მკვეთრად აჩქარდა წარმოების კაპიტალური წესის ჩასახვასთან ერთად. ახლა უკვე სახმელეთო და საზღვაო ექსპედიციათა შედეგად იქმნება მეცნიერული წარმოდგენები მთლიანად დედამიწის შესახებ. ტერიტორიული აღმოჩენები აისახება მსოფლიოს გეოგრაფიულ რუკაზე. ტერიტორიული აღმოჩენები მჭიდროდაა დაკავშირებული საზოგადოების განვითარების საერთო პროცესთან. მათი სოციალურ-ისტორიული როლი საზოგადოების განვითარების სხვადასხვა ეტაპზე სხვადასხვაა. ძველი სამყაროს [[ისტორია|ისტორიიდან]] (ჩვენთვის ცნობილია [[ბერძნები|ძველ ბერძენთა]] და [[რომაელები|რომაელთა]], [[ეგვიპტელები|ძველ ეგვიპტელთა]] და [[დასავლეთი აზია|დასავლეთ აზიის]] ხალხთა აღმოჩენები). ცნობილია ზოგიერთი მოგზაურის სახელი. კართაგენელი ჰანონი (ძვ. წ. VI ს), მასალიის მკვიდრი პითეა (ძვ. წ. IV ს) და სხვ. უდიდეს შედეგებს მიაღწიეს ცნობილმა მოგზაურებმა: [[მარკო პოლო]]მ, [[ქრისტეფორე კოლუმბი|ქრისტეფორე კოლუმბმა]], [[ვასკო და გამა]]მ, [[ჯეიმზ კუკი|ჯეიმზ კუკმა]] და ა.შ. მნიშვნელოვანია ახალი აღმოჩენები, რომლებიც [[ანტარქტიდა|ანტარქტიდის]] ყინულზედა და ყინულქვეშა რელიეფის რუკაზე გადატანას უკავშირდება. მსხვილ ორო-ჰიდროგრაფიულ ერთეულთა აღმოჩენები კვლავაც მოსალოდნელია ხმელეთის ზოგიერთ მივარდნილ ნაწილში. ტერიტორიულ აღმოჩენებს გარკვეული მნიშვნელობით შეიძლება გავუტოლოთ [[ოკეანოლოგია|ოკეანოგრაფიულ]] კვლევასთან დაკავშირებული აღმოჩენებიც. იგივე ითქმის [[სპელეოლოგია|სპელეოლოგიურ]] გამოკვლევებზეც. ასე მაგ.: [[საქართველო]]ში აღმოჩენილია ასობით კარსტული [[მღვიმე]]. თუკი გასული საუკუნის 80-იანი წლებისათვის საქართველოში ცნობილი იყო 500 მ-მდე მღვიმე, ახლა მათი რაოდენობა 1500-ს უტოლდება. == გეოგრაფიული მეცნიერება საქართველოში == === საქართველოს გეოგრაფიული შესწავლის მოკლე ისტორია === საქართველოს გეოგრაფიულ შესწავლას დიდი ხნის [[ისტორია]] აქვს. შორეულ პერიოდში ქართველ მოღვაწეებს, საერო და სასულიერო პირებს სრული წარმოდგენა ჰქონდათ [[საქართველო]]სა და მის მეზობელ ქვეყნებზე. საყურადღებო გეოგრაფიულ ინფორმაციას იძლევიან X-XII სს. ცნობილი ქართველი მოღვაწეები [[გიორგი მერჩულე]], [[იოანე პეტრიწი]] და [[შოთა რუსთაველი]]. რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანში“ კარგად ჩანს მაშინდელი მსოფლიოს ფართო და ღრმა ცოდნა. მეცნიერული გეოგრაფიით დაინტერესება [[საქართველო]]ში მხოლოდ XVIII საუკუნეში დაიწყო. ამ ეპოქაში საქართველოში მოღვაწეობდა დიდი მეცნიერი [[ვახუშტი ბაგრატიონი]], რომელმაც საქართველოს გეოგრაფიულ შესწავლას ჩაუყარა საფუძველი. „[[აღწერა სამეფოსა საქართველოსა]]“ ვახუშტიმ რუსეთში დაასრულა - [[1745]] წელს. XX საუკუნემდე [[საქართველო]]სა და [[კავკასია|კავკასიის]] შესწავლა ძირითადად უცხოეთიდან ხორციელდებოდა, მ.შ. დაკვირვებასა თუ კვლევებს აწარმოებდნენ : მისიონერები, მოგზაურები, ქვეყანათმომლახველები და სხვ. საქართველოს გეოგრაფიის სისტემატური კვლევა კოლექტიური ხაზით მხოლოდ XX საუკუნიდან დაიწყო. ამ პერიოდში დაარსდა უმნიშვნელოვანესი სამეცნიერო დაწესებულებები. და სწორედ ამ ეპოქას უნდა მივაკუთვნოთ გეოგრაფიული აზროვნების ყველაზე დიდი ხანა. აქვე აღიზარდა მრავალი გამოჩენილი გეოგრაფი, რომლებმაც თავიანთი შრომებით, მნიშვნელოვანწილად განსაზღვრეს ქართული გეოგრაფიული აზრის პრინციპები, სახელდობრ : საერთო გეოგრაფიული აზროვნებისათვის დიდი წვლილია: [[ალექსანდრე ასლანიკაშვილი]]ს, [[გიორგი გეხტმანი]]ს, [[თეოფანე დავითაია]]ს, [[გრიგოლ დევდარიანი]]ს, [[ბორის დობრინინი]]ს, [[ლევ ვლადიმიროვი]]ს, [[ვსევოლოდ ზენკოვიჩი]]ს, [[მიტროფანე კორძახია]]ს, [[მელენტი სანებლიძე|მელენტი სანებლიძის]], [[ზურაბ ტატაშიძე|ზურაბ ტატაშიძის]], [[დავით უკლება]]ს, [[ბესარიონ ყავრიშვილი]]ს, [[შალვა ყიფიანი]]ს, [[იასე შაქარიშვილი]]ს, [[სერგი ცხაკაია]]ს, [[დავით წერეთელი|დავით წერეთლის]], [[ვახტანგ ჯაოშვილი]]სა და სხვათა შრომები. მიუხედავად ხანდაზმულობისა, მათ ნაშრომებს დღესაც არ დაუკარგავთ თავიანთი მეცნიერული ღირებულება. დაბოლოს, განსაკუთრებით აღსანიშნავია აგრეთვე დიდი ქართველი მკვლევარები - [[ალექსანდრე ჯავახიშვილი]] და [[ლევან მარუაშვილი]]. ალექსანდრე ჯავახიშვილი გვევლინება როგორც ბუნების მკვლევარი, ასევე ღვაწლმოსილი მეცნიერიც. მისი თაოსნობით საქართველოში დაიწყო კვლევითი და სამეცნიერო-პედაგოგიური მუშაობა, რასაც უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა. ხოლო [[ლევან მარუაშვილი]] XX საუკუნის ერთ-ერთი სახელოვანი მეცნიერი, ბუნების დიდი მკვლევარი იყო, რომელმაც [[კავკასია|კავკასიის]] გეოგრაფიის შესწავლის საქმე ახალ ეტაპზე აიყვანა. XX საუკუნის საქართველოში ფართოდ მოიკიდა ფეხი [[გეომორფოლოგია]]მ, [[კლიმატოლოგია]]მ, [[ჰიდროლოგია]]მ, [[სპელეოლოგია]]მ, [[გლაციოლოგია]]მ, [[ნიადაგების გეოგრაფია]]მ და ა.შ. დღეისათვის გეოგრაფიის სწავლება მიმდინარეობს [[თსუ|თსუ-ში]] და სხვა ინსტიტუტებში. სხვადასხვა დაწესებულებებში მოღვაწეობენ გეოგრაფიის დოქტორები, პროფესორები, აკადემიკოსები და სხვ. == გეოგრაფიული მეცნიერების სისტემა == === ფიზიკური გეოგრაფია === ფიზიკური გეოგრაფიის დანიშნულებაა დედამიწის გეოგრაფიული გარსის კომპლექსურად შესწავლა. ფიზიკური-გეოგრაფიის საფუძველია ზოგადი დედამიწისმცოდნეობა და [[ლანდშაფტმცოდნეობა]]. ზოგადი დედამიწისმცოდნეობა შეისწავლის [[გეოგრაფიული გარსი]]ს კანონზომიერებას, ხოლო ლანდშაფტმცოდნეობა - ბენებრივ ტერიტორიულ კომპლექსებს. ფიზიკური გეოგრაფიის დარგებია: * [[გეომორფოლოგია]] * [[კლიმატოლოგია]] * [[ჰიდროლოგია]] * [[ოკეანოლოგია]] * [[გლაციოლოგია]] * [[პალეოგეოგრაფია]] * [[გეოკრიოლოგია]] * [[სპელეოლოგია]] * [[ბიოგეოგრაფია]] * [[ფიტოგეოგრაფია]] * [[ნიადაგების გეოგრაფია]] * [[კარტოგრაფია]] * [[ტოპოგრაფია]] * [[გეოინფორმაციული სისტემა]] === სოციალურ-ეკონომიკური გეოგრაფია === [[საზოგადოებრივი გეოგრაფია|სოციალურ-ეკონომიკური გეოგრაფია]] არის გეოგრაფიული მეცნიერების სისტემა, რომელიც შეისწავლის საზოგადოების ტერიტორიულ ორგანიზაციას. გამოიყოფა: * [[ეკონომიკური გეოგრაფია]] * [[პოლიტიკური გეოგრაფია]] * [[კულტურული გეოგრაფია]] * [[სოციალური გეოგრაფია]] * [[ისტორიული გეოგრაფია]] === მეცნიერებათაშორისი გეოგრაფიული დისციპლინები === * [[ისტორიული გეოგრაფია]] * [[ეთნოგეოგრაფია]] * [[ანთროპოგეოგრაფია]] * [[ლინგვისტური გეოგრაფია]] * [[სამედიცინო გეოგრაფია]] * [[ვეტერინარული გეოგრაფია]] * [[სამხედრო გეოგრაფია]] * [[რეკრეაციული გეოგრაფია]] * [[მრეწველობის გეოგრაფია]] == გეოგრაფიის საერთო ცნებები და ტერმინები == === ფიზიკური გეოგრაფიის ობიექტები === [[არხი (ჰიდროგრაფია)|არხი]] - [[დაბლობი]] - [[დელტა]] - [[დინება]] - [[ველი]] - [[ვულკანი]] - [[ზეგანი]] - [[პლატო]] - [[ზღვა]] - [[კონტინენტი]] - [[კუნძული]] - [[ლაგუნა]] - [[მდინარე]] - [[მთა]] - [[მთიანეთი]] - [[მღვიმე]] - [[მყინვარი]] - [[ნახევარკუნძული]] - [[ოკეანე]] - [[რეგიონი]] - [[სრუტე]] - [[ტბა]] - [[ტყე]] - [[უდაბნო]] - [[ფიორდი]] - [[ქედი]] - [[ყურე]] - [[ჩანჩქერი]] === სოციალურ–ეკონომიკური გეოგრაფიის ობიექტები === [[დაბა]] - [[მხარე]] - [[პროვინცია]] - [[რაიონი]] - [[სახელმწიფო]] - [[სოფელი]] - [[ქალაქი]] - [[ქვეყანა]] === სხვა გეოგრაფიული ცნებები === [[გეოგრაფიული ატლასი]] - [[გეოგრაფიული გარემო]] - [[გეოგრაფიული კოორდინატები]] - [[გეოგრაფიული რაიონი]] - [[გეოგრაფიული რუკა]] - [[გლობუსი]] - [[ეკვატორი]] - [[კლიმატი]] - [[მერიდიანი]] - [[ნიადაგი]] - [[პარალელი]] - [[პოლუსი]] - [[რელიეფი]] - [[ჰორიზონტი]] == გამოჩენილი გეოგრაფები და მოგზაურები == [[ანაქსიმანდრე]] - [[იბნ ბატუტა]] - [[ვიტუს ბერინგი|ბერინგი, ვიტუს]] - [[შამპლენი, სამიუელ]] - [[კოლუმბი, ქრისტეფორე]] - [[მაგელანი, ფერნანდო]] - [[პოლო, მარკო]] - [[სტრაბონი]] - [[თალესი]] [[გამოჩენილი გეოგრაფები და მოგზაურები|''იხ. სრული ნუსხა.'']] == გეოგრაფიული დაწესებულებები == * [[გეოგრაფიის ინსტიტუტი]] * [[გეოგრაფიული საზოგადოება]] * [[ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტი]] * [[გეოგრაფიულ მეცნიერებათა საერთაშორისო კავშირი]] * [[საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი]] == იხილეთ აგრეთვე == * [[გეოგრაფიული აღმოჩენები]] * [[გეოგრაფიული სახელწოდებები]] * [[მსოფლიოს ქვეყნები]] * [[ტოპონიმიკა]] * [[ქვეყნის ნაწილები]]: [[ამერიკა]] - [[აზია]] - [[ევროპა]] - [[აფრიკა]] - [[ოკეანეთი]] == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.osgf.ge/gisgroup ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტი] * [http://ggdavid.tripod.com/georgia/geogr.htm საქართველოს გეოგრაფია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160420062752/http://ggdavid.tripod.com/georgia/geogr.htm |date=2016-04-20 }} * [http://www.geographes.fr/ Comité National Français de Géographie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170915145309/http://geographes.fr/ |date=2017-09-15 }} * [http://www.hypergeo.eu/ Hypergéo : Encyclopédie en ligne consacrée à l’épistémologie de la géographie] * [http://www.passion-geographie.com/ Premier forum francophone sur la réflexion épistémologique en Géographie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110204211308/http://www.passion-geographie.com/ |date=2011-02-04 }} * [http://www.rgo.ru/ რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება] * [http://biogeografers.dvo.ru Кафанов А. И., Кудряшов В. А., 2005. Классики биогеографии : биобиблиографический указатель] * [http://www.geo.pu.ru Официальный сайт факультета географии и геоэкологии СПбГУ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071109124835/http://www.geo.pu.ru/ |date=2007-11-09 }} * [http://www.geogr.msu.ru Официальный сайт географического факультета МГУ им. М. В. Ломоносова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230122035206/http://www.geogr.msu.ru/ |date=2023-01-22 }} == ლიტერატურა == {{ქსე|3|60-63}} * Григорьев А. А., Закономерности строения и развития географической среды, М., 1966; * Берг, Л. С., Ландшафтно-географические зоны СССР. М.—Л., 1947-52; * Арманд Д. Л., Наука о ландшафте, М., 1975; * Мильков Ф. Н., Ландшафтная сфера Земли, М., 1970; * Развитие физико-географических наук (XVII–XX вв.), М., 1975; * Магидович И. П., Очерки по истории географических открытий, 3 изд., М., 1967; * Джеймс П., Мартин Дж. Все возможные миры. История географических идей. М.: Прогресс, 1988; * Саушкин Ю.Г. Географическая наука в прошлом, настоящем, будущем: Пособие для учителей. М.: 1980; * Гумбольдт А., Сосмос, М., 1866. * ალფენიძე მ., ელიზბარაშვილი ე., ხარაძე კ. ზოგადი ფიზიკური გეოგრაფია, თბ., თსუ გამომცემლობა, 2003. {{გეოგრაფია}} [[კატეგორია:გეოგრაფია|*]] l79qepizgyxfuevouqo72vt0qrb7pxo 0 1651 5398059 4892485 2026-05-22T18:37:12Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 6 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398059 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქვეყანა2 |სრული სახელი = დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო |მშობლიური სახელი = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |სახელი = გაერთიანებული სამეფო |დროშა = Flag of the United Kingdom.svg |ალტ დროშა = A flag featuring both cross and saltire in red, white and blue |გერბი = Coat of arms of the United Kingdom (2022, variant 2).svg |ალტ გერბი = Coat of arms containing shield and crown in centre, flanked by lion and unicorn |სიმბოლოს ტიპი = {{nowrap|[[გაერთიანებული სამეფოს სამეფო გერბი|სამეფო გერბი]]}} |ეროვნული ჰიმნი = {{nowrap|„[[გაერთიანებული სამეფოს ჰიმნი|God Save the King]]“<ref>''[https://www.royal.uk/national-anthem ეროვნული ჰიმნი]'', ბრიტანეთის მონარქიის ოფიციალური საიტი. ციტირების თარიღი: 10 სექტემბერი, 2022.</ref>}}<br><center>[[ფაილი:U.S. Navy Band - God Save the King.oga]]</center> |რუკა = Europe-UK.svg |ალტ რუკა = Two islands to the northwest of continental Europe. Highlighted are the larger island and the northeastern fifth of the smaller island to the west. |რუკის წარწერა = გაერთიანებული სამეფოს მდებარეობა ევროპაში |რუკის სიგანე = 300პქ |ოფიციალური ენები = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]] |რეგიონული ენები = [[შოტლანდიურ-გელური ენა|შოტლანდიური]], {{nowrap|[[ოლსტერულ-შოტლანდიური ენა|ოლსტერულ-შოტლანდიური]]}}, [[უელსური ენა|უელსური]], [[კორნული ენა|კორნული]], [[ირლანდიური ენა|ირლანდიური]], [[შოტლანდიურ-გელური ენა|შოტლანდიურ-გელური]]<!--Keep "Scottish Gaelic"; people will find "Gaelic" confusing, as the Irish language is also commonly called "Gaelic"--><ref>{{cite web|url=http://conventions.coe.int/treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?CL=ENG&NT=148&VL=1|title=List of declarations made with respect to treaty No. 148|publisher=[[ევროპის საბჭო]]|accessdate=12 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212175720/http://conventions.coe.int/treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?CL=ENG&NT=148&VL=1|archivedate=12 დეკემბერი 2013}}</ref> |ეთნიკური ჯგუფები = {{unbulleted list | 87.1%&nbsp;[[თეთრკანიანები]] | 7.0%&nbsp;[[ბრიტანელი აზიელები|აზიელები]] | 3.0%&nbsp;[[შავკანიანი ბრიტანელები|შავკანიანები]] | 2.0%&nbsp;შერეული | 0.9%&nbsp;სხვები<ref>[http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-and-quick-statistics-for-local-authorities-in-the-united-kingdom---part-1/rft-ks201uk.xls 2011 Census: KS201UK Ethnic group, local authorities in the United Kingdom ONS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160123182221/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-and-quick-statistics-for-local-authorities-in-the-united-kingdom---part-1/rft-ks201uk.xls |date=2016-01-23 }}, Retrieved 21 October 2013</ref> }} |ეთნიკური ჯგუფების წელი = 2011 |ეთნოქორონიმი = ბრიტანელი, ბრიტონი |დედაქალაქი = [[ლონდონი]] |latd = 51 | latm = 30 | latNS = N | longd = 0 | longm = 7 | longEW = W |უდიდესი ქალაქი = დედაქალაქი |მთავრობის ტიპი = [[პარლამენტარიზმი|საპარლამენტო]] [[კონსტიტუციური მონარქია]] |ლიდერის ტიტული1 = [[გაერთიანებული სამეფოს მონარქები|მონარქი]] |ლიდერის სახელი1 = {{nowrap|[[ჩარლზ III]]}} |ლიდერის ტიტული2 = [[გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერის სახელი2 = [[კირ სტარმერი]] |საკანონმდებლო ორგანო = [[გაერთიანებული სამეფოს პარლამენტი|პარლამენტი]] |ზედა პალატა = {{nowrap|[[ლორდთა პალატა]]}} |ქვედა პალატა = {{nowrap|[[თემთა პალატა (გაერთიანებული სამეფო)|თემთა პალატა]]}} |დამოუკიდებლობის ტიპი = [[გაერთიანებული სამეფოსისტორია|ფორმირება]] |მნიშვნელოვანი მოვლენა1 = {{nowrap|[[უნიის აქტი (1707)|უნიის აქტი 1707]]}} |მოვლენის თარიღი1 = {{nowrap|1 მაისი, 1707}} |მნიშვნელოვანი მოვლენა2 = {{nowrap|[[უნიის აქტი (1800)|უნიის აქტი 1800]]}} |მოვლენის თარიღი2 = {{nowrap|1 იანვარი, 1801}} |მნიშვნელოვანი მოვლენა3 = {{nowrap|[[ანგლო-ირლანდიური ხელშეკრულება|ანგლო-ირლანდიური<br /> ხელშეკრულება]]}} |მოვლენის თარიღი3 = {{nowrap|6 დეკემბერი, 1922}} |ფართობის ადგილი = 78-ე |ფართობი = 242,495<ref>{{cite journal |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012/Table03.pdf |title=Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density |publisher=United Nations Statistics Division |year=2012 |accessdate=9 August 2015}}</ref> |წყლის პროცენტულობა = 1.34 |მოსახლეობის შეფასების ადგილი = 22-ე |მოსახლეობის შეფასება = 67 886 004<ref>{{Cite web|url=https://population.un.org/wpp/Download/Standard/Population/|title=World Population Prospects - Population Division - United Nations|website=population.un.org|access-date=31 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200604174948/https://population.un.org/wpp/Download/Standard/Population/|archivedate=4 ივნისი 2020}}</ref> |მოსახლეობის აღწერა = 63 182 178<ref name="pop_census">{{cite web |url=http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/census/2011/uk-census/index.html |title=2011 UK censuses |publisher=Office for National Statistics |accessdate=17 December 2012 |archive-date=31 იანვარი 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160131125807/http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/census/2011/uk-census/index.html }}</ref> |მოსახლეობის შეფასების წელი = 2020 |მოსახლეობის აღწერის წელი = 2011 |მოსახლეობის აღწერის ადგილი = 22-ე |მოსახლეობის სიმჭიდროვე = 270.7 |მოსახლეობის სიმჭიდროვის ადგილი = 50-ე |მშპ-ის მუპ-ის წელი = 2019 |მშპ-ის მუპ = $3.131 &nbsp;ტრილიონი<ref name="IMFWEOUK">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=14&pr.y=17&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=112&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |accessdate=30 October 2019}}</ref> |მშპ-ის მუპ-ის ადგილი = მე-9 |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე = $46 827<ref name="IMFWEOUK"/> |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = 26-ე |მშპ-ის ნომინალის წელი = 2019 |მშპ-ის ნომინალის ადგილი = მე-6 |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე = $41 030<ref name="IMFWEOUK"/> |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = მე-20 |მშპ-ის ნომინალი = $2.744<ref name="IMFWEOUK"/> ჯინის წელი = 2018 |ჯინის ცვლილება = decrease |ჯინი = 33.5 |ჯინის სქოლიო = <ref name="eurogini">{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tessi190&plugin=1 |title=Gini coefficient of equivalised disposable income - EU-SILC survey |publisher=[[Eurostat]] |website=ec.europa.eu |access-date=22 June 2020}}</ref> |ჯინის ადგილი = 33-ე |აგი-ს წელი = 2018<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |აგი-ს ცვლილება = steady<!--increase, decrease, or steady--> |აგი = 0.920<!--number only, between 0 and 1--> |აგი-ს სქოლიო = <ref>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2019.pdf |title=Human Development Report 2019 |publisher=United Nations Development Programme |date=2019 |accessdate=9 December 2019}}</ref> |აგი-ს ადგილი = მე-15 |ვალუტა = [[გირვანქა სტერლინგი]] |ვალუტის კოდი = GBP |სასაათო სარტყელი = [[UTC±00:00]] |UTC-ის გადაწევა = &#8203; |სასაათო სარტყელი DST = [[UTC+01:00]] |UTC-ის გადაწევა DST-ზე = +1 |თარიღის ფორმატი = დდ/თთ/წწწწ&nbsp; |მოძრაობის მიმართულება = მარცხენა |სატელეფონო კოდი = [[გაერთიანებული სამეფოს სატელეფონო ნომრები|+44]] |ქვეყნის ზედა დონის დომენი = [[.uk]] }} '''დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო''', ცნობილი როგორც '''გაერთიანებული სამეფო''' ('''UK''' ან '''U.K.''')<ref>{{cite web |at=10.2 Definitions |title=Toponymic guidelines for the United Kingdom |url=https://www.gov.uk/government/publications/toponymic-guidelines |website=GOV.UK |author=United Kingdom Permanent Committee on Geographical Names |date=May 2017 |quote=usually shortened to United Kingdom ... The abbreviation is UK or U.K.}}</ref> ან '''დიდი ბრიტანეთი''' — [[სუვერენული სახელმწიფო]] დასავლეთ [[ევროპა]]ში, [[ბრიტანეთის კუნძულები|ბრიტანეთის კუნძულებზე]]. მოიცავს კუნძულ [[დიდი ბრიტანეთი (კუნძული)|დიდი ბრიტანეთს]], [[ირლანდია (კუნძული)|კუნძულ ირლანდიის]] ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროს და მრავალ პატარა კუნძულს.<ref>{{cite web |title=Definition of Great Britain in English |url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/Great-Britain?q=Great+Britain |publisher=Oxford University Press |accessdate=29 October 2014 |quote=Great Britain is the name for the island that comprises England, Scotland and Wales, although the term is also used loosely to refer to the United Kingdom. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160814114302/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/great-britain?q=Great+Britain |archivedate=14 აგვისტო 2016 }}</ref> მას ერთი სახმელეთო მეზობელი ჰყავს — [[ირლანდია]]. სახმელეთო საზღვრების გარდა, დიდი ბრიტანეთი გარშემორტყმულია [[ატლანტის ოკეანე|ატლანტის ოკეანით]], აღმოსავლეთით - [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთის ზღვით]], სამხრეთით - [[ლა-მანშის სრუტე|ლა-მანშის სრუტითა]] და სამხრეთ-დასავლეთით - [[კელტების ზღვა|კელტების ზღვით]]. დიდ ბრიტანეთსა და ირლანდიას ერთმანეთისგან [[ირლანდიის ზღვა]] ჰყოფს. ქვეყანა [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]] უკავშირდება [[ევროგვირაბი]]თ. გააჩნია მსოფლიოში მე-12 ყველაზე გრძელი სანაპირო ზოლი. ფართობი – 240 000 კმ². მმართველობის მხრივ არის [[უნიტარული სახელმწიფო|უნიტარული]] [[საპარლამენტო სისტემა|საპარლამენტო დემოკრატია]] და [[კონსტიტუციური მონარქია]].<ref>[http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/HowtheMonarchyworks/Whatisconstitutionalmonarchy.aspx The British Monarchy, "What is constitutional monarchy?"]. Retrieved 17 July 2013</ref><ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uk.html "United Kingdom"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190107065049/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uk.html |date=2019-01-07 }} CIA ''The World Factbook'']. Retrieved 17 July 2013</ref> ამჟამინდელი მონარქია მეფე [[ჩარლზ III]]. დედაქალაქი არის [[ლონდონი]], გლობალური ქალაქი და ფინანსური ცენტრი 10,3 მილიონი მცხოვრებით.<ref>The 30 Largest Urban Agglomerations Ranked by Population Size at Each Point in Time, 1950–2030, [http://esa.un.org/unpd/wup/CD-ROM/ World Urbanization Prospects, the 2014 revision] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150218125411/http://esa.un.org/unpd/wup/CD-ROM/|date=18 February 2015}}, Population Division of the [[United Nations Department of Economic and Social Affairs]]. Retrieved 22 February 2015.</ref> გაერთიანებულ სამეფოში შედის ოთხი ქვეყანა: [[ინგლისი]], [[შოტლანდია]], [[უელსი]] და [[ჩრდილოეთ ირლანდია]].<ref name="page823">{{cite web |url=http://www.number10.gov.uk/Page823 |title=Countries within a country |date=10 January 2003 |publisher=Prime Minister's Office |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080909013512/http://www.number10.gov.uk/Page823 |archivedate=9 სექტემბერი 2008 |url-status=dead |accessdate=8 March 2015 |archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080909013512/http://www.number10.gov.uk/Page823 }}</ref> მათი დედაქალაქები, შესაბამისად, არის: [[ლონდონი]], [[ედინბურგი]], [[კარდიფი]] და [[ბელფასტი]]. ინგლისის გარდა, ქვეყნებს აქვთ თავიანთი ჩამოყალიბებული მთავრობები,<ref name="devoladmins">{{cite web|url=https://www.gov.uk/devolution-of-powers-to-scotland-wales-and-northern-ireland#devolved-administrations|title=Devolution of powers to Scotland, Wales and Northern Ireland|publisher=United Kingdom Government|accessdate=17 April 2013|quote=In a similar way to how the government is formed from members from the two Houses of Parliament, members of the devolved legislatures nominate ministers from among themselves to comprise executives, known as the devolved administrations...}}</ref> თითოეული განსხვავებული უფლებამოსილებით.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/7859034.stm|title=Fall in UK university students|date=29 January 2009|work=BBC News}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.transport-research.info/web/countryprofiles/uk.cfm|title=Country Overviews: United Kingdom|publisher=Transport Research Knowledge Centre|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100404062853/http://www.transport-research.info/web/countryprofiles/uk.cfm|archivedate=4 April 2010|url-status=dead|accessdate=28 March 2010}}</ref> სხვა ძირითად ქალაქებს მიეკუთვნება: [[ბირმინგემი]], [[გლაზგო]], [[ლიდზი]], [[ლივერპული]] და [[მანჩესტერი]]. ახლომდებარე [[მენი]], [[გერნზი]] და [[ჯერზი]] გაერთიანებულ სამეფოს არ ეკუთვნის; ისინი წარმოადგენენ სამეფოს დაქვემდებარებაში მყოფ [[გვირგვინის მიწები|გვირგვინის მიწებს]], რომელთა წარმომადგენელი და მცველი დიდი ბრიტანეთის მთავრობაა.<ref>{{cite web |url=http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012517 |archivedate=15 October 2012 |title=Key facts about the United Kingdom |archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20121015000000/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012517 |accessdate=6 March 2015 |publisher=[[Directgov]] |quote=The full title of this country is 'the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'. Great Britain is made up of England, Scotland and Wales. The United Kingdom (UK) is made up of England, Scotland, Wales and Northern Ireland. 'Britain' is used informally, usually meaning the United Kingdom.<br /> The Channel Islands and the Isle of Man are not part of the UK. |url-status=dead}}</ref> ბრიტანეთის გავლენა მკაფიოდ შეინიშნება მისი ყოფილი კოლონიების ენაში, კულტურასა და პოლიტიკურ სისტემაში.<ref>[[გაერთიანებული სამეფო#refHogg|Hogg]], p.&nbsp;424 chapter 9 ''English Worldwide'' by [[David Crystal]]: "approximately one in four of the worlds population are capable of communicating to a useful level in English".</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2004/oct/28/uselections2004.usa4|title=Explaining the 'Anglosphere'|first=Glenn|last=Reynolds|date=28 October 2004|website=the Guardian}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/Internal/150757/head_of_the_commonwealth/|title=Head of the Commonwealth|publisher=Commonwealth Secretariat|accessdate=9 October 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100706045334/http://www.thecommonwealth.org/Internal/150757/head_of_the_commonwealth/|archivedate=6 July 2010}}</ref><ref>{{cite book|editor1-last=Arjomand|editor1-first=Saïd Amir|title=Constitutionalism and political reconstruction|date=2007|publisher=Brill|isbn=978-90-04-15174-1|pages=92–94|chapter-url=https://books.google.com/?id=kYmmnYKEvE0C&lpg=PA93&pg=PA94#v=onepage&q&f=false|author1=Julian Go|chapter=A Globalizing Constitutionalism?, Views from the Postcolony, 1945-2000}}</ref>{{sfn|Ferguson|2004|p=307}} ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტით, გაერთიანებული სამეფოს ეკონომიკა მსოფლიოში მე-6 უდიდესია, ხოლო მთლიანი შიდა პროდუტის (PPP) მიხედვით მე-9 ადგილს იკავებს. გააჩნია მაღალშემოსავლიანი ეკონომიკა და ადამიანის განვითარების ინდექსის ძალიან მაღალი რეიტინგი (მსოფლიოში მე-14 ადგილი). იყო მსოფლიოში პირველი ინდუსტრიული ქვეყანა და უპირველესი ძალა XIX-XX საუკუნეების დასაწყისში.<ref>{{cite book |title=The First Industrial Nation: the Economic History of Britain, 1700–1914 |url=https://archive.org/details/firstindustrialn00unse |publisher=Routledge |location=London |author=Mathias, P. |year=2001 |isbn=978-0-415-26672-7}}</ref><ref name="ferguson">{{cite book |last=Ferguson |first=Niall |year=2004 |title=Empire: The rise and demise of the British world order and the lessons for global power |url=https://archive.org/details/empire00nial |url-access=registration |publisher=Basic Books |location=New York |isbn=978-0-465-02328-8|ref=harv}}</ref> დიდი ბრიტანეთი რჩება დიდ ძალად, საერთაშორისო მასშტაბის მნიშვნელოვანი ეკონომიკური, კულტურული, სამხედრო, სამეცნიერო და პოლიტიკური გავლენით.<ref>{{cite book |author1=T.V. Paul |author2=James J. Wirtz |author3=Michel Fortmann |title=Balance of Power |publisher=State University of New York Press |year=2005 |pages=59, 282 |isbn=978-0-7914-6401-4 |url=https://www.google.com/books?id=9jy28vBqscQC&pg=PA59&dq="Great+power"}} ''Accordingly, the great powers after the Cold War are Britain, China, France, Germany, Japan, Russia and the United States'' p. 59</ref><ref name="David M. McCourt">{{cite book |last=McCourt |first=David |title=Britain and World Power Since 1945: Constructing a Nation's Role in International Politics |publisher=[[University of Michigan Press]] |year=2014 |location=United States |pages= |isbn=978-0-472-07221-7 |url=https://books.google.com/?id=lwpOnwEACAAJ&dq=Britain+and+World+Power+Since+1945:+Constructing+a+Nation%27s+Role+in+International+Politics}}</ref> არის ბირთვული კლუბის წევრი; სამხედრო ხარჯების მიხედვით იკავეს მსოფლიოს მე-6 პოზიციას.<ref>{{cite web |url=https://www.iiss.org/-/media//documents/publications/the%20military%20balance/mb18/top-15-defence-budgets-2017.jpg?la=en |title=IISS Military Balance 2017 |accessdate=6 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180215024400/https://www.iiss.org/-/media//documents/publications/the%20military%20balance/mb18/top-15-defence-budgets-2017.jpg?la=en |archivedate=15 თებერვალი 2018 }}</ref> 1946 წლის პირველი სესიიდან მოყოლებული, არის გაეროს უსაფრთხოების საბჭოს მუდმივი წევრი. გაერთიანებული სამეფო არის [[ერთა თანამეგობრობა|ერთა თანამეგობრობის]], [[ევროპის საბჭო]]ს, [[დიდი შვიდეული]]ს, [[დიდი ოცეული]]ს, [[ნატო]]ს, [[ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია|ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის]] (OECD), [[ინტერპოლი]]ს, [[მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია|მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის]] მოწინავე წევრი. იგი [[1973]] წლის 1 იანვრიდან, 47 წლის განმავლობაში, [[2020]] წლის 31 იანვრამდე იყო [[ევროკავშირი]]ს წევრი. == სახელწოდება == * '''ოფიციალური''': ქართულად — დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო; ინგლისურად - UK; United Kingdom; United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. * '''ეტიმოლოგია''' — დიდი ბრიტანეთი (Great Britain) კუნძულებს ჰქვია. სახელი [[ბრიტები]]ს ტომისაგან მომდინარეობს. ეთნონიმის მნიშვნელობაა „დახატული“, რაც კუნძულების უძველეს მცხოვრებთა სხეულის მოხატვის (ტატუირების) ტრადიციას უნდა უკავშირდებოდეს. ასევე შესაძლებელია სახელი აიხსნას კელტური ქალღმერთის — ''ბრიგიდის'' სახელის მიხედვით. * '''ქვეყნის კოდი''' — GB. == ისტორია == {{მთავარი|ინგლისის ისტორია}} [[ფაილი:Edinburgh Scottish Parliament01 2006-04-29.jpg|thumb|შოტლანდიის პარლამენტის შენობა|upright]] [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] ბოლოს ძლიერი ცენტრალიზებული სახელმწიფო. [[1707]] წელს მიღებული იქნა აქტი [[ინგლისი]]სა და [[შოტლანდია|შოტლანდიის]] კავშირის შესახებ, [[1801]] წელს გაერთიანდა [[ბრიტანეთი]] და [[ირლანდია]]. [[1918]] წელს [[ჩრდილოეთი ირლანდია]] ინკორპორირებულ იქნა გაერთიანებულ სამეფოში. [[1931]] წელს — შეიქმნა [[ბრიტანეთის თანამეგობრობა]], რომელიც 54 ქვეყანას (ყოფილ დომინიონებსა და კოლონიებს) აერთიანებს. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ დაიწყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] დაშლა. უკანასკნელ წლებში შოტლანდიისა და [[უელსი]]ს მოსახლეობა აქტიურად ითხოვდა საკუთარი პარლამენტების შექმნას. ჩრდილოეთ ირლანდიის მოსახლეობის კათოლიკური ნაწილი კი მოითხოვს შეერთებას ირლანდიის რესპუბლიკასთან. ამან გამოიწვია სამეფოს ამ ნაწილში სამოქალაქო ომის დაწყება [[1961]] წელს. [[1994]] წელს მიღწეულ იქნა შეთანხმება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ, თუმცა პრობლემის საბოლოო მოწესრიგებამდე ალბათ ჯერ კიდევ შორია. [[1993]] წელს რატიფიცირებულ იქნა [[მაასტრიხტის შეთანხმება]]. უკანასკნელ წლებში ბრიტანეთის სახელმწიფო მოწყობაში სერიოზული ცვლილებები განხორციელდა, კერძოდ, ედინბურგსა და კარდიფში — შეიქმნა შოტლანდიისა და უელსის ასამბლეები. == გეოგრაფია და ბუნება == {{მთავარი|გაერთიანებული სამეფოს გეოგრაფია}} [[ფაილი:United Kingdom georgian labelled.png|thumb|left|[[გაერთიანებული სამეფოს ქვეყნები]]|upright]] გაერთიანებული სამეფო მდებარეობს დასავლეთ [[ევროპა]]ში, [[ბრიტანეთის კუნძულები|ბრიტანეთის კუნძულებზე]]. მას ერთი სახმელეთო მეზობელი ჰყავს - [[ირლანდია]]. [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა ქვეყნის გეოპოლიტიკურმა მდებარეობამ. რელიეფი ჩრდილოეთით და დასავლეთით [[მთა|მთიანია]]. [[ევროკავშირი]]ს მასშტაბით სამეფო [[ენერგეტიკული რესურსები]]თ უმდიდრესი ქვეყანაა. გამოირჩევა წყალუხვი ჰიდროგრაფიული ქსელი, კლიმატი ძირითადად ყალიბდება [[ატლანტის ოკეანე|ატლანტის ოკეანის]] გავლენით. დასავლეთი რაიონები ტენიანობით გამოირჩევა. უდიდესი ყურადღება ექცევა ბუნების დაცვას. მოქმედებს 15 ეროვნული პარკი. [[ბენ-ნევისი]] 1343 მ. სიმაღლით სამეფოს უმაღლესი მწვერვალია. გაერთიანებული სამეფოს ფართობი დაახლ. 245 000 კვ. კმ-ია. იგი მდებარეობს [[ჩრდილო ატლანტიკური ოკეანე|ჩრდილო ატლანტიკურ ოკეანესა]] და [[ჩრდილოეთის ზღვა]]ს შორის და გამოყოფილია საფრანგეთისაგან [[ლა-მანშის სრუტე|ლა-მანშის სრუტით]]. * '''ფართობი''' — 244 013 კვ. კმ. საზღვრები: მთლიანი — 8257 კმ; [[ინგლისი]] და [[უელსი]] — 3880 კმ; [[შოტლანდია]] — 4023 კმ; [[ჩრდილოეთი ირლანდია]] — 354 კმ. გეოგრაფიული რაიონები — შოტლანდიისა და ანტრიმის მაღლობები, ტბათა რაიონი, ლეინისა და გოუერის ნახევარკუნძულები. * '''ბუნება''': მთათა სისტემები — [[ბრეკონ-ბიკონსი]], [[კამბრიის მთები]], [[გრამპიანის მთები|გრამპიანი]], [[პენინები]]. უმაღლესი მწვერვალი — [[ბენ-ნევისი]] 1344 მ; მთ. მდინარეები (კმ) — ბანი, დიი, ერნი, სევერნი, [[თემზა]] 338; უდ. ტბა (კვ.კმ) — [[ლოხ-ნესი]] 396; მთავარი კუნძულები (კვ. კმ) — დიდი ბრიტანეთი 229 885, ირლანდია 14 120 (სულ 84 420), ჰებრიდის კუნძულები 7283, შეტლანდის კუნძულები 1433, ორკნის კუნძულები 976; კლიმატი — ოკეანური, ზომიერი. * '''ბუნებრივი რესურსები''' — [[ქვანახშირი]], [[ნავთობი]], [[ბუნებრივი აირი]], [[კალა]], [[კირქვა]], [[რკინის მადანი]], [[მარილი]], [[თიხა]], [[ცარცი]], [[თაბაშირი]], [[ტყვია]], სასოფლო-სამეურნეო მიწები. == სახელმწიფო წყობა == {{მთავარი|გაერთიანებული სამეფოს პოლიტიკური მოწყობა}} [[ფაილი:Westminster palace.jpg|thumb|[[ვესტმინსტერის სასახლე]] გაერთიანებული სამეფოს პარლამენტის შენობა|left]] * '''სიმბოლოები''': ჰიმნი — God Save the King (Queen); სამეფო დევიზი - Dieu et mon droit. * '''პოლიტიკური სისტემა''' — უნიტარული სახელმწიფო, საპარლამენტო მონარქია. * '''სახელმწიფოს მეთაური''' — ბრიტანეთში მეფობენ უინძორთა დინასტიის წარმომადგენლები. XX საუკუნის მონარქები: [[ედუარდ VII]] (1901-10), [[ჯორჯ V]] (1910-36), [[ედუარდ VIII]] (1936), [[ჯორჯ V]] (1936-52), დედოფალი [[ელისაბედ II]] (ELIZABETH II, რიგით მე-40 ბრიტანელი მონარქი, ტახტზეა1952 წლიდან). * '''მთავრობის მეთაური ''' — პრემიერ-მინისტრი [[ტერეზა მეი]] (2016). * '''საკანონმდებლო ორგანო''' — ორპალატიანი პარლამენტი: [[ლორდთა პალატა]] (738 წევრი) და [[თემთა პალატა]] (646 წევრი). * '''პარტიები''' — [[კონსერვატიული პარტია (გაერთიანებული სამეფო)|კონსერვატიული პარტია]] (ლიდერი [[ტერეზა მეი]], დაარს. მე-17 საუკუნის ბოლოს), [[ლეიბორისტული პარტია (გაერთიანებული სამეფო)|ლეიბორისტული პარტია]], ლიდერი [[ჯერემი კორბინი]], დაარს. 1890, ლიბერალ-დემოკრატიული პარტია (ლიდერი [[ტიმ ფერონი]]). მთავრობას ხელმძღვანელობს პრემიერ-მინისტრი, 2016 წლიდან, [[ტერეზა მეი]]. == ადმინისტრაციული დაყოფა == {{მთავარი|ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები}} [[ფაილი:Map of the administrative geography of the United Kingdom.png|მინი|გაერთიანებული სამეფოს ადმინისტრაციული ერთეულები]] გაერთიანებული სამეფო არის [[ინგლისი]]ს, [[შოტლანდია|შოტლანდიის]], [[უელსი]]სა და [[ჩრდილოეთი ირლანდია|ჩრდილოეთ ირლანდიის]] პოლიტიკური გაერთიანება. სამეფო გვირგვინის ქვეშ მყოფი ტერიტორიებია: [[გერნსი]], [[ჯერსი]] და [[მენი]], რომელთაც განსაკუთრებული სტატუსი აქვთ. * '''სამფლობელოები'''. დიდ ბრიტანეთს ეკუთვნის აგრეთვე რამდენიმე მცირე სამფლობელო: [[ანგილია]]; [[ბერმუდის კუნძულები]]; [[ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები]]; [[კაიმანის კუნძულები]]; [[ფოლკლენდის კუნძულები]]; [[გიბრალტარი]]; [[მონსერატი]]; [[პიტკერნის კუნძულები]]; [[წმინდა ელენე, ამაღლება და ტრისტანი-და-კუნია]]; [[სამხრეთი ჯორჯია და სამხრეთ სენდვიჩის კუნძულები]]; [[ბრიტანეთის ინდოეთის ოკეანის ტერიტორია]]; [[ტერქსისა და კაიკოსის კუნძულები]]. == დემოგრაფია == {{მთავარი|გაერთიანებლი სამეფოს დემოგრაფია}} აღწერა გაერთიანებული სამეფოს ყველა წევრ ქვეყანაში ერთად, ათ წელიწადში ერთხელ ტარდება.<ref>{{cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604093106/http://www.statistics.gov.uk/geography/census_geog.asp |url=http://www.statistics.gov.uk/geography/census_geog.asp |title=Census Geography |publisher=Office for National Statistics |archivedate=4 June 2011 |date=30 October 2007 |accessdate=14 April 2012 |url-status=dead}}</ref> 63 181 775 მოსახლეობით ([[2011]] წლის აღწერით),<ref name="2011census">{{cite web |url=http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_292378.pdf |title=2011 Census: Population Estimates for the United Kingdom |publisher=Office for National Statistics |date=27 March 2011 |accessdate=18 December 2012 |archive-date=5 იანვარი 2016 |archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_292378.pdf }}</ref> სამეფო მესამე ქვეყანაა ევროკავშირში, ხოლო 22-ე უდიდესი – მსოფლიოში. ძირითადი მკვიდრნი არიან [[ინგლისელები]] (81,5 %), [[შოტლანდიელები]] (9,6 %), [[ირლანდიელები]] (2,4 %), [[უელსელები]] (1,9 %) და [[ჩრდილოეთ ირლანდიელები]] (1,8 %). აქ ცხოვრობს ასევე 4 მლნ-ზე მეტი უცხოელი, რომლებიც ძირითადად ჩავიდნენ [[ერთა თანამეგობრობა|თანამეგობრობის]] ქვეყნებიდან. გაერთიანებული სამეფო ურბანიზაციის სამაგალითო ქვეყანაა. მოსახლეობის 91 % ცხოვრობს [[ქალაქი|ქალაქში]]. ინგლისის მოსახლეობა 2011 წლის მონაცემებით დაახლოებით 53 მილიონია.<ref name="2011 UK censuses">{{cite web |url=http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/census/2011/uk-census/index.html |title=2011 UK censuses |publisher=Office for National Statistics |accessdate=18 December 2012 |archive-date=31 იანვარი 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160131125807/http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/census/2011/uk-census/index.html }}</ref> ის მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა: 2015 წლის შუა პერიოდში 420 ადამიანი ცხოვრობდა კვადრატულ კილომეტრზე.<ref name="pop2015">{{cite web |url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/latest |title=Population Estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland, Mid-2015 |publisher=Office for National Statistics |date=23 June 2016}}</ref> განსაკუთრებით მჭიდროდ დასახლებულია ლონდონი და ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი.<ref>{{cite news |title=England is most crowded country in Europe |url=https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/2967374/England-is-most-crowded-country-in-Europe.html |newspaper=The Daily Telegraph |accessdate=5 September 2009 |location=London |first=Urmee |last=Khan |date=16 September 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090507120534/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/2967374/England-is-most-crowded-country-in-Europe.html |archivedate=7 მაისი 2009 }}</ref> 2011 წლის აღწერის შედეგად შოტლანდიის მოსახლეობამ 5,3 მილიონი შეადგინა,<ref>{{cite web |title=Scotland's population at record high |url=https://www.theguardian.com/uk/2012/dec/17/scotland-population-record-high |newspaper=The Guardian |author=Carrell, Severin |accessdate=18 December 2012 |location=London |date=17 December 2012}}</ref> უელსმა – 3,06 მილიონი, ხოლო ჩრდილოეთ ირლანდიამ – 1,81 მილიონით.<ref name="2011 UK censuses"/> 2017 წელს საშუალო შობადობის მაჩვენებელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით შეადგენდა 1,7 ბავშვს/ქალზე.<ref>{{cite web|title=Vital statistics: population and health reference tables|url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/vitalstatisticspopulationandhealthreferencetables|website=Office for National Statistics|accessdate=6 March 2018}}</ref> აღნიშნული მაჩვენებელი 1964 (2,95 ბავშვი/ქალზე)<ref name="Boseley">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2008/jul/14/familyandrelationships.women |title=The question: What's behind the baby boom? |last=Boseley |first=Sarah |date=14 July 2008 |work=The Guardian |page=3 |accessdate=28 August 2009 |location=London}}</ref> და 1815 (6.02 ბავშვი/ქალზე)<ref>{{citation|url=https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=GBR|title=Total Fertility Rate around the world over the last centuries|author=Max Roser|date=2014|work=[[Our World In Data]], [[Gapminder Foundation]]|access-date=10 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190705121623/https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=GBR|archive-date=5 July 2019|url-status=dead}}</ref> წლების შედეგებს მნიშვნელოვნად ჩამორჩება, თუმცა აღემატება 2001 წლის (1,63 ბავშვი/ქალზე) მაჩვენებელს.<ref name="TFR">{{cite web |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/vsob1/vital-statistics--population-and-health-reference-tables/spring-2014-update/annual-table.xls |title=Vital Statistics: Population and Health Reference Tables (February 2014 Update): Annual Time Series Data |publisher=[[Office for National Statistics|ONS]] |accessdate=27 April 2014 |archive-date=27 აპრილი 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140427033024/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/vsob1/vital-statistics--population-and-health-reference-tables/spring-2014-update/annual-table.xls }}</ref> 2011 წელს, ახალშობილთა 47,3 % დაუქორწინებელ ქალებზე მოდიოდა.<ref>[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&plugin=0&language=en&pcode=tps00018 Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table]. Eurostat (26 February 2013). Retrieved 12 July 2013.</ref> 2018 წელს გაერთიანებული სამეფოს მოსახლეობის საშუალო ასაკი შეადგენდა 41,7 წელს.<ref>{{citation|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uk.html|title=World Factbook EUROPE : United Kingdom|work=[[The World Factbook]]|date=12 July 2018|accessdate=13 აგვისტო 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107065049/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uk.html|archivedate=7 იანვარი 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190107065049/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uk.html |date=7 იანვარი 2019 }}</ref> * '''რელიგია''' — [[ანგლიკანიზმი]], [[კათოლიციზმი]], [[პრესვიტერიანიზმი]]. * '''ქალაქები''' (ათ.) — [[ლონდონი]] (7.418, აგლომ. — 11.219), [[გლაზგო]] (1.099, აგლომ. — 1.361), [[ბირმინგემი]] (972, აგლომ. — 3.193), [[მანჩესტერი]] (390), [[ლივერპული]] (462), [[ედინბურგი]] (460, აგლომ. — 664), [[შეფილდი]] (418, აგლომ. — 1.102), [[ლიდსი]] (417, აგლომ. — 1.493), [[ბრისტოლი]] (406, აგლომ. — 614). ===ენა=== [[ფაილი:Anglospeak (subnational version).svg|thumb|upright=1.8|[[ანგლოფონები]]. მუქი ლურჯით აღნიშნული სახელმწიფოების და ტერიტორიების მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი ინგლისურად, ან ინგლისურ კრეოლზე საუბრობენ, ხოლო ღია ლურჯით აღნიშნულია ის ქვეყნები, სადაც ინგლისური ოფიციალური ენაა, თუმცა არა უმრავლესობის ენა. ინგლისური [[ევროკავშირი|ევროკავშირში]]<ref name="EUlang">{{cite web |url=http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |title=Official EU languages |date=8 May 2009 |publisher=European Commission |accessdate=16 October 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090202112407/http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |archivedate=2 February 2009}}</ref> და [[აშშ]]-ში<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/depts/OHRM/sds/lcp/UNLCP/english/ |title=Language Courses in New York |year=2006 |publisher=United Nations |accessdate=29 November 2010}}</ref> ერთ-ერთი ყველაზე გამოყენებადი ენაა.]] გაერთიანებული სამეფოს დე-ფაქტო ენა არის [[ინგლისური ენა|ინგლისური]].<ref name="direct.gov.uk">{{cite web |url=http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012519 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20121015000000/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012519 |url-status=dead |archivedate=15 ოქტომბერი 2012 |title=English language&nbsp;– Government, citizens and rights |website=[[Directgov]] |accessdate=23 August 2011 |archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20121015000000/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012519 }}</ref><ref name="thecommonwealth.org">{{cite web |url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookHomeInternal/139560/ |title=Commonwealth Secretariat&nbsp;– UK |publisher=[[Commonwealth Secretariat]] |accessdate=23 August 2011}}</ref> დადგენილია, რომ დიდი ბრიტანეთის მოსახლეობის 95 % არის ინგლისურენოვანი ''მონოლენგუალი''.<ref name="BBC languages">{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/languages/european_languages/countries/uk.shtml |title=Languages across Europe: United Kingdom |date= |publisher=BBC |accessdate=4 February 2013}}</ref> სამხრეთ აფრიკულ ენებზე, მათ შორის, [[პენჯაბური ენა|პენჯატურ]], [[ჰინდი ენა|ჰინდურ]], [[ბენგალური ენა|ბენგალურ]] და [[გუჯარათული ენა|გუჯარათულ ენებზე]] მოსაუბრეები, ქმნიან გაერთიანებული სამეფოს უდიდეს ლინგვისტურ ჯგუფს ([[ანგლოფონები]]ს გარდა), რომელშიც მთლიანი მოსახლეობის 2,7 % შედის.<ref name="BBC languages"/> 2011 წლის აღწერის მიხედვით, ლინგვისტურ უმცირესობებს შორის მეორე ყველაზე გამოყენებადი ენაა პოლონური, რომელზეც 546 000 საუბრობს.<ref>{{cite news |title=Polish becomes England's second language |url=https://www.theguardian.com/uk/2013/jan/30/polish-becomes-englands-second-language |newspaper=[[The Guardian]] |date=30 January 2013 |accessdate=4 February 2012 |location=London |first=Robert |last=Booth}}</ref> გაერთიანებულ სამეფოში ვხვდებით სამ ძირძველ [[კელტური ენები|კელტურ ენას]]: [[უელსური ენა|უელსურ]], [[ირლანდიური ენა|ირლანდიურ]] და [[შოტლანდიურ-გელური ენა|შოტლანდიურ-გელურ]] ენებს. სამეფოში ცდილობენ [[კორნული ენა|კორნული ენის]], რომელიც XVIII საუკუნის ბოლოს გაქრა, როგორც მშობლიური ენა, აღორძინებას: ვხვდებით მცირე ჯგუფს, რომლის წევრებიც კორნულს მეორე ენის სტატუსით ფლობენ.<ref>{{cite book |title= Language and Linguistics: The Key Concepts|last=Track |first= Robert Lawrence|author2=Stockwell, Peter |year=2007 |isbn=9780415413589 |page=63 |url=https://books.google.com/?id=oLx9AgAAQBAJ&pg=PA63&lpg=PA63&dq=“these+people+speak+the+dead+language+as+a+second+language”#v=onepage&q=“these%20people%20speak%20the%20dead%20language%20as%20a%20second%20language”&f=false |accessdate=4 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Framework Convention for the Protection of National Minorities, Strasbourg, 1.II.1995 |url=http://conventions.coe.int/Treaty/en/Treaties/Html/157.htm |publisher=Council of Europe |accessdate=9 March 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050222193410/http://conventions.coe.int/Treaty/EN/treaties/Html/157.htm |archivedate=22 თებერვალი 2005 }}</ref><ref name="reglang">{{cite web |url=http://conventions.coe.int/treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?CL=ENG&NT=148&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 |publisher=[[Council of Europe]] |accessdate=12 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212175720/http://conventions.coe.int/treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?CL=ENG&NT=148&VL=1 |archivedate=12 დეკემბერი 2013 }}</ref><ref>{{cite web |title=European Charter for Regional or Minority Languages, Strasbourg, 5.XI.1992 |url=http://conventions.coe.int/treaty/en/Treaties/Html/148.htm |publisher=Council of Europe |accessdate=9 March 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226052008/http://conventions.coe.int/Treaty/EN/Treaties/HTML/148.htm |archivedate=26 თებერვალი 2011 }}</ref> 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, უელსის მოსახლეობის დაახლოებით მეხუთედმა (19 %) თქვა, რომ მათ შეეძლოთ უელსურად საუბარი.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=447&Pos=6&ColRank=1&Rank=192 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728133204/http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=447&Pos=6&ColRank=1&Rank=192 |archivedate=28 July 2011 |publisher=National Statistics Online |title=Welsh Language |accessdate=9 March 2015}}</ref><ref>{{Cite web|title=Comisiynydd y Gymraeg - Census Data|url=http://www.comisiynyddygymraeg.cymru/English/Policy%20research%20and%20data/Census%20Data/Pages/Census%20Data.aspx|website=www.comisiynyddygymraeg.cymru|access-date=8 May 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200612191817/http://www.comisiynyddygymraeg.cymru/English/Policy%20research%20and%20data/Census%20Data/Pages/Census%20Data.aspx|archivedate=12 ივნისი 2020}}</ref> გარდა ამისა, დადგენილია, რომ ინგლისში დაახლოებით 200 000 ადამიანს შეუძლია უელსურად საუბარი.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/voices/multilingual/welsh.shtml |title=Welsh today |author=Wynn Thomas, Peter |publisher=BBC |website=Voices |date=March 2007 |accessdate=5 July 2011}}</ref> ამავე აღწერის დროს ჩრდილოეთ ირლანდიაში 167 487 ადამიანი (10,4 %) აცხადებდა, რომ ისინი „ირლანდიურს გარკვეულ დონეზე ფლობდნენ“. შოტლანდიაში 92 000-ზე მეტმა ადამიანმა (მოსახლეობის მხოლოდ 2 % -ზე ნაკლები) გარკვეულ დონეზე იცოდა [[გელური ენა]], მათ შორის 72 % ცხოვრობს [[გარე ჰერბიდები|გარე ჰებრიდებში]].<ref>{{cite web |url=http://www.gro-scotland.gov.uk/press/news2005/scotlands-census-2001-gaelic-report.html |title=Scotland's Census 2001&nbsp;– Gaelic Report |publisher=General Register Office for Scotland |date= |accessdate=28 April 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130522110328/http://www.gro-scotland.gov.uk/press/news2005/scotlands-census-2001-gaelic-report.html |archivedate=22 May 2013 }}</ref> სამეფოში იზრდება იმ ბავშები რიცხვი, რომლებიც უელსურ ან შოტლანდიურ-გელურ ენებს სწავლობენ.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/7885493.stm |title=Local UK languages 'taking off' |work=BBC News |date=12 February 2009}}</ref> ===რელიგია=== ამჟამინდელი გაერთიანებული სამეფოს ტერიტორიებზე უკვე 1400 წელია, რაც ქრისტიენული რელიგიები დომინირებენ.<ref>Cannon, John, ed. (2nd edn., 2009). [https://books.google.com/?id=TYnfhTq2M7EC&pg=PA144 ''A Dictionary of British History'']. Oxford University Press. p. 144. {{ISBN|0-19-955037-9}}.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოქალაქეთა უმრავლესობა რელიგიურ მრწამსს ჯერ კიდევ ქრისტიანობას უკავშირებს, ეკლესიის რეგულარული დასწრება მკვეთრად დაეცა XX საუკუნის შუა პერიოდის შემდეგ,<ref>Field, Clive D. (November 2009). [http://www.brin.ac.uk/wp-content/uploads/2011/12/development-of-religious-statistics.pdf "British religion in numbers"]. BRIN Discussion Series on Religious Statistics, Discussion Paper 001. Retrieved 7 March 2015.</ref> ხოლო ემიგრაციამ და დემოგრაფიულმა ცვლილებებმა ხელი შეუწყო სხვა სარწმუნოების, განსაკუთრებით, [[ისლამი]]ს, ზრდას.<ref>Yilmaz, Ihsan (2005). [https://books.google.com/?id=ryrD2YODzxUC&pg=PA291 ''Muslim Laws, Politics and Society in Modern Nation States: Dynamic Legal Pluralisms in England, Turkey, and Pakistan'']. Aldershot: Ashgate Publishing. pp. 55–56. {{ISBN|0-7546-4389-1}}.</ref> 2001 წლის აღწერის მიხედვით, გამოკითხულთა 71,6 %-მა აღნიშნა, რომ ისინი ქრისტიანები იყვნენ, შემდეგი მოდიოდნენ [[ისლამი]]ს (2,8 %), [[ინდუიზმი]]ს (1,0 %), [[სიქიზმი]]ს (0,6 %), [[იუდაიზმი]]ს (0,5 %), [[ბუდიზმი]]ს (0,3 %) და ყველა სხვა რელიგიის (0,3 %) მიმდევრები. გამოკითხულთა 15 %-მა განაცხადა, რომ ისინი არცერთ ერლიგიას მისდევდნენ, ხოლო 7 %-მა გამოკითვაში მონაწილეობაზე უარი თქვა.<ref>{{cite web |title=Religious Populations |publisher=Office for National Statistics |date=11 October 2004 |url=http://www.scotland.gov.uk/Publications/2005/02/20757/53570 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604111413/http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=954 |archivedate=4 June 2011 |url-status=dead }}</ref> 2007 წელს ''ტარფუნდის კვლევამ'' აჩვენა, რომ ყოველ კვირას ეკლესიაში დაახლოებით ერთი მეათედი დადიოდა.<ref>{{cite web |url=http://news.adventist.org/2007/04/uite-kigom-ew-report-fis-oly-oe-i-10-atte-church.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111213155625/http://news.adventist.org/2007/04/uite-kigom-ew-report-fis-oly-oe-i-10-atte-church.html |archivedate=13 December 2011 |title=United Kingdom: New Report Finds Only One in 10 Attend Church |publisher=News.adventist.org |date=4 April 2007 |accessdate=9 March 2015}}</ref> 2001-2011 პერიოდში, სამეფოში იმ ადამიანთა რიხვი, რომლებიც თავს ქრისტიანად მიიჩნევდნენ, 12 %-ით შემცირდა, ხოლო ურელიგიოთა რიცხვი გაორმაგდა. აგრეთვე, აღნიშნულ პერიოდში მუსლიმთა რაოდენობა 1,6 მილიონიდან (2001) 2,7 მილიონამდე (2011) გაიზარდა,<ref>"[http://cnsnews.com/news/article/british-census-islam-fastest-growing-faith-england-christians-drop-59-population British Census: Islam Fastest-Growing Faith in England; Christians Drop to 59 per cent of Population]". CNS News. 12 December 2012.</ref> რითაც მუსლიმები რიგით მეორე უდიდესი რელიგიური ჯგუფი გახდნენ გაერთიანებულ სამეფოში.<ref>{{cite web |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/sty-religion.html |title=The percentage of the population with no religion has increased in England and Wales |date=4 April 2013 |website=Office for National Statistics |access-date=14 აგვისტო 2020 |archive-date=24 სექტემბერი 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924115050/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/sty-religion.html }}</ref> == ეკონომიკა == {{მთავარი|გაერთიანებული სამეფოს ეკონომიკა}} [[ფაილი:City of London.jpg|thumb|ლონდონი არის ევროპის უდიდესი, ხოლო მსოფლიოს ერთ-ერთი [[ფინანსური ცენტრი]] [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკსა]] და [[ჰონგ-კონგი|ჰონგ-კონგთან]] ერთად.]] გაერთიანებული სამეფოს ეკონომიკა ეფუძნება [[ლიბერალიზმი]]ს, [[საბაზრო ეკონომიკა|საბაზრო ეკონომიკისა]] და დაბალი გადასახადების პრინციპებს. ის ითვლება წინაპრად ე. წ. ''ანგლოსაქსური კაპიტალიზმისა''. მიუხედავად იმისა, რომ ბრიტანეთის მოსახლეობა მსოფლიოს მოსახლეობის 1 %-ს შეადგენს, გაერთიანებული სამეფო მეოთხე ადგილზეა მსოფლიოში ვაჭრობის მხრივ, ხოლო მისი [[მშპ|მთლიანი შიდა პროდუქტი]] მსოფლიოში სიდიდით მეექვსე, ხოლო ევროპაში მესამეა [[გერმანია|გერმანიისა]] და [[საფრანგეთი]]ს შემდეგ.<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weoselgr.aspx საერთაშორისო სავალუტო ფონდი]</ref> ეკონომიკის უდიდესი დარგია მომსახურების სფერო, რაშიც განსაკუთრებულ როლს ასრულებს საბანკო-საფინანსო ბიზნესი და ტურიზმი. ენერგეტიკული შესაძლებლობებით უძლიერესია ევროკავშირში. ქვეყანა [[მანქანათმშენებლობა|მანქანათმშენებლობის]] სამშობლოა. სამრეწველო საწარმოები აღჭურვილია ულტრათანამედროვე ტექნიკით. შრობის ნაყოფიერება<ref>დროის ერთეულში წარმოებული პროდუქციის რაოდენობა</ref> ერთ-ერთი უმაღლესია მსოფლიოში. გამოირჩევა ქიმიური, ფარმაცევტული და ბიოტექნიკური ინდუსტრია. მნიშვნელოვანია ასევე ელექტრონიკა და [[თვითმფრინავთმშენებლობა]]. აგრობიზნესი ერთი-ერთი ყველაზე მაღალპროდუქტიულია მსოფლიოში. * '''ე.ე.პ. სტრუქტურა''' (%) — [[სოფლის მეურნეობა]] — 2, [[მრეწველობა]] — 26, [[მომსახურება]] — 72; * '''ვალუტა''' — [[გირვანქა სტერლინგი]]. * '''უდიდესი კომპანიები''' — [[როიალ დატჩ-შელი]], [[ბრიტიშ პეტროლეუმი]], [[იუნილევერი]]. * '''უდიდესი ბანკები''' — ეიჩ-ეს-ბი-სი ჰოლდინგზი, ბარკლეიზ ბანკი, ნეშენალ უესტმინსტერ ბანკი, ჰალიფაქსი, ლოიდს გრუფი. === ტურიზმი === {{მთავარი|გაერთიანებული სამეფოს ტურიზმი}} მრავალფეროვანი ლანდშაფტი, ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლები და ულტრათანამედროვე საკომუნიკაცია საშუალებების გამო, ბრიტანეთი მსფოლიოს ერთ-ერთი უმსხვილესი ტურისტული რეგიონია. ყოველწლიურად აქ 28-30 მილიონი ტურისტი ჩამოდის. უდიდესი ტურისტული ცენტრებია: [[ლონდონი]], [[სტრატფორდი]] მდ, [[ეივონი|ეივონზე]], [[უინძირო]], [[ედინბურგი]] და ა. შ. ტურისტების უდიდესი ნაწილი ჩამოდის [[აშშ]]-დან და [[ევროპა|ევროპის]] ქვეყნებიდან, განსაკუთრებით კი [[გერმანია|გერმანიიდან]], [[საფრანგეთი]]დან, [[ირლანდია|ირლანდიიდან]] და [[ნიდერლანდები]]დან. ბოლო წლებში ტურისტული ინდუსტრია ქვეყნის ეკონომიკის ერთ-ერთი უმსხვილესი დარგი გახდა. == კულტურული მემკვიდრეობა == [[ფაილი:Buckingham Palace op een natte dag.JPG|thumb|[[ბაკინგემის სასახლე]] გაერთიანებული სამეფოს მონარქის ოფიციალური რეზიდენცია]] ბრიტანეთის კულტურული მრავალფეროვნება განპირობებულია როგორც რეგიონული თავისებურებებით, ასევე ბრიტანეთის იმპერიის მემკვიდრეობით. ბრიტანული ლიტერატურის სახეებია ინგლისელი [[შექსპირი]], შოტლანდიელი [[ბერნსი, რობერტ|რობერტ ბერნსი]], უელსელი [[თომასი, დილან|დილან თომასი]], ჩრდილოეთირლანდიელი [[ჰინი, შეიმან|შეიმან ჰინი]]. 60-იანი წლებიდან დაწყებული, [[The Beatles]]-ისა და [[როლინგ სტოუნზი]]ს პოპულარობის გამო, ბრიტანეთი ახალგაზრდული კულტურის ავანგარდშია. ღირსშესანიშნაობანი: * [[ლონდონი]] — [[ბრიტანეთის მუზეუმი]], თაუერის კოშკი, სამეფო ძვირფასეულობა, [[ვესტმინსტერის სააბატო]] (ბრიტანელი მონარქების კორონაციის ადგილი), პარლამენტის შენობა, [[ბიგ-ბენის კოშკი]], [[ბაკინგემის სასახლე]], [[მადამ ტუსოს ცვილის ფიგურების მუზეუმი]], [[ჰაიდ-პარკი]]; * დარემის ციხე და ტაძარი, [[მეგალითი|მეგალითური კომპლექსი]] [[სტოუნჰენჯი]] (ძვ. წ. 1500), [[კენტერბერიის საკათედრო ტაძარი]], ძველი და ახალი [[ედინბურგი]], [[გვინედის ციხე-სიმაგრე]] და ქალაქის კედლები; [[შექსპირის სახლ-მუზეუმი]] სტრატფორდში, [[ოქსფორდის უნივერსიტეტი|ოქსფორდისა]] და [[კემბრიჯის უნივერსიტეტი|კემბრიჯის უნივერსიტეტები]]; * ანგლოსაქსური ეპოსი — [[ბეოვულფი]] (X ს.). ==სპორტი== {{Main|სპორტი გაერთიანებულ სამეფოში}} [[File:Wembley-Stadion 2013.jpg|thumb|[[უემბლი]] (London), ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების საშინაო მოედანი, არის ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული სტადიონი რაც კი ოდესმე აშენებულა.<ref name="CNN-NFLStad">{{cite news |date=19 January 2016 |url=http://edition.cnn.com/2016/01/19/architecture/new-nfl-stadium-los-angeles/ |title=Los Angeles to build world's most expensive stadium complex |publisher=CNN |accessdate=12 February 2017 |first=Matthew |last=Ponsford}}</ref>]] [[ვიქტორიანული ეპოქა|ვიქტორიანული ეპოქის]] განმავლობაში დიდ ბრიტანეთში წარმოიშვა ან დიდად, მნიშვნელოვნად განვითარდა სპორტის ისეთი სახეობები, როგორებიცაა: [[ფეხბურთი]], [[ჩორბურთი]], [[რაგბი]], [[რაგბი ლიგა]], [[გოლფი]], [[კრივი]], [[ნეტბოლი]], [[ნიჩბოსნობა]] და [[კრიკეტი]]. 2012 წელს, [[საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი]]ს პრეზიდენტმა, ჟაკ როგემ, თქვა: „ეს დიდი, სპორტისმოყვარული ქვეყანა ფართოდ არის აღიარებული, როგორც თანამედროვე სპორტის სამშობლო. პირველად, აქ დაშიფრეს სპორტსმენისა და სამართლიანი თამაშის ცნებები გარკვეულ წესებში და აქ შედიოდა სპორტი სკოლის სასწავლო გეგმაში, როგორც სასწავლო ხელსაწყო“.<ref>[http://www.olympic.org/Documents/Games_London_2012/London_2012_Opening_ceremony_Speech_Jacques_Rogge.pdf "Opening ceremony of the games of the XXX Olympiad"]. Olympic.org. Retrieved 30 November 2013.</ref><ref>[http://uk.reuters.com/article/2012/07/23/uk-oly-preview-ad-idUKBRE86M0I720120723 "Unparalleled Sporting History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203031252/http://uk.reuters.com/article/2012/07/23/uk-oly-preview-ad-idUKBRE86M0I720120723 |date=2013-12-03 }}. Reuters. Retrieved 30 November 2013.</ref> საერთაშორისო კონკურსების უმეტესობაში ინგლისს, შოტლანდიასა და უელსს ცალკეული გუნდები წარმოადგენენ. ჩრდილოეთ ირლანდიას და ირლანდიის რესპუბლიკას, ჩვეულებრივ, ერთი გუნდი ჰყავთ, რომელიც მთლიან ირლანდიას წარმოადგენს საერთაშორისო შეჯიბრებებზე (გამონაკლისია ფეხბურთი და თანამეგობრობის თამაშები). სპორტულ კონტექსტებში, ინგლისის, შოტლანდიის, უელსის და ირლანდიის/ჩრდილოეთ ირლანდიის გუნდებს ხშირად კოლექტიურად მოიხსენიებენ, როგორც საშინაო ერები. არის რამდენიმე სპორტი, რომელშიც ერთი გუნდი წარმოადგენს გაერთიანებული სამეფოს ყველა ქვეყანას (ოლიმპიადის ჩათვლით); ამ შემთხვევაში გუნდი დიდი ბრიტანეთის სახელით ასპარეზობს. 1908, 1948 და 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადები ჩატარდა ლონდონში; ამით იგი გახდა პირველი ქალაქი, რომელმაც ზაფხულის ოლიმპიადას სამჯერ უმასპინძლა. 2003 წლის გამოკითვამ აჩვენა, რომ გაერთიანებულ სამეფოში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა ფეხბურთია.<ref name="sports poll">{{cite web |url=http://www.ipsos-mori.com/researchpublications/researcharchive/928/Rugby-Union-Britains-Second-Most-Popular-Sport.aspx |title=Rugby Union 'Britain's Second Most Popular Sport' |publisher=Ipsos-Mori |date=22 December 2003 |accessdate=28 April 2013}}</ref> ინგლისი [[ფიფა]]ს მიერ აღიარებულია, როგორც ქვეყანა, სადაც ფეხბურთი წარმოიქმნა; მისი ფეხბურთის ასოციაცია ყველაზე ძველია ფეხბურთის წესებით, რომელიც პირველად 1863 წელს ებენეზერ-კობ მორლიმ შეადგინა.<ref>{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article3694775.ece |title=The father of football deserves much more |last=Rudd |first=Alyson |work=The Times |location=London |date=7 April 2008 |url-access=subscription |accessdate=29 January 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604183514/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article3694775.ece |archivedate=4 ივნისი 2011 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=621801.html |publisher=[[FIFA]] |title=Sheffield FC: 150 years of history |accessdate=29 January 2015 |date=24 October 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071025033006/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=621801.html |archivedate=25 ოქტომბერი 2007 }}</ref> სამეფოს თითოეულ წევრ ქვეყანას გააჩნია საკუთარი საფეხბურთო ასოციაცია, ეროვნული გუნდი და ლიგის სისტემა. ინგლისის უმაღლესი დივიზია, [[ინგლისის პრემიერლიგა|პრემიერლიგა]], ყველაზე ყურებადი საფეხბურთო ლიგაა მსოფლიოში.<ref>{{cite news |last=Ebner |first=Sarah |date=2 July 2013 |url= http://www.thetimes.co.uk/tto/public/ceo-summit/article3804923.ece |title=History and time are key to power of football, says Premier League chief |newspaper=The Times |location=London |accessdate=30 November 2013 |url-access=subscription}}</ref> პირველი საერთაშორისო საფეხბურთო მატჩი ჩატარდა 1872 წლის 30 ნოემბერს, [[ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ინგლისისა]] და [[შოტლანდიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|შოტლანდიას]] შორის.<ref name="BBC article">{{cite web |title=The first international football match |url=https://www.bbc.co.uk/scotland/sportscotland/asportingnation/article/0012/index.shtml |publisher=BBC Sport Scotland |author=Mitchell, Paul |date=November 2005 |accessdate=15 December 2013|author-link=Paul Mitchell (broadcaster) }}</ref> ინგლისი, შოტლანდია, უელსი და ჩრდილოეთ ირლანდია საერთაშორისო საფეხბურთო ჩემპიონატებში, ჩვეულებრივ, ცალკეული ქვეყნის სტატუსით ასპარეზობენ.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics/football/7529807.stm |title=Why is there no GB Olympics football team? |work=BBC Sport |date=5 August 2008 |accessdate=31 December 2010}}</ref> [[სურათი:Inside the Millennium Stadium, Cardiff.jpg|thumb|left|[[კარდიფი]]ს [[მილენიუმი (სტადიონი)|მილენიუმი]], რომელიც [[რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 1999|1999 წლის რაგბის მსოფლიო თასისთვის]] გაიხსნა.]] 2003 წელს, რაგბი გაერთიანებული სამეფოს სპორტის მეორე ყველაზე პოპულარული სახეობა გახდა.<ref name="sports poll"/> სპორტის სახეობა შეიქმნა რაგბის სკოლაში, [[იურიკშირი|იურიკშირში]], და პირველი რაგბის საერთაშორისო შეხვედრა გაიმართა 1871 წლის 27 მარტს [[ინგლისის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები|ინგლისსა]] და [[შოტლანდიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები|შოტლანდიას]] შორის.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-coventry-warwickshire-25946757 "Six ways the town of Rugby helped change the world"]. BBC. Retrieved 29 January 2015.</ref><ref>Godwin, Terry; Rhys, Chris (1981).''The Guinness Book of Rugby Facts & Feats''. p. 10. Enfield: Guinness Superlatives Ltd</ref> ინგლისი, შოტლანდია, უელსი, ირლანდია, საფრანგეთი და იტალია ასპარეზობენ [[ექვსი ერის ჩემპიონატი|ექვსი ერის ჩემპიონატში]] (ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს პრემიერლიგის საერთაშორისო ტურნირში). ინგლისში, შოტლანდიაში, უელსსა და ირლანდიაში აღნიშნულ სპორტის სახეობასთან დაკავშირებულ საკითხებს ორგანიზებას სპორტის მმართველი ორგანოები დამოუკიდებლად უწევენ.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/?id=0-IiowvNomMC&pg=PA95 |title=The Girlfriends Guide to Rugby |author1=Louw, Jaco |author2=Nesbit, Derrick |publisher=South Publishers |location=Johannesburg |year=2008 |isbn=978-0-620-39541-0}}</ref> ოთხ წელიწადში ერთხელ, ინგლისი, ირლანდია, შოტლანდია და უელსი ქმნის გაერთიანებულ გუნდს, რომელიც ცნობილია როგორც [[ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომები]]. გუნდი სტუმრობს [[ავსტრალია]]ს, [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიასა]] და [[სამხრეთ აფრიკა]]ს. [[კრიკეტი]] ინგლისში გამოიგონეს, ხოლო მისი წესები, 1788 წელს, მარილებონის კრიკეტის გუნდმა ჩამოაყალიბა.<ref>Colin White (2010). "Projectile Dynamics in Sport: Principles and Applications". p. 222. Routledge</ref> ინგლისის კრიკეტის ნაკრები, რომელსაც [[ინგლისისა და უელსის კრიკეტის საბჭო]] მართავს, და ირლანდიის კრიკეტის ნაკრები, რომელსაც ''კრიკეტ-ირლანდია'' მართავს, წარმოადგენენ ინგლისის კლუბებს, რომლებსაც ''ტესტ სტატუსი'' გააჩნიათ. გუნდის წევრები არიან ქვეყნის მთავარი მხარეებიდან არიან არჩეულნი და მასში როგორც ინგლისელი, ისე უელსელი მოთამაშეები შედიან. კრეკეტი განსხვავდება ფეხბურთისა და რაგბისაგან, სადაც უელსსა და ინგლისს ცალკეული ეროვნულ გუნდები ჰყავთ; აღსანიშნავია, რომ უელსს წარსულში საკუთარი გუნდი ჰყავდა. ირლანდიელი და შოტლანდიელი კრიკეტის მოთამაშეები ინგლისში თამაშობდნენ, რადგან არცერთ მათგანს არ გააჩნდა ''ტესტ სტატუსი''. ქვეყანაში ვხვდებით პროფესიონალური ლიგის ჩეპიონატსაც, რომელში ასპარეზობენ ინგლისის 17 მუნიციპალიტეტისა და 1 უელსის წარმომადგენლები გუნდები.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/wales/southeast/sites/history/pages/counties_glamorgan.shtml |title=Glamorgan |publisher=BBC South East Wales |date=August 2009 |accessdate=30 December 2010}}</ref> თანამედროვე თამაში, [[ჩოგბურთი]], ბირმინგემში (ინგლისში), 1860-იან წლებში წარმოიქმნა.<ref>[http://www.itftennis.com/abouttheitf/worldwide/history.asp History of Tennis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100322195507/http://www.itftennis.com/abouttheitf/worldwide/history.asp|date=2010-03-22}} [[International Tennis Federation]]. Retrieved 28 July 2008.</ref> მსოფლიოს უძველესი ჩოგბურთის ჩემპიონატი, [[უიმბლდონის ტურნირი]], პირველად 1877 წელს ჩატარდა, დღეს კი, აღნიშნული ჩემპიონატი ორ კვირის განმავლობაში, ივნისის ბოლოდან ივლისის დასაწყისამდე, მიმდინარეობს.<ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/tennis/06/14/tennis.wimbledon.125th.anniversary.museum/index.html |title=125 years of Wimbledon: From birth of lawn tennis to modern marvels |publisher=CNN |accessdate=21 January 2015 |date=22 June 2011 |first=Gary |last=Morley |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200218114004/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/tennis/06/14/tennis.wimbledon.125th.anniversary.museum/index.html |archivedate=18 თებერვალი 2020 }}</ref> [[გოლფი]], მიმდევართა რაოდენობით, ქვეყნის მეექვსე ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობაა. == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = გაერთიანებული სამეფო |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი = United Kingdom |მეტავიკი = }} * [http://www.royal.gov.uk/Home.aspx ბრიტანეთის მონარქიის ოფიციალური საიტი] * [http://www.direct.gov.uk/en/index.htm გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090907093139/http://www.direct.gov.uk/en/index.htm |date=2009-09-07 }} ; ძირითადი ინფორმაცია * [https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-18023389 United Kingdom] from the [[BBC News]] * [https://web.archive.org/web/20090406224510/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/british.htm United Kingdom] from ''UCB Libraries GovPubs'' * {{curlie|Regional/Europe/United_Kingdom}} * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/615557/United-Kingdom United Kingdom] ''Encyclopædia Britannica'' entry * {{wikiatlas|United Kingdom}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=GB Key Development Forecasts for the United Kingdom] from [[International Futures]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{გაერთიანებული სამეფო}} {{დ8}} {{ევროპის ქვეყნები}} {{ევროპის კავშირის წევრები}} {{მონარქიები}} {{ერთა თანამეგობრობა}} [[კატეგორია:გაერთიანებული სამეფო| ]] [[კატეგორია:ევროპის ქვეყნები]] [[კატეგორია:დიდი რვიანის ქვეყნები]] [[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ქვეყნები]] [[კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიები]] [[კატეგორია:სამეფოები]] [[კატეგორია:ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ნატოს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ბირთვული ქვეყნების სია]] [[კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით]] 7mecbmrvxl9bq4g0xricri3ltewf6g7 0 2124 5397835 4521839 2026-05-22T13:54:34Z Irmaguru 118553 5397835 wikitext text/x-wiki {{კალ|{{CURRENTYEAR}}|5}} '''22 მაისი''' — [[გრიგორიანული კალენდარი|გრიგორიანული კალენდრის]] 142-ე დღე (ნაკიან წლებში - 143-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 223 დღე. == დღის მოვლენები == * [[ძვ. წ. 334]] : ბერძნები [[ალექსანდრე დიდი]]ს მეთაურობით ამარცხებენ [[დარიოს III]]-ს [[გრანიკოსის ბრძოლა]]ში * [[1841]] : დაიწყო [[გურიის აჯანყება 1841|გლეხთა აჯანყება გურიაში]] * [[1844]] : სპარსი წინასწარმეტყველი ბაბი მისი გამოცხადების შესახებ აცხადებს, აფუძნებს რა ბაბიზმს. მას მიიჩნევენ ბაჰაულას წინამორბედად, რომელიც ბაჰაიზმის დამფუძნებლად ითვლება. * [[1856]] : მოსკოვში დაარსდა [[ტრეტიაკოვის გალერეა]]. * 1892 : ექიმმა ვაშინგტონ შეფილდმა გამოიგონა კბილის საწმენდი პასტის ტუბი * 1900 : ნიუ იორკში დაარსდა საინფორმაციო სააგენტო '''[[«Associated Press».]]''' * [[1906]] : ძმებმა რაიტებმა მიიღეს პატენტი [[აეროპლანი]]ს გამოგონებაზე. * [[1926]] : ბენიტო მუსოლინიმ იტალიაში აკრძალა სილამაზის კონკურსები და მათ ამორალური სანახაობა უწოდა. * [[1939]] : [[მეორე მსოფლიო ომი]] - გერმანია და იტალია რკინის პაქტს დებენ. * [[1940]] : საბჭოთა კავშირის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით დაწესდა სოციალისტური შრომის გმირის ორდენი. * [[1947]] : [[ცივი ომი]] - კომუნიზმის გავრცელებისთვის ხელის შეშლის მიზნით აშშ-ის პრეზიდენტი ჰარი ტრუმანი თურქეთსა და საბერძნეთს სამხედრო და ეკონომიური დახმარების სახით $400 მილიონიანი გრანტის აქტს აწერს ხელს. * [[1960]] : რიხტერის შკალით 9,5 ბალის მიწისძვრა მოხდა სამხრეთ ჩილეში, რაც დღემდე დაფიქსირებული ყველაზე მძლავრი მიწისძვრა იყო. * [[1972]] : ცეილონი ახალ კონსტიტუციას იღებს, და იცვლის სახელს [[შრი-ლანკა]]დ. * [[1977]] : განთქმული [[აღმოსავლეთის ექსპრესი]]ს, რომელიც პარიზსა და სტამბოლს შორის დადიოდა 1883 წლიდან, ბოლო რეისი შედგა. * [[1990]] : ჩრდილოეთი და სამხრეთი იემენი გაერთიანდა. * [[1990]] : ხანგრძლივი დაპირისპირებს შემდეგ ჩრდილოეთ და სამხრეთ იემენი ერთ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა და მას რესპუბლიკა იემენი ეწოდება. * [[ვინდოუს 3.0]] ოპერაციული სისტემა გამოუშვა Microsoft-მა. * [[1992]] : [[ბოსნია და ჰერცეგოვინა]], [[ხორვატია]] და [[სლოვენია]] გაეროს წევრები გახდნენ. * [[2008]] : [[ჩინეთი]]ს პროვინცია [[სიჩუანი|სიჩუანში]] განმეორებულმა [[მიწისძვრა]]მ მსხვერპლის რაოდენობა 63 000-მდე გაზარდა. * [[2010]] : ** [[Air India Express]]-ის [[Air India Express Flight 812|რეისი 812]], 166 ადამიანით ბორტზე, ჩამოვარდა [[მანგალორი]]ს, [[ინდოეთი]], აეროპორტში დაფრენის მცდელობისას. ** [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]] 2009–10 სეზონის [[უეფას ჩემპიონთა ლიგა|უეფას ჩემპიონთა ლიგის ტურნირი]] დასრულდა [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|მილანის ინტერის]] გამარჯვებით [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|მიუნხენის ბაიერნზე]]. * [[2011]] : ** [[ტერენს მალიკი]]ს ფილმმა ''„[[სიცოცხლის ხე (კინოფილმი)|სიცოცხლის ხე]]“'' [[კანის კინოფესტივალი (2011)|კანის კინოფესტივალზე]] „[[ოქროს პალმის რტო]]“ მოიპოვა. ** [[მისური (შტატი)|მისურის]] შტატში, [[ჯოპლინი (მისური)|ჯოპლინში]] მომხდარი [[ტორნადო ჯოპლინში (2011)|ტორნადოს]] შედეგად 124 ადამიანი დაიღუპა, რაც [[1947]] წლის შემდეგ ყველაზე მომაკვდინებელი [[ტორნადო]]ა [[აშშ]]-ში. * [[2014]] : [[ტაილანდი]]ს [[ტაილანდის სამეფო არმია|სამეფო არმიის]] ხელმძღვანელი [[პრაიუთ ჩან-ოჩა]] [[ტაილანდის სამხედრო გადატრიალება (2014)|სამხედრო გადატრიალების]] შედეგად ხელისუფლებაში მოვიდა. * [[2016]] : [[ალექსანდერ ვან დერ ბელენი]] [[ავსტრია|ავსტრიის]] [[ავსტრიის პრეზიდენტი|პრეზიდენტად]] აირჩიეს. * [[2017]] : [[მანჩესტერის ტერაქტი (2017)|მანჩესტერის ტერაქტის]] შედეგად 23 ადამიანი დაიღუპა. == ამ დღეს დაბადებულნი == * [[1808]] : [[ჟერარ დე ნერვალი]] — ფრანგი მწერალი და პოეტი * [[1813]] : [[რიხარდ ვაგნერი]] — გერმანელი კომპოზიტორი და დირიჟორი * [[1859]] : [[ართურ კონან დოილი]] — ინგლისელი მწერალი * [[1907]] : [[ლორენს ოლივიე]] — ინგლისელი მსახიობი და რეჟისორი * [[1916]] : [[ანდრია ბიწაძე]] — ქართველი მათემატიკოსი * [[1924]] : [[შარლ აზნავური]] — ფრანგი მომღერალი * [[1946]] : [[ჯორჯ ბესტი]] — ინგლისელი ფეხბურთელი * [[1950]] : [[ირაკლი ფარჯიანი]] — ქართველი მხატვარი * [[1963]] : [[ლევან აბაშიძე (მსახიობი)|ლევან აბაშიძე]] — ქართველი მსახიობი * [[1970]] : [[ნაომი კემპბელი]] — მსახიობი და მოდელი == ამ დღეს გარდაცვლილნი == * [[337]] : [[კონსტანტინე I დიდი]] — რომის იმპერატორი 306-337 წლებში * [[1667]] : [[ალექსანდრე VII]] — რომის პაპი 1655-1667 წლებში * [[1864]] : [[ემაბლ ჟან ჟაკ პელისიე]] — საფრანგეთის მარშალი * [[1884]] : [[ეკატერინე სოხაძე]] — ქართველი საოპერო მომღერალი (სოპრანო) * [[1885]] : [[ჰიუგო, ვიქტორ]] — ფრანგი მწერალი == დღესასწაულები == * [[მართლმადიდებელი ეკლესია]] აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ** '''[[შიო მღვიმელი]]''' ** აღმოყვანება პატიოსანთა ნაწილთა წმიდისა [[ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედი]]სა მირონითგან ქალაქ ბარიში (1087) ** [[ესაია წინასწარმეტყველი]] ** [[მოწამე ქრისტეფორე]] * აგრეთვე: ** [[ბიოლოგიური მრავალფეროვნების მსოფლიო დღე]] ** [[ასტრონომიის საერთაშორისო დღე]] ** [[იემენი]] - ეროვნული დღე (1990) ** [[აშშ]] - საზღვაო ფლოტის ეროვნული ფლოტი == იხილეთ აგრეთვე == '''სხვა თვეები''' * {{თვეები}} [[კატეგორია:დღეები|0522]] jnfcv5ww9bc9qtrv07psfdjkl51rih5 0 2434 5397954 4256693 2026-05-22T16:47:40Z LukaBek 135660 5397954 wikitext text/x-wiki {{კალ|{{CURRENTYEAR}}|8}} '''31 აგვისტო''' — [[გრიგორიანული კალენდარი|გრიგორიანული კალენდრის]] 243-ე დღე ([[ნაკიანი წელი|ნაკიან წლებში]] – 244-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 122 დღე. == დღის მოვლენები == * [[1876]] : ოსმალეთის სულთანი [[მურად V]] ჩამოაგდეს ტახტიდან. იგი შეცვალა მისმა ძმამ [[აბდულჰამიდ II|აბდულ-ჰამიდ II]]-მ. * [[1897]] : [[ტომას ალვა ედისონი|თომას ედისონმა]] დააპატენტა კინეტოსკოპი, პირველი კინოპროექტორი. * [[1907]] : თავადი ალექსანდრე იზვოლსკი და სერ არტურ ნიკოლსონი ხელს აწერენ სანქტ-პეტერბურგის კონვენციას, რომლითაც სამმაგი [[ანტანტის ალიანსი]] შეიქმნა. * [[1920]] : პოლონეთ-ბოლშევიკთა ომი: პოლონელები დამაჯერებლად იმარჯვებენ კომაროვის ბრძოლაში. * [[1920]] : პირველი რადიო პროგრამა გადაიცა დეტროიტში, მიჩიგანი. * [[1939]] : ნაცისტები გლენოვიცის რადიოსადგურზე თავდასხმის ინსცინირებას ახდენენ, რაც მათ პოლონეთზე თავდასხმის საბაბს აძლევს მომდევნო დღეს, იწყებს რა მეორე მსოფლიო ომს ევროპაში. * [[1957]] : მალაიის ფედერაცია დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებელი გახდა. * [[1962]] : [[ტრინიდადი და ტობაგო]] დამოუკიდებელი გახდა. * [[1991]] : ყირგიზეთმა [[საბჭოთა კავშირი]]სგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. * [[1997]] : უიელსის პრინცესა [[პრინცესა დაიანა|დაიანა]] ავტოავარიაში გარდაიცვალა პარიზში. * [[1999]] : პირველი ქართული სამშვიდობო ოცეული [[კოსოვო]]ში სამშვიდობო მისიის შესასრულებლად გაემგზავრა. 2016 წლიდან — ქართველი მშვიდობისმყოფელის დღე. * [[2005]] : ალ-ააიმას ხიდზე ჭყლეტაში 1199 ადამიანი დაიღუპა ბაღდადში. * [[2006]] : 2004 წლის 22 აგვისტოს მოპარული [[ედვარდ მუნკი]]ს განთქმული ტილო „კივილი“ აღმოაჩინა ჩხრეკისას ნორვეგიის პოლიციამ. * [[2010]] ** [[არგენტინა|არგენტინელი]] [[ფეხბურთი|ფეხბურთელი]] '''[[ფრანსისკო ვარალო]]''', [[ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 1930|ფეხბურთის პირველი მსოფლიო ჩემპიონატის]] უკანასკნელი მონაწილე, 100 წლის ასაკში გარდაიცვალა. **გამოცხადდა [[დინოზავრები]]ს ახალი [[გვარი]]ს '''''[[ბალაური (დინოზავრი)|ბალაურის]]''''' აღმოჩენა, რომელიც ახლოს დგას ''[[ველოცირაპტორი|ველოცირაპტორთან]]''. ** [[ერაყის ომი|ერაყის ომში]], ოპერაცია „ერაყის თავისუფლება“ დასრულდა და დაიწყო '''[[ერაყის ომი#2010|ოპერაცია „ახალი '''განთიადი'''“]]''', რითაც დასრულდა გარე ძალების საბრძოლო ოპერაციები [[ერაყი|ერაყში]]. * [[2011]] : [[იაპონია|იაპონიის]] [[იაპონიის დემოკრატიული პარტია|დემოკრატიული პარტიის]] წევრი '''[[იოშიჰიკო ნოდა]]''' აირჩიეს ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად. * [[2016]] : [[ბრაზილიის სენატი|ბრაზილიის სენატმა]] პრეზიდენტი [[დილმა რუსეფი]] თანამდებობიდან გადააყენა. * [[2021]] : [[ალარ კარისი]] [[ესტონეთი]]ს [[ესტონეთის პრეზიდენტი|პრეზიდენტად]] აირჩიეს. == ამ დღეს დაბადებულნი == * [[12]] : [[კალიგულა|გაიუს იულიუს ცეზარ კალიგულა]] — რომის იმპერატორი * [[161]] : [[კომოდუსი]] — რომის იმპერატორი * [[1569]] : [[ჯაჰანგირი]] — ინდოეთის იმპერატორი * [[1821]] : [[ფონ ჰელმჰოლცი, ჰერმან]] — გერმანელი ფიზიკოსი * [[1880]] : [[ვილჰელმინა I]] — ჰოლანდიის დედოფალი * [[1899]] : [[გრიგოლ ფერაძე]] — ქართველი თეოლოგი, ისტორიკოსი, არქიმანდრიტი, საქართველოს ეროვნული გმირი * [[1945]] : [[პერლმანი, იცხაკ]] — ებრაელი მევიოლინე * [[1948]] : [[რუდოლფ შენკერი]] — გერმანელი გიტარისტი, ([[სკორპიონსი|Scorpions]]) * [[1949]] : [[პოლიტცერი, ჰ. დევიდ]] — ამერიკელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი == ამ დღეს გარდაცვლილნი == * [[1056]] : [[თეოდორა (ბიზანტია)|თეოდორა]] — ბიზანტიის იმპერატორი * [[1234]] : [[ჰორიკავა]] — იაპონიის იმპერატორი * [[1422]] : [[ჰენრი V (ინგლისი)|ჰენრი V]] — ინგლისის მეფე * [[1867]] : [[ბოდლერი, შარლ]]—ფრანგი მწერალი * [[1919]] : [[ცახელი]] — ქართველი პოეტი * [[1941]] : [[ცვეტაევა, მარინა]] — რუსი პოეტი * [[1997]] : [[პრინცესა დაიანა|დაიანა]] — უელსის პრინცესა * [[1997]] : [[ნანა მესხიძე]] — ქართველი ფერმწერი * [[2002]] : [[პორტერი, ჯორჯ]] — ინგლისელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი * [[2005]] : [[როტბლატი, ჯოზეფ]] — ინგლისელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი == დღესასწაულები == * [[მართლმადიდებელი ეკლესია]] აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ** '''[[ქრისტოდულე ფილოსოფოსი]]''' ** '''[[თადეოზ სტეფანწმინდელი]]''' ** [[ფლოროსი და ლავროსი]] ** [[ერმი, სერაპიონი და პოლიენი]] ** მღვდელმოწამენი: ემელიანე ეპისკოპოსი და მის თანა ილარიონი, დიონისე და ერმიპე ** [[იოანე V (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)|იოანე]] და [[გიორგი I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)|გიორგი]] - კონსტანტინოპოლელი პატრიარქები ** [[მაკარი პელიკიტელი]] ** [[იოანე რილელი]] == იხილეთ აგრეთვე == '''სხვა თვეები:''' * {{თვეები}} [[კატეგორია:დღეები|0831]] nt7303tp0bxvju4zju6xbgy9o0ul0c5 0 2713 5397882 4934299 2026-05-22T15:35:11Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397882 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეთნიკური ჯგუფი |ჯგუფი = ბულგარელები<br />Българи |სურათი = [[ფაილი:Lazarki from Gabra.jpg|250px]] |სურათის_წარწერა = |მოსახლეობა = დაახ. ''9 მილიონი''<ref name="Danver">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=vf4TBwAAQBAJ&pg=PA271 |title=Native Bulgarian people's of the World |isbn=9781317464006 |last1=Danver |first1=Steven L. |date=2015-03-10 |publisher=Routledge}}</ref><ref name="Cole">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=M9fDifnkMJMC&pg=PA55|title=Ethnic Groups of Europe: An Encyclopedia|isbn=9781598843033|last1=Cole|first1=Jeffrey E.|date=2011-05-25|publisher=Abc-Clio}}</ref> |რეგიონი1 = {{flag|ბულგარეთი}} |მოს1 = 5,118,494 (2021)<ref name="bg-census">{{cite web|url=https://www.nsi.bg/en/content/17363/population-ethnic-group-2021-census|title=Population by ethnic group, 2021 Census|publisher=National Statistical Institute of Bulgaria|access-date=2024-09-24}}</ref> |რეგიონი2 = {{flag|გერმანია}} |მოს2 = 436,860 (2023)<ref name="germany">{{cite web|url=https://www.destatis.de|title=Bevölkerung nach Migrationshintergrund|publisher=Statistisches Bundesamt (Destatis)|access-date=2024-09-24}}</ref> |რეგიონი3 = {{flag|უკრაინა}} |მოს3 = 204,574–500,000 (2001)<ref name="ukraine">{{cite web|url=https://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/|title=All-Ukrainian Population Census 2001|publisher=State Statistics Committee of Ukraine|access-date=2024-09-24}}</ref> |რეგიონი4 = {{flag|საფრანგეთი}} |მოს4 = 80,000<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=FXvYAQAAQBAJ&q=bulgarians+in+france+number&pg=PA39|title=Migration from and towards Bulgaria 1989–2011|page=39|isbn=9783865965202|last1=Dimitrova|first1=Tanya|last2=Kahl|first2=Thede|date=2013-11-01|publisher=Frank & Timme GmbH|access-date=16 October 2020|archive-date=28 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928200421/https://books.google.com/books?id=FXvYAQAAQBAJ&q=bulgarians+in+france+number&pg=PA39#v=snippet&q=bulgarians%20in%20france%20number&f=false|url-status=live}}</ref> |რეგიონი5 = {{flag|ესპანეთი}} |მოს5 = 300,000 (2017)<ref name="spain">{{cite web|url=https://www.epdata.es/datos/poblacion-origen-nacionalidad-provincias-sexos-edad-espana/6c807c5d-10a3-42d4-b2f8-93e9d3480b92|title=Datos de población por nacionalidad|publisher=epdata.es|access-date=2024-09-24}}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |რეგიონი6 = {{flag|აშშ}} |მოს6 = 300,000 (2016)<ref name="us">{{cite web|url=https://www.census.gov|title=U.S. Census Bureau – American Community Survey|access-date=2024-09-24}}</ref> |რეგიონი7 = {{flag|დიდი ბრიტანეთი}} |მოს7 = 86,000 (2021)<ref name="uk">{{cite web|url=https://www.ons.gov.uk/|title=Office for National Statistics|access-date=2024-09-24}}</ref> |რეგიონი8 = {{flag|მოლდოვა}} |მოს8 = 79,520 (2004)<ref name="moldova">{{cite web|url=https://statistica.gov.md|title=Population Census 2004|publisher=National Bureau of Statistics of Moldova|access-date=2024-09-24}}</ref> |რეგიონი9 = {{flag|ბრაზილია}} |მოს9 = 74,000 (2016)<ref name="brazil">{{cite book|title=Bulgarians Abroad|author=Ivanov, Dimitar|year=2016|publisher=International Migration Review}}</ref> |რეგიონი10 = {{flag|საბერძნეთი}} |მოს10 = 300,000 (2015)<ref name="Брой на българите в чужбина по данни от МВнР по ЗДОИ">{{cite web|title=3 млн. българи са напуснали страната за последните 23 години|url=http://m.btvnovinite.bg/article/bulgaria/3-mln-balgari-sa-napusnali-stranata-za-poslednite-23-godini.html|website=bTV, quote of the Ministry of Foreign Affairs|access-date=12 December 2017|archive-date=12 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171212193624/http://m.btvnovinite.bg/article/bulgaria/3-mln-balgari-sa-napusnali-stranata-za-poslednite-23-godini.html|url-status=dead}}</ref> |რეგიონი11 = {{flag|იტალია}} |მოს11 = 58,620–120,000 (2016)<ref name="italy">{{cite web|url=https://www.istat.it/en/|title=Italian National Institute of Statistics|access-date=2024-09-24}}</ref> |რეგიონი12 = {{flag|ნიდერლანდები}} |მოს12 = 50,305 (2022)<ref name="netherlands">{{cite web|url=https://www.cbs.nl|title=Statistics Netherlands (CBS)|access-date=2024-09-24}}</ref> |რეგიონი13 = {{flag|კანადა}} |მოს13 = 30,485–70,000 (2011)<ref name="canada">{{cite web|url=https://www12.statcan.gc.ca/|title=National Household Survey (NHS) Profile, 2011|publisher=Statistics Canada|access-date=2024-09-24}}</ref> |ენები = [[ბულგარული ენა|ბულგარული]] |რელიგიები = [[მართლმადიდებლობა]]<br />([[ბულგარეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]]) }} '''ბულგარელები''' — [[ერი]], [[ეთნოსი|ეთნიკური ჯგუფი]], [[ბულგარეთი|ბულგარეთის]] ძირითადი მოსახლენი (5 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე [[უკრაინა|უკრაინაში]] (234-500 ათ.), [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკაში]] (300 ათ.), [[გერმანია|გერმანიაში]] (436 ათ.) და სხვა ქვეყნებში. * '''სახელები''': თვითდასახელება — Българи; ინგლისურად — Bulgarians; ფრანგულად — Bulgares. * '''საერთო რაოდენობა''': 9 მლნ. * '''ენა''': [[ბულგარული ენა|ბულგარული]]. * '''მორწმუნეები''': ძირითადად [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებლები]], ნაწილი — [[სუნიზმი|სუნიტი მუსლიმები]]. ==რესურსები ინტერენტში== *{{commonscat-inline|People of Bulgaria}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{ეთნოგრაფია}} [[კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები]] [[კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები]] g1ffm484fdo068zykl1wc2gc598befp 0 5429 5398048 4856021 2026-05-22T18:26:49Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398048 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ერთეული |მშობლიური სახელი = {{lang-ab|Гагра амуниципалитет}} |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური რესპუბლიკა{{!}}<span style="color:white;">ავტონომიური<br />რესპუბლიკა</span> |რეგიონი = აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა | რუკა = Gagra Municipality in Georgia.svg }} '''გაგრის მუნიციპალიტეტი''' ({{lang-ab|Гагра амуниципалитет}}) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული [[საქართველო]]ში, [[აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა|აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკში]]. ==გეოგრაფია== გაგრის მუნიციპალიტეტი მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე და შავი ზღვის ვიწრო სანაპირო დაბლობ ზოლში. დასავლეთით (მდინარე [[ფსოუ]]) და ჩრდილოეთით ([[კავკასიონი]]ს მთავარი ქედი) ესაზღვრება [[რუსეთის ფედერაცია]], აღმოსავლეთით (მდინარე [[ბზიფი|ბზიფზე]]) — [[გუდაუთის მუნიციპალიტეტი]], სამხრეთით — [[შავი ზღვა]]. ფართობი 772.4 კმ2, მოსახლეობა 82.4 ათ. კაცი (1991). ==ისტორიული ცნობა== დღევანდელი გაგრის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია უძველეს დროს I საუკუნემდე [[ეგრისი|ეგრისში]] შედიოდა. [[II საუკუნე|II]]-[[III საუკუნე|III]] საუკუნეებიდან ეს მხარე თანდათანობით აბაზგებმა დაიკავეს. [[VI საუკუნე]]ში იგი აბაზგიის (აფხაზთა) სამთავროს ეკუთვნოდა და [[ეგრისის სამეფო|ეგრისის (ლაზიკის) სამეფოს]] შემადგენლობაში შედიოდა. [[VIII საუკუნე|VIII საუკუნის]] დასასრულიდან „[[აფხაზთა სამეფო|აფხაზთა სამეფოში]]“, ხოლო [[X საუკუნე|X საუკუნის]] დასასრულიდან ერთიანი [[საქართველოს სამეფო]]ში იყო. საქართველოს ერთიანობის ხანაში ამ ტერიტორიას აფხაზეთის ერისთავები მართავდნენ, [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნის]] დასაწყისიდან [[აფხაზეთის სამთავრო]]ში შედიოდა. რუსეთის იმპერიის მიერ შავი ზღვისპირეთის დაპყრობის პროცესში, შავიზღვისპირეთის მთიელი მოსახლეობისაგან განსხვავებით აფხაზეთის მთავრები რუსეთის მოკავშირეები იყვნენ, რის გამოც აფხაზეთის სამთავრომ (ჩრდილო-დასავლეთი საზღვარი — [[გაგრის ქედი]]) თავისი თვითმმართველობა [[1864]] წლამდე აფხაზეთის სამთავროს გაუქმებამდე შეინარჩუნა. [[1866]] წელს სამთავროს საზღვრებში ჩამოყალიბდა რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციული ერთეული — [[სოხუმის სამხედრო განყოფილება]]. [[1883]] წელს სოხუმის სამხედრო განყოფილების ტერიტორია, [[სოხუმის ოკრუგი]]ს სახით [[ქუთაისის გუბერნია|ქუთაისის გუბერნიის]] ადმინისტრაციული ერთეული გახდა, ხოლო 1903 წლის 17 მარტის დადგენილებით სოხუმის ოკრუგი დამოუკიდებელ ერთეულად გამოეყო [[ქუთაისის გუბერნია]]ს<ref>[http://www.nlr.ru/e-res/law_r/search.php Полное собрание законов Российской империи, собрание 3-ое, т. XXIII, ბრძ. 22663, გვ. 156-157]</ref>. [[1904]] წლის 25 დეკემბერს პრინც ა. ოლდენბურგის მოთხოვნით გაგრის კლიმატური სადგური მიმდებარე ტერიტორიით (მდ. ბზიფის აუზი სრულად) [[შავიზღვისპირეთის გუბერნია|შავიზღვისპირეთის გუბერნიის]] [[სოჭის ოკრუგი]]ს შემადგენლობაში გადავიდა<ref>[http://www.nlr.ru/e-res/law_r/search.php Полное собрание законов Российской империи, собрание 3-ое, т. XXIV, ბრძ. 25568, გვ. 1233-1234]</ref>, რის შედეგადაც სოჭისა და სოხუმის ოკრუგებს შორის საზღვარმა [[ბზიფი]]ს აღმოსავლეთ წყალგამყოფ ქედზე გადაინაცვლა. საზღვრის 1904 წლის ცვლილების გამო გაგრის მუნიციპალიტეტის მთელი ტერიტორია [[შავიზღვისპირეთის გუბერნია]]ში მოექცა. [[ფაილი:Map of Chernomorie Governorate, 1912.jpg|მინი|center|900px|შავიზღვისპირეთის გუბერნია გაგრით და მდინარე ბზიფის აუზით. 1912 წ.]] [[1918]] წელს [[სოჭის კონფლიქტი]]ს დროს ქართულმა მხარემ სოჭის ოკრუგის ტერიტორია [[ტუაფსე]]მდე დაიკავა. [[1919]] წელს რუსეთის მენშევიკთა არმიამ [[ანტონ დენიკინი]]ს მეთაურობით, შესძლო სოჭის ოკრუგის ქართული ძალებისაგან განთავისუფლება. გარკვეული პერიოდი არსებობდა დავა საზღვრის გავლებასთან დაკავშირებით და ბოლოს [[1920]] წლის 7 მაისს [[რსფსრ|საბჭოთა რუსეთსა]] და [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა]]ს შორის გაფორმებული [[მოსკოვის ხელშეკრულება (1920)|მოსკოვის ხელშეკრულების]] საფუძველზე საზღვარი ნაწილობრივ მდინარე ფსოუზე (შავი ზღვა — მთა ახახჩა) დადგინდა, ნაწილობრივ კი ახახჩა-აგაფსთის მთების (ფსოუს ზემო დინების წყალგამყოფი) ზოლზე. მიუხედავად საქართველოსა და რსფსრ-ს შორის მიღწეული შეთანხმებისა, აღნიშნული ხელშეკრულება არ იქნა შეტანილი „სსრკ-ს საგარეო პოლიტიკის დოკუმენტების“ ({{lang-ru|Документы Внешней Политики СССР}}) ნუსხაში. <gallery> Sukhum Okrug map (1883-1920)-ka.svg|სოხუმის ოკრუგის ტერიტორია (1883-1920) სოხუმის ოლქის რუკა (1920-1921).svg|სოხუმის ოლქი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში (1920-1921) </gallery> [[1921]] წელს აფხაზეთში დამყარდა საბჭოთა ხელისუფლება, ხოლო მის ტერიტორიაზე გამოცხადდა [[აფხაზეთის სსრ]] [[სოხუმის ოკრუგი]]ს [[1904]] წლამდელ საზღვრებში. 1922-1928 წლებში ამიერკავკასიის სფსრ რსფსრ-გან ითხოვდა 1920 წლის შეთანხმების საფუძველზე საზღვრის გადატანას აფხაზეთის სსრ-ის ჩრდილო-დასავლეთით მდინარე ფსოუზე, რაც განხორციელდა 1929 წელს. 1930 წლის ოქტომბერში გაგრის მაზრას გაგრის რაიონი ეწოდა. [[1963]] წელს გაგრის რაიონი გუდაუთის რაიონს შეუერთეს. [[1964]] წლის დეკემბერში გუდაუთის რაიონიდან გამოყვეს გაგრის რაიონი. [[1973]] წელს გაგრის რაიონი გაგრის საქალაქო საბჭოდ გარდაიქმნა. გაგრის საქალაქო საბჭოში შედიოდა 1 საქალაქო (გაგრა), 2 სადაბო (ბიჭვინთა, განთიადი) და 11 სასოფლო საბჭო: ალახაძი, ბაღნარი, ბზიფი, კოლხიდა, ლესელიძე, ლიძავა, მეხადირი, მიქელრიფში (ცენტრი სალხინო), ხაშუფსე, ხეივანი, ხოლოდნორეჩინსკი (ცენტრი ორეხოვო); 1 ქალაქი, 2 დაბა და 46 სოფელი. გაგრის საქალაქო თემის მოსახლეობა 77079 (1989 წ.). აღნიშნული ტერიტორია სხვადასხვა სახელს ატარებდა: *1921-1930 წლებში საქართველოს სსრ-ში — ''გაგრის მაზრა''; *1931-1963 წლებში აფხაზეთის ასსრ — ''გაგრის რაიონი''; *1963-1964 წლებში გაუქმდა და შეუერთდა გუდაუთის რაიონს; *1965-1973 წლებში კვლავ — ''გაგრის რაიონი''; *1973-? წლებში — ''გაგრის ზონა''; *?-დღემდე — ''გაგრის მუნიციპალიტეტი''. [[1921]] წლიდან, გაგრის მაზრა [[საქართველოს სსრ]]-ის ფარგლებში შექმნილი აფხაზეთის ავტონომიის შემადგენლობაშია. [[1923]] წელს გაგრის მაზრაში 4 თემი ახალ-გაგრის, კალდახვარ-სომხეთის, ცივი-წყაროს, კოლხიდა-ალახაძის, შედიოდა 7 სოფლით. [[1925]] წელს გაგრის მაზრაში 5 თემი შედიოდა: ახალ-გაგრის, აფხაზ-კალდახვარის, მინგრელის-კალდახვარის, ალახაძე-კოლხიდის, ხოლოდნაია-რეჩკის (იგივე ცივი-წყაროს). [[1930]] წელს გაგრის მაზრაში შედიოდა 9 თემი 47 სოფლით და ერთი ქალაქი. ==საქართველოს სახელმწიფო საზღვარი== {{მთავარი|საქართველოს სახელმწიფო საზღვარი}} გაგრის მუნიციპალიტეტი საქართველოს სასაზღვრო განაპირა რაიონია, რომელზეც გადის სახელმწიფო საზღვარი რუსეთის ფედერაციასა და საქართველოს შორის აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. გაგრის მუნიციპალიტეტზე სასაზღვრო ზოლი წარმოადგენს პერიმეტრს, რომელიც შედგება მდინარე ფსოუსა (შავი ზღვიდან [[სოჭის პიკი|სოჭის პიკამდე]], 55 კმ.) და კავკასიონის მთავარი ქედის (სოჭის პიკიდან აგეფსთის მთამდე, 4.6 კმ) მონაკვეთების ერთობლიობისაგან. მდინარე ფსოუზე გამავალი სასაზღვრო ზოლი მოქმედებს მას შემდეგ, რაც 1929 წელს ამიერკავკასიის სფსრ-სა და [[რსფსრ]]-ს შორის მრავალწლიანი (1922-1929) მოლაპარაკებების შედგად მიიღწია შეთანხმებას, რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკას ამიერკავკკასიის სფსრ-ის საქართველოს სსრ-ის აფხაზეთის სსრ-თვის გადაეცა 4 სასოფლო საბჭო მდინარე ფსოუმდე. ==მოსახლეობა== {| class="wikitable" ! მხარე / რაიონი-მუნიციპალიტეტი<ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/georgia-division.htm |title=Georgia division |access-date=2018-12-31 |archive-date=2021-10-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211030030840/http://pop-stat.mashke.org/georgia-division.htm }}</ref> !! [[მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1959|1959 წ. აღწ.]] !! [[მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1970|1970 წ. აღწ.]] !! [[მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1979|1979 წ. აღწ.]] !! [[მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1989|1989 წ. აღწ.]] !! 1991' !! [[საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2002|2002 წ. აღწ.]] |- | გაგრის || 52,229 || {{ზრდა}} 67,451 || {{ზრდა}} 73,604 || {{ზრდა}} 81,369 || {{ზრდა}} 82,400 || {{კლება}} {{comment|ოკ. რუს. ფ.|აღწერა ვერ ჩატარდა, რადგანაც ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ}} |} ==ადმინისტრაციული დაყოფა== ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი '''[[გაგრა]]'''. დაბები, თემები და სოფლები: *[[ბიჭვინთა|'''დაბა ბიჭვინთა''']] *[[განთიადი (დაბა)|'''დაბა განთიადი''']] #კოლხიდის თემი ([[კოლხიდა (დაბა)|'''დაბა კოლხიდა''']], [[ალპიისკოე]], [[გაგრაფსტა]], [[ზემო ხევი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|ზემო ხევი]], [[ოტრადნოე (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|ოტრადნოე]], [[გრუზინსკოე-უშჩელიე]]); #ლესელიძის თემი ([[ლესელიძე (დაბა)|'''დაბა ლესელიძე''']], [[სალმე]], [[სულევო]]); #ალახაძის თემი ('''[[ალახაძი]]'''); #ბაღნარის თემი ('''[[ბაღნარი]]''', [[აჩმარდა]], [[ველი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|ველი]], [[კლდეკარი (სოფელი)|კლდეკარი]], [[მენდელეევო]]); #ბზიფის თემი ('''[[ბზიფი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|ბზიფი]]''', [[ათიძთა]], [[არასაძიხი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|არასაძიხი]], [[აყვარა]], [[ბზიფთა]], [[იფნარი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|იფნარი]], [[ძიხჩა]]); #ლიძავის თემი ('''[[ლიძავა]]''', [[აციჯქვა]], [[რაფიწა]]); #მეხადირის თემი ([[მეხადირი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|'''მეხადირი''']], [[ვაშლოვანი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|ვაშლოვანი]], [[ზეგანი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|ზეგანი]], [[კლდიანი]], [[მუხნარი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|მუხნარი]]); #მიქელრიფშის თემი ([[სალხინო (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|'''სალხინო''']], [[მიქელრიფში]], [[დემერჩენცი]], [[ჩანჩქერი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|ჩანჩქერი]], [[ცოდნისკარი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|ცოდნისკარი]], [[წაბლიანი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|წაბლიანი]]); #ხასუფსეს თემი ('''[[ხაშუფსე]]''', [[ვაკე (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|ვაკე]], [[იმერხევი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|იმერხევი]]); #ხეივანის თემი ([[ხეივანი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)|'''ხეივანი''']], [[კულტუბანი]], [[შაფრანოვო]], [[წალკოტი]]); #ხოლოდნაია-რეჩკას თემი ('''[[ორეხოვო]]''', [[ხოლოდნაია-რეჩკა]], [[გრებეშოკი]], [[ჩიგრიფში]]). *'''[[აიბღა]]''' — სადავო სოფელი. == ბუნება == გაგრის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ლანდშაფტის სამი ტიპია გავრცელებული: ნოტიო სუბტროპიკების ვაკეთა, ნოტიო ჰავიანი მთა-ტყის და მტა-მდელოს, რომლებშიც გამოიყოფა სახეები: 1. სანაპირო ქვიშიან-ხრეშიანი დიენური ზოლი ფსამოფილური მცენარეულობით; 2. ქვიშიანი ვაკე-დაბლობი ფიჭვნარითა და სუბტროპიკული ეწერი ნიადაგებით; 3. ჭალები მდელო-ტყის მცენარეულობით (ლაფნარ-მურყანით) და ალუვიური ნიადაგებით; 4. დახრილი ვაკე-დაბლობები კოლხური მცენარეულობით, ალვიური და სუბტროპიკული ეწერი ნიადაგებით; 5. ბორცვიან-ტერასული მთისწინეთი კოლხური მცენარეულობით, ყვითელმიწა და ნეშომპალა-კარბონატული ნიადაგებით; 6. ნოტიო სუბტროპიკული კარსტული დაბალი მთები რცხილნარ-მუხნარითა და ნეშომპალა-კარბონატული ნიადაგებით; 7. ნოტიო სუბტროპიკული საშუალო მთები წიფლნარ-მუქწიწვიანი ტყეებით, ტიპური და გაეწრებული ყომრალი ნიადაგებით; 8. ნოტიო სუბტროპიკული კარსტული საშუალო მთები წიფლნარ-მუქწიწვიანი ტყეებით და ნეშომპალა-კარბონატული ნიადაგაებით; 9. სუბალპური ტყეები და მდელოები მთის ტყისა და მთის მდელოს ნიადაგებით; 10. კარსტის სუბალპური ტყეები და მდელოები მთის მდელოსა და ნეშომპალა-კარბონატული ნიადაგებით; 11. კარსტის ალპური მდელოები მთის მდელოსა და ტორფიან-კარბონატული ნიადაგებით. ===რელიეფი=== გაგრის მუნიციპალიტეტში მთებს და გორაკებს უჭირავს 80 %, ვაკე დაბლობებს — 20 %. მთავარი ოროგრაფიული ერთეულია [[გაგრის ქედი]] და მისი განტოტეტებები — არაბიკის, ახაგის, ბერჭილის და მამძიშხის ქედები. უმაღლესი წერტილია მთა [[აგეფსთა]] (3257 მ). ქედების თხემებზე ალპური ტიპის რელიეფია. ტერიტორიის მთიანი ნაწილი აგებულია უმთავრესად ცარცული და იურული კირქვებით, მერგელებით, შუაიურული პორფირიტებით, ქვიშაქვებითა და თიხაფიქლებით, სანაპირო დაბლობი — ზღვიური და კონტინენტური მეოთხეული ნალექებით. ფართოდ არის გავრცელებული კარსტული რელიეფის ზედაპირული (ძაბრები, დოლინები და სხვა) და მიწისქვეშა (ჭები, უფსკრულები, მღვიმეები და სხვა) ფორმები. მუნიციპალიტეტის სამხრეთ ნაწილში ბიჭვინთისა და ლესელიძის ვაკე-დაბლობებია. სანაპირო ზოლში შეჭრილია გაგრისა და ბიჭვინთის უბეები, პლაჟები ქვიშიანია, გაგრასთან — ვიწრო, დაბა ლესელიძესა და დაბა ბიჭვინთასთან — განიერი. უმთავრესი წიაღისეულია ტორფი (ბიჭვინთის მიდამოებში), საშენი მასალა (კირქვა, მერგელი, თიხა, ფიქალი და სხვა), არის აგრეთვე ლითოგრაფიული ქვა, ბარიტი და სხვა. გაგრის მიდამოებში თერმული მინერალური წყაროა. ===ჰავა=== ჰავა ზღვის ნოტიო სუბტროპიკულია. დაბალ ზონაში იცის თბილი ზამთარი და ცხელი ზაფხული. მაღლა ნამდვილ ზაფხულს მოკლებული მაღალმთის ჰავაა. საშუალო წლიური ტემპერატურა გაგრაში 14,1 °C, გაგრის ქედზე 5,8 °C, იანვრის საშუალო ტემპერატურა, შესაბამისად, 6,2 °C და -3,9 °C, აგვისტოში — 24,5 °C და 14,9 °C; აბსოლუტური მინიმუმი -11 °C და -28 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი 39 °C და 30 °C. უყინვო პერიოდის ხანგრძლივობა სანაპიროზე 300 დღეს აღემატება, მთებში კი 180-ზე ნაკლებია. სიმაღლებრივი სარტყლების მიხედვით იცვლება ატმოსფერული ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაც: გაგრაში — 1340 მმ, გაგრის ქედზე — 1740 მმ, მაღალმთიან ზონაში — კიდევ უფრო მეტი. ===შიგა წყლები=== გაგრის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდინარეთა ქსელი კირქვების ფართოდ გავრცელების გამო სუსტადაა განვითარებული. ტერიტორიის საზღვრის გასწვრივ მიედინება მდინარეები ფსოუ და ბზიფი. მდინარე ბზიფი შესართავთან კვეთს გაგრის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიას. მდინარეტა უმრავლესობა კარსტულია (ფხისთა, ხაშუფსა, სანდრიფში, ჟოეკვარა, გაგრიფში და სხვა.). გორაკ-ბორცვიან ზოლში და სანაპიროზე გამოდის მრავალი კარსტული წყარო, მათგან იწყება პატარა მდინარეები: რეპროა, ახიხამცა, ბეგერეფსთა და სხვები. კარსტული მდინარეები ზოგან ზღვაშიც ამოდის. კარსტული წარმოშობისაა, ციხფერი ტბა ბზიფის ხეობაში. ბიჭვინთის დაბლობზე არის პატარა ტბა — ინკითი. ===ნიადაგები=== სანაპირო დაბლობ და გორაკ-ბორცვიან ზოლში გავრცელებულია ალუვიური, ტორფიან-ჭაობიანი, სუბტროპიკული ეწერი და ყვითელმიწა ნიადაგები, უფრო მაღლა — ნეშომპალა-კარბონატული, რომელსაც ზემოთ ცვლის ტყის ყომრალი ნიადაგები. 1800-1900 მ-ს ზემოთ მთის მდელოს ნიადაგებია. ===მცენარეული საფარი=== ბიჭვინთის კონცხზე, ზღვის ნაპირზე რელიქტური ბიჭვინთის ფიჭვის ტყეა. ზღვის დონიდან 900 მ სიმაღლემდე ფართოფოთლოვანი ტყეებია (მუხა, წიფელი, ნეკერჩხალი, რცხილა და სხვა), მარადმწვანე ქვეტყით (წყავი, შქერი, ბაძგი, ბზა, და სხვა). 900-1200 მ-ზე შერეული ტყეების ზონაა (წიფელი და სოჭი). 1200-1800 მ ფარგლებში ძირითადად ბატონობს სოჭი. 1800 მ-დან 2300-2400 მ-მდე სუბალპური ლიხი და მდელოებია, ხოლო უფრო ზემოთ — ალპური მდელოები. სუბალპურ და ალპურ მდელოებს იყენებენ საძოვრებად. ===ცხოველთა სამყარო=== გაგრის მუნიციპალიტეტის სანაპირო დაბლობ და გორაკ-ბორცვიან ზონაში ცხოველთა სამყარო გაღარიბებულია. ტყის ზონაში ბინადრობენ: მურა დათვი, მგელი, ტურა, გარეული კატა, კვერნა, დედოფალა, მაჩვი, გარეული ღორი, ევროპული შველი, ძილგუდა, წყლის თაგვი, შავი და რუხი ვირთაგვა. ფრინველებიდან — ნიბლია, ჩიტბატონა, წივწივა, წიწკანა, სტვენია, შაშვი, კოდალა, ჩხიკვი და სხვა. ქვეწარმავლებიდან — კავკასიური გველგესლა, ხვლიკი და სხვა. მდინარეებში იცის წვერა, ფრიტა, ტობი, ხოლო მდინარეთა ზემო დინებაში — კალმახი. ==ეკონომიკა== == კულტურა == ==ღირსშესანიშნაობანი== ისტორიული ძეგლებიდან აღსანიშნავია VI-VII საუკუნის გაგრის ეკლესია, X-XI საუკუნეების ბიჭვინთის მონასტერი, ანტიკური და ადრე შუა საუკუნეების ბიჭვინთის ნაქალაქარი, ბზიფის კომპლექსი (IX-X საუკუნეების ეკლესია, ციხე და კოშკები), VI საუკუნის I ნახევრის ბაზილიკური ეკლესია განთიადში და ციხე მის მიდამოებში, შუა საუკუნეების ციხე „სამების კარი“ სულევოს მიდამოებში და სხვა. *[[სულევოს სამონასტრო კომპლექსი]]; *[[განთიადის ბერძნული ეკლესია]]; *[[განთიადის ბაზილიკა]]; *[[განთიადის ტაძარი|განთიადის ეკლესია]]; *გაგრის ციხე „ჟოეკვარა“; *[[გაგრის ეკლესია|ძველი გაგრის ბაზილიკა]]; *[[გაგრის ბერძნული ეკლესია]]; *გაგრის კოშკი; *[[გაგრის ეკლესიის ნანგრევები]]; *[[ბზიფის ტაძარი|ბზიფის ციხის ეკლესია]]; *[[ალახაძის ეკლესია]]; *[[ალახაძის სამაფსიდიანი ეკლესია]]; *[[ლიძავის ეკლესია|ლიძავის ეკლესიის ნანგრევები]]; *[[ბიჭვინთის ტაძარი]]. == ფოტოგალერეა == <gallery> სურათი:გაგრის საქალაქო საბჭოს რუკა.jpg|გაგრის საქალაქო საბჭოს რუკა, 1977 წ. სურათი:გაგრის ზონის რუკა.jpg|გაგრის ზონის რუკა, 1997 წ. </gallery> ==ლიტერატურა== {{ქსე|2||ლაშხია შ.}} {{ქე|1|529-530|ლაშხია შ., ცინცაძე ა., ბერაძე თ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/73107/1/Gagri_I_Ix_Okrestnosti.pdf Дьячков-Тарасов А. Н., Гагра и их окрестности, Тифлис, 1903] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაგრის მუნიციპალიტეტი}} {{აფხაზეთის ადმინისტრაციული დაყოფა}} [[კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტი| ]] bctcwbmo5xryamw9aixsl2y87rjlpf6 0 7219 5397751 4882796 2026-05-22T12:07:04Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397751 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა უნივერსიტეტი |სახელი= ბრაუნის უნივერსიტეტი |მშობლიური სახელი=Brown University |მშობლიური სახელი კოდი=en |ლათინური სახელი= |name_color= white |back_color= #4e3629 |ლოგო= |ლოგო ზომა=280px |სურათი= |სურათი ზომა=300px |გერბი=BrownU-CoA.svg |გერბი ზომა=150px |სურათის წარწერა= }} '''ბრაუნის უნივერსიტეტი''' ({{lang-en|Brown University}}) — [[აივი ლიგა|აივი ლიგის]] უნივერსიტეტი პროვიდენსში, [[როდ-აილენდი]]. დაფუძნდა [[1764]] წელს როგორც როდ-აილენდის კოლეჯი. სიძველით მესამე უმაღლესი სასწავლებელია [[ახალი ინგლისი|ახალ ინგლისში]], ხოლო მეშვიდე - აშშ-ში. ბრაუნი ამერიკის პირველი კოლეჯი იყო, სადაც ნებისმიერი რელიგიის მიმდევართ შეეძლოთ სწავლა. ბრაუნი დანარჩენი უნივერსიტეტებისაგან გამოირჩევა ე.წ. “ახალი კურიკულუმით”. მეთოდი შემოღებულ იქნა 1969 წელს და საშუალებას აძლევს სტუდენტებს თვითონ აირჩიონ საკუთარი განათლების კურსი სტანდარტული A/B/C შეფასების სისტემის გვერდის ავლით (ნებისმიერი კურსის აღება შესაძლებელია “ჩათვლის/უკრედიტოდ” საფუძველზე). ამერიკის ერთ-ერთ ყველაზე წამყვან უნივერსიტეტში მოსახვედრად განსაკუთრებით მძაფრი კონკურსია. მიღების რეიტინგი 14.6%-ია, რაც რიგით მეექვსეა ყველაზე ძნელად მოსახვედრ უნივერსიტეტთა შორის ([[კარნეგის ფონდი]]სა და U.S. News & World Report-ის კატეგორიზაციის მიხედვით) აშშ-ში [[ჰარვარდის უნივერსიტეტი|ჰარვარდის]], [[პრინსტონის უნივერსიტეტი|პრინსტონის]], [[კოლუმბიის უნივერსიტეტი|კოლუმბიის]], [[იელის უნივერსიტეტი|იელისა]] და [[სტენფორდის უნივერსიტეტი|სტენფორდის]] შემდეგ. ბრაუნის სტუდენტები 50 შტატიდან და 65 ქვეყნიდან არიან. უნივერსიტეტის ფინანსური დახმარების პროგრამა დაახლოებით 70 მილიონ ამერ. დოლარს ანაწილებს ყოველწლიურად სტიპენდიების, კვლევის გრანტებისა და სესხების სახით. სტუდენტთა 50%-ზე მეტი რაიმე ფორმით მაინც იღებს ფინანსურ დახმარებას. [[2004]] წლის შემოდგომაზე მილიარდერი [[ფრანკი, სიდნი|სიდნი ფრანკი]], რომელმაც ახალგაზრდობაში ბრაუნში მხოლოდ ერთი წელი მოახერხა სწავლა ხელმოკლეობის გამო, უნივერსიტეტს შესწირა 100 მილიონი [[ამერიკული დოლარი|ამერ. დოლარი]] მხოლოდ ნიჭიერ სტუდენტთათვის ფინანსური დახმარებისათვის. ეს იყო უნივერსიტეტის ისტორიაში უმსხვილესი მატერიალური საჩუქარი. ადრე ამავე წელს ფრანკმა უნივერსიტეტს გადასცა 25 მილიონი დოლარი მისივე სახელობის ჰოლის ასაშენებლად, რაც სწრაფად მზარდი ნევროლოგიის, კოგნიტური მეცნიერებისა და ლინგვისტიკის დეპარტამენტებისთვის იქნება განკუთვნილი. 2005 წელს კი მან 5 მილიონი დოლარი გამოჰყო ნიუ ორლეანში სტიქიით დაზარალებული სტუდენტებისთვის ბრაუნში სასწავლებლად. სხვა მრავალ სიკეთეთა შორის ბრაუნი ასევე ცნობილია თავისი უძველესი საინჟინრო პროგრამით აივი ლიგაში (1847), ერთადერთი ეგვიპტოლოგიის დეპარტამენტით დასავლეთ ნახევარსფეროში, და როგორც ერთადერთი უნივერსიტეტი მსოფლიოში მათემატიკის ისტორიის დეპარტამენტით საბაკალავრო კურსებზე. ბრაუნი ერთ-ერთი პირველთაგანი იყო, რომელმაც ყურადღება გაამახვილა მედიის სწავლებაზე, განყოფილებებით თანამედროვე კულტურასა და მედიაში, სადაც სტუდენტები ეცნობიან კინოს, კინო-კრიტიკასა და კრიტიკის თეორიას. უნივერსიტეტის ფერებია ყავისფერი, წითელი და თეთრი. ბრაუნის მასკოტი დათვია და მისი სასპორტო გუნდები დათვებად იწოდებიან (the Bears). ათლეტურ თამაშებზე როგორც წესი კოსტიუმირებული მასკოტი-დათვი სახელწოდებით “ბრუნო” გამოდის ხოლმე. ეს ტრადიცია სკოლას 1904 წლიდან მოსდევს. უნივერსიტეტთან ასოცირებულ ხალხს “ბრუნონიანებს” უწოდებენ. [[2012]] წლიდან ბრაუნის ამჟამინდელი და მე-19 პრეზიდენტია კრისტინა პაქსტონი<ref>{{cite news| title = Economist Christina Hull Paxson elected 19th president of Brown University| publisher = Brown University| date = 2 მარტი, 2012| url = http://news.brown.edu/pressreleases/2012/03/paxson| access-date = 2015-02-16| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130505005840/http://news.brown.edu/pressreleases/2012/03/paxson| archivedate = 2013-05-05}}</ref><ref>{{cite news| title = The Inauguration of Christina Hull Paxson| publisher = Brown University| url = http://www.brown.edu/campus-life/events/paxson-inauguration/}}</ref>. == რესურსები ინტერნეტში == {{Commonscat-inline|Brown University}} * {{ოფიციალური|http://www.brown.edu/}}. == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{კოლონიალური კოლეჯები}} {{აივი ლიგა}} [[კატეგორია:აშშ-ის უნივერსიტეტები]] [[კატეგორია:როდ-აილენდი]] [[კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით]] 2h3dnqrv2jwi6lucltzku7d7uq2t2ox 0 9989 5397856 5370686 2026-05-22T14:53:53Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397856 wikitext text/x-wiki {{მრავალმნიშვნელოვნება*|ბუენოს-აირესი (მრავალმნიშვნელოვანი)}}{{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = დედაქალაქი |ქართული სახელი = ბუენოს-აირესი |მშობლიური სახელი = Ciudad Autónoma de Buenos Aires |ქვეყანა = არგენტინა |პანორამა = {{მრავალი სურათი |perrow = 1/3/2/2 |border = infobox |ჯამური სიგანე = 290 |ფაილი1 = Puente de la Mujer y rascacielos de Puerto Madero.jpg |წარწერა1 = [[პუერტო მადერო]] |ფაილი2 = Caminito, La Boca.jpg |წარწერა2 = [[ლა ბოკა]]ს [[კამინიტო]] |ფაილი3 = 20060128 - Obelisco (Buenos Aires).jpg |წარწერა3 = [[ბუენოს-აირესის ობელისკი|ობელისკი]] |ფაილი4 = Torre_Monumental_(Buenos_Aires)_edit.jpg |წარწერა4 = [[ტორე მონუმენტალი (ბუენოს-აირესი)|ტორე მონუმენტალი]] |ფაილი5 = Catedral Metropolitana - Buenos Aires2.jpg |წარწერა5 = [[ბუენოს-აირესის საკათედრო ტაძარი]] |ფაილი6 = Plaza de Mayo panorama.jpg |წარწერა6 = [[კასა როსადა]] და [[მაისის მოედანი]] |ფაილი7 = Teatro_Colón,_Buenos_Aires_01.jpg |წარწერა7 = [[კოლონის თეატრი]] |ფაილი8 = CongresodelaNacionArgentina-nov2017.jpg |წარწერა8 = [[არგენტინის ეროვნული კონგრესის სასახლე]] }} |პანორამის სიგანე = 300 |წარწერა = |დროშა = Bandera de la Ciudad de Buenos Aires.svg |გერბი = Escudo de la Ciudad de Buenos Aires.svg |გერბის სიგანე = 80 |დროშის სიგანე = 150 |lat_dir = S |lat_deg = 34 |lat_min = 36 |lat_sec = 13 |lon_dir = W |lon_deg = 58 |lon_min =22 |lon_sec = 54 |CoordAddon = |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 155 |რეგიონის რუკის ზომა = 295 |რაიონის რუკის ზომა = 295 |რეგიონის ტიპი = რეგიონი |რეგიონი = ფედერალური ოლქი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = [[ჰორაციო როდრიგეს ლარეტა]] |დაარსდა = |პირველი ხსენება = 1536 |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = 1580 |ფართობი = 203 |მოსახლეობა = 3,120,612 |აღწერის წელი = 2022 |სიმჭიდროვე = 15,372 |აგლომერაცია = 15,624,000 |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = |DST = |სატელეფონო კოდი = 011 |საფოსტო ინდექსი = C1000–1499XXX |კატეგორია ვიკისაწყობში = Buenos Aires |საიტი = www.buenosaires.gov.ar/ }} '''ბუენოს-აირესი''' ({{lang-es|Buenos Aires}}, „კეთილი ჰავა“) — [[არგენტინა|არგენტინის]] [[დედაქალაქი]], ქვეყნის უდიდესი [[აგლომერაცია]] და პორტი, ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკაში]]. მდებარეობს [[რიო-დე-ლა-პლატა]]ს სამხრეთ სანაპიროზე, [[სამხრეთ ამერიკა|სამხრეთ ამერიკის]] [[კონტინენტი]]ს სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. [[:en:Greater_Buenos_Aires|დიდი ბუენოს-აირესის]] კურორტი, რომელიც ასევე მოიცავს [[ბუენოს-აირესის პროვინცია|ბუენოს-აირესის პროვინციის]] რამდენიმე [[:en:Partidos_of_Buenos_Aires|რაიონს]], წარმოადგენს [[მიტროპოლიტი რეგიონების სია ამერიკაშიhttps://en.wikipedia.org/wiki/List of metropolitan areas in the Americas|მეოთხე ყველაზე პოპულარულ მეტროპოლიტენურ რაიონს]] [[ამერიკა|ამერიკაში]], მოსახლეობა 2022 წელს 15,624,000 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი ბუენოს-აირესი არც [[ბუენოს-აირესის პროვინცია|ბუენოს აირესის პროვინციის]] ნაწილია და არც პროვინციის დედაქალაქი; უფრო მეტიც, ეს არის [[ ავტონომიური ქალაქი|ავტონომიური]] ოლქი. 1880 წელს, [[არგენტინის სამოქალაქო ომი|ათწლეულების განმავლობაში პოლიტიკური დაპირისპირების შემდეგ]], ბუენოს-აირესი [[ ბუენოს აირესის ფედერალიზაცია|ფედერალიზებულ]] იქნა და ბუენოს-აირესის პროვინციიდან მოიხსნა.<ref>{{Cite book|title=La federalización de Buenos Aires: debates y documentos|last=Ruiz Moreno|first=Isidro|publisher=Buenos Aires: Hyspamerica|year=1986|isbn=978-950-614-467-8|location=Buenos Aires|pages=}}</ref> გაფართოვდა [[ ქალაქის ლიმიტები|ქალაქის საზღვრები,]] რომლებიც მოიცავს ქალაქ [[ ბელგრანო, ბუენოს აირესი|ბელგრანოსა]] და [[ Flores, Buenos Aires|ფლორეს]] ქალაქებს; ორივე ახლა [[ ბუენროს-აირესის ბარიოსი და კომუნები|ქალაქის უბნებია]]. [[ 1994 წელს არგენტინის კონსტიტუციის ცვლილება|1994 წლის საკონსტიტუციო ცვლილებამ]] მიანიჭა ქალაქს [[ ავტონომიური ტერიტორია|ავტონომია]], შესაბამისად, ოფიციალური სახელი მიიღო ბუენოს-აირესის ავტონომიური ქალაქი (''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''; "CABA"). მისმა მოქალაქეებმა პირველად აირჩიეს მთავრობის [[ ბუენოს-აირესის მერიებისა და მთავრობის მეთაურების სია|მეთაური]] (ე.ი. მერი) 1996 წელს; ადრე, მერი უშუალოდ ინიშნებოდა რესპუბლიკის [[არგენტინის პრეზიდენტი|პრეზიდენტის]] მიერ. ბუენოს აირესის [[ცხოვრების ხარისხის ინდექსი|ცხოვრების ხარისხმა]] 2018 წელს მსოფლიოში 91-ე ადგილი დაიკავა, რომელიც ლათინური ამერიკის ქვეყნების შედეგებში ერთ-ერთი საუკეთესოა.<ref>{{Cite web|title=Vienna tops Mercer's 20th Quality of Living ranking|publisher=Mercer}}</ref><ref>{{Cite web|title=2018 Quality of Living City Rankings|publisher=Mercer}}</ref> 2012 წელს, ბუენოს-აირესს ყველაზე მეტი ვიზიტორი ეწვია სამხრეთ ამერიკაში, ხოლო მეორე ადგილზე იყო ლათინური ამერიკის მასშტაბით ([[მეხიკო|მეხიკოს]] შემდეგ).<ref name="visitada">{{Cite news|title=México DF, Buenos Aires y San Pablo, los destinos turísticos favoritos}}</ref> იგი ცნობილია თავისი შემონახული [[ეკლექტიკა|ეკლექტური]] ევროპული არქიტექტურით<ref>{{Cite web|url=http://www.lonelyplanet.com/argentina/travel-tips-and-articles/76692|title=Introduction to architecture in Buenos Aires|publisher=[[Lonely Planet]]|date=14 June 2011|access-date=18 January 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150118104835/http://www.lonelyplanet.com/argentina/travel-tips-and-articles/76692|archivedate=18 იანვარი 2015}}</ref> და მდიდარი კულტურული ცხოვრებით.<ref name="adventurelife">{{Cite web|url=http://www.adventure-life.com/articles/buenos-aires-83|title=Buenos Aires History and Culture|publisher=[[Adventure Life]]|access-date=28 May 2012}}</ref> ბუენოს აირესმა ჩაატარა [[პანამერიკული თამაშები|პირველი პანამერიკული თამაშები 1951]] წელს და ორგზის უმასპინძლა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1978|1978 წლის FIFA მსოფლიო თასს]]. ბუენოს-აირესში გაიმართა [[:en:2018_Summer_Youth_Olympics|2018 წლის ახალგაზრდული ოლიმპიადა]]<ref name="autogenerated1">{{Cite web|url=http://www.olympic.org/news/buenos-aires-elected-as-host-city-for-2018-youth-olympic-games/202222|title=Buenos Aires elected as Host City for 2018 Youth Olympic Games|publisher=[[International Olympic Committee]]|date=4 July 2013|access-date=13 September 2013}}</ref> და [[:en:2018_G20_Buenos_Aires_summit|2018 წლის G20 სამიტი]].<ref>{{Cite web|url=http://www.clarin.com/politica/Argentina-elegida-sede-G-20_0_1603039808.html|title=Argentina fue elegida sede del G-20 para 2018|date=|access-date=29 June 2016|archive-date=27 ივნისი 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160627234228/http://www.clarin.com/politica/Argentina-elegida-sede-G-20_0_1603039808.html}}</ref> ბუენოს აირესი [[:en:Multiculturalism|მულტიკულტურული]] ქალაქია, მრავალრიცხოვანი ეთნიკური და რელიგიური ჯგუფების სახლი. ქალაქში ესპანური ენის გარდა მრავალ ენაზე საუბრობენ, რაც წარმოაჩენ მის კულტურასა და დიალექტს, რომელიც გავრცელებულია ქვეყნის ზოგიერთ სხვა ნაწილში. ეს იმიტომ ხდება, რომ მე-19 საუკუნიდან მოყოლებული ქალაქმა და, ზოგადად, ქვეყანამ, მთელი მსოფლიოდან მილიონობით ემიგრანტი მიიღო, რამდენიმე ეთნიკური ჯგუფი ერთად ცხოვრობს, რის გამოც ქალაქი ერთ-ერთ ყველაზე მრავალფეროვანია [[ამერიკა|ამერიკის]] ქალაქებში.<ref>{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gob.ar/cultos/turismo-religioso|author=Buenos Aires Ciudad|title=Turismo Religioso|language=es|accessdate=20 ივლისი 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160105115134/http://www.buenosaires.gob.ar/cultos/turismo-religioso|archivedate=5 იანვარი 2016}}</ref> == ეტიმოლოგია == [[არაგონის სამეფო|არაგონის სამეფოს]] არქივის მიხედვით, [[კატალონიელები|კატალონიელი]] მისიონერები და იეზუიტები ჩადიოდნენ [[კალიარი|კალიარში]] ([[სარდინია]]) არაგონის ფარგლებში, მას შემდეგ, რაც მისი ხელში ჩაგდება მოახერხეს [[პიზა|პიზელებისგან]] 1324 წელს, მათ აღმართეს შტაბ-ბინა გორაკზე, რომელიც ქალაქს გადმოჰყურებდა.<ref name="catalanname">{{Cite web|url=http://en.todobuenosaires.com/buenos_aires/en/historia/origenombre.php|title=Origin of the name Buenos Aires|publisher=Todo Buenos Aires|accessdate=18 January 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150119003340/http://en.todobuenosaires.com/buenos_aires/en/historia/origenombre.php|archivedate=19 იანვარი 2015}}</ref> გორაკი მათთვის ცნობილი იყო როგორც ''ბონირა'' (ან ''ბონარია'' [[სარდინია|სარდინიული ენით]]). კაგლიარის ალყის დროს, კატალონიელებმა ბორცვის ზემოთ, [[მარიამ ღვთისმშობელი|ღვთისმშობლის]] [[:en:Shrine_of_Our_Lady_of_Bonaria|ტაძარი]] ააგეს. 1335 წელს, მეფე [[ალფონსო IV (არაგონი)|ალფონსო IV-მ]] ეკლესია შესთავაზა [[:en:Order_of_the_Blessed_Virgin_Mary_of_Mercy|მერკედარიელებს]], რომლებმაც ააშენეს [[სააბატო|სააბატო,]] რომელიც დღემდე დგას. ამ წლებში გავრცელდა ამბავი, რომელიც ირწმუნებოდა, თითქოს ღვთისმშობლის ქანდაკება ზღვიდან იქნა აღმართული, მას შემდეგ რაც სასწაულებრივად დაეხმარა [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვაში]] ქარიშხლის დამშვიდებას. ქანდაკება მოთავსდა სააბატოშ. ესპანელმა მეზღვაურებმა, განსაკუთრებით კი [[ანდალუსია|ანდალუსიელებმა]], ამ ხატს საზეიმოდ უწოდეს და ხშირად იხსენიებდნენ, როგორც "სამართლიან ქარს", რომელიც მათ [[ ნავიგაცია|ნავიგაციაში]] და გემის დაზიანების თავიდან აცილებაში დაეხმარა. მოგვიანებით [[სევილია|სევილიაში]] აღმართეს ბუენ აირის ღვთისმშობლის საკურთხევლი.<ref name="catalanname" /> ბუენოს-აირესის დაარსებისას ესპანელი მეზღვაურები მადლიერებით ჩამოვიდნენ [[რიო-დე-ლა-პლატა|რიო-დე-ლა-პლატაში]] "ბუენოს-აირესის წმინდა მარიას" კურთხევით, "სამართლიანი ქარის წმინდა ღვთისმშობლის შთაგონებით", ხელსაყრელი ქარისთვის უნდა მიეღწიათ სანაპიროზე, რასაც დღეს მდებარეობს თანამედროვე ქალაქი ბუენოს-აირესი.<ref name="banderin">{{Cite web|url=http://rotaryba.com.ar/?page_id=80|title=Nuestro Banderín|access-date=18 January 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150119004113/http://rotaryba.com.ar/?page_id=80|archivedate=19 იანვარი 2015}}</ref> [[პედრო დე მენდოსა|პედრო დე მენდოსამ]] ქალაქს უწოდა "სამართლიანი ქარის წმიდა მარიამი", სახელი, რომელიც შემოთავაზებულია მენდოსას ექსპედიციის სამლოცველოს მიერ - ბუენ აირის ღვთისმშობლის ერთგულებით - [[სარდინია|სარდინიის]] ბონარიის ''მადონას'' პატივსაცემად<ref>{{Cite web|url=http://www.pittau.it/Sardo/bonaria.html|title=Massimo Pittau – La Madonna di Bonaria di Cagliari e Buenos Aires|author=|date=|work=pittau.it|access-date=13 January 2016}}</ref> (რომელიც დღემდე მფარველობს [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვის]] კუნძულს<ref>{{Cite web|url=http://www.avvenire.it/Chiesa/Pagine/papa-francesco-a-cagliari-legame-bonaria-buenos-aires.aspx|title=Quel legame mariano tra Bonaria e Buenos Aires|author=|date=|work=avvenire.it|access-date=13 January 2016|archive-date=8 თებერვალი 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160208055821/http://www.avvenire.it/Chiesa/Pagine/papa-francesco-a-cagliari-legame-bonaria-buenos-aires.aspx}}</ref>). მენდოსას დასახლებას მალევე დაესხა თავს ადგილობრივი მოსახლეობა და დასახლება მიატოვეს 1541 წელს.<ref name="banderin" /> მეორე (და მუდმივი) დასახლება დაარსდა 1580 წელს ხუან დე გარაის მიერ, რომელმაც გაცურა [[პარანა (მდინარე)|მდინარე პარანით]] [[ასუნსიონი|ასუნსიონიდან]] (ახლანდელი პარაგვაის დედაქალაქი). გარაიმ შეინარჩუნა სახელი, რომელიც თავდაპირველად აირჩია მენდოსამ, დაერქვა ქალაქს ''Ciudad de la Santísima Trinidad y Puerto de Santa María del Buen Aire'' ("ყველაზე წმინდა სამების ქალაქი და სამართლიანი ქარის წმინდა მარიამის ნავსადგური"). მოკლე ფორმა "ბუენოს-აირესი" ჩვეულებრივ გამოიყენება მე-17 საუკუნიდან.<ref name="provincia">{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gov.ar/areas/ciudad/historico/calendario/destacado.php?menu_id=23203&ide=44|title=Calendario Histórico – Segunda fundación de Buenos Aires|language=es|publisher=Government of the Autonomous City of Buenos Aires|accessdate=9 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121024201506/http://www.buenosaires.gov.ar/areas/ciudad/historico/calendario/destacado.php?menu_id=23203&ide=44|archivedate=24 October 2012}}</ref> ბუენოს-აირესის ესპანური ანბანის ჩვეულებრივი აბრევიატურაა - Bs.As.<ref>{{Cite web|url=http://spanish.about.com/od/writtenspanish/a/abbreviations.htm|title=Spanish Abbreviations|publisher=[[About.com]]|accessdate=18 January 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150404051117/http://spanish.about.com/od/writtenspanish/a/abbreviations.htm|archivedate=4 აპრილი 2015}}</ref> ასევე ჩვეულებრივ აღნიშნავენ მას, როგორც "B.A." ან "BA".<ref>{{Cite web|url=http://www.allacronyms.com/_internet_slang/BA/Buenos_Aires|title=BA Abbreviation|publisher=allacronyms.com|accessdate=18 January 2015}}</ref> 1994 წელს მიღებული ავტონომიიდან მას დაერქვა ”CABA” (''Ciudad Autónoma de Buenos Aires'', ''ბუენოს-აირესის'' ავტონომიური ქალაქი). ადგილობრივები უფრო ხშირად იყენებენ აბრევიატურა "ბაირესს (Baires)", ერთი სიტყვით.   == ისტორია == === პირველი ევროპული დასახლებები === მეზღვაური [[ხუან დიას დე სოლისი]], რომელიც დაცურავდა [[ესპანეთი]]ს სახელით, იყო პირველი ევროპელი რომელმაც მიაღწია [[რიო-დე-ლა-პლატა]]ს [[1516]] წელს. მისი ექსპედიცია შეწყდა, რადგან ის მოკლული იქნა ადგილობრივი ტომის [[ჩარუა]]სთან (ახლანდელი [[ურუგვაი|ურუგვაის]] შემადგენლობაში) შეტაკების დროს. [[ფაილი:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|left|225px|ბუენოს აირესი მისი დაარსებიდან ცოტა ხანში, 1538]] [[ფაილი:Nuestra Señora del Buen Aire plaza Cerdeña.jpg|მინი|ბუენ აირის ლედი, მიგრაციის ეროვნული დეპარტამენტის წინ]] ქალაქი ბუენოს-აირესი თავიდან დაფუძნდა როგორც ''Ciudad de Nuestra Señora Santa María del Buen Ayre'', (თარგმანში: "ჩვენი დედოფლის წმინდა მარია სამართლიანი ქარების დედოფლის ქალაქი") [[1536]] წლის 2 თებერვალს, ესპანური ექსპედიციის მიერ, რომელსაც უძღვებოდა [[პედრო დე მენდოსა]]. დასახლება დაფუძნდა იქ, სადაც დღეს მდებარეობს [[სან-ტელმო]]ს უბანი ბუენოს-აირესის სამხრეთით. ადგილობრივი ტომების შეტევებმა აიძულეს ახალმოსახლეები [[1541]] წელს მიეტოვებინათ ქალაქი დასახლება. მეორე დასახლება (რომელმაც დღემდე მოაღწია) შეიქმნა [[1580]] წელს [[ხუან დე-გარაი]]ს მიერ, რომელიც მოცურდა [[პარანა (მდინარე)|მდინარე პარანით]] [[ასუნსიონი]]დან. მან დააარსა ახალშენი "წმინდა სამება" და მისი პორტი გახდა "Puerto de Santa María de los Buenos Aires." ადრეული დროიდან ბუენოს-აირესი, ძირითადად, ვაჭრობაზე იყო დამოკიდებული. მე-17 საუკუნის უმეტესი პერიოდის განმავლობაში ესპანურ ხომალდებს მეკობრეების მხრიდან შეექმნათ პრობლემა, ამიტომ მათ შეიმუშავეს რთული სისტემა, სადაც გემები სამხედრო დაცვით აღიჭურვა და გაგზავნეს ცენტრალურ ამერიკაში, [[სევილია|სევილიიდან]] (ერთადერთი პორტი, რომელსაც კოლონიებთან ვაჭრობა ჰქონდა ნებადართული), [[ლიმა|ლიმამდე, პერუში]]. ამის გამო, ბუენოს-აირესში პროდუქტების ჩასვლას ძალიან დიდი დრო დასჭირდა. ამ სქემამ იმედგაცრუებული დატოვა ბუენოს-აირესის ვაჭრები და არაფორმალურად, ხელისუფლებამ დაუშვა კონტრაბანდული ინდუსტრიის განვითარება კოლონიებში პორტუგალიელებთან.   ამ მდგომარეობის გათვალისწინებით, [[კარლოს III (ესპანეთი)|ესპანეთის მონარქმა კარლოს III-მ]] პროგრესულად შეამსუბუქა სავაჭრო შეზღუდვები და საბოლოოდ, ბუენოს აირესის ღია პორტი გამოაცხადა მე-18 საუკუნის ბოლოს. ბრიტანული ძალების მიერ [[პორტობელო (პანამა)|პორტობელოს]] დაპყრობამ, ასევე გამოიწვია სავაჭრო სივრცის გაღრმავების აუცილებლობა ატლანტიკური მარშრუტით, ლიმაზე დაფუძნებული ვაჭრობის საზიანოდ. მისი ერთ-ერთი განჩინება იყო რეგიონის გაყოფა, პერუს ვიცე-სამეფოს ნაცვლად შექმნილიყო [[რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფო|რიო-დე-ლა-პლატას ვიცე-სამეფო]], დედაქალაქად ბუენოს-აირესით. თუმცა, კარლოსის მოქმედებებს არ მოუტანია სასურველი ეფექტი და ადგილობრივები, რომელთა ნაწილი [[საფრანგეთის რევოლუცია|ფრანგული რევოლუციის]] იდეოლოგიით იყო შთაგონებული, კიდევ უფრო დარწმუნდნენ ესპანეთისგან დამოუკიდებლობის აუცილებლობაში. === ომი დამოუკიდებლობისთვის === ბრიტანეთის შემოსევების დროს [[რიო-დე-ლა-პლატა|რიო-დე-ლა-პლატაში]], ბრიტანული ძალები ორჯერ დაესხნენ თავს ბუენოს-აირესს. 1806 წელს ბრიტანელები წარმატებით შეიჭრნენ ბუენოს-აირესში, მაგრამ [[მონტევიდეო|მონტევიდეოდან]] არმიამ [[ სანტიაგო დე ლინიერს|სანტიაგო დე ლინიერსის მეთაურობით]] დაამარცხა ისინი. ბრიტანეთის მმართველობის ხანმოკლე პერიოდის განმავლობაში, მმართველმა [[ რაფაელ სობრეონტე|რაფაელ სობრემონტმა]] მოახერხა გაქცევა [[კორდოვა (არგენტინა)|კორდოვაში]] და ეს ქალაქი დედაქალაქად გამოაცხადა. ბუენოს-აირესი განთავისუფლების შემდეგ კვლავ გახდა დედაქალაქი, მაგრამ სობრემონტმა ვეღარ განაახლა თავისი მოვალეობა, მმართველის პოზიციაზე. სანტიაგო დე ლინიერსი, აირჩიეს ახალ მმართველად, რომელმაც მოამზადა ქალაქი ბრიტანეთის შესაძლო ახალი შეტევის წინააღმდეგ და მოიგერია 1807 წელს შეჭრის მცდელობა. საზოგადოებაში წარმოქმნილმა მილიტარიზაციამ შეცვალა ძალაუფლების თანაფარდობა [[კრეოლები|კრეოლების]] სასარგებლოდ (განსხვავებით [[ ნახევარკუნძულები|ნახევარკუნძულისგან]]), ისევე როგორც ესპანეთში [[ნახევარკუნძულის ომი|ნახევარკუნძულის ომის]] განვითარება. ვაჭრის, [[ Martín de zlzaga|მარტინ დე ალზაგას]] მცდელობა, [[ Martín de zlzaga|მოეხსნა]] ლაინიერები და ჩაენაცვლებინა ისინი [[ხუნტა|ხუნტით]], აღკვეთეს [[კრეოლები|კრეოლების]] ჯარებმა. თუმცა, 1810 იგივე ჯარები შეუწყობს ახალი რევოლუციური მცდელობას ხელს, წარმატებით მოხსნის ახალ მმართველს [[ ბალთაზარ ჰიდალგო დე ცისნეროსი|ბალთაზარ იდალგო დე ცისნეროსს]]. ეს ფაქტი ცნობილია როგორც [[მაისის რევოლუცია]], რომელიც ახლა აღინიშნება როგორც ეროვნული დღესასწაული. ამ მოვლენით დაიწყო [[ არგენტინის დამოუკიდებლობის ომი|არგენტინის ბრძოლა დამოუკიდებლობისთვის]]. მთავრობას, თავდაპირველად ორი [[ხუნტა]] ჰყავდა, მრავალი წევრის შემადგენლობით. შემდეგ ორი [[ტრიუმვირატი]], ბოლოს კი ერთმმართველიანი კაბინეტი, [[ რიო-დე-პლატას გაერთიანებული პროვინციების უზენაესი დირექტორი|უზენაესი ხელმძღვანელით]]. ესპანეთისგან ოფიციალური დამოუკიდებლობა [[ არგენტინის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია|გამოცხადდა]] 1816 წელს, [[ ტუკუმანის კონგრესი|ტუკუმანის კონგრესზე]]. ბუენოს-აირესმა შეძლო და გაუძლო დამოუკიდებლობის მთელ [[ომი დამოუკიდებლობისათვის ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში|ესპანურ-ამერიკულ ომებს,]] სამეფო მმართველობის ქვეშ აღარ დაეცა. ისტორიულად, ბუენოს-აირესი იყო არგენტინის მთავარი ადგილი [[ლიბერალიზმი|ლიბერალური]], [[თავისუფალი ვაჭრობა|თავისუფალი ვაჭრობისა]] და უცხოური იდეებისა, მაშინ როდესაც მრავალი პროვინცია, განსაკუთრებით ჩრდილო-დასავლეთიდან, მხარს უჭერდა უფრო [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტურ]] და [[რომის კათოლიკური ეკლესია|კათოლიკურ]] მიდგომებს პოლიტიკურ და სოციალურ საკითხებთან მიმართებაში. არგენტინის ისტორიაში შიდა დაძაბულობის დიდი ნაწილი, დაიწყო მე-19 საუკუნის ცენტრისტულ-ფედერალისტური კონფლიქტებით, ამ საპირისპირო შეხედულებებზე დაფუძნებით. 25 მაისის რევოლუციის შემდეგთვეებში, ბუენოს-აირესმა არაერთი სამხედრო დესპანი გაგზავნა პროვინციებში, რათა მიეღწიათ შეთანხმებისთვის. მრავალი ამ მისიათაგანი დასრულდა ძალადობრივი შეტაკებებით და გამოიწვია დედაქალაქსა და პროვინციებს შორის დაძაბულობა. XIX საუკუნეში ქალაქი ორჯერ მოექცა [[სამხედრო ბლოკადა|სამხედრო ბლოკადაში]] საფრანგეთის საზღვაო ძალების მიერ 1838-დან 1840 წლამდე, შემდეგ კი [[ რიო-დე-პლატას ანგლო-ფრანგული ბლოკადა|ანგლო-ფრანგული]] ექსპედიციის მიერ 1845–1848 წლებში. ვერც ერთმა ბლოკადამ აიძულა ქალაქი დამორჩილებოდა საგარეო ძალებს და საბოლოოდ თავი დააღწიეს მათ მოთხოვნებს. === მე-19 და მე-20 საუკუნე === XIX საუკუნის უმეტესი პერიოდის განმავლობაში, ქალაქის პოლიტიკური სტატუსი დარჩა მგრძნობიარე საგანი. ის უკვე იყო [[ბუენოს-აირესის პროვინცია|ბუენოს-აირესის პროვინციის]] დედაქალაქი, ხოლო 1853 - 1860 წლებში იგი იყო [[ ბუენოს-აირესის სახელმწიფო|ბუენოს-აირესის]] სეპარატისტული [[ ბუენოს-აირესის სახელმწიფო|სახელმწიფოს]] დედაქალაქი. ეს საკითხი არაერთხელ განიხილებოდა ბრძოლის გზით, სანამ საბოლოოდ არ გადაწყდებოდა 1880 წელს, როდესაც ქალაქის ფედერალიზაცია მოხდა და გახდა სახელისუფლებო ადგილი, რომელსაც პრეზიდენტის მიერ დანნიშნული მერი ეყოლებოდა. [[კასა-როსადა]] გახდა [[არგენტინის პრეზიდენტი|საპრეზიდენტო რეზიდენცია]].<ref name="provincia2">{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gov.ar/areas/ciudad/historico/calendario/destacado.php?menu_id=23203&ide=44|title=Calendario Histórico – Segunda fundación de Buenos Aires|language=es|publisher=Government of the Autonomous City of Buenos Aires|accessdate=9 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121024201506/http://www.buenosaires.gov.ar/areas/ciudad/historico/calendario/destacado.php?menu_id=23203&ide=44|archivedate=24 October 2012}}</ref> ღარიბი უბნების მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობა უარყოფითი იყო, ტუბერკულოზის მაღალი მაჩვენებლით. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექიმები და პოლიტიკოსები, როგორც წესი, ადანაშაულებდნენ როგორც თავად ღარიბებს, ისე მათ საცხოვრებელ პირობებს სახლებში (კონვენტილოებში), საშინელი დაავადების გავრცელებაში. ხალხი უგულებელყოფდა საზოგადოებრივ ჯანდაცვის კამპანიებს, გადამდები დაავადებების გავრცელების შეზღუდვისთვის, მაგალითად, ქუჩაში გაფიცვის აკრძალვა, ჩვილებისა და მცირეწლოვან ბავშვებზე ზრუნვის მკაცრი მითითებები და კარანტინები, რომლებიც ოჯახებს აცალკევებდა დაავადებული ოჯახის წევრისგან.<ref>Diego Armus, ''The Ailing City: Health, Tuberculosis, and Culture in Buenos Aires, 1870–1950'' (2011)</ref> [[ ბუენოს აირესის საბაჟო|ბუენოს-აირესის საბაჟოსთან]] დაკავშირებული კეთილდღეობის და ნაყოფიერი [[პამპა|პამპას]] მიერ წარმოქმნილი სიმდიდრის გარდა, [[ სარკინიგზო ტრანსპორტი არგენტინაში|რკინიგზის განვითარებამ]] XIX საუკუნის მეორე ნახევარში გაზარდა ბუენოს-აირესის ეკონომიკური ძალა, რადგან ნედლეული შემოდიოდა მის ქარხნებში. წამყვანი ადგილი გახდა ევროპელი ემიგრანტებისთვის, განსაკუთრებით იტალიიდან და ესპანეთიდან, 1880 წლიდან 1930 წლამდე ბუენოს-აირესი გახდა მულტიკულტურული ქალაქი, რითაც იგი სათავეში ჩაუდგა ევროპის მთავარ დედაქალაქებს. [[თეატრი კოლონი]] გახდა მსოფლიოს ერთ-ერთი საუკეთესო საოპერო ადგილი და ქალაქი გახდა [[რადიო|რადიოს]], [[ტელევიზია|ტელევიზიის]], [[კინოხელოვნება|კინოსა]] და [[არგენტინული კულტურა|თეატრის]] რეგიონალური დედაქალაქი. ამ წლების განმავლობაში აშენდა ქალაქის მთავარი გამზირები, ხოლო მე-20 საუკუნის დასაწყისში დაიწყო სამხრეთ ამერიკის ყველაზე მაღალი შენობების და მისი პირველი [[ბუენოს-აირესის მეტროპოლიტენი|მეტროპოლიტენის]] სისტემის მშენებლობა. მეორე სამშენებლო ბუმის დროს, 1945 წლიდან 1980 წლამდე, ქალაქის ცენტრი და ქალაქის დიდი ნაწილი შეიცვალა. ბუენოს-აირესმა ასევე მიიპყრო მიგრანტები არგენტინის პროვინციებიდან და მეზობელი ქვეყნებიდან. 1930-იან წლებში [[:en:Shanty_town|ღარიბთა უბნებმა]] (''[[ვილია-მისერია]]'') დაიწყეს ქალაქის ინდუსტრიული ტერიტორიების ირგვლივ განვითარება, რამაც გამოიწვია გავრცელებული სოციალური პრობლემები და სოციალური კონფლიქტები ბუენოს-აირესის მეტწილად მოწინავე მოსახლეობასთან. ეს მშრომელები გახდნენ [[პერონიზმი|პერონიზმის]] პოლიტიკური საფუძველი, რომელიც ბუენოს-აირესში გაჩნდა 1945 წლის 17 ოქტომბრის [[:en:Loyalty_Day_(Argentina)|დემონსტრაციის]] დროს, [[პლასა-დე-მაიო|პლასა-დე-მაიოზე]].<ref name="Clarín guide">''Guía visual de Buenos Aires centro histórico'', [[Clarín (Argentine newspaper)|''Clarín'']] Viajes, 2001.</ref> დიდი ბუენოს-აირესის ინდუსტრიული სარტყლის მუშაკები მას შემდეგ პერონიზმის მთავარ დამხმარე ბაზას წარმოადგენდნენ, ხოლო პლასა-დე-მაიო გახდა დემონსტრაციებისა და ქვეყნის მრავალი პოლიტიკური მოვლენის ადგილი; ამასთან, 1955 წლის 16 ივნისს საზღვაო ძალების სპლინტერმა ჯგუფმა დაბომბა [[პლასა-დე-მაიო|პლასა-დე-მაიოს]] მხარე, დაიღუპა 364 მშვიდობიანი მოქალაქე (იხ. ''[[:en:Bombing_of_Plaza_de_Mayo|პლასა-დე-მაიოს დაბომბვა]]''). ეს იყო ერთადერთი შემთხვევა, როდესაც ქალაქს თავს დაესხნენ ჰაერიდან და ღონისძიებას მოჰყვა სამხედრო აჯანყება, რომელიც პრეზიდენტმა პერონმა სამი თვის შემდეგ ჩაახშო (იხ. ''[[:en:Revolución_Libertadora|Revolución Libertadora]]'').[[ფაილი:Buenos Aires-Jura de la Constitución (1854).jpg|thumb|225px|[[1854]] წელი, ბუენოს-აირესის კონსტიტუციის მიღება]]1970-იან წლებში ქალაქი დაზარალდა მემარცხენე რევოლუციური მოძრაობების ([[:en:Montoneros|მონტონეროსი]], [[:en:People's_Revolutionary_Army_(Argentina)|ERP]] (სახალხო რევოლუციური არმია) და F.A.R.) და [[მემარჯვენეობა|მემარჯვენე]] პარამილიტარული ჯგუფის [[:en:Argentine_Anticommunist_Alliance|Triple A-ს]] (არგენტინის ანტიკომუნისტური ალიანსი) ბრძოლების შედეგად, რომელსაც მხარს უჭერდა [[მარია ესტელა მარტინეს დე პერონი|იზაბელ პერონი]], რომელიც 1974 წელს არგენტინის პრეზიდენტი გახდა ხუან პერონის გარდაცვალების შემდეგ. [[არგენტინის სახელმწიფო გადატრიალება (1976)|1976 წლის მარტის გადატრიალებამ]], გენერალ [[ხორხე რაფაელ ვიდელა|ხორხე ვიდელას ხელმძღვანელობით]], კონფლიქტის მხოლოდ ესკალაცია მოახდინა; ”<nowiki/>[[ბინძური ომი (არგენტინა)|ბინძურმა ომმა]]” გამოიწვია 30,000 ''[[:en:Forced_disappearance|ადამიანის იძულებით გაუჩინარება]]'' (''[[ იძულებითი გაუჩინარება|ხუნტას]]'' წლებში სამხედროებმა გაიტაცეს და მოკლეს).<ref name="Millions">''We are Millions: Neo-liberalism and new forms of political action in Argentina'', Marcela Lópéz Levy, Latin America Bureau, London, 2004. {{ISBN|978-1899365630}}</ref> მათი დედების ჩუმი მსვლელობა ([[:en:Mothers_of_the_Plaza_de_Mayo|პლასა-დე-მაიოს დედები]]) არგენტინელთა ტანჯვის ცნობილი სურათია იმ დროიდან. ქალაქს ორჯერ ეწვია [[იოანე პავლე II|პაპი იოანე პავლე II]], ჯერ 1982 წელს და შემდეგ 1987 წელს; ამ შემთხვევებმა შეკრიბა ქალაქის ისტორიაში ხალხის ყველაზე დიდი რაოდენობა. დემოკრატიის დაბრუნება 1983 წელს დაემთხვა კულტურულ აღორძინებას, ხოლო 1990-იან წლებში ეკონომიკური აღორძინება დაფიქსირდა, განსაკუთრებით სამშენებლო და ფინანსურ სექტორებში. 1992 წლის 17 მარტს [[ 1992 წელს ისრაელის საელჩოს შეტევა ბუენოს აირესში|ისრაელის საელჩოში]] ბომბი [[ 1992 წელს ისრაელის საელჩოს შეტევა ბუენოს აირესში|აფეთქდა, რომლის]] შედეგად დაიღუპა 29 და დაშავდა 242 ადამიანი. კიდევ ერთმა აფეთქებამ, 1994 წლის 18 ივლისს, [[ 1994 AMIA დაბომბვა|გაანადგურა შენობა,]] სადაც განთავსებული იყო რამდენიმე [[ებრაელები|ებრაული]] ორგანიზაცია, დაიღუპა 85 და დაშავდა კიდევ მრავალი, ეს ინციდენტები აღმოჩნდა სამხრეთ ამერიკაში [[შუა აღმოსავლეთი|შუა აღმოსავლეთის]] [[ტერორიზმი|ტერორიზმის]] დასაწყისი. [[:en:Pact_of_Olivos|1993 წლის შეთანხმების შემდეგ]], [[არგენტინის კონსტიტუცია|არგენტინის კონსტიტუციაში]] შეიტანეს ცვლილებები, რომ ბუენოს-აირესს მიენიჭა [[ავტონომია]] და გაათავისუფლა, სხვა საკითხებთან ერთად, პრეზიდენტის მიერ ქალაქის მერის დანიშვნის უფლება (როგორც ეს იყო 1880 წლიდან). 1996 წლის 30 ივნისს ბუენოს აირესში ამომრჩევლებმა აირჩიეს პირველი არჩეული მერი (''[[ ბუენოს-აირესის მერიებისა და მთავრობის მეთაურების სია|ჯეფ დე გობიერნო]]''). [[ფაილი:Microcentro, Buenos Aires (40774240522).jpg|მინი]] === 21-ე საუკუნე === 1996 წელს, [[ 1994 წელს არგენტინის კონსტიტუციის ცვლილება|არგენტინის კონსტიტუციის რეფორმის შემდეგ]], ქალაქმა ჩაატარა თავისი პირველი მერობის არჩევნები ახალი წესდების შესაბამისად, მერის ტიტული ოფიციალურად შეიცვალა "მთავრობის მეთაურად". გამარჯვებული იყო [[ფერნანდო დე ლა რუა]], რომელიც მოგვიანებით გახდა არგენტინის პრეზიდენტი 1999 წლიდან 2001 წლამდე. დე ლა რუას მემკვიდრემ, [[ ანბალ იბრა|ანიბალ იბარამ]] გაიმარჯვა ორჯერ სახალხო არჩევნები, მაგრამ მისი იმპიჩმენტი მოითხოვეს (და საბოლოოდ გადადგა 2006 წლის 6 მარტს) [[:en:República_Cromañón_nightclub_fire|República Cromagnon]] ღამის კლუბში ხანძრის გამო. [[ ჟორჟ ტელერმანი|ხორხე ტელერმანი]], რომელიც იყო მერის მოვალეობის შემსრულებელი, წარმოადგენდა სამთავრობო კაბინეტს არჩევნებში. 2007 წლის არჩევნები, [[მაურისიო მაკრი|მაურისიო მაკრიმ,]] რომელიც რესპუბლიკურ პარტიას წარმოადგენდა გაიმარჯვა [[ საარჩევნო ბიულეტენი არგენტინაში|მეორე ტურში]] კენჭისყრის შედეგად. ხელისუფლებაში ადგილი დაიკავა 9 დეკემბერს 2007 წელს. 2011 წელს, არჩევნების მეორე ტურში ხმათა 60,96%-ით გაიმარჯვა რესპუბლიკურმა პარტიამ (PRO), ამრიგად, მაკრი ქალაქის მერად ხელახლა აირჩიეს, ხოლო [[ მარია ევგენია ვიდალი|მარია ეუხენია ვიდალი]] მერის მოადგილედ. 2015 წლის არჩევნები პირველად გამოიყენეს ქალაქში [[ ელექტრონული კენჭისყრა|ხმის მიცემის ელექტრონული]] სისტემა, მსგავსი იყო [[სალტის პროვინცია|სალტის პროვინციაში]]. 2015 წლის 5 ივლისს ჩატარებულ ამ არჩევნებში მაკრი აღარ მონაწილეობდა მერობის კანდიდატად და წარადგინა [[ არგენტინის ზოგადი არჩევნები, 2015 წ|საპრეზიდენტო კანდიდატურა,]] ხოლო [[ ჰორაციო როდრიგეს ლარეტა|ჰორაციო როდრიგეს ლარეტამ]] დაიკავა მისი ადგილი მერის პოსტზე.<gallery widths="300" heights="200"> ფაილი:Puente de la mujer - panoramio (1).jpg|[[Puente de la Mujer|ქალთა ხიდი]] დააპროექტა [[Santiago Calatrava|სანტიაგო კალატრავამ]]. ფაილი:Obelisco - Buenos Aires (8556495538).jpg|[[9 de Julio Avenue|9 ივლისის გამზირი]], ხედი [[Obelisk of Buenos Aires|ობელისკთან]] ფაილი:Puerto Madero, Buenos Aires (40689219792).jpg|ბუენოს-აირესის მთავარი ფინანსური ცენტრი </gallery> == გეოგრაფია == ქალაქი ბუენოს-აირესი [[პამპა|პამპას რეგიონში მდებარეობს]], გარდა გარკვეული ზონებისა, როგორიცაა [[:en:Costanera_Sur_Ecological_Reserve|ბუენოს-აირესის ეკოლოგიური ნაკრძალი]], [[ბოკა ხუნიორსი|ბოკა ხუნიორსის (საფეხბურთო) კლუბის]] "სპორტული ქალაქი", [[:en:Aeroparque_Jorge_Newbery|ხორხე ნიუბერის აეროპორტი]], [[:en:Puerto_Madero|პუერტო მადეროს]] სამეზობლო და თავად მთავარი პორტი; ეს ყველაფერი აშენდა მიწა [[რიო-დე-ლა-პლატა|რიო-დე-ლა-პლატას]] სანაპიროებზე (მსოფლიოში ყველაზე ფართო მდინარე).<ref>{{Cite web|url=http://www.borello.com.ar/Notas%20de%20Interes/Notas_Riodelaplata.htm|title=Cuenca del Plata|publisher=Borello.com.ar|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726235500/http://www.borello.com.ar/Notas%20de%20Interes/Notas_Riodelaplata.htm|archivedate=26 July 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.argentinaxplora.com/activida/geogra/geogra.htm|title=Geografia de Argentina|publisher=Argentinaxplora.com|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/68cprK5L7?url=http://www.argentinaxplora.com/activida/geogra/geogra.htm|archivedate=23 June 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bue.gov.ar/especiales/?id=2|title=Sitio oficial de turismo de la Ciudad de Buenos Aires &#124; LA CIUDAD DE TODOS LOS ARGENTINOS|publisher=Bue.gov.ar|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221144630/http://bue.gov.ar/especiales/?id=2|archivedate=21 February 2009}}</ref> [[ფაილი:Satellite image of Buenos Aires, Argentina - December 19, 2014.jpg|ცენტრი|მინი|640x640პქ|სატელიტური ხედი ბუენოს-აირესის ტერიტორიასა და [[რიო-დე-ლა-პლატა|რიო-დე-ლა-პლატაზე]] . 2014 წელი]] === კლიმატი === [[ფაილი:Plaza San Martín, Buenos Aires (27146002798).jpg|მინი|ძლიერი წვიმა და ელვა [[ Plaza San Martín (ბუენოს-აირესი)|Plaza San Martin-ზე]]. შტორმები ჩვეულებრივია ზაფხულის განმავლობაში.]] [[კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია|კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით]], ბუენოს-აირესს აქვს [[:en:Humid_subtropical_climate|ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი]] (''Cfa'') ოთხი განსხვავებული სეზონით.<ref name="amba">{{Cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227015825/http://www.atlasdebuenosaires.gov.ar/aaba/index.php?option=com_content&task=view&id=26&Itemid=22|archivedate=27 February 2014|url=http://www.atlasdebuenosaires.gov.ar/aaba/index.php?option=com_content&task=view&id=26&Itemid=22|title=Clima|publisher=Atlas Ambiental de Buenos Aires|language=Spanish|accessdate=24 December 2015}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal|title=Updated world map of the Köppen−Geiger climate classification|url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf|accessdate=22 February 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120203170339/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf|archivedate=3 February 2012|archive-date=3 თებერვალი 2012|access-date=21 ივლისი 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203170339/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf}}</ref> მიმდებარე [[ატლანტის ოკეანე|ატლანტის ოკეანის]] საზღვაო გავლენის შედეგად,<ref name="Pezza2010">{{Cite journal|title=The unusual Buenos Aires snowfall of July 2007|publisher=John Wiley & Sons}}</ref> კლიმატი ზომიერია, უკიდურესი ტემპერატურა იშვიათია.<ref name="clima">{{Cite web|url=http://www.turismo.buenosaires.gob.ar/es/article/clima|title=Clima|publisher=Official Tourism site of Buenos Aires|language=Spanish|accessdate=24 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160126070716/http://www.turismo.buenosaires.gob.ar/es/article/clima|archivedate=26 January 2016}}</ref> იმის გამო, რომ ქალაქი მდებარეობს იმ არეალში, სადაც გადის [[:en:Pampero_(wind)|პამპეროსა]] და [[:en:Sudestada|სუდესტადას]] ქარი,<ref name="CC">{{Cite web|url=http://estatico.buenosaires.gov.ar/areas/med_ambiente/apra/des_sust/archivos/pacc/cap2_pacc_ba3030.pdf|title=Capítulo 2: Impacto en la Ciudad de Buenos Aires|publisher=Gobierno de la Ciudad de Buenos Aires|language=Spanish|accessdate=29 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111005053828/http://estatico.buenosaires.gov.ar/areas/med_ambiente/apra/des_sust/archivos/pacc/cap2_pacc_ba3030.pdf|archivedate=5 October 2011}}</ref> ამ კონტრასტული საჰაერო მასების გამო ამინდი ცვალებადია.{{Sfn|Blouet|2010}} ზაფხული ცხელი და ნოტიოა.<ref name="clima2">{{Cite web|url=http://www.turismo.buenosaires.gob.ar/es/article/clima|title=Clima|publisher=Official Tourism site of Buenos Aires|language=Spanish|accessdate=24 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160126070716/http://www.turismo.buenosaires.gob.ar/es/article/clima|archivedate=26 January 2016}}</ref> ყველაზე თბილი თვეა იანვარი, საშუალო დღიური მაჩვენებელი 24.9°C.<ref name="SMN">{{Cite web|url=http://www3.smn.gob.ar/serviciosclimaticos/?mod=elclima&id=10|title=Caracteristicas Climaticas de la Ciudad de Buenos Aires|publisher=Servicio Meteorológico Nacional|language=Spanish|accessdate=29 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180101030123/http://www3.smn.gob.ar/serviciosclimaticos/?mod=elclima&id=10|archivedate=1 იანვარი 2018}}</ref> ცხელი ტალღები გავრცელებულია ზაფხულის პერიოდში.<ref name="SMNsummer">{{Cite web|url=http://www3.smn.gob.ar/serviciosclimaticos/clima/archivo/verano.pdf|title=El Verano en la Ciudad de Buenos Aires|publisher=Servicio Meteorológico Nacional|language=Spanish|accessdate=3 January 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180101030513/http://www3.smn.gob.ar/serviciosclimaticos/clima/archivo/verano.pdf|archivedate=1 იანვარი 2018}}</ref> თუმცა, უმეტესად, ცხელი ტალღები ხანმოკლე ხანგრძლივობისაა (კვირაზე ნაკლები) და მას მოსდევს პასატები - ცივი, მშრალი პამპეროს ქარი, რომელსაც ძლიერი და ინტენსიური ჭექა-ქუხილი მოაქვს, რასაც მოჰყვება უფრო ცივი ტემპერატურა.{{Sfn|Blouet|2010}}<ref name="pampero">{{Cite web|url=http://www3.smn.gob.ar/?mod=biblioteca&id=73|title=Viento Pampero|publisher=Servicio Meteorológico Nacional|language=Spanish|accessdate=2 January 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180101082154/http://www3.smn.gob.ar/?mod=biblioteca&id=73|archivedate=1 იანვარი 2018}}</ref> ყველაზე მაღალი ტემპერატურა დაფიქსირდა 43.3° C 1957 წლის 29 იანვარს.<ref name="SMN112anos">{{Cite web|url=https://www.smn.gob.ar/noticias/112-a%C3%B1os-midiendo-el-tiempo-de-buenos-aires|title=112 años midiendo el tiempo de Buenos Aires|publisher=Servicio Meteorológico Nacional|language=Spanish|accessdate=28 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180728170957/https://www.smn.gob.ar/noticias/112-a%C3%B1os-midiendo-el-tiempo-de-buenos-aires|archivedate=28 ივლისი 2018}}</ref> ზამთარი გრილდება ზომიერი ტემპერატურით დღის განმავლობაში და გრილი ღამით.<ref name="clima3">{{Cite web|url=http://www.turismo.buenosaires.gob.ar/es/article/clima|title=Clima|publisher=Official Tourism site of Buenos Aires|language=Spanish|accessdate=24 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160126070716/http://www.turismo.buenosaires.gob.ar/es/article/clima|archivedate=26 January 2016}}</ref> სეზონის საშუალო მაჩვენებლებია 16.3°C, ხოლო დაბალი 8.1°C.<ref name="SMNwinter">{{Cite web|url=http://www3.smn.gob.ar/serviciosclimaticos/clima/archivo/invierno.pdf|title=El Invierno en la Ciudad de Buenos Aires|publisher=Servicio Meteorológico Nacional|language=Spanish|accessdate=24 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180101082220/http://www3.smn.gob.ar/serviciosclimaticos/clima/archivo/invierno.pdf|archivedate=1 იანვარი 2018}}</ref> შედარებით ტენიანობის საშუალო მაჩვენებელი მეტია 70%-ზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ ქალაქში აღინიშნება ზომიერი და მძიმე ნისლი, შემოდგომაზე და ზამთარში.<ref>{{Cite news|accessdate=19 April 2010|title=Atlas Ambiental de Buenos Aires|url=http://www.atlasdebuenosaires.gov.ar/aaba/index.php?option=com_content&task=view&id=324&Itemid=160&lang=es|language=Spanish|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706083449/http://www.atlasdebuenosaires.gov.ar/aaba/index.php?option=com_content&task=view&id=324&Itemid=160&lang=es|archivedate=6 ივლისი 2011}}</ref> ივლისი ყველაზე ცივი თვეა, საშუალო ტემპერატურა 11.0°C.<ref name="SMN2">{{Cite web|url=http://www3.smn.gob.ar/serviciosclimaticos/?mod=elclima&id=10|title=Caracteristicas Climaticas de la Ciudad de Buenos Aires|publisher=Servicio Meteorológico Nacional|language=Spanish|accessdate=29 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180101030123/http://www3.smn.gob.ar/serviciosclimaticos/?mod=elclima&id=10|archivedate=1 იანვარი 2018}}</ref> [[ანტარქტიდა|ანტარქტიდიდან]] წარმოშობილი ცივი მასები თითქმის ყოველწლიურად გვხვდება და შეიძლება შენარჩუნდეს რამდენიმე დღის განმავლობაში.<ref name="SMNwinter" /> ბუენოს-აირესში (ბუენოს-აირესის ცენტრალურ ობსერვატორიაში) დაფიქსირებული ყველაზე დაბალი ტემპერატურა იყო -5.4°C, 1918 წლის 9 ივლისს.<ref name="SMN112anos2">{{Cite web|url=https://www.smn.gob.ar/noticias/112-a%C3%B1os-midiendo-el-tiempo-de-buenos-aires|title=112 años midiendo el tiempo de Buenos Aires|publisher=Servicio Meteorológico Nacional|language=Spanish|accessdate=28 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180728170957/https://www.smn.gob.ar/noticias/112-a%C3%B1os-midiendo-el-tiempo-de-buenos-aires|archivedate=28 ივლისი 2018}}</ref> [[თოვლი]] ძალიან იშვიათია ქალაქში: ბოლო თოვლი მოვიდა 2007 წლის 9 ივლისს, როდესაც, არგენტინაში თითქმის 30 წლის განმავლობაში, ყველაზე ცივი ზამთარი იყო. ეს იყო პირველი მნიშვნელოვანი თოვლი, რომელიც ქალაქში 89 წლის განმავლობაში მოხდა.<ref>{{Cite news|accessdate=24 January 2008|title=Buenos Aires sees rare snowfall|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/6286484.stm}}</ref><ref>{{Cite news|accessdate=24 January 2008|title=Buenos Aires gets first snow since 1918|url=https://www.usatoday.com/news/world/2007-07-09-argentina-snow_N.htm}}</ref> გაზაფხული და შემოდგომა ხასიათდება ცვალებადი ამინდის პირობებით.<ref name="britannica">{{Cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/place/Buenos-Aires|title=Buenos Aires|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|accessdate=3 January 2016|date=}}</ref> სამხრეთიდან ცივმა ჰაერის მასებმა შეიძლება ტემპერატურის ვარდნა გამოიწვიოს, ხოლო ჩრდილოეთიდან ცხელ ნესტიან ჰაერს მოაქვს ცხელი ტემპერატურა.{{Sfn|Blouet|2010}} ქალაქი იღებს 1,236.3 მმ ნალექების რაოდენობას წელიწადში.<ref name="SMN3">{{Cite web|url=http://www3.smn.gob.ar/serviciosclimaticos/?mod=elclima&id=10|title=Caracteristicas Climaticas de la Ciudad de Buenos Aires|publisher=Servicio Meteorológico Nacional|language=Spanish|accessdate=29 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180101030123/http://www3.smn.gob.ar/serviciosclimaticos/?mod=elclima&id=10|archivedate=1 იანვარი 2018}}</ref> [[გეომორფოლოგია|გეომორფოლოგიის]] გამო, არასაკმარის სადრენაჟე ქსელთან ერთად, ქალაქი ძლიერ დაუცველია წყალდიდობის დროს ძლიერი წვიმის განმავლობაში.<ref name="Barros2006">{{Cite web|url=http://www.start.org/Projects/AIACC_Project/working_papers/Working%20Papers/AIACC_WP26_Barros%20(rev)%201.pdf|title=Vulnerability to floods in the metropolitan region of Buenos Aires under future climate change|publisher=Assessments of Impacts and Adaptations to Climate Change (AIACC)|accessdate=13 March 2016|archive-date=13 მარტი 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160313202345/http://www.start.org/Projects/AIACC_Project/working_papers/Working%20Papers/AIACC_WP26_Barros%20(rev)%201.pdf}}</ref>{{Sfn|Kreimer|2000}}{{Sfn|Kreimer|2000}}{{Sfn|Kreimer|2000}} == დემოგრაფია == მოსახლეობა [[1825]] წელს შეადგენდა 81 000-ზე მეტ ადამიანს.<ref>''The National Cyclopaedia of Useful Knowledge'' Vol.III, London, (1847) Charles Knight, p.915</ref> === აღწერის მონაცემები === 2010 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 2,891,082 ადამიანი.<ref name="indec4701">{{Cite web|url=http://www.censo2010.indec.gov.ar/preliminares/cuadro_caba.asp|title=Censo 2010|accessdate=20 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923202027/http://www.censo2010.indec.gov.ar/preliminares/cuadro_caba.asp|archivedate=23 September 2015}}</ref> დიდი ბუენოს-აირესის მოსახლეობა 2010 წლის აღწერის მონაცემებით 13,147,638 იყო.<ref>{{Cite web|title=Censo 2010 Argentina|url=http://www.censo2010.indec.gov.ar/preliminares/cuadro_resto.asp|accessdate=20 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151008110227/http://www.censo2010.indec.gov.ar/preliminares/cuadro_resto.asp|archivedate=8 October 2015}}</ref> ბუენოს-აირესში მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენდა 13,680 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე, მაგრამ გარეუბნებში მხოლოდ 2,400 კმ ^2-ს.<ref name="Pop">{{Cite web|url=http://worldpopulationreview.com/world-cities/buenos-aires-population/|title=Buenos Aires Population 2018 (Demographics, Maps, Graphs)|accessdate=5 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181006000218/http://worldpopulationreview.com/world-cities/buenos-aires-population/|archivedate=6 October 2018}}</ref> 2001 წლის აღწერის შედეგებმა აჩვენა: 15 წლამდე ასაკის 17% და სამოცი წლის ასაკამდე 22% მოსახლეობის, ბუენოს-აირესის მოსახლეობას აქვს ისეთივე ასაკობრივი სტრუქტურა, როგორიც ევროპის უმეტეს ქალაქებს.<ref>{{Cite web|url=http://www.indec.mecon.ar?censo2001s2_2/ampliada_index.asp?mode=02|title=Indec:Instituto Nacional De Estadistica Y Censos De La Republica Argentina|publisher=Indec.mecon.ar?censo2001s2_2|accessdate=1 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160914001556/http://www.indec.mecon.ar/?censo2001s2_2%2Fampliada_index.asp%3Fmode=02|archivedate=14 September 2016}}</ref> === უბნები === ქალაქი ადმინისტრაციულ ერთეულებად იყოფა ''[[:en:Subdivisions_of_Buenos_Aires|ბარიოსებად]]'' (სამეზობლოებად), განყოფილება, რომელიც თავდაპირველად კათოლიკური ''პარროკიზების'' (სამრევლოების) საფუძველზე იყო დაფუძნებული. საერთო გამოხატულებაა ''Cien barrios porteños-ის'' ("ასი ''პორტენიოს'' უბანი") ამასთან, ბუენოს აირესი მხოლოდ 48 ოფიციალური ''ბარიოსგან'' შედგება. ამ უბნებს აქვს რამდენიმე ქვედანაყოფი, ზოგი გრძელი ისტორიით და სხვები, რომლებიც უძრავი ქონების გამოგონების პროდუქტია. აღსანიშნავია მაგალითია [[ პალერმო, ბუენოს აირესი|Palermo]] - ქალაქის უდიდესი რაიონი - რომელიც უკვე იყოფა სხვადასხვა ''ბარიოსად''. ახალმა სქემამ ქალაქი 15 ''კომუნად'' დაჰყო.<ref>{{Cite news|url=http://www.pagina12.com.ar/diario/sociedad/3-55934-2005-09-02.html|title=Buenos Aires con quince comunas|author=Pedro Lipcovich|date=2 September 2005|accessdate=7 August 2006|language=Spanish}}</ref> == გამოჩენილი ადამიანები == აღსანიშნავია ადამიანები, რომლებიც წარმოშობით ბუენოს-აირესიდან არიან: <gallery widths="180" heights="120"> ფაილი:Norma Aleandro.jpg|[[:en:Norma_Aleandro|ნორმა ალეანდრო]], მსახიობი, სცენარების ავტორი, თეატრის რეჟისორი<ref name="Gardel-Aleandro">{{cite book|last1=Gallina|first1=Mario|title=De Gardel a Norma Aleandro: Diccionario sobre figuras del cine argentino en el exterior|date=1999|publisher=Corregidor|location=Buenos Aires|isbn=978-950-05-1250-3|page=29}}</ref> ფაილი:Martha argerich photo.jpg|[[მარტა არხერიჩი]], კლასიკური მუსიკის პიანისტი. ფაილი:Foto - Daniel Barenboim en el Colon.jpg|[[:en:Daniel_Barenboim|დენიელ ბარენბოიმი]], პიანისტი და დირიჟორი<ref>{{cite book|title=Grove Dictionary of American Music|date=2013|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-531428-1|url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195314281.001.0001/acref-9780195314281-e-591|accessdate=5 August 2018|doi=10.1093/acref/9780195314281.001.0001|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509172548/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195314281.001.0001/acref-9780195314281-e-591|archive-date=9 May 2019|url-status=live}}</ref> ფაილი:Jorge Luis Borges.jpg|[[ხორხე ლუის ბორხესი]], მწერალი ფაილი:Fernando Caldeiro.jpg|[[:en:Fernando_Caldeiro|ფერნანდო კალდეირო]], არგენტინული [[NASA|ნასას]] [[ასტრონავტები|ასტრონავტი]] ფაილი:Di stefano argentina.jpg|[[ალფრედო დი სტეფანო]], ფეხბურთელი და მწვრთნელი ფაილი:Franciscus in 2015.jpg|[[ფრანცისკე|პაპი ფრანცისკე]] ფაილი:QueenMaximaCaribbeanTour..jpg|[[მაქსიმა სორეგიეტა|ნიდერლანდების დედოფალი მაქსიმა სორეგიეტა]] ფაილი:Ricardo-Montaner.jpg|[[:en:Ricardo_Montaner|რიკარდო მონტანერი]], მომღერალი </gallery> === საპატიო მოქალაქეები === ბუენოს-აირესის [[საპატიო მოქალაქეობა|საპატიო მოქალაქე]]: {| class="wikitable" width="75%" cellspacing="0" cellpadding="1" border="1" style="font-size: 85%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse; text-align: middle;" |'''თარიღი''' |'''სახელი''' |'''შენიშვნები''' |- |2018 წლის 12 მარტი |[[კოლინდა გრაბარ-კიტაროვიჩი]] (1968 – დღემდე) |[[ხორვატიის პრეზიდენტი]].<ref>{{Cite web|url=https://www.total-croatia-news.com/politics/26577-president-named-honorary-citizen-of-buenos-aires|title=President Named Honorary Citizen of Buenos Aires|accessdate=5 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180910061003/https://www.total-croatia-news.com/politics/26577-president-named-honorary-citizen-of-buenos-aires|archivedate=10 სექტემბერი 2018}}</ref> |} == საერთაშორისო ურთიერთობები == === მსოფლიო რეიტინგი === ბუენოს აირესი კლასიფიცირდება როგორც [[გლობალური ქალაქი|ალფა მსოფლიო ქალაქი]], [[ ლოფბოროს უნივერსიტეტი|ლოფბოროს უნივერსიტეტის]] ჯგუფის (GaWC) 2008 წლის დაჯგუფების მიხედვით.<ref>{{Cite web|url=http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html|title=The World According to GaWC 2008|access-date=6 July 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160811203314/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html|archivedate=11 აგვისტო 2016}}</ref> იგი 2010 წლის გლობალური ქალაქების რეიტინგში 22-ე ადგილზეა ამერიკული ჟურნალის ''[[ საგარეო პოლიტიკა|საგარეო პოლიტიკის მიერ]]'', საკონსულტაციო ფირმა [[ კერანში|AT Kearney-სა]] და [[ ჩიკაგოს საბჭო გლობალურ საკითხებზე|გლობალური საკითხების ჩიკაგოს საბჭოსთან ერთად]]. (იხილეთ "[[გლობალური ქალაქი]]" ჩამონათვალის საუკეთესო 30-ე ადგილზე.) === დაძმობილებული ქალაქები === ბუენოს-აირესი დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:<ref>{{Cite web|url=http://en.db-city.com/Argentina--Buenos-Aires--Buenos-Aires|title=Buenos Aires, Buenos Aires, Argentina – City, Town and Village of the world|accessdate=21 ივლისი 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160406160911/http://en.db-city.com/Argentina--Buenos-Aires--Buenos-Aires|archivedate=6 აპრილი 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|title=Convenios Internacionales – Hermanamientos, Convenios de Cooperación y Actas de Intención|access-date=22 September 2018}}</ref> {{Div col}} *[[ათენი]], საბერძნეთი <small>''(1992-დან)''</small><ref name="Listado de ciudades hermanas"/> *[[ბეიჯინგი]], ჩინეთი <small>''(1993-დან)''<ref>{{cite web |url=http://www.ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/ |title=Sister Cities |publisher=Beijing Municipal People's Government |access-date=23 June 2009 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Ha5DwPnU?url=http://www.ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/ |archive-date=23 June 2013 |url-status=live |archiveurl=https://www.webcitation.org/5mq6B2fdq?url=http://www.ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/ |archivedate=17 იანვარი 2010 }}</ref></small> *[[ბელგრადი]], სერბეთი <small>''(1990-დან)''</small><ref name="Listado de ciudades hermanas"/> *[[ბერლინი]], გერმანია <small>''(1994 წლის 19 მაისიდან)''<ref name="Berlin twinnings">{{cite web |url = http://www.berlin.de/rbmskzl/staedteverbindungen/staedtepartnerschaft_ueberblick.en.html |title = Berlin – City Partnerships |access-date = 17 September 2013 |website = Der Regierende Bürgermeister von Berlin |archive-url = https://web.archive.org/web/20130521054019/http://www.berlin.de/rbmskzl/staedteverbindungen/staedtepartnerschaft_ueberblick.en.html |archive-date = 21 May 2013 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20130521054019/http://www.berlin.de/rbmskzl/staedteverbindungen/staedtepartnerschaft_ueberblick.en.html |archivedate = 21 მაისი 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.berlin.de/rbmskzl/staedteverbindungen/index.en.html |title=Berlin's international city relations |publisher=Berlin Mayor's Office |access-date=1 July 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080822100321/http://www.berlin.de/rbmskzl/staedteverbindungen/index.en.html |archive-date=22 August 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080822100321/http://www.berlin.de/rbmskzl/staedteverbindungen/index.en.html |archivedate=22 აგვისტო 2008 }}</ref></small> *[[ბილბაო]], ესპანეთი <small>''(1992-დან)''</small><ref name="Bilbao">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Bilbao |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[ბრაზილია]], ბრაზილია <small>''(1986-დან)''</small><ref>{{cite web |url=http://www.internacional.df.gov.br/noticias/item/2055-bras%C3%ADlia-global-partners.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140228224414/http://www.internacional.df.gov.br/noticias/item/2055-bras%C3%ADlia-global-partners.html |archivedate=28 February 2014 |title=Brasília Global Partners |publisher=ASSESSORIA INTERNACIONAL DO GOVERNO DO DISTRITO FEDERAL |language=pt |access-date=1 April 2016}}</ref> *[[კაირო]], ეგვიპტე <small>''(1992-დან)''</small><ref name="Listado de ciudades hermanas">{{cite web|url=http://estatico.buenosaires.gov.ar/areas/internacionales/hermanamientos.pdf |title=Listado de ciudades hermanas |access-date=26 October 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716150342/http://estatico.buenosaires.gov.ar/areas/internacionales/hermanamientos.pdf |archivedate=16 July 2011 }}</ref><ref name="Cairo">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de El Cairo |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[კადისი]], ესპანეთი <small>''(1975-დან)''</small><ref name="Cadiz">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Cadiz |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[კალაბრია]], იტალია (რეგიონი) <small>''(1987-დან)''</small><ref name="Calabria">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Región de Calabria |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[გუადისი]], ესპანეთი <small>''(1987-დან)''</small><ref name="Guadix">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Guadix |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[კიევი]], უკრაინა <small>''(1993-დან)''</small><ref name="Kiev">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Kiev |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[მაიამი|მაიამი, ფლორიდა]], ა.შ.შ <small>''(1978-დან)''</small><ref name="Miami">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Miami |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[მოსკოვი]], რუსეთი <small>''(1990-დან)''</small><ref name="Moscow">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Moscú |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[ნეაპოლი]], იტალია <small>''(1990-დან)''</small><ref name="Listado de ciudades hermanas"/> *[[ოსაკა]], იაპონია <small>''(1990-დან)''</small><ref name="Osaka">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Osaka |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[ოვიედო]], ესპანეთი <small>''(1983-დან)''</small><ref name="Oviedo">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Oviedo |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[პრაღა]], ჩეხეთი <small>''(1992-დან)''</small><ref name="Prague">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Praga |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[როტერდამი]], ნიდერლანდები <small>''(1990-დან)''</small><ref name="Rotterdam">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Rotterdam |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[სან პაულო]], ბრაზილია <small>''(2007-დან)''</small><ref name="São Paulo twinnings">{{cite web |url=http://www3.prefeitura.sp.gov.br/cadlem/secretarias/negocios_juridicos/cadlem/integra.asp?alt=11072007L%20144710000 |title = Pesquisa de Legislação Municipal – No 14471 |accessdate=23 August 2013 |publisher=Prefeitura da Cidade de São Paulo [Municipality of the City of São Paulo] |language=Portuguese |trans-title=Research Municipal Legislation – No 14471 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111018123138/http://www3.prefeitura.sp.gov.br/cadlem/secretarias/negocios_juridicos/cadlem/integra.asp?alt=11072007L%20144710000 |archivedate = 18 October 2011}}</ref><ref>[http://pt.wikisource.org/wiki/Lei_Municipal_de_S%C3%A3o_Paulo_14471_de_2007 Lei Municipal de São Paulo 14471 de 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928023927/http://pt.wikisource.org/wiki/Lei_Municipal_de_S%C3%A3o_Paulo_14471_de_2007 |date=28 September 2013 }} WikiSource {{in lang|pt}}</ref> *[[სეული]], სამხრეთ კორეა <small>''(1992-დან)''</small><ref name="Seoul">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Seúl |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[სევილია]], ესპანეთი <small>''(1974-დან)''</small><ref>''[http://www.femp.es/index.php/femp/content/download/7117/65153/file/070202_con_latinoamérica.pdf Hermanamientos con Latinoamérica] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313081200/http://femp.es/index.php/femp/content/download/7117/65153/file/070202_con_latinoam%C3%A9rica.pdf |date=13 March 2016 }}'' (102,91 kB). [29-9-2008]</ref> *[[თელ-ავივი]], ისრაელი <small>''(1976-დან)''</small><ref name="Listado de ciudades hermanas"/> *[[ტულუზა]], საფრანგეთი <small>''(1990-დან)''</small><ref name="Toulouse">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Toulouse |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[ვიგო]], ესპანეთი <small>''(1992-დან)''</small><ref name="Vigo">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Vigo |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[ვარშავა]], პოლონეთი <small>''(1992-დან)''</small><ref name="Warsaw">{{cite web |url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |title=Hermanamiento de Varsovia |accessdate=15 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios |archivedate=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> *[[ერევანი]], სომხეთი <small>''(2000-დან)''</small><ref name="Yerevan twinnings 2">{{cite web|url=http://www.yerevan.am/3-194-194.html |title=Yerevan – Twin Towns & Sister Cities |accessdate=4 November 2013 |work=Yerevan Municipality Official Website |publisher= 2005—2013 www.yerevan.am |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131105095529/http://www.yerevan.am/3-194-194.html |archivedate=5 November 2013 }}</ref> *[[ზაგრები]], ხორვატია <small>''(1998-დან)''<ref name="Zagreb Twinning">{{cite web |url=http://www1.zagreb.hr/mms/en/index.html |title=Intercity and International Cooperation of the City of Zagreb |publisher=2006–2009 City of Zagreb |accessdate=23 June 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090814073522/http://www1.zagreb.hr/mms/en/index.html |archive-date=14 August 2009 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225153219/http://www1.zagreb.hr/mms/en/index.html |archivedate=25 დეკემბერი 2018 }}</ref></small> {{Div col end}} === იბერიულ-ამერიკულ დედაქალაქთა კავშირი === ბუენოს აირესი არის [[:en:Union_of_Ibero-American_Capital_Cities|იბერიულ-ამერიკული დედაქალაქების კავშირის ნაწილი]]<ref>{{Cite web|url=http://www.munimadrid.es/UnidadWeb/Contenidos/EspecialInformativo/RelacInternac/RRII/HermanamientosyAcuerdos/Files/hermanamiento_UCCI.pdf|title=Declaración de Hermanamiento múltiple y solidario de todas las Capitales de Iberoamérica (12–10–82)|date=12 October 1982|accessdate=12 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130510114810/http://www.munimadrid.es/UnidadWeb/Contenidos/EspecialInformativo/RelacInternac/RRII/HermanamientosyAcuerdos/Files/hermanamiento_UCCI.pdf|archivedate=10 May 2013}}</ref> 1982 წლის 12 ოქტომბრიდან, რომელიც ამყარებს ძმურ ურთიერთობებს შემდეგ ქალაქებთან: {{Div col}} *{{Flagicon|AND}} [[ანდორა-ლა-ველა]], ანდორა *{{Flagicon|PAR}} [[ასუნსიონი]], პარაგვაი *{{Flagicon|COL}} [[ბოგოტა]], კოლუმბია *{{Flagicon|VEN}} [[კარაკასი]], ვენესუელა *{{Flagicon|GUA}} [[ გვატემალა]], გვატემალა *{{Flagicon|CUB}} [[ჰავანა]], კუბა *{{Flagicon|BOL}} [[ლა-პასი]], ბოლივია *{{Flagicon|PER}} [[ლიმა]], პერუ *{{Flagicon|POR}} [[ლისაბონი]], პორტუგალია *{{Flagicon|ESP}} [[მადრიდი]], ესპანეთი *{{Flagicon|Nicaragua}} [[მანაგუა]], ნიკარაგუა *{{Flagicon|MEX}} [[მეხიკო]], მექსიკა * {{Flagicon|URU}} [[მონტევიდეო]], ურუგვაი *{{Flagicon|PAN}} [[პანამა]], პანამა *{{Flagicon|ECU}} [[კიტო]], ეკვადორი *{{Flagicon|BRA}} [[რიო-დე-ჟანეირო]], ბრაზილია *{{Flagicon|CRC}} [[სან-ხოსე]], კოსტა-რიკა * {{Flagicon|Puerto Rico}} [[სან-ხუანი (პუერტო-რიკო)|სან-ხუანი]], პუერტო-რიკო, ა.შ.შ * {{Flagicon|El Salvador}} [[სან-სალვადორი]], სალვადორი *{{Flagicon|CHI}} [[სანტიაგო]], ჩილე * {{Flagicon|DOM}} [[სანტო-დომინგო]], დომინიკელთა რესპუბლიკა *{{Flagicon|HON}} [[ტეგუსიგალპა]], ჰონდურასი {{Div col end}} === პარტნიორი ქალაქები === * {{Flagicon|Lebanon}} [[ბეირუთი]], ლიბანი<ref name="Santiago de Compostela">{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|title=Convenio de Cooperación|accessdate=15 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|archivedate=23 September 2018}}</ref> * {{Flagicon|HUN}} [[ბუდაპეშტი]], უნგრეთი<ref name="Budapest">{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|title=Convenio Marco de Cooperación entre la Municipalidad de la Ciudad de Budapest y el Gobierno de la Ciudad Autónoma de Buenos Aires|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|archivedate=23 September 2018}}</ref> * {{Flagicon|VIE}} [[ჰანოი]], ვიეტნამი<ref name="Hanoi">{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|title=Acuerdo de Amistad|accessdate=15 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|archivedate=23 September 2018}}</ref> * {{Flagicon|POR}} [[ლისაბონი]], პორტუგალია<ref>{{Cite web|url=http://www.cm-lisboa.pt/municipio/relacoes-internacionais|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131031202617/http://www.cm-lisboa.pt/municipio/relacoes-internacionais|archivedate=31 October 2013|title=Sítio da Câmara Municipal de Lisboa: Relações Internacionais|date=31 October 2013}}</ref> * {{Flagicon|SUI}} [[ლუგანო]], შვეიცარია<ref name="Lugano">{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|title=Convenio Marco de Cooperación entre la Municipalidad de la Ciudad de Lugano y el Gobierno de la Ciudad Autónoma de Buenos Aires|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|archivedate=23 September 2018}}</ref> * {{Flagicon|CAN}} [[ოტავა]], კანადა<ref name="Ottawa">{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|title=APRUEBASE CONVENIO MARCO DE COOPERACION Nº 11/98 CELEBRADO ENTRE EL G.C.B.A. Y LA CIUDAD DE OTTAWA (CANADA)|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|archivedate=23 September 2018}}</ref> * {{Flagicon|FRA}} [[პარიზი]], საფრანგეთი<ref name="Paris1">{{Cite web|url=http://www.paris.fr/portail/accueil/Portal.lut?page_id=6587&document_type_id=5&document_id=16468&portlet_id=14974|title=Les pactes d'amitié et de coopération|accessdate=14 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011162140/http://paris.fr/portail/accueil/Portal.lut?page_id=6587&document_type_id=5&document_id=16468&portlet_id=14974|archivedate=11 October 2007}}</ref> * {{Flagicon|ITA}} [[რომი]], იტალია<ref name="Rome">{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|title=Convenio de Amistad y Colaboración|accessdate=21 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|archivedate=23 September 2018}}</ref> * {{Flagicon|RUS}} [[სანქტ-პეტერბურგი]], რუსეთი<ref name="Saint Petersburg">{{Cite web|url=http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|title=Convenio Marco de Cooperación|accessdate=15 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923160611/http://www.buenosaires.gob.ar/internacionalesycooperacion/relacionesbilaterales/convenios|archivedate=23 September 2018}}</ref> * {{Flagicon|ESP}} [[სანტიაგო-დე-კომპოსტელა]], ესპანეთი<ref name="Santiago de Compostela" /> == იხილეთ აგრეთვე == * [[:en:C40_Cities_Climate_Leadership_Group|C40 Cities Climate Leadership Group]] * [[:en:Cicerones_de_Buenos_Aires|Cicerones de Buenos Aires]] * [[:en:Largest_cities_in_the_Americas|Largest cities in the Americas]] * [[:en:List_of_mayors_and_chiefs_of_government_of_Buenos_Aires|List of mayors and chiefs of government of Buenos Aires]] * [[:en:List_of_twin_towns_and_sister_cities_in_Argentina#Buenos_Aires|List of twin towns and sister cities of Buenos Aires]] * [[:en:OPENCities|OPENCities]] * [[:en:Outline_of_Argentina|Outline of Argentina]] == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} == შემდგომი საკითხავი == * Adelman, Jeremy. ''Republic of capital: Buenos Aires and the legal transformation of the Atlantic world'' (Stanford University Press, 1999) * Baily, Samuel L. "The Adjustment of Italian Immigrants in Buenos Aires and New York, 1870–1914." ''American Historical Review'' (1983): 281–305. [https://www.jstor.org/stable/1865403 in JSTOR] * Bao, Sandra, and Bridget Gleeson. ''Lonely Planet Buenos Aires'' (Travel Guide) (2011) * Benson, Andrew. ''The Rough Guide to Buenos Aires'' (2011) * ''Buenos Aires Travel Guide 2014: Essential Tourist Information, Maps & Photos'' (2014) * Emerson, Charles. ''1913: In Search of the World Before the Great War'' (2013) compares Buenos Aires to 20 major world cities; pp 252–66. * Keeling, David J. ''Buenos Aires: Global dreams, local crises'' (Wiley, 1996) * Moya, Jose C. ''Cousins and strangers: Spanish immigrants in Buenos Aires, 1850–1930'' (University of California Press, 1998) * Mulhall, Michael George, and Edward T. Mulhall. ''Handbook of the River Plate: Comprising Buenos Ayres, the Upper Provinces, Banda Oriental, Paraguay'' (2 vol. 1869) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=lang_en&id=wOCEAAAAIAAJ online] * Scobie, James R. ''Buenos Aires: plaza to suburb, 1870–1910'' (Oxford University Press, 1974) * Socolow, Susan Migden. ''The Merchants of Buenos Aires, 1778–1810: Family and Commerce'' (Cambridge University Press, 1978) * Sofer, Eugene F. ''From Pale to Pampa: A social history of the Jews of Buenos Aires'' (Holmes & Meier, 1982) == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons|Buenos Aires|ბუენოს-აირესი}} * [http://www.buenosaires.gov.ar www.buenosaires.gov.ar ბუენოს-აირესის ოფიციალური საიტი] * [http://www.buenosaires.com www.buenosaires.com ქალაქის ინტერნეტ-გიდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060418074802/http://www.buenosaires.com/ |date=2006-04-18 }} {{სამხრეთ ამერიკის დედაქალაქები}} [[კატეგორია:ბუენოს-აირესი| ]] [[კატეგორია:არგენტინის ქალაქები]] [[კატეგორია:მსოფლიოს უდიდესი ქალაქები]] [[კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის დედაქალაქები]] 57tvmmij5p2dappde6rbg7b06r6usm7 0 10666 5398244 5375038 2026-05-23T03:50:35Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398244 wikitext text/x-wiki {{რჩეული/2.0}}{{ინფოდაფა მოჭადრაკე | სახელი = გარი კასპაროვი<br>Гарри Каспаров | სურათი = Garry Kasparov (37097592314).jpg | სურათისზომა = 250px | წარწერა = <small>კასპაროვი [[2017]] წელს</small> | დაბადების სახელი = გარი ვაინშტეინი | მეტსახელი = | ქვეყანა = | ეროვნება = | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1963|4|13}} | დაბადების ადგილი = [[ბაქო]], [[აზერბაიჯანის სსრ]], [[სსრკ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | წოდება = სპორტის ოსტატი ([[1978]])<br>საერთაშორისო ოსტატი ([[1979]])<br>დიდოსტატი ([[1980]]) | მაქსიმალური რეიტინგი = 2851 <small>(ივლისი, [[1999]])</small> | ფიდე რეიტინგი = 2812 <small>(ნოემბერი, [[2020]])</small> | ჯილდოები და პრემიები = | საიტი = }} '''გარი კასპაროვი''' ({{lang-ru|Га́рри Ки́мович Каспа́ров}}, გვარი დაბადებისას '''ვაინშტეინი'''; დ. [[13 აპრილი]], [[1963]], [[ბაქო]], [[აზერბაიჯანის სსრ]], [[სსრკ]]) — საბჭოთა და რუსი მოჭადრაკე, მსოფლიოს მე-13 ჩემპიონი ჭადრაკში, საჭადრაკო ლიტერატორი და პოლიტიკოსი, ხშირად აღიარებული, როგორც ყველა დროის საუკეთესო მოჭადრაკე.<ref name="barden">{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/news/2008/jan/19/mainsection.obituaries|title=Obituary: Bobby Fischer|last=Барден, Леонард|Barden, L.|date=19 იანვარი, 2008|publisher=[[The Guardian]]|accessdate=2010-12-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/60rgyjuj5?url=http://www.guardian.co.uk/news/2008/jan/19/mainsection.obituaries|archivedate=2011-08-11}}</ref><ref name="bbc">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/hi/russian/sport/newsid_4342000/4342613.stm|title=Каспаров: король уходит со сцены|last=Рохер|first=Ф.|date=12 მარტი, 2005|publisher=[[BBC]]|accessdate=2010-12-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/60rhJgV2N?url=http://news.bbc.co.uk/hi/russian/sport/newsid_4342000/4342613.stm|archivedate=2011-08-11}}</ref> გარდა მსოფლიო ჩემპიონობისა, კასპაროვი იყო [[საერთაშორისო დიდოსტატი]] ([[1980]]), [[საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი]] ([[1985]]), სსრკ-ის და რუსეთის ჩემპიონი ([[1981]], [[1988]], [[2004]]); საჭადრაკო ოლიმპიადების რვაგზის გამარჯვებული, ოთხჯერ სსრკ-ის და ოთხჯერ რუსეთის ნაკრების შემადგენლობაში. კასპაროვს თერთმეტჯერ მიენიჭა საჭადრაკო „ოსკარი“ (პრიზი წლის საუკეთესო მოჭადრაკეს). [[1985]]-[[2006]] წლებში, მცირე შესვენებებით, პირველ ადგილს იკავებდა [[ფიდე]]ს რეიტინგში. [[1994]] წელს, [[1993]] წელს მიღებული გადაწყვეტილების თანახმად, კასპაროვი გარიცხეს ფიდეს რეიტინგიდან,<ref>[http://www.olimpbase.org/Elo/Elo199307e.html FIDE Rating List :: July 1993], [http://www.olimpbase.org/Elo/Elo199401e.html FIDE Rating List :: January 1994], [http://www.olimpbase.org/Elo/Elo199407e.html FIDE Rating List :: July 1994], [http://www.olimpbase.org/Elo/Elo199501e.html FIDE Rating List :: January 1995].</ref> ხოლო [[1996]] წლის იანვარში მას და [[ვლადიმერ კრამნიკი|ვლადიმერ კრამნიკს]] ერთნაირი რეიტინგი ჰქონდათ.<ref>[http://www.olimpbase.org/Elo/Elo199601e.html FIDE Rating List :: January 1996]</ref> [[1999]] წელს კასპაროვმა რეიტინგის რეკორდულ მაჩვენებელს, 2851 ქულას მიაღწია.<ref name="Record">{{cite web|url=http://www.sport-express.ru/newspaper/1999-05-27/1_1/|title=Каспаров — 2851|3=|date=27 მაისი, 1999|publisher=Спорт-Экспресс|accessdate=2010-12-11|archiveurl=https://www.webcitation.org/60rhedh2i?url=http://www.sport-express.ru/newspaper/1999-05-27/1_1/|archivedate=2011-08-11}}</ref> მისი რეკორდი 13 წლის შემდეგ,<ref name=ReferenceA>[http://www.olimpbase.org/Elo/Elo199907e.html FIDE Rating List :: July 1999]</ref> მოქმედმა ჩემპიონმა, [[მაგნუს კარლსენი|მაგნუს კარლსენმა]] მოხსნა.<ref name="magnusrating">{{cite web|url=http://www.kommersant.ru/doc/2087670|title=Магнус Карлсен наиграл на рекорд|author=Доспехов, А.|date=12 დეკემბერი 2012|publisher=[[Коммерсантъ]]|accessdate=2012-12-12|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CvoqfrHb?url=http://www.kommersant.ru/doc/2087670|archivedate=2012-12-15}}</ref> კასპაროვმა მსოფლიოს ჩემპიონის ტიტული [[1985]] წელს მოიპოვა, როდესაც პრეტენდენტის რანგში მოქმედი ჩემპიონი [[ანატოლი კარპოვი]] დაამარცხა. „ორი К-ს“<ref group="კომ.">გამომდინარეობს კასპაროვის ('''К'''аспаров) და კარპოვის ('''К'''арпов) გვარებიდან</ref> დაპირისპირების ფარგლებში, კასპაროვმა და კარპოვმა მსოფლიო ჩემპიონობისთვის ხუთი მატჩი ითამაშეს. [[1993]] წელს კასპაროვი და პრეტენდენტი [[ნაიჯელ შორტი]] [[ფიდე]]დან გამოვიდნენ და მატჩი ახალი ორგანიზაციის, [[პროფესიონალური საჭადრაკო ასოციაცია|პროფესიონალური საჭადრაკო ასოციაციის]] (პფა) ეგიდის ქვეშ ჩაატარეს. საპასუხოდ, [[ფიდე]]მ კასპაროვს მსოფლიოს ჩემპიონის ტიტული ჩამოართვა. [[2006]] წლამდე, არსებობდა მსოფლიოს ორი ჩემპიონი: ერთი ფიდეს, ხოლო მეორე პფა-ს ვერსიით. [[2000]] წელს კასპაროვმა დათმო ჩემპიონის ტიტული [[ვლადიმერ კრამნიკი|ვლადიმერ კრამნიკთან]] მატჩში. {{მოსმენა2|filename=Garri Kasparov voice.oga|title=კასპაროვის ხმის ჩანაწერი|description=ინტერვიუ რადიოსადგურზე ''Эхо Москвы'', 13 სექტემბერი, 2011|format=[[Oga]]}} [[2005]] წელს დაასრულა საჭადრაკო კარიერა პოლიტიკური საქმიანობის დაწყების გამო. იყო სხვადასხვა ოპოზიციური მოძრაობების მონაწილე. იკავებდა „გაერთიანებული სამოქალაქო ფრონტის“ თავმჯდომარის თანამდებობას, იყო „სრულიად რუსეთის სამოქალაქო კონგრესის“ ერთ-ერთი თავმჯდომარე, „რუსეთის ფედერაციის ეროვნული ასამბლეის“ დეპუტატი. [[2008]] წელს გახდა „გაერთიანებული დემოკრატიული მოძრაობა სოლიდარობის“ ფედერალური ბიუროს ერთ-ერთი წევრი და დამფუძნებელი, თუმცა, [[2013]] წელს დატოვა მისი რიგები. [[2012]] წლის ოქტომბერში კასპაროვი აირჩიეს რუსული ოპოზიციის „საკოორდინაციო საბჭოში“. 2013 წელს განაცხადა, რომ ტოვებდა რუსეთს და გააგრძელებდა [[ვლადიმერ პუტინი|პუტინის]] რეჟიმთან ბრძოლას საერთაშორისო არენაზე.<ref name="kasparov_ru_7062013">{{cite web|url=http://www.kasparov.ru/material.php?id=51B0A1D31D200|title=Я хочу прояснить ситуацию|last=Каспаров|first=Г.|date=7 ივნისი, 2013|work=Каспаров.ру|accessdate=2014-01-10|archive-date=2014-01-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140110105226/http://www.kasparov.ru/material.php?id=51B0A1D31D200}}</ref> [[2011]] წლიდან კასპაროვი აგრეთვე იკავებს „ადამიანის უფლებათა ფონდის“ საერთაშორისო საბჭოს თავმჯდომარის პოსტს. [[2014]] წელს მონაწილეობდა [[ფიდე]]ს პრეზიდენტის არჩევნებში, თუმცა დამარცხდა მოქმედ [[კირსან ილუმჟინოვი|კირსან ილუმჟინოვთან]]. == ბავშვობა == გარი კასპაროვი დაიბადა [[1963]] წლის [[13 აპრილი|13 აპრილს]]. მამამისი, კიმ ვაინშტეინი პროფესიით იყო ინჟინერ-ენერგეტიკოსი, ხოლო დედა კლარა (აიდა) კასპაროვა — ინჟინერი, ავტომატიკის და ტელემექანიკის სპეციალისტი.<ref>{{cite web|url=http://www.kasparov.ru/note.php?id=44993207033D9|title=Биография|author=|date=|work=|publisher=каспаров.ру|accessdate=2011-02-21|lang=|archiveurl=https://www.webcitation.org/60rj4pqwi?url=http://www.kasparov.ru/note.php?id=44993207033D9|archivedate=2011-08-11}}</ref> წარმოშობით, კასპაროვი არის ებრაელი (მამის მხრიდან) და სომეხი (დედის მხრიდან).<ref name="britannica">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/313020/Garry-Kasparov Garry Kasparov], [[ბრიტანიკა|Encyclopaedia Britannica]].</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gazeta.ru/kasparov.shtml|title=Спросите Каспарова|author=|date=|publisher=Газета.ру|accessdate=2011-02-21|lang=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120327090014/http://www.gazeta.ru/kasparov.shtml|archivedate=2012-03-27}}</ref> მისი ბაბუა, მოსე ვაინშტეინი იყო ცნობილი ბაქოელი კომპოზიტორი და დირიჟორი, ქალაქის ზოგიერთი დრამატული თეატრის მუსიკალური განყოფილების გამგე. მამის მხრიდან, მთელი ოჯახი დასაქმებული იყო მუსიკალურ სფეროში. კიმ ვაინშტეინის უმცროსი ძმა ლეონიდიც კომპოზიტორი იყო.<ref>[https://lenta.ru/lib/14160200/ გარი კასპაროვი, ლენტაპედია]</ref> ბებიამისი, აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებულ მოღვაწე, მუსიკის მასწავლებლად მუშაობდა საშუალო სკოლაში. კასპაროვის ბიძაშვილი ტიმურ ვაინშტეინი კი ტელეპროდიუსერი იყო. კასპაროვის მშობლები ჭადრაკის მოყვარულები იყვნენ და გაზეთებში დაბეჭდილ საჭადრაკო ამოცანებს ხსნიდნენ. გარი მათ ხშირად აკვირდებოდა და ერთხელ, ხუთი წლის ასაკში, ამოხსნაც უკარნახა. ამის შემდეგ, მამამ კასპაროვს თამაში ასწავლა.<ref name="gik">''Е. Гик'' [http://www.nkj.ru/archive/articles/1791/ Гарри — вундеркинд и гений игры] // «Наука и жизнь» № 9, 2005</ref><ref>Каспаров, Г. К. Безлимитный поединок. — М.: Физкультура и спорт, 1989. — С. 7. — 192 с. — ISBN 5-278-00297-2.</ref> რეგულარული მეცადინეობა კასპაროვმა შვიდი წლის ასაკში, ბაქოს პიონერთა სასახლეში დაიწყო. მისი პირველი მწვრთნელი გახდა [[ოლეგ პრივაროტსკი]].<ref>Никитин, А. С. Первые шаги // 64 — Шахматное обозрение. — М., 1997. — № 9. — С. 26—29.</ref> შვიდი წლის ასაკში, კასპაროვმა დაკარგა მამა, რომელიც [[ლიმფოსარკომა]]ს შეეწირა.<ref> Каспаров, Г. К. Безлимитный поединок. — М.: Физкультура и спорт, 1989. — С. 9. — 192 с. — ISBN 5-278-00297-2.</ref> ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, კლარა კასპაროვამ მთლიანად დაუთმო საკუთარი თავი შვილის საჭადრაკო კარიერას.<ref>[Garry Kasparov: The Master's Next Move http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1604889,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307210224/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1604889,00.html |date=2016-03-07 }}]. Time (29 марта 2007). Проверено 6 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> [[1975]] წელს, როდესაც გარი 12 წლის იყო, დედამ მას გვარი ვაინშტეინიდან კასპაროვზე შეუცვალა. ეს ნათესავების თანხმობით მოხდა; ოჯახი თვლიდა, რომ ახალგაზრდა გარის საჭადრაკო კარიერისთვის [[სსრკ]]-ში არსებულ [[ანტისემიტიზმი|ანტისემიტიზმს]] შეეძლო შეეშალა ხელი.<ref name="gik"/><ref>Никитин, А. С. Первые шаги // 64 — Шахматное обозрение. — М., 1997. — № 9. — С. 26—29.</ref> [[1977]] წელს გარი კასპაროვი [[კომკავშირი]]ს წევრი გახდა. == საჭადრაკო კარიერა == === დასაწყისი და დიდოსტატის წოდების მიღება === [[File:Kasparov-2.jpg|150px|thumb|left|გარიკ ვაინშტეინი 11 წლის ასაკში, [[1974]]]] ათი წლის ასაკში, ჭაბუკთა შეჯიბრებაზე [[ვილნიუსი|ვილნიუსში]] კასპაროვმა გაიცნო სპორტის ოსტატი ალექსანდრე ნიკიტინი, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში იყო მისი მწვრთნელი. [[1976]] წლამდე ნიკიტინი კასპაროვს პერიოდულად აძლევდა კონსულტაციებს და სხვადასხვა დავალებებს, იქიდან მოყოლებული კი მათ ერთად დაიწყეს მუშაობა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 323—441.</ref> ნიკიტინის რეკომენდაციით, [[1973]] წელს კასპაროვი მივიდა გასინჯვაზე მსოფლიოს ექს-ჩემპიონის, [[მიხეილ ბოტვინიკი]]ს საჭადრაკო სკოლაში. კასპაროვი სკოლაში მიიღეს. ბოტვინიკის ძალისხმევით, იგი ინდივიდუალური გეგმით ვარჯიშობდა და სტიპენდიასაც იღებდა.<ref>Никитин, А. С. Первые шаги // 64 — Шахматное обозрение. — М., 1997. — № 9. — С. 26—29.</ref> [[1974]] წელს, მოსკოვში, პიონერთა სასახლეების ტურნირზე (რეგლამენტის თანახმად, ტურნირი იყო ჯგუფური; ყველა სასახლის გუნდს ხელმძღვანელობდა დიდოსტატი, რომელიც ერთდროული თამაშის სეანსს უტარებდა სხვა გუნდების წევრებს), კასპაროვმა დაამარცხა დიდოსტატი [[იური ავერბახი]]. შემდეგი წლის დასაწყისში, კასპაროვმა მონაწილეობა მიიღო ჭაბუკთა პირველობაში, სადაც მასზე 6-7 წლით უფროს მოწინააღმდეგეებთან უწევდა თამაში.<ref>Никитин, А. С. Первые шаги // 64 — Шахматное обозрение. — М., 1997. — № 9. — С. 26—29.</ref> [[სანქტ-პეტერბურგი|ლენინგრადში]], პიონერთა სასახლეების ახალ ტურნირზე, იმჟამინდელ ჩემპიონთან, [[ანატოლი კარპოვი|ანატოლი კარპოვთან]] თანაბარ პოზიციას მიაღწია, თუმცა, შეცდომა დაუშვა და დამარცხდა.<ref>Гарри — вундеркинд и гений игры (продолж.) // «Наука и жизнь» № 10, 2005</ref> იმავე ტურნირზე, ფრედ ითამაშა [[ვიქტორ კორჩნოი]]სთან. [[1976]] წლის დასაწყისში, თორმეტი წლის ასაკში, გარი კასპაროვმა ჭაბუკთა შორის სსრკ-ს ჩემპიონატში პირველი ადგილი დაიკავა. მისი მოწინააღმდეგეებიდან უმრავლესობა მასზე რამდენიმე წლით უფროსი იყო. გამარჯვების შემდეგ, კასპაროვის მწვრთნელი ნიკიტინი, რომელიც [[მოსკოვი|მოსკოვში]] ცხოვრობდა, ბაქოელმა ოსტატმა, ალექსანდრე შაკაროვმა შეცვალა.<ref>Гарри — вундеркинд и гений игры (продолж.) // «Наука и жизнь» № 10, 2005</ref> იმავე წელს, სპორტკომიტეტის დაჟინებით, კასპაროვი გაემგზავრა კადეტთა (18 წლამდელების) მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც მესამე ადგილი დაიკავა.<ref>Никитин, А. С. Первые прыжки // 64 — Шахматное обозрение. — М., 1997. — № 10. — С. 32—35</ref> მისი გამგზავრების წინააღმდეგ გამოდიოდნენ მწვრთნელები. [[1977]] წლის დასაწყისში, კასპაროვმა კვლავ გაიმარჯვა ჭაბუკთა შორის სსრკ-ს ჩემპიონატზე; ამჯერად, მან 9 ქულიდან 8½ დააგროვა. იმავე წელს, იგი კვლავ გაემგზავრა კადეტთა ჩემპიონატზე, რომლის ასაკობრივი ცენზი უკვე 17 წლამდე იყო დაწეული; ჩემპიონატის დასრულებამდე სამი ტურით ადრე, კასპაროვი პირველ ადგილს იყოფდა [[იოუნ არნასონი|იოუნ არნასონთან]], თუმცა, დაღლილობის გამო სამივე თამაში კასპაროვმა ყაიმით დაასრულა.<ref>Никитин, А. С. Первые прыжки // 64 — Шахматное обозрение. — М., 1997. — № 10. — С. 32—35.</ref> [[1978]] წლის იანვარში, კასპაროვმა მოიგო [[მინსკი|მინსკში]] ჩატარებული [[სოკოლსკის მემორიალი]] და მიიღო სპორტის ოსტატის წოდება. წოდების მისაღებად აუცილებელი ნორმა მან ტურნირის დასრულებამდე ხუთი ტურით ადრე შეასრულა, ხოლო ბოლო შეხვედრაში დაამარცხა [[ანატოლი ლუტიკოვი]] — კასპაროვისთვის ეს დიდოსტატთან პირველი სატურნირო მატჩი იყო.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 323—324.</ref> თხუთმეტი წლის ასაკში კასპაროვი მიხეილ ბოტვინიკის ასისტენტი გახდა. ივლისში, მან დაიკავა პირველი ადგილი დაუგავპილსში ცატარებულ ტურნირში, რამაც მას სსრკ-ს ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე დებიუტირების საშუალება მისცა. ფინალური ეტაპი ჩატარდა წლის ბოლოს, ხოლო კასპაროვმა 17 პარტიაში 50-პროცენტიანი შედეგი აჩვენა, რისი წყალობითაც მას აღარ დასჭირდებოდა კვალიფიკაციის ხელმეორედ გავლა მომავალ წელს. [[1979]] წლის აპრილში, ბოტვინიკის რეკომენდაციით და დაჟინებით, ჩვიდმეტი წლის ოსტატმა, რომელსაც რეიტინგიც კი არ ჰქონდა, მიიღო მონაწილეობა [[ბანია-ლუკე]]ს ტურნირში, რომელშიც მის გარდა თოთხმეტი დიდოსტატი მონაწილეობდა.<ref>Innes, Phil [http://www.chessville.com/Editorials/Interviews/20Questions/Adorjan.htm Chessville Plays 20 Questions with GM András Adorján] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110709035010/http://www.chessville.com/Editorials/Interviews/20Questions/Adorjan.htm |date=2011-07-09 }}. chessville.com. Проверено 23 ноября 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref><ref>Глуховский, М. [https://www.sovsport.ru/others/articles/108031-on-ne-boitsja-shishek Он не боится шишек] // Советский спорт. — Вып. 68(16018).</ref> კასპაროვმა სენსაცია მოახდინა და პირველი ადგილი დაიკავა; იგი არც ერთ პარტიაში არ დამარცხებულა და გამარჯვება ტურნირის დასრულებამდე ორი ტურით ადრე გაინაღდა. მას 2 ქულით ჩამორჩნენ [[იან სმეიკალი]], [[ულფ ანდერსონი]], ხოლო 2½ ქულით [[ტიგრან პეტროსიანი]]. ამ ტურნირის შემდეგ, კასპაროვმა საერთაშორისო რეიტინგი მიიღო<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 100—103.</ref> და რეიტინგ-ლისტში პირდაპირვე მეთხუთმეტე ადგილი დაიკავა. [[ბაქო]]ში დაბრუნების შემდეგ, კასპაროვს შეხვდა გავლენიანი პოლიტიკოსი [[ჰეიდარ ალიევი]], აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი და პოლიტბიუროს წევრობის კანდიდატი. იქიდან მოყოლებული, ალიევი კასპაროვს მფარველობდა და სხვადასხვა სახის დახმარებას უწევდა.<ref>Асриян, В. [https://chesspro.ru/_events/2010/asrian.html От Макогонова до Каспарова]. ChessPro (2010). Проверено 23 ноября 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> იმავე წლის ბოლოს, სსრკ-ს ჩემპიონატზე ასპარეზობა სამი მოგებით დაიწყო. ამას ვარდნა მოჰყვა (ექვსი ყაიმი, სამი წაგება და მხოლოდ ერთი მოგება), თუმცა, კარგად ჩატარებული ფინიშის ხარჯზე, მან 17-დან 10 ქული მოიპოვა და მესამე-მეოთხე ადგილი გაიყო. ტურნირის გამარჯვებული ვეტერანი მოჭადრაკე, [[ეფიმ გელერი]] გახდა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 328—329.,</ref> {{ჭადრაკის დიაგრამა | tright | |qd| |rd| | |rd|kd| | |bd| | | | |pd|pd | | | | | |pd| | |pd| | |pd| |pl| | | |bd| | |pl| |ql| | | | |bl| | | | | |bl| | | | |pl|pl | |rl| | | |rl| |kl | კასპაროვი — ოკესონი, მალტა, 1980. მსოფლიოს ჩემპიონატი ჭაბუკთა შორის.<br/>კასპაროვი სწირავს კუს და იღებს ორ ძლიერ, გამსვლელ პაიკზე დაფუძნებულ შეტევას: 27.კ:f6! ე:f6 28.e5 ეh6 29.f6 ეc7 30.e6 ლd8 31.e7 ე:e7 32.fe ლ:e7 33.ეbc1. შავები იღებენ ორ პაიკს ხარისხის სანაცვლო, თუმცა, შეტევა არ დასრულებულა, არის ეc8+-ის საფრთხე: ''33…ლd8 34.ლf5 ლb8 35.ლf7+ მрh8 36.ეc7'''. შავები დანებდნენ }} [[ბაქო]]ს ტურნირზე ([[1980]] წლის გაზაფხული) კასპაროვმა გაიმარჯვა და აგრეთვე შეასრულა დიდოსტატის ნორმა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 99.</ref> იმავე წელს, კასპაროვმა გაიმარჯვა [[დორტმუნდი|დორტმუნდში]] ჩატარებულ კადეტთა ტურნირზე; მეორე ადგილი დაიკავა [[ნაიჯელ შორტი|ნაიჯელ შორტმა]].<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 357.,</ref> ტურნირის შემდეგ, კასპაროვმა დაასრულა საშუალო სკოლა ოქროს მედლით, ხოლო წლის ბოლოს გახდა სსრკ-ს ნაკრების მეორე სათადარიგო მოთამაშე საჭადრაკო ოლიმპიადაზე, სადაც თავის დაფაზე მესამე შედეგი აჩვენა. [[1981]] წლის დასაწყისში, კასპაროვი თამაშობდა პირველ დაფაზე სსრკ-ს ნაკრებთა მეოთხე მატჩ-ტურნირზე, როგორც ახალგაზრდათა ნაკრების წევრი; თავის დაფაზე მან პირველი ადგილი დაიკავა, ხოლო მსოფლიოს ჩემპიონ კარპოვთან ორივეჯერ ყაიმი ითამაშა.<ref>[https://www.nkj.ru/archive/articles/3412/ Гарри — вундеркинд и гений игры (продолж.)] // «Наука и жизнь» № 1, 2006</ref> იმავე წელს, მოსკოვის საერთაშორისო ტურნირზე, რომლის გამარჯვებულიც კარპოვი გახდა, კასპაროვმა გაიყო 2-4 ადგილი [[ვასილი სმისლოვი|ვასილი სმისლოვთან]] და [[ლევ პოლუგაევსკი]]სთან. კასპაროვის და კარპოვის შეხვედრა ბოლო ტურში შედგა; ისინი მარტივად შეთანხმდნენ ყაიმზე. დეკემბერში, კასპაროვმა გაიყო სსრკ-ს ჩემპიონის წოდება [[ლევ პსახისი|ლევ პსახისთან]] და ქვეყნის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა ჩემპიონი გახდა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 332.</ref> იმ წელს, ჩემპიონატი ქალაქ [[ბიშკეკი|ფრუნზა]]ში ტარდებოდა. ბოლო ტურის წინ, პსახისი კასპაროვს ნახევარი ქულით უსწრებდა; მან ვერ მოახერხა [[გიორგი აგზამოვი]]ს დამარცხება და ყაიმს დასჯერდა, ხოლო კასპაროვმა შავი ფიგურებით სძლია [[ვლადიმერ ტუკმაკოვი|ვლადიმერ ტუკმაკოვს]].<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 331.</ref> === ბრძოლა მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის === [[1982]] წლის სექტემბერში [[მოსკოვი|მოსკოვში]] ჩატარდა [[საზონათშორისო ტურნირი]], რომლიდანაც პრეტენდენტობის მატჩებზე მონაწილეობას პირველი ორი ადგილის მფლობელი იღებდა. კასპაროვმა დისტანცია მარცხის გარეშე (13-დან 10, +7 =6) გაიარა.<ref group="კომ.">მოგება უდრის 1 ქულას, ხოლო ფრე ნახევარ ქულას. ამგვარი აღნიშვნის დროს, +-ით აღინიშნება გამარჯვება, =-ით ყაიმი, ხოლო მინუსით (-) მარცხი. მაგალითად, +7 =5 -2 უდრის შვიდ გამარჯვებას, ხუთ ყაიმს და ორ მარცხს. </ref> ნოემბერში, [[ლუცერნი|ლუცერნში]] ჩატარებულ ოლიმპიადაზე ცხრამეტი წლის კასპაროვი მეორე დაფაზე თამაშობდა და 11 პარტიაში 8½ ქულა მოიპოვა. გარდა ამისა, [[შვეიცარია|შვეიცარიის]] წინააღმდეგ ჩასატარებელ შეხვედრაში, მან ჩაანაცვლა [[ანატოლი კარპოვი|კარპოვი]] და შავებით დაამარცხა პრინციპული მეტოქე, [[ვიქტორ კორჩნოი]].<ref>Шипов, С. Ю, [https://chesspro.ru/statistic/kasparov.shtml Гарри Каспаров]. ChessPro. Проверено 3 декабря 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref><ref group="კომ.">ვიქტორ კორჩნოიმ [[1976]] წელს, ნიდერლანდებში ყოფნისას, უარი თქვა საბჭოთა კავშირში დაბრუნებაზე და პოლიტიკური თავშესაფარი მოითხოვა. საბოლოო ჯამში, იგი შვეიცარიის მოქალაქე გახდა და ამ ქვეყნის სახელით მონაწილეობდას სხვადასხვა ტურნირებში</ref> უკვე იმ დროისთვის, კასპაროვი განიხილებოდა როგორც პრეტენდენტთა მატჩების ფავორიტი.<ref>Byrne, R. [https://www.nytimes.com/1982/12/26/arts/chess-karpov-outpoints-top-rival-in-team-olympiad.html Karpov Outpoints Top Rival in Team Olympiad]. New York Times (26 декабря 1982). Проверено 3 декабря 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> შემდეგი წლის დასაწყისში, კასპაროვმა და [[ალექსანდრე ბელიავსკი]] ერთმანეთს [[მოსკოვი|მოსკოვში]], მეოთხედფინალურ მატჩში შეხვდნენ. კასპაროვმა მეორე პარტიაში, იმ პრეტენდენტული ციკლისთვის სპეციალურად მომზადებული, [[ტარაშის დაცვა|ტარაშის დაცვის]] წყალობით გაიმარჯვა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 290—291.</ref> მეოთხე პარტიაში ბელიავსკიმ ანგარიში გაათანაბრა, თუმცა, კასპაროვმა კვლავ გაიმარჯვა მეხუთე პარტიაში, ხოლო მერვეში და მეცხრეში გამარჯვებით, დროზე ადრე დაასრულა შეხვედრა. [[1982]] წელს კასპაროვს მიანიჭეს საჭადრაკო ოსკარი; ძირითადი მიზეზი გახდა მის მიერ ლუცერნში მოპოვებული გამარჯვება კორჩნოის წინააღმდეგ.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 127.</ref> ნახევარფინალურ შეხვედრაში, რომელიც [[1983]] წლის აგვისტოში უნდა გამართულიყო, კასპაროვს ოპონენტად [[ვიქტორ კორჩნოი]] ერგო. წესების თანახმად, ორივე მხარეს შეეძლო მატჩის ადგილის არჩევა იმ ქალაქებიდან, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ შესაბამის პირობებს და საპრიზო ფონდს; საკამათო სიტუაციებში, გადამწყვეტი ხმა [[ფიდე]]ს პრეზიდენტს ჰქონდა. კორჩნოიმ [[როტერდამი]], ხოლო კასპაროვმა [[ლას-პალმასი]] აირჩია. [[ფიდე]]ს პრეზიდენტმა, [[ფლორენსიო კამპომანესი|ფლორენსიო კამპომანესმა]] [[პასადენა]] არჩია. საბჭოთა საჭადრაკო ფედერაციამ მიიღო გადაწყვეტილება, რომ კასპაროვი პასადენაში არ გაემგზავრებოდა; მიზეზად, ფედერაციამ დაასახელა ვარაუდი, რომ აშშ-ში საბჭოთა დელეგაცია უსაფრთხოდ ვერ იქნებოდა. შედეგად, კასპაროვი დამარცხებულად გამოცხადდა. ანალოგიური მოხდა სამი დღის შემდეგ, როდესაც ვასილი სმისლოვი (ფედერაციამ იგი [[აბუ-დაბი]]ში არ გაუშვა) [[ზოლტან რიბლი]]სთან გამოაცხადეს დამარცხებულად. [[ჰეიდარ ალიევი|ჰეიდარ ალიევმა]], რომელიც იმ დროისთვის სსრკ-ს მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე იყო, დაარწმუნა ქვეყნის ხელმძღვანელობა, კასპაროვისთვის თამაშის საშუალება მიეცათ. მიღწეული შეთანხმების ფარგლებში, საბჭოთა მხარემ დიდი ჯარიმა გადაიხადა და მოხსნა ემბარგო საბჭოთა მოჭადრაკეების და კორჩნოის ერთად თამაშზე.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 295—296.</ref> ორივე შეხვედრა [[1983]] წლის ნოემბერში, [[ლონდონი|ლონდონში]] ჩატარდა. კორჩნოიმ მოიგო პირველი პარტია, ხოლო შემდეგი ოთხის შედეგი ყაიმი იყო. მეექვსე პარტიაში კასპაროვმა გამოიყენა ოპონენტის შეცდომა და ანგარიში გაათანაბრა. მეშვიდე პარტიიდან დაწყებული, მან ორივე ფერის ფიგურებით თამაშისას, თავს მოახვია მოწინააღმდეგეს [[კატალონიური დასაწყისი]], რამაც განაპირობა მატჩის საბოლოო შედეგი. კასპაროვმა მოიგო მეშვიდე, მეცხრე და მეთერთმეტე პარტია და დროზე ადრე დაასრულა შეხვედრა (+4 -1 =6).<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 299.</ref> ფინალში კასპაროვი შეხვდა სმისლოვს, რომელიც მაშინ მასზე სამჯერ უფროსი იყო (კასპაროვს შეხვედრის ბოლო დღეს 21 წელი შეუსრულდა, ხოლო სმისლოვი იმ დროს 63 წლის იყო). კასპაროვმა არც ერთ პარტიაში არ წააგო და 8½:4½ მოიგო. [[1984]] წლის ივნისში კასპაროვი თამაშობდა მეორე დაფაზე „სსრკ მსოფლიოს წინააღმდეგ“ მატჩის ფარგლებში. თავის მიკროშეხვედრაში [[იან ტიმანი|იან ტიმანთან]] კასპაროვმა გამარჯვება მოიპოვა (+1 =3). პირველი მატჩი მსოფლიო ჩემპიონობისთვის კასპაროვმა მოქმედ ჩემპიონთან, ანატოლი კარპოვთან ითამაში. იქამდე, მათ ოფიციალურ დონეზე სამი პარტია ითამაშეს; ყველა ყაიმით დამთავრდა.<ref>Батуринский В. Д. Страницы шахматной жизни. — М.: Физкультура и спорт, 1990. — С. 160. — 208 с. — ISBN 5278002662.,</ref> მატჩში გამარჯვებისთვის, საჭირო იყო 6 პარტიის მოგება. ამგვარი რეგლამენტი შემოიღეს [[1977]] წლის თებერვალში; ახალი რეგლამენტით, ჩატარდა ორი საჩემპიონო მატჩი [[1978]] და [[1982]] წლებში. კასპაროვისა და კარპოვის შეხვედრა დაიწყო [[1984]] წლის 10 სექტემბერს, [[მოსკოვი|მოსკოვში]]. მეცხრე პარტიის შემდეგ, კარპოვს უკვე 4 პარტია ჰქონდა მოღებული, ხოლო კასპაროვს არც ერთი. ამის შემდეგ, კასპაროვმა შეცვალა ტაქტიკა: იგი თამაშობდა ყაიმზე ყოველ პარტიაში და აიძულებდა კარპოვს, სხვა ფერით თავისი [კასპაროვის] საყვარელი სქემების წინააღმდეგ ეთამაშა.<ref>Батуринский В. Д. Страницы шахматной жизни. — М.: Физкультура и спорт, 1990. — С. 163. — 208 с. — ISBN 5278002662.</ref><ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 200.</ref> ამას მოყვა სერია 17 ყაიმისგან, თუმცა, 27-ე პარტიაში გამარჯვებული კვლავ კარპოვი გამოდგა, რომელსაც ჩემპიონობის შენარჩუნებამდე მხოლოდ ერთი მოგება ჰქონდა დარჩენილი. კასპაროვმა თავისი პირველი გამარჯვება 32-ე პარტიაში მოიპოვა. 41-ე პარტიაში, კარპოვი ახლოს იყო გამარჯვებასთან, თუმცა, ვერ მოახერხა საქმის ბოლომდე მიყვანა. 47-ე და 48-ე პარტიებში გამარჯვებული კვლავ კასპაროვი გამოდგა. [[1985]] წლის 15 თებერვალს, როდესაც ანგარიში 5:3 იყო (კარპოვის სასარგებლოდ), [[ფიდე]]ს პრეზიდენტმა, [[ფლორენსიო კამპომანესი|ფლორენსიო კამპომანესმა]] პრეს-კონფერენციაზე მატჩის დასრულების შესახებ ახსნა და ეს გადაწყვეტილება მონაწილეთა ფიზიკური და ფსიქიკური რესურსების ამოწურვით ახსნა; მან დაამატა, რომ განმეორებითი მატჩი [[1985]] წელს შედგებოდა. მიუხედავად კამპომანესის განცხადებისა, კარპოვმაც და კასპაროვმაც განაცხადეს, რომ მზად იყვნენ, მატჩი გაეგრძელებინათ; იმავე პრეს-კონფერენციაზე, კასპაროვმა კამპომანესი მიკერძოებოლუბაში დაადანაშაულა; მისი თქმით, მატჩის შეწყვეტის გადაწყვეტილება მხოლოდ მას შემდეგ იქნა მიღებული, რაც პრეტენდენტს გამარჯვების შანსი გაუჩნდა.<ref>Батуринский В. Д. Страницы шахматной жизни. — М.: Физкультура и спорт, 1990. — С. 168. — 208 с. — ISBN 5278002662.</ref><ref>Schmemann, S. [https://www.nytimes.com/1985/02/16/world/a-stormy-halt-for-world-chess-match.html A Stormy Halt for World Chess Match]. New York Times (16 февраля 1985). Проверено 6 февраля 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> სსრკ-ს სპორტის სახელმწიფო კომიტეტის საჭადრაკო სამართველოს ყოფილი ხელმძღვანელი, [[ნიკოლოზ კროგიუსი]] წიგნში „ჭადრაკი. თამაში და ცხოვრბა“ წერს, რომ მატჩის შეწყვეტის ბრძანება პოლიტბიუროს წევრმა, [[ჰეიდარ ალიევი|ჰეიდარ ალიევმა]] გასცა.<ref>Крогиус Н. В. Шахматы. Игра и жизнь. Феникс, 2011,</ref> მოგვიანებით, კასპაროვმა [[1985]] წლის 15 თებერვალს „თავისი პოლიტიკური კარიერის დასაწყისი უწოდა“.<ref>[http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1604889,00.html Garry Kasparov: The Master's Next Move] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307210224/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1604889,00.html |date=2016-03-07 }}. Time (29 марта 2007). Проверено 6 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> [[File:Kasparov-12.jpg|240px|მინი|მარცხნივ|მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის ([[1985]])]] [[File:Kasparov-1.jpg|240px|მინი|კასპაროვი გამარჯვების შემდეგ]] [[ფიდე]]ს მომდევნო კონგრესზე დაამტკიცეს ახალი წესები: მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის ჩასატარებელ მატჩის ფარგლებში, მოწინააღმდეგეებს უნდა ეთამაშათ 24 პარტია; გამარჯვებისთვის საჭირო იყო მეტი პარტიის მოგება. თუ ანგარიში თანაბარი იქნებოდა, მოქმედი ჩემპიონი ტიტულს ინარჩუნებდა. [[1985]] წლის ზაფხულში კასპაროვმა მისცა დიდი ინტერვიუ დასავლურგერმანულ გამოცემა „[[Spiegel]]“-ს, რომელშიც სსრკ-ს საჭადრაკო ფედერაცია კარპოვის მხარდაჭერაში და ანტისემიტიზმში დაადანაშაუალა და ეჭვი გამოთქვა, რომ ახალი მატჩი არ შედგებოდა.<ref>Scmemann, S. [https://www.nytimes.com/1985/09/03/nyregion/karpov-and-kasparov-gird-for-big-chess-match.html?pagewanted=2 Karpov and Kasparov Gird for Big Chess Match]. The New York Times (3 сентября 1985). Проверено 26 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref><ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 207.</ref> მატჩის დაწყებამდე სამი კვირით ადრე, უნდა შემდგარიყო ფედერაციის სხდომა, სადაც კასპაროვის დისკვალიფიკაციის გადაწყვეტილება უნდა მიეღოთ. კასპაროვი გადაარჩინა კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის პროპაგანდის განყოფილების ხელმძღვანელმა, [[ალექსანდრე იაკოვლევი|ალექსანდრე იაკოვლევმა]], რომელმაც დაარწმუნა ქვეყნის ხელმძღვანელობა მატჩის ჩატარების აუცილებლობაში.<ref>Гик, Е. Я. [https://www.nkj.ru/archive/articles/4109/ Гарри — вундеркинд и гений игры]. Эпилог // Наука и жизнь. — 2006. — Вып. 2.</ref> ახალი მატჩი კარპოვსა და კასპაროვს შორის დაიწყო [[1985]] 1 სექტემბერს, კვლავ [[მოსკოვი|მოსკოვში]]. კასპაროვმა პირველ პარტიაში [[ნიმცოვიჩის დაცვა]]ში ნაკლებად გავრცელებული გაგრძელება აირჩია და გაიმარჯვა.<ref>Суэтин, А. С. Столь долгое противоборство. С. 52.</ref> კარპოვმა გაიმარჯვა მეოთხე და მეხუთე პარტიაში, შემდეგი ხუთში კი საყაიმო შედეგი დაფიქსირდა. [[ალექსეი სუეტინი|ალექსეი სუეტინმა]] მატჩის ეს მონაკვეთი დაახასიათა როგორც „სიარული ეკლიან მავთულზე“: კარპოვი უპირატესობას იღებდა, თუმცა, კასპაროვი გამჭრიახული დაცვით ამ უპირატესობას აქარწყლებდა.<ref>Суэтин, А. С. Столь долгое противоборство. С. 56.</ref> მეთერთმეტე პარტიაში, მოწინააღმდეგის უხეში შეცდომის წყალობით, კასპაროვმა ანგარიში გაათანაბრა. გარდამტები აღმოჩნდა მეთექვსემეტე პარტია, რომელშიც კასპაროვმა შავი ფიგურებით [[სიცილიური დაცვა]]ში [[გამბიტი|გამბიტური]] ვარიანტი გამოიყენა და ეფექტური გამარჯვება მოიპოვა (იგივე გამბიტი გამოიყენა კასპაროვმა მე-12 პარტიაშიც, თუმცა, მაშინ კარპოვმა მსხვერპლი არ მიიღო და პარტია სწრაფად დამთავრდა ყაიმით). მალევე, კასპაროვმა კიდევ ერთ პარტიაში გაიმარჯვა. ოცდამეორე პარტიაში კარპოვმა სხვაობა ერთი ქულით შეამცირა, ოცდამესამე კი ყაიმით დამთავრდა. ბოლო, ოცდამეოთხე პარტიაში, კარპოვს ჩემპიონობის შესანარჩუნებლად გამარჯვება სჭირდებოდა. შავი ფიგურებით მოთამაშე კასპაროვი გართულებებში უკეთესი აღმოჩნდა. მატჩი დასრულდა [[1985]] წლის 10 ნოემბერს, პრეტენდენტის გამარჯვებით (13:11). 22 წლის, 6 თვის და 27 დღის ასაკში კასპაროვი გახდა ჭადრაკის ისტორიაში მსოფლიოს ყველაზე ახალგაზრდა ჩემპიონი (ადრე ეს რეკორდი [[მიხეილ ტალი|მიხეილ ტალს]] ეკუთვნოდა, რომელმაც [[მიხეილ ბოტვინიკი|ბოტვინიკს]] [[1960]] წელს 23 წლის ასაკში მოუგო). კასპაროვის რეკორდის გაუმჯობესებასთან ახლოს იყო [[მაგნუს კარლსენი]], თუმცა, [[2013]] წელს, როდესაც იგი ჩემპიონი გახდა, კასპაროვზე რამდენიმე თვით უფროსი იყო.<ref>Окунев, Д.; Бектемиров, Ф. [https://www.gazeta.ru/sport/2013/11/22/a_5766337.shtml Карлсен уступил только Каспарову]. Газета.ру (22 ноября 2013 года). Проверено 9 декабря 2014.</ref> === მსოფლიოს ჩემპიონი === [[1986]] წელს, [[პესტოვო]]ს დასასვენებელ სახლში გაიხსნა „კასპაროვ-ბოტვინიკის სკოლა“, რომელიც ბოტვინიის სკოლის განახლებულ ვერსიას წარმოადგენდა. პირველ სესიაზე მიიწვიეს 13 ნიჭიერი სკოლის მოსწავლე, მათ შორის [[კონსტანტინე საკაევი]] და [[ვლადიმერ აკოპიანი]]. მოგვიანებით, სკოლაში მეცადინეობდნენ [[ვლადიმერ კრამნიკი]], [[ალექსეი შიროვი]], [[სერგეი ტივიაკოვი]] და სხვა მომავალი დიდოსტატები.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 42—43.</ref><ref>Акопян, В. А. [http://www.64.ru/old/2005/5/may12.html Моё слово о патриархе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100929012648/http://www.64.ru/old/2005/5/may12.html |date=2010-09-29 }} // 64 — Шахматное обозрение. — 2005. — Вып. 5. Архивировано 29 сентября 2010 год</ref> იმავე წელს, კასპაროვმა დაამთავრა აზერბაიჯანის პედაგოგიური და უცხოური ენების ინსტიტუტი.<ref>Каспаров, [ https://lenta.ru/lib/14160200/Гарри{{Dead link|date=დეკემბერი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} Кимович в Лентапедии]</ref><ref>[https://www.nkj.ru/archive/articles/2158/ Гарри — вундеркинд и гений игры (продолж.)] // «Наука и жизнь» № 10, 2005</ref> მატჩ-რევანშში,<ref group="კომ.">მაშინდელი რეგლამენტის თანახმად, დამარცხებულ ჩემპიონს ჰქონდა მატჩ-რევანშის მოთხოვნის უფლება</ref> [[1986]] წლის ივლის-ოქტომბერში, კასპაროვმა დაიცვა მსოფლიოს ჩემპიონის წოდება. ამ შეხვედრაში, კასპაროვი ფლობდა კომფორტულ, სამქულიან უპირატესობას, რომელიც მან მე-14 და მე-16 პარტიაში გამარჯვებით მოიპოვა. განსაკუთრებით საინტერესო აღმოჩნდა მე-16 პარტია, სადაც კარპოვმა მის მეფეზე მიტანილი იერიშის საპასუხოდ, წამოიწყო შეტევა ლაზიერის ფლანგზე. შეცდომებით სავსე და ანალიზისთვის რთულ პარტიაში კასპაროვი უფრო ძლიერი აღმოჩნდა.<ref>Суэтин, А. С. Столь долгое противоборство. С. 108—110.</ref> თუმცა, ამ მოგებების შემდეგ, კასპაროვმა ზედიზედ სამი პარტია წააგო. მესამე მარცხის შემდეგ, კასპაროვმა მწვრთნელთა შტაბიდან გარიცხა საერთაშორისო ოსტატი [[ევგენი ვლადიმიროვი]], რომელიც, მისი ეჭვით, პარტიების ანალიზებს კარპოვს გადასცემდა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 227.</ref> მატჩის ბედისთვის გადამწყვეტი გახდა 22-ე პარტია, რომლის გადადებამდე კასპაროვმა<ref group="კომ.">პარტიის გადადების შემთხვევაში, თამაში გადადების მომენტში არსებული პოზიციიდან გრძელდება</ref> კასპაროვმა ფორსირებული მოგების ვარიანტი იპოვა. ბოლო ორ პარტიაში ყაიმი დაფიქსირდა, კასპაროვმა 12½:11½ მოიგო.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 229—230.</ref> წლის ბოლოს კასპაროვმა სსრკ-ს ნაკრების შემადგენლობაში მოიგო [[დუბაი]]ში ჩატარებული ოლიმპიადა. იქვე შედგა [[ფიდე]]ს მორიგი კონგრესი და ორგანიზაციის პრეზიდენტის არჩევნები. კასპაროვი, [[რეიმონდ კინი|რეიმონდ კინთან]] ერთად, მხარს უჭერდა [[ფლორენსიო კამპომანესი]]ს მეტოქეს, ბრაზილიელ ლუსენას. ჯერ კიდევ არჩევნებამდე, კამპომანესმა მოიპოვა დელეგატთა უმრავლესობის მხარდაჭერა, ამიტომ, ლუსენამ კანდიდატურა მოხსნა.<ref>Каспаров, Г. Великое противостояние. Мои поединки с Анатолием Карповым. 1986 - 1987. — М.: РИПОЛ классик, 2009. — Т. 2. — С. 11, 260—261. — 456 с. — ISBN 9785386016739.</ref><ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-13520937.html Meine Mafia, deine Mafia] // Spiegel. — 1986. — Вып. 50.</ref> [[1987]] წლის თებერვალში, კასპაროვის ინიციატივით, შეიქმნა „დიდოსტატთა ასოციაცია“, რომელიც მიზნად ისახავდა წამყვანი მოჭადრაკეების ინტერესების დაცვას და [[ფიდე]]ს საპირწონეობას. კასპაროვი ასოციააცის პრეზიდენტი გახდა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 15.</ref> იმავე წლის ბოლოს, [[სევილია]]ში, კასპაროვს მოუწია კიდევ ერთი საჩემპიონო მატჩის ჩატარება კარპოვთან, რომელმაც პრეტენდენტთა ციკლის ფინალში [[ანდრეი სოკოლოვი]] დაამარცხა. კარპოვი ორჯერ გავიდა წინ, ჯერ მეორე, ხოლო შემდეგ მეხუთე პარტიაში; შემდეგ, ორი გამარჯვება მოიპოვა კასპაროვმა, ხოლო მეთექვსმეტე პარტიაში კარპოვმა ანგარიში გაათანაბრა. ბოლოს წინა, ოცდამესამე პარტიაში, კასპაროვმა ტაქტიკური შეცდომა დაუშვა და არასწორად შესწირა ეტლი; ამ სვლის შედეგად მიღებული ინიციატივა კასპაროვმა სამი სვლის შემდეგ დაკარგა.<ref>Суэтин, А. С. Столь долгое противоборство. С. 152—153.</ref> ტიტულის შესანარჩუნებლად, ბოლო პარტიაში კასპაროვს გამარჯვება სჭირდებოდა. მიუხედავად ექსპერტების ვარაუდისა, კასპაროვი არ წავიდა სიტუაციის გამწვავებაზე; მან პოზიციური უპირატესობის დაგროვება არჩია. კარპოვმა თავი სათანადოდ ვერ დაიცვა და კასპაროვმა პარტია მოიგო; მატჩი 12:12 დასრულდა და მოქმედმა ჩემპიონმა წოდება შეინარჩუნა.<ref>Суэтин, А. С. Столь долгое противоборство. С. 154—155.</ref><ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 235—236.</ref> [[1988]]-[[1989]] წლების სეზონში „დიდოსტატთა ასოციაციამ“ ჩაატარა „მსოფლიოს თასი“ მსოფლიოს 25 უძლიერესი მოჭადრაკისთვის. ტურნირი შედგებოდა ექვსი ეტაპისგან და წრიული სისტემით მიმდინარეობდა. ყველა მოჭადრაკეს, სურვილისამებრ, შეეძლო მონაწილეობა მიეღო ოთხ ტურნირში; საბოლოო შედეგში ხვდებოდა სამი საუკეთესო შედეგი. კასპაროვმა მონაწილეობა მიიღო [[ბელფორი]]ს, [[რეიკიავიკი]]ს, [[ბარსელონა|ბარსელონის]] და [[შელეფტეო]]ს ტურნირებში; პირველი ორი ტურნირი მან მოიგო, ხოლო დანარჩენ ორში გაიყო პირველი ადგილი [[ლუბომირ ლუბოევიჩი|ლუბოევიჩთან]] და კარპოვთან. საბოლოო ჯამში, კასპაროვმა პირველი ადგილი დაიკავა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 175—178.</ref> კასპაროვმა და კარპოვმა პირველი ადგილი გაიყვეს [[1988]] წლის სსრკ-ს ჩემპიონატზეც, რომელშიც მონაწილეობა ყველა უძლიერესმა საბჭოთა დიდოსტატმა მიიღო. რეგლამენტის თანახმად, კასპაროვს და კარპოვს უნდა ეთამაშათ ოთხი პარტიისგან შემდგარი დამატებითი მატჩი, თუმცა, მათ შორის უთანხმოებების გამო ეს მატჩი არ შედგა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 332—336.</ref> [[1989]] წლის შემოდგომაზე კასპაროვმა მოიგო კიდევ ერთი, ორწრიანი ტურნირი [[ტილსბურგი|ტილსბურგში]]. მან 14 შესაძლებელი ქულიდან 12 აიღო და მეორე ადგილზე გასულ კორჩნოის 3½ ქულით გაასწრო. ამ გამარჯვების გამო, კასპაროვმა [[რობერტ ფიშერი|ფიშერის]] მიერ დამყარებული რეკორდული რეიტინგი, 2785 ქულა, გააუმჯობესა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 341.</ref><ref>Byrne, R. [https://www.nytimes.com/1989/11/07/nyregion/chess-552189.html Chess]. New York Times (7 ноября 1989). Проверено 4 декабря 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> იმავე წლის ბოლოს, კასპაროვმა მოიგო კიდევ ერთი ტურნირი [[ბელგრადი|ბელგრადში]] და უახლოეს მიმდევრებს სამი ქულით გაასწრო; ამის შემდეგ, მისი რეიტინგი 2811 ქულა გახდა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 103—104.</ref> [[1990]] წელს კასპაროვმა მოიგო კიდევ ერთი ტურნირი [[ლინარესი|ლინარესში]] და 11 ქულიდან 8 აიღო, თუმცა, მიღებული ქულები არ აღმოჩნდა საკმარისი რეიტინგის შესანარჩუნებლად.<ref>Глуховский, М. [https://chesspro.ru/opinion/glukhovskii05.shtml Линарес без Каспарова]. ChessPro (2006 г.). Проверено 5 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> [[1990]] წლის ბოლოს, კარპოვთან რიგით მეხუთე შეხვედრაში [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] და [[ლიონი|ლიონში]] კასპაროვმა კვლავ დაიცვა ჩემპიონის ტიტული. მატჩი, გარდა საჭადრაკო ასპექტებისა, სკანდალითაცარის ცნობილი: კასპაროვი თამაშობდა არა საბჭოთა, არამედ რუსეთის დროშის ქვეშ. კარპოვის დელეგაციამ პროტესტი გამოთქვა; მეოთხე პარტიის მერე, ორივე დროშა მაგიდიდან აიღეს.<ref>Татарский, Н. [https://www.svoboda.org/a/108582.html Без СССР: Каспаров и Карпов играли под разными флагами]. Радио Свобода (26 декабря 2005). Проверено 25 марта 2011. Архивировано 26 сентября 2009 года.,</ref> 16-20 პარტიებში, კასპაროვმა სამი პარტია მოიგო და მხოლოდ ერთი დათმო; შემდეგ ორ პარტიაში ფრე დაფიქსირდა, რის შედეგადაც კასპაროვმა მოიპოვა მეთორმეტე ქულა და დროზე ადრე გაინაღდა ჩემპიონის წოდება. როგორც გამარჯვებულმა, კასპაროვმა მიიღო 1,7 მილიონი [[აშშ დოლარი]]ს ღირებულების ჩეკი და დიდი ბრილიანტის თასი, რომლის ღირებულებაც 600,000 ამერიკულ დოლარად არის შეფასებული. მსოფლიოს პირველოს ისტორიაში, კასპაროვმა ყველაზე ძვირფასი პრიზი მიიღო.<ref>[https://www.nytimes.com/1990/12/27/nyregion/with-a-draw-kasparov-keeps-title.html «With a Draw, Kasparov Keeps Title» by Steven Greenhouse / December 27, 1990 // New York Times] (Проверено 24 марта 2011)</ref> მატჩამდე ცოტა ხნით ადრე, მან დაასრულა თანამშრომლობა თავის მწვრთნელ, [[ალექსანდრე ნიკიტინი|ალექსანდრე ნიკიტინთან]].<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 323—441.</ref> [[1991]] წელს დაიწყო ტურნირი [[ლინარესი|ლინარესში]], სადაც კასპაროვმა პირველი ადგილი [[ვასილი ივანჩუკი|ვასილ ივანჩუკთან]] პირად შეხვედრაში დამარცხების შედეგად დათმო.<ref>Глуховский, М. [https://chesspro.ru/opinion/glukhovskii05.shtml Линарес без Каспарова]. ChessPro (2006 г.). Проверено 5 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> [[ამსტერდამი]]ს ტურნირში, კასპაროვმა 3-4 ადგილი გაიყო. გამარჯვება მან მოიპოვა [[ტილსბურგი|ტილსბურგში]], სადაც 14 შესაძლებელი ქულიდან 10 დააგროვა; მეორე ადგილზე გასული [[ნაიჯელ შორტი]] მას 1,5 ქულით ჩამორჩა. იმავე წლის ბოლოს, კასპაროვმა გაიყო 2-3 ადგილი [[ბორის გელფანდი|ბორის გელფანდთან]]. პირველი ადგილი დაიკავა [[ვიშვანატან ანანდი|ვიში ანანდმა]], რომლისთვისაც ეს გამარჯვება საჭადრაკო ელიტაში შესასვლელი ბილეთ გახდა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 91.</ref> [[1992]] წელს ჩატარებული ტურნირი ლინარესში კასპაროვისთვის წარმატებული გახდა: მან არც ერთი პარტია არ წააგო და 13 ქულიდან 10 აიღო. იმავე წელს, ტურნირი ჩატარდა [[დორტმუნდი|დორტმუნდში]], სადაც კასპაროვმა და ივანჩუკმა პირველი ადგილი გაიყვეს. კასპაროვმა 9 ქულიდან 6 აიღო და ორ პარტიაში დამარცხდა.<ref>Prasad, R. [https://en.chessbase.com/post/looking-back-at-dortmund Looking back at Dortmund]. ChessBase (26 июля 2003). Проверено 16 марта 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> [[1993]] წელს ჩატარებული ტურნირი ლინარესში კასპაროვმა კვლავ მოიგო (13-დან 10).<ref>Глуховский, М. [https://chesspro.ru/opinion/glukhovskii05.shtml Линарес без Каспарова]. ChessPro (2006 г.). Проверено 5 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> [[1992]] წლის თებერვალში შედგა რუსეთის ჭადრაკის ფედერაციის პირველი ყრილობა. კასპაროვმა პრეზიდენტად [[არკადი მურაშოვი]]ს კანდიდატურა დააყენა. მურაშოვმა გაიმარჯვა, ხოლო კარპოვმა კასპაროვთან არსებული ფედერაციის პრეზიდენტის არჩევნების გარშემო არსებული უთანხმოებების გამო უარი თქვა [[1992]] წლის საჭადრაკო ოლიმპიადაზე მონაწილეობაზე (თუმცა, კასპაროვის და [[ვლადიმერ კრამნიკი]]ს წყალობით რუსეთის ნაკრებმა გამარჯვება მოახერხა).<ref>Авербах, Ю. Л. О чём молчат фигуры. — М.: РИПОЛ классик, 2007. — С. 286—287. — 320 с. — ISBN 978-5-7905-4946-5.</ref> შემდეგ წელს, ჩატარდა ფედერაციის პრეზიდენტის ახალი არჩევნები, რომელშიც გამარჯვებული კარპოვის მიერ მხარდაჭერილი [[ევგენი ბებჩუკი]] გამოდგა.<ref>Авербах, Ю. Л. О чём молчат фигуры. — М.: РИПОЛ классик, 2007. — С. 288—289. — 320 с. — ISBN 978-5-7905-4946-5.</ref> ==== კონფლიქტი ფიდესთან და პროფესიონალური საჭადრაკო ასოციაციის შექმნა ==== [[ფიდე]]ს მიერ გატარებულ პოლიტიკასთან უთანხმოების გამო, [[1993]] წლის 27 თებერვალს, კასპაროვმა და პრეტენდენტთა ციკლში გამარჯვებულმა [[ნაიჯელ შორტი|ნაიჯელ შორტმა]] განაცხადეს, რომ მატჩს ფიდეს გარეშე, ახალი ორგანიზაციის, „[[პროფესიონალური საჭადრაკო ასოციაციის]]“ ეგიდის ქვეშ ჩაატარებდნენ.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 249.</ref> ფიდემ კასპაროვს მსოფლიოს ჩემპიონის ტიტული ჩამოართვა და რეიტინგის სიებიდან გამორიცხა.<ref>Дворкович В. Сюрприз — прецедент. // «64 — Шахматное обозрение». — 1993. — № 7—8. — С. 33.</ref> მომავალ წელს, კასპაროვი და შორტი რეიტინგებში დააბრუნეს; იქამდე, „პსა“-მ გამოუშვა საკუთარი რეიტინგი, რომელსაც სათავეში კასპაროვი ედგა. კასპაროვისა და შორტის მატჩის პარალელურად, ჩატარდა [[ფიდე]]ს მიერ ორგანიზებული მატჩი კარპოვსა და [[იან ტიმანი|ტიმანს]] შორის.<ref>Cafferty, B. [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/109663/chess-Year-In-Review-1993 Chess: Year In Review 1993]. Britannica. Проверено 23 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.,</ref> კასპაროვისა და შორტის მატჩი 24 პარტიის თამაშს ითვალისწინებდა. კასპაროვი ოთხი პარტიის შემდეგ 3½:½ იგებდა; მე-20 პარტიის შემდეგ, კასპაროვმა დროზე ადრე გაინაღდა ჩემპიონობა (+6 -1 =13). მოგვიანებით, კასპაროვმა განაცხადა, რომ [[ფიდე]]სთან მომხდარი კონფლიქტი [[1993]] წელს მის საჭადრაკო კარიერაში ყველაზე დიდი შეცდომა იყო.<ref>[http://www.bbc.co.uk/russian/sport/2009/09/090921_karpov_kasparov_rematch.shtml Карпов вновь сразится с Каспаровым]. BBC (21 сентября 2009). Проверено 21 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref><ref>[https://en.chessbase.com/post/garry-kasparov-a-history-of-profesional-che A Recent History of Professional Chess with Garry Kasparov]. ChessBase (8 апреля 2002). Проверено 21 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> [[1994]] წელს, ლინარესში ჩატარებულ XVIII კატეგორიის სუპერტურნირზე კასპაროვმა შიროვთან მეორე ადგილი გაიყო, ხოლო პირველი ადგილი დაიკავა კარპოვმა, რომელმაც 13 ქულიდან 11 აიღო. ეს ტურნირი ჭადრაკის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე უძლიერესად, ხოლო კარპოვის მოგება ერთ-ერთ ყველაზე შთამბეჭდავ გამოსვლად ითვლება.<ref>Friedel, F. [https://en.chessbase.com/post/linares-the-anibal-hall-of-fame Linares: The Anibal Hall of Fame]. ChessBase (5 марта 2009). Проверено 15 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref><ref>Sonas, J. [https://en.chessbase.com/post/linares-the-anibal-hall-of-fame The Greatest Chess Player of All Time – Part III]. ChessBase (6 мая 2005). Проверено 15 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> ტურნირში აგრეთვე ადგილი ჰქონდა ინციდენტს კასპაროვსა და [[იუდიტ პოლგარი|იუდიტ პოლგარს]] შორის. კასპაროვმა გააკეთა სხვა მხედარით, თუმცა, დაინახა თეთრების მიერ შესაძლებელი პასუხი და ფიურა სხვა უჯრედზე დადო. კამერამ დააფიქსირა, რომ ფიგურის მეორედ გადადგმამდე კასპაროოვმა მხედარს 1/4 წამით გაუშვა ხელი და შესაბამისდა, მას აღარ ჰქონდა უფლება, მხედარი მეორედ გადაედგა.<ref>Peters, J. [http://articles.latimes.com/1995-01-01/news/mn-15295_1_chess-tournament-club Chess. Highlights Of 1994]. Los Angeles Times (1 января 1995). Проверено 15 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref><ref>Barden, L. [https://www.theguardian.com/world/2002/sep/11/3 Sweet revenge for Kasparov's opponent]. Guardian (11 сентября 2002). Проверено 15 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> აგვისტოში, კასპაროვმა მოიგო ორწრიანი ტურნირი [[ნოვგოროდი|ნოვგოროდში]], ხოლო სექტემბერში — [[ციურიხი|ციურიხში]].<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 357,</ref> [[1995]] წლის აპრილში, შედგა „პსა“-ს მიერ ჩატარებული პირველი ტურნირი — მიხეილ ტალის მემორიალი [[რიგა]]ში. გამარჯვებულის ვინაობა გამოვლინდა კასპაროვის და ანანდის პარტიაში; კასპაროვმა აირჩია მაღალ დონეზე იშვიათად გამოყენებული [[ევანზის გამბიტი]] და და 25-ე სვლის შემდეგ გაიმარჯვა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 337.</ref> მეორე ტურნირი ჩატარდა [[ნოვგოროდი|ნოვგოროდში]]; კასპაროვმა კვლავ გაიმარჯვა და ერთი ქულით გაუსწრო შორტს, ივანჩუკს, ელვესტს და [[ვესელინ ტოპალოვი|ტოპალოვს]].<ref>Harston, W. [https://www.independent.co.uk/news/people/chess-v-1585278.html Chess] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305154609/http://www.independent.co.uk/news/people/chess-v-1585278.html |date=2016-03-05 }}. The Independent (7 июня 1995). Проверено 21 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> [[fILE:Kasparov-10.jpg|thumb|კასპაროვი და ანანდი მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის სამხრეთ კოშკის სახურავზე, [[1995]]]] [[1995]] წლის შემოდგომაზე, [[მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი|მსოფლიო სავაჭრო ცენტრში]] ჩატარდა მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის კასპაროვსა და ანანდს შორის. პირველ რვა პარტიაში ყაიმი დაფიქსირდა, მეცხრე ანანდმა მოიგო, ხოლო შემდეგ ხუთ პარტიაში კასპაროვმა ოთხი გამარჯვება მოიპოვა. მატჩი კვლავ დროზე ადრე, მე-18 პარტიის შემდეგ დასრულდა. კასპაროვმა შედეგი ასე ახსნა: „იგი ძალიან კარგად მოამზადეს, პერსონალურად ჩემს წინააღმდეგ. ანანდის მწვრთნელებმა გაითვალისწინეს ყველა ჩემი ჩვევა, მიდრეკილება და განსაკუთრებულობები, დებიუტები, რომელთა გათამაშებაც მჩვევია და ა.შ. მაგრამ, მათ არ გაითვალისწინეს თვითონ ანანდის განსაკუთრებულობები. მათ თავს მოახვიეს ვიშის მისთვის უჩვეულო თამაშის სტილი“.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 269.</ref> წლის ბოლოს, „პსა“-ს მიერ ჩატარებულ ტურნირზე [[ჰორგენი|ჰორგენში]] კასპაროვმა მხოლოდ ერთი გამარჯვება მოიპოვა და მეხუთე ადგილი დაიკავა (5 ქულა 10-დან). პირველი და მეორე ადგილი გაიყვეს ივანჩუკმა და კრამნიკმა. [[1996]] წლის იანვარში, „პსა“-ს ძირითადმა სპონსორმა, „[[Intel]]“-მა გამოაცხადა, რომ აღარ გააგრძელებდა შეთანხმებას „პსა“-სთან.<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/124970 Intel больше не желает спонсировать ассоциацию Каспарова] // Коммерсантъ. — 20 января 1996. — Вып. 5 (963).</ref> კასპაროვის თქმით, ეს განპირობებული იყო მისი სურვილით ეთამაშა კომპიუტერ „Deep Blue“-ს წინააღმდეგ, რომელიც შექმნა კორპორაცია „[[IBM]]“-მა, „[[Intel]]“-ის კონკურენტმა.<ref>Lyman, Sh. [http://articles.chicagotribune.com/1996-02-18/news/9602180194_1_kasparov-deep-blue-anatoly-karpov Without A Sponsor For '97, Championship's Future In Doubt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140801102627/http://articles.chicagotribune.com/1996-02-18/news/9602180194_1_kasparov-deep-blue-anatoly-karpov |date=2014-08-01 }}. Chicago Tribune (18 февраля 1996). Проверено 9 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> მალევე, „პსა“-მ არსებობა შეწყვიტა. [[1996]] წელს კასპაროვმა მოიგო ისტორიაში პირველი, XXI კატეგორიის ტურნირი, რომლის მონაწილეთა საშუალო რეიტინგი 2756,6 ქულა იყო. ამ ტურნირში, რომელშიც მონაწილეები ერთმანეთს ორჯერ ხვდებოდნენ, თამაშობდნენ ანანდი, ივანჩუკი, კარპოვი, კასპაროვი, კრამნიკი და ტოპალოვი. კასპაროვმა მოუგო ტოპალოვს, კარპოვს და ივანჩუკს და დანარჩენი პარტიები ყაიმით დაასრულა; იგი პირველ ადგილზე გავიდა და მეორეადგილოსან ანანდს 1 ქულით გაუსწრო.<ref>Васильев, Ю. [http://www.sport-express.ru/newspaper/1996-12-24/15_1/ Каспаров на вершине в гордом одиночестве]. Спорт-Экспресс (24 декабря 1996). Проверено 2 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> ტურნირი მონაწილეთა უფრო მაღალი საშუალო რეიტინგით შედგა [[2009]] წელს (ტალის მემორიალი [[მოსკოვი|მოსკოვში]]).<ref>Доспехов, А. [https://www.kommersant.ru/doc/1268123 Мемориал Михаила Таля стал чемпионом мир] // Коммерсантъ. — 3 ноября 2009. — Вып. 205 (4260).</ref> შემდეგ წელს, კასპაროვმა კვლავ გაიმარჯვა ლინარესის ტურნირში;<ref>Глуховский, М. [https://chesspro.ru/opinion/glukhovskii05.shtml Линарес без Каспарова]. ChessPro (2006 г.). Проверено 5 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref><ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 183.</ref> მან აგრეთვე გამარჯვება მოიპოვა [[ნოვგოროდი|ნოვგოროდში]], ხოლო [[ტილბურგი|ტილბურგში]] პირველი ადგილი კრამნიკთან და სვიდლერთან გაიყო.<ref>Васильев, Ю. [http://www.sport-express.ru/newspaper/1997-10-11/8_1/ Горячий привет от Deep Blue]. Спорт-Экспресс (11 октября 1997). Проверено 5 марта 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> [[1998]] წელს კასპაროვმა და „მსოფლიო საჭადრაკო საბჭომ“, ლინარესის ტურნირის ორგანიზატორთან, ლუის რენტეროსთან ერთად დაგეგმეს მატჩი მსოფლიო ჩემპიონობისთვის. პრეტენდენტი უნდა გამხდარიყო ანანდისა და კრამნიკის მატჩის გამარჯვებული. ანანდმა მონაწილეობაზე უარი თქვა იმ მიზეზით, რომ არ ჰქონდა უფლება, მიეღო მონაწილეობა პრეტენდენტულ ციკლში, რომელიც [[ფიდე]]ს მიერ არ იყო ჩატარებული; მისი ადგილი [[ალექსეი შიროვი|ალექსეი შიროვმა]] დაიკავა,<ref>Byrne, R. [https://www.nytimes.com/1998/06/09/science/chess-anand-takes-the-high-road-and-tops-the-field-in-madrid.html?src=pm CHESS; Anand Takes the High Road And Tops the Field in Madrid]. New York Times (9 июня 1998). Проверено 12 января 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> რომელმაც მოულოდნელად კრამნიკი 5½:3½ დაამარცხა და კასპაროვთან შეხვედრის უფლება მოიპოვა. მატჩი იმავე წლის შემოდგომისთვის იყო დაგეგმილი, თუმცა, სპონსორის, რენტეროს ფინანსური პრობლემების გამო, მატჩი არ შედგა.<ref>Герцмарк, А. [http://www.vremya.ru/print/4560.html Широв против Ананда, Крамника и Каспарова]. Время новостей (18 декабря 2000). Проверено 12 января 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> [[1999]] წელს კასპაროვმა ითამაშა „მატჩი მთელი მსოფლიოს წინააღმდეგ“ და გაიმარჯვა.<ref>Васильев, Ю. [http://www.sport-express.ru/newspaper/2000-03-20/16_6/ Гарри Каспаров. Мы возродим систему, которая даст шанс любому реальному претенденту..] Спорт-Экспресс (20 марта 2000). Проверено 11 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref><ref>Линдер, И. М. Статья «Каспаров, Гарри Кимович» в БРЭ.</ref> [[1999]]-[[2000]] წლებში, 18 თვის განმავლობაში, კასპაროვმა მოიგო ექვსი სუპერტურნირი; არც ერთი მათგანი არ ყოფილა XVIII კატეგორიაზე დაბალი. [[1999]] წლის დასაწყისში, კასპაროვმა მოიგო [[ვეიკ ან ზე]]ს ტურნირი (13-დან 10); შემდეგ გაიმარჯვა ლინარისში (+7 -0 =7).<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 184.</ref> მაისში, კასპაროვმა მოიგო [[სარაევო]]ს ტურნირი (9-დან 7). [[1999]] წლის ივლისის [[ფიდე]]ს რეიტინგში კასპაროვმა რეკორდული, 2851 ქულა მიიღო.<ref>[https://en.chessbase.com/post/the-highest-rated-players-of-all-time The highest rated players of all time]. ChessBase (5 января 2010). Проверено 11 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> შემდეგ წელს, მან კიდევ ერთხელმ ოიგო ვეიკ ან ზეს, ლინარესის და სარაევოს ტურნირები.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 314.</ref><ref>Шмачков, Л. [https://www.sovsport.ru/others/articles/72013-saraevo-skvoz-prizmu-londona Сараево сквозь призму Лондона]. Советский спорт (2 июня 2000). Проверено 12 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> {{Hider| title = გარი კასპაროვი — [[ვესელინ ტოპალოვი]], [[ვეიკ ან ზე]], [[1999]]. | content = {{ჭადრაკის დიაგრამა | tright | |bd| | |rd| | | |rd |kd| | | | |pd| |pd |pd| | |qd| |nd|pd| |nl|pd|pd|pl| | | | | | | |pd| |ql| | |pl| | | | |pl|pl|bl | |pl|pl| | | | |pl | |kl| |rl|rl| | | | პოზიცია '''23… ლd6'''-ს შემდეგ}} '''1.e4 d6 2.d4 Кf6 [[უფიმცევის დაცვა]] არ არის არც ტოპალოვის და არც კასპაროვის საყვარელი დებიუტი. ტოპალოვმა იგი გაათამაშა იმიტომ, რომ წაერთმია მოწინააღმდეგისთვის დებიუტური მომზადების უპირატესობა. '''3.მc3 g6 4.კe3 კg7 5.ლd2 c6 6.f3 b5 7.მge2 მbd7 8.h6 კ:h6 9.ლ:h6 Сb7 10.a3 e5 11.O-O-O ლe7 12.მფb1 a6 13.მc1 O-O-O 14.მb3 ed 15.ე:d4 c5 16.ეd1 მb6 17.g3 მფb8 18.მa5 კa8 19.კh3 d5 20.ლf4+ მფa7. 21.ეhe1 d4 22.მd5 მb: d5 23.ed ლd6''' (იხ. დიაგრამა) '''24.ე:d4! cd''' შავებს შეეძლოთ თანაბარი პოზიციის მიღება 24…მფb6 25.მb3 მ:d5 26.ლ:d6+ ე:d6 27.ეd2. ახლა, კასპაროვი აკეთებს მეორე სვლას, რომელიც გათვლილია ბევრი სვლით ადრე ჩაფიქრებულ კომბინაციაზე, რომლის შედეგადაც შავების მეფე ხვდება მოწინააღმდეგის ბანაკში,, ხოლო თეთრები იღებენ მატერიალურ უპირატესობას. '''25.ეe7+!! მფb6''' (25…ლ:e7 26.ლ:d4+ მფb8 27.ლb6+-ს შემდეგ შავები [[მატი|მატს]] მიიღებდნენ) '''26.ლ:d4+ მფ: a5 27.b4+ მფa4 28.ლc3 ლ:d5''' იყო ლაზიერის მიერ მატის ჩასმის საფრთხე; 28…კ:d5-ს შემთხვევაში, თეთრები მაინც იგებდნენ: 29.მფb2 და 30.ლb3+!; ახლა შავებს აქვთ სვლა 29…ლd4. თუმცა, თეთრები მატით უკვე სხვა მხრიდან იმუქრებიან. '''29.ეa7 კb7 30.ე:b7 ლc4 31.ლ:f6 მფ: a3''' ლაზიერების გაცვლა 31…ეd1+ 32.მფb2 ლd4+ 33.ლ:d4 ე:d4 შავებს არ შველის. 34.ე:f7 მატის საშიშროება ე:a6-ზე და კh3-e6-b3 თეთრებს გამარჯვებას მოუტანდა '''32.ლ:a6+ მფ: b4. 33.c3+! მფ: c3 34.ლa1+! მფd2 35.ლb2+ მფd1 36.კf1! ეd2'''. ლაზიერის უკან დახევის შემთხვევაში, თეთრები მატს ჩასვავდნენ e2-ზე ან c1-ზე, ხოლო 36…ლ:f1-ს მოყვებოდა 37.ლc2+ მფe1 38.ეe7+. '''37.ეd7! ე:d7 38.კ:c4 bc 39.ლ:h8''' ამ პოზიციაზე მიდიოდა კასპაროვი. ახლა, თეთრებს აქვთ საშუალება სწრაფად მოახდინონ მატერიალური უპირატესობის რეალიზაცია. '''39…ეd3 40.ლa8 c3 41.ლa4+ მფe1 42.f4 f5 43.მფc1 ეd2 44.ლa7''' შავები დანებდნენ<ref>[სერგეი შიპოვი — გარი კასპაროვი https://chesspro.ru/statistic/kasparov.shtml]</ref> კასპაროვის აზრით, ეს მის მიერ ნათამაშები პარტიებიდან, საუკეთესოა<ref name=chessrussia200911>{{Cite web |url=http://chess-club-slon.ru/art_kasparovbg.php |title=«Моя лучшая партия» Г. Каспаров // Шахматы в России |accessdate=2018-08-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090725205839/http://chess-club-slon.ru/art_kasparovbg.php |archivedate=2009-07-25 }}</ref>. | frame-style = border: 1px solid Blue | title-style = color: black; background-color: lavender; font-weight: bold | content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left | hidden = 1 }} [[2000]] წლის შემოდგომაზე, კასპაროვმა წააგო საჩემპიონო მატჩი [[ვლადიმერ კრამნიკი|ვლადიმერ კრამნიკთან]] და დაკარგა ჩემპიონის წოდება. მატჩამდე, მოწინააღმდეგეებს თანაბარი ანგარიში ჰქონდათ (3-3 მოგება და 17 ყაიმი), თუმცა, გამარჯვებების სერიის და უზარმაზარი გამოცდილების გამო, კასპაროვი ფავორიტად მიიჩნეოდა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 272.</ref> კომპანია „[[Braingames]]“-ის მიერ ორგანიზებულ მატჩში, უნდა ჩატარებულიყო 16 პარტია. ამგვარად, ეს გახდა ყველაზე მოკლე საჩემპიონი მატჩი [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 270.</ref> კრამნიკმა მეორე და მეათე პარტიაში იმარჯვა, დანარჩენებში კი ყაიმი დაფიქსირდა. [[1921]] წლის შემდეგ, ეს იყო პირველი მატჩი, რომელშიც პრეტენდენტმა „მშრალად“ მოიგო.<ref>Васильев, Ю. Владимир Крамник. [http://www.sport-express.ru/newspaper/2000-11-04/8_1/ Первый homo sapiens, выигравший матч у Каспарова]. Часть 2.. Спорт-Экспресс (4 ноября 2000). Проверено 10 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> კრამნიკის წარმატებისთვის მნიშვნელოვანი იყო [[ესპანური პარტია|ესპანური პარტიის]] ბერლინური ვარიანტი, რომლითაც მან რამდენიმე პარტიაში კასპაროვის თეთრი ფიგურების მცირე უპირატესობის ნეიტრალიზება მოახერხა; კრამნიკამდე, ტოპ-დონის შეხვედრებში ბერლინური ვარიანტი სისტემატიურად არავის გამოუყენებია.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 275—276.</ref><ref>Васильев, Ю. Владимир Крамник. [http://www.sport-express.ru/newspaper/2000-11-04/8_1/ Первый homo sapiens, выигравший матч у Каспарова]. Часть 2.. Спорт-Экспресс (4 ноября 2000). Проверено 10 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> ==== ადამიანი კომპიუტერის წინააღმდეგ ==== [[File:Kasparov-18.jpg|200px|thumb|თამაში Fritz X3D-ს წინააღმდეგ]] დიდი ინტერესი გამოიწვია გარი კასპაროვისა და საჭადრაკო პროგრამების მატჩებმა. [[1989]] წელს, საჭადრაკო პროგრამა „Deep Thought“-მა, რომელიც კომპიუტერ „Sun-4“-ის აპარატულ ბაზაზე მოქმედებდა, მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწია. პირველად ისტორიაში, პროგრამამ ოფიციალურ ტურნირზე დიდოსტატი ([[ბენტ ლარსენი]]) დაამარცხა.<ref>Гик, Е. Гроссмейстер «Глубокая мысль» // Наука и жизнь. — М., 1990. — Вып. 5. — С. 129—130.</ref> [[1989]] წლის 22 ოქტომბერს, [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]], შედგა კასპაროვისა და „Deep Thought“-ის ორი ბლიც-პარტია. ჩემპიონმა მათში ადვილად გაიმარჯვა. განსაკუთრებით სანახაობრივი გამოდგა მეორე პარტია, რომელშიც კასპაროვმა გამარჯვება ეფექტური, კომბინაციური სტილით მოიპოვა. მატჩის შემდეგ, კასპაროვმა განაცხადა: {{ციტატა|თუ კომპიუტერი შეძლებს ჭადრაკში საუკეთესოთა შორის საუკეთსოს დამარცხებას, ეს იქნება ნიშანი იმისა, რომ ელექტრონულ გამოთვლელ მანქანას<ref group="კომ.">შემოკლებით „ეგმ“ ({{lang-ru|Электро́нно-вычисли́тельная маши́на; ЭВМ}})</ref> შეუძლია საუკეთესო მუსიკის შედგენა, საუკეთესო წიგნების დაწერა. არ შემიძლია ეს დავიჯერო. თუ შექმნიან კომპიუტერს, რომლის რეიტინგიც, ისევე როგორც ჩემი, 2800 ქულა იქნება, მე თვითონ ჩავთვლი ჩემს ვალად, გამოვიწვიო იგი მატჩზე, რათა დავიცვა ადამიანთა რასა<ref>Гик, Е. Гроссмейстер «Глубокая мысль» // Наука и жизнь. — М., 1990. — Вып. 5. — С. 129—130.</ref>}} [[1996]] წელს კომპანია „IBM“-მა შესთავაზა კასპაროვს, ეთამაშა მათ მიერ შექმნილ საჭადრაკო აპარატ „Deep Blue“-სთან 500,000 [[აშშ დოლარი]]ს საპრიზო ფონდით. „Deep Blue“ — სუპერკომპიუტერი სისტემა RS6000-ის ბაზაზე; შედგება 32 კვანძისგან, მთლიანობაში აქვს 512 პროცესორი, რომელთაგანაც 480 აპარატულად იყო ოპტიმიზირებული საჭადრაკო პროგრამისთვის. „Deep Blue“-ს მწარმოებლურობა საერთო გამოთვლებზე (სპეციალური საჭადრაკო პროცესორების გამოყენების გარეშე)<ref>[https://www.top500.org/system/169741 SP P2SC 120 MHz | TOP500 Supercomputer Sites] (англ.). www.top500.org. Проверено 5 августа 2017.</ref><ref>[https://www.top500.org/system/169739 SP P2SC 120 MHz | TOP500 Supercomputer Sites] (англ.). www.top500.org. Проверено 5 августа 2017.</ref> შეესაბამებოდა 11,38 GFLOPS-ს.<ref>[https://www.top500.org/list/1997/06/300/ TOP 500 Supercomputing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180920125121/https://www.top500.org/list/1997/06/300/ |date=2018-09-20 }} (Проверено 15 декабря 2010)</ref> კომპიუტერს შეეძლო ერთ წამში 200 მილიონი პოზიციის შეფასება.<ref>[http://webdocs.cs.ualberta.ca/~jonathan/Grad/Papers/db.html Kasparov versus Deep Blue: The Re-match]{{Dead link|date=დეკემბერი 2020 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> კასპაროვის და „კომპიუტერული მოჭადრაკის“ პირველი მატჩი შედგა [[1996]] წლის თებერვალში. კასპაროვმა 4:2 მოიგო, თუმცა, წააგო პირველი პარტია. ისტორიაში, ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც დროის კლასიკური კონტროლით ნათამაშებ პარტიაში კომპიუტერმა მსოფლიოს ჩემპიონი დაამარცხა.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/155485/Deep-Blue Deep Blue] Encyclopaedia Britannica ссылка проверена 9 декабря 2009</ref> კომპანია „IBM“-მა მეორე მატჩში კასპაროვს 1,1 მილიონი [[აშშ დოლარი]]ს საპრიზო ფონდი შესთავაზა; აქედან, 700.000 დოლარს გამარჯვებული მიიღებდა. ექვსპარტიანი მატჩი დროის კლასიკური კონტროლით (120 წუთი 40 სვლისთვის) [[1997]] წლის მაისში შედგა. პირველად ისტორიაში, მსოფლიოს ჩემპიონი კომპიუტერთან დამარცხდა (2½:3½).<ref>[http://www.kommersant.ru/Doc/197982 Костиков, Р. Каспаров проиграл «Темно Синему» компьютеру] // Коммерсантъ. — 12 мая 1998. — № 82 (1485).</ref> {{ჭადრაკის დიაგრამა | tleft | |rd| |rd| |qd|bd|kd| | | | | | | |pd| |pd| | |nd| |pd| |pd | |pd|bl|pl|pd|pl| | |pl|pl|pd| | | | | | | |pl| | | | |pl |rl| |bl| | |ql|pl| |rl| | | | | |kl| | მატჩ „Deep Blue“ — კასპაროვის მეორე პარტია (1997). კომპიუტერი ბრწყინვალედ ახდენს პოზიციური უპირატესობის რეალიზაციას '''35. კ:d6! კ:d6 36. ab ab 37. კe4!!'''. კი მაგრამ, რატომ არ ითამაშეს თეთრებმა 36. ლb6 ლe7 და 37. ab ეab8 38 ლ:a6? შავები წირავნ სამ პაიკს და იღებენ რთულ კონტრ-თამაშს შანსებით, მაგრამ პროგრამის მიერ არჩეული გაგრძლების სარგებელი '''37. კe4''' მთლად ცხადი არ არის. [[სერგეი მაკარიჩევი]]ს აზრით, რთული ასახსნელია, თუ როგორ იპოვა საჭადრაკო პროგრამამ ასეთი ტიპური, ადამაიანური სვლა <ref>Макарычев, С.; Гроссмейстер «Глубокая мысль»; 1997, выпуск 7, стр. 112-115</ref>.}} სუპერკომპიუტერი მდებარეობდა ცალკე ოთახში. დაფასთან, კასპაროვთან ერთად, იჯდა „IBM“-ის წარმომადგენელი და „Deep Blue“-ს ერთ-ერთი პროგრამისტი, [[ფენ სუნ სუი]]. ყველანაირი „ურთიერთობა“ „Deep Blue“-სთან ხდებოდა სპეციალური მონიტორით, რომელიც მატჩის ერთ-ერთი არბიტრის კონტროლის ქვეშ იყო. მასთან ერთად იყო დიდოსტატიც, რომელსაც შეეძლო კასპაროვის მიერ ყაიმის შეთავაზებას დათანხმებულიყო ან უარი ეთქვა.<ref>Feng-Hsiung Hsu. Behind Deep Blue. — 2004. — P. 215—216.</ref> თეორიულად, სათამაშო ოთახში მდებარე მონიტორსა და სუპერკომპიუტერს შორის შეიძლებოდა ყოფილიყო მოჭადრაკე, რომელსაც შეიძლებოდა, გავლენა ჰქონოდა პარტიის მსვლელობაზე.<ref>[http://webdocs.cs.ualberta.ca/~jonathan/Grad/Papers/db.html Kasparov versus Deep Blue: The Re-match]{{Dead link|date=დეკემბერი 2020 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> [[1997]] წლის მატჩის მეორე პარტიაში კასპაროვი რთულ სიტუაციაში მოხვდა და პაიკი შესწირა (იხ. დიაგრამა). „Deep Blue“ 35-ე სვლაზე 14 წუთით დაფიქრდა, 36-ე სვლაზე კი ექვსით (არადა, ჩვეულებრივ, იგი სვლის მოფიქრებაზე ერთიდან ხუთ წუთს ხარჯავდა<ref>[https://www.research.ibm.com/deepblue/watch/html/game2clean.log Лог-файл 2 партии]</ref><ref>Newborn. Deep Blue: An Artificial Intelligence Milestone. — 2003. — P. 183, 302.</ref>) და ბოლოს, უარი თქვა მსხვერპლზე და 37-ე სვლაზე კe4 ითამაშა (იხ. დიაგრამა). თეთრების 45-ე სვლის შემდეგ, კასპაროვი დანებდა. მატჩის შემდეგ ჩატარებულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ თეთრების ბოლო, არც თუ ისე ზუსტი სვლის გამო, შავებს [[მუდმივი ქიში]]ს ფორსირება შეეძლოთ. თუმცა, კასპაროვი შეცდა, რადგანაც თვლიდა, რომ ელექტრონული ოპონენტი, რომელმაც მთელი პარტია ბრწყინვალედ ჩაატარა, ყველაფერს ზუსტად გაითვლიდა.<ref>Макарычев, С. Гроссмейстер «Глубокая мысль» // Наука и жизнь. — М., 1997. — Вып. 7. — С. 112—115.,</ref> მეექვსე, ბოლო პარტიაში კასპაროვმა ვერ დაინახა ან არ შეუშალა ხელი თეორიისთვის ცნობილ ფიგურის მსხვერპლს ინიციატივისთვის; მას შემდეგ, რაც „Deep Blue“-მ მსხვერპლი მიიღო, მან თავი ცუდად დაიცვა და მარცხი უკვე 19-ე სვლაზე აღიარა.<ref>Каминский, В. [http://lib.sportedu.ru/mirrors/www.64.ru/1997/05/deep.html В зыбкой тени «темно-синего» шкафа] // 64 — Шахматное обозрение. — 1997. — Вып. 5. — С. 5—12.</ref> მატჩისშემდეგ, კასპაროვმა მოითხოვა პარტიის ლოგ-ფაილების ჩვენება. კომპანიამ მატჩის მთავარ არბიტრს ყველა ლოგ-ფაილი გადასცა,<ref>Feng-Hsiung Hsu. Behind Deep Blue. — 2004. — P. 252.</ref> ხოლო კასპაროვს წარუდგინა გადამწვყეტი მომენტების ფრაგმენტები.<ref>Каспаров. Война объявлена! // Шахматы в России. — 1997. — № 5. — С. 6—9.</ref> დეტალები იმისა, თუ როგორ „ფიქრობდა“ პროგრამა, არ იქნა წარმოდგენილი, ამიტომ, კასპაროვმა „IBM“ თაღლითობაში დაადანაშაულა. კასპაროვის აზრით, ზოგიერთ შემთხვევაში კომპიუტერს ადამიანი დაეხმარა, რადგანაც პროგრამა ცვლილებებით თამაშობდა და პერიოდულად ირჩევდა სვლებს, რომლებიც არ იყო დამახასიათებელი იმდროინდელი პროგრამებისთვის.<ref>Каминский, В. [http://lib.sportedu.ru/mirrors/www.64.ru/1997/05/deep.html В зыбкой тени «темно-синего» шкафа] // 64 — Шахматное обозрение. — 1997. — Вып. 5. — С. 5—12.</ref> მატჩიდან 20 წლის შემდეგ, კასპაროვმა თავისი ეჭვები წიგნ „Deep Thinking“-ში შეაფასა:<ref>Garry Kasparov. Deep Thinking: Where Machine Intelligence Ends and Human Creativity Begins. — PublicAffairs, 2017. — P. 220.</ref> {{ციტატა|ჩემთვის ათასჯერ უკითხავთ — „თაღლითობდა „Deep Blue“?“ ჩემი გულწრფელი პასუხი ყოველთვის იყო, რომ არ ვიცი. ოცწლიანი ძებნის, გამოაშკარავების და ანალიზის შემდეგ, ჩემი პასუხია, რომ არა. ხოლო რაც შეეხება „IBM“-ს — მოგებისთვის მათ მიერ გადადგმული ნაბიჯები იყო სამართლიანი შეჯიბრის პრინციპების ღალატი, მაგრამ, ამ ღალატის ნამდვილი მსხვერპლი მეცნიერება აღმოჩნდა}} [[2003]] წლის იანვარში, კასპაროვმა ჩაატარა მატჩი კომპიუტერულ პროგრამა „Deep Junior“-თან. მატჩი შედგებოდა ექვსი პარტიისგან, დროის სტანდარტული კონტროლით, ხოლო საპრიზოფო ფონდი შეადგენდა 1 მილიონ [[აშშ დოლარი|აშშ დოლარს]]. იმდროისთვის უძლიერესი პროგრამა პერსონალური კომპიუტერებისთვის მუშაობდა ოპერაციულ სისტემა „[[Windows Server 2000]]“-ზე და შეიცავდა „[[Intel Xeon]]“-ის 1,6 ჰერცის ძალის 8 პროცესორზე. კასპაროვმა „ანტიკომპიუტერული“ სტრატეგია გამოიყენა და პირველ პარტიაში გაიმარჯვა, ხოლო მეორე პარტია, მიუხედავად საგრძნობი უპირატესობის ქონისა, ყაიმით დაამთავრა. მესამე პარტიაში მან უხეში შეცდომა დაუშვა და 34-ე სვლაზე დანებდა, ხოლო დანარჩენი პარტიები სწრაფად მიიყვანა ყაიმამდე, რითიც საბოლოო ანგარიში, 3:3 დაფიქსირდა.<ref>{{Cite web |url=http://www.chessclub.com/finger/Kasparov-Junior |title=Look Up User Kasparov-Junior |accessdate=2018-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120511124246/http://www.chessclub.com/finger/Kasparov-Junior |archivedate=2012-05-11 }}</ref><ref>[http://www.thechessdrum.net/tournaments/Kasparov-DeepJr/ Kasparov & Deep Junior fight to 3-3 draw!]</ref> [[2003]] წლის ნოემბერში შედგა მატჩი „კასპაროვი — „Fritz X3D“ (იგივე „[[Deep Fritz]]“, ოღონდ 3D ინტერფეისით). მატჩის წესების თანახმად, ადამიანს სპეციალური სათვალეებით უნდა ეთამაშა. „Deep Fritz“ მუშაობდა კომპიუტერზე „[[Intel Xeon]]“-ის 4 პროცესორით. ერთი წლით ადრე, ამავე პროგრამამ, ანალოგიური წესებით, ითამაშა ფრედ [[ვლადიმერ კრამნიკი|ვლადიმერ კრამნიკთან]]. კასპაროვისა და პროგრამის 4 პარტიისგან შემდგარი მატჩი 2:2 დასრულდა. აღსანიშნავია, რომ მეოთხე პარტიაში „Deep Fritz“-მა, მოულოდნელად, კასპაროვს ლაზიერების გაცვლა შესთავაზა, თუმცა, კასპაროვმა გაცვლაზე უარი თქვა და მშვიდად მიიყვანა პარტია ყაიმამდე. მატჩის შემდეგ, კასპაროვმა მიიღო 175,000 [[აშშ დოლარი]] და ოქროს სტატუეტი.<ref>[https://en.chessbase.com/post/kasparov-vs-x3d-fritz-match-finishes-2-2-after-game-four-draw Precise game four draw and a drawn match] // chessbase.com (Проверено 23 марта 2011)</ref> „Deep Junior“, ისევე როგორც „Deep Fritz“ კომერციული მიზნებისთვის შექმნილი პროგრამაა და წამში, [[2003]] წელს, წამში 3-4 მილიონი პოზიციის შეფასება შეეძლო. მატჩამდე, ანალიზისთვის, კასპაროვს გადასცეს ორივე პროგრამის კოპიო. კომპიუტერი, პროგრამასთან ერთად, სათამაშო დარბაზში იყო. მატჩის შემდეგ, კასპაროვს არ გამოუთქვამს ეჭვი, რომ მოწინააღმდეგე ბანაკის მიერ თაღლითობას ჰქონდა ადგილი. „Deep Junior“-თან მატჩის შედეგებეის შეჯამებისას, კასპაროვმა განაცხადა, რომ რამდენიმე წელიწადში, ადამიანებს აღარ ექნებოდათ შანსი საჭადრაკო პროგრამებთან დაპირისპირებაში.<ref>[https://www.nytimes.com/2003/01/21/science/retooling-machine-and-man-for-next-big-chess-faceoff.html?pagewanted=2 Retooling Machine and Man For Next Big Chess Faceoff] / January 21, 2003 // New York Times (Проверено 23 марта 2011)</ref> === მსოფლიოს ექს-ჩემპიონი === [[2001]] წლის განმავლობაში, კასპაროვმა სამ ტურნირში ზედიზედ გაიმარჯვა. პირველი ტურნირი, რომელშიც მან ექს-ჩემპიონის რანგით იასპარეზა, [[ვეიკ ან ზე]]ში ჩატარდა: კასპაროვმა 13 ქულიდან 9 აიღო. შემდეგ, კასპაროვმა გაიმარჯვა ლინარესის ყოველწლიურ ტურნირში (10-დან 7½), ამას კი დაემატა გამარჯვება [[ნურ-სულთანი|ნურ-სულთანში]], რომელშიც კასპაროვი ბოლო ტურამდე კრამნიკს ნახევარი ქულით ჩამორჩებოდა; პირველად [[1997]] წლის შემდეგ კასპაროვმა კრამნიკი დაამარცხა და შესაბამისად, გამარჯვებაც მოიპოვა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 96.</ref> შემდეგ წელს, კასპაროვმა კვლავ მოიგო [[ლინარესი]] (12-დან 8).<ref>Глуховский, М. [https://chesspro.ru/opinion/glukhovskii05.shtml Линарес без Каспарова]. ChessPro (2006 г.). Проверено 5 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> [[2002]] წლის სექტემბერში კასპაროვმა რუსეთის ნაკრების შემადგენლობაში მიიღო მონაწილება მატჩ „რუსეთის ნაკრების მსოფლიოს ნაკრების წინააღმდეგ“. მან ათი პარტია ითამაშა, ერთი მოიგო და სამში დამარცხდა; შედეგად, მსოფლიოს ნაკრებმა 52:48 გაიმარჯვა, კასპაროვმა კი გუნდურ შეჯიბრებებში თავისი ყველაზე ცუდი შედეგი აჩვენა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 20.</ref><ref>Васильев, Ю. [http://www.sport-express.ru/newspaper/2002-09-12/8_3/ Карпов разыгрался, но что толку?]. Спорт-Экспресс (12 сентября 2002). Проверено 13 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> იმავე წლის ოქტომბერ-ნოემბერში კასპაროვმა ითამაშა თავისი ბოლო ოლიმპიადა ქალაქ [[ბლედი|ბლედში]], რომელზეც რუსეთის ნაკრებმა პირველი ადგილი დაიკავა. პირველ დაფაზე მან 9 ქულიდან 7½ დააგროვა; ეს შედეგი 2933 სარეიტინგო ქულის ტოლფასი იყო, რაც ოლიმპიადაზე საუკეთესო მაჩვენებელი გახდა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 131.</ref> [[2003]] წლის ლინარესი კასპაროვისთვის წარუმატებელი აღმოჩნდა: მან ანანდთან 3-4 ადგილი გაიყო. მეორე ტურში კასპაროვმა, მიუხედავად მოგებული პოზიციისა, წააგო პარტია 15 წლის [[ტეიმურ რაჯაბოვი|ტეიმურ რაჯაბოვთან]]. როდესაც ტურნირის დახურვაზე ამ პარტიას ყველაზე ლამაზის წოდება მიანიჭეს, კასპაროვმა განაცხადა, რომ განიხილავდა ამ არჩევანს, როგორც საჯაროდ შეურაცხყოფას და დამცირებას.<ref>[https://www.sovsport.ru/others/chess/articles/103996-vernetsja-li-kasparov-v-linares Шмачков, Л. Вернется ли Каспаров в Линарес?] // Советский спорт. — 13 марта 2003. — № 45(15991).</ref> [[2004]] წელს, კასპაროვმა პირველად მიიღო მონაწილეობას ჭადრაკში რუსეთის ჩემპიონატში, რომელშიც ყველა უძლიერესი რუსი მოჭადრაკე მონაწილეობდა (კრამნიკის და კარპოვის გარდა). კასპაროვმა შედეგით +5 −0 =5 პირველი ადგილი დაიკავა და მეორე ადგილზე გასულ [[ალექსანდრე გრიშუკი|გრიშუკს]] 1,5 ქულით გადაასწრო.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 311.</ref> სპორტული კარიერის დასრულების შესახებ კასპაროვმა [[2005]] წლის [[10 მარტი|10 მარტს]], ლინარესის სუპერტურნირის დასრულების შემდეგ ჩატარებულ პრეს-კონფერენციაზე განაცხადა. ტურნირზე, კასპაროვმა და ვესელინ ტოპალოვმა ქულების თანაბარი რაოდენობა მოიპოვეს, თუმცა, დამატებითი მაჩვენებლების გათვალისწინებით (გამარჯვებები შავი ფიგურებით), კასპაროვი მოგებულად გამოცხადდა.<ref>Стецко, О. [http://www.vremya.ru/2005/41/11/120344.html Каспаров ушел победителем Линареса]. Время новостей (14 марта 2005). Проверено 9 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> სპორტიდან წასვლის გადაწყვეტილება კასპაროვმა მოტივაციის უქონლობით და ჩემპიონობისთვის ბრძოლისთვის შანსის არ მიცემით (არ შედგა მატჩი [[ფიდე]]ს მიერ მსოფლიოს ჩემპიონად აღიარებულ [[რუსლან პონომარევი|რუსლან პონომარევთან]]) ახსნა. მან დაამატა, რომ მომავალში აპირებს ბლიცტურნირებში და სხვა საჩვენებ ღონისძიებებში, მაგრამ ძირითადი ყურადღება გადააქვს წიგნებზე მუშაობასა და რუსულ პოლიტიკაში მონაწილეობაზე.<ref>[http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=2258 Kasparov retires from professional chess]. ChessBase (10 марта 2005). Проверено 26 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref><ref>[http://www.guardian.co.uk/world/2005/mar/14/russia.chess Moss, S. The endgame]. Guardian (14 марта 2005). Проверено 26 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> === პროფესიონალური სპორტიდან წასვლის შემდეგ === [[2009]] წლის სექტემბერში, კასპაროვმა და კარპოვმა [[ვალენსია]]ში ჩაატარეს მატჩი, რომელიც შედგებოდა 12 პარტიისგან; რაც შეეხება დროის კონტროლს; რაც შეეხება დროის კონტროლს, მოწინააღმდეგეებმა ითამაშეს ბლიცი და სწრაფი ჭადრაკი. კასპაროვმა 9:3 მოიგო.<ref>[http://sport.rian.ru/sport/20090925/186422991.html И спустя 25 лет Каспаров по-прежнему сильнее Карпова]. // РИА Новости (25 сентября 2009). Проверено 6 марта 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> მაშინვე გახდა ცნობილი, რომ კასპაროვი იმ წლის მარტიდან მუშაობდა ნორვეგიელი დიდოსტატის, [[მაგნუს კარლსენი]]ს პირად მწვრთნელად. კარლსენი, იმხანად 18 წლის, [[ფიდე]]ს რეიტინგში მეოთხე ადგილს იკავებდა. კასპაროვი და კარლსენი ერთმანეთს წელიწადში რამდენჯერმე, სავარჯიშო სესიებისთვის ხვდებოდნენ.<ref>[https://en.chessbase.com/post/breaking-news-carlsen-and-kasparov-join-forces Breaking news: Carlsen and Kasparov join forces]. // ChessBase (7 сентября 2009). Проверено 18 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> მათი თანამშრომლობა დასრულდა [[2010]] წლის მარტში, როდესაც კარლსენი უკვე რეიტინგის პირველ ადგილზე იდგა.<ref>[https://www.theguardian.com/sport/2010/mar/13/chess-magnus-carlsen-garry-kasparov Barden L. World No1 Magnus Carlsen parts company with mentor Garry Kasparov]. Guardian (13 марта 2010). Проверено 18 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> მოგვიანებით, კარლსენმა განაცხადა, რომ იგი თვითონ გახდა პასუხისმგებელი კარიერულ გადაწყვეტილებებზე, მაგრამ გააგრძელებს კასპაროვთან კონტაქტს.<ref>[https://en.chessbase.com/post/magnus-carlsen-on-his-che-career Magnus Carlsen on his chess career]. // ChessBase (15 марта 2010). Проверено 18 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> იმავე წლის შემოდგომაზე, კასპაროვმა [[ფიდე]]ს პრეზიდენტის არჩევნებში კარპოვს დაუჭირა მხარი. არჩევნებში მოქმედმა პრეზიდენტმა, [[კირსან ილუმჟინოვი|კირსან ილუმჟინოვმა]] გაიმარჯვა.<ref>Петров А. [https://www.kommersant.ru/doc/1512621 Кирсан Илюмжинов обыграл пару чемпионов] // Коммерсантъ. — 30 сентября 2010. — № 181 (4481).</ref> [[2014]] წელს კასპაროვი თავად გახდა ილუმჟინოვის ოპონენტი. კასპაროვის კამპანია აგებული იყო [[ფიდე]]ს, როგორც „კორუმპირებული ორგანიზაციის“, ხოლო ილუმჟინოვის, როგორც „პუტინის დიქტატორული რეჟიმის“ მოკავშირის კრიტიკაზე. ილუმჟინოვმა კასპაროვი დელეგატთა მოსყიდვაში დაადანაშაულა. ინფორმაციის გაჟონვის შედეგად, ცნობილი გახდა კასპაროვისა და [[ფიდე]]ს გენერალური მდივანის, [[იგნატიუს ლეონგი]]ს შეთანხმება, რომლის თანახმადაც ლეონგს აზიელი დელეგატების ხმები უნდა მოეპოვებინა კასპაროვისთვის.<ref>Myers, S. L. [https://www.nytimes.com/2014/08/10/magazine/garry-kasparov.html Vladimir Putin’s Chess-Master Nemesis]. New York Times (6 августа 2014). Проверено 6 июля 2017.</ref> ანგარიშით 110:61 არჩევნები ილუმჟინოვმა მოიგო.<ref>{{cite web|url=http://www.kommersant.ru/doc/2543245|title=Кирсан Илюмжинов остался президентом|author=Кабанов А.|date=11 августа 2014|publisher=// Коммерсантъ|accessdate=2014-08-16}}</ref> [[2015]] წლის სექტემბერში, ფიდეს ეთიკის კომისიამ კასპაროვი და ლეონგი ფიდეს მორალური კოდექსის 2.1 პუნქტის დარღვევაში დამნაშავედ ცნო.<ref>{{cite web|title=Гарри Каспаров и Игнатиус Леонг признаны виновными в нарушении морального кодекса FIDE|url=http://tass.ru/sport/2243837|date=8 сентября 2015|publisher=// ТАСС |accessdate=2015-09-09}}</ref> [[2015]] წლის 21 ოქტომბერს ფიდემ კასპაროვი და ლეონგი ჩამოაშორა ჭადრაკთან დაკავშირებულ ნებისმიერ ოფიციალურ მოღვაწეობას. „კასპაროვს და ლეონგს ჩამოერთვათ უფლება, დაიკავონ რაიმე თანამდებობა ფიდეში, მათ შორის მასში შემავალ ეროვნულ ფედერაციებში, კონტინენტალურ ასოციაციებში და აფილირებულ ორგანიზაციებში; მათ აგრეთვე ჩამოერთვათ უფლება მიიღონ მონაწილეობა ფიდეს სხდომებზე დელეგატის, წარმომადგენელის ან წევრის სახით ორი წლის განმავლობაში“ — ნათქვამია ორგანიზაციის განცხადებაში.<ref>{{cite web |title=Гарри Каспарову и Игнатиусу Леонгу запретили на два года заниматься любой деятельностью, связанной с ФИДЕ |url=http://chess-news.ru/node/20306 |date=21 октября 2015 |publisher=// Chess News |accessdate=2015-10-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151024004412/http://chess-news.ru/node/20306 |archivedate=2015-10-24 }}</ref><ref>[http://www.fide.com/component/content/article/1-fide-news/9132-ethics-commission-judgement.html Ethics Commission Judgement] // [[FIDE]]</ref> კასპაროვი ბრალდებებს უარყოფს: მისი თქმით, ნახევარი მილიონი დოლარი განკუთვნილი იყო არა ლეონგისთვის, არამედ „მის მიერ სპეციალურად შექმნილი ფონდისთვის, რომლის მიზანიც აზიის ქვეყნებში ჭადრაკის პოპულარიზაციაა“.<ref>{{Cite web|accessdate = 2016-01-10|lang = ru|title = Гарри Каспарова отстранили от работы в ФИДЕ по обвинению в коррупции|url = https://meduza.io/news/2015/10/21/garri-kasparova-otstranili-ot-raboty-v-fide-po-obvineniyu-v-korruptsii|publisher = // Meduza}}</ref> [[2016]] წლის 28-29 აპრილს კასპაროვმა მიიღო მონაწილეობა საჩვენებელ ბლიც-ტურნირში „Ultimate Blitz Challenge with Garry Kasparov“, რომელიც [[სენტ ლუისი|სენტ ლუისში]] ჩატარდა.<ref>{{cite web |url= http://www.mk.ru/sport/2016/04/30/sensaciya-kasparov-vozvrashhaetsya.html |title= Сенсация: Каспаров возвращается |author= Гик Е. Я. |date= 2016-04-30 |work= |publisher= // Московский Комсомолец |accessdate=2016-04-30 |lang=}}</ref> კასპაროვის გარდა, 50000 დოლარის მქონე საპრიზო ფონდიან ტურნირში<ref name="us">{{cite web |url= http://www.uschesschamps.com/2016-us-championship/live |title= Ultimate Blitz Challenge with Garry Kasparov |author= |date= |work= |publisher= // U.S. CHESS CHAMPS |accessdate=2016-04-30 |lang= en |quote= The Chess Club and Scholastic Center of Saint Louis is happy to provide a total prize fund of USD $50,000 for the blitz event, with a first prize of USD $20,000. Garry Kasparov has generously offered to donate his prize winnings to support the U.S. Olympiad team.}}</ref> მონაწილეობა მიიღეს [[ფაბიანო კარუანა]]მ, [[უესლი სო]]მ და [[ჰიკარუ ნაკამურა]]მ. კასპაროვმა მესამე ადგილი დაიკავა (18-დან 9,5); პირველი ადგილი ნაკამურას ერგო (18-დან 11), მეორე კი სოს (18-დან 10). ჯერ კიდევ ტურნირის დაწყებამდე, კასპაროვმა განაცხადა, რომ მის მიერ მოგებულ პრიზს (10000$) მთლიანად გადასცემდა აშშ-ის საჭადრაკო ნაკრებს [[2016]] წლის საჭადრაკო ოლიმპიადაში მონაწილეობისთვის.<ref name="us"/><ref>{{cite web |url= http://www.chess-news.ru/node/21383 |title= Накамура выиграл турнир, но проиграл мини-матч Каспарову |author= |date= 2016-04-30 |work= |publisher= Chess-News.ru |accessdate= 2016-04-30 |lang= |archiveurl= https://web.archive.org/web/20160501164916/http://chess-news.ru/node/21383 |archivedate= 2016-05-01 }}</ref> [[2005]] წლის შემდეგ, კასპაროვის პირველი ოფიციალური ტურნირი იყო [[2017]] წლის აგვისტოში ჩატარებული ტურნირი სწრაფ ჭადრაკში და ბლიცში, სადაც ექს-ჩემპიონის მოწინააღმდეგე სუპერტურნირ „Sinquefield Cup“-ის ცხრა მონაწილე იყო. კასპაროვმა აღნიშნა, რომ ეს ერთჯერადი დაბრუნება იყო და კარიერის გაგრძელების შესახებ საუბარი არ მიდიოდა.<ref>{{cite web |url= http://chess-news.ru/node/23404 |title= Гарри Каспаров сыграет в Сент-Луисе |author= |date= 2017-07-05 |work= |publisher= Chess-News.ru |accessdate= 2017-07-06 |lang= |archiveurl= https://web.archive.org/web/20170707164241/http://chess-news.ru/node/23404 |archivedate= 2017-07-07 }}</ref> სწრაფ ჭადრაკში, მან 9 ქულიდან 3,5 აიღო, ხოლო ბლიცში 18-დან 9 და ჯამში, 8-10 ადგილი გაიყო.<ref>{{cite web |url= https://www.sport-express.ru/chess/reviews/kasparov-razygralsya-k-koncu-turnira-1297700/ |title=Каспаров разыгрался к концу турнира |author=Бабошин, А. |date= 2017-08-21|work= |publisher= Спорт-Экспресс |accessdate=2017-09-25|lang=}}</ref> == წვლილი ჭადრაკში და შეფასება == === შეფასება, მიღწევები === ბევრი სპეციალისტი კასპაროვს ყველა დროის საუკეთესო მოჭადრაკედ აღიარებს (ჩვეულებრივ, მეორე ადგილზე [[რობერტ ფიშერი|რობერტ ფიშერს]] აყენებენ<ref name="barden"/><ref name="bbc"/>). რესურს „chessbase“-ის ანალიტიკოსის, [[ჯეფ სონასი]]ს შეფასებით, კასპაროვი „ყველა დროის ყველაზე დომინანტური მოთამაშეა“ (most dominant chess player of all time).<ref name=cb6>{{cite web | author = Sonas J. | datepublished = May 25, 2005 | url = http://en.chessbase.com/post/the-greatest-che-player-of-all-time-part-iv | title = The Greatest Chess Player of All Time – Part IV | work = | publisher = // [[ChessBase|Chessbase.com]] | accessdate = 11-05-2016 | lang = en}}</ref> კასპაროვმა თერთმეტჯერ მიიღო „ოსკარი“, როგორც საუკეთესო მოჭადრაკემ: 1982—1983, 1985—1988, 1995—1996, 1999 და 2001—2002 წლებში. [[1981]]-[[1991]] წლებში მან დაიკავა ან გაიყო პირველი ადგილი ყველა ტურნირში, რომელშიც კი მონაწილეობდა.<ref>{{cite web|url=http://www.fide.com/component/content/article/4-tournaments/2810-1301-new-york-sports-commission-endorses-man-vs-machine.html|title=New York Sports Commission Endorses man vs Machine|date=20 января 2003|publisher=fide.com|accessdate=2011-03-30|archiveurl=https://www.webcitation.org/615lxjc8k?url=http://www.fide.com/component/content/article/4-tournaments/2810-1301-new-york-sports-commission-endorses-man-vs-machine.html|archivedate=2011-08-21}}</ref> [[1999]] წელს კასპაროვის ელოს რეიტინგი რეკორდულ მაჩვენებლამდე ავიდა — 2851 ქულაზე მეტი მხოლოდ 13,5 წლის შემდეგ, [[მაგნუს კარლსენი|მაგნუს კარლსენმა]] აიღო. [[2012]] წლის 10 დეკემბერს, კარლსენმა არაოფიციალურად მიაღწია 2861 ქულას, ხოლო ოფიციალურად მან ეს შეფასება მომდევნო რეიტინგის რელიზის შემდეგ (2013 წლის იანვარი) მიიღო.<ref name="magnusrating"/><ref>{{cite web|url=http://www.vesti.ru/doc.html?id=998831|title=Магнус Карлсен - обладатель наивысшего в истории ФИДЕ рейтинга|date=2 января 2013|publisher=Вести.ру|accessdate=2013-01-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DQrF2SuM?url=http://www.vesti.ru/doc.html?id=998831|archivedate=2013-01-05}}</ref> კასპაროვი პირველ ადგილს იკავებდა რეიტინგში [[1985]]-[[2006]] წლებში, ორი პატარა შესვენებით: [[1993]]-[[1994]] წლებში, [[ფიდე]]მ გარიცხა კასპაროვი საჩემპიონო მატჩის „პსა“-ს ეგიდის ქვეშ ჩატარების გამო, ხოლო [[1997]] წლის ერთ-ერთი რელიზის დროს კასპაროვმა პირველი ადგილი კრამნიკთან გაიყო. [[2006]] წლის 1 იანვარს კასპაროვი იკავებდა პირველ ადგილს 2812 ქულით, მაგრამ, [[ფიდე]]ს წესების თანახმად, 1 აპრილს იგი გარიცხეს რეიტინგიდან, რადგანაც მას ბოლო 12 თვის განმავლობაში არც ერთ ტურნირში არ მიუღია მონაწილეობა.<ref>{{cite web|url=http://lenta.ru/articles/2006/04/04/kasparov/|title=В списке не значится|author=Сенцов, А.|date=4 апреля 2006|work=|publisher=[[Lenta.ru]]|accessdate=2011-03-06|lang=|archiveurl=https://www.webcitation.org/615lyHj8l?url=http://lenta.ru/articles/2006/04/04/kasparov/|archivedate=2011-08-21}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fide.com/component/content/article/3-news/2102-593-veselin-topalov-leads-april-2006-fide-rating-list.html|title=Veselin Topalov leads April 2006 FIDE Rating List|author=|date=31 марта 2006|work=|publisher=[[ფიდე|ФИДЕ]]|accessdate=2011-03-06|lang=|archiveurl=https://www.webcitation.org/615lzSikS?url=http://www.fide.com/component/content/article/3-news/2102-593-veselin-topalov-leads-april-2006-fide-rating-list.html|archivedate=2011-08-21}}</ref> [[2007]] წელს, ავტორიტეტულმა საერთაშორისო კომპანია „Synectics“-მა გამოუშვა რეიტინგი: 100 ცოცხალი გენიოსი მეცნიერების, პოლიტიკის, ხელოვნების და ბიზნესის სფეროში. კასპაროვმა 25-ე ადგილი დაიკავა.<ref>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1567544/Top-100-living-geniuses.html|title=Top 100 living geniuses|date=30 октября 2007|publisher=The Telegraph|accessdate=2011-03-16|archiveurl=https://www.webcitation.org/615lzwa7b?url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1567544/Top-100-living-geniuses.html|archivedate=2011-08-21}}</ref> კასპაროვის და კარპოვის დაპირისპირებას (ხშირად მათ მოიხსენიებენ, როგორც „ორ К“-ს) არ აქვს ანალოგი ჭადრაკის ისტორიაში.<ref>Суэтин, А. С. Столь долгое противоборство. С. 3.</ref> ექვსი წლის განმავლობაში, მათ ჩაატარეს ხუთი მატჩი და ითამაშეს 144 პარტია.<ref>{{cite web|url=http://sport.rian.ru/sport/20090921/185838264.html|title=История чемпионских матчей между Карповым и Каспаровым|date=21 сентября 2009|publisher=[[რია-ნოვოსტი|РИА Новости]]|accessdate=2011-03-17|archiveurl=https://www.webcitation.org/615m0ufkF?url=http://sport.ria.ru/sport/20090921/185838264.html|archivedate=2011-08-21}}</ref> დიდი ხნის განმავლობაში, მათ შორის არსებობდა პირადი მტრობა.<ref name="bareev">{{cite web|url=http://www.ng.ru/regions/2010-05-27/5_champions.html|title=Бабье лето чемпионов|author=Бареев, Е. И.|date=27 мая 2010|publisher=Независимая газета|accessdate=2011-04-01|archiveurl=https://www.webcitation.org/615m5TwxO?url=http://www.ng.ru/regions/2010-05-27/5_champions.html|archivedate=2011-08-21}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1050581,00.html|title=Sport: Bitterness and Brilliance in Moscow|last=Reed|first=J. D.|date=18 апреля 2005|publisher=[[Time (ჟურნალი)|Time]]|accessdate=2011-04-01|archiveurl=https://www.webcitation.org/615m8JSU8?url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1050581,00.html|archivedate=2011-08-21}}</ref> დაპირისპირებას პოლიტიკური ქვეტექსტი ჰქონდა: კარპოვი სარგებლობდა საბჭოთა მთავრობის მხარდაჭერით, კასპაროვი კი, ახალგაზრდა და პოპულარული, თავს „ცვლილებების შვილად“ თვლიდა,<ref>{{Cite web |url=https://sites.ualberta.ca/~khineiko/NG_92_93/1141820.htm |title=Дебют, миттельшпиль, эндшпиль и финиш//Независимая газета № 111(282) 12 июня 1992 года |accessdate=2018-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170408081738/https://sites.ualberta.ca/~khineiko/NG_92_93/1141820.htm |archivedate=2017-04-08 }}</ref> აძლევდა საკმაოდ ღია ინტერვიუებს და სარგებლობდა მეამბოხის რეპუტაციით (თუმცა, [[დისიდენტი]] არ ყოფილა)<ref>Суэтин, А. С. Столь долгое противоборство. С. 182—183.</ref>. კასპაროვის გაჩემპიონება დაემთხვა [[სსრკ]]-ში „[[პერესტროიკა|პერესტროიკის]] დაწყებას.<ref>Garry Kasparov: [http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1604889,00.html The Master's Next Move] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307210224/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1604889,00.html |date=2016-03-07 }}. Time (29 марта 2007). Проверено 6 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/sport/2009/sep/21/karpov-kasparov-chess-rematch?INTCMP=ILCNETTXT3487|title=Chess legends Anatoly Karpov and Garry Kasparov renew epic battle|last=Weaver|first=M.|date=21 сентября 2009|publisher=[[The Guardian]]|accessdate=2011-03-17|archiveurl=https://www.webcitation.org/615m97kX5?url=http://www.guardian.co.uk/sport/2009/sep/21/karpov-kasparov-chess-rematch?INTCMP=ILCNETTXT3487|archivedate=2011-08-21}}</ref> === თამაშის სტილი, სპორტული თვისებრიობები === კასპაროვი მრავალმხრივი მოჭადრაკე იყო, კარიერის აყვავების ეპოქაში მას არანაირი სისტუსტე არ ჰქონდა. მისი პარტიები ხასიათდება თამაშის დინამიური სტილით (დამიზნებით ტაქტიკაზე)<ref>Рохер, Ф. [http://news.bbc.co.uk/hi/russian/sport/newsid_4342000/4342613.stm Каспаров: король уходит со сцены]. BBC (12 марта 2005). Проверено 13 декабря 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref>, მდიდარი ფანტაზიით, ღრმა სტრატეგიით, ფაქიზი გათვლით და ორიგინალური იდეებით.<ref>Линдер, И. М. Статья «Каспаров, Гарри Кимович» в БРЭ.</ref> ვლადიმერ კრამნიკმა კასპაროვს, პრაქტიკულად, „სუსტი წერტილების არმქონე“ მოჭადრაკე უწოდა.<ref>[http://www.e3e5.com/article.php?id=190 «От Стейница до Каспарова»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110726141013/http://www.e3e5.com/article.php?id=190 |date=2011-07-26 }} / 17.01.2005 Владимир Крамник (Проверено 12 декабря 2010)</ref> [[სერგეი შიპოვი]] კასპაროვის მცირე რაოდენობის ნაკლულოვანებს მიაკუთვნებს მორალურ-ნებისყოფურ მხარეს (იმპულსიორობა და ფქიქოლოგიური არამდგრადობა) და ვარიანტების გადამეტებულ გათლას, რასაც გადაღლის და შეცდომების გამოწვევა შეუძლია.<ref>Шипов, С. Ю, [https://chesspro.ru/statistic/kasparov.shtml Гарри Каспаров]. ChessPro. Проверено 3 декабря 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> ბავშვობიდან, კასპაროვის კუმირი [[ალექსანდრე ალიოხინი]] იყო. კასპაროვის, როგორც მოჭადრაკის ფორმირებაზე, გავლენა მოახდინა იმ ფაქტმა, რომ ბავშვობიდან იგი კარგი მწვრთნელების ხელში აღმოჩნდა. ახალგაზრდა ასაკში, ნიჭიერი კასპაროვი შეხვდა გამოცდილ პედაგოგებს, [[ალექსანდრე ნიკიტინი|ალექსანდრე ნიკიტინს]] და [[ალექსანდრე შაკაროვი|ალექსანდრე შაკაროვს]], რამაც განაპირობა მისი შესაძლებლობების განვითარება. ტაქტიკაში და კომბინაციურ თამაშში მომავალი დიდოსტატი ბავშვობიდან იყო ძლიერი, ხოლო პოზიციური აზროვნება თანდათანობით ჩამოუყალიბდა. [[1973]] წელს, ბოტვინიკის სკოლაში მოხვედრის შემდეგ, კასპაროვმა მარტივად მიიქცია ბოტვინიკის ყურადღება. საბჭოთა ჭადრაკის პატრიარქი მასზე ასეთი აზრის იყო: „გარის მოქმედების სისწრაფე და მისი მეხსიერების მოცულობა გასაოცარია. ის ითვლის ღრმა ვარიანტებს და მოულოდნელ სვლებს პოულობს. კომბინაციური მხედველობის ძალა კი მას თვით ალიოხინთან ანათესავებს“.<ref name="gik"/> ახალგაზრდა ასაკში, კასპაროვისთვის დამახასიათებელი იყო იმპულსიოურობა და მიდრეკილება უფრო ავანტიურული გაგრძელებებისკენ, თუმცა, ასაკის მატებასთან ერთად, მან შეიძინა უმაღლესი დონისთვის აუცილებელი გაწონასწორებულობა. ეს ყველაფერი ნათლად გამოჩნდა ანატოლი კარპოვთან დაპირისპირებაში.<ref>Шипов, С. Ю, [https://chesspro.ru/statistic/kasparov.shtml Гарри Каспаров]. ChessPro. Проверено 3 декабря 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> [[რობერტ ბირნი|რობერტ ბირნმა]] კარპოვს და კასპაროვს თამაშის ორი პოლუსი უწოდა.<ref>Byrne, R. [https://www.nytimes.com/1982/12/26/arts/chess-karpov-outpoints-top-rival-in-team-olympiad.html Karpov Outpoints Top Rival in Team Olympiad]. New York Times (26 декабря 1982). Проверено 3 декабря 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> შავი ფიგურებით თამაშისას, კარპოვი უფრო სუსტ მოწინააღმდეგეებთანაც კი, დაცვიდან თამაშს ამჯობინებდა. კასპაროვი კი, მიუხედავად ფიგურების ფერისა, ეძებდა ინიციატივის მოპოვების და შეტევაში გადასვლის შესაძლებლობას. კასპაროვის უპირატესობა იყო მისი უნარი, ახალი ესწავლა და მოწინააღმდეგეებისგან მათი ძლიერი მხარეების გადმოღება.<ref>[http://www.e3e5.com/article.php?id=190 «От Стейница до Каспарова»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110726141013/http://www.e3e5.com/article.php?id=190 |date=2011-07-26 }} / 17.01.2005 Владимир Крамник (Проверено 12 декабря 2010)</ref> ეს გამოვლინდა [[1987]] წლის პირველობის 24-ე პარტიაში, სადაც კასპაროვს მხოლოდ გამარჯვება აწყობდა. კასპაროვმა კარპოვი მისივე იარაღით დაამარცხა: მან თანდათანობით მოაგროვა პოზიციური უპირატესობა და გაზარდა ზეწოლა. [[მარკ ტაიმანოვი]] იმ პარტიაზე ასეთ კომენტარს აკეთებს: „კასპაროვმა მოგებას თავისი ბუნებრივი ტემპერამენტის დაძლევით და კლასიკურ სტილში მოთმინებითი მანევრირებით მიაღწია“.<ref>[https://chesspro.ru/_events/2009/kasparov.html «Великое противостояние. Мои поединки с Анатолием Карповым» / глава «Драма в двух действиях» Гарри Каспаров, Дмитрий Плисецкий] (Проверено 12 декабря 2010)</ref> [[გრემ ბერჯესი]]ს, [[ენდრიუ სოლტისი]]ს, [[სერგეი შიპოვი]]ს და სხვა წამყვანი ექსპერტების თქმით, კასპაროვის ერთ-ერთ უმაღლეს მიღწევას წარმოადგენს [[1985]] წელს, [[ანატოლი კარპოვი|ანატოლი კარპოვთან]] ჩატარებული მატჩის მე-16 პარტია. მისი მნიშვნელობა იმითაც იზრდება, რომ მან ადგილი იქონია ჩემპიონობისთვის ჩატარებულ მატჩში, ორი საუკეთესო მოჭადრაკის რთულ ფსიქოლოგიურ დაპირისპირებაში.<ref>Шипов, С. Ю, [https://chesspro.ru/statistic/kasparov.shtml Гарри Каспаров]. ChessPro. Проверено 3 декабря 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref><ref>[http://www.lifemasteraj.com/old_af-dl/karp-kasp_rp1g0.html Karpov — Kasparov II, #16] / A.J. Goldsby (Проверено 12 декабря 2010)</ref><ref>«The 100 Best.» (The 100 Best Chess Games of The 20th Century, Ranked.) Эндрю Солтис</ref> {{Hider| title = ანატოლი კარპოვი — გარი კასპაროვი, მატჩი მსოფლიოს<br/> ჩემპიონობისთვის, 1985, მე-16 პარტია. | content = {{ჭადრაკის დიაგრამა | tright | |rd| | |qd|rd| |kd| | | | | | |pd|pd| |pd| | |bd| |nd| |pd | | | |pl| |bd| | |nl|pd| | | | | |bl | | | |nd| |bl| | |pl|pl| |ql| |pl|pl|pl | |nl| |rl| |rl|kl| | პოზიცია '''19… Сc5-d6'''-ის შემდეგ}} '''1.e4 c5 2.მf3 e6 3.d4 cd 4.მ:d4 მc6 5.მb5 d6 6.c4 მf6 7.მ1c3 a6 8.მa3 d5!?''' კასპაროვმა [[სიცილიური დაცვა]] აირჩია, რაც მის საბრძოლო განწყობაზე მიუთითებს. სვლით 6.c4 თეთრები მაროცის ვარიანტზე გადავიდნენ. შავებმა სტანდარტული 8…კe7; 9.კe2 0-0; 10.0-0-ის ნაცვლად მოულოდნელი, პაიკის გამბიტი შესთავაზეს თეთრებს. ამგვარ გაგრძელებას უკვე ჰქონდა ადგილი ისტორიაში, მაგრამ კასპაროვმა, ამ კარგად გამოკვლეულ დებიუტში, მას მოულოდნელი გაგება მიანიჭა. '''9.cd ed 10.ed მb4 11.კe2 კc5!?''' მიუხედავად მატერიალის დეფიციტისა, შავება ენერგიულად ანვითარებენ რთულ პოზიციას. შესაძლებელი იყო 11…მb: d5!?-ის თამაში, რასაც საინტერესო გაგრძელება უნდა მოჰყოლოდა. '''12.0-0?''' ერთი შეხედვით ლოგიკური, თუმცა არც თუ ისე კარგი გაგრძელება. 12. კe3! კ:e3; 13. ლa4+! თეთრებს უკეთეს პოზიციას აძლევდა. კარპოვმა, რომელსაც არ უყვარდა ღრმა ანალიზის მომთხოვნი გართულებული პოზიციები, კვლავ გამოხატა თავისი დამახასიათებელი სისუსტე. '''12…0-0 13.კf3 კf5 14.კg5 ეe8 15.ლd2 b5! ''' კასპაროვის აგრესიული სვლების სერია, რომელიც აძლიერებს ზეწოლას მოწინააღმდეგეზე. მეცამეტე სვლით, თეთრებმა სცადეს d5-ზე მდებარე პაიკის გაძლიერება, მაგრამ დაასუსტეს d3 უჯრედი. a3-ზე დაბლოკილი ცხენი წარმოადგენს კომპენსაციას შეწირული პაიკისთვის. '''16.ეad1 მd3! 17.მab1 h6 18.კh4 b4 19.მa4 კd6''' (იხ. დიაგრამა) თეთრების ორივე მხედარი თამაშს გამოეთიშა. ამ დონის თამაშისთვის იშვიათი პოზიცია — დაფა სავსეა ფიგურებით, თეთრებს კი პრაქტიკულად სვლა არ აქვთ. შავთა კუ f5-ზე და მხედარი d3-ზე ცენტრში ბატონობენ. '''20.კg3 ეc8. 21.b3''' თეთრების თამაში ფორსირებულ ხასიათს ატარებს. a4-ზე მდებარე მხედრის „გაცოცხლების“ მცდელობა არც თუ ისე დამაჯერებელია (აგრეთვე არ ვარგა 21.Сe2? Кe4!) '''21…g5!''' და შავების მიერაა აღკვეთილი. '''22.კ:d6''' აგებს 22.მb2? მ:b2 23.ლ:b2 g4 24.კe2 ეc2-+) '''22…ლ:d6 23.g3 მd7! 24.კg2.''' შავი მხედარე d3-ზე ხელშეუხებელია: 24.მb2 ლf6! 25.მ:d3 კ:d3 26.ლ:d3 მe5 და თეთრები ლაზიერს კარგავენ. ასევე შესაძლებელია 24.კe2 მf4! 25.gf ეc2 '''24…ლf6 25.a3 a5!''' b1-ზე მდებარე მხედარს არ ეძლევა სივრცეში გასვლის საშუალება '''26.ab ab 27.ლa2 კg6! 28.d6 g4 29.ლd2 მрg7 30.f3.''' კარპოვის კონტრთამაშის წამოწყების მცდელობა თეთრებისთვის წამგებიან, დიაგონალის გახსნას იწვევს. '''30…ლ:d6 31.fg ლd4+ 32.მფh1 მf6 33.ეf4! მe4!''' ფინალური შეტევის დასაწყისი, შავები ცენტრში გარღვევას იწყებენ '''34.ლ:d3,''' შავები იმუქრებიან ჩანგლით f2-ზე, თეთრ ლაზიერს არსად აქვს წასასვლელი. თეთრებისთვის ყველა ვარიანტი ცუდია. მაგალითად 34.h3? მ:g3+; 35.მფh2 ლ:f4; 36.ლ:f4 მ:f4; 37.მფ: g3 კc2 '''34…მf2+ 35.ე:f2 კ:d3 36.ეfd2 ლe3 37.ე:d3 ეc1! 38.მb2 ლf2!''' პირველი ჰორიზონტალი დაცვას აღარ ექვემდებარება; ეფექტური ფინალური დარტყმა. '''39.მd2 ე:d1+!?''' მცირე უზუსტობა, რომელიც აღარაფერს ცვლის. უფრო სწრაფად მატი მიიღება 39…ეe2!-ის შემთხვევაში '''40.მ:d1 ლe1+'''; თეთრები დანებდნენ, 0-1 | frame-style = border: 1px solid Blue | title-style = color: black; background-color: lavender; font-weight: bold | content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left | hidden = 1 }} === წვლილი სადებიუტო თეორიაში === აღიარებულია გარი კასპაროვის წვლილი სადებიუტო თეორიაში. ბევრ გამოკვლევას ბიძგი მისცა მისი და კარპოვის მატჩებმა, ხოლო 1990-იან წლებში კასპაროვი სისტემატიურად ამუშავებდა ახალ ვარიანტებს კომპიუტერულ პროგრამებთან.<ref>Шипов, С. Ю, [https://chesspro.ru/statistic/kasparov.shtml Гарри Каспаров]. ChessPro. Проверено 3 декабря 2010. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> კასპაროვის საყვარელი სადებიუტო სისტემებია [[სიცილიური დაცვა|სიცილიური]] და [[ძველ-ინდური დაცვა|ძველ-ინდური დაცვა]].<ref>Е. Гик [https://www.nkj.ru/archive/articles/1791/ Гарри — вундеркинд и гений игры] // «Наука и жизнь» № 9, 2005,</ref><ref>[https://www.nkj.ru/archive/articles/2158/ Гарри — вундеркинд и гений игры] (продолж.) // «Наука и жизнь» № 10, 2005</ref> სადებიუტო რეპერტუარზე მუშაობის საძირკველი კასპაროვს ჯერ კიდევ პატარა ასაკში, შაკაროვთან მუშაობის დროს შეექმნა; შაკაროვი დაკავებული იყო მატერიალების შეგროვებით და სისტემატიზაციით; მოგვიანებით, ის გახდა კასპაროვის ინფორმაციული ბანკის მცველი.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 442—443.</ref> ჭადრაკისთვის რევოლუციური გახდა ანალიზისთვის კომპიუტერული პროგრამების აქტიური გამოყენება; ამ მიმართულბით, პირველი ნაბიჯები კასპაროვმა და მისმა გუნდმა გადადგა.<ref>[https://en.chessbase.com/events/events.asp?pid=50 Frankfurt Chess Classic 1999 Portraits. ChessBase]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}. Проверено 16 марта 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref><ref>[https://fcenter.ru/online.shtml?articles/others/other/6435 Дымченко, Л. Компьютерные шахматы со всех точек зрения] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180424135757/https://fcenter.ru/online.shtml?articles%2Fothers%2Fother%2F6435 |date=2018-04-24 }}. Ф-Центр (20 апреля 2003). Проверено 16 марта 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> კასაროვმა მაღალი დონის ტურნირებზე [[შოტლანდიური პარტია|შოტლანდიური პარტიის]] რეანიმაცია. დებიუტი, რომელიც დაძველებულად ითვლებოდა, კასპაროვმა კარპოვის, ანანდის და შორტის წინააღმდეგ გამოიყენა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 398.,</ref> სიცილიური დაცვის სენას ვარიანტში ერთ-ერთმა გაგრძელებამ მიიღო „კასპაროვ-დეის გამბიტი“ (B44): 1.e4 c5 2.მf3 e6 3.d4 cd 4.მ:d4 მc6 5.მb5 d6 6.c4 მf6 7.მ1c3 a6 8.მa3 d5!?<ref>[http://gameknot.com/chess-opening/sicilian-szen-variation-dely-kasparov-gambit-b44?nd=573 Sicilian, Szen variation, Dely-Kasparov gambit (B44)] (Проверено 12 декабря 2010)</ref> კასპაროვმა ეს ვარიანტები [[1985]] წელს, კასპროვის წინააღმდეგ, მე-12 და მე-16 პარტიებში გამოიყენა და მეორეში ეფექტური გამარჯვებაც მოიპოვა (იხ. დიაგრამა ზევით). კასპაროვის ვარიანტი, რამდენიმე თვეში, კვლავ კარპოვის წინააღმდეგ, გამოიყენა [[ჯონ ვან დერ ვილი|ჯონ ვან დერ ვილმა]], თუმცა ამჯერად კარპოვი ადვილად გაუმკლავდა დებიუტის ამ ვარიანტს.<ref>Суэтин, А. С. Столь долгое противоборство. С. 68—69.</ref> კიდევ ერთი ცნობილი გამარჯვება მნიშვნელოვან შეხვედრაში დებიუტში ახალი ვარიანტით კასპაროვმა ანანდის წინააღმდეგ მოიპოვა. მე-14 სვლაზე, ესპანური პარტიის ღია ვარიანტის ცნობილი პოზიციაში მან ეტლის შეწირვის იდეა აღმოაჩინა, რამაც მას ძლიერი შეტევა მოუტანა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 400.</ref> კასპაროვი აგრეთვე არის სადებიუტო თეორიის შესახებ რამდენიმე წიგნის თანაავტორი. == პოლიტიკური საქმიანობა == === 1980-იანი და 1990-იანი წლები === კასპაროვი იყო [[აზერბაიჯანის სსრ]]-ის კომკავშირის ცენტრლაური კომიტეტის წევრი.<ref>Никита Белых, Гарри Кимович Каспаров, Михаил Михайлович Касьянов, Андрей Илларионов. Каспаров Гарри Кимович // Квартет: альтернатива. — М.: Панорама, 2006. — С. 38. — 139 с. — ISBN 594420026X, 9785944200266</ref>. [[1984]] წელს გაწევრიანდა [[სკკპ]]-ში, [[ჰეიდარ ალიევი]]ს ბრძანებით, მას არ მოუწია ერთწლიანი საკანდიდატო სტაჟის გავლა, რასაც ადასტურებს სსრკ-ს სპორტის სახელმწიფო კომიტეტის ჭადრაკის განყოფილების ხელმძღვანელი კროგიუსი.<ref>Крогиус Н. В. Записки гроссмейстера. СПб, 2014. С. 32</ref> მოგვიანებით მიცემულ ინტერვიუში, კასპაროვმა განაცხადა, რომ საბჭოთა პრეტენდენტს მსოფლიოს ჩემპიონობაზე ჰქონდა არჩევანი პარტიაში გაწევრიანებასა და ემიგრაციას შორის.<ref>[https://lenta.ru/lib/14160200/ Каспаров, Гарри Кимович] в Лентапедии,</ref> [[1990]] წელს, [[ბაქო]]ში მომხდარი სომეხთა „პოგრომის“ დროს კასპაროვმა ოჯახი [[მოსკოვი|მოსკოვში]] გადაიყვანა. მოგვიანებით, მან „პოგრომის“ მოწყობაში [[მიხეილ გორბაჩოვი]] და [[სსრკ-ს სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი]].<ref name="chessmoves">{{cite web|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article6844920.ece|title=Chess moves with the political times|last=Johnson|first=D.|date=23 сентября 2009|publisher=[[The Times]]|accessdate=2010-12-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mENg46?url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article6844920.ece|archivedate=2011-08-21}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2009/04/27/world/europe/27kasparov.html?ref=garry_kasparov|title=Russian Mayor Walks Into Chess Master’s Trap|last=Barry|first=E.|date=26 апреля 2009|publisher=[[New York Times]]|accessdate=2010-12-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mF5iCH?url=http://www.nytimes.com/2009/04/27/world/europe/27kasparov.html?ref=garry_kasparov|archivedate=2011-08-21}}</ref> იმავე წელს, კასპაროვმა დატოვა კომუნისტური პარტიის რიგები. [[1990]] წელს კასპაროვი მონაწილეობდა „რუსეთის დემოკრატიული პარტიის“ შექმნაში. იგი პარტიის თავმჯდომარის, [[ნიკოლოზ ტრავკინი]]ს ერთ-ერთ მოადგილედ აირჩიეს. პარტიის დაარსებიდან მალევე, კასპაროვმა [[არკადი მურაშოვი|არკადი მურაშოვთან]] ერთად შიდაპარტიული ორგანიზაცია, თავისუფალ-დემოკრატიული ფრაქცია შექმნა.<ref name="drugoigarri" /> [[1991]] წლის აპრილში, [[რსფსრ]]-ის იუსტიციის სამინისტროში დარეგისტრირებიდან ერთი თვის შემდეგ, თავისუფალ-დემოკრატიულმა ფრაქციამ, კასპაროვის ჩათვლით, დატოვა პარტია.<ref name="drugoigarri" /> ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც პარტიის მეორე ყრილობაზე მიიღეს არა კასპაროვის და მურაშოვის, არამედ ალტერნატიული პროგრამა.<ref>{{cite web|url=http://duma.lenta.ru/parties/democrat/|title=Демократическая партия|author=|date=|work=Lenta.ru — Пятая дума|publisher=|accessdate=2011-03-06|lang=|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mFtbn7?url=http://duma.lenta.ru/parties/democrat/|archivedate=2011-08-21}}</ref> [[1991]] წელს კასპაროვმა დაიწყო თანამშრომლობა „[[Wall Street Journal]]“-თან, რომელიც დღემდე გრძელდება; კასპაროვი რეგულარულად აქვეყნებს იქ სტატიებს რუსულ პოლიტიკაზე.<ref>[http://www.rollingstone.ru/articles/723 Гарри Каспаров. Запах Гарри] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203055620/http://www.rollingstone.ru/articles/723 |date=2018-12-03 }} // Rolling Stone Россия. — 2006. — Вып. 25.</ref> [[1991]] წელს კასპაროვმა აშშ-ის უსაფრთხოების პოლიტიკის ცენტრისგან „ალის მცველის“ ჯილდო მიიღო; ამ ჯილდოს ანიჭებენ მოქალაქეებს, რომლებიც ეწევიან დემოკრატიული ღიღებულებების და ადამიანის უფლებათა პატივისცემისკენ მიმართულ საჯარო მოღვაწეობას.<ref>{{Cite web |url=http://www.centerforsecuritypolicy.org/1400.xml |title=1991 Keeper of the Flame Award |accessdate=2018-09-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090521155648/http://www.centerforsecuritypolicy.org/1400.xml |archivedate=2009-05-21 }}</ref> მოგვიანებით, [[2007]] წლის დასაწყისში, კასპაროვის პოლიტიკური მოწინააღმდეგეები ამტკიცებდნენ, რომ კასპაროვი უსაფრთხოების პოლიტიკის ცენტრის კონსულტაციურ საბჭოში შედის; მტკიცებულებად მათ ორგანიზაციის საიტი მოჰყავდათ, სადაც მისი წევრების ჩამონათვალი იყო.<ref>[https://web.archive.org/web/2003/http://www.centerforsecuritypolicy.org/index.jsp?section=static&page=nsac Архивная копия] страницы состава консультационного совета [[Центр политики безопасности (США)|Центра политики безопасности США]], [[2003]]{{ref-en}}</ref> კასპაროვმა ბრალდებებს უპასუხა და განაცხადა, რომ არასდროს შედიოდა საბჭოში და დიდი ალბათობით, მისი სახელი იქ შეცდომით იყო დამატებული.<ref>[http://www.kasparov.ru/material.php?id=462668EB23D6F Каспаров отвечает на неудобные вопросы] // Kasparov.ru 18.04.2007</ref> [[2007]] წლის აპრილში, საიტზე აღარ იყო კასპაროვის სახელი.<ref>''Ian Brockwell'' [http://www.inosmi.ru/translation/234130.html Афганистан, Ирак, Иран. . . Россия?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070425073243/http://www.inosmi.ru/translation/234130.html |date=2007-04-25 }}</ref> [[1993]] წლის ივნისში, კასპაროვი მონაწილეობდა საარჩევნო ბლოკი „რუსეთის არჩევანის“ შექმნაში. [[1996]] წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე კასპაროვმა მხარი დაუჭირა [[ბორის ელცინი|ბორის ელცინს]], რომელსაც იგი კომუნისტების ალტერნატივად განიხილავდა.<ref>[http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1604889,00.html Garry Kasparov: The Master's Next Move] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307210224/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1604889,00.html |date=2016-03-07 }}. Time (29 марта 2007). Проверено 6 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> კასპაროვი ელცინის სასარგებლოდ აგიტაციასაც ეწოდიოდა.<ref>[https://lenta.ru/lib/14160200/ Каспаров, Гарри Кимович] в Лентапедии,</ref> შემდეგ წელს, კასპაროვი იყო [[ალექსანდრე ლებედი]]ს ფინანსური მრჩეველი; მათ თანამშრომლობა დაასრულეს მას შემდეგ, რაც ლებედმა გადაწყვიტა [[კრასნოიარსკის მხარე|კრასნოიარსკის მხარის]] გუბერნატორობაზე ეყარა კენჭი.<ref>[https://lenta.ru/lib/14160200/ Каспаров, Гарри Кимович] в Лентапедии,</ref> === 2000-იანი წლები === [[File:Марш несогласных 20080501 33 Каспаров.jpg|170px|thumb|კასპაროვი „შეუწყობელთა მარშზე“, [[2008]]]] [[ვლადიმერ პუტინი]]ს პრეზიდენტად არჩევის შემდეგ, კასპაროვი მას თვლიდა „ახალგაზრდა, პრაგმატულ ლიდერად“, რომელსაც შეუძლია რუსეთის დემოკრატიად ქცევა, თუმცა, მალევე კასპაროვმა აზრი შეიცვალა.<ref>Myers, S. L. [https://www.nytimes.com/2014/08/10/magazine/garry-kasparov.html Vladimir Putin’s Chess-Master Nemesis]. New York Times (6 августа 2014). Проверено 6 июля 2017.</ref> [[2001]] წელს მან ხელი მოაწერა ტელეარხ „НТВ“-ს დასაცავ წერილს.<ref>[http://classic.newsru.com/ardocs/28Mar2001/pismo5.html Письмо видных деятелей науки, культуры и политики в защиту НТВ]. NEWSru.com (28 марта 2001).</ref> [[2003]] წელს, იყო კულტურისა და მეცნიერების მოღვაწეთა შორის, რომლებმაც მოუწოდეს რუსეთის ხელისუფლებას [[ჩეჩნეთის ომი|ჩეჩნეთში ომის]] შეჩერება და მოლაპარაკებების დაწყება.<ref>[http://2003.novayagazeta.ru/nomer/2003/20n/n20n-s03.shtml Остановим чеченскую войну вместе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161109012718/http://2003.novayagazeta.ru/nomer/2003/20n/n20n-s03.shtml |date=2016-11-09 }}. Новая газета (20 марта 2003). Проверено 3 мая 2016.</ref> [[2004]] წელს კასპაროვმა დააარსა კომიტეტი „208: თავისუფალი არჩევანი“ და მისი თავმჯდომარე გახდა.<ref>[https://lenta.ru/lib/14160200/ Каспаров, Гарри Кимович] в Лентапедии</ref> გარდა ამისა, უფლებადამცველ [[ლუდმილა ალექსეევა]]სთან და ელცინის ყოფილ მრჩეველ, [[გიორგი სატაროვი|გიორგი სატაროვთან]] ერთად მან დაიკავა სრულიად რუსეთის სამოქალაქო კონგრესის „რუსეთი დემოკრატიისთვის, დიქტატურის წინააღმდეგ“ (რსკ) თავმჯდომარის პოსტი. [[2005]] წლის 10 მარტს, როდესაც კასპაროვმა, იმხანად პუტინის ერთ-ერთმა ცნობილმა კრიტიკოსმა, სპორტული კარიერის დასრულების შესახებ განაცხადა და დაამატა, რომ რუსულ პოლიტიკაში მონაწილეობა მისი ახალი მიზანია.<ref>[http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=2258 Kasparov retires from professional chess]. ChessBase (10 марта 2005). Проверено 26 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref><ref>Moss, S. [https://www.theguardian.com/world/2005/mar/14/russia.chess The endgame]. Guardian (14 марта 2005). Проверено 26 февраля 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> [[2005]] წელს, კასპაროვი ჩაუდგა სათავეში „გაერთიანებულ სამოქალაქო ფრონტს“; ამავე პერიოდში, კომიტეტ 2008-ს მოღვაწეობა შეჩერდა.<ref>[https://lenta.ru/lib/14160200/ Каспаров, Гарри Кимович] в Лентапедии</ref> [[2006]] წელს „რსკ“-ს ეგიდის ქვეშ [[მოსკოვი|მოსკოვში]] ჩატარდა კონფერენცია, რომელზეც გამოაცხადეს კოალიცია „სხვა რუსეთის“ შექმნის წინააღმდეგ. კოალიციაში უნდა გაერთიანებულიყვნენ სხვადასხვა შეხედულებების პოლიტიკური პარტიები, რომლებიც თანხმდებოდნენ, რომ აუცილებელი იყო [[ვლადიმერ პუტინი]]სთვის და „[[ერთიანი რუსეთი]]სთვის“ წინააღმდეგობის გაწევა და პრეზიდენტისგან უფლებამოსილების პარლამენტისთვის და რეგიონებისთვის გადაცემა.<ref>[http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1604889,00.html Garry Kasparov: The Master's Next Move] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307210224/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1604889,00.html |date=2016-03-07 }}. Time (29 марта 2007). Проверено 6 марта 2011. Архивировано 11 августа 2011 года.</ref> [[2006]] წლიდან, კასპაროვი იყო „შეუწყობელთა მარშის“ერთ-ერთი ორგანიზატორი იყო. ამ პერიოდის განმავლობაში, კასპაროვის და „სხვა რუსეთის“ საქმიანობა მსხვილი რუსული მასმედიის მიერ იგნორირებული იყო.<ref>Myers, S. L. [https://www.nytimes.com/2014/08/10/magazine/garry-kasparov.html Vladimir Putin’s Chess-Master Nemesis]. New York Times (6 августа 2014). Проверено 6 июля 2017.</ref><ref>Walker, S. [https://www.independent.co.uk/news/world/europe/one-party-poll-fuels-voter-apathy-in-russia-759029.html 'One-party poll' fuels voter apathy in Russia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402010806/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/one-party-poll-fuels-voter-apathy-in-russia-759029.html |date=2016-04-02 }}. The Independent (22 ноября 2007). Проверено 18 марта 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> [[2007]] წლის 30 სექტემბერს დაიწყო კამპანიის პრეზიდენტობის კანდიდატად დაყენების კამპანია. „სხვა რუსეთის“ კოალიციამ კასპაროვი ერთიან კანდიდატად აირჩია.<ref>[https://lenta.ru/lib/14160200/ Каспаров, Гарри Кимович] в Лентапедии</ref> ნოემბერში, კასპაროვს ხუთდღიანი პატიმრობა მიუსაჯეს არასანქცირებულ მიტინგში მონაწილეობისთვის. კასპაროვის დაპატიმრება გააკრიტიკა არასამთავრობა ორგანიზაცია „[[Amnesty International]]“-მა და რუსეთის ხელისუფლებას მისი გათავისუფლებისკენ მოუწოდა.<ref>{{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/library/asset/EUR46/056/2007/en/d03104db-a2f6-11dc-8d74-6f45f39984e5/eur460562007ru.pdf|title=Российская Федерация: систематические репрессии накануне выборов|date=28 ноября 2007|publisher=Международная амнистия|accessdate=2011-03-22|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mIVs11?url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/EUR46/056/2007/en/d03104db-a2f6-11dc-8d74-6f45f39984e5/eur460562007ru.pdf|archivedate=2011-08-21}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.rian.ru/society/20071129/90102538.html|title=Отсидевшего пять суток Каспарова отпустили на свободу|date=29 ноября 2007|publisher=[[რია-ნოვოსტი|РИА Новости]]|accessdate=2011-03-22}}</ref> [[2016]] წელს, ევროპის ადამიანთა უფლებების სასამართლომ ვერ აღმოაჩინა თავისუფლების და პიროვნების ხელშეუხებლობისუფლების დარღვევა, მაგრამ დაადგინა, რომ დაირღვა კასპაროვის უფლება თავისუფალ სასამართლოზე და შეკრების თავისუფლებაზე.<ref>[http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-169473 Постановление Палаты ЕСПЧ по жалобе № 51988/07]</ref> [[2007]] წლის 13 დეკემბერს, კასპაროვმა განაცხადა, რომ ხსნიდა საკუთარ კანდიდატურას საპრეზიდენტო არჩევნებიდან იმ მიზეზით, რომ ვერ მოახერხა დარეგისტრირებისთვის საჭირო ამომრჩეველთა კრების ჩატარება. კასპაროვის წარმომადგენლების თქმით, ყველამ, ვისაც კი მათ ფართის ქირის თხოვნით შესთავაზეს, უარი თქვა ამგვარი ღონისძიებისთვის ფართის მიცემაზე.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2007/12/13/world/europe/13russia.html?_r=1|title=Kasparov Says He Was Forced to End Bid for Presidency|last=Kramer|first=A.|date=13 декабря 2007|publisher=[[New York Times]]|accessdate=2011-01-26|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mIznoF?url=http://www.nytimes.com/2007/12/13/world/europe/13russia.html?_r=1|archivedate=2011-08-21}}</ref> ამავე დროს, გამოკითხვების თანახმად, კასპაროვის მხარდაჭერა მცირე იყო და შესაბამისად, იმ არჩევნებში მას გამარჯვების დიდი შანსი არ ჰქონდა.<ref name="putinheir"/><ref name="russiavotes"/> „რსკ“-ს წევრთა ნაწილმა ჩათვალა, რომ კასპაროვის საქმაინობა კონრესის აპოლიტიკურობის პრინციპს არღვევდა და ორგანიზაციიდან მისი გარიცხვა მოითხოვა; მათი მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა. [[2007]] წლის შემოდგომაზე, ალექსეევმა და სატაროვმა, რომელიც იმ დროს უკვე კასპაროვის ოპოზიციაში იმყოფებოდნენ, მას კონგრესის დატოვების თხოვნით მიმართეს. [[2008]] წლის 14 იანვარს მათ მოთხოვნა ხელმეორედ გააგზავნეს. რადგანაც კასპაროვმა ორივეჯერ თხოვნა უპასუხოდ დატოვა, ალექსეევამ და სატიროვმა 17 იანვარს თავად დატოვეს ორგანიზაციის რიგები.<ref>[http://www.kommersant.ru/doc-rss.aspx?DocsID=843212 Гарри Каспаров переиграл демократов] // Журнал «Власть», № 2 (756) от 21.01.2008.</ref> [[2008]] წელს კასპაროვი გახდა გაერთიანებული ოპოზიციური დემოკრატიული მოძრაობა „სოლიდარობის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი. იმავე წლის 2008, დამფუძნებელ კრებაზე, იგი აირჩიეს ორგანიზაციის ფედერალური პოლიტსაბჭოს წევრად. იმ მომენტისთვის, კასპაროვი ითვლებოდა არსებული პოლიტიკური რეჟიმის ოპოზიციის ერთ-ერთ ლიდერად, თუმცა, მისი საქმიანობა არ იყო გაშუქებული ფედერალურ ტელეარხებზე და არ სარგებლობდა დიდი მხარდაჭერით მოსახლეობაში.<ref name="putinheir">{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/idUSL1364229620071213|title=Putin "heir" on course to win Russia election: poll|author=Conor Sweeney|coauthors=Chris Baldwin|date=13 декабря 2007|publisher=[[Reuters]]|accessdate=2010-11-24|archiveurl=https://www.webcitation.org/60ri1aybf?url=http://www.reuters.com/article/2007/12/13/us-russia-president-poll-idUSL1364229620071213|archivedate=2011-08-11}}</ref><ref name="russiavotes">{{cite web|url=http://www.canada.com/calgaryherald/news/story.html?id=dea037da-5311-468b-9c67-d6835102e9fd&k=43092|title=Russia votes for parliament, Putin triumph expected|date=1 декабря 2007|publisher=Calgary Herald|accessdate=2010-11-24|archiveurl=https://www.webcitation.org/60riMOLiE?url=http://www.canada.com/calgaryherald/news/story.html?id=dea037da-5311-468b-9c67-d6835102e9fd|archivedate=2011-08-11}}</ref><ref name="newizv">{{cite web|url=http://www.newizv.ru/news/2011-03-28/142681/|title=Неизвестная оппозиция|last=Красилова|first=Н.|date=28 марта 2011|publisher=Новые известия|accessdate=2011-04-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/60rihSAEs?url=http://www.newizv.ru/politics/2011-03-28/142681-neizvestnaja-oppozicija.html|archivedate=2011-08-11}}</ref> === 2010-იანი წლები === [[File:2010-05-01 Гарри Каспаров IMG 1258.jpg|thumb|გარი კასპაროვი „სოლიდარობის“ მიერ ორგანიზებულ მიტინგზე, [[2010]]]] [[2010]] წელს „სოლადირობის“ რიგებში კონფლიქტმა იჩინა თავი. თავიდან, მოძრაობიდან გარიცხეს პოლიტსაბჭოს წევრი, [[სერგეი ჟავორონკოვი]], ხოლო შემდეგ, კასპაროვთან უთანხმოებების გამო, ორგანიზაცია დატოვა [[ვლადიმერ მილოვი|ვლადიმერ მილოვმა]].<ref>[https://www.kommersant.ru/Doc-y/1387781 Башлыкова, Н. "Солидарность" потеряла фигуру] // Коммерсантъ. — Вып. 107 (4407).</ref> [[2010]] წლის 10 მარტს კასპაროვმა ხელი მოაწერა რუსული ოპოზიციის მიმართვას „პუტინი უნდა წავიდეს“. მიმართვის მომზადების პროცესში კასპაროვი შედიოდა საავტორო ჯგუფში და ტექსტს ჯგუფის სხვა წევრებთან ათანხმებდა.<ref name=kasparov0604>[http://www.ej.ru/?a=note&id=10000 Гарри Каспаров. Возьмемся за руки, друзья…] // «Ежедневный журнал», 6.04.2010</ref> [[2010]] წლის გაზაფხულზე და ზაფხულზე მიდიოდა მიმართვის მხარდასაჭერი ხელმოწერების მოგროვება. შემოდგომასა და ზამთარში [[მოსკოვი|მოსკოვში]] ჩატარდა საპროტესტო აქციები პუტინის გადადგომის მოთხოვნით. მათში მონაწილეობა კასპაროვმაც მიიღო. [[2011]] წლის შემოდგომაზე კასპაროვმა მხარი დაუჭირა სახელმწიფო დუმაში არჩევნების ბოიკოტს. იმავე წლის ოქტომბერში სამოქალაქო ფორუმ „ბოლო შემოდგომაზე“ ჩატარდა არჩევნებთან დაკავშირებით სამი პოზიციის წარმომადგნელთა დებატები. მონაწილეობა მიიღეს გარი კასპაროვმა (ბოიკოტი), [[ბორის ნემცოვი|ბორის ნემცოვმა]] (ბიულეტენების გაფუჭება) და [[ალექსეი ნავალნი]]მ (ხმის მიცემა ნებისმიერი პარტიისთვის „[[ერთიანი რუსეთი]]ს“ გარდა). დებატებში გამარჯვებულად საზოგადოებამ ნავალნი აღიარა.<ref>[http://svpressa.ru/politic/article/48435/ «Последняя осень» несистемной оппозиции]</ref> კასპაროვმა აგრეთვე მონაწილეობა მიიღო [[2011]] წლის დეკემბრის და [[2012]] წლის აქციებში. [[2012]] წლის 17 აგვისტოს კასპაროვი დააკავეს ხამოვნიჩესკის სასამართლოსთან, „[[Pussy Riot]]“-ის საქმესთან დაკავშირებით გადაწყვეტილების გამოტანის დღეს. სამართალდამცავთა ცნობით, დაკავებისას კასპაროვმა პოლიციელს უკბინა. კასპაროვის თქმით, ეს მტკიცება ტყუილს წარმოადგენს; მან დაამატა, რომ პოლიციელებმა იგი დაკავებისას სცემეს.<ref>{{cite web|url=http://www.kommersant.ru/doc-y/2005013|title=Гарри Каспаров даст показания по факту укуса полицейского|last=Ромашкова|first=Н.|date=18 августа 2012|publisher=Коммерсантъ-Online|accessdate=2012-08-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6A4Cj1cql?url=http://www.kommersant.ru/doc-y/2005013|archivedate=2012-08-20}}</ref> 24 აგვისტოს კასპაროვი, რომელსაც პოლიციის თანამშრომლის დაუმორჩილებლობას ედავებოდნენ, სასამართლომ გაამართლა.<ref>{{cite web|url=http://www.kommersant.ru/doc/2015218|title=Оправдательное решение по делу Гарри Каспарова вступило в силу|date=4 сентября 2012|publisher=Коммерсантъ|accessdate=2013-04-15|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Ftkm258X?url=http://www.kommersant.ru/doc/2015218|archivedate=2013-04-15}}</ref> [[2012]] წლის 22 ოქტომბერს ოპოზიციის საკოორდინაციო საბჭოს არჩევნებში, საერთოსამოქალაქო სიაში 33,000 ხმით მესამე ადგილი დაიკავა.<ref>[http://top.rbc.ru/politics/22/10/2012/675617.shtml На выборах в Совет оппозиции большинство голосов получил А. Навальный] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023150151/http://top.rbc.ru/politics/22/10/2012/675617.shtml |date=2012-10-23 }} // Top.rbc.ru</ref> [[2013]] წლის 7 აპრილს, „სოლიდარობის“ მეოთხე ყრილობაზე ცნობილი გახდა, რომ კასპაროვი აღარ მიიღებდა მონაწილეობას პოლიტსაბჭოს არჩევნებში, მაგრამ დარჩებოდა ორგანიზაციის წევრად.<ref>{{cite web|url=http://ria.ru/politics/20130407/931369948.html|title=Каспаров остается членом «Солидарности», но уходит из её руководства|date=7 апреля 2013|publisher=[[რია-ნოვოსტი|РИА Новости]]|accessdate=2013-04-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FsDwbWOs?url=http://ria.ru/politics/20130407/931369948.html|archivedate=2013-04-14}}</ref> თვითონ კასპაროვმა ეს გადაწყვეტილება ახსნა იმით, რომ არ ეთანხმებოდა სოლიდარობის „[[სახალხო თავისუფლების პარტია|სახალხო თავისუფლების პარტიის]] დანამატად“ გადაქცევას და მონაწილეობას „აქტივობებში, რომლებიც არსებული ხელისუფლების ლეგიტიმაციას ახდენდა“.<ref>{{cite web|url=http://echo.msk.ru/blog/kasparov_garry/1048220-echo/|title=Не волнуйтесь, я не уехал|last=Каспаров|first=Г.|date=7 апреля 2013|publisher=Эхо Москвы|accessdate=2013-04-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FsDzGEiN?url=http://echo.msk.ru/blog/kasparov_garry/1048220-echo/|archivedate=2013-04-14}}</ref> [[2013]] წლის ივნისში კასპაროვმა განაცხადა, რომ არ აპირებდა რუსეთში დაბრუნებას და „კრემლში მჯდომ ბანდიტებთან“ ბრძოლას საერთაშორისო არენაზე გააგრძელებდა.<ref>[http://www.kasparov.ru/material.php?id=51B0A1D31D200 Каспаров, Г. Я хочу прояснить ситуацию] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140110105226/http://www.kasparov.ru/material.php?id=51B0A1D31D200 |date=2014-01-10 }}. Каспаров.ру (7 июня 2013). Проверено 10 января 2014.</ref> კასპაროვის თქმით, [[ლიეტუვა|ლიეტუვაში]] ოპოზიციური აქტივისტებისთვის სემინარების ჩატარებისთვის და „მაგნიტსკის აქტის“ მხარდაჭერისთვის იგი სპეცსამსახურებში დაბარებას და სისხლის სამართლის საქმის აღძრას ელოდა. კასპაროვი შიშობდა, რომ მას ქვეყნიდან გაუსვლელობაზე მოუწევდა დათანხმება, რის გამოც მას აღარ ექნებოდა ლექციების კითხვის და ფონდების მუშაობის წარმართვის საშუალება. იმ მომენტიდან, კასპაროვმა დაიწყო ცხოვრება [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]].<ref>{{cite web|url=http://inosmi.ru/politic/20160531/236711215.html|title=Каспаров хочет поставить шах и мат Путину|publisher=ИноСМИ|date=2016-05-31}}</ref> მან აგრეთვე განაცხადა, რომ სათავეში უდგას კომიტეტ „We Choose“-ს, რომელიც ემხრობა ირანში სამართლიანი არჩევნების ჩატარებას. კომიტეტი, რომელსაც კერძო მოქალაქეები აფინანსებენ, ატარებდა პარალელური არჩევნების მონიტორინგს; ალტერნატიულ არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 20-მა კანდიდატმა, რომელიც არჩევნებზე ხელისუფლებამ არ დაუშვა. „ამით ვარ დაკავებული ბოლო რამდენიმე თვე [[ლეონიდ ვოლკოვი|ლეონიდ ვოლკოვთან]]. ამოქმედებულია დემოკრატია—2-ის გაუმჯობესებული სისტემა. ეს არის ვირტუალური პლატფორმა, რომლითაც ჩატარდა არჩევნები ოპოზიციისს საკოორდინაციო საბჭოს. მე ვარ ჯერ კიდევ თებერვალში დაწყებული პროცესის არაფორმალური ორგანიზატორი. ვოლკოვი კი უშუალოდ ირანელებთან მუშაობს“.<ref>[http://newtimes.ru/articles/detail/67583 Гамбит Каспарова — New Times, 10.06.2013]</ref> [[2014]] წლის მარტში, ინტერნეტ-საიტი kasparov.ru იყო ერთ-ერთი იმ ოთხიდან, რომელიც „როსკომნადზორმა“ ({{lang-ru|Роскомнадзор}} — ინფორმაციული ტექონოლოგიების და მასობრივი კომუნიკაციების სფეროში რუსეთის ფედერალური საზედამხედველო სამსახური) გენერალური პროკურატურის მოთხოვნით, სასამართლოს გადაწყვეტილების გარეშე დაბლოკა. პროკურატურის პოზიციის თანახმად, საიტებზე იყო „მოწოდებები კანონგარეშე მოღვაწეობის და დადგენილი წესრიგის დარღვევით ჩატარებულ მასობრივ ღონისძიებებში მონაწილეობის“.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2014/03/140313_russia_oppo_sites_blocked.shtml|title=ЖЖ Навального, Каспаров.ру, Грани.ру и ЕЖ запрещены|date=13 марта 2014 года|work=[[BBC]]|accessdate=2014-08-16}}</ref> [[2014]] წლის 6 აგვისტოს, მოსკოვის ხამოვნიჩესკის სასამართლომ ბლოკი კანონიერად აღიარა.<ref>{{cite web|url=http://www.newizv.ru/accidents/2014-08-07/205916-nechistyj-list.html|title=Нечистый лист|last=Алексеева|first=А.|date=7 августа 2014 года|work=Новые известия|accessdate=2014-08-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808103822/http://www.newizv.ru/accidents/2014-08-07/205916-nechistyj-list.html|archivedate=2014-08-08}}</ref> [[2014]] წელს კასპაროვმა გააკრიტიკა [[რუსეთის მიერ ყირიმის ანექსია]]<ref>{{cite web|url=http://gordonua.com/news/crimea/Kasparov-nazval-anneksiyu-Kryma-voennym-prestupleniem-47465.html|title=Каспаров назвал аннексию Крыма военным преступлением|publisher=gordonua.com|date=21 октября 2014|accessdate=2014-12-06}}</ref> და რუსეთის მოქმედებები [[ომი აღმოსავლეთ უკრაინაში|აღმოსავლეთ უკრაინაში]]; კასპაროვმა დასავლელ ლიდერებს მოუწოდა, [[ვლადიმერ პუტინი|პუტინზე]] ზეწოლა გაეძლიერებინათ.<ref>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/kasparov-likens-putin-to-hitler-urges-west-to-act/2014/11/20/c7042f9c-70c6-11e4-a2c2-478179fd0489_story.html|title=Kasparov likens Putin to Hitler, urges West to act|date=20 ноября 2014|work=[[Associated Press]]|publisher=[[The Washington Post]]|accessdate=2014-11-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141120223105/http://www.washingtonpost.com/world/middle_east/kasparov-likens-putin-to-hitler-urges-west-to-act/2014/11/20/c7042f9c-70c6-11e4-a2c2-478179fd0489_story.html|archivedate=2014-11-20}}</ref> კასპაროვი [[ყირიმი|ყირიმს]] [[უკრაინა|უკრაინის]] ტერიტორიად მიიჩნევს.<ref>{{cite web|url=http://focus.ua/country/319344/|title=Гарри Каспаров: Россия идёт к катастрофе и распаду|last=Селезнёва|first=Т.|date=13 ноября 2014|work=Фокус|accessdate=2014-11-22}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kasparov.ru/material.php?id=547DE81B2BB01|title=Агрессия — условие выживания путинского режима|publisher=kasparov.ru|date=4 декабря 2014|accessdate=2014-12-04|archive-date=2014-12-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141209140822/http://www.kasparov.ru/material.php?id=547DE81B2BB01}}</ref><ref>{{cite web|url=https://nr2.com.ua/News/world_and_russia/Kasparov-Krym-ukrainskaya-territoriya-a-ego-anneksiya-eto-banditizm-86062.html|title=Каспаров: Крым — украинская территория, а его аннексия это бандитизм|publisher=nr2.com.ua|date=4 декабря 2014|accessdate=2014-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141209090949/https://nr2.com.ua/News/world_and_russia/Kasparov-Krym-ukrainskaya-territoriya-a-ego-anneksiya-eto-banditizm-86062.html|archivedate=2014-12-09}}</ref> [[2014]] წლის 6 დეკემბერს, [[უკრაინის შეიარაღებული ძალები]]ს დღეს, კასპაროვმა ჩაატარა ერთდროული თამაშის სეანსი უკრაინული ჯარის მხარდასაჭერად.<ref>{{cite web|url=http://dsmsu.gov.ua/index/ua/material/15856|title=Ігор Жданов зустрівся із Гаррі Каспаровим та взяв участь у сеансі одночасної гри на підтримку української армії|date=6 декабря 2014 года|work=Министерство молодёжи и спорта Украины|lang=ua|accessdate=2014-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304103829/http://dsmsu.gov.ua/index/ua/material/15856|archivedate=2016-03-04}}</ref><ref>{{cite web|url=http://sport.segodnya.ua/others/kasparov-vystavil-na-aukcion-shahmaty-v-podderzhku-ukrainskoy-armii-575943.html|title=Каспаров выставил на аукцион шахматы в поддержку украинской армии|date=9 декабря 2014 года|publisher=[[Сегодня (газета, Украина)|Сегодня]]|accessdate=2014-12-14|archive-date=2014-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141214205355/http://sport.segodnya.ua/others/kasparov-vystavil-na-aukcion-shahmaty-v-podderzhku-ukrainskoy-armii-575943.html}}</ref> მხარი დაუჭირა რუსული სოციალური ქსელების და საძიებო სისტემების აკრძალვას უკრაინაში და მოუწოდა სხვა ევროპულ ქვეყნებს, იგივე გაეკეთებინათ.<ref>[https://www.svoboda.org/a/28522535.html Гарри Каспаров: «Путин — успешный диктатор»]</ref> [[2017]] წლის ოქტომბერში, გამოვიდა [[რუსეთის საპრეზიდენტო არჩევნები (2018)|რუსეთის საპრეზიდენტო არჩევნების]] ბოიკოტირების იდეით.<ref>{{cite web|url=http://gordonua.com/news/worldnews/kasparov-prizval-boykotirovat-prezidentskie-vybory-v-rf-214930.html|title=Каспаров призвал бойкотировать президентские выборы в РФ|publisher=ГОРДОН|date=2017-10-31}}</ref> == ლიტერატურული საქმიანობა == თავისი კარიერის განმავლობაში, კასპაროვმა არაერთი წიგნი და სტატია დაწერა. [[1985]] წელს მან გამოსცა 86 საუკეთესო პარტიის და 14 საუკეთესო დასასრულის კრებული, რომელსაც „დროით გამოცდა“ ეწოდებოდა. როდესაც კასპაროვი [[1987]] წელს სევილიის მატჩისთვის ემზადებოდა, გამოვიდა მისი წიგნი „ორი მატჩი“, სადაც მოთხრობილი იყო მის საჩემპიონო მატჩზე და მატჩ-რევანშზე.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 479.</ref> ფართოდ გახდა ცნობილი კასპაროვის ავტობიოგრაფიული ნაშრომი „Child of Change“ („ცვლილებების შვილი“), რომელიც [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენაზე]], [[1987]] წელს გამოვიდა. კასპაროვმა ტექსტი ჟურნალისტ [[დონალდ ტელფორდი|დონალდ ტელფორდს]] უკარნახა, უკანასკნელმა კი მისი ლიტერატურული დამუშავება ჩაატარა.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 481—482.</ref> [[ედუარდ უინტერი]] თავის რეცენზიაში ყურადღებას აქცევს ფაქტების დამახინჯებასა და დამალვას, თუმცა, ახასიათებს წიგნს როგორც პროფესიონალურ ნაშრომს და პოტენციალურ ბესტსელერს.<ref>Winter, E. Kasparov’s [http://www.chesshistory.com/winter/extra/child.html Child of Change]. chesshistory.com (1987). Проверено 25 января 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> [[1989]] წელს, გამოჩნდა გადამუშავებული ვერსია რუსულ ენაზე; ამჯერად, წიგნის სახელი „ულიმიტო შერკინება“ იყო. [[2003]] წლის დასაწყისიდან, კასპაროვმა ჟურნალისტ და ჭადრაკის ოსტატ [[დიმიტრი პლისეცკი]]სთან ერთად გამოუშვა წიგნების სერია „ჩემი დიდებული წინამორბედები“, რომელიც შეიცავდა წარსულის გამოჩენილი მოჭადრაკეების დეტალურ ბიოგრაფიას და მათი პარტიების ანალიზს. ბოლო, მეხუთე ტომი, კარპოვის და კორჩნოის ბიოგრაფიით, [[2006]] წელს გამოვიდა. დადებით გამოხმაურებასთან ერთად, წიგნმა დაიმსახურა კრიტიკა ანალიზების კორექტული ატრიბუციის გარეშე „სესხების“ და გავრცელებული უზუსტობების ტირაჟირების გამო.<ref>Winter, E. [http://chesshistory.com/winter/extra/kasparov.html Kasparov and his Predecessors]. chesshistory.com (2003). Проверено 25 января 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref><ref>Greengard, M. [https://en.chessbase.com/columns/column.asp?pid=172 Garry Kasparov's Book of Matches]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}. ChessBase (1 сентября 2003). Проверено 25 января 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> სერიის მესამედან მეხუთე ტომში მითითებული იყო ბიბლიოგრაფია.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 485.</ref> [[2007]] წელს კასპაროვმა გამოაქვეყნა ორი წიგნი „70-იანების სადებიუტო რევოლუცია“ და „ჭადრაკი, როგორც ცხოვრბის მოდელი“. პირველ წიგნი, რომელიც მან პლისეცკისთან ერთად დაწერა, ეძღვნება სადებიუტო თეორიაში მომხდარ ცვლილებებს, რომელსაც ადგილი ჰქონდა 1970-იან წლებში. კასპაროვის აზრით, სადებიუტო სტრატეგია, იმ მომენტიდან, ხასიათდება კონკრეტული ვარიანტების დამუშავებისგან უნივერსალური სქემების შექმნისკენ გადასვლით. ზუსტად იმ პერიოდში გამოიმუშავებს ვარიანტები, რომლებიც არღვევდნენ ადრე არსებულ კანონებს.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 488—489.</ref> მეორე წიგნი ავტობიოგრაფიულ ხასიათს ატარებს; მასში კასპაროვი აღწერს, თუ როგორ იმოქმედა ჭადრაკმა მის მოღვაწეობაზე ბიზნესში და პოლიტიკაში. [[1999]] წელს კასპაროვმა დაწერა ოცდაორგვერდიან წინასიტყვაობა [[ანატოლი ფომენკო]]ს და [[გლებ ნოსოვსკი]]ს წიგნ „შესავალი ახალ ქრონოლოგიაში (ახლა რომელი საუკუნეა?)“.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 487.</ref> წიგნში აღწერილია ახალი ქრონოლოგიის თეორია, რომელსაც სამეცნიერო საზოგადოება ფსევდომეცნიერულად თვლის. კასპაროვმა, მთლიანობაში, მხარი დაუჭირა წიგნში აღწერილ იდეებს. მოგვიანებით, მან არაერთხელ განაცხადა, რომ ეჭვი ეპარება ისტორიულ მოვლენათა არსებული ქრონოლოგიის ჭეშმარიტებაში.<ref>См. в частности статью «История с географией» в журнале «Огонёк», № 21 (4696) и 22 (4697), май 2001, и [http://echo.msk.ru/programs/beseda/13028/ интервью] на радиостанции «Эхо Москвы», 4 января 2001.</ref> ალექსანდრე ნიკიტინის თქმით, კასპაროვი რაღაც მონაკვეთის განმავლობაში ფომენკოს ჯგუფს აფინანსებდა.<ref>Суров, Е. [http://chess-news.ru/node/450 Александр Никитин: «Поставьте рядом с Каспаровым по интеллекту кого-то из нынешних…] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140913034756/http://chess-news.ru/node/450 |date=2014-09-13 }}». chess-news.ru (12 ноября 2010). Проверено 19 октября 2014.</ref> მოგვიანებით, მას „ახალ ქრონოლიგიასთან“ დაკავშირებული იმედები გაუცრუვდა.<ref>Гордон, Д. [http://bulvar.com.ua/gazeta/archive/s48_62551/4992.html Интервью Каспарова журналу «Бульвар Гордона»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215804/http://bulvar.com.ua/gazeta/archive/s48_62551/4992.html |date=2017-10-19 }} // Бульвар Гордона. — 2 декабря 2008. — Вып. 48 (188).</ref> წიგნში „ჭადრაკი, როგორც ცხოვრების მოდელი“ კასპაროვი „ახალ ქრონოლიგიას“ აღარ ახსენებს.<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 488.</ref> [[2015]] წელს გამოვიდა კასპაროვის წიგნი „ზამთარი დგება: რატომ უნდა შევაჩეროთ პუტინი და თავისუფალი სამყაროს სხვა მტრები“, რომელშიც იგი აკრიტიკებს ვლადიმერ პუტინს და დასავლელ ლიდერებს, რომლებიც, კასპაროვის აზრით, არ აკეთებენ საკმარისს პუტინის საწინააღმდეგოდ. წიგნში კასპაროვმა იდეალად აღიარა [[რონალდ რეიგანი]], როგორც ადამიანი, რომელმაც შეიტანა ძირითადი წვლილი [[ცივი ომი|ცივ ომში]] გამარჯვებისთვის. წიგნში არის კასპაროვის მოწოდება მკითხველისდამი: დიქტატორთა მიმართებაში, უპირველეს ყოვლისა, მორალურ-ეთიკური ნორმებით ვიხელმძღვანელოთ. ჟურნალისტების მოსაზრებით, წიგნი „ცოცხლად“ და აგრესიულადაა დაწერილი, თუმცა, არის ზედაპირული და არასამართლიანი ანალიზის და შეფასების დროს.<ref>{{cite web|author=Schmemann, S.|title=‘Winter Is Coming,’ by Garry Kasparov|url=https://www.nytimes.com/2015/11/08/books/review/winter-is-coming-by-garry-kasparov.html?_r=0|date=8 ноября 2015|work=[[The New York Times]]|accessdate=2016-03-22}}</ref><ref>{{cite web|author=Dejevsky, M.|title=Winter Is Coming by Garry Kasparov, book review: A flawed yet vital look at Russian politics|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/winter-is-coming-by-garry-kasparov-book-review-a-flawed-yet-vital-look-at-russian-politics-a6740756.html|date=25 ноября 2015|work=[[The Independent]]|accessdate=2016-03-22}}</ref> == ბიზნეს-საქმიანობა == [[1990]] წლის აგვისტოში კასპაროვი გახდა რადიოსადგური „Эхо Москвы“-ს ერთ-ერთი თანადამფუძნებელი. კასპაროვი აგრეთვე ფლობდა აქციების საკმაოდ დიდ პაკეტს.<ref name="drugoigarri">{{cite web|url=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=553972|title=Другой Гарри Каспаров|date=12 марта 2005|publisher=Коммерсантъ|accessdate=2011-01-16|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mLQW1u?url=http://www.kommersant.ru/doc/553972|archivedate=2011-08-21}}</ref><ref>{{cite web|url=http://grani.ru/Society/Media/Freepress/m.3115.html|title=Алексей Венедиктов: «Я знаю, что за кошмар мучает Путина»|last=Подрабинек|first=М.|date=26 февраля 2002|publisher=Грани.ру|accessdate=2011-01-16|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mNTjHF?url=http://grani.ru/Society/Media/Freepress/m.3115.html|archivedate=2011-08-21}}</ref> [[1990]]-იანი წლების შუა პერიოდში, მან თავისი აქციები [[ვლადიმერ გუსინსკი]]ს მიჰყიდა. იმავე პერიოდში, დააარსა კომპანია „Каспаров-консалтинг“, რომელიც დაკავებული იყო ინვესტორების კონსულტაციით და ავიაგადაზიდვების ორგანიზაციით. კასპაროვი აგრეთვე გახდა საინვესტიციო ფონდ "Russia Growth Fund"-ის თანადამფუძნებელი და მმართველი.<ref name="drugoigarri"/> [[2001]] წელს განაცხადა, რომ წყვეტდა ბიზნეს-საქმიანობას [[რუსეთი|რუსეთში]] და აქტივები საზღვარგარეთ გაჰქონდა.<ref name="kaspprek">{{cite web|url=http://www.gazeta.ru/2002/12/30/kasparovoffl.shtml|title=Они сами пожирали деньги|author=Ейсков, А.|coauthors=Вранцева, Е.|date=30 декабря 2002|publisher=Газета.ру|accessdate=2011-03-31|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mQDJhc?url=http://www.gazeta.ru/2002/12/30/kasparovoffl.shtml|archivedate=2011-08-21}}</ref> [[1999]] წელს, ინტერნეტ-ბიზნესის მსოფლიო ბუმის დროს, კასპაროვმა და რამდენიმე ისრაელელმა ბიზნესმენმა დააარსა კომპანია „Kasparov Chess Online“. საიტზე, მომხმარებლებს შეეძლოთ გარკვეული საფასურის სანაცვლოდ ჭადრაკთან დაკავშირებული სერვისის მიღება. კომპანიისა და ინტერნეტ-პორტალის შექმნაზე დაიხარჯა 9 მილიონი [[აშშ დოლარი]]. [[2002]] წლის ბოლოში პორტალი დაიხურა დაფინანსების არარსებობის გამო, ხოლო კომპანიას, რომლის შენახვაც წამგებიანი იყო, ლიკვიდაცია ჩაუტარდა.<ref>Ейсков, А.; Вранцева, Е. [https://www.gazeta.ru/2002/12/30/kasparovoffl.shtml Они сами пожирали деньги.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200929041823/https://www.gazeta.ru/2002/12/30/kasparovoffl.shtml |date=2020-09-29 }} Газета.ру (30 декабря 2002). Проверено 31 марта 2011. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref><ref>Доспехов, А. [https://www.kommersant.ru/doc/1300596 Гарри Каспаров не сядет за доску в Израиле] // Коммерсантъ. — 9 января 2003. — Вып. 1/Ч (2604).</ref> აგრეთვე გამოიცა საჭადრაკო პროგრამები, რომელთა შექმნაშიც კასპაროვმა მონაწილეობა მიიღო და რომლებიც მის სახელს იყენებენ: * [[Kasparov's Gambit]] — შექმნა კომპანია „[[Heuristic Software]]“-მა, გამოსცა „[[Electronic Arts]]“-მა [[1993]] წელს. პლატფორმა — „[[DOS]]“.<ref>[http://www.mobygames.com/game/kasparovs-gambit Kasparov’s Gambit], MobyGames, Juny 27, 2001</ref> * [[Virtual Kasparov]] — შექმნა და გამოსცა „[[Titus Software]]“ [[2001]] წელს. პლატფორმა — „[[Playstation (კონსოლი)|Playstation]]“, „[[Game Boy Advance]]“.<ref>[http://gameboy.ign.com/articles/357/357697p1.html Virtual Kasparov Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110613221133/http://gameboy.ign.com/articles/357/357697p1.html |date=2011-06-13 }} Steve Butts, IGN, April 19, 2002</ref><ref>[http://gameboy.ign.com/articles/370/370305p1.html Chessmaster Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110613221143/http://gameboy.ign.com/articles/370/370305p1.html |date=2011-06-13 }} Steve Butts, IGN, September 6, 2002</ref> * [[ჭადრაკი გარი კასპაროვთან ერთად]] (Kasparov Chessmate) — შექმნა „[[The Learning Company]]“-მ, გამოსცა „[[Jamdat Mobile]]“-მა [[2003]] წელს. პლატფორმა — „[[MS Windows]]“, „[[Palm OS]]“, „[[Mac OS]]“.<ref>Brown, Damon, [http://uk.gamespot.com/mobile/puzzle/kasparovchessmate/review.html?om_act=convert&om_clk=gssummary&tag=summary;review Kasparov Checkmate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120523180222/http://uk.gamespot.com/mobile/puzzle/kasparovchessmate/review.html?om_act=convert&om_clk=gssummary&tag=summary;review |date=2012-05-23 }} {{Архивировано|url=https://www.webcitation.org/5zW0mwh1P?url=http://uk.gamespot.com/mobile/puzzle/kasparovchessmate/review.html?om_act=convert |date=2011-06-17 }}, ''GameSpot'', June 16, 2004</ref><ref>Horn, Steven [http://uk.wireless.ign.com/articles/402/402596p1.html E3 2003: JAMDAT Acquires Hexacto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713004747/http://uk.wireless.ign.com/articles/402/402596p1.html |date=2011-07-13 }} [https://www.webcitation.org/5zW0s69B9? webarchive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114083901/http://www.webcitation.org/5zW0s69B9 |date=2012-11-14 }}url=http://uk.wireless.ign.com/articles/402/402596p1.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713004747/http://uk.wireless.ign.com/articles/402/402596p1.html |date=2011-07-13 }} |date=2011-06-17 }}, ''IGN'', May 14, 2003</ref> სხვადასხვა დროს, კასპაროვმა მიიღო „[[Pepsi]]“-ს, „[[Altavista]]“-ს და „[[ING]]“-ს სარეკლამო რგოლებში.<ref>{{cite web|url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=6958|title=Garry Kasparov as you have never seen him before|date=21 января 2011|publisher=ChessBase|accessdate=2011-03-28|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mY8Uqf?url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=6958|archivedate=2011-08-21}}</ref> [[2010]] წელს, კასპაროვის თქმით, მისი შემოსავლის ძირითადი წყარო ლექციების კითხვა იყო.<ref>{{cite web|url=http://www.chita.ru/guest/kasparov/|title=Ответы Гарри Каспарова|date=март 2010|publisher=Чита.ру|accessdate=2011-03-28|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mYr52Q?url=http://www.chita.ru/guest/kasparov/|archivedate=2011-08-21}}</ref>. == პირადი ცხოვრება == კასპაროვი სამჯერ იყო დაქორწინებული. შვილი მას სამივე მეუღლისკან ჰყავს. [[1989]] წელს იგი დაქორწინდა [[მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიური ფაკულტეტის დამთავრებულ და გიდ-თარჯიმან მარია არაპოვაზე, რომელიც მან სამი წლით ადრე გაიცნო. [[1992]] წელს მათ გაუჩნდათ ქალიშვილი პოლინა, [[1993]] წელს კი ისინი დაშორდნენ. მოგვიანებით, მარია და პოლინა [[აშშ]]-ში გადავიდნენ. [[1996]] წელს კასპაროვი დაქორწინდა 18 წლის ეკონომოკის ფაკულტეტის სტუტენტ იულია ვოვკზე. იმავე წლის ბოლოს, მათ გაუჩნდათ ვაჟი ვადიმი. [[2005]] წელს მეუღლეები დაშორდნენ. [[1984]]-[[1986]] წლებში კასპაროვს ჰქონდა რომანი მსახიობ მარინა ნეელოვასთან.<ref>''Линдер И. М., Линдер В. И.'' Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 32.</ref> ზოგიერთი წყაროს თანახმად, კასპაროვი ნეელოვას შვილის, ვერონიკას (დ. [[1987]]) მამაა. წიგნ „ცვლილებათა შვილში“ კასპაროვი ამას უარყოფს.<ref>Garri Kasparov, Donald Trelford. Child of Change. — Hutchinson, 1987. — 243 p. — ISBN 9780091727222., цит. по: Раззаков, Ф. Как любят кумиры. Звёздные романы. Нежность. — М.: Эксмо, 2010. — 624 с. — ISBN 978-5-699-38925-4.</ref> მოგვიანებით მიცემულ ინტერვიუებში, კასპაროვი ამ კითხვაზე კონკრეტულ პასუხს არ სცემდა. ნეელოვას ამ თემასთან დაკავშირებით საჯარო კომენტარი არასოდეს გაუკეთებია.<ref>Гордон, Д. [http://bulvar.com.ua/gazeta/archive/s48_62551/4992.html Интервью Каспарова журналу «Бульвар Гордона» // Бульвар Гордона] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215804/http://bulvar.com.ua/gazeta/archive/s48_62551/4992.html |date=2017-10-19 }}. — 2 декабря 2008. — Вып. 48 (188).</ref> [[2005]] წელს კასპაროვი დაქორწინდა სანქტ-პეტერბურგელ დარია ტარასოვაზე. [[2006]] წელს მათ გაუჩნდათ ქალიშვილი აიდა,<ref>Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. — С. 32—36</ref> ხოლო [[2015]] წლის 6 ივლისს ვაჟი ნიკოლოზი.<ref>[https://twitter.com/Kasparov63/status/619930794715430913 Твиттер Гарри Каспарова]</ref> კასპაროვი ფლობს უძრავ ქონებას [[მოსკოვი|მოსკოვში]], [[სანქტ-პეტერბურგი|სანქტ-პეტერბურგში]], [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] და [[ნიუ-ჯერსი]]ში.<ref>Malle, Chloe. [http://observer.com/real-estate/ Kasparov to Upper West Side]. The New York Observer (2 декабря 2009). Проверено 25 декабря 2010. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref><ref>Гарри Каспаров. [http://gidepark.ru/user/57210985/article/53500 Часто задаваемые вопросы]{{Dead link|date=ნოემბერი 2024 |bot=InternetArchiveBot }}. Часть 2.. Архивировано 21 августа 2011 года.</ref> [[2013]] წელს კასპაროვმა შეიტანა განაცხადი [[ლატვია|ლატვიის]] მოქალაქეობის მიღებაზე, თუმცა, უარი მიიღო.<ref>[http://rus.delfi.lv/news/daily/abroad/kasparov-poprosil-grazhdanstvo-horvatii.d?id=44197623 Каспаров попросил гражданство Хорватии]. DELFI (9 февраля 2014). Проверено 9 декабря 2014.</ref> [[2014]] წლის თებერვალში მიიღო ხორვატიის მოქალაქეობა, სადაც ფლობს სახლს ქალაქ [[მაკარსკა]]ში.<ref>Myers, S. L. [https://www.nytimes.com/2014/08/10/magazine/garry-kasparov.html?_r=0 Vladimir Putin’s Chess-Master Nemesis]. The New York Times (6 августа 2014). Проверено 9 декабря 2014.</ref> == ჯილდოები და პრემიები == * „საჭადრაკო ოსკარი“ — 1982—1983, 1985—1988, 1995—1996, 1999, 2001—2002 წლებში. * „[[შრომის წითელი დროშის ორდენი]]“ ([[1987]] წლის 25 მაისი) — საბჭოთა საჭადრაკო სკოლის განვითარებაში შეტანილი შემოქმედებითი წვლილისთვის. * „[[ალის დამცველი]]“ — უსაფრთხოების პოლიტიკის ცენტრის ([[აშშ]]) ჯილდო, [[1991]]. * „[[ხალხთა მეგობრობის ორდენი]]“ ([[1994]] წლის 6 იანვარი) — გამორჩეული სპორტული მიღწევებისთვის და საჭადრაკო ხელოვნებაში შეტანილი დიდი წვლილისთვის. * „[[ხორვატული ვარვსკვლავის ორდენი ფრანო ბუჩარას სახით]]“ ([[ხორვატია]], [[1995]]) — განსაკუთრებული დამსახურებებისთვის სპორტში. == სპორტული შედეგები == === ტურნირები === წყარო:<ref name="linder507-510">''Линдер И. М., Линдер В. И.'' Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 507—510.</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !წელი ||ქალაქი ||ტურნირი ||+ || − ||= ||შედეგი ||ადგილი |- |[[1975]] ||align="left"|[[ვილნიუსი]] ||align=left|სსრკ-ს ჩემპიონატი ჭაბუკთა შორის ||4 ||2 ||3 ||5½/9 ||8—10 |- |[[1976]] ||align="left"|[[თბილისი]] ||align=left|სსრკ-ს ჩემპიონატი ჭაბუკთა შორის ||5 ||0 ||4 ||7/9 ||1 |- | ||align="left"|[[ვატინი]] ||align=left|მსოფლიოს ჩემპიონატი კადეტთა შორის (18 წლამდე)||5 ||2 ||2 ||6/9 ||3—6 |- |[[1977]] ||align="left"|[[რიგა]] ||align=left|სსრკ-ს ჩემპიონატი ჭაბუკთა შორის ||8 ||0 ||1 ||8½/9 ||1 |- | ||align="left"|[[კან-სუნ-მიერი]] ||align=left|სოფლიოს ჩემპიონატი კადეტთა შორის (18 წლამდე)||6½ ||2 ||3 ||7/11 ||3 |- |[[1978]] ||align="left"|[[მინსკი]] ||align=left|სოკოლსკის მემორიალი ||11 ||2 ||4 ||13/17 ||1 |- | ||align="left"|[[დაუგავპილსი]] ||align=left|სსრკ-ს ჩემპიონატი (ნახევარფინალი)||6 ||1 ||6 ||9/13 ||1 |- | ||align="left"|[[თბილისი]] ||align=left|სსრკ-ს ჩემპიონატი, 1978 ||4 ||4 ||9 ||8½/17 ||9 |- |[[1979]] ||align="left"|[[ბანია-ლუკა]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||8 ||0 ||7 ||11½/15 ||1 |- | ||align="left"|[[მინსკი]] ||align=left|სსრკ-ს ჩემპიონატი, 1979 ||6 ||3 ||8 ||10/17 ||3—4 |- |[[1980]] ||align="left"|[[ბაქო]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||8 ||0 ||7 ||11½/15 ||1 |- | ||align="left"|[[დორტმუნდი]] ||align=left| მსოფლიოს ჩემპიონატი იუნიორთა შორის (20 წლამდე) ||8 ||0 ||5 ||10½/13||1 |- |[[1981]] ||align="left"|[[მოსკოვი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||3 ||1 ||9 ||7½/13||2—4 |- | ||align="left"|[[ტილბურგი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||3 ||3 ||5 ||5½/11 ||6—8 |- | ||align="left"|[[ბიშკეკი|ფრუნზა]] ||align=left|სსრკ-ს ჩემპიონატი, 1981 ||10 ||2 ||5 ||12½/17 ||1—2 |- | ||align="left"|[[ბუგოინო]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||6 ||0 ||7 ||9½/13 ||1 |- |[[1982]] ||align="left"|[[მოსკოვი]] ||align=left|საზონათშორისო ტურნირი, [[1982]] ||7 ||0 ||6 ||10/13 ||1 |- | ||align="left"|[[ნიკშიჩი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||9 ||1 ||4 ||11/14 ||1 |- | ||align="left"|[[ბრიუსელი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||6 ||1 ||3 ||7½/10 ||1 |- |[[1987]] ||align="left"|[[ბრიუსელი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი || || || ||8½/11 ||1—2 |- |[[1988]] ||align="left"|[[ამსტერდამი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||6 ||0 ||6 ||9/12 ||1 |- | ||align="left"|[[ბელფორი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||9 ||1 ||5 ||11½/15 ||1 |- | ||align="left"|[[მოსკოვი]] ||align=left|სსრკ-ს ჩემპიონატი, 1988 ||6 ||0 ||11 ||11½/17 ||1—2 |- | ||align="left"|[[რეიკიავიკი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||6 ||1 ||10 ||11/15 ||1 |- |[[1989]] ||align="left"|[[ბარსელონა]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||7 ||1 ||8 ||11/16 ||1—2 |- | ||align="left"|[[შელეფტეო]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||4 ||0 ||11 ||9½/15 ||1—2 |- | ||align="left"|[[ტილბურგი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||10 ||0 ||4 ||12/14 ||1 |- | ||align="left"|[[ბელგრადი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი || || || ||9½/11 ||1 |- |[[1990]] ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||6 ||1 ||4 ||8/11 ||1 |- |[[1991]] ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||6 ||1 ||6 ||9/13 ||2 |- | ||align="left"|[[ამსტერდამი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||2 ||0 ||7 ||5½/9 ||3—4 |- | ||align="left"|[[ტილბურგი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||7 ||1 ||6 ||10/14 ||1 |- | ||align="left"|[[რეჯო-ნელ-ემილია]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||3 ||1 ||5 ||5½/9||2—3 |- |[[1992]] ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||7 ||0 ||6 ||10/14 ||1 |- | ||align="left"|[[დორტმუნდი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||5 ||2 ||2 ||6/9 ||1—2 |- |[[1993]] ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||7 ||0 ||6 ||10/13 ||1 |- |[[1994]] ||align="left"|[[ამსტერდამი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||3 ||1 ||2 ||4/6 ||1 |- | ||align="left"|[[ნოვგოროდი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||4 ||0 ||6 ||7/10 ||1—2 |- | ||align="left"|[[ჰორგენი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||6 ||0 ||5 ||8½/11 ||1 |- |[[1995]] ||align="left"|[[რიგა]] ||align=left|ტალის მემორიალი ||5 ||0 ||5 ||7½/10 ||1 |- | ||align="left"|[[ჰორგენი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||1 ||1 ||8 ||5/10 ||5 |- | ||align="left"|[[ნოვგოროდი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||4 ||0 ||5 ||6½/9 ||1 |- | [[1996]] ||align="left"|[[ამსტერდამი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||5 ||1 ||3 ||6½/9 ||1—2 |- | ||align="left"|[[დოს-ერმანასი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||3 ||1 ||5 ||5½/9 ||3—4 |- | ||align="left"|[[ლას-პალმასი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||3 ||0 ||7 ||6½/10 ||1 |- |[[1997]] ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||7 ||1 ||3 ||8½/11 ||1 |- | ||align="left"|[[ნოვგოროდი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||4 ||1 ||5 ||6½/10 ||1 |- | ||align="left"|[[ტილბურგი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||6 ||1 ||4 ||8/11 ||1—3 |- |[[1998]] ||align="left"|[[თელ-ავივი]] ||align=left|სეანსი ისრაელის ნაკრებთან || || || ||7/8 || |- | ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||1 ||0 ||11 ||6½/12 ||3—4 |- |[[1999]] ||align="left"|[[ვეიკ-ან-ზე]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||8 ||1 ||4 ||10/13 ||1 |- | ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||7 ||0 ||7 ||10½/14 ||1 |- | ||align="left"|[[სარაევო]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||5 ||0 ||4 ||7/9 ||1 |- |[[2000]] ||align="left"|[[ვეიკ-ან-ზე]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||6 ||0 ||7 ||9½/13 ||1 |- | ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||2 ||0 ||8 ||6/10 ||1 |- | ||align="left"|[[სარაევო]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||6 ||0 ||5 ||8½/11 ||1 |- |[[2001]] ||align="left"|[[ვეიკ-ან-ზე]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||5 ||0 ||8 ||9/13 ||1 |- | ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||5 ||0 ||5 ||7½/10 ||1 |- | ||align="left"|[[ნურ-სულთანი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||4 ||0 ||6 ||7/10 ||1 |- |[[2002]] ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||4 ||0 ||8 ||8/12 ||1 |- |[[2003]] ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||2 ||1 ||9 ||6½/12 ||3—4 |- |[[2004]] ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||1 ||0 ||11 ||6½/12 ||2—3 |- | ||align="left"|[[მოსკოვი]] ||align=left|რუსეთის ჩემპიონატი, 2004 ||5 ||0 ||5 ||7½/10 ||1 |- |[[2005]] ||align="left"|[[ლინარესი]] ||align=left|საერთაშორისო ტურნირი ||5 ||1 ||6 ||8/12 ||1 |} === მატჩები === წყარო:<ref>''Линдер И. М., Линдер В. И.'' Гарри Каспаров. Жизнь и игра. С. 510—511.</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !წელი ||ქალაქი ||შეჯიბრი ||+ || − ||= ||შედეგი |- |[[1983]] ||align="left"|[[მოსკოვი]] ||align=left|პრეტენდენტთა მეოთხედფინალური მატჩი ალექსანდრე ბელიავსკისთან ||4 ||1 ||4 ||6:3 |- | ||align="left"|[[ლონდონი]] ||align=left|პრეტენდენტთა ნახევარფინალური მატჩი ვიქტორ კორჩნოისთან ||4 ||1 ||6 ||7:4 |- |[[1984]] ||align="left"|[[ვილნიუსი]] ||align=left|პრეტენდენტთა ფინალური მატჩი ვასილი სმისლოვთან ||4 ||0 ||9 ||8½:4½ |- |[[1984]]/[[1985|85]] ||align="left"|[[მოსკოვი]] ||align=left|მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის ანატოლი კარპოვთან (შეჩერებული)||3 ||5 ||40 ||23:25 |- |[[1985]] ||align="left"|[[ჰამბურგი]] ||align=left|მატჩი [[რობერტ ჰაბნერი|რობერტ ჰაბნერთან]] ||3 ||0 ||3 ||4½:1½ |- | ||align="left"|[[ბელგრადი]] ||align=left|მატჩი [[ულფ ანდერსონი|ულფ ანდერსონთან]] ||2 ||0 ||4 ||4:2 |- | ||align="left"|[[მოსკოვი]] ||align=left|მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის ანატოლი კარპოვთან ||5 ||3 ||16 ||13:11 |- | ||align="left"|[[ჰილვერსამი]] ||align=left|მატჩი იან ტიმანთან ||3 ||1 ||2 ||4:2 |- |[[1986]] ||align="left"|[[ბაზელი]] ||align=left|მატჩი ენტონი მეილსთან ||5 ||0 ||1 ||5½:½ |- | ||align="left"|[[ლონდონი]]/[[ლენინგრადი]] ||align=left|მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის ანატოლი კარპოვთან ||5 ||4 ||15 ||12½:11½ |- | [[1987]] ||align="left"|[[სევილია]] ||align=left|მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის ანატოლი კარპოვთან ||4 ||4 ||16 ||12:12 |- |[[1989]] ||align="left"|[[ნიუ-იორკი]] ||align=left|მატჩი კომპიუტერ „[[Deep Thought]]“-თან ||2 ||0 ||0 ||2:0 |- | [[1990]] ||align="left"|[[ნიუ-იორკი]]/[[ლიონი]] ||align=left|მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის ანატოლი კარპოვთან ||4 ||3 ||17 ||12½:11½ |- | [[1993]] ||align="left"|[[ლონდონი]] ||align=left|მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის ნაიჯელ შორტთან („პსა“-ს ვერსიით) ||6 ||1 ||13 ||12½:7½ |- | [[1995]] ||align="left"|[[ლონდონი]] ||align=left|მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის ვიშვანატან ანანდთან („პსა“-ს ვერსიით) ||4 ||1 ||13 ||10½:7½ |- |[[1996]] ||align="left"|[[ფილადელფია]] ||align=left|მატჩი კომპიუტერ „[[Deep Blue]]“-სთან ||3 ||1 ||2 ||4:2 |- | [[1997]] ||align="left"|[[ნიუ-იორკი]] ||align=left|მატჩი კომპიუტერ „[[Deep Blue]]“-სთან ||1 ||2 ||3 ||2½:3½ |- | [[2000]] ||align="left"|[[ლონდონი]] ||align=left|მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის ვლადიმერ კრამნიკთან („პსა“-ს ვერსიით) ||0 ||2 ||13 ||6½:8½ |- |[[2003]] ||align="left"|[[ნიუ-იორკი]] ||align=left|მატჩი კომპიუტერულ პროგრამა „[[Deep Junior]]“-თან ||1 ||1 ||4 ||3:3 |- | ||align="left"|[[ნიუ-იორკი]] ||align=left|მატჩი კომპიუტერულ პროგრამა „[[Deep Fritz]]“-თან ||1 ||1 ||2 ||2:2 |- |[[2009]] ||align="left"|[[ვალენსია]] ||align=left|მატჩი სწრაფ ჭადრაკში და ბლიცში ანატოლი კარპოვთან || || || ||9:3 |} === საჭადრაკო ოლიმპიადები === გარი კასპაროვმა მონაწილეობა მიიღო რვა ოლიმპიადაში. ოთხჯერ საბჭოთა კავშირის, ოთხჯერ კი [[რუსეთი]]ს შემადგენლობაში. [[1980]] წელს იგი იყო მეორე სათადარიგო მოთამაშე, [[1982]] წელს თამაშობდა მეორე დაფაზე, ხოლო დანარჩენ ოლიმპიადებზე პირველ.<ref name="linder507-510"/><ref>{{cite web|url=http://www.olimpbase.org/players/ssimw2af.html|title=Kasparov, Garry|work=OlimpBase|lang=en|description=Результаты на шахматных олимпиадах|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mcRrPH?url=http://www.olimpbase.org/players/ssimw2af.html|archivedate=2011-08-21}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !წელი ||ქალაქი ||ოლიმპიადის ნომერი ||+ ||− ||= ||შედეგი || გუნდის ადგილი || პირადი ადგილი |- |[[1980]] ||align=left|[[ვალეტა]] ||align=left|XXIV ||8 ||1 ||3 ||9½/12 ||1 ||3 |- |[[1982]] ||align=left|[[ლუცერნი]] ||align=left|XXV ||6 ||0 ||5 ||8½/11 ||1 ||3 |- |[[1986]] ||align=left|[[დუბაი]] ||align=left|XXVII ||7 ||1 ||3 ||8½/11 ||1 ||1 |- |[[1988]] ||align=left|[[სალონიკი]] ||align=left|XXVIII ||7 ||0 ||3 ||8½/10 ||1 ||1 |- |[[1992]] ||align=left|[[მანილა]] ||align=left|XXX ||7 ||0 ||3 ||8½/10 ||1 ||1 |- |[[1994]] ||align=left|[[მოსკოვი]] ||align=left|XXXI ||4 ||1 ||5 ||6½/10 ||1 ||17 |- |[[1996]] ||align=left|[[ერევანი]] ||align=left|XXXII ||5 ||0 ||4 ||7/9 ||1 ||2 |- |[[2002]] ||align=left|[[ბლედი]] ||align=left|XXXV ||6 ||0 ||3 ||7½/9 ||1 ||4 |} === ევროპის გუნდური ჩემპიონატები === კასპაროვმა მონაწილეობა მიიღო ევროპის ორ ჩემპიონატზე: [[1980]] წელ, სსრკ-ს ნაკრებში მეორე სათადარიგოს რანგში და [[1992]] წელს, უკვე [[რუსეთი]]ს სახელით, პირველ დაფაზე.<ref>{{cite web|url=http://www.olimpbase.org/playerse/ssimw2af.html|title=Kasparov, Garry|work=OlimpBase|lang=en|description=Результаты на командных чемпионатах Европы|archiveurl=https://www.webcitation.org/615mdDoMr?url=http://www.olimpbase.org/playerse/ssimw2af.html|archivedate=2011-08-21}}</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !წელი ||ქალაქი ||+ ||− ||= ||შედეგი || გუნდის ადგილი || პირადი ადგილი |- |[[1980]] ||align=left|[[სკარა (შვედეთი)|სკარა]] ||5 ||0 ||1 ||5½/6 ||1 ||1 |- |[[1992]] ||align=left|[[დებრეცენი]] ||4 ||0 ||4 ||6/8 ||1 ||1 |- |colspan=2 | || 9 ||0 ||5 ||82.1 % ||colspan=2 | |} == გარი კასპაროვის ბიბლიოგრაფია == * Сицилианская защита. Схевенинген / в соавторстве с А. С. Никитиным. — М.: Физкультура и спорт, 1984. — 240 с. — (Теория дебютов). (''სიცილური დაცვა. სხევენინგენი / ა. ნიკიტინთან თანაავტორობაში. მოსკოვი, გამომცემლობა „Физкультура и спорт“, 1984. 240 გვ.'') * Испытание временем. Баку : Азернешр, 1985. 297 с. (''გამოცდა დროით. ბაქო. 1985, 297 გვ.) * Child of Change. — United States Chess Federation, 1987. — 256 p. — ISBN 978-0091727222 ''(ცვლილებათა შვილი. აშშ-ის ჭადრაკის ფედერაცია. 1987, 256 გვ.)'' * Два матча : Матч и матч-реванш на первенство мира. Москва : Физкультура и спорт, 1987. 254, [2] с., [16] л. ил. ''(ორი მატჩი : მატჩი და მატჩ-რევანში მსოფლიოს პირველობისთვის. მოსკოვი, ფიზკულტურა და სპორტი, 1987. 245 გვ.)'' * Безлимитный поединок. Москва : Физкультура и спорт, 1989. 190, [2] с., [24] л. ил. ISBN 5-278-00297-2. (2-е изд.: Москва : Интербук, 1990. 189, [3] с., [8] л. ил. ISBN 5-7664-0144-2.) (''ულიმიტო შერკინება. მოსკოვი, ფიზკულტურა და სპორტი, 1989. 190 გვ/ მეორე გამოცემა: მოსკოვი, ინტერბუკი, 1990, 189 გვ.)'' * Мои великие предшественники. Москва : РИПОЛ Классик, 2003—2006. (Великие шахматисты мира): ''(ჩემი დიდებული წინამორბედები, მოსკოვი, 2003-2006)'' # От Стейница до Алехина. 2003. 508 с., [16] л. ил. ISBN 5-7905-1997-0. (Доп. тираж 2005). ''(სტეინიციდან ალიოხინამდე)'' # От Эйве до Таля. 2003. 526, [1] с., [32] л. ил. ISBN 5-7905-1996-2. ''(ეივედან ტალამდე)'' # От Петросяна до Спасского. 2004. 381, [1] с., [24] л. ил. ISBN 5-7905-2979-8. ''(პეტროსიანიდან სპასკიმდე)'' # Фишер и звёзды Запада. 2005. 542, [1] с., [24] л. ил. ISBN 5-7905-3317-5. ''(ფიშერი და დასავლეთის ვარვსკვლავები)'' # Карпов и Корчной. 2006. 526, [1] с., [24] л. ил. ISBN 5-7905-4206-9. ''(კარპოვი და კორჩნოი)'' * Позиция. Москва: ОГИ, 2005. ISBN 5-94282-353-7, 9785942823535 ''(პოზიცია. 2005, მოსკოვი)'' * Дебютная революция 70-х. Москва : РИПОЛ классик, 2007. 443, [3] с. (Современные шахматы). ISBN 978-5-7905-5078-2. ''(70-იანების სადებიუტი რევოლუცია. 2007, მოსკოვი)'' * How Life Imitates Chess: Making the Right Moves, from the Board to the Boardroom. — New York: Bloomsbury USA, 2007. — 240 p. — ISBN 978-1596913875. ''(როგორ მოქმედებს ჭადრაკი ცხოვრებაზე: სწორი სვლების გაკეთება, დაფიდან სხდომის დარბაზამმდე)'' (რუსული თარგმანი — Шахматы как модель жизни. — М.: Эксмо, 2007. — ISBN 978-5-699-22620-7.) * Великое противостояние. Мои поединки с Анатолием Карповым. В 3 томах. ''(დიდებული დაპირისპირება. ჩემი დუელი ანატოლი კარპოვთან. სამ ტომში)'' Том 1. 1975—1985 . Москва : Рипол 448 с.: 32 c. ил. 496 с. ISBN 978-5-386-00946-5 (в сотрудничестве с Дмитрием Плисецким) Том 2. 1986—1987. Москва : Рипол классик, 2009, 496 с. ISBN 978-5-386-01673-9 Том 3. 1988—2009 Москва : Рипол классик, 2009. ISBN 978-5-386-01673-9 * Winter Is Coming: Why Vladimir Putin and the Enemies of the Free World Must Be Stopped. — New York: PublicAffairs, 2015. — 320 p. — ISBN 978-1610396202. ''(ზამთარი დგება: რატომ უნდა შევაჩეროთ ვლადიმერ პუტინი და თავისუფალი მსოფლიოს მტრები)'' * Deep Thinking: Where Machine Intelligence Ends and Human Creativity Begins. — New York: PublicAffairs, 2017. — 304 p. — ISBN 978-1610397865. ''(ღრმა ფიქრი: სად მთავრდება მანქანათა ჭკუა და იწყება ადამიანთა შემოქმედება)'' == ლიტერატურა == {{refbegin}} * Васильев Ю. А. Диалоги с Каспаровым. — М.: Терра-спорт, 2001. — 239, [1] с. — (Библиотечка «Спорт-Экспресс»). — ISBN 5-93127-150-3. * Гуфельд Э. Е. Гарри Каспаров. — Тбилиси: Ганатлеба, 1987. — [8] л. ил.; 230, [1] с. * Линдер И. М., Линдер В. И. Гарри Каспаров. Жизнь и игра. — М.: АСТ, 2009. — 512 с. — ISBN 978-5-17-057379-0. * Никитин А. С. С Каспаровым ход за ходом, год за годом. — М., 1964, 1998. — [4] л. ил.; 349 с. * Суэтин, А. С. Столь долгое противоборство. — М.: Московский рабочий, 1989. — 224 с. — ISBN 5-239-00612-1. * Keene, R. How to Beat Gary Kasparov. — Hardinge Simpole Pub., 2002. — 196 p. — ISBN 9781843820611. * Stohl, I. Garry Kasparov's Greatest Chess Games. — Gambit, 2005. — Т. I. — 318 p. — ISBN 9781904600329. * Stohl, I. Garry Kasparov's Greatest Chess Games. — Gambit, 2006. — Т. II. — 349 p. — ISBN 9781904600435. {{refend}} == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი = Garry Kasparov|გარი კასპაროვი |მეტავიკი = }} * [http://www.kasparov.ru/ გარი კასპაროვის ინტერნეტ-გაზეთი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140313210117/http://www.kasparov.ru/ |date=2014-03-13 }} * [http://www.rufront.ru/ გაერთიანებული სამოქალაქო ფრონტის ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050610022403/http://www.rufront.ru/ |date=2005-06-10 }} * [http://ratings.fide.com/card.phtml?event=4100018 კასპაროვის პროფილი, FIDE-ს საიტზე] * [http://ratings.ruchess.ru/people/123698 კასპაროვის პროფილი რუსეთის ჭადრაკის ფედერაციის საიტზე] * [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=15940 კასპაროვის პარტიები, chessgames.com] * [https://www.365chess.com/players/Garry_Kasparov გარი კასპაროვი, 365chess.com] * [http://www.olimpbase.org/players/ssimw2af.html კასპაროვის გამოსვლები საჭადრაკო ოლიმპიადებზე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111125005032/http://www.olimpbase.org/players/ssimw2af.html |date=2011-11-25 }} * [http://www.olimpbase.org/playerse/ssimw2af.html კასპაროვის გამოსვლები ევროპის გუნდურ ჩემპიონატებზე] * [http://www.wtharvey.com/kasp.html 75 კომბინაცია კასპაროვის პარტიებიდან] * [https://echo.msk.ru/guests/2121/ რადიო ''Эхо Москвы'', სტუმრად გარი კასპაროვი] * [http://chess-news.ru/node/20734 გარი კასპაროვი, ინტერაქტიული დიალოგი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160105223308/http://www.chess-news.ru/node/20734 |date=2016-01-05 }} == კომენტარები == {{Reflist|group=კომ.|30em}} == სქოლიო == <div style="height:250px; overflow:auto; padding:3px; border:1px solid #aaa;" class="scrollbox"> {{reflist|colwidth=30em}} </div> {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:კასპაროვი, გარი}} [[კატეგორია:რუსი მოჭადრაკეები]] [[კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ჭადრაკში]] [[კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები]] [[კატეგორია:დაბადებული 13 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1963]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები]] [[კატეგორია:საბჭოთა მოჭადრაკეები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები]] h48h0byraojoils6xmtwet1vynygjth 0 11559 5398029 4240669 2026-05-22T17:57:41Z Gergos10 173674 /* ოჯახი */ 5398029 wikitext text/x-wiki '''თეიმურაზ ვახტანგის ძე მუხრანბატონი''' (გ. [[1 ივლისი]], [[1625]]) — [[მუხრანბატონები]]ს სახლის უფროსი და [[შიდა ქართლი]]ს [[სადროშო]]ს [[სარდალი]] [[1580]]–[[1625]] წლებში. [[ვახტანგ V]]-ის მამა, [[გიორგი სააკაძე|გიორგი სააკაძის]] სიძე და მისი მომხრე. მონაწილეობდა [[ტაშისკარის ბრძოლა 1609|ტაშისკარისა]] და [[მარაბდის ბრძოლა 1625|მარაბდის ბრძოლებში]] (დაიღუპა მარაბდის მახლობლად). ==ოჯახი== თეიმურაზ მუხრანბატონს ცოლად ჰყავდა [[არაგვის საერისთავო|არაგვის ერისთავის]], [[ნუგზარ არაგვის ერისთავი]]ს ასული ანა, რომლისგანაც ეყოლა ექვსი შვილი: * [[ვახტანგ V]] (დ. 1618 – გ. 1675) * [[კონსტანტინე I (მუხრანბატონი)|კონსტანტინე I მუხრანბატონი]] (დ. 1622 – გ. 1667) * არჩილი (გ. 1637) * ერეკლე (გ. 1676) * დავითი (გ. 1631) * ლუარსაბი (გ. 1629) * დარეჯანი ==ლიტერატურა== * ''გვრიტიშვილი დ.,'' ფეოდალური საქართველოს სოციალური ურთიერთობის ისტორიიდან (ქართლის სათავადოები), თბ., 1955; {{ქსე|7|230-231|ჯამბურია მ.}} {{დაიწყე დაფა}} {{მემკვიდრეობის დაფა|წინამორბედი=[[ვახტანგ მუხრანბატონი|ვახტანგ I მუხრანბატონი]]<br>[[ერეკლე I მუხრანბატონი]] | ტიტული=[[მუხრანბატონები|მუხრანბატონი]] | წლები=[[1580]]–[[1625]] | შემდეგი=[[ქაიხოსრო მუხრანბატონი]]}} {{დაასრულე დაფა}} {{DEFAULTSORT:მუხრანბატონი, თეიმურაზ}} [[კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივლისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1625]] [[კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო|თეიმურაზ I]] [[კატეგორია:საქართველოს რეგენტები]] edrlhqw3axupoxli0jvut3y7ze36c50 0 14028 5398038 4356486 2026-05-22T18:05:09Z LukaBek 135660 სუბიექტური აზრი 5398038 wikitext text/x-wiki '''გიორგი (გიგლა) იასონის ძე ფირცხალავა''' (დ. [[15 სექტემბერი]], [[1922]], [[ფოთი]] ― გ. [[4 ივნისი]], [[1983]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] გრაფიკოსი, მოქანდაკე, კარიკატურისტი. საქართველოს სახალხო მხატვარი (1978). ==ბიოგრაფია== დაამთავრა [[თბილისის სამხატვრო აკადემია]] (1950), იყო [[ნიკოლოზ კანდელაკი (მოქანდაკე)| ნიკოლოზ კანდელაკის]] მოწაფე. 1941–1942 წლებში ფირცხალავამ პოლიტიკური კარიკატურების ბეჭდვა დაიწყო ჟურნალ „[[ნიანგი (ჟურნალი)|ნიანგში]]“, აგრეთვე ფრონტულ ფურცლებში „კომუნისტი“ და „[[ლახვარი]]“. 1950–1966 პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში, 1967 წლიდან თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. 1952 წლიდან თანამშრომლობდა ჟურნალ „კროკოდილში“. ფირცხალავას ნამუშევრებისათვის დამახასიათებელია საღი [[იუმორი]], მაღალპროფესიული ოსტატობა. განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა მისმა მახვილგონივრულმა კარიკატურებმა, მეგობრულმა შარჟებმა („ყვავილების მოყვარული“, 1960; „ბულდოგის შექმნა“, „არც ახლა იყიდი იატაკსაწმენდს?!“, ორივე 1961; „გაიცანით, ჩემი მეორე ნახევარი“, 1954 და სხვა). ფირცხალავა ავტორია ცნობილი სკულპტურული პორტრეტებისა („მოჭიდავე [[დავით ციმაკურიძე|დავით ციმაკურიძის]] პორტრეტი“, ბრინჯაო, 1953; „მოჭიდავე [[გივი კარტოზია]]ს პორტრეტი“, ბრინჯაო, 1956; „სტუდენტი გოგონას პორტრეტი“, ბრინჯაო, 1961), ფერწერული ტილოებისა („სოხუმი“, 1945, „ჩაქვი, ჩაის პლანტაცია“, 1945; ანზორ სალუქვაძის პორტრეტი, 1973 ყველა — მხატვრის კუთვნილება). გიორგი ფირცხალავას კარიკატურების კრებულები დაიბეჭდა თბილისსა (1967, 1971) და [[მოსკოვი|მოსკოვში]] (1968, 1982). ==ლიტერატურა== {{ქსე|10|332|}} ==პერიოდიკა== {{Refbegin}} * [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/199679/1/Lelo_1982_N249.pdf „გფ-60“. სპორტის დიდი სიყვარულით] // [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]], 29 დეკემბერი, 1982, № 249 (7310), გვ. 4. {{Refend}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Refbegin}} {{nplg ბიოგრაფია|00008872}} {{refend}} {{DEFAULTSORT:ფირცხალავა, გიორგი}} [[კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1922]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1983]] [[კატეგორია:ფირცხალავები|გ]] [[კატეგორია:ქართველი მხატვრები]] [[კატეგორია:ქართველი კარიკატურისტები]] [[კატეგორია:ფოთში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები]] 4xhsdx8d50e9bkctg4pkuwcg3bjam5u 0 16502 5398214 4942513 2026-05-23T03:03:11Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398214 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |რეგიონი = განჯა-ყაზახის რეგიონი {{!}}განჯა-ყაზახი }} '''განჯა''' ({{lang-az|Gəncə}}) (ძველ ქართულ და სომხურ მატეანეებში — ''განძა'') — [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანის]] სიდიდით მესამე ქალაქი. განჯას ყოფილი სახელწოდებია: ელიზავეტპოლი [[1804]]—[[1920]] წლებში, [[1920]]—[[1935]] წლებში განჯა, [[1935]]—[[1991]] წლებში კიროვაბადი. [[2010]] წელს ქალაქში გაიხსნა [[თურქეთი|თურქეთის რესპუბლიკის]] გენერალური საკონსულო. [[2014]] წელს გაიხსნა [[საქართველო|საქართველოს რესპუბლიკის]] გენერალური საკონსულო. ==ქალაქის სახელი== [[ფაილი:Gate of Ganja, Gelati Monastery.jpg|მარცხნივ|მინი|განჯის ჭიშკარი [[გელათის მონასტერი|გელათის მონასტერში]].]] ქალაქის დაარსების თარიღად მიიჩნევენ ჩვ.წ.-ის V საუკუნეს. სახელის „განჯა“ ეტიმოლოგიად მიიჩნევენ სპარსულ სიტყვას განჯ (گنج: „განძი“), ან თურქულ სიტყვას genç („ახალგაზრდა“). პირველი თეორია უფრო სიმართლესთან მიახლოებულად ითვლება, ვინაიდან ის რამდენიმე ძველ წყაროშია ამგვარად მოხსენიებული. ასევე ამ თეორიის მხარდამჭერთა მტკიცებით ქალაქი ამ ადგილას გაცილებით ადრე არსებობდა რეგიონში [[ისლამი]]ს შემოსვლამდე. [[1139]] წლის მიწისძვრისა და 1231 წლის მონღოლთა შემოსევის შემდეგ განჯის ხალხი ეკონომიკურ და კულტურულ დაქვეითებას განიცდის. ქალაქი ხელახლა აყვავდა [[სეფიანთა დინასტია|სეფიანთა დინასტიის]] გამეფების პერიოდში. მცირე ხნის განმავლობაში განჯას ''აბასაბადი'' ერქვა შაჰ [[აბას I (ირანი)|აბას I-ის]] პატივსაცემად. [[1747]] წელს განჯა დამოუკიდებელი [[განჯის სახანო]]ს დედაქალაქი ხდება. [[1804]] წლის 4 იანვარს [[პავლე ციციანოვი|პავლე ციციანოვმა]] ქალაქი შტურმით აიღო.<ref>[http://dlib.rsl.ru/viewer/01003825055#?page=51&view=list Кавказский календарь на 1845 годъ]</ref> [[1813]] წლის გულისტანის ხელშეკრულებით ქალაქი რუსების ხელში გადავიდა [[რუსეთ-ირანის ომი (1804-1813)|სპარსეთ-რუსეთის ომში]] სპარსების დამარცხების გამო. ამ პერიოდში მას ელიზავეტპოლი დაერქვა რუსეთის მეფე [[ალექსანდრე I (რუსეთი)|ალექსანდრე I-ის]] მეუღლის პატივსაცემად, საბჭოთა ეპოქაში კი ერქვა კიროვაბადი. განჯაში დაიბადა პოეტი [[ნიზამი განჯელი]]. განჯაში მდებარეობდა [[შამქორის სვეტი]]. == ისტორია == === დაარსების  წლები === განჯა დიდი აბრეშუმის გზაზე ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო შეიქმნა. პოსტ-მონღოლური ისტორიკოსი ჰამდე-ალლაჰ მუსტაფი ადასტურებს, რომ არაბული ქალაქი განჯა [[659]]-[[660]] წელს დაარსდა. „შირვანისა და დერბენტის ისტორიის“ („დერბენდ-ნამე“) მიხედვით, განჯა დაარსდა [[859]] წელს მუჰამედ ბინ ხალიდ ბინ იაზიდ ბინ მაშადის მიერ, იაზიდიდების არაბული საგვარეულოდან, რომლებიც აზერბაიჯანს, არ-რანსა და სომხეთს მართავდნენ. ითვლება, რომ ქალაქის ისლამური სახელის წარმოშობა დაკავშირებულია პეჰლევურ (შუასპარსულ) სიტყვასთან „განძ“, რაც „საგანძურს“, „მოსავლის შენახვის ადგილს“. სპარსული დასახელება მიუთითებს უფრო ძველი, წინაისლამური ქალაქის არსებობაზე.<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/ganja- GANJA]</ref> ქალაქის ტერიტორიაზე (ძველი განჯა), აღმოჩენილია ციხე კედლეები, კოშკები, ხიდების ნაშთები (XII - XIII საუკუნეები). ძველი განჯის ჩრდილო-აღმოსავლეთით არის საკულტო კომპლექსი გოი-იმამი ან სხვანაირად იმამზადე. ქალაქის ტერიტორიაზე დღესაც დგას ჯუმა-მეჩეთი, გუმბათოვანი საცხოვრებელი სახლები. განჯა ქვეყნის ცხოვრებაში, საერთაშორისო ვაჭრობაში, საზოგადოებრივ-ეკონომიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა. წარმოების განვითარებისთვის ყოველთვის არსებობდა კარგი ეკონომიკური პოტენციალი. რკინის, სპილენძის, თიხამიწოვანი და სხვა მაღაროები, რომლებიც განჯასთან ახლოს მდებარეობდა აწვდიდნენ ხელოსნებს ნედლეულს. განჯის, როგორც ქვეყნის დედაქალქის ჩამოყალიბებისთვის, მნიშვნელოვან ყურადღებას აქცევდნენ ქალაქის სამხედრო გაძლიერებას. უკვე ამ პერიოდში ააშენეს ციხე კედლები. [[IX საუკუნე|IX]]—[[X საუკუნე|X]] სს არაბული ხალიფატის დასუსტებით [[არანი|არანის]] ტერიტორიის ნაწილი შედიოდა [[შირვანშაჰი|შირვანშაჰთა]], [[საჯიდები|საჯიდთა]], [[სალარიდები|სალარიდთ]]<nowiki/>ა, რავადიდთა დინასტიათა ფეოდალურ სახელმწიფოებში. მე-10 საუკუნის შუა რიცხვებში, განჯა, რომელსაც სალარიდების ირანული დინასტია მართავდა, ქურთული დინასტიის [[შედადიანები|შედადიანების]] დედაქალაქი გახდა. ფადლუნ I-ის (895-1030) მეფობის დროს განჯა კიდევ უფრო გაძლიერდა. შედადიდებმა ააშენეს ციხე, სასახლეები, ხიდები, ქარავანსარაები და დაიწყეს ფულის მოჭრა. ქალაქის ირგვლივ ახალი, უფრო მყარი ციხე აშენდა. [[1063]] წელს შეიქმნა განჯის ცნობილი კარიბჭე. განჯა დიდი ცენტრი გახდა, მისი ტერიტორია გაფართოვდა, აშენდა ახალი კომერციული და სამრეწველო უბნები. აბრეშუმმა და პროდუქტებმა მყიდველების სიმპათია მოიპოვეს, არა მარტო ადგილობრივ ბაზრებზე, არამედ უცხოებზეც. === სელჩუკთა ეპოქა === [[ფაილი:Juma mosque in Ganja.jpg|მინი|ჯუმა-მეჩეთი განჯაში]] [[XI საუკუნე|XI]] საუკუნის შუა რიცხვებში არანზე თურქი სელჩუქები ლაშქრობდნენ. თავრიზის დაპყრობის შემდეგ [[თოღრულ-ბეგი|თოღრულ I]] განჯისკენ მიემართა. განჯის ემირი შავური შედადითთა დინასტიიდან დათანხმდა თოღრულ ბეგის ვასალი გამხდარიყო.  [[1086]] წელს სელჩუქთა მმართველმა მალიქ შაჰმა გაგზავნა მეთაური ბუგაი განჯაში. სელჩუქებმა ქალაქი დაიპყრეს. ომის დროს განჯის მმართველი ფალდუნ III ტყვედ აიყვანეს. ამით დასრულდა ქურთთა დინასტიის შედადიდების მმართველობა. მალიქ შაჰის ვაჟი გიას ად-დინ თაფარი გახდა განჯის მმართველი. [[XII საუკუნე|XII]] საუკუნის პირველ ნახევარში განჯაში ქართველები არაერთხელ შემოიჭრნენ, მონღოლების მიერ მის დაპყრობამდე ქალაქი საქართველოს ვასალი გახდა. [[1139]] წლის [[30 სექტემბერი|30 სექტემბერს]] მომხდარმა მიწისძვრამ ქალაქი გაანადგურა. მიწისძვრის შედეგად, ამ ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ტბები. ქართველი მეფე [[დემეტრე I]] ქალაქს თავს დაესხა. ქართველებმა ბევრი განძი წაიღეს, ასევე ცნობილი [[განჯისკარი]], რომელიც დღესდღეობით [[გელათის მონასტერი|გელათის მონასტერში]] ინახება. [[ილდეღიზიდები|ილდეღიზიდების]] სახელმწიფოს შექმნით განჯა გახდა არანის მმართველთა რეზიდენცია. [[1225]] წელს განჯას იპყრობს ხორეზმშაჰ ჯალალ ადინი და [[1231]] წლამდე მართავდა მას. [[ჯალალედინი|ჯალალედინის]] მმართველობა გამოირჩეოდა განსაკუთრებული სისასტიკით. აღსანიშნავია, რომ განჯის ტერიტორიაზე ნაპოვნია ბიზანტიური მონეტები.<ref>Пачкалов А. В. Неопубликованный клад золотых византийских и мусульманских монет из Археологического музея Гянджи // Современное состояние и перспективы развития музеев. Материалы Международной научной конференции. Баку, 2011.</ref> [[XII საუკუნე|XII]]—[[XIII საუკუნე|XIII]] სს განჯის აღორძინების პერიოდია. იგი ილდეღეზიდთა სახელმწიფოს მეორე დედაქალაქი ხდება. ქსოვილი, რომელიც აქ მზადდებოდა მას უწოდებდნენ „განჯის აბრეშუმს“, რომელმაც მაღალი შეფასება მიიღო მეზობელი ქვეყნებისა და შუა აღმოსავლეთის ბაზრებზე. განჯა სახელგანთქმულია თავისი პოეტებით, როგორიცაა [[ნიზამი განჯევი]] და [[მაჰსეთი განჯევი]]. 1235 წელს ჯალალადინის გარდაცვალების შემდეგ, განჯა თათარ-მონღოლებმა დაიპყრეს. === სეფიანთა სახელმწიფოს შემადგენლობაში === [[XVI საუკუნე|XVI]]—[[XVIII საუკუნე|XVIII]] სს განჯა შედიოდა [[სეფევიდები|სეფევიდთა სახელმწიფოს]] შემადგენლობაში, რომელიც ყარაბაღის ბეგლარბეგობის ცენტრი იყო. პირველი ბეგლარბეგი გახდა შაჰვერდი სულთანი [[ყაჯარები|ყაჯართა]] ტომიდან. ამ დინასტიის წარმომადგენლები განჯის სათავეში იყვნენ სეფევიდთა მმართველობის პერიოდში. შაჰვერდი სულთანის მფლობელობაში იყო არა მხოლოდ განჯა და ყარაბაღი, არამედ შამშადილი და ყაზახი.<ref>М. М. Альтман. "Исторический очерк города Ганджи". — Академия Наук Азербайджанской ССР, 1949. — С. 41. „Беглярбеком Ганджи Тахмасп I назначил Шахверди-султана, который начал собою целую династию беглярбеков Карабаха и Ганджи — династию Зияд-оглу из племен Каджар. Шахверди. кроме Ганджи и Карабаха, были подчинены Шамшадиль и Казах.“</ref> XVII საუკუნის ბოლოსთვის თურქი მოგზაური [[ევლია ჩელები]] წერდა, რომ ქალაქში 6000 სახლია. ქალაქის მოსახლეობა ეთნიკურად და რელიგიურად ჭრელი იყო. === განჯის სახანო === [[ფაილი:Развалины гянджинский крепости.jpg|მინი|229x229პქ|ძველი ციხესიმაგრე]] [[1723]] წელს ოსმალეთის არმია მიუახლოვდა განჯას და ოქტომბერში თავს დაესხა მას, თუმცა მარცხი განიცადა. ნადირ შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, ქალაქი ნახევრად დამოუკიდებელი [[განჯის სახანო|განჯის სახანოს]] დედაქალაქი გახდა. ზიადოღლუს გვარის წარმომადგენელი, რომელიც განჯას დიდი ხნის განმავლობაში მართავდა, შაჰვერდი ხანი, განჯის ხანი გახდა. სახანოს ცენტრი გახდა ქალაქი განჯა. [[XVIII საუკუნე|XVIII]] საუკუნის 80-იან წლებში [[ჯავად ხანი|ჯავად ხანის]] მმართველობის დროს, განჯის სახანო გაძლიერდა. მან განახორციელა დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკა. სახანოს  ჰქონდა საკუთარი ზარაფხანა განჯაში. === რუსეთის შემადგენლობაში === [[1803]] წელს რუსეთის ჯარი ამიერკავკასიაში შემოვიდა. გენერალმა ციციანოვმა დაწერა, რომ განჯის ციხე, თავისი ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდგომარეობის გამო, აზერბაიჯანში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებდა და აქედან გამომდინარე, რუსეთის მთავარი ამოცანა იყო ამ ციხე-სიმაგრის აღება. ციციანოვის არმიამ შეძლო და დაიპყრო ქალაქი. [[1804]] წელს მას ეწოდა ელიზავეტპოლი. [[1813]] წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] სპარსეთი იძულებული გახდა [[გულისტანის საზავო ხელშეკრულება|გიულასტანის საზავო ხელშეკრულების]] დადება, რითაც აღიარა განჯის სახანოს შეერთება რუსეთთან. სახანოს აღების შემდეგ საკომენდანტო მმართველობა იქნა შემოღებული. [[1806]] წელს ელიზავეტპოლში შეიქმნა საოლქო სასამართლო, [[1824]] წელს პოლიციის განყოფილება. [[1840]] წელს საკომენდანტო სისტემა ლიკვიდირებულ იქნა. ელიზავეტპოლი გახდა მაზრის ცენტრი და შევიდა [[საქართველო-იმერეთის გუბერნია|საქართველო-იმერეთის გუბერნიის]] შემადგენლობაში. [[1868]] წელს ქალაქი გახდა ელიზავეტპოლის გუბერნიის ცენტრი. [[1883]] წელს დაუკავშირდა რკინიგზით [[ბაქო|ბაქოს]], [[თბილისი|ტიფლისსა]] და [[ბათუმი|ბათუმს]]. [[1918]] წლის [[ივნისი|ივნისში]] აზერბაიჯანის პირველი მთავრობა ტიფლისიდან განჯაში გადავიდა, რომელმაც 30 ივლისს ქალაქის ისტორიული სახელწოდება აღადგინა. იგი სექტემბრამდე აქ მდებარეობდა. [[1920]] წლის 1 მაისს ქალაქში მე-11 წითელი არმიის ნაწილები შემოვიდნენ. 25-26 მაისის ღამეს, ქალაქში ანტი-საბჭოთა აჯანყება დაიწყო, რომელიც ერთ კვირაში ჩახშობილ იქნა. == გეოგრაფია == ქალაქი მდებარეობს განჯა-ყაზახის დაბლობში მცირე კავკასიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მტკვრის აუზის განჯაჩაის მდინარეზე. == ადმინისტრაციული დაყოფა == დღესდღეობით განჯა დაყოფილია 2 რაიონად (ადმინისტრაციული ოლქები).<ref>[http://anl.az/down/meqale/xalqqazeti/xalqqazeti_dekabr2009/101253.htm Üfüqdən boylanan şəhər] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141112064417/http://anl.az/down/meqale/xalqqazeti/xalqqazeti_dekabr2009/101253.htm |date=2014-11-12 }} - '''(აზერბაიჯანული)'''</ref> ქალაქს ჰყავს მერი, რომელიც აღმასრულებელი ხელისუფლების მთავარი პირია. განჯაში შედის 6 ადმინისტრაციული დასახლება, კერძოდ ჰაჯიქენდი, ჯავადხანი, შხზამანლი, ნათავანი, მაშათი და შადილი.<ref name=":0">[http://ganja-ih.gov.az/page/14.html ეკონომიკა] - '''(აზერბაიჯანული)'''</ref> == ეკონომიკა == {{მთავარი|განჯის ეკონომიკა}}განჯის ეკონომიკა ნაწილობრივ სასოფლო-სამეურნეო და ნაწილობრივ ტურისტულზეა დაფუძნებული. მადნის წარმოება უზრუნველყოფს განჯის მეტალურგიულ წარმოებას. აქ არის ფაიფური, აბრეშუმი და ფეხსაცმლის მრეწველობა. სხვა საწარმოები აწარმოებენ საკვებს, ყურძენსა და ბამბას. ქალაქის ერთ-ერთი უმსხვილესი ტექსტილის კონგლომერატი აზერბაიჯანშია და ცნობილია განჯის აბრეშუმის სახელით. ხალხი ძირითადად დასაქმებულია საწარმო, განათლების, ტრანსპორტირების, მომსახურებისა და კვების სექტორში.<ref name=":0" /> ქალაქში გახსნილია სავაჭრო ცენტრები. ერთ-ერთი უმსხვილესია Ganja Mall.<ref>[https://worldarchitecture.org/architecture-projects/hpfcz/ganja_mall-project-pages.html Ganja Mall]</ref> ასევე უამრავ დასასვენებელი ადგილი, სკვერები და პარკებია განლაგებული. [[2016]] წელს განჯა ევროპის ახალგაზრდულ დედაქალაქად შეირჩა. ღონისძიება 5.7 მილიონი ევროს ბიუჯეტით შეადგინეს ტურიზმის გაზრდის მიზნით.<ref>{{Cite web |url=http://www.yeu-international.org/en/publications/newsmail/small-stories-that-can-change-the-world/ganja-is-european-youth-capital-2016 |title=Ganja is European Youth Capital 2016 |accessdate=2018-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218171001/http://www.yeu-international.org/en/publications/newsmail/small-stories-that-can-change-the-world/ganja-is-european-youth-capital-2016 |archivedate=2014-12-18 }}</ref> == დემოგრაფია == განჯა აზერბაიჯანში მოსახლეობის რიცხოვნობის მხრივ მეორე ქალაქია. {| class="wikitable" |'''1825''' |'''1833''' |'''1840''' |'''1856''' |'''1897''' |'''1912''' |'''1915''' |'''1920''' |'''1923''' |'''1926''' |'''1939''' |'''1959''' |'''1970''' |'''1979''' |'''1989''' |'''2003''' |'''2004''' |'''2011''' |'''2013''' |- |10,8 |11,1 |7,8 |10,9 |33,6 |59,6 |63,4 |40,7 |38,9 |57,4 |98,9 |116,1 |189,5 |231,9 |278,0 |302 |320 |316 |322,9 |} == კლიმატი == {| class="wikitable" | colspan="14" |'''განჯის კლიმატი''' |- |'''მაჩვენებელი''' |'''იან.''' |'''თებ.''' |'''მარ.''' |'''აპრ.''' |'''მაი.''' |'''ივნ.''' |'''ივლ.''' |'''აგვ.''' |'''სექ.''' |'''ოქტ.''' |'''ნოე.''' |'''დეკ.''' |'''წელი''' |- |'''აბსოლუტური მაქს., °C''' |'''22,8''' |'''25,0''' |'''28,0''' |'''35,6''' |'''39,5''' |'''39,2''' |'''42,0''' |'''40,5''' |'''38,8''' |'''33,4''' |'''28,0''' |'''23,3''' |'''42,0''' |- |'''საშუალო მაქსიმუმი, °C''' |'''7,0''' |'''8,2''' |'''12,7''' |'''18,7''' |'''23,4''' |'''28,7''' |'''31,6''' |'''31,1''' |'''26,3''' |'''19,5''' |'''12,9''' |'''8,4''' |'''19,0''' |- |'''საშუალო ტემ-რა, °C''' |'''3,2''' |'''3,9''' |'''7,8''' |'''13,4''' |'''18,1''' |'''23,2''' |'''26,2''' |'''25,6''' |'''21,1''' |'''15,0''' |'''8,9''' |'''4,7''' |'''14,3''' |- |'''საშუალო მინიმუმი, °C''' |'''0,5''' |'''1,0''' |'''4,3''' |'''9,4''' |'''13,8''' |'''18,6''' |'''21,4''' |'''21,0''' |'''16,8''' |'''11,6''' |'''6,2''' |'''2,1''' |'''10,6''' |- |'''აბსოლუტური მინიმუმი, °C''' |'''−17,8''' |'''−15,2''' |'''−12''' |'''−4,4''' |'''1,5''' |'''5,8''' |'''10,1''' |'''10,5''' |'''2,8''' |'''−1,3''' |'''−7,9''' |'''−13''' |'''−17,8''' |- |'''ნალექების ნორმა, მმ''' |'''8''' |'''12''' |'''24''' |'''31''' |'''40''' |'''32''' |'''17''' |'''15''' |'''15''' |'''24''' |'''16''' |'''7''' |'''241''' |- | colspan="14" |'''''წყარო: pogodaiklimat.ru''''' |} == კულტურა == ქალაქი ფართო სპექტრის კულტურულ ღონისძიებებს სთავაზობს მაცხოვრებლებსა და ტურისტებს. ქალაქი ცნობილია შუა საუკუნეების მეტალურგიული ინდუსტრიით. ამ პერიოდის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია განჯისციხე და განჯის უძველესი ციხე.<ref>[http://www.gencekitab.az/darvaza.shtml Gəncə darvazası] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141112080741/http://www.gencekitab.az/darvaza.shtml |date=2014-11-12 }} -'''(აზერბაიჯანული''')</ref> [[2012]] წლიდან, ქალაქი ბაქოსა და ლენქორანთან ერთად „დედამიწის საათში“ იღებს მონაწილეობას.<ref>[https://web.archive.org/web/20141129231717/http://www.news.az/articles/57316 Azerbaijan to join Earth Hour]</ref> განჯის სახელმწიფო ფილარმონია დაარსდა [[1990]] წლის აგვისტოში აზერბაიჯანის სსრ კულტურის სამინისტროს გადაწყვეტილებით.<ref>{{Cite web |url=http://ganja.mctgov.az/az/view/360/52/Fikret-Emirov-adina-Gence-Dovlet-Filarmoniyasi |title=Fikrət Əmirov adına Gəncə Dövlət Filarmoniyası |accessdate=2018-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180924185810/http://ganja.mctgov.az/az/view/360/52/Fikret-Emirov-adina-Gence-Dovlet-Filarmoniyasi |archivedate=2018-09-24 }}</ref> 2012 წლის 21 იანვარს პრეზიდენტმა [[ილჰამ ალიევი|ილჰამ ალიევმა]] [[განჯის სახელმწიფო ფილარმონია|განჯის სახელმწიფო ფილარმონიას]] საფუძველი ჩაუყარა. დაწესებულებაში შედის 1,200 საკონცერტო დარბაზი, კინოთეატრი ღია ცის ქვეშ, გრაფიკული გალერეა, ურბანული ცენტრი და სადამკვირვებლო კოშკი.<ref>[https://en.trend.az/azerbaijan/politics/2323480.html Azerbaijani president reviews progress of construction at Ganja State Philharmonic (PHOTO)] - '''''trend.az'''''</ref> [[2017]] წლიდან ფილარმონიის ახალი შენობას იყენებენ.<ref name=":1">[http://www.ganja-ih.gov.az/page/10.html Şəhər haqqında] - '''(აზერბაიჯანული)'''</ref> ქალაქში მდებარეობს ორი რეგიონალური არხი Kapaz TV და Alternativ TV. ორი გაზეთი გამოიცემა განჯაში („განჯის ხმა“ და „განჯის ამბები“).<ref name=":1" /> === მუზეუმები === [[ფაილი:Ganja History - Ethnography Museum building.jpg|მინი|ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი]] განჯის სახელმწიფო ისტორიული და ეთნოგრაფიული მუზეუმი ქალაქის უძველესი მუზეუმია. მასში 30,000-ზე მეტი ნიმუში ინახება. ქალაქში ასევე ნიზამი განჯევის მუზეუმია განლაგებული, რომელიც აშენდა [[2014]] წელს. მუზეუმში არის კვლევის განყოფილება, ბიბლიოთეკა, საკონფერენციო დარბაზი და სტუმრებისთვისა და მოგზაურთათვის დასასვენებელი ადგილები.<ref>[https://heydar-aliyev-foundation.org/en/content/view/136/3380/Nizami-Ganjavi-Museum-in-Ganja- Nizami Ganjavi Museum in Ganja]</ref> ქალაქში ასევე შემდეგი მუზეუმებია: ჰეიდარ ალიევის სახელობის მუზეუმი, მირ ჯალალ ფაშაევის სახლ-მუზეუმი, ნიზამი განჯევის მემორიალური სახლ-მუზეუმი, ისფილ მამედოვის მემორიალური სახლ-მუზეუმი, მინიატურული წიგნების მუზეუმი, განჯის ძეგლთა მუზეუმი, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმი, მაჰათ განიავის სახელობის კულტურული ცენტრი, თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი და მირზა შაფი ვაზეჰის მუზეუმი.<ref>[https://azertag.az/en/muzeyler MUZEYLƏR] - '''azertag.az'''</ref> === თეატრები === [[ფაილი:Gəncədə Lüteran kilsəsi.jpg|მინი|თოჯინების თეატრის შენობა]] განჯის სახელმწიფო დრამატული თეატრის შენობა 1880-იან წლებში გერმანიის მეწარმე კრისტოფერ ფორერმა ააშენა. განჯის დრამატული თეატრი დაარსდა [[1921]] წელს ბაქოში, როგორც „თენგიდი-თაბლიღი“ (სიტყვასიტყვით ნიშნავს „კრიტიკა-პროპაგანდას“). [[1935]] წელს თეატრი განჯაში გადაინაცვლა თანამშრომლებითა და აქ განაგრძო საქმიანობა.<ref>{{Cite web |url=http://ganja.mctgov.az/az/view/360/51/Gence-Dovlet-Dram-Teatri |title=Gəncə Dövlət Dram Teatrı |accessdate=2018-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191002072540/http://ganja.mctgov.az/az/view/360/51/Gence-Dovlet-Dram-Teatri |archivedate=2019-10-02 }}</ref> განჯის სახელმწიფო თოჯინების თეატრი დაარსდა [[1986]] წლის სექტემბერში აზერბაიჯანის სსრ მინისტრთა საბჭოს №299 ბრძანებით. „სახელმწიფო თეატრის“ წოდების მიღებამდე იგი ფუნქციონირებდა, როგორც საჯარო თეატრი. განჯის თოჯინების თეატრი მუშაობს ლუთერანული ეკლესიის შენობაში, რომელიც აშენდა [[1885]] წელს გერმანელების მიერ.<ref>{{Cite web |url=http://ganja.mctgov.az/az/view/360/50/Gence-Dovlet-Kukla-Teatri |title=Gəncə Dövlət Kukla Teatrı |accessdate=2018-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180926131054/http://ganja.mctgov.az/az/view/360/50/Gence-Dovlet-Kukla-Teatri |archivedate=2018-09-26 }}</ref> === არქიტექტურა === განჯა უმეტესად ცნობილია თავისი აზერბაიჯანული და ისლამური არქიტექტურით, მაგრამ მისი შენობები ასახავს სხვადასხვა ხალხებსა და იმპერიებს, რომლებიც ოდესღაც ქალაქს მართავდნენ. განჯას სახანოს პერიოდში შენდებოდა მაღალი მეჩეთები და წითელი აგურის სახლები. განჯაში ისლამური არქიტექტურის უძველესი შემორჩენილი მაგალითებია ნიზამის მავზოლეუმი და შაჰ აბასის ქარავანსარაი.<ref>[https://www.euronews.com/2013/06/09/ganja-writes-history Ganja writes history] - '''euronews.com'''</ref> ტრადიციული არქიტექტურის მაგალითია აბანო [[ჩოქაქ ჰამამი]]. კიდევ ერთი საინტერესო შენობაა [[განჯის ბოთლის სახლი]]. == ტრანსპორტი == [[1933]]-[[1976]] წწ ფუნქციონირებდა ტრამვაის სისტემა. სამოქალაქო აეროპორტი მუშაობს განჯაში, რომელმაც 2007 წელს საერთაშორისო სტატუსი მიიღო. განჯიდან გადის რეისები [[კიევი|კიევში]], [[მოსკოვი|მოსკოვში]], [[ნახიჩევანი|ნახიჩევანში]], [[სანქტ-პეტერბურგი|პეტერბურგში]], [[კრასნოიარსკი|კრასნოიარსკში]] და [[სტამბოლი|სტამბოლში]].<ref>[https://ru.sputnik.az/economy/20070406/41696421.html Гянджинский аэропорт расширит географию полетов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160415080234/http://ru.sputnik.az/economy/20070406/41696421.html |date=2016-04-15 }} - '''სპუტნიკ-აზერბაიჯანი'''</ref> [[ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზა|ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო მაგისტრალი]] ქალაქის გავლით გადის. რკინიგზა უზრუნველყოფს, როგორც მგზავრების, ასევე საქონლის ტრანსპორტირებას. == განათლება == განჯა მეცნიერებისა და განათლების ერთ-ერთი მთავარი ცენტრია აზერბაიჯანში. ქალაქში არის 3 სახელმწიფო უმაღლესი სასწავლებელი: [[აზერბაიჯანის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი]], [[განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]], [[აზერბაიჯანის სახელმწიფო ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი]].<ref name=":2">{{Cite web |url=http://www.ganca.net/rus/presentr2.html |title=Гянджа сегодня |accessdate=2018-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716220612/http://www.ganca.net/rus/presentr2.html |archivedate=2011-07-16 }}</ref> == სპორტი == ქალაქში ერთი პროფესიონალი საფეხბურთო გუნდია, კაპაზი, რომელიც ამჟამად აზერბაიჯანის პირველი დივიზიონის მეორე საფეხურზე ასპარეზობს.<ref name=":2" /> კლუბს მოგებული აქვს სამი აზერბაიჯანული ლიგა და ოთხი თასის ტიტული. ქალაქში ოლიმპიური სპორტული კომპლექსის 2 ნაგებობაა.<ref>{{Cite web |url=http://www.mys.gov.az/en/institutions/olympic-facilities/2/ganja-olympic-sport-complex |title=Ganja Olympic Sport Complex |accessdate=2018-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180821223311/http://www.mys.gov.az/en/institutions/olympic-facilities/2/ganja-olympic-sport-complex |archivedate=2018-08-21 }}</ref> == დაძმობილებული ქალაქები == * {{flagicon|საქართველო}} [[რუსთავი]], [[საქართველო]] *{{flagicon|საქართველო}} [[ქუთაისი]], [[საქართველო]] *{{დროშანიშანი|ჩეხეთი}} [[ოლომოუცი]], [[ჩეხეთი]]<ref>[http://www.1news.az/news/gyandzha-i-olomouc-stali-gorodami-pobratimami---foto Гянджа и Оломоуц стали городами-побратимами]</ref> *{{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ანკარა]], [[თურქეთი]] *{{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[იზმირი]], [[თურქეთი]] *{{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ყარსი]], [[თურქეთი]]<ref>[http://1news.az/news/genkonsul-azerbaydzhana-delegaciya-gyandzhi-posetit-kars Генконсул Азербайджана: «Делегация Гянджи посетит Карс»]</ref> *{{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ბურსა]], [[თურქეთი]]<ref name=":3">{{Cite web |url=http://www.anl.az/el/m/ks.htm#ch4.3 |title=АЗЕРБАЙДЖАН В МЕЖДУНАРОДНЫХ КУЛЬТУРНЫХ СВЯЗЯХ (1946-1990 гг.) |accessdate=2018-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100404085053/http://www.anl.az/el/m/ks.htm#ch4.3 |archivedate=2010-04-04 }}</ref> *{{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ელაზიღი]], [[თურქეთი]]<ref name=":3" /> *{{დროშანიშანი|რუსეთი}} [[დერბენტი]], [[რუსეთი|რუსეთის ფედერაცია]] *{{დროშანიშანი|რუსეთი}} [[მოსკოვი]], [[რუსეთის ფედერაცია]] *{{დროშანიშანი|ამერიკის შეერთებული შტატები}} [[ნიუარკი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] *{{დროშანიშანი|უკრაინა}} [[დნიპრო]], [[უკრაინა]] *{{დროშანიშანი|ტაჯიკეთი}} [[დუშანბე]], [[ტაჯიკეთი]] *{{დროშანიშანი|ვიეტნამი}} [[ვუნგტაუ]], [[ვიეტნამი]] == გალერეა == <gallery widths="200" heights="200"> ფაილი:İmamzadə türbəsi (Gəncə) 2.jpg ფაილი:Cavad Xan-2.JPG ფაილი:Nizami-Ganjavi-1.JPG ფაილი:Şəhidlər xiyabanı-1.JPG ფაილი:First building of the Government of the Azerbaijan Democratic Republic 3 (Ganja city).jpg ფაილი:Ganjachay park-boulevard complex.jpg ფაილი:Cavad Xan-1.JPG ფაილი:Ganja-mall.jpg </gallery> == იხილეთ აგრეთვე == * [[განჯის სახანო]] * [[განჯის ეკონომიკა]] *[[განჯის სახელმწიფო ფილარმონია]] == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.ganja-ih.gov.az განჯის თვითმმართველობა] * [http://geonames.nga.mil/namesgaz/detaillinksearch.asp?G_NAME=%2732FA881514203774E0440003BA962ED3%27&Diacritics=DC Gəncə] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210711170035/https://geonames.nga.mil/namesgaz/detaillinksearch.asp?G_NAME=%2732FA881514203774E0440003BA962ED3%27&Diacritics=DC |date=2021-07-11 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{განჯა}} {{აზერბაიჯანის ქალაქები}} [[კატეგორია:აზერბაიჯანის ქალაქები]] oehgbwfq0rgb328966u3lev8w8g89vj 0 29833 5398390 5286261 2026-05-23T11:26:12Z Surprizi 14671 /* ისტორია */ 5398390 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Apollo program.svg|მინი|200პქ|აპოლოს ემბლემა]] '''პროგრამა „აპოლო“''' ({{lang-en|Apollo program}}), ასევე ცნობილი როგორც '''პროექტი „აპოლო“''' ({{lang-en|Project Apollo}}) — კოსმოსური ფრენების სერია, რომელიც განხორციელებული იქნა [[ნასა|NASA]]-ს მიერ ([[აშშ]]) „აპოლოს“ ტიპის [[კოსმოსური ხომალდი]]ს და „[[სატურნ V]]“ ტიპის რაკეტა-მატარებლებით [[1961]]-[[1972]] წლებში. აპოლოს გასაშვებად გამოიყენებოდა მატარებელი რაკეტა „სატურნ-5“. „აპოლო“ შედგებოდა 2 შეპირაპირებული კოსმოსური ხომალდისაან. ერთ-ერთ ხომალდში, ე. წ. ორბიტულში, თავსდებოდა 3 კოსმონავტი, მთვარის ორბიტაზე გასვლის შემდეგ 2 მათგანი გადადიოდა მეორე ხომალდში, ეშვებოდა მთვარეზე და შემდეგ ისევ ორბიტალურ ხომალდზე ბრუნდებოდა. ამ ხომალდით ასტრომავტები დედამიწაზე ეშვებიან. „აპოლოს“ საერთო მასა ძრავიანად და საწვავიანად დაახლოებით 44 ტონას შეადგენდა. ორბიტალური ხომალდი შედგებოდა ეკიპაჟისათვის განკუთვნილი ნაკვეთურისაგან — დედამიწაზე დასაშვები კონუსის ფორმის აპარატისაგან (მასა 5.6 ტ, ფუძის დიამეტრი — 3.84 მ, სიმაღლე — 3.4 მ) და ძრავის ნაკვეთურისაგან (მასა 22.8 ტ, აქედან 17.6 ტ საწვავია). მთვარის კაბინის მასაა 14.5 ტ, სიმაღლე — 7 მ. კაბინა შედგება 2 საფეხურისაგან: დასაშვები, რომელიც აღჭურვილია დასაფრენი შასით, და ასაფრენი, რომელსაც აქვს ჰერმეტული კაბინა ასტრონავტებისათვის. ==ისტორია== აპოლოს პროექტი პირველად ჩაფიქრებულ იქნა [[1960]] წელს პრეზიდენტ [[დუაიტ ეიზენჰაუერი]]ს ადმინისტრაციის დროს, როგორც სამკაციანი კოსმოსური ხომალდი, რომელიც მიჰყვებოდა ერთადგილიან მერკურის პროექტს, რომლითაც მოხდა პირველი ამერიკელი ასტრონავტების კოსმოსში გაშვება. მოგვიანებით, 1961 წლის 25 მაისს კონგრესისადმი მიმართვაში აპოლონი მიეძღვნა პრეზიდენტ [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი|ჯონ კენედის]] ეროვნულ მიზანს 1960-იანი წლებისთვის: "ადამიანის დაშვება მთვარეზე და მისი უსაფრთხოდ დაბრუნება დედამიწაზე". კოსმოსური ფრენის პროგრამა ფრენისთვის, რომელსაც წინ უძღოდა ორკაციანი პროექტი ჯემინი, რომელიც ჩაფიქრებული იყო 1961 წელს კოსმოსური ფრენის შესაძლებლობების გასაფართოებლად აპოლონის მხარდასაჭერად. აღნიშნული მიღწეულ იქნა [[1969]] წლის 21 ივლისს, [[აპოლო 11]]-ის მთვარეზე დაშვებით. [[1967]] წლის [[27 იანვარი|27 იანვარს]], [[21 თებერვალი|21 თებერვლისთვის]] აპოლონის პროგრამით დაგეგმილი პირველი პილოტირებული ფრენისთვის მზადების დროს, [[კენედის კოსმოსური ცენტრი]]ს სასტარტო კომპლექს [[LC-34|№34]]-ზე გაჩნდა ხანძარი, რის შედეგად დაიღუპნენ ასტრონავტები: [[ვირჯილ გრისომი|ვ. გრისომი]], [[ედვარდ უაიტი|ე. უაიტი]] და [[როჯერ ჯაფი|რ. ჯაფი]]. 1966 წლის 25 აგვისტოს განახორციელა აპოლოს პროგრამის რიგით მე-20 სტარტი AS-202-მა (აპოლო 2), რომლის რაკეტა-მატარებლად გამოიყენებოდა სატურნ-1ბ. მიუხედავად რიგითობისა სინამდვილეში AS-202 იყო მესამე, რადგანაც ტექნიკური მიზეზების გამო AS-203-ს (აპოლო 3) გაშვება განხორციელდა უფრო ადრე — 1966 წლის 5 ივლისს. [[1967]] წლის 9 ნოემბერს განხორციელდა სატურნ-5-ის რაკეტით [[აპოლო 4]]-ის უპილოტო გაფრენა მთვარის საცდელი მოდულით. ფრენამ 8 სათზე მეტხანს გასტანა. [[1968]] წლის 22 იანვარს განხორციელდა სატურნ-1ბ-ის რაკეტით [[აპოლო 5]]-ის უპილოტო გაფრენა მთვარის საცდელი მოდულით. ფრენა 23 იანვარს დასრულდა და 11 სააზე მეტი ხანი გასტანა. 1968 წლის 4 აპრილს განხორციელდა აპოლოს პროგრამით გათვალისწინებული უკანასკნელი უპილოტო საცდელი გაფრენა. [[აპოლო 6]]-ის ფრენამ ორბიტაზე 10 საათამდე გასტანა. 1968 წლის 11 ოქტომბერს განხორციელდა აპოლოს პროგრამით გათვალისწინებული პირველი პილოტირებადი გაფრენა. [[აპოლო 7]]-ის ბორტზე იყვნენ: [[უოლტერ შირა|უ. შირა]] (მეთაური), [[დონ აიზლი|დ. აიზლი]] და [[უოლტერ კანინგემი|უ. კანინგემი]]. ფრენამ მშვიდობიანად ჩაიარა და 22 ოქტომბერს ეკიპაჟი დედამიწაზე ატლანტიკის ოკეანეში დაეშვა. 1868 წლის 21 დეკემბერს ამ სერიის ხომალდებიდან მთვარისკენ პირველი გაფრენა და მის ორბიტაზე გასვლა [[აპოლო 8]]-მ განახორციელა. მის ბორტზე იყვნენ: [[ფრენკ ბორმანი|ფ. ბორმანი]] (მეთაური), [[ჯეიმს ლოველი|ჯ. ლოველი]] და [[უილიამ ანდერსი|უ. ანდერსი]]. 24 დეკემბერს აპოლო 8 გაყვანილ იქნა მთვარის ირგვლივ ელიფსურ ორბიტაზე (მთვარის ზედაპირიდან უმცირესი მანძილი იყო 112 კმ, უდიდესი — 312 კმ). მთვარის ორჯერ შემოვლის შემდეგ ხომალდის მოძრაობის კორექციის შედეგად ელიფსური ორბიტა გადაიქცა წრიულად. ასტრონავტებმა 10-ჯერ შემოუარეს მთვარეს. გადაიღეს მთვარის ზედაპირის ფოტოსურათები და მოაწყვეს ტელეგადაცემები დედამიწაზე. 25 დეკემბერს ხომალდმა კურსი აიღო დედამიწისაკენ და 27 დეკემბერს წყნარი ოკეანის ზედაპირზე დაეშვა. [[1969]] წლის 18 მაისს მთვარისაკენ აიღო გეზი ხომალდმა [[აპოლო 10]]-მა. ხომალდში ისხდნენ [[ტომას სტაფორდი|ტ. სტაფორდი]] (მეთაური), [[ჯონ იანგი|ჯ. იანგი]] და [[იუჯინ სერნანი|ი. სერნანი]]. აპოლო 8-გან განსხვავებით, ხომალდს გამოეყო მთვარის კაბინა და ასტრონავტები ტ. სტაფორდი და ი. სერნანი 15 კმ-ით დაუახლოვდნენ მთვარეს. ამ ხომალდმაც წარმატებით დაამთავრა თავისი პროგრამა და 8 დღე-ღამის ფრენის შემდეგ მშვიდობიანად დაეშვა წყნარი ოკეანის ცენტრალურ ნაწილში. 1969 წლის 16 ივლისს სტარტი აიღო კოსმოსურმა ხომალდმა [[აპოლო 11]]-მა. მის ბორტზე იყვნენ: [[ნილ არმსტრონგი|ნ. არმსტრონგი]] (მეთაური), [[მაიკლ კოლინზი|მ. კოლინზი]] და [[ედვინ ოლდრინი|ე. ოლდრინი]]. 20 ივლისს აპოლო 11-ის მთვარის კაბინა, რომელშიც ისხდნენ ნ. არმსტრონგი და ე. ოლდრინი, მთვარის ზედაპირზე დაჯდა სიმშვიდის ზღვის რაიონში. 21 ივლისს 6:56 სთ-ზე თბილისის დროით მთვარის ზედაპირზე გადავიდა ნ. არმსტრონგი. 19 წუთის შემდეგ მას შეუერთდა ე. ოლდრინი. ორ საათზე მეტი ხნის განმავლობაში ასტრონავტები სწავლობდნენ მთვარის ზედაპირზე მოძრაობის პირობებს, იღებდნენ მთვარის ქანების ნიმუშებს, დადგეს საცდელი ხელსაწყოები, დაათვალიერეს მთვარის კაბინა გარედან. მათ მთვარის ზედაპირზე დატოვეს ხუთი მედალი, რომლებზეც გამოსახულნი იყვნენ დაღუპული [[კოსმონავტი|კოსმონავტები]]: [[იური გაგარინი|ი. გაგარინი]] და [[ვლადიმერ კომაროვი (კოსმონავტი)|ვ. კომაროვი]]; [[ასტრონავტი|ასტრონავტები]]: [[ვირჯილ გრისომი|ვ. გრისომი]], [[ედვარდ უაიტი|ე. უაიტი]] და [[როჯერ ჯაფი|რ. ჯაფი]]. ხომალდის მთვარის კაბინამ თითქმის 22 საათის შემდეგ აიღო სტარტი აპოლო 11-ის ძირითადი ნაკვეთურისაკენ. მათი შეპირაპირების შემდეგ ასტრონავტები მშვიდობიანად დაბრუნდნენ დედამიწაზე და თან ჩამოიტანეს მთვარის ქანების ნიმუშები. 1969 წლის 14 ნოემბერს მთვარისკენ გაფრინდა კოსმოსური ხომალდი [[აპოლო 12]], რომელშიც იყვნენ ასტრონავტები: ჩ. კონრადი (მეთაური), რ. გორდონი და ა.ბინი. 19 ნოემბერს ჩ. კონრადი და ა. ბინი მთვარეზე დაეშვნენ, 20 ნოემბერს აფრინდნენ მთვარის ზედაპირიდან და 24 ნოემბერს მშვიდობიანად დაბრუნდნენ დედამიწაზე. ასტრონავტებმა მთვარეზე დატოვეს საცდელი ხელსაწყო-იარაღები და თან ჩამოიტანეს მთვარის ქანების ნიმუშები. [[1970]] წლის 11 აპრილს სტარტი აიღო [[აპოლო 13]]-მა. ხომალდში ისხდნენ ასტრონავტები: ჯ. ლოველი (მეთაური), ჯ. სიუჯერტი და ფ. ჰეისი. 14 აპრილს ჟანგბადის გადენის გამო თითქმის მთლიანად გამოვიდა წყობიდან კოსმოსური ხომალდის ძირითადი ენერგეტიკული დანადგარი. ამიტომ ხომალდი მთვარეზე არ დაშვებულა და 17 აპრილს დედამიწაზე დაბრუნდა. [[1971]] წლის 1 თებერვალს სტარტი აიღო [[აპოლო 14]]-მა. ხომალდში ისხდნენ: ა. შეპარდი (მეთაური), ს. რუსა და ე. მიჩელი. 5 თებერვალს ს. რუსა და ე. მიჩელი დაეშვნენ მთვარის ზედაპირზე, კრატერ ფრა მაუროს მიდამოში. 6 თებერვალს დატოვეს მთვარე და 10-ში დაეშვნენ დედამიწაზე. ასტრონავტებმა მთვარიდან ჩმოიტანეს 43 კგ გრუნტი. 1971 წლის 7 აგვისტოს წარმატებით დამთავრდა [[აპოლო 15]]-ის 12 დღიანი ექსპედიცია მთვარეზე. ეკიპაჟის შემადგენლობაშ იყვნენ: დ. სკოტი (მეთაური), ა. უორდენი და ჯ. ირვინი, რომლებმაც პირველად გამოიყენეს მთვარემავალი. [[1972]] წლის 16 აპრილს სტარტი აიღო [[აპოლო 16]]-მა. ხომალდში ისხდნენ: ჯ. იანგი (მეთაური), ტ. მატინგლი და ჩ. დიუკი. მთვარეზე დაეშვნენ 21 აპრილს (იანგი, დიუკი) და 71 საათი დაყვეს იქ. აქედან 20 საათი და 14 წუთი — მთვარის კაბინის გარეთ. 24 აპრილს ხომალდი დაბრუნდა დედამიწაზე. 1972 წლის 7-19 დეკემბერს პროგრამით გათვალისწინებული უკანასკნელი გაფრენა მთვარეზე ხომალდ [[აპოლო 17]]-ით მოეწყო. ხომალდში ისხდნენ ი. სერნანი (მეთაური), რ. ევანზი და ჰ. შმიდტი. კოსმონავტებმა მთვარის ზედაპირზე დაყვეს 75 საათი. აქედან 22 საათი — ხომალდის გარეთ. თან წამოიღეს 113 კგ მთვარის გრუნტი. [[1975]] წლის 15 ივლისს დედამიწის ირგვლივ ორბიტაზე გავიდა ხომალდი აპოლო, რომელშიც იყვნენ [[ტომას სტაფორდი|ტ. სტაფორდი]], [[ვენს ბრანდი|ვ. ბრანდი]] და [[დონალდ სლეიტონი|დ. სლეიტონი]]. 17 ივლისს იგი შეუპირაპირდა ორბიტაზე მყოფ საბჭოთა კოსმოსურ ხომალდ [[სოიუზ-19]]-ს, რომელსაც მართავდნენ [[ალექსეი ლეონოვი|ა. ლეონოვი]] და [[ვალერი კუბასოვი|ვ. კუბასოვი]]. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[არტემისი (კოსმოსური პროგრამა)|არტემისი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|1|513-514}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons category|Apollo missions}} * [http://spaceflight.nasa.gov/history/apollo/index.html პროექტ „აპოლოს“ ოფიციალური საიტი]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128180332/http://spaceflight.nasa.gov/history/apollo/index.html |date=2012-01-28 }}. * [http://spaceflight.nasa.gov/gallery/images/apollo/index.html ფოტო-გალერეა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120106014910/http://spaceflight.nasa.gov/gallery/images/apollo/index.html |date=2012-01-06 }}. {{მთვარე}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პროგრამა აპოლო| ]] fmxhm9aduxmylycxd4mqrdxgaq2xqts 0 31048 5397753 4839822 2026-05-22T12:25:42Z MIKHEIL 18439 5397753 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა შენობა | სახელი = ხეოფსის პირამიდა | native_name = | სურათი = Great Pyramid of Giza - Pyramid of Khufu.jpg | სურათის ზომა = 300 | image_alt = | წარწერა = | former_names = | alternate_names = | map_type = ეგვიპტე | map_alt = | map_caption = მდებარეობა ეგვიპტეში | building_type = | არქიტექტურული სტილი = პირამიდა | structural_system = | cost = | მდებარეობა = | კლიენტი = | owner = | current_tenants = | landlord = | ქვეყანა = {{დროშა|ეგვიპტე}} | latd = 29 | latm = 58 | lats = 45 | latNS = N | longd = 31 | longm = 08 | longs = 04 | longEW = E | altitude = | start_date = | დასრულდა = | inauguration_date = | demolition_date = | height = | diameter = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | main_contractor = | არქიტექტორი = | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | url = | references = }} '''ხეოფსის (ხუფუს) პირამიდა''', იგივე '''გიზას დიდი პირამიდა''' — [[მსოფლიოს შვიდი საოცრება|შვიდი საოცრებიდან]] ერთ-ერთი და ჩვენამდე მოღწეული ერთადერთი ნაგებობა, ყველაზე დიდი პირამიდა. მისი მშენებლობა ჩვენ წელთაღრიცხვამდე 26-ე საუკუნეში დაიწყო. პირამიდის სიმაღლე 147 მეტრი იყო, მაგრამ დღესდღეობით ის 136 მეტრია. მისი თითოეული გვერდის სიგრძე 233 მეტრია. ერთი კილომეტრის გავლაა საჭირო, რომ შემოუარო ამ პირამიდას. ამ პირამიდის მშენებლობისას [[ეგვიპტელები|ეგვიპტელებმა]] საოცარი [[არქიტექტურა|არქიტექტურული]] ცოდნა გამოიყენეს, ეს კი იმაში გამოიკვეთება, რომ მასში გამოყენებული ლოდები იდეალურად ჯდება ერთმანეთში. მასზე დაახლოებით 2 300 000 ლოდი დაიხარჯა. მისმა მშენებლობამ 20 წელიწადს გასტანა და მასში ჩართული იყო დაახლოებით 100 ათასი მუშა.<ref>მკვლევრები ფიქრობენ, რომ მუშათა რაოდენობა გაზვიადებულია. სავარაუდოდ ამდენი ადამიანი სამშენებლო მოედანზე ვერ დაეტეოდა. გეგმაზომიერი მუშაობისას 80 000 მუშაც კი ხელს შეუშლიდა ერთმანეთს. ნაწილი თვლის, რომ მშენებლობაზე სულ 20 000 ადამიანი მუშაობდა.</ref> ხეოფსის პირამიდა ერთადერთია იმ [[შვიდი საოცრება|შვიდი საოცრებიდან]], რომელიც შემორჩა. ის დღესაც ითვლება არქიტექტურის საუკეთესო ნიმუშად. პირამიდაში შესასვლელი განთავსდა 15 მეტრის სიმაღლეზე საიდანაც ჩადიოდნენ მიწის ქვეშ უცნობი დანიშნულების კამერაში. შესასვლელიდან 9 მეტრში გზა იყოფოდა აქედან ერთი უცნობი დანიშნულების იყო ხოლო მეორე ადიოდა ზევით სამეფო კამერაში. დერეფნის შუა ნაწილიდან ჭერის სიმაღლე იზრდებოდა 8 მეტრამდე, შედეგად აქ წარმოიქმნა ცრუ თაღი ეს იყო დიდი გალერეა. დიდი გალერეის დასაწყისში გალერეა იტოტებოდა და ეს გზა მიემართებოდა დედოფლის კამერაში. გალერეის ბოლოში, სამეფო კამერაში ხემიუნმა გამოიყენა საინჟირნო მიდგომა, რომელმაც გადაარჩინა სამეფო კამერა ჩამონგრევას, კერძოდ კამერის თავზე განათავსა ხუთი ჰორიზონტალური ქვის ბლოკი, მათ შორის დატოვა სიცარიელე და ბოლოს გადახურა ორ ქანობიანი გადახურვით. ზემოდან წამოსული სიმძიმე გადანაწილდა გვერდებზე. პირამიდის ახლოს აღმოაჩინეს მზიური ნავი. აღსანიშნავია რომ პირამიდის შიგნით არსებობს სავენტილაციო შახტები. ერთ-ერთი მიმართულია [[ორიონის თანავარსკვლავედი]]საკენ. [[ფაილი:Cheops-Pyramid.svg|250px|მინიატიურა|მარჯვნივ|პირამიდის გეგმა:<br /> {| width="100%" | 1. მთავარი შესასვლელი<br />2. [[ალ-მამუნი]]ს ბრძანებით გათხრილი შესასვლი<br />3. გზაჯვარედინი<br />4. დაღმავალი დერეფანი<br />5. დაუმთავრებელი მიწისქვეშა პალატა <br />6. აღმავალი დერეფანი | 7. დედოფლის პალატა<br />8. ჰორიზონტალური გვირაბი<br />9. დიდი გალერეა<br />10. ფარაონის პალატა<br />11. წინაკამერა<br />12. გამოწვაბული |}]] == მძარცველები == პირამიდის მძარცველები მშენებლობის დასრულებიდან გაცილებით გვიან გამოჩნდნენ ასპარეზზე. მათ შორის პირველი [[ხალიფა]] [[ალ-მამუნი|აბულ-აბას აბდ ალ-ლაჰ ალ-მამუნი]] იყო. მან ფარაონის პალატამდე გვირაბი გაათხრევინა, რადგან ფიქრობდა, რომ იქ, სხვა ფარაონთა აკლდამების მსგავსად, დიდ საგანძურს იპოვიდა, მაგრამ არაბებმა დაახლ. 28 სმ. სისქის ღამურის სკორეს ფენის გარდა ვერაფერი იპოვეს. ამის გამო ხეოფსის პირამიდის მიმართ მძარცველებმა ყოველგვარი ინტერესი დაკარგეს. მოგვიანებით პირამიდამ სულ სხვა ტიპის „მძარცველების” ყურადღება მიიპყრო. 1158 წელს არაბებმა [[კაირო]]ს ერთი ნაწილი გადაწვეს და დაანგრიეს, ქრისტიან ჯვაროსნებს რომ არ ჩავარდნოდათ ხელში. მოგვიანებით, როცა ეგვიპტელებმა ქალაქის აღდგენა დაიწყეს, ახალი ნაგებობების ასაგებად პირამიდას თეთრი კირქვის ფილები შემოაცალეს. ეს ფილები მცირე რაოდენობით ზოგიერთი მეჩეთის კედლებს დღემდე შემორჩა. სამშენებლო მასალებზე მონადირეებს ვერც პირამიდის წვერი „პირამიდიონი” გადაურჩა, ამიტომაც დღეს პირამიდის სიმაღლე 137,2 მეტრია 146,6 მეტრის ნაცვლად; პირამიდის მწვერვალზე კი დაახლ. 10 მ X 10 მ ზომის კვადრატული ბაქანი გაჩნდა. == საინტერესო ფაქტები == *სივრცე, რომელიც პირამიდას უკავია (52 900 მ²), თავისუფლად დაიტევს მსოფლიოს ხუთ დიდ ტაძარს: [[წმინდა პეტრეს ბაზილიკა|წმინდა პეტრეს ტაძარს]] ([[რომი|რომში]]), [[წმინდა პავლეს ტაძარი (ლონდონი)|წმინდა პავლეს ტაძარსა]] და [[ვესტმინსტერის სააბატო]]ს ([[ლონდონი|ლონდონში]]), [[ფლორენციის საკათედრო ტაძარი|სანატა მარია დელ ფიორეს ტაძარსა]] ([[ფლორენცია]]ში) და [[მილანის საკათედრო ტაძარი|მილანის საკათედრო ტაძარს]] ან [[ჩოგბურთი]]ს 200 მოედანს. *[[ეიფელის კოშკი]]ს აგებამდე (XIX ს) ხეოფსის პირამიდა ყველაზე მაღალი ნაგებობა იყო მსოფლიოში. *ხეოფსის პირამიდაზე დახარჯული სამშენებლო მასალა [[გერმანია]]ში ბოლო ათასწლეულში აგებული ყველა ტაძრის მშენებლობას ეყოფოდა. *მშენებლობაზე მომუშავე მუშების გამოსაკვებად შეძენილ თალგამში, ნიორსა და ხახვში დაახლოებით 16 000 [[ტალანტი]]ა დახარჯული, რაც დღეს დაახლოებით 20 მლნ [[ევრო]]ს შეადგენს. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons}} *[http://www.pbs.org/wgbh/nova/pyramid/explore/khufuenter.html Pyramids—The Inside Story] *{{cite web |url=http://www.cheops.org/ |title=The Upuaut Project Homepage |accessdate=1 April 2008 |last=Belless |first=Stephen |year= |publisher=Upuaut Project |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080509164620/http://www.cheops.org/ |quote= |archivedate=9 მაისი 2008 }} *[http://www.cheops-pyramide.ch/pyramid-building.html Building the Khufu Pyramid ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240613025123/http://cheops-pyramide.ch/pyramid-building.html |date=2024-06-13 }} *{{cite web |url=http://oi.uchicago.edu/research/projects/giz |title=The Giza Mapping Project |accessdate=1 April 2008 |authorlink= |month= |publisher=Oriental Institute |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311135020/http://oi.uchicago.edu/research/projects/giz/ |quote= |archivedate=11 მარტი 2008 }} *[http://www.ancientegyptonline.co.uk/great-pyramid.html Great Pyramid of Giza ] *[http://www.ancientegyptonline.co.uk/great-pyramid-complex.html Great Pyramid complex] == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{არქიტექტურა}} {{შვიდი საოცრება}} [[კატეგორია:მსოფლიო საოცრებები]] [[კატეგორია:ეგვიპტის პირამიდები]] [[კატეგორია:ეგვიპტის ტურიზმი]] 5wz1umgqakrq64yf36x8pbfb5knedds 0 31250 5398186 5185103 2026-05-23T00:55:47Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398186 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქვეყანა2 |სრული სახელი = გაიანის კოოპერატიული რესპუბლიკა<ref name="ISW">{{cite web |url=http://www.state.gov/s/inr/rls/4250.htm |title=Independent States in the World |publisher=state.gov}}</ref> |მშობლიური სახელი = Co-operative Republic of Guyana |სახელი = გაიანა |დროშა = Flag of Guyana.svg |გერბი = Coat of Arms of Guyana.svg |ეროვნული დევიზი = „One People, One Nation, One Destiny“ |დევიზი ქართულად = „ერთი ხალხი, ერთი ერი, ერთი ბედი“ |ეროვნული ჰიმნი = ''[[გაიანის ეროვნული ჰიმნი|Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains]]''<br /><center>[[ფაილი:National Anthem of Guyana.ogg]]</center> |რუკა = Guyana (orthographic projection).svg |რუკის სიგანე = 300პქ |რუკის წარწერა = გაიანის მდებარეობა სამხრეთ ამერიკაში |დედაქალაქი = [[ჯორჯტაუნი]] |უდიდესი ქალაქი = დედაქალაქი |latd=6 |latm=46 |latNS=N |longd=58 |longm=10 |longEW=W |ოფიციალური ენები = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]] |ენების ტიპი = ეროვნული ენა |ენები = [[გაიანური კრეოლი]] |რეგიონული ენები = {{collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal; |title = 11 ენა |[[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიური]] |[[ესპანური ენა|ესპანური]] |[[კაპონგი]] |[[მაკუში]] |[[ვაივაი]] |[[არავაკული ენები|არავაკული]] |[[პატამონა]] |[[ვარაო]] |[[კარიბული ენა|კარიბული]] |[[ვაპიშანა]] |[[კარიბული ენები|არეკუნა]] }} |ეთნიკური ჯგუფები = {{unbulleted list | 39,8% [[ინდო-გაიანელები|ინდოელები]] | {{nowrap|29.3% [[აფრო-გაიანელები|აფრიკელები]]}} | 19,9% შერეული | 10,5% ინდიელები | 0,5% სხვა }} |ეთნიკური ჯგუფების წელი = 2012 |ეთნოქორონიმი = გაიანელი |მთავრობის ტიპი = [[უნიტარული სახელმწიფო|უნიტარული]] [[ნახევრად-საპრეზიდენტო სისტემა|ნახევრად-საპრეზიდენტო]] [[რესპუბლიკა]] |ლიდერის ტიტული1 = [[გაიანის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერის სახელი1 = [[დონალდ რამოტარი]] |ლიდერის ტიტული2 = [[გაიანის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერის სახელი2 = [[სემ ჰინდსი]] |საკანონმდებლო ორგანო = [[გაიანის ეროვნული ასამბლეა|ეროვნული ასამბლეა]] |დამოუკიდებლობის ტიპი = [[დამოუკიდებლობა]] |მნიშვნელოვანი მოვლენა1 = [[გაერთიანებული სამეფო]]სგან |მოვლენის თარიღი1 = 26 მაისი, 1966 |მნიშვნელოვანი მოვლენა2 = რესპუბლიკა |მოვლენის თარიღი2 = 23 თებერვალი, 1970 |მნიშვნელოვანი მოვლენა3 = {{nowrap|[[გაინაის კონსტიტუცია|ამჟამინდელი კონსტიტუცია]]}} |მოვლენის თარიღი3 = 6 ოქტომბერი, 1980 |ფართობის ადგილი = 85-ე |ფართობი = 214 970 |წყლის პროცენტულობა = 8.4 |მოსახლეობის შეფასება = 735 554 |მოსახლეობის შეფასების ადგილი = 165-ე |მოსახლეობის შეფასების წელი = 2014 |მოსახლეობის აღწერა = 746 955<ref name=":0">https://statisticsguyana.gov.gy/wp-content/uploads/2019/11/Final_2012_Census_Compendium2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210105002255/https://statisticsguyana.gov.gy/wp-content/uploads/2019/11/Final_2012_Census_Compendium2.pdf |date=5 January 2021 }}</ref> |მოსახლეობის აღწერის წელი = 2012 |მოსახლეობის სიმჭიდროვე = 3.502 |მოსახლეობის სიმჭიდროვის ადგილი = 232-ე |მშპ-ის მუპ = $6.155 მილიარდი |მშპ-ის მუპ-ის წელი = 2012 |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე = $7 938 |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = |მშპ-ის ნომინალი = $2.788 მილიარდი |მშპ-ის ნომინალის წელი = 2012 |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე = $3 596 |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = |ჯინის წელი = |ჯინის ცვლილება = <!--increase/decrease/steady--> |ჯინი = <!--number only--> |ჯინის სქოლიო = |ჯინის ადგილი = |აგი-ს წელი = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |აგი-ს ცვლილება = steady<!--increase/decrease/steady--> |აგი = 0.638 <!--number only--> |აგი-ს სქოლიო = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 July 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref> |აგი-ს ადგილი = 121st |ვალუტა = [[გაიანური დოლარი]] |ვალუტის კოდი = GYD |სასაათო სარტყელი = [[UTC-04:00]] |UTC-ის გადაწევა = |სასაათო სარტყელი DST = |UTC-ის გადაწევა DST-ზე = |მოძრაობის მიმართულება = მარცხენა |სატელეფონო კოდი = [[+592]] |ქვეყნის ზედა დონის დომენი = [[.gy]] }} '''გაიანა''' ({{lang-en|Guyana}}), ოფიციალურად '''გაიანის კოოპერატიული რესპუბლიკა''', ადრე '''ბრიტანული გაიანა''' — სუვერენული [[სახელმწიფო]] [[სამხრეთ ამერიკა|სამხრეთ ამერიკის]] ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვის]] ნაპირზე. გაიანა [[ანგლოფონი კარიბის ქვეყნები]]ს ერთ-ერთი ნაწილია და აგრეთვე ერთ-ერთია იმ კარიბის ქვეყნების მცირე რაოდენობიდან, რომლებიც [[სამხრეთ ამერიკა]]ში მდებარეობენ. გაიანა [[კარიბის გაერთიანება|კარიბის გაერთიანების]] წევრია, რომლის სამდივნოს სათავო ოფისიც მის დედაქალაქში, [[ჯორჯტაუნი (გაიანა)|ჯორჯტაუნში]] მდებარეობს. გაიანა ასევე, კარიბის ერთადერთი ქვეყანაა სამხრეთ ამერიკის კონტინენტიდან, რომელიც [[ერთა თანამეგობრობა]]ში შედის. გაიანას ესაზღვრება ჩრდილოეთით [[ატლანტის ოკეანე]], [[ბრაზილია]] სამხრეთით და სამხრეთ-დასავლეთით, დასავლეთით [[ვენესუელა]] და აღმოსავლეთით [[სურინამი]] . 215,000 კვადრატული კილომეტრით გაიანა არის მესამე ყველაზე პატარა [[სუვერენული სახელმწიფო]] სამხრეთ ამერიკაში, [[ურუგვაი|ურუგვაისა]] და [[სურინამი|სურინამის შემდეგ]]. რეგიონი, რომელიც " [[გვიანა|გვიანას]] " სახელით არის ცნობილი, მოიცავს [[გვიანის ზეგანი|გვიანის ზეგანს]], მდინარე [[ამაზონი|ამაზონის]] ჩრდილოეთით და [[ამაზონი|მდინარე]] [[ორინოკო|ორინოკოს]] აღმოსავლეთით, რომელიც ცნობილია როგორც "მრავალი წყლის ქვეყანა". თავდაპირველად დასახლებული იყო მრავალი ძირძველი ჯგუფით, გაიანაში დასახლება ჩამოაყალიბეს ნიდერლანდელებმა, სანამ მე -18 საუკუნის ბოლოს [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის კონტროლის]] ქვეშ მოექცეოდა ტერიტორია. იგი იმართებოდა, როგორც [[ ბრიტანეთის გვიანა|ბრიტანეთის გვიანა]], ძირითადად პლანტაციებზე დამოკიდებული ეკონომიკით, 1950-იან წლებამდე. მან დამოუკიდებლობა მოიპოვა 1966 წელს და ოფიციალურად გახდა რესპუბლიკა [[ერთა თანამეგობრობა|თანამეგობრობის შემადგენლობაში]] 1970 წელს. ბრიტანული მმართველობის მემკვიდრეობა აისახება ქვეყნის პოლიტიკურ ადმინისტრაციაზე და მრავალფეროვან მოსახლეობაზე, რომელშიც შედიან [[:en:Indo-Guyanese|ინდოელები]], [[:en:Afro-Guyanese_people|აფრო-გაიანელები]], [[:en:Indigenous_peoples_in_Guyana|მკვიდრი მოსახლეობა]], [[:en:Chinese_Guyanese|ჩინელები]], [[:en:Portuguese_Guyanese|პორტუგალიელები]], სხვა [[:en:White_Caribbeans|ევროპელები]] და მრავალეროვანი ჯგუფები. == ეტიმოლოგია == სახელწოდება "გაიანა" სათავეს ''გვიანადან'' იღებს, ორიგინალის სახელია იმ რეგიონისთვის, რომელშიც ადრე შედიოდა გაიანა (ბრიტანეთის გვიანა), სურინამი ( [[:en:Dutch_colonisation_of_the_Guianas|ნიდერლანდური გვიანა]] ), ფრანგული გვიანა, ასევე [[კოლუმბია|კოლუმბიის]], ვენესუელისა და ბრაზილიის ნაწილები. ''[[ოქსფორდის ინგლისური ენის ლექსიკონი|ოქსფორდის ინგლისურენოვანი ლექსიკონის თანახმად]]'', "გაიანა" წარმოიშვა მკვიდრი ამერიკელ-ინდიელთა ენიდან და ნიშნავს "მრავალი წყლის მიწას". <ref>{{Cite web|url=http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/Guyana|title=Guyana|publisher=Oxford Dictionaries|accessdate=9 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150707214123/http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/Guyana|archivedate=7 ივლისი 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Guyana|url=http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/Guyana|publisher=Oxford Dictionaries|accessdate=9 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150707214123/http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/Guyana|archivedate=7 ივლისი 2015}}</ref> == ისტორია == {{მთავარი|გაიანის ისტორია}} [[ევროპა|ევროპელების]] მოსვლამდე გაიანის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ ინდიელთა ტომები [[არავაკები]]. საუკუნის დასასრულისათვის [[ესპანეთი|ესპანელებმა]] აღმოაჩინეს გაიანის სანაპიროები, მაგრამ მათ დაინტერესება არ გამოხატეს აქ მდებარე ჭაობების და არაჯანსაღი კლიმატის გამო. სამაგიეროდ ამ ტერიტორიით სხვა ევროპელები დაინტერესდნენ. === კოლონიური პერიოდი === [[XVIII საუკუნე|XVIII]]-[[XIX საუკუნე]]ების განმავლობაში [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთს]], [[საფრანგეთი|საფრანგეთსა]] და [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებს]] შორის მიმდინარეობდა ბრძოლა გაიანის ტერიტორიის დაპყრობისათვის. თავდაპირველად ნიდერლანდმა მიაღწია წარმატებებს და [[1773]] წელს [[მდინარე]]ების [[ესეკიბო]]ს, [[დემერარა|დემერარის]] და [[ბერბისი]]ს შესართავებთან დააარსა დასახლებები. თავდაპირველად ჰოლანდიელები დაკავებულები იყვნენ ინდიელ ტომებთან ვაჭრობით. შემდეგ გააფართოვეს პლანტაციური სამუშაოები, მოჰყავდათ [[თამბაქო]], [[ბამბა (გვარი)|ბამბა]], [[ყავა]], [[შაქრის ლერწამი]]. მცდელობა, რომ პლანტაციებში გამოეყენებინათ ადგილობრივ ინდიელთა შრომა, ვერ მოხერხდა, რადგამ ინდიელები უარს აცხადებდნენ მუშაობაზე. XVII საუკუნის შუა წლებიდან ჰოლანდიელებმა დაიწყეს [[აფრიკა|აფრიკიდან]] [[ნეგროიდული რასა|შავი]] მონების ექსპორტი. თუმცა შავკანიანი მონები გარბოდნენ ჯუნგლებში და ქმნიდნენ [[ტყის ზანგები]]ს საზოგადოებას. [[1803]] წელს დიდმა ბრიტანეთმა დაიპყრო ჰოლანდიური დასახლებები, ხოლო [[1814]] წელს [[ვენის კონგრესი]]ს გადაწყვეტილებით ოფიციალურად მიიღო მიწები, რომლებსაც [[1831]] წელს ეწოდათ ბრიტანეთის გვიანა. ბრიტანელებმა ასევე დაიკავეს დიდი კოლუმბიის პერიფერიული ნაწილები, სადაც წარმოიშვა ტერიტორიული დავა დამოუკიდებელ [[ვენესუელა]]სთან [[გაიანა-ესეკიბო]]ს ტერიტორიისათვის. [[1834]] წელს ბრიტანული მონობის გაუქმებამ გამოიწვია ყოფილი შავი მონების მასობრივი გამოსვლა პლანტაციებიდან ქალაქში. შავკანიანების ნაწილმა დააარსა თავიანთი დასახლებები. შავკანიანების არასასურველმ გათავისუფლებამ შეამცირა მუშახელი. ინგლისელებმა დაიწყეს დაქირავებული მუშახელის გამოყენება. ესენი იყვნენ პორტუგალიელები კუნძულ [[მადეირა]]დან, [[ჩინელები]], თუმცა უმეტესად მაინც [[ინდიელები]]. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] დასასრულიდან ბრიტანელებმა კოლონიაში განავითარეს ბოქსიტების, ოქროს, ალმასების მოპოვება და ასევე შაქრის წარმოება. [[1926]] წელს მიიღეს ბრიტანეთის გვიანის პირველი [[კონსტიტუცია]], რომელიც შეადგინა ადგილობრივმა საკანონმდებლო საბჭომ. [[1950]] წელს შეიქმნა [[მარქსიზმ-ლენინიზმი]]ს იდეოლოგიაზე დაფუძნებული [[გაიანის სახალხო პროგრესული პარტია]], რომელმაც გაიმარჯვა [[1953]], [[1957]] და [[1961]] წლების არჩევნებში. დიდმა ბრიტანეთმა კი მხარი დაუჭირა [[გაიანის სახალხო ეროვნული კონგრესი|სახალხო ეროვნულ კონგრესს]], რომელიც მმართველი პარტია გახდა [[1964]] წლიდან. === დამოუკიდებლობის პერიოდი === [[1966]] წლის 26 მაისს გაიანამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. [[1970]] წლის 23 თებერვლიდან რესპუბლიკააა და ეწოდა გაიანის კოოპერატიული რესპუბლიკა. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი ემიგრაციაში წავიდა, ძირითადად, [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], [[აშშ|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] და [[კანადა]]ში. [[2008]] წლის მაისში პრეზიდენტმა [[ბარატ ჯაგდეო]]მ ხელი მოაწერა [[სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირი]]ს დამფუძნებელ ხელშეკრულებას. [[2011]] წლიდან ქვეყნის პრეზიდენტია [[დონალდ რამოტარი]]. == გეოგრაფია == {{მთავარი|გაიანის გეოგრაფია}} [[ფაილი:Guyana rel 1991.gif|thumb|left]] სახელმწიფო [[სამხრეთი ამერიკა|სამხრეთ ამერიკის]] ჩრდილო–აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება [[ატლანტის ოკეანე]], დასავლეთიდან [[ვენესუელა]], სამხრეთიდან — [[ბრაზილია]], აღმოსავლეთიდან კი [[სურინამი]]. ფართობი — 214 970 კმ². სახმელეთო საზღვრის საერთო სიგრძეა 2462 კმ (მათ შორის: ბრაზილიასთან – 1119 კმ, სურინამთან — 600 კმ, ვენესუელასთან — 743 კმ). სანაპირო ზოლი: 459 კმ. ქვეყანა შეიძლება დაიყოს ხუთ ბუნებრივ რეგიონად; ვიწრო და ნაყოფიერი ჭაობიანი დაბლობი ატლანტის ოკეანის სანაპიროს გასწვრივ, სადაც მოსახლეობის უმეტესობა ცხოვრობს; თეთრი ქვიშის ქამარი უფრო შიდა ტერიტორია (ქვიშიანი და თიხნარი მთიანი რეგიონი), რომელიც მოიცავს გაიანას მინერალური საბადოების უმეტესობას; ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში ხშირი [[წვიმის ტყეები]] (ტყის მაღალმთიანი რეგიონი); მშრალი [[სავანა|სავანას]] ტერიტორიები სამხრეთ-დასავლეთით; და ყველაზე მცირე ზომის დაბლობი, ძირითადად მთებისგან შედგება, რომელთა სიმაღლე თანდათანობით ბრაზილიის საზღვართან იზრდება. უმაღლესი მწვერვალი — [[რორაიმა]] (Roraima) 2835 მ. გაიანას ოთხი ყველაზე გრძელი მდინარეა [[ესეკიბო]] 1,010 კილომეტრის სიგრძის, მდინარე [[კორანტეინი]] 724 კმ, [[ მდინარე ბერბიცე|ბერბისე]] 595 კმ, და [[ მდინარე დემერარა|დემერარა]] 346 კმ. მდინარე კორანტეინი ქმნის საზღვარს სურინამთან. ესეკიბოს შესართავთან არის რამდენიმე დიდი კუნძული, მათ შორის 145 კილომეტრის სიგანის [[ Shell Beach, გაიანა|შელ ბიჩი,]] ჩრდილო-დასავლეთის სანაპიროს გასწვრივ, რომელიც ასევე წარმოადგენს [[ზღვის კუები|ზღვის კუების]] გამოყვანის ადგილს (ძირითადად [[ტყავიანი კუ]]). ადგილობრივი კლიმატი [[ტროპიკული სარტყლები|ტროპიკული]] და, ძირითადად, ცხელი და ნოტიოა, ხასიათდება ჩრდილო-აღმოსავლეთის [[პასატები|პასატებით]] . არსებობს ორი წვიმიანი სეზონი, პირველი, მაისიდან აგვისტოს შუა რიცხვებამდე, მეორე - ნოემბრის შუა რიცხვებიდან იანვრის შუა რიცხვებამდე. გაიანას აქვს სამხრეთ – ამერიკაში ერთ – ერთი უდიდესი აუთვისებელი [[წვიმის ტყეები]], რომელთა ნაწილები თითქმის მიუწვდომელია ადამიანის მიერ. გაიანას მდიდარი ბუნების ისტორიას აღწერდნენ ადრეული მაძიებლები [[:en:Walter_Raleigh|სერ უოლტერ რელეი]] და [[:en:Charles_Waterton|ჩარლზ უეტერტონი,]] მოგვიანებით კი ნატურალისტები [[:en:David_Attenborough|სერ დევიდ ატენბოროუ]] და [[ჯერალდ დარელი]] . 2008 წელს [[BBC|BBC– ის]] მაუწყებლობამ გადმოსცა სამ ნაწილიანი პროგრამა სახელწოდებით ''Lost Land of the Jaguar,'' რომელშიც ხაზი გაესვა ველური ბუნების მრავალფეროვნებას, მათ შორის ამოუცნობ და იშვიათ სახეობებს, როგორებიცაა [[:en:Giant_otter|გიგანტური წავი]] და [[:en:Harpy_eagle|ჰარპი არწივი]]. 2012 წელს, გაიანამ მიიღო ნორვეგიისგან 45 მილიონი აშშ დოლარის ოდენობის ჯილდო, წვიმის ტყეების დაცვის მცდელობებისთვის. ეს გამომდინარეობს ერთა შორის, 2009 წლის ხელშეკრულებიდან, სულ 250 მილიონი აშშ დოლარი ბუნებრივი ჰაბიტატის დაცვისა და შენარჩუნებისთვის. === რეგიონები და სამეზობლო საბჭოები === გაიანა იყოფა 10 რეგიონად:<ref>[http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/Chapter3_Population_Redistribution_Internal_Migration.pdf Bureau of Statistics – Guyana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120217151423/http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/Chapter3_Population_Redistribution_Internal_Migration.pdf |date=17 თებერვალი 2012 }}, CHAPTER III: POPULATION REDISTRIBUTION AND INTERNAL MIGRATION, Table 3.4: Population Density, Guyana: 1980–2002</ref><ref>[http://gina.gov.gy/natprofile/gnprof.html Guyana – Government Information Agency], National Profile. gina.gov.gy {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070814020614/http://gina.gov.gy/natprofile/gnprof.html|date=14 August 2007}}</ref>    {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" !№ !რეგიონი !ფართობი კმ ² !მოსახლეობა (2012 წლის აღწერით) !მოსახლეობის სიმჭიდროვე კმ ^2-ზე |- |'''1''' | align="left" |[[ბარიმა-უაინი]] |20,339 |26,941 |1.32 |- |'''2''' | align="left" |[[პომერუნ-სუპენაამი]] |6,195 |46,810 |7.56 |- |'''3''' | align="left" |[[ესეკიბოს კუნძულები-დასავლეთ დემერარა]] |3,755 |107,416 |28.61 |- |'''4''' | align="left" |[[დემერარა-მაჰაიკა]] |2,232 |313,429 |140.43 |- |'''5''' | align="left" |[[მაჰაიკა-ბერბისი]] |4,190 |49,723 |11.87 |- |'''6''' | align="left" |[[აღმოსავლეთ ბერბისი-კორანტეინი]] |36,234 |109,431 |3.02 |- |'''7''' | align="left" |[[კუიუნი-მაზარუნი]] |47,213 |20,280 |0.43 |- |'''8''' | align="left" |[[პოტარო-სიპარუნი]] |20,051 |10,190 |0.51 |- |'''9''' | align="left" |[[ზემო ტაკუტუ-ზემო-ესეკიბო]] |57,750 |24,212 |0.42 |- |'''10''' | align="left" |[[ზემო დემერარა-ბერბისი]] |17,040 |39,452 |2.32 |- | | align="left" |'''სულ''' |'''214,999''' |'''747,884''' |'''3.48''' |} რეგიონები იყოფა 27 სამეზობლო საბჭოდ. <ref>{{Cite web|url=http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/List_of_NDCs.pdf|title=Government of Guyana, Statistics|accessdate=2 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517062655/http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/List_of_NDCs.pdf|archivedate=17 მაისი 2017}}</ref> == ეკონომიკა == [[ფაილი:Guyana Export Treemap.jpg|მინი|290x290პქ|გაიანას პროდუქტის ექსპორტის გრაფიკული ასახვა 28 ფერის კოდირებულ კატეგორიაში]] გაიანაში მთავარ ეკონომიკურ საქმიანობას წარმოადგენს სოფლის მეურნეობა (ბრინჯის და [[ ბუნებრივი ყავისფერი შაქარი|დემერარას შაქრის წარმოება]] ), [[ბოქსიტი|ბოქსიტის]] და ოქროს მოპოვება, ხე-ტყის, კრევეტებზე თევზაობა და მინერალები. შაქრის ინდუსტრიას, რომელიც მთელი ექსპორტის მოგების 28% -ს შეადგენს, მეტწილად კომპანია [[:en:GuySuCo|GuySuCo]] მართავს, რომელიც ასაქმებს უფრო მეტ ადამიანს, ვიდრე ნებისმიერი სხვა ინდუსტრია. ბევრ ინდუსტრიას აქვს დიდი უცხოური ინვესტიცია. მაგალითად, ამერიკული კომპანია [[:en:Reynolds_Metals|Reynolds Metals]] და ბრიტანულ-ავსტრალიური [[:en:Rio_Tinto_Group|Rio Tinto's]] შვილობილი კომპანია, რომელსაც საკმაოდ დიდი ინვესტიცია აქვთ გაიანას მინერალურ ინდუსტრიაში; კორეის / მალაიზიის Barama Company- ს დიდი წილი აქვს ხე-ტყის ინდუსტრიაში. ქრონიკულ პრობლემებში შედის გამოცდილ მშრომელთა და ინფრასტრუქტურის დეფიციტი და ბოლო დრომდე, მნიშვნელოვანი საგარეო დავალიანება. ძირითადი სამთო და სასოფლო-სამეურნეო საქონლის დაბალი ფასები, ბოქსიტისა და შაქრის ინდუსტრიის პრობლემებთან ერთად, საფრთხეს უქმნიდა მთავრობის დაძაბულ ფისკალურ მდგომარეობას და ამცირებდა მომავლის პერსპექტივებს. თუმცა, გაიანას ეკონომიკამ 1999 წლიდან აჩვენა ზომიერი ეკონომიკური ზრდა, სოფლის მეურნეობისა და სამთო სექტორების გაფართოების წყალობით, უფრო ხელსაყრელი ატმოსფერო ბიზნეს ინიციატივებისთვის, უფრო რეალისტური გაცვლითი კურსი, საკმაოდ დაბალი ინფლაციის მაჩვენებელი და მუდმივი მხარდაჭერა საერთაშორისო ორგანიზაციებისგან. 2008 წელს, დაფიქსირდა ეკონომიკური ზრდის 3% -იანი მაჩვენებელი, გლობალური [[:en:Financial_crisis_of_2007–08|ეკონომიკური კრიზისის ფონზე]] . იგი 2011 წელს გაიზარდა 5.4%-ით და 2012 წელს 3.7%-ით. ეკონომიკურ ზრდას ვარაუდობენ 2020 წელს, პირველი სანაპირო სანავთობო პროექტის დასრულების შემდეგ, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზით 53% -მდე. <ref>{{Cite web|title=World Economy May Be Crashing But Guyana Still Seen Growing 53%|last=Bristow|first=Matthew|work=Bloomberg.com|date=14 April 2020|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-04-14/world-economy-may-be-crashing-but-guyana-still-seen-growing-53}}</ref> [[:en:Manilkara_bidentata|ბალატის]] (ბუნებრივი [[ლატექსი|ლატექსის]] ) წარმოება ოდესღაც დიდი ბიზნესი იყო გაიანაში. გაიანაში ბალატას მოპოვება უმეტესად რუპუნუნის კანუკუს მთისწინეთში მოხდა. ადრეული ექსპლუატაცია მოხდა ჩრდილო-დასავლეთის ოლქში, მაგრამ ამ ტერიტორიის ხეების უმეტესი ნაწილი განადგურდა უკანონო მოპოვების მეთოდით, რაც გულისხმობდა ხეების მოჭრას, ნაცვლად მათში ნაპრალების გაკეთებისა. ბალატას გამოიყენებენ [[კრიკეტი|კრიკეტის]] ბურთების დამზადებისას, პრობლემური კბილის ღრუს დროებითი შევსებისათვის, ფიგურებისა და სხვა დეკორატიული ნივთების დასამზადებლად (განსაკუთრებით კანუკუს მთების მაკუში ხალხის მიერ). [[:en:Private_sector|კერძო სექტორის]] ძირითადი ორგანიზაციები მოიცავს კერძო სექტორის კომისიას (PSC) <ref>{{Cite web|author=RedSpider, Romona Khan|url=http://www.psc.org.gy/|title=Private Sector Commission|publisher=Psc.org.gy|accessdate=2 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100628041741/http://www.psc.org.gy/|archivedate=28 ივნისი 2010}}</ref> და ჯორჯტაუნის სავაჭრო და სამრეწველო პალატას (GCCI); <ref>{{Cite web|url=http://www.georgetownchamberofcommerce.org|title=Georgetown Chamber of Commerce & Industry (GCCI)|publisher=Georgetownchamberofcommerce.org|accessdate=2 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101217153022/http://www.georgetownchamberofcommerce.org/|archivedate=17 დეკემბერი 2010}}</ref> 2007 წლის დასაწყისში მთავრობამ დაიწყო საგადასახადო კოდექსის მნიშვნელოვანი გადაკეთება. [[დამატებული ღირებულების გადასახადი|დამატებული ღირებულების გადასახადმა]] (დღგ) შეცვალა ექვსი განსხვავებული გადასახადი. დღგ-ის გამოყენებამდე შედარებით ადვილი იყო გაყიდვების გადასახადისგან თავის არიდება. ბევრი ბიზნესი ეწინააღმდეგებოდა დღგ-ს შემოღებას, სავალდებულო დამატებითი დოკუმენტაციის გამო; თუმცა, მთავრობა დარჩა მტკიცე დღგ-ს შემოღების მიმართ.    პრეზიდენტმა ბარატ ჯაგდეომ [[ სესხის შემსუბუქება|სესხის შემსუბუქება]] პრიორიტეტად აქცია. მან დაარწმუნა [[საერთაშორისო სავალუტო ფონდი]] (IMF), [[ მსოფლიო ბანკის ჯგუფი|მსოფლიო ბანკი]] და [[ ინტერ-ამერიკული განვითარების ბანკი|ინტერ-ამერიკული განვითარების ბანკი]] (IDB) 800 მილიონი აშშ დოლარის ვალის ჩამოწერის შესახებ.    == საერთაშორისო და რეგიონალური ურთიერთობები == === [[ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაცია|ამერიკის სახელმწიფოების ორგანიზაცია]] (OAS) === გაიანა 1991 წელს შევიდა პანამერიკულ სისტემაში. <ref>{{Cite web|url=http://www.oas.org/en/member_states/member_state.asp?sCode=GUY|title=OAS – Organization of American States: Democracy for peace, security, and development|last=OAS|date=1 August 2009|access-date=3 January 2017}}</ref> === ამერიკის მკვიდრი ლიდერების სამიტები (ILSA) === იმის გამო, რომ გაიანას ადგილობრივ მოსახლეობას მრავალი ადგილობრივი ჯგუფი ჰყავს და ქვეყნის გეოგრაფიული მდებარეობის გათვალისწინებით, შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს გაიანელთა ღვაწლი OAS– ში მკვიდრი ხალხის პატივისცემის ჩამოყალიბებაში. <ref>{{Cite web|url=http://www.oas.org/en/topics/indigenous_peoples.asp|title=OAS – Organization of American States: Democracy for peace, security, and development|last=OAS|date=1 August 2009|access-date=3 January 2017}}</ref> წლების განმავლობაში განვითარდა OAS– ის პოზიცია მკვიდრი პირების მიმართ. OAS მხარს უჭერდა და მონაწილეობდა ამერიკის მკვიდრი ლიდერების სამიტებში (ILSA). <ref>{{Cite web|url=http://www.summit-americas.org/cs_ind.html|title=Indigenous Peoples|access-date=3 January 2017}}</ref> === ხელშეკრულებები, რომლებიც გავლენას ახდენს ფინანსურ ურთიერთობებზე === ==== ორმაგი დაბეგვრის შემსუბუქების ხელშეკრულება (CARICOM) 1994 წ ==== CARICOM- ის შეხვედრაზე, ტრინიდადის და ტობაგოსა და გაიანას წარმომადგენლებმა ხელი მოაწერეს 1994 წლის 19 აგვისტოს ორმაგი დაბეგვრის შემსუბუქების ხელშეკრულებას (CARICOM). <ref>{{Cite web|url=http://www.ird.gov.tt/Media/Default/IRDTreaties/DTT-Caricom--1994.pdf|title=IRD Trinidad and Tobago – CARICOM Treaties|access-date=27 December 2016}}</ref> ეს ხელშეკრულება მოიცავდა გადასახადებს, ბინადრობას, საგადასახადო იურისდიქციას, კაპიტალის მოგებას, ბიზნეს მოგებას, პროცენტს, დივიდენდებს, როიალტებს და სხვა სფეროებს. ==== FATCA ==== 2014 წლის 30 ივნისს გაიანამ ხელი მოაწერა Model 1-ის ხელშეკრულებას ამერიკის შეერთებულ შტატებთან [[ უცხოური ანგარიშის გადასახადის შესაბამისობის შესახებ კანონი|საგარეო ანგარიშის გადასახადის შესაბამისობის კანონის]] (FATCA) შესახებ. <ref>{{Cite web|url=https://www.treasury.gov/resource-center/tax-policy/treaties/Pages/FATCA.aspx|title=Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA)|access-date=16 January 2017}}</ref> ამ Model 1-ის ხელშეკრულებაში მოცემულია მითითება საგადასახადო ინფორმაციის გაცვლის შესახებ შეთანხმებაზე (პუნქტი 3), რომელსაც ხელი მოეწერა 1992 წლის 22 ივლისს ჯორჯტაუნში. == ადმინისტრაციული დაყოფა == {{მთავარი|გაიანის რეგიონები}} == დემოგრაფია == [[ფაილი:Guyana population density.png|მინი|გაიანას მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2005 წელს (ადამიანი კმ ^2-ზე )]] [[ფაილი:Population Guyana.PNG|მინი|გრაფიკი, რომელშიც მოცემულია გაიანას მოსახლეობა 1961 წლიდან 2003 წლამდე.]] გაიანას მოსახლეობის ძირითადი უმრავლესობა 773,000 ადამიანი (დაახლოებით 90%) ცხოვრობს ვიწრო სანაპირო ზოლთან, რომლის სიგანე 16-დან 64 კილომეტრამდეა, რომელიც ქვეყნის მთლიანი ფართობის დაახლოებით 10% -ს შეადგენს. <ref>{{Cite web|url=http://www.geographia.com/guyana/geninfo.html|title=Guyana General Information|publisher=Geographia.com|accessdate=2 May 2010|archive-date=11 აპრილი 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100411064504/http://www.geographia.com/Guyana/geninfo.html}}</ref> გაიანას ახლანდელი მოსახლეობა რასობრივად და ეთნიკური კუთვნილებით ჰეტეროგენულია. ეთნიკური ჯგუფები წარმოშობით [[ინდოეთი|ინდოეთიდან]], [[აფრიკა|აფრიკიდან]], [[ევროპა|ევროპიდან]] და [[ჩინეთი|ჩინეთიდან]]<nowiki/>არიან, აგრეთვე მკვიდრი ან აბორიგენი ხალხია. მიუხედავად მათი მრავალფეროვანი ეთნიკური კუთვნილებისა, ეს ჯგუფები იზიარებს ორ საერთო ენას: ინგლისურს და კრეოლურს. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით, ყველაზე დიდი ეთნიკური ჯგუფი [[ ინდო-გუანური|ინდო-გაიანელები]] (ასევე ცნობილია როგორც [[ ინდო-კარიბები|აღმოსავლელი ინდოელები]] ), ინდოეთიდან მოსული ინდუსტრიულ მშრომელთა შთამომავლები, რომლებიც მოსახლეობის 43,5% -ს შეადგენენ. მათ მოსდევს აფრიკელ მონათა შთამომავლები [[ აფრო-გუანესი|აფრო-გაიანელები]], რომლებიც 30,2% -ს შეადგენენ. შერეული მემკვიდრეობის მქონე გაიანელები 16,7% -ს შეადგენს, ხოლო მკვიდრი ხალხები (ადგილობრივი [[ინდიელები]] ) 9,1% -ს შეადგენს.<ref>"[https://www.bbc.co.uk/caribbean/news/story/2005/09/050920_guyana_race.shtml Guyana turns attention to racism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202071027/http://www.bbc.co.uk/caribbean/news/story/2005/09/050920_guyana_race.shtml|date=2 December 2010}}". BBC News. 20 September 2005.</ref><ref>"[http://www.guyana.org/features/conflicts_indiansandblacks.html Conflict between Guyanese-Indians and Blacks in Trinidad and Guyana Socially, Economically and Politically] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202013914/http://www.guyana.org/features/conflicts_indiansandblacks.html|date=2 December 2010}}". Gabrielle Hookumchand, Professor Moses Seenarine. 18 May 2000.</ref><ref>[http://www.ibtimes.com/articles/265657/20111212/guyana-politics-election-blacks-indians-ramotar-ppp.htm International Business Times: "Guyana: A Study in Polarized Racial Politics"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120715075007/http://www.ibtimes.com/articles/265657/20111212/guyana-politics-election-blacks-indians-ramotar-ppp.htm|date=15 July 2012}} 12 December 2011</ref> ინდო-გაიანელთა უმრავლესობა ჩრდილოეთ ინდოეთიდან ჩამოსული [[ბოჯპური|ბოჯპურ]] ენაზე მოსაუბრე მშრომელთა შთამომავლები არიან. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/musicofhindutrin00myer|page=[https://archive.org/details/musicofhindutrin00myer/page/30 30]|title=Music of Hindu Trinidad|publisher=University of Chicago Press|author=Helen Myers|isbn=978-0-226-55453-2|year=1999}}</ref> მნიშვნელოვანი უმცირესობაა [[ სამხრეთ ინდოეთი|სამხრეთ ინდოელები]], ძირითადად [[ტამილები]] და [[ტელუგები]]. <ref>{{Cite book|url=http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter17.pdf|title=Indian Diaspora|accessdate=2020-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110430175036/http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter17.pdf|archivedate=2011-04-30|access-date=2020-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430175036/http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter17.pdf|archive-date=2011-04-30}}</ref> 2002 წლის აღწერისას განაწილების ფორმა მსგავსი იყო 1980 და 1991 წლების აღწერის შედეგების, მაგრამ ორი ძირითადი ჯგუფის წილი შემცირდა. ინდო-გაიანელებმა შეადგინეს მთლიანი მოსახლეობის 51.9% 1980 წელს, მაგრამ 1991 წლისთვის ეს მაჩვენებელი დაეცა 48.6% -მდე, შემდეგ კი 43.5% -მდე, 2002 წლის აღწერის პერიოდში. აფრიკული წარმოშობის პირების რაოდენობა მცირედ გაიზარდა 30.8% -დან 32.3% -მდე, პირველი პერიოდის განმავლობაში (1980 და 1991 წწ.), ხოლო 2002 წლის აღწერის პერიოდში მიაღწიეს 30.2% -ს. ამერიკელ-ინდიელთა მოსახლეობა გაიზარდა 22,097 ადამიანით 1991-დან 2002 წლამდე. ეს წარმოადგენს 47.3%-ს, წლიური ზრდა 3.5% -ს. ანალოგიურად, მულტირასობრივი მოსახლეობა გაიზარდა 37,788 ადამიანით, რაც ზრდის 43.0% -იანი მაჩვენებელია, წლიური ზრდის ტემპი 3.2% -ით, 1991 წლის აღწერის საბაზო პერიოდიდან. [[:en:Portuguese_Guyanese|პორტუგალიელთა რაოდენობა]] (მოსახლეობის 4,3% 1891 წელს) ათწლეულების განმავლობაში მუდმივად მცირდება. <ref>"[http://www.guyana.org/special/portuguese.html Portuguese emigration from Madeira to British Guiana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130918073124/http://www.guyana.org/special/portuguese.html|date=18 September 2013}}"</ref> === უდიდესი ქალაქები === {| class="wikitable sortable" !№ !სახელი ![[გაიანის რეგიონები|რეგიონი]] !მოსახლეობა |- |'''1''' |[[ჯორჯტაუნი]] |[[ დემერარა-მაჰაიკა|დემერარა-მაჰაიკა]] |235,017 |- |'''2''' |[[ ლინდენი, გაიანა|ლინდენი]] |[[ ზემო დემერარა-ბერბიცე|ზემო დემერარა-ბერბისე]] |44,690 |- |'''3''' |[[ ახალი ამსტერდამი, გაიანა|ახალი ამსტერდამი]] |[[ აღმოსავლეთ Berbice-Corentyne|აღმოსავლეთ ბერბისე-კორანტეინი]] |35,039 |- |'''4''' |[[ ანა რეგინა|ანა-რეჯინა]] |[[ პომპერონ-სუპენაამი|პომერუნ-სუპენაამი]] |12,448 |- |'''5''' |[[ ბარტიკა|ბარტისა]] |[[ კუუნი-მაზარუნი|კუიუნი-მაზარუნი]] |11,157 |- |'''6''' |[[ სკელდონი, გაიანა|სკელდონი]] |[[ აღმოსავლეთ Berbice-Corentyne|აღმოსავლეთ ბერბისე-კორანტეინი]][[ აღმოსავლეთ Berbice-Corentyne|აღმოსავლეთ ბერბისე-კორანტეინი]] |5,859 |- |'''7''' |[[ როზინიოლი|როზინიოლი]] |[[ მაჰაიკა-ბერბიცე|მაჰაიკა-ბერბისე]] |5,782 |- |'''8''' |[[ მაჰაიკა|მაჰაიკა]] (სოფ.) |[[ დემერარა-მაჰაიკა|დემერარა-მაჰაიკა]] |4,867 |- |'''9''' |[[ პარიკა|პარიკა]] |[[ ესეფიბოოს კუნძულები-დასავლეთ დემერარა|ესეკიბოს კუნძულები-დასავლეთ დემერარა]] |4,081 |- |'''10''' |[[ ვერედ ენ ჰოოპ|ვრიდ ენ ჰუპი]] |[[ ესეფიბოოს კუნძულები-დასავლეთ დემერარა|ესეკიბოს კუნძულები-დასავლეთ დემერარა]] |3,073 |} === ენები === ინგლისური არის გაიანას ოფიციალური ენა და გამოიყენება განათლების, მთავრობის, მედიისა და მომსახურებისთვის. მოსახლეობის უმრავლესობა მათ მშობლიურ ენაზე ლაპარაკობს [[:en:Guyanese_Creole|გაიანურ კრეოლურზე]], ინგლისურ ენაზე დაფუძნებული კრეოლური ხასიათდება აფრიკის, ინდოეთის და ინდიელთა მცირე გავლენით. <ref>Damoiseau, Robert (2003) ''Eléments de grammaire comparée français-créole guyanais'' Ibis rouge, Guyana, {{ISBN|2-84450-192-3}}</ref> გარდა ამისა, ძირძველ [[:en:Cariban_languages|კარიბულ ენებზე]] საუბრობენ ადგილობრივ ინდიელთა უმცირესობები. გაიანურ ჰინდის და [[ტამილური ენა|ტამილურს]] ინარჩუნებენ და საუბრობენ ინდო-გაიანელები, ზოგიერთი კულტურული და რელიგიური მიზეზების გამო. === რელიგია === 2002 წელს ქვეყნის მასშტაბით ჩატარებული აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობის 57.4% იყო [[ქრისტიანობა|ქრისტიანი]], 28.4% - [[ინდუიზმი|ინდუისტი]], 7.2% [[მუსლიმი]], 1.9% სხვა რელიგიების წარმომადგენლები, ხოლო მოსახლეობის 2.3% არარელიგიური. <ref name="CENSUS2002">{{Cite web|url=http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/CensusReport2002.pdf|title=Final 2002 Census Compendium 2|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170101024759/http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/CensusReport2002.pdf|archivedate=1 January 2017}}</ref> ქრისტიანებს შორის უმეტესობა [[პროტესტანტიზმი|პროტესტანტია]] (34.8%) ან სხვა ქრისტიანული მიმდინარეობის (20.8%), მაგრამ ასევე არის რომაელი კათოლიკეების უმცირესობა (7.1%). ინდუისტებს შორის [[ ვაიშნავიზმი|ვაიშნავიზმი]] მთავარი ტრადიციაა. მუსლიმებს შორის, სუნიტები არიან უმრავლესობაში, თუმცა შიიტებისა და აჰმადიანების უმცირესობებიც არსებობს. სხვა რელიგიებს შორის ყველაზე პოპულარულია [[რასტაფარი|რასტაფარის]] მოძრაობა, [[ბუდიზმი]] და [[ბაჰაიზმი]]. == მთავრობა და პოლიტიკა == [[ფაილი:20191121 Guyana 0062 Georgetown sRGB (49295972987).jpg|მარცხნივ|მინი|გაიანას უზენაესი სასამართლო]] [[ფაილი:Parliament building, Guyana.jpg|მარცხნივ|მინი|გაიანას პარლამენტის შენობა 1834 წლიდან]] გაიანას პოლიტიკა მიმდინარეობს [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა|საპრეზიდენტო]] [[წარმომადგენლობითი დემოკრატია|წარმომადგენლობითი დემოკრატიული]] [[რესპუბლიკა|რესპუბლიკის ფარგლებში]], რომელშიც [[გაიანის პრეზიდენტი|გაიანას პრეზიდენტი]] არის, როგორც [[სახელმწიფოს მეთაური|სახელმწიფო]] [[ Მთავრობის მეთაური|მეთაური, ისე მთავრობის მეთაური]], და მოქმედებს [[მრავალპარტიული სისტემა]]. [[აღმასრულებელი ხელისუფლება|აღმასრულებელ უფლებამოსილებას]] ახორციელებენ პრეზიდენტი და მთავრობა. [[საკანონმდებლო ხელისუფლება|საკანონმდებლო ძალაუფლება]] ენიჭება როგორც პრეზიდენტს, [[ გაიანის ეროვნული ასამბლეა|ასევე გაიანას ეროვნული ასამბლეას]] . ისტორიულად, პოლიტიკა ქვეყანაში დაძაბულობის წყაროა და ძალადობრივი ამბოხებები ხშირად ხდებოდა არჩევნების დროს. 1970-80-იანი წლების განმავლობაში პოლიტიკურ ლანდშაფტს დომინირებდა სახალხო ეროვნული კონგრესი. 1992 წელს, პირველი საკონსტიტუციო არჩევნები გააკონტროლა შეერთებული შტატების ყოფილმა პრეზიდენტმა [[ჯიმი კარტერი|ჯიმი კარტერმა]], სახალხო პროგრესული პარტია ქვეყანას ხელმძღვანელობდა 2015 წლამდე. 2011 წლის 28 ნოემბერს ჩატარებულ გენერალურ არჩევნებში სახალხო პროგრესულმა პარტიამ (PPP) შეინარჩუნა უმრავლესობა, ხოლო პრეზიდენტობის კანდიდატი [[ დონალდ რამოტარი|დონალდ რამოტარი]] აირჩიეს პრეზიდენტად. 2015 წლის 11 მაისს გაიმართა ვადამდელი ძირითადი არჩევნები. კოალიციამ, პარტნიორობა ეროვნული ერთიანობისთვის - ალიანსი ცვლილებებისთვის (APNU-AFC) მოიგო ეროვნული ასამბლეის 65 ადგილიდან 33. 2015 წლის 16 მაისს, გადამდგარი არმიის გენერალი [[ დევიდ გრანჯერი|დავიდ გრეინჯერი]] გახდა გაიანას მერვე პრეზიდენტი.   === სახელმწიფო შესყიდვა === გაიანაში [[სახელმწიფო შესყიდვა|სახელმწიფო შესყიდვებს]] ზედამხედველობას უწევს სახელმწიფო შესყიდვების კომისია, რომელიც დაინიშნა 2003 წლის სახელმწიფო შესყიდვების კომისიის აქტით. კომისიის წევრების იდენტიფიცირებისა და შეთანხმების დიდი დაგვიანების გამო, კომისია ვერ აირჩიეს 2016 წლამდე. <ref>[https://www.cips.org/supply-management/news/2016/august/guyana-hands-procurement-to-commission/ After 14 years, Guyana establishes procurement commission] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161021131901/https://www.cips.org/supply-management/news/2016/august/guyana-hands-procurement-to-commission/|date=21 October 2016}}, "Supply Management", 12 August 2016, accessed 1 October 2016</ref> === ადამიანთა უფლებები === გაიანაში [[ჰომოსექსუალობა|ჰომოსექსუალური]] აქტები უკანონოა. <ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/world/gay-lesbian-bisexual-relationships-illegal-in-74-countries-a7033666.html|title=LGBT relationships are illegal in 74 countries, research finds|accessdate=29 August 2017}}</ref> ამჟამად, ეს არის ერთადერთი ქვეყანა სამხრეთ ამერიკაში, რომელიც კრძალავს ასეთ ქმედებებს და შეიძლება აღიკვეთოს [[ უვადო პატიმრობა|სამუდამო პატიმრობით]]. ამ კანონების შესწორება რთულია, რადგან [[ გაიანის კონსტიტუცია|გაიანას კონსტიტუცია]] იცავს [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] მიერ მემკვიდრეობით მიღებულ კანონებს კონსტიტუციური განხილვისგან. <ref>{{Cite web|last1=Burham|first1=Margaret A.|title=Saving Constitutional Rights from Judicial Scrutiny: The Savings Clause in the Law of the Commonwealth Caribbean|url=https://repository.law.miami.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1159&context=umialr|publisher=miami.edu|accessdate=26 June 2020}}</ref>   == ჯანმრთელობა == სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლოებით 67 წელია, როგორც მამაკაცებისთვის, ასევე ქალებისთვის 2012 წლის მაჩვენებლით.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html?countryName=Guyana&countryCode=gy&regionCode=soa&rank=159#gy Life Expectancy ranks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120521224600/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html?countryName=Guyana&countryCode=gy&regionCode=soa&rank=159#gy|date=21 May 2012}}. CIA World Factbook</ref> PAHO / WHO-ს 2014 წლის მოხსენებაში (2012 წლის სტატისტიკის გამოყენებით) ქვეყანამ დააფიქსირა მსოფლიოში ყველაზე მაღალი [[თვითმკვლელობა|თვითმკვლელობის]] მაჩვენებელი, სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 44,2 ყოველ 100,000 მოსახლეზე. <ref>{{Cite web|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/131056/1/9789241564779_eng.pdf?ua=1&ua=1|title=WHO Report 2014 Preventing suicide: A global imperative.|accessdate=4 August 2015}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.economist.com/news/americas/21616972-when-it-comes-people-taking-their-own-lives-guyana-leads-world-desperate-measures|title=Desperate measures|accessdate=29 August 2017}}</ref> [[ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია|WHO– ს მიერ]] 2011 წლის შეფასებით, [[შიდსი|შიდსის]] პრევალენტობაა თინეიჯერობის / ზრდასრული მოსახლეობის 1.2%-ში (15–49 წლის ასაკში). <ref>[http://www.who.int/gho/publications/world_health_statistics/EN_WHS2011_Part1.pdf WHO Health-Related Millennium Development Goals Report 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120617072744/http://www.who.int/gho/publications/world_health_statistics/EN_WHS2011_Part1.pdf|date=17 June 2012}}. Part1</ref> == ველური ბუნება == გაიანა არის 900-ზე მეტი სახეობის ფრინველის სახლი; ძუძუმწოვრების 225 სახეობა; ქვეწარმავლების 880 სახეობა და 6,500-ზე მეტი სხვადასხვა სახეობის მცენარე. <ref>{{Cite web|url=https://myadventuresacrosstheworld.com/wildlife-in-guyana/|title=The Most Amazing Wildlife in Guyana|last=Tavani|first=Claudia|date=14 August 2018|language=en-US|access-date=3 September 2019}}</ref> ველური ბუნების ამ კატეგორიებს შორის განსაკუთრებით ცნობილია [[არაპაიმა]], რომელიც მსოფლიოში ყველაზე მასშტაბური მტკნარი წყლის თევზია, [[ გიგანტური Anteater|გიგანტური ჭიანჭველაჭამია]], გიგანტური წავი, მსოფლიოში ყველაზე დიდი და იშვიათი მდინარის წავი და კლდის თუთიყუში ( ''[[:en:Rupicola_rupicola|Rupicola rupicola]]''). <ref>Attenborough, S. 1998 BBC. ''The Life of Birds''. p. 211. {{ISBN|0563-38792-0}}</ref> == სპორტი == [[ფაილი:Providence Stadium outside.jpg|მინი|Providence Stadium, ხედი აღმოსავლეთ სანაპიროს გზატკეცილიდან]] გაიანას მთავარი სპორტის სახეობებია [[კრიკეტი]], [[კალათბურთი]], [[ფეხბურთი]] და [[ფრენბურთი]]. <ref>{{Cite web|title=SPORTS, LITERATURE|url=http://www.guyana.org/Handbook/sprtslit.html|publisher=Guyana News and Information|accessdate=30 November 2015}}</ref> მცირე სპორტის სახეობებში შედის [[ პლაჟის კრიკეტი|პლაჟის კრიკეტი]], მინდვრის ჰოკეი, [[ ნეტბოლი|ნეტბოლი]], [[რაუნდერსი]], [[ჩოგბურთი]], მაგიდის ჩოგბურთი, [[კრივი]], [[რაგბი]], [[დოღი]] და რამდენიმე სხვა. გაიანამ მონაწილეობა მიიღო [[ საერთაშორისო კრიკეტი|კრიკეტის საერთაშორისო]] მატჩებში, [[ 2007 კრიკეტის მსოფლიო თასი|2007 წლის კრიკეტის მსოფლიო თასზე]] (CWC 2007). ახალი 15,000 ადგილიანი Providence Stadium, რომელსაც ასევე გაიანას ეროვნულ სტადიონად მოიხსენიებენ, მსოფლიო თასისთვის დროულად აშენდა და მზად იყო თამაშის დასაწყისისთვის, 28 მარტს . <ref>{{Cite news|title=Providence stadium – Records and statistics|url=http://www.cricketworld4u.com/grounds/00042.php|accessdate=27 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131202232539/http://www.cricketworld4u.com/grounds/00042.php|archivedate=2 December 2013}}</ref> საერთაშორისო საფეხბურთო მიზნებისათვის [[ გაიანას საფეხბურთო ნაკრები|გაიანა]] არის CONCACAF- ის ნაწილი. მათი კლუბური სისტემის უმაღლესი ლიგაა [[ GFF ელიტის ლიგა|GFF ელიტარული ლიგა]] . [[ გაიანას საფეხბურთო ნაკრები|გაიანას საფეხბურთო ნაკრებმა]] ვერ მიაღწია კვალიფიკაციას [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|FIFA- ს მსოფლიო თასისთვის]], თუმცა მათ [[ 1991 წლის კარიბის თასი|1991]] წლის [[ კარიბის ზღვის თასი|კარიბების თასზე მონაწილეობა]] მიიღეს. 2019 წელს მათ პირველად მიიღეს კვალიფიკაცია [[კონკაკაფის ოქროს თასი|CONCACAF- ის ოქროს თასზე]].   ==იხილეთ აგრეთვე== [[გაიანა-საქართველოს ურთიერთობები]] == ლიტერატურა == * Donald Haack, ''Bush Pilot in Diamond Country'' * Hamish McInnes, ''Climb to the Lost World'' (1974) * Andrew Salkey, ''Georgetown Journal'' (1970) * Marion Morrison, ''Guyana'' (Enchantment of the World Series) * Bob Temple, ''Guyana'' * Noel C. Bacchus, ''Guyana Farewell: A Recollection of Childhood in a Faraway Place'' * Marcus Colchester, ''Guyana: Fragile Frontier'' * Matthew French Young, ''Guyana: My Fifty Years in the Guyanese Wilds'' * Margaret Bacon, ''Journey to Guyana'' * Father Andrew Morrison SJ, ''Justice: The Struggle For Democracy in Guyana 1952–1992'' == რესურსები ინტერნეტში == {{commons|Guyana}} * {{Wikivoyage|Guyana}} * {{Wikiatlas|Guyana}} * [http://www.op.gov.gy/ Office of the President, Republic of Guyana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111121011945/http://www.op.gov.gy/ |date=2011-11-21 }} (official website). * [http://www.parliament.gov.gy/ Parliament of the Cooperative Republic of Guyana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180116011804/http://parliament.gov.gy/ |date=2018-01-16 }} (official website). * [http://www.nxtbook.com/nxtbooks/nextcoast/guyana/#/1 Outsourcing in Guyana] from news publication, Nearshore Americas. * [http://www.guyanatourism.org/ Guyana Tourism and Travel Network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217102117/http://guyanatourism.org/ |date=2014-12-17 }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები}} {{სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირი}} {{ერთა თანამეგობრობა}} {{ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაცია}} [[კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები]] [[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ქვეყნები]] [[კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით]] cb8jxoh7030ieamy35glttwb6v9cmxw 0 32250 5398338 4901717 2026-05-23T09:36:46Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398338 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Lucky Diamond Rich face.jpg|მინი|მსოფლიოში ყველაზე ''ტატუირებული'' ადამიანი]] '''გინესის მსოფლიო რეკორდები''', 2000 წლიდან '''გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნი''' ({{lang-en|Guinness Book of Records}}, Guinness Book of World Records) — მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ყოველწლიური გამოცემა, მოიცავს ცნობებს ადამიანის უდიდესი მიღწევებისა და რეკორდების, აგრეთვე ბუნების უნიკალური მოვლენების შესახებ. [[1955]] წლიდან გამოსცემს კორპორაცია „არტურ გინეს ენდ სანს პაბლიკ ლიმიტედ კომპანი“ (ამ სახელწოდებითაა ცნობილი 1982 წლიდან). გამოდის მსოფლიოს 100-ზე მეტ ქვეყანაში 25 ენაზე. ამჟამად გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნი იბეჭდება გამომცემლობა „გეიმერის“ („Gamer's Edition“) ეგიდით და ახალ-ახალი რეკორდებით ივსება. მასში მოხვედრა საპატიოა, რისთვისაც ათასობით ადამიანი იღვწის. საინტერესოა ამ წიგნის შექმნის ისტორია. [[1951]] წლის 10 ნოემბერს ინგლისელი ლორდი [[ჰიუ ბივერი]], ა. გინესის ლუდსახარშის აღმასრულებელი დირექტორი, მეგობრებთან ერთად ნადირობდა გარეულ ფრინველებზე ვექსფორდში. მონადირეებმა კამათი გამართეს იმის თაობაზე, თუ რომელი ფრინველი უფრო სწრაფად ფრენდა. მათ ვერ მიაკვლიეს ცნობარს, რომელშიც ზუსტი მონაცემები იქნებოდა ამა თუ იმ ფრინველის ფრენის სისწრაფის შესახებ. ამის გამო, [[1954]] აგვისტოში, ჰიუ ბივერმა (იმხანად უკვე გინესის გამომცემლობის მმართველმა დირექტორმა) გადაწყვიტა საგანგებო საცნობარო კრებულის შედგენა და გამოცემა. მალევე მეცნიერთა გინ გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის საიუბილეო გამოცემის გარეკანი. მონაწილეობით შეიქმნა ბიურო და დაიწყო უდიდესი მოცულობის ინფორმაციის დამუშავება. არტურ გინესი (1725-1803) იყო ირლანდიელი ლუდის მხარშავი, რომელმაც 1759 წელს დააარსა ლუდის მწარმოებელი კომპანია (საოჯახო ფირმა). 1886 წელს კომპანია გარდაიქმნა კორპორაციად და XXI საუკუნის დასაწყისშიც რჩება ლუდის ერთ-ერთ უდიდეს მწარმოებლად. 1955 წლის 27 აგვისტოს გინესის კორპორაციამ გამოსცა პირველი წიგნი, რომელიც მალევე ბესტსელერად იქცა. მომდევნო წელს წიგნი გამოიცა აშშ-ში, საფრანგეთში, გერმანიაში, ესპანეთში და სხვ. მას დამფინანსებელი ფირმის „გინესის“ სახელი დაენათლა. [[2005]] წელს აღინიშნა გამოცემის 50 წლისთავი. საქართველოდან გინესის რეკორდების წიგნში ბევრი ადამიანია შესული, მ. შ.: მ. ჩიბურდანიძე , რ-მაც 17 წლისამ მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული ჭადრაკში; ოლიმპიური ძალოსნები – გ. ასანიძე [მსოფლიო და ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი, ატაცში დამყარებული აქვს ორი მსოფლიო რეკორდი: 168 კგ (77 კგ წონით კატეგორიაში, 1998) და 186 კგ (85 კგ წონით კატეგორიაში)] და კ. კახიაშვილი [მსოფლიო და სამგზის ოლიმპიური ჩემპიონი (1992, 1996, 2000)]; თ. ცისკარაძე (როგორც მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმის ყველაზე ახალგაზრდა კინორეჟისორი – 16 წლისა და 4 თვის); ჯ. ლეჟავა (ადგილზე ხელებით აზიდვების მრავალგზის გამარჯვებული, მსოფლიო მოგზაური); გ. მახარაძე (ექსტრემალური სპორტსმენი – 8 საათის, 12 წუთისა და 25 წამის განმავლობაში თავით ფეხბურთის ბურთის მკენწლავი); ლ. სარქისოვი – ყველაზე უხუცესი (60 წლისა და 161 დღის) მათ შორის, ვინც დედამიწის უმაღლეს მწვერვალ ევერესტზე (8848 მ ) ავიდა (12. V. 1999); 15 წლის ე. სააკაშვილი, რ-მაც დაამყარა რეკორდი (5. VII. 2011) თანამედროვე ტექნოლოგიებში. მან ერთი ხელით აიპადში (Ipad) 5,26 წამში აკრიფა ინგლისური ანბანი, რითაც წამნახევრით გააუმჯობესა წინა რეკორდი. გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში შეტანილია, აგრეთვე, ქართ. სიტყვა „გვფრცქვნის“, რომელშიც 8 თანხმოვანი მიჯრით არის წარმოდგენილი; საქართვ. (აფხაზეთის) მდინარე რეპრუა – დედამიწის უმოკლესი (სიგრძე 27 მ ) მდინარე, რ-იც სათავიდან შესართავამდე ერთ ფოტოკადრში ეტევა. გინესის წიგნში შესაძლებელია ინფორმაციის მოპოვება კახეთში 1982 წელს ჩამოვარდნილი სეტყვის უზარმაზარი მარცვლის (56 მმ ) შესახებ და სხვა. გინესის წიგნში ქართ. სარეკორდო მონაცემების წარდგენას წარმატებით უძღვება საქართვ. მსოფლიო მიღწევათა და მოგზაურობათა ხელშემწყობი კავშირი „გიორგი“. ==ლიტერატურა== {{ქე|2|11-12|მანია გ.}} == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Guinness World Records}} * [http://www.guinnessworldrecords.com/ Guinness World Records] (ოფიციალური საიტი) * [http://corporate.guinnessworldrecords.com/ Guinness World Records Corporate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120512021154/http://corporate.guinnessworldrecords.com/ |date=2012-05-12 }} (კორპორატიული გვერდი) * [http://www.facebook.com/guinnessworldrecords Guinness World Records Facebook page] * [http://www.twitter.com/gwrnews Guinness World Records on Twitter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120116103245/http://twitter.com/gwrnews |date=2012-01-16 }} * [http://www.guinnessattractions.com/ Guinness World Attractions] (მუზეუმის ოფიციალური საიტი) [[კატეგორია:გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის რეკორდსმენები| *]] [[კატეგორია:ბრიტანული გამოცემები]] [[კატეგორია:რეკორდები]] hksgitbq8qlh8dxpjic5fmt4vwg7t4l 0 35029 5398213 5396773 2026-05-23T03:01:29Z Oursana 51871 -+Ghent Altarpiece (closed, after restoration).jpg 5398213 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი}} '''იან ვან ეიკი''' ({{lang-nl|Jan van Eyck}}; დ. [[1385]] ან [[1390]], მაასეიკი, [[ბელგია]] — გ. [[9 ივლისი]], [[1441]], [[ბრიუგე]], [[ბელგია]])<ref>[http://data.bnf.fr/en/11938931/jan_van_eyck/ Jan Van Eyck (1390?-1441)]. Birth: 1390; Death: Bruges, Belgique, 09-07-1441; Note: Peintre, attaché à la cour de Bourgogne. - Serait le frère de : Van Eyck, Hubert (1370?-1426). [http://data.bnf.fr ''Bibliothèque nationale de France (French National Library)'']. წაკითხვის თარიღი: 26 მაისი, 2019.</ref> — ფლამანდიელი [[ფერწერა|ფერმწერი]]. ითვლება ადრეული ჰოლანდიური ფერწერის ერთ-ერთ ფუძემდებლად. ევროპული ფერწერის, კერძოდ ადრეული [[ჩრდილოეთი ევროპა|ჩრდილოეთის]] [[რენესანსი]]ს ეპოქის ერთ-ერთი უდიდესი წარმომადგენელი. რელიგიურ სიუჟეტებზე შექმნილი ასზე მეტი ფერწერული ნამუშევრის ავტორი. ცნობილია, როგორც პორტრეტის დიდოსტატი. ფლამანდიელი ფერმწერის ჰუბერტ ვან ეიკის (1370–1426) უმცროსი ძმა.<ref>[http://www.bibliotekar.ru/100hudozh/5.htm Ян Ван Эйк]. Сто великих художников. Д. К. Самин. ''ციტატა:'' „Ян Ван Эйк – „Самый главный художник нашего века“ – так назвал Яна ван Эйка его младший современник, итальянский гуманист Бартоломео Фацио“. [http://www.bibliotekar.ru/100hudozh/5.htm ''bibliotekar.ru'']. წაკითხვის თარიღი: 26 მაისი, 2019.</ref><ref>Susan Jones (ოქტომბერი, 2002). [http://www.metmuseum.org/toah/hd/eyck/hd_eyck.htm Jan van Eyck (ca. 1390–1441)]. Heilbrunn Timeline of Art History. ''ციტატა:'' „Jan van Eyck is the most famous member of a family of painters traditionally believed to have originated from the town of Maaseik, in the diocese of Liège“. [http://www.metmuseum.org ''The Metropolitan Museum of Art'']. წაკითხვის თარიღი: 26 მაისი, 2019.</ref><ref>Streeton, Noëlle L.W. [http://jhna.org/articles/jan-van-eycks-dresden-triptych-new-evidence-giustiniani-of-genoa-borromei-ledger-bruges/ Jan van Eyck’s Dresden Triptych: New Evidence for the Giustiniani of Genoa in the Borromei Ledger for Bruges]. Journal of Historians of Netherlandish Art, Volume 3, Issue 1, 2011. [http://jhna.org ''JHNA'']. წაკითხვის თარიღი: 26 მაისი, 2019.</ref> == ბიოგრაფია == იან ვან ეიკის ცხოვრების ადრეული პერიოდის შესახებ ისტორიულ წყაროებში მეტად მცირე და ხშირად ურთიერთგამომრიცხავი ცნობები მოიპოვება. მკვლევართათვის მის ცხოვრებასა და მოღვაწეობასთან დაკავშირებული მრავალი ფაქტი ამ დრომდე გაურკვეველია და კამათის საგანს წარმოადგენს. ამგვარად, მისი ბიოგრაფია ერთგვარ გამოცანად რჩება, რადგან მხატვრის შესახებ ხელმისაწვდომი ინფორმაციის მნიშვნელოვანი ნაწილი, საკვლევ მასალათა სიმწირის გამო, გარკვეულწილად მეცნიერთა ვარაუდებისა და ჰიპოთეზების დონეზეა წარმოდგენილი. მისი დაბადების თარიღისა და ადგილის შესახებ დადასტურებულ და დოკუმენტურად დამოწმებულ მონაცემებს მრავალი მცდელობის მიუხედავად დღემდე ვერ მიაკვლიეს. ითვლება, რომ იგი 1385–1390 წლებს შორის პერიოდში, [[გენკი|გენკთან]] და [[მაასტრიხტი|მაასტრიხტთან]] ახლოს მდებარე, ამჟამინდელი ბელგიის ხუთი ფლამანდიური პროვინციიდან ერთ-ერთში, კერძოდ [[აღმოსავლეთი ფლანდრია|აღმოსავლეთ ფლანდრიის]] [[ლიმბურგის პროვინცია|ლიმბურგის პროვინციის]] ქალაქ მაასეიკში ({{lang-nl| Maaseik }}) დაიბადა. იზრდებოდა ძმებთან — ჰუბერტთან და ლამბერთან და დასთან — მარგარეტთან ერთად.<ref>van Buren, Anne Hagopian. [http://www.oxfordartonline.com/groveart/abstract/10.1093/gao/9781884446054.001.0001/oao-9781884446054-e-7000027196 Eyck, van family]. Netherlandish family of artists. The brothers (1) ''Hubert van Eyck'', (2) Jan van Eyck and (3) ''Lambert van Eyck'' were all painters; a sister, ''Margaret'', was also identified as a painter by van Vaernewijck (1568), who recorded that she was unmarried and was buried next to Hubert in Ghent. [http://www.oxfordartonline.com ''Oxford University Press'']. წაკითხვის თარიღი: 27 მაისი, 2019.</ref> იანის უფროსი ძმის — ჰუბერტ ვან ეიკის სახელთან დაკავშირებითაც ბევრი რამ, ასევე გაურკვეველი და საკამათო რჩება. მკვლევართა ნაწილი მიიჩნევს, რომ იანი სწორედ ჰუბერტმა აზიარა ფერწერას და მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მისი დაოსტატების საქმეში. არსებობს ვერსია, რომ გარკვეული პერიოდი ისინი ერთად და საკმაოდ ნაყოფიერადაც მუშაობდნენ. სხვა ვერსიის მიხედვით ჰუბერტ ვან ეიკს არავითარი შეხება ძმის შემოქმედებით ცხოვრებასთან არ ჰქონია. ამდენად, დღეისათვის არსებული წყაროების ბუნდოვანება და ურთიერთწინააღმდეგობრივი ხასიათი მნიშვნელოვნად ართულებს აღიარებული მხატვრის ცხოვრების ამ პერიოდის შესახებ წარმოდგენილი ისტორიული ფაქტების ნამდვილობის მეტ-ნაკლებად გამართული, სარწმუნო და მწყობრი სურათის გადმოცემის საქმეს. მხატვრის პირველ ნამუშევრებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. მიჩნეულია, რომ მისი, როგორც ფერმწერის მოღვაწეობა 1422 წლიდან იწყება. ამ პერიოდში იგი ბავარიის ჰერცოგის იოჰან III-ის ({{lang-de|Johann III. Ohnegnade}}) სასახლის კარის მხატვარია და [[ჰააგა]]ში ცხოვრობს. იმ დროის პირობებში ამგვარი სტატუსისა და მდგომარეობის მიღწევა მხოლოდ გამორჩეული ნიჭისა და ოსტატობის მქონე მხატვრებისთვის იყო შესაძლებელი. არსებობს მოსაზრება, რომ ამავე პერიოდში ახალგაზრდული ასაკის მიუხედავად მას უკვე საკუთარი სკოლა გააჩნდა, სადაც მისი მოწაფეები მუშაობდნენ. 1425 წლიდან იგი [[ბურგუნდია|ბურგუნდიის]] ჰერცოგის [[ფილიპ III (ბურგუნდია)|ფილიპ კეთილის]] კარის მხატვარია. 1427 წელს მოგზაურობს ესპანეთში, ხოლო 1428–1429 წლებში — [[პორტუგალია]]ში. მისი ზოგიერთი სურათი ხელმოწერილია დევიზით „Als Ich Kan“ („როგორც შემიძლია“). მხატვრის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ და მნიშვნელოვან ნაწარმოებად ითვლება „გენტის საკურთხეველი“ ([[გენტი]]ს წმ. ბავონის ტაძრის პოლიპტიქი).<ref>Успенский, Борис Андреевич. [http://primo.nlr.ru/primo-explore/fulldisplay?docid=07NLR_LMS001454454&context=L&vid=07NLR_VU1&lang=ru_RU&search_scope=default_scope&adaptor=Local%20Search%20Engine&tab=default_tab&query=any,contains,%26%231071;%26%231085;%20%26%231074;%26%231072;%26%231085;%20%26%231069;%26%231081;%26%231082;&sortby=rank Гентский алтарь Яна ван Эйка : композиция произведения : божественная и человеческая перспектива] - Москва : Индрик, 2009. - 207 с., [50] л. ил., цв. ил. ; 24 см. - Библиогр.: с. 161-184 и в подстроч. примеч.. - Указатели: имена художников, местоположение произведений искусства: с. 185-197. [http://primo.nlr.ru ''Каталог Российской национальной библиотеки'']. წაკითხვის თარიღი: 27 მაისი, 2019.</ref> საკურთხეველი შედგება სხვადასხვა ხასიათის ნამუშევრებისაგან. მათ შორის წარმოდგენილია მრავალფიგურიანი სცენა [[პეიზაჟი]]თ („კრავის თაყვანისცემა“), ვრცელი ინტერიერი ფანჯრის მიღმა ქალაქის ხედით („ხარება“), [[ადამი]]სა და [[ევა]]ს ფიგურები, დონატორების [[პორტრეტი|პორტრეტები]] და სხვ. მის საუკეთესო ნამუშევრებად ითვლება აგრეთვე „კანცლერ როლენის ღვთისმშობელი“ (დაახლ. 1436, [[ლუვრი]], [[პარიზი]]), „კანონიკ ვან დერ პალეს ღვთისმშობელი“ (1436, მუნიციპალიტეტის სამხატვრო გალერეა, [[ბრიუგე]]), ტრიპტიქი „ღვთისმშობელი ეკლესიაში“ (1437, დრეზდენის სურათების გალერეა). იან ვან ეიკი პირველ დიდ პორტრეტისტად ითვლება ევროპული ფერწერის ისტორიაში. მან შექმნა პორტრეტის ახალი ტიპი („ტიმოთე“, 1432, და „მამაკაცი წითელი ქუდით“, 1433, ეროვნული გალერეა, ლონდონი), მხატვრის ცოლის მარგატერ ვან ეიკის პორტრეტი (1939, მუნიციპალიტეტის ეროვნული გალერეა, ბრიუგე). მასვე ეკუთვნის „ცოლ-ქმრის არნოლფინების პორტრეტი“ (1434, ეროვნული გალერეა, ლონდონი).<ref>Hall, Edwin. [http://primo.nlr.ru/primo-explore/fulldisplay?docid=07NLR_LMS002134487&context=L&vid=07NLR_VU1&lang=ru_RU&search_scope=default_scope&adaptor=Local%20Search%20Engine&tab=default_tab&query=any,contains,%26%231071;%26%231085;%20%26%231074;%26%231072;%26%231085;%20%26%231069;%26%231081;%26%231082;&sortby=rank The Arnolfini betrothal : Medieval marriage a. the enigma of van Eyck's double portr] - Berkeley etc. : Univ. of California press, 1994. - XXI, 180 c., [8] л. цв. ил. : ил., портр., факс ; 28 см. - (California studies in the history of art. Discovery ser. ; 3). - Библиогр.: с. 169-172. [http://primo.nlr.ru ''Каталог Российской национальной библиотеки'']. წაკითხვის თარიღი: 27 მაისი, 2019.</ref> რელიგიურ სიუჟეტებზე შესრულებული ნამუშევრების გარდა წყაროებში მოხსენიებულია მხატვრის საერო ხასიათის ნაწარმოებებიც. მხატვრისთვის თანაბრად საინტერესოა, როგორც ადამიანი, ასევე ადამიანის გარემომცველი სამყაროც. მის კომპოზიციებში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს პეიზაჟი, ინტერიერი და [[ნატურმორტი]]. ხელოვნებათმცოდნეების შეფასებით, მხატვრის ფერწერის ზედმიწევნით გულმოდგინე მანერა ხაზგასმით ავლენს მის ნამუშევრებში გამოსახული ყოველი საგნისა თუ დეტალის მშვენიერებას. იგი უმაღლესი დონის ოსტატობით გამოსახავს როგორც სივრცეს, შუქსა და ჰაერს, ასევე ბუნებას, საგნებს, უპირველეს ყოვლისა, ადამიანს. იან ვან ეიკის ხელოვნება გამოირჩევა სამყაროს არსის კანონზომიერების ღრმა გაგებით, რაც ნაწარმოების გააზრებულ, მკაცრად განპირობებულ აგებაში გამოიხატება. მის მიერ დასახულმა შემოქმედებითმა ამოცანებმა წარმოშვა ახალი მხატვრული ხერხების მოთხოვნილება. ზეთის საღებავებით მუშაობის მისთვის დამახასიათებელი ორიგინალური სტილისა და ტექნიკიდან გამომდინარე, მას ხშირად იხსენიებენ, როგორც ზეთის საღებავებით ხატვის ტექნიკის გამომგონებელს.<ref>Kessler, Herbert Leon. [http://www.britannica.com/biography/Jan-van-Eyck Jan van Eyck] - ციტატა: „Jan van Eyck, (born before 1395, Maaseik, Bishopric of Liège, Holy Roman Empire [now in Belgium]—died before July 9, 1441, Bruges), Netherlandish painter who ''perfected the newly developed technique of oil painting''. His naturalistic panel paintings, mostly portraits and religious subjects, made extensive use of disguised religious symbols“. [http://www.britannica.com ''Encyclopædia Britannica'']. წაკითხვის თარიღი: 27 მაისი, 2019.</ref> მიუხედავად რელიგიურობისა, მისი ხელოვნება სინამდვილის მრავალფეროვნების ასახვის ახლებური, მკაფიოდ გამოხატული ნოვატორული მიდგომით ხასიათდება, რაც ერთგვარ საფუძველს უყრის რეალიზმის განვითარებას ევროპული ფერწერის ისტორიაში. მიიჩნევენ, რომ ევროპული დაზგური ფერწერის შექმნისა და მისი შემდგომი განვითარების თვალსაზრისით, იან ვან ეიკის შემოქმედებას გადამწყვეტი თუ არა, ერთ-ერთი უმთავრესი და განმსაზღვრელი როლი უკავია. ==გალერეა== <center><gallery> Lamgods open.jpg|„გენტის საკურთხეველი“, 1432 The Virgin with Chancellor Rolin by Jan van Eyck (Louvre).webp|„კანცლერ როლენის ღვთისმშობელი“, 1436 Jan Van Eyck La Madone au Chanoine Van der Paele 1434.jpg|„კანონიკ ვან დერ პალეს ღვთისმშობელი“, 1436 Eyck, Jan van - Portrait of a Young Man (Tymotheos) - National Gallery, London.jpg|„ტიმოთე“, 1432 Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[არნოლფინების ოჯახის პორტრეტი|„არნოლფინების ოჯახის პორტრეტი“]], 1434 Ghent Altarpiece (closed, after restoration).jpg|„გენტის საკურთხეველი“, 1432 </gallery></center> == ლიტერატურა == {{ქსე|4|290}} * ''Егорова, Ксения Сергеевна.'' [http://primo.nlr.ru/primo-explore/fulldisplay?docid=07NLR_LMS008522427&context=L&vid=07NLR_VU1&lang=ru_RU&search_scope=default_scope&adaptor=Local%20Search%20Engine&tab=default_tab&query=any,contains,%26%231071;%26%231085;%20%26%231074;%26%231072;%26%231085;%20%26%231069;%26%231081;%26%231082;&sortby=rank Ян ван Эйк.] - Москва : Искусство, 1965. - 251 с. * ''Никулин, Николай Николаевич.'' [http://primo.nlr.ru/primo-explore/fulldisplay?docid=07NLR_LMS008438009&context=L&vid=07NLR_VU1&lang=ru_RU&search_scope=default_scope&adaptor=Local%20Search%20Engine&tab=default_tab&query=any,contains,%26%231071;%26%231085;%20%26%231074;%26%231072;%26%231085;%20%26%231069;%26%231081;%26%231082;&sortby=rank Ян Ван Эйк : Нидерланд. живописец XV в.] - Ленинград ; Москва : Искусство, 1959. - 46 с. ===წყაროები=== {{refbegin|30em}} * Ainsworth, Maryan; Christiansen, Keith (eds). ''From Van Eyck to Bruegel Early Netherlandish Painting in The Metropolitan Museum of Art''. New York: Metropolitan Museum of Art, 1998. {{ISBN|978-0-3000-8609-6}} * Bauman, Guy. "Early Flemish Poertaits, 1425–1525". ''Metropolitan Museum of Art Bulletin'', Volume 43, no. 4, 1986 * Borchert, Till-Holger. ''[http://books.google.ge/books?id=o3m_IgAACAAJ&dq=Jan+van+Eyck&hl=ka&sa=X&ved=0ahUKEwjV9arf4LriAhVr1qYKHZitDBQQ6AEITzAG Jan Van Eyck]''. London: Taschen, 2008. {{ISBN|978-3-8228-5687-1}} * Borchert, Till-Holger (ed). ''Age of Van Eyck: The Mediterranean World and Early Netherlandish Painting''. Groeningemuseum, Musea Brugge, 2002 * Borchert, Till-Holger (ed). ''Van Eyck to Durer''. London: Thames & Hudson, 2011. {{ISBN|978-0-500-23883-7}} * Campbell, Lorne. ''The Fifteenth Century Netherlandish Schools''. London: National Gallery Publications, 1998. {{ISBN|978-1-8570-9171-7}} * Chilvers, Ian. ''The Oxford Dictionary of Art''. Oxford: Oxford University Press, 2004. {{ISBN|0-19-860476-9}} * Dhanens, Elisabeth. ''Hubert & Jan Van Eyck''. New York: Alpine Fine Arts Collection. {{ISBN|978-0-9144-2700-1}} * Ferrari, Simone. ''Van Eyck: Masters of Art''. Munich: Prestel, 2013. {{ISBN|978-3-7913-4826-1}} * Foister, Susan, Sue Jones and Delphine Cool (eds). ''Investigating Jan van Eyck''. Turnhout: Brepols, 2000 * Graham, Jenny. ''Inventing van Eyck: The Remaking of an Artist for the Modern Age''. Oxford and New York: Berg, 2007 * Harbison, Craig. ''[http://books.google.ge/books?id=w1_51H960zsC&dq=Jan+van+Eyck&source=gbs_navlinks_s Jan van Eyck: The Play of Realism]''. Edinburgh: Reaktion Books, 1995. {{ISBN|978-0-9484-6279-5}} * Harbison, Craig. "Realism and Symbolism in Early Flemish Painting". ''The Art Bulletin'', Volume 66, No. 4, December 1984 * Jones, Susan Frances. ''Van Eyck to Gossaert''. National Gallery, 2011. {{ISBN|978-1-85709-504-3}} * Kemperdick, Stephan. ''The Early Portrait, from the Collection of the Prince of Liechtenstein and the Kunstmuseum Basel''. Munich: Prestel, 2006. {{ISBN|978-3-7913-3598-8}} {{refend}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat|Jan van Eyck}} * [http://www.academia.edu/32068434/Jan_van_Eycks_travel_from_Flanders_to_Granada_1428-1429_El_viaje_de_Jan_van_Eyck_de_Flandes_a_Granada_1428-1429_Madrid_2016 Jan van Eyck's travel from Flanders to Granada (1428-1429)] * [http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=9 Jan van Eyck Gallery at Museum Syndicate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090107231425/http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=9 |date=2009-01-07 }} * [http://closertovaneyck.kikirpa.be Closer to Van Eyck] * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/91807/rec/320 The Metropolitan Museum of Art’s digital collection] * [http://balat.kikirpa.be/pi/51551 Jan Van Eyck in BALaT - Belgian Art Links and Tools (KIK-IRPA, Brussels)] * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p15324coll10/id/113542 The Renaissance in the North / the Metropolitan Museum of Art] == სქოლიო == <div style="height:250px; overflow:auto; padding:3px; border:1px solid #aaa;" class="scrollbox"> {{reflist|colwidth=30em}} </div> {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} {{DEFAULTSORT:ეიკი, იან ვან}} [[კატეგორია:ფლამანდიელები]] [[კატეგორია:ფლამანდიელი მხატვრები]] [[კატეგორია:კატეგორია:დაბადებული 1380-იანები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1441]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] e27jw1z1uelubt1w18zpc1x5vq4u701 0 35167 5398242 4894593 2026-05-23T03:38:21Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398242 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = გარეული ღორი | სურათის ფაილი = Wildschwein, Nähe Pulverstampftor (cropped).jpg | სურათის აღწერა = გარეული ღორი | სამეფო = ცხოველები | ტიპი = [[ქორდიანები]] | კლასი = [[ძუძუმწოვრები]] | რიგი = [[წყვილჩლიქოსნები]] | ოჯახი = [[ღორისებრნი]] | გვარი = [[ღორი]] | სახეობა = [[გარეული ღორი]] | ლათ = {{Btname|Sus scrofa|([[Linnaeus]], [[1758]])}} | ვიკისახეობები = Sus scrofa | commons = Category:Sus scrofa | დაცვის სტატუსი = LC | iucn = 41775 | itis = 180722 | ncbi = 9823 | eol = 328663 | fw = 104172 | არეალის რუკა = | არეალის ლეგენდა = }} '''გარეული ღორი''', ''ეშვი'', ''ტახი'' ({{lang-la|Sus scrofa}}) — არამცოხნელი [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვარი]] [[წყვილჩლიქოსნები|წყვილჩლიქოსანი]] ცხოველი [[ღორისებრნი|ღორისებრთა]] ოჯახისა. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი აფრიკა|ჩრდილოეთ აფრიკაში]], [[ევროპა]]სა და [[აზია]]ში (მათ შორის [[ჩინეთი]]ს, [[კორეა|კორეის]], [[იაპონია|იაპონიის]], [[დიდი ზონდის კუნძულები]]ს და [[სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია|სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის]] სხვა ტერიტორიები), ასევე [[კავკასია]]ში. ევროპული გარეული ღორები [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკაში]] სანადირო ობიექტებად იქნა შეყვანილი, რის შემდეგაც მოხდა მათი ველურ ბუნებაში გავრცელება. [[სამხრეთი ამერიკა|სამხრეთ ამერიკაში]] გარეული ღორები, სავარაუდოდ, პირველად [[არგენტინა]]სა და [[ურუგვაი]]ში დაახლოებით მე-20 საუკუნეში გამრავლების მიზნით შეიყვანეს.<ref>[https://web.archive.org/web/20070612051636/http://animalivre.uol.com.br/home/?tipo=noticia&id=1791 As espécies invasoras representam um perigo á biodiversidade]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20090114225543/http://www.bbc.co.uk/nature/wildfacts/factfiles/598.shtml Wild boar (Sus scrofa)]. ''bbc.co.uk''.</ref><ref>[https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/wild-boar Wild boar (Sus scrofa)]. ''nationalgeographic.com''.</ref><ref>[https://www.invasivespeciesinfo.gov/terrestrial/vertebrates/wild-boar Wild boar (Sus scrofa)]. ''invasivespeciesinfo.gov''.</ref><ref>[https://www.woodlandtrust.org.uk/trees-woods-and-wildlife/animals/mammals/wild-boar/ Wild boar (Sus scrofa)]. ''woodlandtrust.org.uk''.</ref> ==ზოგადი მახასიათებლები== ტახის (მამალი ღორი) სხეულის სიგრძე 170–180 სმ-მდეა, სიმაღლე [[ნიდაო|მინდაოში]] — 110–130 სმ-მდე, მასა 50–300 კგ-ს აღწევს. ქუბი (დედალი ღორი) უფრო პატარაა, მურა-ჟანგისფერი. სხეული დაფარული აქვს უხეში ჯაგრით, რომლის ქვეშ რბილი და თბილი თივთიკია. გარეული ღორი სანადირო-სარეწაო ობიექტია. გამოსადეგია მისი ხორცი, ტყავი, ჯაგარი; იგი [[შინაური ღორი]]ს ერთ-ერთი წინაპარია, მას ეჯვარება და იძლევა ნაყოფიერ თაობას. გარეული ღორის ტიპობრივ საბინადროს წარმოადგენს [[ტყე]]ები, [[ჭალა|ჭალები]], ბუჩქნარები, მაყვლის ბარდები, ჩალიანები. როგორც წესი ეტანება მიუვალ და გაუვალ ადგილებს. გარეული ღორი კოლტების სახით ცხოვრობს, რომლებშიც გაერთიანებულია რამდენიმე ნეზვი თავიანთი ნაშიერებითურთ. ტახი ჩვეულებრივ განმარტოებით ბინადრობს და ნეზვებთან მხოლოდ ხურაობის დროს გაერევა ხოლმე. ამ დროს ერთ ტახთან სამი-ოთხი ნეზვი იყრის თავს. ასეთ კოლტებში ინდივიდთა რაოდენობა 15–20-მდე აღწევს ხოლმე, ლიტერატურაში ცნობილია ისეთი კოლტები, რომლებშიც ასამდე ღორი ყოფილა გაერთიანებული. საკვებს გარეული ღორი არ არჩევს: იგი ყველაფრისმჭამელი ცხოველია. იკვებება როგორც მცენარეულობით, ისე ცხოველებით. ჭამს მცენარეთა ნაყოფს, ხილს, [[კენკრა]]ს, რკოს, წიწიბოს, [[წაბლი|წაბლს]], [[კაკალი|კაკალს]], თხილს, აგრეთვე მწერებსა და მათ მატლებს, ლოკოკინებსა და სხვა სახეობის უხერხემლო ცხოველებს, ზოგჯერ მიწაზე კრუხად მჯდომ ფრინველებს, მათ კვერცხებსა და მართვეებს, თაგვისებრ [[მღრღნელები|მღრღნელებს]], იშვიათად ბაჭიებსაც, ზოგჯერ [[გველები|გველებსა]] და [[ხვლიკისნაირნი|ხვლიკებსაც]]. რიგ ადგილებში გარეული ღორი მნიშვნელოვნად აზიანებს [[ბრინჯი]]ს, [[ფეტვი]]სა და [[სიმინდი]]ს ყანებს, ზოგან [[თხილი]]ს ბაღებს და სხვ. მრავლდება გარეული ღორი წელიწადში ერთხელ. ხურაობა მიმდინარეობს ნოემბერ-იანვარში. [[მაკეობა]] გრძელდება 110–140 დღემდე. შობს 2–10 გოჭს, იშვიათად მეტს. დაკვირვებიდან ჩანს, რომ ახალგაზრდა ნეზვები უფრო მცირე რაოდენობის გოჭებს შობენ, ვიდრე ხანდაზმულები. გოჭს პირველი თვეების განმავლობაში სხეულზე გასწვრივი ნათელი ზოლები ემჩნევა, რომლებიც მის ზრდასთან ერთად ქრება. ახალ შობილი გოჭები პირველი 7–8 დღის განმავლობაში, სანამ რამდენადმე მოღონიერდებიან და მარჯვედ სიარულს შესძლებენ, ბუნაგში რჩებიან. გოჭები სწრაფად იზრდებიან. 8–9 თვის ბურვაკის წონა საშუალოდ 40 კილოგრამამდე აღწევს. ტახი სქესობრივად მწიფდება 15–18 თვის ასაკში, ხოლო სრულ ზრდას ამთავრებს 4 წლისა. ნეზვი სქესობრივად მწიფდება რამდენადმე უფრო ადრე, ვიდრე ტახი. ==გავრცელება საქართველოში== საქართველოში გვხვდება სამხრეთ-აღმოსავლური გარეული ღორი (Sus scrofa attila).<ref group="კომ.">ქართულ ენაზე ღორს ნაირგვარი სახელი გააჩნია: მამალ ღორს ჰქვია ტახი, ეშვი; დედალს — ნეზვი, ქუბი; ნორჩ ნაშიერს — გოჭი, ცოტა უფრო მოზრდილს (სამი თვიდან ერთ წლამდე) — ბურვაკი, ნაზარდა, თელი; სასუქად შენახულს — ქოსმენი; დაუკოდავ ღორს — კერატი, კერეტი.</ref> მისთვის დამახასიათებელია მკვრივკუნთოვანი სხეული, მძლავრი და შედარებით მოკლე ფეხები, კისერი მოკლე და ძლიერ გამსხვილებული. თავი წაგრძელებული ფორმისა აქვს და ქმნის დინგს. ეს უკანასკნელი მთავრდება ხრტილოვანი წარმონაქმნით — ნიკველით, რომელზედაც იხსნება ნესტოები. საქართველოში გავრცელებული გარეული ღორის საერთო სიგრძე 160–205 სანტიმეტრამდეა, აქედან კუდი 20–30 სანტიმეტრია; სიმაღლე [[ნიდაო]]ში 80–120 სანტიმეტრამდე აღწევს, წონა — 100–120 კილოგრამამდე. ლიტერატურაში ცნობილია ეგზემპლარები, რომელთა წონა 270–400 კილოგრამი ყოფილა. სადღეისოდ ასეთი გიგანტები საქართველოში აღარ გვხვდება. [[ნეზვი]]ს ზომა-წონა ტახთან შედარებით ბევრად ნაკლებია. გარეულ ღორს, განსაკუთრებით კი ტახს, ძლიერ აქვს განვითარებული ეშვები, რომლებიც მისი თავდაცვის ძირითადი იარაღია. ეშვები ღორს მთელი სიცოცხლის განმავლობაში ეზრდება და შესაბამისად უცვდება. მეტწილად გარეული ღორის შეფერადება ერთგვაროვანია — მოშავო, შავი, ან მურა-მოშავო, ზოგი ეგზემპლარი მურა-მორუხოა. მისი შეფერადება მნიშვნელოვნად იცვლება სეზონურად. საქართველოს ფარგლებში გარეული ღორი საკმაოდ ფართოდაა გავრცელებული, თუმცა [[ლანდშაფტი|ლანდშაფტების]] მნიშვნელოვნად შეცვლისა და ნადირობის შედეგად მრავალ ადგილას მოსპობილია. იგი გვხვდება კავკასიონის ქედის სამხრეთ კალთების ტყეებში, განსაკუთრებით კი [[ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი|ლაგოდეხისა]] და [[ყვარლის მუნიციპალიტეტი]]ს სავარგულებში, [[თრიალეთის ქედი]]ს სამხრეთ კალთებზე, [[გარდაბანი|გარდაბნის]] მახლობელ მტკვრისპირა ჭალებში, [[ვაშლოვანის სახელმწიფო ნაკრძალი|ვაშლოვნის ნაკრძალში]], [[ყარაღაჯი (სიღნაღის მუნიციპალიტეტი)|ყარაღაჯის]] მახლობელ ტყის პატარა კორომში, [[არაგვის ხეობა]]ში, აგრეთვე თემისა და ძამას ხეობებში ([[კასპის მუნიციპალიტეტი]]), [[ადიგენის მუნიციპალიტეტი|ადიგენის]], [[ახალციხის მუნიციპალიტეტი|ახალციხისა]] და [[ასპინძის მუნიციპალიტეტი|ასპინძის მუნიციპალიტეტებში]]. მცირე რაოდენობით ბინადრობს იგი გურია-აჭარის ქედის ტყეებში და სხვ. საქართველოში მობინადრე სანადირო-სარეწაო ჩლიქოსნებს შორის გარეულ ღორს მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია. გამოიყენება მისი ხორცი, ცხიმი, ტყავი და ჯაგარი. საყურადღებოა, რომ გარეული ღორი ანადგურებს მრავალ მავნე მწერსა და მათ მატლებს, რითაც სოფლის მეურნეობისათვის მნიშვნელოვანი სარგებლობა მოაქვს. მაგალითად, ცნობილია, რომ ეს ცხოველი [[მაისის ხოჭო]]ს რაოდენობას 30–40%-ით ამცირებს. ასევე ითქმის ზოგიერთი სხვა სახეობის მავნე მწერის შესახებაც. == ლიტერატურა == {{ქსე|2|700|}} ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.bazieri.ge/publ/9-1-0-169 გარეული ღორი] — bazieri.ge * [https://georgianencyclopdeia.ge/ka/form/24799 გარეული ღორი]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} — georgianencyclopdeia.ge ==კომენტარები== {{Reflist|group=კომ.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ღორი]] [[კატეგორია:ევროპის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:აზიის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:საქართველოს ძუძუმწოვრები]] 7ns1s6y73t9zbb7qmunnen8t40nc7o0 0 38420 5398277 4725685 2026-05-23T07:01:35Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398277 wikitext text/x-wiki {{მმ|გერნიკა|გერნიკა}} {{ნახატი | სურათის_ფაილი=Guernica-picasso.jpg | სათაური=გერნიკა | ავტორი=[[პიკასო, პაბლო|პაბლო პიკასო]] | წელი=[[1884]]—[[1886]] | ტიპი=ზეთი ტილოზე | სიმაღლე=351 | სიგანე=782 | ქალაქი=[[მადრიდი]] | მუზეუმი=[[დედოფალი სოფიას მუზეუმი (მადრიდი)|რეინა სოფია]] }} '''„გერნიკა“''' ({{lang-es|Guernica}}) — [[პაბლო პიკასო]]ს ნამუშევარი, დაწერილია [[1937]] წ. [[ესპანეთის რესპუბლიკა|ესპანეთის რესპუბლიკის]] მთავრობის შეკვეთით, რათა გამოეფინათ იგი [[პარიზის საერთაშორისო ექსპოზიცია (1937)|1937 წლის საერთაშორისო ექსპოზიციაზე]]. ნამუშევარი შექმნილია [[კუბიზმი]]ს სტილში და მასზე ასახულია [[გერნიკის დაბომბვა]]. [[გერნიკა]] ქალაქია ჩრდილოეთ ესპანეთში, რომელიც [[მესამე რაიხი|ნაცისტურმა გერმანიამ]] და [[იტალიის სამეფო (1861-1946)|ფაშისტურმა იტალიამ]] ნაციონალისტების მოთხოვნით დაბომბა. ნახატი ჯერ ესპანეთის გამოფენაზე იყო, შემდეგ კი სხვა ღონისძიებებზე მსოფლიოს მასშტაბით. ნახატი მალე გახდა ფართოდ ცნობილი და აღიარებული, ამან კი მსოფლიო ყურადღება მიაპყრო [[ესპანეთის სამოქალაქო ომი|ესპანეთის სამოქალაქო ომს]]. == ლიტერატურა == * Barton, Simon. (2004) A History of Spain. New York: Palgrave Macmillan. * Becht-Jördens, Gereon: Picassos Guernica als kunsttheoretisches Programm. In: Becht-Jördens, Gereon and Wehmeier, Peter M.: ''Picasso und die christliche Ikonographie. Mutterbeziehung und künstlerische Position''. Dietrich Reimer, Berlin 2003, S. 209–237 ISBN 3-496-01272-2 == რესურსები ინტერნეტში == {{commons category|Pablo Picasso}} * [http://www.elrelojdesol.com/zoomable-paintings/pablo-ruiz-picasso/index2.htm Guernica – Zoomable version.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180615190714/https://www.elrelojdesol.com/zoomable-paintings/pablo-ruiz-picasso/index2.htm |date=2018-06-15 }} * [http://www.aestheticrealism.org/GUERNICA_dk.htm Art Opposes Injustice! – Picasso's Guernica: For Life] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130527065414/http://www.aestheticrealism.org/GUERNICA_dk.htm |date=2013-05-27 }} {{ხელოვნება}} [[კატეგორია:პაბლო პიკასო]] [[კატეგორია:ესპანეთის სამოქალაქო ომი]] mxdm1jee7izylcrijlrclpz6zekg4xm 0 56582 5398293 4878425 2026-05-23T07:58:56Z Makenzis 93024 5398293 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო კლუბი |სახელი = ბენფიკა |ლოგო = [[ფაილი:SL Benfica logo.png|220px|]] |სრული სახელი = Sport Lisboa e Benfica |მეტსახელი = ''არწივები'' ({{lang-pt|Águias}})<br>''წითლები'' ({{lang-pt|Encarnados}})<br>''დიდებულები'' ({{lang-pt|Glorioso}}) |დაარსდა = [[28 თებერვალი]], [[1904]] |სტადიონი = „ეშტადიუ და ლუში“, [[ლისაბონი]] |ტევადობა = 64 642 |პრეზიდენტი = {{flagicon|Portugal}} [[რუი კოშტა]] |მწვრთნელი = {{flagicon|Portugal}} [[ჟოზე მოურინიო]] |კაპიტანი = {{flagicon|Argentina}} [[ნიკოლას ოტამენდი]] |ლიგა = [[პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა|პრიმეირა ლიგა]] |სეზონი = 2025-26 |ადგილი = მე-3 | pattern_la1 = _benfica2324h | pattern_b1 = _benfica2324H | pattern_ra1 = _benfica2324h | pattern_sh1 = _benfica2324h | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 = FE0000 | body1 = FE0000 | rightarm1 = FE0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FE0000 | pattern_la2 = _benfica2324a | pattern_b2 = _benfica2324A | pattern_ra2 = _benfica2324a | pattern_sh2 = _adidaswhite | pattern_so2 = _3_stripes_white | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _benfica2324t | pattern_b3 = _benfica2324T | pattern_ra3 = _benfica2324t | pattern_sh3 = _benfica2324t | pattern_so3 = _3_stripes_red |საიტი = https://www.slbenfica.pt/ }} '''„ბენფიკა“''' ({{lang-pt|Sport Lisboa e Benfica}}) — [[ფეხბურთი|საფეხბურთო]] კლუბი [[პორტუგალია|პორტუგალიის]] ქალაქ [[ლისაბონი]]დან. პორტუგალიის ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი კლუბი — პორტუგალიის 38-გზის ჩემპიონი, 29-გზის თასის მფლობელი და 9-გზის ეროვნული სუპერთასის მფლობელი. კლუბის საშინაო არენაა „ეშტადიუ და ლუში“ ({{lang-pt|Estádio da Luz}}), რომელიც 64 642 მაყურებელს იტევს.<ref name="seating capacity">{{cite web|url=https://web3.cmvm.pt/sdi/emitentes/docs/fsd150611.pdf#page=81|title=Tipologia de lugares|date=14 აპრილი, 2016|website=CMVM|publisher=S.L. Benfica|page=81|language=pt|trans-title=Seating typology|archive-date=17 აპრილი, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180417122659/http://web3.cmvm.pt/SDI/emitentes/docs/fsd150611.pdf#page=81|url-status=live}}</ref> ==ისტორია== „ბენფიკა“ დაარსდა [[1904]] წლის 28 თებერვალს და არის სამიდან ერთ-ერთი გუნდი რომელიც არასდროს გავარდნილა [[პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა|პორტუგალიის პრიმეირა ლიგიდან]]. „ბენფიკას“ ჰყავს 270,000-ზე მეტი ოფიციალური წევრი, რაც მსოფლიო რეკორდია საფეხბურთო კლუბებს შორის. [[უეფა|უეფას]] ცნობით კი პორტუგალელი გულშემატკივრების 47% სწორედ ლისაბონურ გრანდს უდგას მხარში. „ბენფიკა“ არის 26-ე ადგილზე მსოფლიოს ყველაზე მდიდარ კლუბებს შორის, წლიური 126 მილიონიანი შემოსავლით. კლუბის დევიზი არის „[[E pluribus unum]]“ (ბევრიდან მხოლოდ ერთი) და ოფიციალური ჰიმნია „Ser Benfiquista“. გუნდის ფერებად თვლება თეთრი და წითელი, აქედან მოდის ზედმეტსახელი „O Encarnados“. ბენფიკას გულშემატკივრები საკუთარ თავს ბენფიკიშტებს უწოდებენ (Benfiquistas). „ბენფიკა“ არის ყველაზე წარმატებული პორტუგალიური კლუბი როგორც შიდა ტიტულებით (73) ასევე მსოფლიო მაშტაბითაც (75). ამასთან ერთად იგი ერთადერთი გუნდია რომელსაც ხუთივე პორტუგალიური ტიტული აქვს მოგებული — სარეკორდო 38 [[პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა|პრიმეირა ლიგა]], სარეკორდო 29 [[პორტუგალიის საფეხბურთო თასი|პორტუგალიის თასი]], სარეკორდო 7 [[პორტუგალიის ლიგის თასი]] და 9 [[პორტუგალიის საფეხბურთო თასი|პორტუგალიის სუპერთასი]]. 2014 წელს „ბენფიკამ“ მოიგო პრიმეირა ლიგა, პორტუგალიის თასი, პორტუგალიის ლიგის თასი და პორტუგალიის სუპერთასი, რითიც გახდა ერთადერთი პორტუგალიური კლუბი რომელიც ერთ კალენდარულ წელიწადში ყველა პორტუგალიურ ტიტულს დაეუფლა. „ბენფიკა“ ასევე არის ერთადერთი გუნდი პორტუგალიის ისტორიაში რომელმაც ორი სეზონი ჩაატარა დაუმარცხებლად, კერძოდ კი 1972-73 და 1977-1978. გუნდმა მოხსნა ევროპული რეკორდი გადაბმულად მოგებულ მატჩებში, როცა 1971-72 და 1972-73 სეზონებს შორის ზედიზედ 29 მატჩში იმარჯვეს. მათ ეკუთვნით პორტუგალიის რეკორდი ჩემპიონსა და მეორე ადგილოსან გუნდს შორის ქულათა სხვაობაში (18 ქულა). გუნდს ასევე ეკუთვნის რეკორდი ყველაზე გრძელ დაუმარცხებელ სერიაში, „ბენფიკამ“ 1976-77-დან 1978-79-მდე 56 მატჩი ჩაატარა წაგების გარეშე. პორტუგალიის საზღვრებს გარეთ, „ბენფიკას“ აქვს მოგებული ზედიზედ ორი [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|ევროპის თასი]]. კლუბი გავიდა მეორე ადგილზე [[საკონტინენტთაშორისო თასი (ფეხბურთი)|საკონტინენტთაშორისო თასზე]] 1961 და 1962 წლებში, ასევე [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|ჩემპიონთა ლიგაზე/ევროპის თასზე]] 1963, 1965, 1968, 1988, 1990 წლებში და [[უეფა-ს ევროპის ლიგა|ევროპის ლიგაზე]] 1983, 2013 და 2014 წლებში, რითიც მათ მოხსნეს რეკორდი ყველაზე მეტი ევროპული ფინალის წაგებაში. 2000 წელს „ბენფიკა“ მოხვდა მეხუთე ადგილზე IFFHS-ს საუკუნის საუკეთესო კლუბების რეიტინგში. „ბენფიკა“ არის მეხუთე ადგილზე უეფა-ს საკლუბო რეიტინგში და მეთორმე ადგილზე IFFHS-ს მსოფლიო საკლუბო რეიტინგში, რაც პორტუგალიის რეკორდია. == ტიტულები == * '''პორტუგალიის ჩემპიონი: 38 ''' ** 1935–36, 1936–37, 1937–38, 1941–42, 1942–43, 1944–45, 1949–50, 1954–55, 1956–57, 1959–60, 1960–61, 1962–63, 1963–64, 1964–65, 1966–67, 1967–68, 1968–69, 1970–71, 1971–72, 1972–73, 1974–75, 1975–76, 1976–77, 1980–81, 1982–83, 1983–84, 1986–87, 1988–89, 1990–91, 1993–94, 2004–05, 2009–10, 2013–14, 2014-15, 2015–16, 2016–17, 2018–19, 2022–23 * '''პორტუგალიის თასი: 26 ''' ** 1939–40, 1942–43, 1943–44, 1948–49, 1950–51, 1951–52, 1952–53, 1954–55, 1956–57, 1958–59, 1961–62, 1963–64, 1968–69, 1969–70, 1971–72, 1979–80, 1980–81, 1982–83, 1984–85, 1985–86, 1986–87, 1992–93, 1995–96, 2003–04, 2013-14, 2016–17. * '''პორტუგალიის ლიგის თასი: 6 ''' * 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2013–14, 2014-15. * '''პორტუგალიის სუპერთასი: 5 ''' ** 1980, 1985, 1989, 2005, 2014. * '''[[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|ევროპის ჩემპიონთა თასი]]: 2''' ** 1960–61, 1961–62 == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.slbenfica.pt/ ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ესკიზი-სპორტი}} {{პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის კლუბები}} {{უეფას ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებულები}} [[კატეგორია:ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)| ]] [[კატეგორია:პორტუგალიის საფეხბურთო კლუბები]] h2qfej8s59zb30230pp2btfex6i51t0 0 62314 5398064 4693473 2026-05-22T18:40:22Z ~2026-30876-98 183206 /* */ საგვარეულოთა ჩამონათვალში, რომელთაც ეკავათ ეშიკაღასბაშის თანამდებობა, დამატებულია ბებურიშვილების გვარი. იხ. "განაჩენი ერეკლე II-ის და კათალიკოს ანტონ II-ისა დავით გარეჯის და ახურის მამულების გამიჯვნის საქმეზე", რომელსაც ამტკიცებს ეშიკაღასბაში აიდემურ ბებურიშვილი https://erekle.archive.gov.ge/documents/2267 5398064 wikitext text/x-wiki '''ეშიკაღასბაში''', ''ეშიკაღასი'' ([[თურქ.]] ეშიქ — ზღურბლი, აღა — ბატონი, ბაშ — თავი) — საპოლიციო-ადმინისტრაციული აპარატის უფროსი გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში. შემოიღეს სპარსეთის სამოხელეო წყობილების მიხედვით. [[ვახუშტი ბატონიშვილი|ვახუშტის]] ცნობით, ეშიკაღასბაშობა [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომ]] მეფის დროიდან დაწესდა [[მანდატურთუხუცესი|მანდატურთუხუცესობის]] მაგიერ, თუმცა, ქართულ-სპარსულ ისტორიულ საბუთებში ეშიკაღასბაშისა და მისი ქვემდგომი ეშიკაღასის სახელოები [[სიმონ I|სვიმონ I-ის]] (1556-1600 წწ.) ირანის ტყვეობიდან დაბრუნების შემდგომ ჩანს.<ref name="მოხელეები">ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში: ენციკლოპედიური ლექსიკონი (პროექტის ხელმძღვ. — თამარ აბულაძე), თბ., 2017. — გვ. 185-188. https://erekle.archive.gov.ge/documents/2267</ref> ეშიკაღასბაშის ხელქვეითი მოხელეები იყვნენ [[არგნოსანი|ხელჯოხიანები]] — [[ბოქაულთუხუცესი]] (ეშიკაღასბაშის მოადგილე), [[ბოქაული]], [[სოიბათიასაული]], [[ყორიასაული]], [[იასაული]], [[მემანდარი]], [[ყაფიჩი]] და თალიში. ისინი ეშიკაღასბაშის ხელმძღვანელობით აღასრულებდნენ სხვადასხვა ბრძანებას, სასამართლოს განაჩენ-გადაწყვეტილებას და სხვა. ეშიკაღასბაში იყო სასახლის მთავარი გამრიგე, მეფის მეჯლისებთან დაკავშირებული ცერემონიალის ხელმძღვანელი, წესრიგის დამცველი; მონაწილეობდა სხვადასხვა სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საკითხის გადაჭრაში. [[ვახტანგ VI|ვახტანგ]] მეფის [[დასტურლამალი|დასტურლამალში]] მოხსენიებულია 2 ეშიკაღასბაში. XVIII საუკუნეში არსებობდა ქართლის, დედოფლის, ბატონიშვილების, ე. წ. არმის და ხალვათხანის ეშიკაღასბაშის სახელოები. აქედან მნიშვნელობით და უფლება-მოვალეობებით ყველას აღემატებოდა ქართლის ეშიკაღასბაში. არმის ეშიკაღასბაშის ფუნქცია იყო ზრუნვა სასახლის წესრიგზე, მგზავრობისას მეფის ოჯახის ხლება და ა. შ. ხალვათხანის ეშიკაღასბაში ადგილობრივი დანიშნულების სასახლის ხელშინაური მოხელე უნდა ყოფილიყო.<ref name="მოხელეები"/> ეშიკაღასბაშის თანამდებობაზე ინიშნებოდნენ ქართლისა და კახეთის უმაღლესი არისტოკრატიის — [[ორბელიანები|ორბელიანების]], [[ციციშვილები|ციციშვილების]], [[ბარათაშვილები|ბარათაშვილების]], [[ვაჩნაძეები|ვაჩნაძეების]], [[მაყაშვილები|მაყაშვილების]], [[ხერხეულიძეები|ხერხეულიძეების]], [[საგინაშვილები|საგინაშვილების]], [[ჭავჭავაძეები|ჭავჭავაძეების]], ბებურიშვილების და სხვ. სახლების წარმომადგენლები.<ref name="მოხელეები"/> ==ლიტერატურა== *გაბაშვილი ვ., დარბაზის რიგის მოხელენი დასტურლამალის მიხედვით, „ენიმკის მოამბე“, 1942, ტ. 13, გვ. 185-195; *სურგულაძე ი., საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, ტ. 1, თბ., 1952; {{ქე|3|?|სურგულაძე ი.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში]] bloghzj45dtbpg7was0xh0m7ku7ybn6 0 97606 5398121 4838788 2026-05-22T19:29:50Z ~2026-30737-24 183208 /* */ რიყეს ადმინისტრაციულინერთეულის ისტორია 5398121 wikitext text/x-wiki {{მმ*|რიყე (მრავალმნიშვნელოვანი)}} {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = [[სოფელი]] |ქართული სახელი = რიყე |მშობლიური სახელი = |ქვეყანა = საქართველო |დაქვემდებარება = |პანორამა = |პანორამის სიგანე = |წარწერა = |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 34 |lat_sec = 52 |lon_dir = E |lon_deg = 41 |lon_min = 53 |lon_sec = 20 |CoordAddon = type:city(40361)_region:GE |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 300 |ქვეყნის რუკა = |რეგიონის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის რუკა = |რაიონის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის ტიპი = მხარე |რეგიონი = სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = მუნიციპალიტეტი |რაიონი = ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი |თემი = რიყე (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი){{!}}რიყე |მმართველის ტიპი =მერის წარმომადგენელი |მმართველი =გიორგი ჯოჯუა |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 100 |კლიმატი = |ოფიციალური ენა =ქართული |მოსახლეობა = 1552<ref name="აღწერა 2014">{{cite web |url=http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo |title=მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 |date=ნოემბერი 2014 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=7 ნოემბერი, 2016}}</ref> |აღწერის წელი = 2014 |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = [[ქართველები]] 99,9 % |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია|მართლმადიდებლები]] |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = +4 |DST = |სატელეფონო კოდი = +995 |საფოსტო ინდექსი =2100 |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = }} '''რიყე''' — [[სოფელი]] [[საქართველო]]ში, [[სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე|სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის]] [[ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი|ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში]], [[თემი]]ს ცენტრი. მდებარეობს [[ოდიშ-გურიის დაბლობი|ოდიშის დაბლობზე]]. [[მდინარე]] [[ენგური]]ს მარცხენა სანაპიროზე, [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 100 [[მეტრი]], [[ზუგდიდი]]დან 8 [[კმ]]. ისტორია: ოდითგანვეე გამრჯე, გულადი და პურადი ხალხი ცხოვრობდა. ენგურის პირზე, უღრან ტყეში, ახოები იჭრტებოდა და ისლიან ფაცხებსა თუ ჯარგვლებს იშენებდნენ. რიყეში ვინ დასახლდა პირველი ძნელი სათქმელია, მაგრამ ის უძველესი, რომ არის ამას უამრავი კვლევა ადასტურებს, მათ შორის ძვ.წ. წელთაღრიცხვის მეექვსე-მეოთხე საუკუნის განძი, რომელიც სამეცნიერო ლიტერატურაში ცნობილია, როგორც „რიყის ანტიკური ხანის ნეკროპოლი“ - კერძოდ, მეოცე საუკუნის 30-იან წლებში მოქალაქე კეღუცა ვეკუას საკარმიდამო ნაკვეთში აღმოჩნდა მდიდარი ქალის სამარხი, რომელიც მიეკუთვნებოდა ადრეატტიკური ხანის პერიოდს. 1921 წელს, ზუგდიდის მუზეუმის დაამარსებელმა აკაკი ჭანტურიამ გამოავლინა ნეკროპოლი, რომელიც მან წინასწარულად ძვ.წ მეხუთე- მესამე საუკუნით დაათარიღა.<ref>{{Cite book |title=}}</ref> ==დემოგრაფია== 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1552 ადამიანი. {| class="wikitable" style="text-align:right" |- ! აღწერის წელი !! მოსახლეობა !! კაცი !! ქალი |- | 2002<ref name="აღწერა 2002">[[Commons:File:2002 Census of village population of Georgia.pdf|საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II]]</ref> || 3265 || 1542 || 1723 |- | 2014<ref name="აღწერა 2014" /> || {{კლება}} 1552 || 786 || 766 |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{თარგი:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი}} [[კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები]] pgdkndni0coynbdkce50l089xrl94rz 5398143 5398121 2026-05-22T20:18:50Z Mehman 75871 [[Special:Contributions/~2026-30737-24|~2026-30737-24]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Mehman|Mehman]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 4665527 wikitext text/x-wiki {{მმ*|რიყე (მრავალმნიშვნელოვანი)}} {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = [[სოფელი]] |ქართული სახელი = რიყე |მშობლიური სახელი = |ქვეყანა = საქართველო |დაქვემდებარება = |პანორამა = |პანორამის სიგანე = |წარწერა = |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 34 |lat_sec = 52 |lon_dir = E |lon_deg = 41 |lon_min = 53 |lon_sec = 20 |CoordAddon = type:city(40361)_region:GE |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 300 |ქვეყნის რუკა = |რეგიონის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის რუკა = |რაიონის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის ტიპი = მხარე |რეგიონი = სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = მუნიციპალიტეტი |რაიონი = ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი |თემი = რიყე (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი){{!}}რიყე |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 100 |კლიმატი = |ოფიციალური ენა = |მოსახლეობა = 1552<ref name="აღწერა 2014">{{cite web |url=http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo |title=მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 |date=ნოემბერი 2014 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=7 ნოემბერი, 2016}}</ref> |აღწერის წელი = 2014 |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = [[ქართველები]] 99,9 % |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია|მართლმადიდებლები]] |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = +4 |DST = |სატელეფონო კოდი = +995 |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = }} '''რიყე''' — [[სოფელი]] [[საქართველო]]ში, [[სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე|სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის]] [[ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი|ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში]], [[თემი]]ს ცენტრი. მდებარეობს [[ოდიშ-გურიის დაბლობი|ოდიშის დაბლობზე]]. [[მდინარე]] [[ენგური]]ს მარცხენა სანაპიროზე, [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 100 [[მეტრი]], [[ზუგდიდი]]დან 8 [[კმ]]. ==დემოგრაფია== 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1552 ადამიანი. {| class="wikitable" style="text-align:right" |- ! აღწერის წელი !! მოსახლეობა !! კაცი !! ქალი |- | 2002<ref name="აღწერა 2002">[[Commons:File:2002 Census of village population of Georgia.pdf|საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II]]</ref> || 3265 || 1542 || 1723 |- | 2014<ref name="აღწერა 2014" /> || {{კლება}} 1552 || 786 || 766 |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{თარგი:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი}} [[კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები]] hfb66yztn4tpqf2p7l7x6yw5ikugdjp 0 97626 5397829 4923632 2026-05-22T13:06:17Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397829 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ბრისტოლი |მშობლიური სახელი = City and County of Bristol <ref>{{cite web|title=The Lord-Lieutenant of the County & City of Bristol|url=http://www.lordltbristol.org.uk/|publisher=The Lord-Lieutenant of the County & City of Bristol|accessdate=8 June 2015}}</ref> |ქვეყანა = გაერთიანებული სამეფო |დაქვემდებარება = |პანორამა = River.avon.from.balloon.bristol.arp.jpg |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = |დროშა = |დროშწარწ = |გერბი = Bristol arms cropped.jpg |გერბწარწ = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |ჩარჩო = |ქვეყნის რუკა2 = |ქვეყნის რუკის ზომა2 = |წარწერა2= |lat_dir =N |lat_deg =51 |lat_min =27 |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =2 |lon_min =35 |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |ქვეყნის რუკა=City of Bristol (ceremonial county) in England.svg |რეგიონის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = სამხრეთ-დასავლეთი ინგლისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = [[მარვინ რესი]] |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 110 |სიმაღლის ტიპი=მეტრი |დასახლების ცენტრის სიმაღლე=11<ref name=Weatherbase>{{cite web|url=http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=062730&refer=|title=Historical Weather for Bristol, England, United Kingdom|work=Weatherbase|publisher=Canty & Associates|accessdate=15 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225035349/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=062730&refer=|archivedate=25 დეკემბერი 2018}}</ref> |კლიმატი= |ოფიციალური ენა= ინგლისური ენა |მოსახლეობა = 449,300 |აღწერის წელი = 2015 |სიმჭიდროვე = 3,892 |აგლომერაცია = 1,006,600 |ეროვნული შემადგენლობა = {{plainlist| *84.0% თეთრი (77.9% ბრიტანელი) *6.0% შავი *5.5% აზიელი *3.6% შერეული *0.3% არაბი *0.6% სხვა }}<ref>{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rft-table-ks202ew.xls|title=2011 Census: Ethnicgroup, local authorities in England and Wales|work=Census 2011|publisher=Office for National Statistics|accessdate=12 December 2012|archive-date=16 იანვარი 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116113227/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rft-table-ks202ew.xls}}</ref> |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = GMT |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = 0117, 01275 |საავტომობილო კოდი= |საიტი = www.bristol.gov.uk |კატეგორია ვიკისაწყობში = |add1n= |add1= }} '''ბრისტოლი''' ({{lang-en|Bristol}}) — ქალაქი-საგრაფო, პორტი დასავლეთ [[ინგლისი|ინგლისში]], [[გაერთიანებული სამეფო]], მდინარე [[ეივონი|ეივონზე]], [[ატლანტის ოკეანე|ატლანტის ოკეანის]] შესართავთან. ძველი ქალაქი მდებარეობს მდინარის მარჯვენა სანაპიროზე, ხოლო გარეუბნები რედკლიფი და კლიფტონი — მარცხენა სანაპიროს შემაღლებებზე. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 449,300 ადამიანს (2015). ==ბრისტოლის უბნები== *[[კლიფტონი (ბრისტოლი)|კლიფტონი]] *[[კინგსუესტონი]] {{პანორამა|Panorama of Bristol.jpg|2000პქ}} == რესურსები ინტერნეტში == {{commons|Bristol}} * [http://www.bristol.gov.uk/ ბრისტოლის საბჭო] * [http://www.visitbristol.co.uk/ Visit Bristol], ტურისტული საიტი == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{გეოგრაფიული მდებარეობა |ცენტრი = ბრისტოლი |ჩრდილოეთი = [[გლოსტერშირი]] |ჩრდილო-აღმოსავლეთი = |აღმოსავლეთი = [[გლოსტერშირი]] |სამხრეთ-აღმოსავლეთი = |სამხრეთი = [[სომერსეტი]] |სამხრეთ-დასავლეთი = |დასავლეთი = სევერნის ესტუარი |ჩრდილო-დასავლეთი = }} {{გაერთიანებული სამეფოს ქალაქები}} {{გაერთიანებული სამეფოს უდიდესი ქალაქები}} [[კატეგორია:ბრისტოლი| ]] 4c1nezfw0b2qmalalnst5rgqsax53qb 0 98753 5398398 5335291 2026-05-23T11:35:46Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398398 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = გიორგი ლორია |სურათი = Giorgi Loria 2016.jpg |წარწერა = |სრული სახელი = გიორგი ლორია |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1986|1|27}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]]<br/>[[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]]<br/>[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრ კავშირი]] |სიმაღლე = 197 [[სმ]] |პოზიცია = [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარე]] |მიმდინარე კლუბი = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |ნომერი = 40 |ახალგაზრდული წელი1 = 1994–2002 |ახალგაზრდული წელი2 = 2002–2005 |ახალგაზრდული კლუბი1 = [[ავაზა თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|ავაზა თბილისი]] |ახალგაზრდული კლუბი2 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |წელი1 = 2005–2014 |წელი2 = 2014–2015 |წელი3 = 2015 |წელი4 = 2015–2018 |წელი5 = 2017–2018 |წელი6 = 2019 |კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი2 = [[ოფი (საფეხბურთო კლუბი)|ოფი]] |კლუბი3 = [[ოლიმპიაკოსი (საფეხბურთო კლუბი)|ოლიმპიაკოსი]] |კლუბი4 = [[კრილია სოვეტოვი სამარა (საფეხბურთო კლუბი)|კრილია სოვეტოვი]] |კლუბი5 = {{იჯარა}} [[ანჟი მაჰაჩყალა (საფეხბურთო კლუბი)|ანჟი მაჰაჩყალა]] |კლუბი6 = [[მაგდებურგი (საფეხბურთო კლუბი)|მაგდებურგი]] |მატჩი1 = 171 |მატჩი2 = 25 |მატჩი3 = 0 |მატჩი4 = 39 |მატჩი5 = 13 |მატჩი6 = 11 |გოლი1 = 0 |გოლი2 = 0 |გოლი3 = 0 |გოლი4 = 0 |გოლი5 = 0 |გოლი6 = 0 |წელი7 = 2019–2023 |კლუბი7 = [[ანორთოსისი (საფეხბურთო კლუბი)|ანორთოსისი]] |მატჩი7 = 111 |გოლი7 = 0 |წელი8 = 2023–2024 |კლუბი8 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |მატჩი8 = 26 |გოლი8 = 0 |წელი9 = 2024–2025 |კლუბი9 = ომონია არადიპუ |მატჩი9 = 32 |გოლი9 = 0 |წელი10 = 2025– |კლუბი10 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |მატჩი10 = 19 |გოლი10 = 0 |ეროვნული წელი1 = 2007 |ეროვნული წელი2 = 2008–2025 |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 21-წლ.]] |ეროვნული ნაკრები2 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |ეროვნული მატჩი1 = 2 |ეროვნული მატჩი2 = 79 |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = 0 |მედლის თარგები = {{ღირსების ორდენი}} |კლუბი-განახლება = 7 მარტი, 2025 |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''გიორგი ლორია''' (დ. [[27 იანვარი]], [[1986]], [[თბილისი]], [[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]]) — [[ქართველები|ქართველი]] [[ფეხბურთელი]], [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარე]].<ref>[https://1tv.ge/news/giorgi-loria-dinamo-tbilisshi-dabrunda-1tvsport/ გიორგი ლორია „დინამო თბილისში“ დაბრუნდა]</ref> [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის]] მონაწილე [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] შემადგენლობაში. == საკლუბო კარიერა == გიორგი ლორიამ თავისი საკლუბო კარიერის განმავლობაში ხუთ სხვადასხვა ლიგაში იასპარეზა. 17 წლის ასაკში თბილისის „დინამოს“ აკადემიაში გადავიდა, საიდანაც მთავარ გუნდში პირველად [[2005]] წელს ითამაშა. „დინამოში“ გატარებული ზედიზედ ცხრა სეზონის შემდეგ, კლუბი [[2014]] წლის ივლისში დატოვა. [[2009]] წლის 23 მაისს თბილისის „დინამომ“ უმაღლესი ლიგის შეხვედრაში „[[ბორჯომი (საფეხბურთო კლუბი)|ბორჯომი“]] 12–0 დაამარცხა. ესაა ყველაზე უხვგოლიანი შეხვედრა, რომელშიც ლორიას კარიერაში მონაწილეობა მიუღია.<ref>Dinamo Tbilisi 12–0 FC Borjomi / [https://www.transfermarkt.com/dinamo-tbilisi_fc-borjomi/index/spielbericht/3705695 Umaglesi Liga, 23/05/09]</ref> ===ოფი=== 2014/2015 წლების სეზონისთვის ლორიამ კარიერა ბერძნულ[[ოფი (საფეხბურთო კლუბი)|„ოფი კრეტაში“]] განაგრძო. მისი დებიუტი „ოფის“ რიგებში 2014 წლის 23 აგვისტოს, „პანეტოლიკოსის“ წინააღმდეგ შედგა. შეხვედრა კრეტელთ გამარჯვებით, 1–0 დასრულდა. საბოლოოდ, ლორიამ გუნდში ერთი სეზონი გაატარა, საბერძნეთის სუპერლიგაში 25 შეხვედრა ჩაატარა, საიდანაც კარი მშრალად 4 მატჩში შეინახა. <ref>{{cite web |url= https://www.transfermarkt.com/giorgi-loria/leistungsdatendetails/spieler/55976/plus/0?saison=&verein=653&liga=&wettbewerb=GR1&pos=&trainer_id= |title= Giorgi Loria - Detailed Stats |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= Transfermarkt |archiveurl= |archivedate= }}</ref> „ოფის“ რიგებში ლორია 77-ნომრიანი მაისურით თამაშობდა. ===კრილია=== 2015 წლის სექტემბერში გიორგი ლორია „კრილია სოვეტოვ სამარას“ შეუერთდა.<ref>[https://gff.ge/ge/media/news/9029 საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია]</ref> მისი დებიუტი [[რუსეთის პრემიერ ლიგა]]ში 2015 წლის 11 ნოემბერს, [[რუბინი ყაზანი (საფეხბურთო კლუბი)|ყაზანის „რუბინის“]] წინააღმდეგ შედგა.<ref> [https://www.transfermarkt.com/rubin-kazan_krylya-sovetov-samara/index/spielbericht/2635709 Rubin Kazan 2–0 Krylya Sovetov Samara]. ''Transfermarkt''.</ref> ლორიამ სადებიუტი 2015–16 წლების სეზონში რუსეთის პრემიერ ლიგაში 14 შეხვედრა ჩაატარა, საიდანაც კარი მშრალად 6-ში შეინახა.<ref>[https://www.transfermarkt.com/giorgi-loria/leistungsdatendetails/spieler/55976/plus/0/saison/2015/wettbewerb/RU1/verein/2696 Detailed stats of Giorgi Loria]. ''Transfermarkt''.</ref> 2016–17 წლების სეზონში ლორიამ რუსეთის პრემეირ ლიგაში 25 შეხვედრა ითამაშა, საიდანაც კარი მშრალად 5-ში შეინახა, ხოლო „კრილია“ პრემიერ ლიგიდან გავარდა. „კრილიას“ მაისურით პრემიერ ლიგაში ბოლო მატჩი 2017 წლის 13 მაისს [[ზენიტი სანქტ-პეტერბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|სანქტ-პეტერბურგის „ზენიტის“]] წინააღმდეგ ჩაატარა, რომელშიც „კრილია“ 1–3 დამარცხდა.<ref>[https://www.transfermarkt.com/krylya-sovetov-samara_zenit-st-petersburg/index/spielbericht/2847900 Krylya Sovetov Samara 1–3 Zenit St. Petersburg]. ''Transfermarkt''.</ref> ===ანჟი=== [[2017]] წლის [[21 აგვისტო]]ს ლორია „კრილიადან“ იჯარით შეუერთდა „[[ანჟი მაჰაჩყალა (საფეხბურთო კლუბი)|ანჟის]]“, სადაც 2017/18 წლების სეზონი გაატარა. „ანჟის“ რიგებში ლორიას დებიუტი 2017 წლის 14 ოქტომბერს, რუსეთის პრემიერ ლიგის შეხვედრაში „ურალის“ წინააღმდეგ შედგა.<ref> [https://www.transfermarkt.com/ural-yekaterinburg_anzhi-makhachkala/index/spielbericht/2921366 Transfermarkt]</ref> ლორიამ 2017/18 წლების სეზონში რუსეთის პრემიერ ლიგაში ჯამში 13 შეხვედრა ჩაატარა, საიდანაც კარი მშრალად 2-ში შეინახა. ===მაგდებურგი=== [[2019]] წლის 18 იანვარს ლორიამ გერმანიის ბუნდესლიგა 2-ის კლუბ „მაგდებურგთან“ 6-თვიანი კონტრაქტი გააფორმა.<ref>[https://www.kicker.de/loria-schliesst-beim-fcm-die-fejzic-luecke-740363/artikel Kicker]</ref> ლორიას დებიუტი გუნდში 2019 წლის 29 იანვარს, ბუნდესლიგა 2-ში „ერზგებირგე აუეს“ წინააღმდეგ შედგა. შეხვედრა „მაგდებურგელთა“ გამარჯვებით, 1–0 დასრულდა.<ref>[https://www.transfermarkt.com/1-fc-magdeburg_fc-erzgebirge-aue/index/spielbericht/3058955 Transfermarkt]</ref> ლორიამ ბუნდესლიგა 2-ში 11 შეხვედრა ჩაატარა, საიდანაც კარი მშრალად 3-ში შეინახა. ===ანორთოსისი=== [[2019]] წლის 4 ივლისს ლორიამ ხელი კვიპროსის [[ანორთოსისი (საფეხბურთო კლუბი)|„ანორთოსისთან“]] კონტრაქტს მოაწერა, სადაც ოთხი სეზონი იყო გუნდის პირველი მეკარე. ამ 4 სეზონის განმავლობაში ლორიამ კვიპროსის ჩემპიონატში 111 შეხვედრა ჩაატარა, საიდანაც კარი მშრალად 36 შეხვედრაში შეინახა. [[2021]] წლის 15 მაისს „ანორთოსისმა“ [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] „ოლიმპიაკოსი“ 2–1 დაამარცხა კვიპროსის საფეხბურთო თასი მოიგო. ფინალურ შეხვედრაში „ანორთოსის“ კარს გიორგი ლორია იცავდა.<ref>[https://www.soccerway.com/match/anorthosis-pUKZmzYd/ol-nicosia-8IA9VBH2/summary/lineups/?mid=KUQe9mVa Soccerway]</ref> ===დინამო თბილისი=== ცხრაწლიანი პაუზის შემდეგ, [[2023]] წლის ივნისში ლორია თბილისის „დინამოს“ დაუბრუნდა და სეზონის ბოლოს, ყოველწლიურ დაჯილდოების ცერემონიაზე წლის საუკეთესო მეკარედ დასახელდა. [[2024]] წლის 15 მაისს ლორიამ „დინამოში“ მე-100 „მშრალი“ თამაში ჩაატარა. ევროპის [[2024]] წლის ჩემპიონატის შემდეგ გიორგი ლორია თბილისის „დინამოს“ დაემშვიდობა და კარიერას არადიპუს „ომონიაში“ განაგრძობს — ტრანსფერი კვიპროსულმა კლუბმა ოფიციალურად დაადასტურა.<ref>[https://1tv.ge/news/giorgi-loria-kviprosshi-dabrunda-jvarosani-aradipos-omoniashi-itamashebs-1tvsport/ გიორგი ლორია კვიპროსში დაბრუნდა]</ref> ==სანაკრებო კარიერა== გიორგი ლორიას დებიუტი [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]]ს მაისურით [[2008]] წლის 27 მაისს, [[ესტონეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესტონეთის ეროვნული ნაკრების]] წინააღმდეგ საერთაშორისო [[ამხანაგური მატჩი|ამხანაგურ შეხვედრაში]] შედგა, რომელიც ფრედ, ანგარიშით 1–1 დასრულდა.<ref>[http://www.11v11.com/matches/estonia-v-georgia-27-may-2008-281655/ Estonia 1–1 Georgia, 27 May 2008]</ref> გიორგი ლორიამ საქართველოს ეროვნული ნაკრების რიგებში 79 შეხვედრა ჩაატარა, ითამაშა 26 ამხანაგურ შეხვედრაში, [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის]] 21, [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის]] 18 და [[უეფა-ს ერთა ლიგა|უეფა-ს ერთა ლიგის]] 14 შეხვედრაში. <ref>{{cite web |url= https://www.transfermarkt.com/giorgi-loria/nationalmannschaft/spieler/55976/verein_id/3669 |title= გიორგი ლორიას მიერ ჩატარებული სანაკრებო მატჩები |accessdate= |author= Transfermarkt |date= 18-02-2026 |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> სანაკრებო კარიერის განმავლობაში გიორგი ლორიამ ერთი წითელი ბარათი მიიღო. იგი 2013 წლის 2 ივნისს, [[ირლანდიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]]ს წინააღმდეგ ჩატარებული ამხანაგური შეხვედრის მე-20 წუთზე გააძევეს მოედნიდან. <ref>{{cite web |url= https://www.transfermarkt.com/spielbericht/index/spielbericht/2318786 |title= საქართველო-ირლანდია |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> გიორგი ლორია ეროვნული ნაკრების რიგებში იყო 2010, 2014, 2018, და 2022 წლების მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე; ევროპის 2012, 2016, 2020 და 2024 წლების ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპებზე. გიორგი ლორიამ მონაწილეობა მიიღო [[უეფა-ს ერთა ლიგა|უეფა-ს ერთა ლიგის]] პირველ მატჩში, რომელშიც 2018 წლის 6 სექტემბერს, საქართველოს ნაკრებმა [[ყაზახეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]] ანგარიშით 2–0 დაამარცხა. <ref> [https://www.transfermarkt.com/kazakhstan_georgia/index/spielbericht/2992474 Trasnfermarkt] </ref> გიორგი ლორია საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემდაგენლობის წევრი იყო [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე]]. <ref>{{cite web |url= https://euronewsgeorgia.com/2024/05/22/saqartvelos-nakrebis-shemadgenloba-evro-2024-istvis/ |title= საქართველოს ნაკრების შემადგენლობა EURO 2024-ისთვის |accessdate= |author= Euronews |date= 22-05-2024 |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[2025]] წლის 4 ივნისს, ლორიამ ნაკრების რიგებში ბოლო მატჩი [[ფარერის კუნძულების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]]ს წინააღმდეგ ჩაატარა. შეხვედრა საქართველოს ნაკრების გამარჯვებით, 1–0 დასრულდა. <ref> [https://www.transfermarkt.com/spielbericht/index/spielbericht/4583890 Transfermarkt] </ref> ==სანაკრებო სტატისტიკა== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !ეროვნული ნაკრები!!წელი!!მატჩი!!გოლი |- |rowspan="16"|[[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]]<br />{{დროშანიშანი|საქართველო}} |2008||5||0 |- |2010||2||0 |- |2011||5||0 |- |2012||5||0 |- |2013||5||0 |- |2014||7||0 |- |2015||5||0 |- |2016||4||0 |- |2017||3||0 |- |2018||7||0 |- |2019||8||0 |- |2020||6||0 |- |2021||9||0 |- |2022||5||0 |- |2023||2||0 |- |2025||1||0 |- !colspan="2"|ჯამში!!79!!0 |} ==სატრანსფერო ღირებულება== ლორიას ამჟამინდელი სატრანსფერო ღირებულება 25 000 [[ევრო]]ს შეადგენს. {| class="wikitable right" |+გიორგი ლორიას ღირებულება<br><small>(Transfermarkt-ის მონაცემები<ref>{{Cite web|title=Giorgi Loria - Market Value Development|url=https://www.transfermarkt.com/giorgi-loria/marktwertverlauf/spieler/55976|publisher=''www.transfermarkt.co.uk''|accessdate=}}</ref>)</small> !კლუბი !პერიოდი !ღირებულება |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''დინამო თბილისი''' |ივნისი, 2009 |250 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''დინამო თბილისი''' |სექტემბერი, 2010 |350 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''დინამო თბილისი''' |თებერვალი, 2011 |450 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''დინამო თბილისი''' |აგვისტო, 2011 |800 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''დინამო თბილისი''' |იანვარი, 2013 |1 100 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საბერძნეთი}} '''ოფი''' |ნოემბერი, 2014 |1 000 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|რუსეთი}} '''კრილია''' |მაისი, 2016 |1 200 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|რუსეთი}} '''კრილია''' |დეკემბერი, 2016 |1 500 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|რუსეთი}} '''კრილია''' |ივნისი, 2017 |1 2000 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|რუსეთი}} '''ანჟი''' |დეკემბერი, 2017 |1 000 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|რუსეთი}} '''ანჟი''' |ივნისი, 2018 |800 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|გერმანია}} '''მაგდებურგი''' |მარტი, 2019 |600 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|გერმანია}} '''მაგდებურგი''' |ივნისი, 2019 |400 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|კვიპროსი}} '''ანორთოსისი''' |აპრილი, 2020 |325 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|კვიპროსი}} '''ანორთოსისი''' |ოქტომბერი, 2020 |300 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|კვიპროსი}} '''ანორთოსისი''' |იანვარი, 2022 |250 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|კვიპროსი}} '''ანორთოსისი''' |იანვარი, 2022 |200 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|კვიპროსი}} '''ანორთოსისი''' |მაისი, 2023 |150 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''დინამო თბილისი''' |სექტემბერი, 2023 |100 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''დინამო თბილისი''' |მაისი, 2024 |50 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''დინამო თბილისი''' |დეკემბერი, 2025 |25 000 ევრო |} == მიღწევები == ===საკლუბო=== ; {{დროშანიშანი|კვიპროსი}} [[ანორთოსისი (საფეხბურთო კლუბი)|ანორთოსისი ]] ; [[კვიპროსის საფეხბურთო თასი|კვიპროსის თასი]] * თასის მფლობელი: 2020–21 ; [[კვიპროსის საფეხბურთო სუპერთასი|კვიპროსის სუპერთასი]] * ფინალისტი: 2021 ; {{დროშანიშანი|საქართველო}} [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] ; [[ეროვნული ლიგა|უმაღლესი ლიგა]] * ჩემპიონი (3): [[უმაღლესი ლიგა 2007—2008|2007–08]], [[უმაღლესი ლიგა 2012—2013|2012–13]], [[უმაღლესი ლიგა 2013—2014|2013–14]] * ვიცე-ჩემპიონი (4): [[უმაღლესი ლიგა 2006—2007|2006–07]], [[უმაღლესი ლიგა 2008—2009|2008–09]], [[უმაღლესი ლიგა 2009—2010|2009–10]], [[უმაღლესი ლიგა 2010—2011|2010–11]] ; [[საქართველოს საფეხბურთო თასი|საქართველოს თასი]] * თასის მფლობელი (3): [[საქართველოს საფეხბურთო თასი 2008-2009|2008–09]], [[საქართველოს საფეხბურთო თასი 2012-2013|2012–13]], [[საქართველოს საფეხბურთო თასი 2013-2014|2013–14]] * ფინალისტი (1): [[საქართველოს საფეხბურთო თასი 2009-2010|2009–10]] ; [[საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი|საქართველოს სუპერთასი]] * თასის მფლობელი (2): 2005–06, 2008–09 * ფინალისტი (2): 2009–10, 2013–14 ==ჯილდოები== * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]]: 2024<ref>[https://1tv.ge/news/fekhburtis-erovnuli-nakrebis-wevrebi-da-federaciis-warmomadgenlebi-ghirsebis-ordenebit-dajildovdnen/ ფეხბურთის ეროვნული ნაკრები და ფედერაციის წარმომადგენლები ღირსების ორდენებით დაჯილდოვდნენ]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == {{Refbegin}} * [https://fcdinamo.ge/ge/news?n=2410 გიორგი ლორია] — თბილისის „დინამოს“ ოფიციალურ საიტზე * [https://erovnuliliga.ge/ge/player/7333-giorgi-loria გიორგი ლორია] — [[ეროვნული ლიგა|საქართველოს ეროვნული ლიგის]] ოფიციალურ საიტზე * [https://nakrebi.ge/ka/team/men-seniors/squad/player/2136 გიორგი ლორია] — [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია|საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის]] ოფიციალურ საიტზე {{Refend}} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row |[http://www.11v11.com/players/giorgi-loria-229408/ AFS] · [https://www.besoccer.com/player/g-loria-153650 BeSoccer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240529132807/https://www.besoccer.com/player/g-loria-153650 |date=2024-05-29 }} · [http://www.flashscore.com/player/loria-giorgi/d0adXBxb/ FlashScore.com] · [http://footballfacts.ru/players/713938 FootballFacts.ru] · [http://www.national-football-teams.com/player/26169/Giorgi_Loria.html National Football Teams] · [http://www.transfermarkt.co.uk/en/giorgi-loria/profil/spieler_55976.html Transfermarkt] · [http://int.soccerway.com/players/giorgi-loria/40191/ Soccerway] · [http://www.uefa.com/european-qualifiers/season=2018/teams/player=103937/index.html UEFA.com] |} == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} {{დინამო თბილისის შემადგენლობა}} {{საქართველო 2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე}} {{DEFAULTSORT:ლორია, გიორგი}} [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1986]] [[კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ოფის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბერძნეთის სუპერლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:კრილია სოვეტოვის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მაჰაჩყალის ანჟის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მეორე ბუნდესლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მაგდებურგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ანორთოსისის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 3ehrfawrj5ju9dum8sqfxbhqw8lcikb 0 102123 5398384 5380484 2026-05-23T11:16:04Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 5 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398384 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კეკელიძე}} {{ინფოდაფა მწერალი}} '''გიორგი კეკელიძე''' (დ. [[10 აპრილი]], [[1984]], [[ოზურგეთი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი, პროზაიკოსი, კინოსცენარისტი, საბავშვო ავტორი, ესეისტი, ლექტორი, ტელეწამყვანი, [[საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა|საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის]] გენერალური დირექტორი ([[2012]] წლიდან [[2024]] წლის 11 იანვრამდე<ref name=":1">[https://www.radiotavisupleba.ge/a/32770499.html ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორის პოსტზე გიორგი კეკელიძეს კონსტანტინე გამსახურდია შეცვლის]</ref>). [[წიგნის მუზეუმი (თბილისი)|წიგნის მუზეუმის]] დამაარსებელი, [[პრესის მუზეუმი]]ს დამფუძნებელი. საქართველოში სკვერის ბიბლიოთეკების იდეის ავტორი და განმახორციელებელი.<ref>[https://www.nplg.gov.ge/index.php?m=133&artist_id=36 საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის გვერდი]</ref> საზღვარგარეთ ქართული ბიბლიოთეკების შექმნის ინიციატორი. „ბიბლუსის“ შემოქმედებითი დირექტორი.<ref name="interpressnews" /> „წიგნიერების გამავრცელებელი საზოგადოების“ დამფუძნებელი და თავმჯდომარე [[2024]] წლის იანვრიდან.<ref>[https://knews.ge/?p=95228 „წიგნიერების გამავრცელებელი საზოგადოების“ საქმიანობა კახეთში]</ref> კეკელიძე არის [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|პრემია „საბას“]] პრემიის ლაურეატი, წინანდლის პრემიის ლაურეატი, ელექტრონულ ბიბლიოთეკა [[lib.ge]]-ს დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი ([[2006]]-[[2012|2012 წლებში]]). საგანმანათლებლო მოძრაობა #ეკვილიბრიუმის დამფუძნებელი. წიგნის ჩუქების დღის ინიციატორი საქართველოში ([[23 აპრილი]]). == ბიოგრაფია == ===ადრეული წლები=== [[ფაილი:Giorgi Kekelidze, Kvareli.jpg|მარცხნივ|300px|thumb|გიორგი კეკელიძე ყვარელში]] დაიბადა ქალაქ [[ოზურგეთი|ოზურგეთში]] [[1984]] წელს. სწავლობდა ოზურგეთის [[ეგნატე ნინოშვილი]]ს სახელობის N1 საშუალო სკოლაში. ბავშვობაში დიდ დროს ატარებდა წინაპრების სოფლებში, [[სურები|სურებსა]] და [[ნატანები|ნატანებში]] [[2001]]–[[2009]] წლებში სწავლობდა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. მიღებული აქვს ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი. 2006 წელს უნივერსიტეტში მეგობრებთან ერთად დაიწყო გამოშვება ჯერ გაზეთის, შემდეგ კი უკვე ჟურნალის სახელწოდებით „ლილ“. მისი მიზანი იყო სტუდენტებისთვის ყოფილიყო დამოუკიდებელი ლიტერატურული ჟურნალი, რომელიც არ იქნებოდა მიბმული უნივერსიტეტის და სტუდკავშირის დაფინანსებაზე. მისი არქივი ახლა ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ინახება. ამის შემდეგ ჟურნალის გამოშვება გადაიზარდა პორტალში [[lib.ge]]. ლიბ.ჯი იყო პირველი ქართული ინტერნეტ-ბიბლიოთეკა, რომელიც მოიცავს ათიათასზე მეტ ორიგინალურ და ნათარგმნ ტექსტს. 2006—2008 წლებში მუშაობდა [[რუსთავი]]ს №2 სასჯელაღსრულებით დაწესებულებაში ქართული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგად.<ref>[http://alion.ge/2023/03/მორიგი-ბრალდება-გაისმა-ჩ/ მორიგი „ბრალდება“ გაისმა ჩემი ბიოგრაფიიდან]</ref> [[2009]]-[[2010]] წლებში იყო „რადიო ქალაქის“ ლიტერატურული გადაცემის — „ლიტერატურული ქალაქი“ — ერთ-ერთი წამყვანი დათო ქართველიშვილთან და ნესტან-ნენე კვინიკაძესთან ერთად. მიჰყავდა რუბრიკა „პრო და კონტრა“, რომელიც ითვალისწინებს ცნობილი კირიტიკოსების, თეორიტიკოსების რამდნეიმე განსხვავებული აზრის მოსმენას ერთ ლიტერატურულ მოვლენაზე. [[2010]] წლიდან მისი ინიციატივით ლიტერატურულმა პორტალმა [[lib.ge]]-მ „როკ-კლუბთან“ ერთად დააარსა ყოველკვირეული არტ-საღამოები [[2011]] წელს აფუძნებს lib.ge-სა და fortline georgia-ს ერთობლივ დისკუსიების ციკლს და არის ამ დისკუსიების მოდერატორი. 2010 წლიდან კითხულობს ლექციებს [[თავისუფალი უნივერსიტეტი|თავისუფალ უნივერსიტეტში]] ლექციებს კლასიკურ ლიტერატურაში, ასევე ხელოვნებისა და ლიტერატურის ისტორიას [[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|აგრარულ უნივერსიტეტში]]. [[2011]] წელს რადიო „მწვანე ტალღა“ და ელექტრონული ბიბლიოთეკა lib.ge-ს რადიო-პროექტის „ლიტერატურა და სხვა“ წამყვანი. 2010–2012 წლებში იყო ჟურნალ „[[ტაბულა (ჟურნალი)|ტაბულას]]“ ლიტერატურული მიმომხილველი და მესვეტე, სატელევიზიო გადაცემა „წითელი ზონის“ პროდიუსერი, ჟურნალების - „ფოკუსი“ და „თბილისი-აუტ-ის“ ლიტერატურული მიმომხილველი. 2012 წლიდან უძღვებოდა ტელე-გადაცემა „ინტერპრეტაციას“, სადაც მოწვეულ სტუმრებთან ერთად საუბრობენ ლიტერატურაზე, რომელსაც სკოლაში და უნივერსიტეტებში ასწავლიან, ტექსტების ახლებურ ინტერპეტაციაზე. [[2012]] წელს დააფუძნა საქველმოქმედო ფონდი „ლიბ-ეკვილიბრიუმი“ და „ლიბ-კლუბი“, რომელიც ძირითადად სტუდენტებს აერთიანებს და სოციალური და საგანმანათლებლო ფუნქცია აქვს. [[2012]] წელს იგი გახდა გადაცემა „ლიტარეას“ ავტორი და წამყვანი<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=4bU1oSBWBIQ ლიტარეა]</ref> ამ გადაცემისთვის მას მიენიჭა წლის ლიტერატურული პრემია „ოქროს ფრთა“. 2012 წელს გახსნა საერთაშორისო აუდიო-პორტალზე [[Lyrikline.org]] გაიხსნა ავტორის ორენოვანი გვერდი. ===ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორი=== [[ფაილი:Giorgi Kekelidze 2023 (2).jpg|250px|მინი|მარცხნივ|გიორგი კეკელიძე და ზურა შევარდნაძე]] [[2012]] წელს კეკელიძე გახდა [[საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა|სა­ქარ­თვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტის ეროვ­ნუ­ლი ბიბ­ლი­ო­თე­კის]] გე­ნე­რა­ლუ­რი დი­რექ­ტო­რი.<ref>[https://tabula.ge/ge/news/545924-erovnuli-bibliotekis-generalur-direktorad-giorgi ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალურ დირექტორად გიორგი კეკელიძე დაინიშნა]</ref> იგი 27 წლის ასაკში, საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის ყველა დროის ყველაზე ახალგაზრდა ხელმძღვანელი გახდა. ბიბლიოთეკაში მუშაობის შეთავაზება [[lib.ge]]-ს წარმატებით ამუშავების გამო მიიღო. დაიწყო რეფორმები რამდენიმე მიმართულებით - დიგიტალიზაცია, მომსახურება, ტელე-გადაცემები, ბიბლიოთეკაში სხვადასხვა თემატური კუთხეების, მათ შორის უცხოური ბიბლიოთეკების, გახსნა. ქართული ბიბლიოთეკები და კუთხეები გაიხსნა სტამბოლის, კიევის, ვენის ბიბლიოთეკებში, შექმნა ელექტორნული განვითარების საბიბლიოთეკო სინდიკატი, რომელმაც გააერთიანა რეგიონული ბიბლიოთეკები [[2012]] წელს მის მიერ გატარებული ღონისძიებების შედეგად ეროვნულ ბიბლიოთეკას მიენიჭა წლის ტოლერანტობის ქომაგის სახელი<ref>{{Cite web |url=http://www.tolerantoba.ge/index.php?news_id=291 |title=ტოლერანტობის საერთაშორისო დღის აღნიშვნა |accessdate=2013-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304100005/http://www.tolerantoba.ge/index.php?news_id=291 |archivedate=2016-03-04 }}</ref> [[2013]] წელს გიორგი კეკელიძე [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] შეხვდა [[აშშ-ის კონგრესის ბიბლიოთეკა|კონგრესის ბიბლიოთეკის]] დირექტორს, ჯეიმზ ბილინგტონს. შეთანხმების შედეგად ქართული ციფრული არქივები მსოფლიო დიგიტლაციის არქივისთვის გაიხსნა, ხოლო ამერიკის არქივები საქართველოსთვის. ამავე ვიზიტისას ეროვნულ ბიბლიოთეკას გადმოეცა ზალდასტანიშვილების ბოსტონის არქივი და გრიგოლ დიასამიძის ნიუ-იორკული არქივი. კონგრესის ბიბლიოთეკაში გაიმართა გიორგი კეკელიძის პოეზიის საღამო [[2013]] წელს მისი ინიცატივით ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გაიხსნა საქართველოში ყველაზე დიდი ელექტრონული დარბაზი - 40 პლანშეტური კომპიუტერი, თავისუფალი ინტერნეტ-ზონა (პუფებით, სავარძლებით, ელექტრონული მკითხველებით), გამომცემლობების კუთხე უახლესი წიგნებით, საპრეზენტაციო და კინო-კუთხე, ასევე ქართველოლოგიის ელექტრონული დარბაზი და განახლებული საბავშვო ოთახი.<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=VDPkXCDcv0o&feature=youtu.be საქართველოს პარლამენტის ეროვნულმა ბიბლიოთეკამ ელექტრონული დარბაზი გახსნა]</ref> [[2013]] წელს დააარსა ლიტერატურული პრემია საბავშვო წიგნებისთვის<ref>[http://www.radiotavisupleba.ge/content/literaturuli-premia-sabavshvo-mcerlebistvis/25199407.html ლიტერატურული პრემია - საბავშვო მწერლებისთვის]</ref> [[2013]] წლიდან ყოველ პარასკევს, გადაცემა „სხვა შუა დღეში“ გადის კეკელიძის რუბრიკა ეროვნული ბიბლიოთეკის იშვიათ წიგნთა საცავიდან – ერთი ძველი ან იშვიათი ქართული წიგნის ისტორია.<ref>[http://www.nplg.gov.ge/geo/news/erovnuli_biblioTekis_iSviaTi_gamocemebi_gadacemaSi_sxva_SuadRe როვნული ბიბლიოთეკის იშვიათი გამოცემები გადაცემაში „სხვა შუადღე“]</ref> [[2013]] წლიდან არის ტელეკომპანია მაესტროს დილის გადაცემის წამყვანი და ვიდეო-ბლოგ კვირის აზრების მონაწილე<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=S0Q7Q2zOLPg&feature=youtu.be კეკელიძე მაესტროს წამყვანი იქნება]</ref> [[2014]] წელს მისი ინიაციტივით ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გაიხსნა საბავშვო ოთახი, ემგრაციის დარბაზი, ეროვნული ციფრული ფოტომატიანე, წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების დარბაზი, ამავე წელს ეროვნულ ბიბლიოთეკას გადაეცა შენობა [[ქუთაისი|ქუთაისში]], სადაც ეროვნული დეპოზიტარიუმის და უცხოელ სტიპენდიანტთა საცხოვრებლის შექმნა გადაწყდა<ref>[http://www.ambebi.ge/books/98469-kulturul-brendad-qceuli-erovnuli-bibliotheka-giorgi-kekelidze-bolo-2-tslis-mightsevebsa-da-proeqtebze.html კულტურულ ბრენდად ქცეული ეროვნული ბიბლიოთეკა]</ref> [[2014]] ჟურნალ ლიბერალში წერს პუბლიკაციებს ბიბლიოთეკაზე [[2014]] მისი ინიცატივით ბიბლიოთეკა და ჯეოსელი მთელი საქართველოს მასშტაბით იწყებენ ოჯახ-ოჯახ ფოტოების მოძიებას და გაციფრებას <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=VAtyKWk3yWU ფოტოების დიგიტალიზაციის პროექტი]</ref> 2015 წელს ეროვნული ბიბლიოთეკა შეურთდა მსოფლიოს განვითარებული ბიბლიოთეკების რიცხვს და დააყენა ამერიკული ინტეგრირებული საბიბლიოთეკო პროგრამა Sierra. [[2015]] წამყავნი გადაცემის „დილა წიგნებისა“ – რუსთავი 2-ზე[https://www.youtube.com/watch?v=L--BZyp5oQc] [[2015]] ერთად მერხთან – რადიო შოკოლადი [[2015]] ვერბალური ანკეტა (funtime.ge) [[ფაილი:Giorgi Kekelidze (ekvilibrium).jpg|250px|მინი|მარჯვნივ|#ეკვილიბრიუმი]] [[2015]] წელს გიორგი კეკელიძემ ეროვნულ ახალი კომპლექსი გახსნა: დედაენის დარბაზი, ვაზისა და ღვინის ბიბლიოთეკა, აფხაზური ბიბლიოთეკა, კარცერ-ლუქსი, ქართული ემიგრაციის დარბაზი-სამკითხველო, წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების სამკითხველო დარბაზი, რეპრესირებული წიგნის მუზეუმი, ვახტანგ მეექვსის სახელობის თანამშრომელთა სამუშაო ლაბორატორია, ჭაბუა ამირეჯიბის სახელობის კაბინეტი-ექსპოზიცია, ელექტრონულ ბიბლიოთეკა „ივერიელის“ სამუშაო ლაბორატორია, ეროვნული ბიბლიოთეკისა და „ჯეოსელის“ ერთობლივ პროექტ „ციფრულ ფოტომატიანეს“ ლაბორატორია, რესტავრაციისა და კონსერვაციის ლაბორატორია, ინტეგრირებულ საბიბლიოთეკო სისტემა SIERRA-ს კაბინეტი<ref>[http://www.nplg.gov.ge/geo/news/erovnul_biblioTekaSi_erovnuli_bibliografiisa_da_Tanamedrove_sabiblioTeko_teqnologiebis_centrebi_gaixsneba ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ეროვნული ბიბლიოგრაფიისა და თანამედროვე საბიბლიოთეკო ტექნოლოგიების ცენტრები გაიხსნა]</ref> გიორგი კეკელიძის ინიციატივით ჩოხატაურში გაიხსნა სტიქიის დროს დაღუპული ივლიტა ჯიბუტის სახელობის თანამედროვე მედიათეკა. 2106 დაიწყო პირველი კორპუსის გამაგრებითი სამუშაოები და კავსასიაში ყველაზე დიდი წიგნის მუზეუმის მშენებლობა<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=NaNYO1muuLw წიგნის მუზეუმი]</ref> აჭარა-ვიდეოსთან ერთად იწყებს ლიტერატურული გადაცემების სერიალს.<ref>{{Cite web |url=http://net.adjara.com/Movie/main?id=1002317&serie=1 |title=net.adjara.com ლიტერატურული გადაცემები |accessdate=2017-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170216161733/http://net.adjara.com/Movie/main?id=1002317&serie=1 |archivedate=2017-02-16 }}</ref> 2016 წლიდან გიორგი კეკელიძე მოძრაობა ეკვილიბრიუმთან იწყებს სოფლის ბიბლიოთეკების განახლების და აღდგენის პროექტს. პროექტის ფარგლებში 600 მეტი ბიბლიოთეკა აღდგა ან განახლდა. 2017 წელს „ეკვილიბრიუმმა“ ქალაქებსა და სოფლებში სკვერის ბიბლიოთეკების შექმნა დაიწყო.<ref>[https://on.ge/story/5933-ეროვნულმა-ბიბლიოთეკამ-საქართველოს-ქალაქებში-წიგნების-ორიგინალური-ბუდეები-განათავსა ეროვნულმა ბიბლიოთეკამ საქართველოს ქალაქებში წიგნების ორიგინალური ბუდეები განათავსა]</ref> 2017 წელს მისი თაოსნობით გაიხსნა ეროვნული ბიბლიოთეკის განახლებული კორპუსი – ვახტანგ VI, განახლებულ კორპუსში განთავსებულია ნიკოლოზ ბარათაშვილის სამკითხველო-საკონფერენციო დარბაზი, ბარბარე ჯორჯაძის, ნოდარ დუმბაძის, ვახტანგ როდონაიას, გურამ შარაძის გიგლა ფირცხალავას, ალექსანდრე ქართველის, რაულ ჩილაჩავას, მაქსიმე ბერძნიშვილის და ჯანრი კაშიას საარქივო კაბინეტები.<ref>[https://sputnik-georgia.com/20171015/erovnulbiblioTekis-meeqvse-korpusi-vaxtang-meeqvsis-saxelobis-gaxda-237746429.html ეროვნული ბიბლიოთეკის მე-6 კორპუსს ვახტანგ მეექვსის სახელი ეწოდა]</ref> 2017 წლის 17 ნოემბერს, გიორგი კეკელიძის ინიციატივით, გაიხსნა [[წიგნის მუზეუმი (თბილისი)|წიგნის მუზეუმი]]. 2017-2018 წლებში, გიორგი კეკელიძე მოწვეულ სტუმრებთან ერთად ქმნის სამსეზონიან გადაცემთა სერიალს სასკოლო ლიტერატურაზე – „ინტერპრეტაცია“.<ref>{{Cite web |url=http://net.adjara.com/Movie/main?id=1002317&serie=1 |title=ინტერპრეტაცია, გიორგი კეკელიძე |accessdate=2017-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170216161733/http://net.adjara.com/Movie/main?id=1002317&serie=1 |archivedate=2017-02-16 }}</ref> [[ფაილი:Giorgi Kekelidze and Bibi (2).jpg|მინი|300პქ|გიორგი კეკელიძე]] [[2018]] წელს დამოუკიდებლობის გამოცხადების 100 წლისთავთან დაკავშირებით მისი ინიციატივით ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გაიხსნა დამოუკიდებლობის დარბაზი – სივცრე იწყება მეცხრამეტე საუკუნით, გრძელდება დამოუკიდებლობის წლებით, შემდეგ უკვე ორი 9 აპრილით და თანამედროვე, მავთულხლართებიანი საქართველოთი.<ref>[https://1tv.ge/news/saqartvelos-parlamentis-erovnul-bibliotekashi-damoukideblobis-darbazi-gaikhsna-foto/ მავთულხლართებიანი საქართველო]</ref> 2018 წელს გიორგი კეკელიძე იყო საქართველოს პირველი წარმომადგენელი ლიტერატორთა მსოფლიო ფორუმზე ჩინეთში.<ref>[http://german.beijingreview.com.cn/Bilder/201806/t20180601_800131388.html Georgien: Ehrengast auf der Frankfurter Buchmesse 2018 მსოფლიო ფორუმი ჩინეთში]</ref> [[2018]] წელს მისი თაოსნობით ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გაიხსნა ვაჟა–ფშაველას დარბაზი და განახლებული რეგისტრატურა.<ref>[https://on.ge/story/25385- m2-ის-მხარდაჭერით-ეროვნულ-ბიბლიოთეკაში-ვაჟა-ფშაველას-სამკითხველო-გაიხსნა]</ref> [[2018]] წელს ოდესაში გაიხსნა ქართული ბიბლიოთეკა, რომელიც ორმაცდამეათეა ეროვნული ბიბლიოთეკის მიერ საზღვარგარეთ გახსნილ ქართული წიგნის კუთხეებიდან.<ref>{{Cite web |url=https://mincult.kmu.gov.ua/control/publish/article?art_id=245392298 |title=ქართული ბიბლიოთეკა ოდესაში |accessdate=2018-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180723110347/http://mincult.kmu.gov.ua/control/publish/article?art_id=245392298 |archivedate=2018-07-23 }}</ref> 2018 წლის მდგომარეობით მოძრაობა ეკვილიბრიუმი არის ყველაზე ფართო საგანმათლებლო მოძროაბა. საბიბლიოთეკო მიმართულებით. განახლდა, აღგდა და გაიხსნა ცხრაასამდე სოფლის ბიბლიოთეკა, მათ შორის სკოლის ბიბლიოთეკები. 2018 წელს ხდება დილის გადაცემის წამყვანი რუბრიკებით – ლიტერატურა და არქივი.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=JvE0495kA-c&t=3s გასაუბრება ბესიკ ხარანაულთან]</ref> ამავე წელს ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ლიბერთი დარბაზში გახსნა პენსიონერთა სკოლა<ref>[https://kekelidze.ge/2018/11/01/%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%90-%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3/ პენსიონერთა სკოლა ეროვნულ ბიბლიოთეკაში]</ref> და [[პოლონეთი]]ს სახელმწიფოს ხელშეწყობით ჰრინევსკის სახელობის ხელოვნების დარბაზი.<ref>[https://kekelidze.ge/2018/11/05/%E1%83%B0%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%93-3/ ჰრინევსკის ხელოვნების დარბაზი]</ref> [[2019]] წელს შედგა გიორგი კეკელიძის ვიზიტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]]. ეროვნული ბიბლიოთეკის ინიციატივით ქვინსის ბიბლიოთეკაში, ნიუ-იორკში, გაიხსნა პირველი ქართული ბიბლიოთეკა, [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] გიორგი კეკელიძე კონგრესის ბიბლიოთეკის დირექტორს კარლა ჰაიდენს შეხვდა. შეთანხმების მიხედვით კონგრესის ბიბლიოთეკაში ქართული ფონდი რეგულარულად მომარაგდება ქართული წიგნებით. ამერიკის სხვადასხვა ქალაქიდან საქართველოს გადმოეცა სრულიად უნიკალური ემიგრანტული თუ საკოლექციო მასალა – [[ალექსანდრე მანველიშვილი]]ს (დენვერი), [[პეტრე ჭალიძე|პეტრე ჭალიძის]] (ალბანო) და [[პიტერ სკინერი]]ს (ნიუ-იორკი) არქივები.<ref>{{Cite web |url=http://georgiatoday.ge/news/14216/First-Official-Georgian-Library-Opens-in-New-York |title=First Official Georgian Book Corner Opens in New York |accessdate=2019-01-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190125123612/http://georgiatoday.ge/news/14216/First-Official-Georgian-Library-Opens-in-New-York |archivedate=2019-01-25 }}</ref> [[2019]] წელს გიორგი კეკელიძის მიერ დაარსებულმა მოძრაობა ეკვილიბრიუმმა ათასი სოფელი მოიცვა. მოძრაობა გულისხმობს სოფლის ბიბლიოთეკების აღდგენასა და განახლებას - ახალი წიგნები, კომპიუტერები, ინტერნეტი, ტრენინგი, სკვერი-ბიბლიოთეკები, სამკითხველოები წისქვილებში.<ref>[https://on.ge/story/35597-გურიის-წისქვილებში-ბიბლიოთეკები-მოეწყო გურიის წისქვილებში ბიბლიოთეკები მოეწყო]</ref> [[ფაილი:Giorgi Kekelidze 2021.jpg|250px|მინი|მარცხნივ|გიორგი კეკელიძე საკუთარ ლიტერტურულ რუბრიკაში, 2021 წელი]] 2019 წელს განახლდა მისი ინიციატივა — სკვერის ბიბლიოთეკების მოწყობა სხვადასხვა ქალაქში და სოფელში თემატური ფორმებით. სკვერი-ბიბლიოთეკები არის თბილისში („მზიური“, ეთნოგრაფიულ პარკი), [[ქუთაისი|ქუთაისში]] (ბოტანიკური ბაღი), [[სამტრედია]]ში (ველოსიპედი - ბიბლიოთეკა), ოკუპაციის გამყოფ ხაზთან რამდენიმე სოფელში, [[ბათუმი|ბათუმში]] (გემი-ბიბლიოთეკა), [[ზუგდიდი|ზუგდიდში]] (ოდა-ბიბლიოთეკა), [[ჭიათურა]]ში (ვაგონი-ბიბლიოთეკა), [[თელავი|თელავში]] (კასრი-ბიბლიოთეკა), [[ჩიბათი|ჩიბათში]], [[შუხუთი|შუხუთში]] (ლელო-ბიბლიოთეკა), [[ჩოხატაური|ჩოხატაურში]], [[ოზურგეთი]] და ა. შ.<ref>{{Cite web |url=https://www.marketer.ge/libraries-in-the-park/?fbclid=IwAR1fG1fw-ZJUO6bqBet5vKYALOp_rmuMtLIoGU0Kzx1ev3HgH5JI7UddcPw |title=თემატური ბიბლიოთეკები სკვერებსა და პარკებში |access-date=2019-04-19 |archive-date=2023-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230314155718/https://www.marketer.ge/libraries-in-the-park/?fbclid=IwAR1fG1fw-ZJUO6bqBet5vKYALOp_rmuMtLIoGU0Kzx1ev3HgH5JI7UddcPw }}</ref> [[2019]] წელს გიორგი კეკელიძემ 23 აპრილი, წიგნისა და საავტორო უფლებების დღე, საქართველოში წიგნის ჩუქების დღედ გამოაცხადა. ზოგადად წიგნის ჩუქების დღის ტრადიცია XX საუკუნის დასაწყისში კატალონიაში დამკვიდრდა. 2019 წელსვე გიორგი კეკელიძის ინიცატივას სოციალურ ქსელში ათაითასობით ადამიანი, სახელმწიფო უწყებები, მსხვილი თუ საშუალო ბიზნესები თუ სხვა ტიპის ორგანიზაციები გამოხმაურნენ - #აჩუქეწიგნი. საბოლოოდ ათიათასობით წიგნი გაიყიდა და ათასობით სოფლის ბიბლიოთეკა მომარაგდა წიგნებით.<ref>[https://on.ge/story/36802-%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A9%E1%83%A3%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%93%E1%83%A6%E1%83%94-%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%A6%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%97-%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A8%E1%83%9C%E1%83%90?fbclid=IwAR0AvtlpCZVwMv2T1cqy20yuUTlhq4OIiKKTFr9tWoBzDGE47yJIFWVudVM წიგნის ჩუქების დღე მასშტაბური ღონისძიებებით აღინიშნა]</ref> ამავე წლის ივლისში კი გიორგი კეკელიძის მიერ წამოწყებული კამპანიის, ეკვილიბრიუმის ფარგლებში მეათასე სოფელში ([[თხმორი]], [[ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი]]) ერთი მოსწავლისათვის მოეწყო ბიბლიოთეკა.<ref>[https://on.ge/story/41265-რაჭული-სოფლის-ერთადერთ-მოსწავლეს-ეროვნულმა-ბიბლიოთეკამ-სახლში-ბიბლიოთეკა-მოუწყო On.ge-ის სტატიის შემდეგ სოფლის სკოლის ერთადერთ მოსწავლეს ეკვილიბრიუმმა სახლში ბიბლიოთეკა მოუწყო]</ref> 2019 წელს გიორგი კეკელიძის თაოსნობით ეროვნულ ბიბლიოთეკაში საქართველოს ბეჭდური და ელექტრონული გამოცემების რეგისტრაციის ცენტრი გაიხსნა, რომლის იატაკზე იშხნის მონასტრის იატაკის ულამაზესი ასლი განთავსდა, თანამედროვე ტექნიკით აღიჭურვა ოთახები, ასევე საერთაშორისო სტანდარტული ნომრების განყოფილება, ფონდებისა და კატალოგების ორგანიზებისა და დაცვის განყოფილება, დაკომპლექტების განყოფილება, კლასიფიკაციისა და კატალოგიზაციის განყოფილება.<ref>[https://on.ge/story/43951-წიგნის-ახალი-გზა-ეროვნული-ბიბლიოთეკის-განახლებულ-სივრცეში წიგნის ახალი გზა ეროვნული ბიბლიოთეკის განახლებულ სივრცეში]</ref> 2019 წელს საუნივესიტეტო საქმიანობის პარალელურად გიორგი კეკელიძე იწყებს აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის, ქუთაისის, ბათუმის, ოზურგეთის და ახალქალაქის სოფლების სკოლებში.<ref>[http://droa.ge/?p=55990 ახალქალაქის სოფლებში ბიბლიოთეკები და საკვირაო სკოლები გაიხსნება]</ref> 2019 წელს იწყებს ორ უმნიშვნელოვანეს პროექტს - თურქეთში, ტაო-კლარჯეთის სოფლების საკვირაო სკოლებში ქართული ბიბლიოთეკების მოწყობასა და საფრანგეთში, ლევილის ქართულ მამულში დიდი ბიბლიოთეკის შექმნას.<ref>[https://on.ge/story/46532-ეროვნული-ბიბლიოთეკის-წარმომადგენლებმა-ისტორიულ-ტაო-კლარჯეთში-ქართული-წიგნები-ჩაიტანეს ეროვნული ბიბლიოთეკის წარმომადგენლებმა ისტორიულ ტაო-კლარჯეთში ქართული წიგნები ჩაიტანეს]</ref> [[2020]] წელს გიორგი კეკელიძე აფორმებს პირველ ურთიერთანამშრომლობის მემორანდუმს არაბული სამყაროს ქვეყანასთან, კატართან დოჰას ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორთან ერთად. ამავე წელს დოჰას უნივერისტეტში ქართული ბიბლიოთეკა იხსნება.<ref>{{Cite web |url=https://m.alarab.qa/story/1450801/%D8%AC%D9%88%D8%B1%D8%AC%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%D9%8A-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D9%84%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D8%A9-%D9%82%D8%B7%D8%B1 |title=جورجيا تهدي مجموعة كتب لجامعة قطر |accessdate=2020-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200113050622/https://m.alarab.qa/story/1450801/%D8%AC%D9%88%D8%B1%D8%AC%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%D9%8A-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D9%84%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D8%A9-%D9%82%D8%B7%D8%B1 |archivedate=2020-01-13 }}</ref> [[ფაილი:Giorgi Kekelidze 2023 (5).jpg|300px|მინი|გიორგი კეკელიძე — LIB-აკადემიის პირველი საჯარო გასვლა, ჭრებალო, რაჭა, 2023 წელი]] 2020 წელს ეროვნულ ბიბლიოთეკაში იხსნება კინობიბლიოთეკა და ფოლკლორის დარბაზი. ეს უკანასკნელი მნიშვნელოვანია იმითაც რომ კერძო ბიზნესის ხელშეწყობით სრულად აღდგა 1912 წლის მოხატულობა და დიზიანი.<ref>[https://on.ge/story/48803-დღეს-ეროვნულ-ბიბლიოთეკაში-ახალი-სამკითხველო-სივრცე-კინობიბლიოთეკა-გაიხსნება დღეს ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ახალი სამკითხველო სივრცე — კინობიბლიოთეკა გაიხსნება]</ref><ref>[https://on.ge/story/49048-ეროვნულ-ბიბლიოთეკაში-ფოლკლორის-დარბაზი-გაიხსნა ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ფოლკლორის დარბაზი გაიხსნა]</ref> ამავე წლის მაისში მემორანდუმი გააფორმა დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრთან. მემორანდუმის თანახმად, ეროვნული ბიბლიოთეკა და დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი რეგიონალურ ბიბლიოთეკებში გახსნიან კორონავირუსთან ([[COVID-19]]) დაკავშირებულ საინფორმაციო კუთხეებს.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/600540-regionul-bibliotekebshi-koronavirustan-dakavshirebuli-sainpormacio-kutxeebi-moecqoba/ რეგიონულ ბიბლიოთეკებში კორონავირუსთან დაკავშირებული საინფორმაციო კუთხეები მოეწყობა]</ref> [[2020]] წლის 29 ივნისს გიორგი კეკელიძის ინიციატივით საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის საგამოფენო დარბაზში რეზო გაბრიაძის სახელობის კინობიბლიოთეკისა და კინოდარბაზი გაიხსნა.<ref>[https://on.ge/story/84479-რეზო-გაბრიაძის-კინობიბლიოთეკა-და-კინოდარბაზი-ეროვნულ-ბიბლიოთეკაში რეზო გაბრიაძის კინობიბლიოთეკა და კინოდარბაზი ეროვნულ ბიბლიოთეკაში]</ref> [[2020]] წლის 5 აგვისტოს საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ [[არჩილ თალაკვაძე]]მ და გიორგი კეკელიძემ, ეროვნული ბიბლიოთეკის მეორე კორპუსში ქართული ემიგრაციის მუზეუმი გახსნეს.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/612522-giorgi-kekelize-kartuli-emigraciis-muzeumis-gaxsnit-erovnul-bibliotekashi-morigi-istoriuli-tarigi-moinishna/ გიორგი კეკელიძე - ქართული ემიგრაციის მუზეუმის გახსნით, ეროვნულ ბიბლიოთეკაში მორიგი ისტორიული თარიღი მოინიშნა]</ref> [[2021]] წლის იანვარში გიორგი კეკელიძემ გამოაცხადა ახალი პროექტის, „მარტოკაცების ბიბლიოთეკის“ ამოქმედება. პროექტის ფარგლებში პირველი ბიბლიოთეკა გაუხსნა [[ლენტეხის მუნიციპალიტეტი]]ს სოფელ [[ბავარი|ბავარში]] ეულად მცხოვრებ კორნელი გაზდელიანს.<ref>[http://guriismoambe.com/archives/9522 „ყველა მარტოქალსა და მარტოკაცს პირად ბიბლიოთეკას მოვუწყობთ“ - გიორგი კეკელიძე]</ref> [[2021]] წელს გიორგი კეკელიძის „გურული დღიურების ფონდი“ სტიპენდიას უნიშნავს ასამდე მოსწავლეს, მათ შორის წესდება დათა პაპას<ref>[https://stipendia.ge/დათა-პაპას-სახელობის-სტი/ დათა პაპას სახელობის სტიპენდია დაწესდა]</ref> და გიორგი ანწუხელიძის სახელობის სტიპენდიები<ref>[https://gmnews.com.ge/geo/4100 ქართველი სამხედროების შვილებისთვის გიორგი ანწუხელიძის სახელობის სტიპენდია დაწესდება - გიორგი კეკელიძე]</ref> და ფუძნდება დათა პაპას სახელობის ბიბლიოთეკები, რომლებიც ოკუპაციის გამყოფ ხაზთან იხსნება.<ref>[https://kekelidze.ge/2021/06/24/დათა-პაპას-ბიბლიოთეკა-ში/ დათა პაპას ბიბლიოთეკა შინდისში]</ref> [[ფაილი:Giorgi Kekelidze in Martkofi.jpg|250px|მინი|მარცხნივ|გიორგი კეკელიძე მარტყოფში. 1700-ე ბიბლიოთეკას გადასცემს წიგნებს]] [[2022]] წლის 28 იანვარს [[საქართველოს პარლამენტი]]ს ეროვნული ბიბლიოთეკის მესამე კორპუსში ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორმა გიორგი კეკელიძემ და საქართველოში უკრაინის ელჩმა იგორ დოლგოვმა უკრაინული ბიბლიოთეკა გახსნეს.<ref>[https://www.nplg.gov.ge/geo/news/ეროვნულ_ბიბლიოთეკაში_უკრაინული_ბიბლიოთეკა_გაიხსნა/4350 ეროვნულ ბიბლიოთეკაში უკრაინული ბიბლიოთეკა გაიხსნა]</ref> [[2021]] წლის ივლისდან [[2022]] წლის სექტემბრის ჩათვლით გიორგი კეკელიძე მძიმე კლინიკურ დეპრესიას და პოსტსტრესულ, ასევე ობსესიურ აშლილობას ებრძოდა. ამ პერიოდში კეკელიძე თითქმის პარალიზებული იყო საზოგადოებრივი საქმიანობისგან. გამოჯანმრთელების შემდეგ, გიორგი კეკელიძემ ღიად საუბარი დაიწყო მენტალურ სირთულეების შესახებ. სტერეოტიპების რღვევის და სხვა ადამიანების დახმარების მიზნით იგი სამეცნიერო ფსიქიატრიას უწევს პოპულარიზაციას საჯარო ლექციებით, წერილებით და დისკუსიებით.<ref>[https://ipress.ge/news/sazogadoeba/giorgi-kekelidze-lamis-saaftiaqo-narkomaniis-mskhverpli-gavkhdi გიორგი კეკელიძე: ლამის სააფთიაქო ნარკომანიის მსხვერპლი გავხდი]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=9ItpIizy-Ik&feature=youtu.be დეპრესია, ობსესიები, სუიციდის მცდელობა]</ref> [[2022]] წლის 15 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში, პირველად საქართველოში, გაიხსნა პრესის მუზეუმი. მუზეუმში თავმოყრილია [[ივანე კერესელიძე|ივანე კერესელიძის]], [[გიორგი ერისთავი|გიორგი ერისთავის]], [[ილია ჭავჭავაძე|ილია ჭავჭავაძის]], [[ნიკო ნიკოლაძე|ნიკო ნიკოლაძის]], [[სერგეი მესხი]]სა და სხვათა გამოცემები, ჟურნალები: [[ცისკარი (ჟურნალი)|„ცისკარი“]], [[საქართველოს მოამბე (თერგდალეულები)|„საქართველოს მოამბე“]]; გაზეთები: [[ივერია (გაზეთი)|„ივერია“]], [[დროება (XIX საუკუნე)|„დროება“]], [[ცნობის ფურცელი|„ცნობის ფურცელი“]], [[კვალი (გაზეთი)|„კვალი“]], [[გუთნის დედა|„გუთნის-დედა“]] და სხვა.<ref>[https://ghn.ge/news/291371-erovnul-bibliotekashi-presis-muzeumi-gaikhsna ეროვნულ ბიბლიოთეკაში პრესის მუზეუმი გაიხსნა]</ref> [[ფაილი:Giorgi Kekelidze 2023 (3).jpg|300px|მინი|გიორგი კეკელიძე და ძმები არველაძეები]] [[2023]] წლის თებერვალში [[იტალია|იტალიის]] ქალაქ [[ნეაპოლი|ნეაპოლში]] და [[მილანი|მილანში]] ქართული ბიბლიოთეკები გახსნა.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/746421-neapolshi-kartuli-biblioteka-gaixsna ნეაპოლში ქართული ბიბლიოთეკა გაიხსნა]</ref><ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/746353-milanshi-kartuli-biblioteka-gaixsna/ მილანში ქართული ბიბლიოთეკა გაიხსნა]</ref> გიორგი კეკელიძემ დააანონსა და დაიწყო მხატვრულ-ბიოგრაფული წიგნის წერა [[ხვიჩა კვარაცხელია]]ზე სათაურით „ხვიჩა, ვარსკვლავი სახელად ვარსკვლავი“,<ref>[https://kvirispalitra.ge/article/100910-xvicha-varskvlavi-saxelad-varskvlavi-cnobilia-cignis-saxeli-romelsac-giorgi-kekelize-kvaras-shesaxeb-dacers/ „ხვიჩა, ვარსკვლავი სახელად ვარსკვლავი“ - ცნობილია წიგნის სახელი, რომელსაც გიორგი კეკელიძე „კვარას“ შესახებ დაწერს]</ref> რომელიცგამოიცა ამავე წელს.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=apuqYXV9F9o ხვიჩა - ვარსკვლავი, სახელად ვარსკვლავი]</ref> [[2023]] წლის მარტში ეკვილიბრიუმის ფარგლებში [[მარტყოფი]]ს სკოლის ბიბლიოთეკას 350 წიგნი გადასცა. მარტყოფი 1700-ე დასახლებაა, რომელსაც პროექტის ფარგლებში წიგნები გადაეცა.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/749500-ekvilibriumma-martqopis-skolas-350-axali-cigni-gadasca „ეკვილიბრიუმმა“ მარტყოფის სკოლას 350 ახალი წიგნი გადასცა]</ref> [[2023]] წლის აპრილში დააფუძნა „მთის ხმის“ სტიპენდია და მისი პირველი მფლობელი გახდა ქალაქიდან სოფელ [[შატილი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)|შატილში]] დაბრუნებული ახალგაზრდა ხელოვნების მასწავლებელი მარგარეტ დაიაური.<ref>[https://mtisambebi.ge/news/item/1605 მთის ხმა - პირველი სტიპენდიატი მარგარეტ დაიაურია]</ref> [[2023]] წლის 25 აპრილს საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორმა, გიორგი კეკელიძემ, დირექტორის მოადგილემ, მირიან ხოსიტაშვილმა და ბიბლიოთეკის წარმომადგენლებმა ფოთსა და ქუთაისში სკვერის ბიბლიოთეკები გახსნეს.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/753376-erovnulma-bibliotekam-potsa-da-kutaisshi-skveris-bibliotekebi-gaxsna ეროვნულმა ბიბლიოთეკამ ფოთსა და ქუთაისში სკვერის ბიბლიოთეკები გახსნა]</ref> [[2023]] წლის 9 ივლისს გიორგი კეკელიძემ გამოაქვეყნა ინფორმაცია ეროვნული ბიბლიოთეკის ახალ წამოწყებებსა და ბიზნესთან ერთად დაგეგმილ პროექტებზე.<ref name=":0">[https://www.interpressnews.ge/ka/article/763221-giorgi-kekelize-erovnuli-bibliotekis-axal-camocqebebsa-da-biznestan-ertad-dagegmil-proektebze-inpormacias-avrcelebs გიორგი კეკელიძე ეროვნული ბიბლიოთეკის ახალ წამოწყებებსა და ბიზნესთან ერთად დაგეგმილ პროექტებზე ინფორმაციას ავრცელებს]</ref> აღნიშნული ინფორმაციის თანახმად თანამშრომლობის მემორანდუმი გაფორმდა Mastercard-თან, გავრცელებული ინფორმაციით, თანამშრომლობის მიზანია საქართველოში ფინანსური განათლების განვითარების ხელშეწყობა;<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/754576-sakartvelos-parlamentis-erovnul-bibliotekasa-da-masterkards-shoris-tanamshromlobis-memorandumi-gapormda საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკასა და „მასტერქარდს“ შორის თანამშრომლობის მემორანდუმი გაფორმდა.]</ref> „გარდენია შევარდნაძესთან“ — გიორგი კეკელიძე და „გარდენია შევარდნაძის“ მფლობელი ზურაბ შევარდნაძე შეთანხმდნენ, რომ უახლოეს მომავალში ეროვნული ბიბლიოთეკის ქუთაისში მდებარე ნიკო ნიკოლაძის სახელობის კორპუსის ეზოში „ცისფერყანწელების“ ბაღი მოეწყობა;<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/754820-erovnul-bibliotekasa-da-gardenia-shevardnazes-shoris-memorandumi-gapormda ეროვნულ ბიბლიოთეკასა და „გარდენია შევარდნაძეს“ შორის მემორანდუმი გაფორმდა]</ref> სამშენებლო კომპანია „ანაგთან“ — დოკუმენტის თანახმად, უახლოეს მომავალში დაიწყება ეროვნული ბიბლიოთეკის პირველ კორპუსში მდებარე ივანე მაჩაბლის სახელობის სამკითხველო დარბაზის სრული რეაბილიტაცია-რესტავრაცია;<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/755187-erovnuli-bibliotekis-istoriuli-pirveli-korpusis-reabilitacia-icqeba ეროვნული ბიბლიოთეკის ისტორიული პირველი კორპუსის რეაბილიტაცია იწყება]</ref> ამავე ინფორმაციის თანახმად საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში, დიმიტრი უზნაძის სახელობის მენტალური ჯანმრთელობის კაბინეტი გაიხსნა. პროექტი მიზნად ისახავს, მენტალური ჯანმრთელობის დარგის სპეციალისტების, მკვლევრების და ბენეფიციარების თანამონაწილეობით საგანმანათლებლო ვიდეოსა თუ სხვა ვიზუალური პროდუქტის წარმოებასა და გავრცელებას.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/756514-parlamentis-erovnul-bibliotekashi-dimitri-uznazis-saxelobis-mentaluri-janmrtelobis-kabineti-gaixsna პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში, დიმიტრი უზნაძის სახელობის მენტალური ჯანმრთელობის კაბინეტი გაიხსნა]</ref> გარდა ზემოთაღნიშნული კომპანიებისა მემორანდუმები გაფორმდა სხვადასხვა კომპანიასთან, რომლებიც აფინანსებენ კონკრეტულ პროექტებს: „საქართველოს ბანკი“ (დამწერლობის მუზეუმი), „კოკა-კოლა“ (ციფრული მატიანე), კომპანია „სარაჯიშვილი“ (ემიგრაციის მუზეუმი), „გალფი“ (სოფლის ბიბლიოთეკები, საგანმათლებო მოძრაობა „ეკვილიბრიუმი“), „საქართველოს ფოსტა“ (ბიბლიოთეკები ოკუპაციის გამყოფ ხაზთან), „ფონდი არველაძეები“ (სკვერის ბიბლიოთეკები, წიგნის ბუდეები), „ბიბლუსი“ და იუსტიციის სამინისტრო (ბიბლიოთეკები ციხეებში), „TBC - ბანკი“ (ბიბლიოთეკები საზღვარგარეთ), „გარდენია შევარდნაძე“ (ცისფერყანწელების ბაღი ქუთაისში), „თეგეთა“ (მარო მაყაშვილის ბაღი-სამკითხველო), „ნიკო კვარაცხელიას ფონდი“ (ნიკო კვარაცხელიას სახელობის გემი-სამკითხველო განმუხურში), „სიდ-ჯორჯია“ (დიმიტრი უზნაძის სახელობის მენტალური ჯანმრთელობის კაბინეტი), „მასტერკარდი“ (ახალგაზრდული სამკითხველო), „Animal Rescue Gerogia“ (მიუსაფარი ცხოველების დაცვა), „შუხმანი“ (ეროვნული ბიბლიოთეკის ინტერნეტ-რადიო), ასევე აღადგინა Lib.ge და დააფუძნა Lib-აკადემია.<ref name=":0" /> [[ფაილი:Giorgi Kekelidze 2023 (6).jpg|300px|მინი|გიორგი კეკელიძე მენტალურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული ერთ-ერთი მემორანდუმის ხელმოწერისას]] [[2023]] წლის 24 ივლისს თურქეთის ქალაქ [[სინოპი|სინოპში]] „ქართული კულტურისა და მეგობრობის ასოციაციასთან“ ერთად ქართული ბიბლიოთეკა გახსნა.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/764823-sinopshi-kartuli-biblioteka-gaixsna სინოპში ქართული ბიბლიოთეკა გაიხსნა]</ref> [[2023]] წლის 8 აგვისტოს ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გიორგი ანწუხელიძის კედელი გაიხსნა,<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/766409-erovnul-bibliotekashi-giorgi-ancuxelizis-kedeli-gaixsna ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გიორგი ანწუხელიძის კედელი გაიხსნა]</ref> ხოლო 9 აგვისტოს დაიწყო ახალი პროექტი „მთის ბიბლიოთეკა“.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/766530-erovnuli-bibliotekis-axali-proekti-mtis-biblioteka-daicqo ეროვნული ბიბლიოთეკის ახალი პროექტი „მთის ბიბლიოთეკა“ დაიწყო]</ref> 6 სექტემბერს სოფლის ბიბლიოთეკების მხარდაჭერისა და მათ განვითარებაში წლების განმავლობაში შეტანილი წვლილისთვის ხულოში გამართულ საერთაშორისო ლიტერატურულ ფესტივალზე „ზე-კარი“ ჯილდო — საპატიო ყაბალახი გადასცეს.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/768767-giorgi-kekelizes-pestivalze-ze-kari-jildod-sapatio-qabalaxi-gadasces გიორგი კეკელიძეს ფესტივალზე „ზე-კარი“ ჯილდოდ საპატიო ყაბალახი გადასცეს]</ref> 25 სექტემბერი საქართველოს პარლამენტის ეროვნულმა ბიბლიოთეკამ და „ცხოველთა გადარჩენის სახალხო ფრონტმა“ მიუსაფარი ცხოველების დღედ გამოაცხადეს.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/771087-25-sektemberi-miusapari-cxovelebis-mparvelta-dged-gamocxadda 25 სექტემბერი მიუსაფარი ცხოველების მფარველთა დღედ გამოცხადდა]</ref> [[2023]] წლის ნოემბერში, გიორგი კეკელიძემ [[ვატიკანი|ვატიკანში]], [[ვატიკანის ბიბლიოთეკა|ვატიკანის ბიბლიოთეკის]] ხელმძღვანელთან ხელი მოაწერა ისტორიულ მემორანდუმს. შეთანხმების შედეგად ქართველი მეცნიერებისთვის უმნიშვნელოვანესი არქივები გაიხსნა და შეიქმნა ორმხრივი ციფრული ბაზები. ნოემბერშივე, რომის საქალაქო და ცენტრალურ ბიბლიოთეკებში ქართული წიგნის კუთხეები გაიხსნა.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/777278-erovnuli-biblioteka-vatikanis-bibliotekastan-memorandumis-gapormebis-shesaxeb-inpormacias-avrcelebs ეროვნული ბიბლიოთეკა ვატიკანის ბიბლიოთეკასთან მემორანდუმის გაფორმების შესახებ ინფორმაციას ავრცელებს]</ref> ამავე პერიოდში გიორგი კეკელიძე [[ესპანეთი|ესპანეთში]] იმყოფებოდა ვიზიტით, რომლის დროსაც საქართველოში ჩამოიტანა აფხაზეთის თავადების, ჩხოტუების არქივი.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/778792-giorgi-kekelize-apxazi-tavadebis-arkivebi-sakartveloshi-brundeba გიორგი კეკელიძე - აფხაზი თავადების არქივები საქართველოში ბრუნდება]</ref> [[2024]] წლის 11 იანვარს პარლამენტის თავმჯდომარე [[შალვა პაპუაშვილი|შალვა პაპუაშვილმა]] დაკავებული თანამდებობიდან დირექტორად ხანგრძლივად ყოფნის მიზეზით ეროვნული ბიბლიოთეკის ხელმძღვანელის თანამდებობიდან გადააყენა,<ref>[https://www.radiotavisupleba.ge/a/32770354.html გიორგი კეკელიძე: მითხრეს, რომ უნდა წავიდე დაკავებული თანამდებობიდან]</ref> რასაც საზოგადოების დიდი აღშფოთება მოჰყვა.<ref>[https://www.youtube.com/watch?si=ztQ9OdiyyQALUI0g&v=S32zwb50J1o&feature=youtu.be რატომ გაათავისუფლეს გიორგი კეკელიძე? | პაპუაშვილის არგუმენტები და ლიტერატორების პროტესტი]</ref> მის შემცვლელად [[კონსტანტინე გამსახურდია (პოლიტიკოსი)|კონსტანტინე გამსახურდია]] დასახელდა.<ref name=":1" /> ===„ბიბლუსის“ შემოქმედებითი დირექტორი=== [[ფაილი:Giorgi Kekelidze 2024.jpg|250px|მინი|წიგნიერების გამავრცელებელი საზოგადოების გასვლა ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრომში.]] [[2024]] წლის 17 იანვარს დაინიშნა „ბიბლუსის“ შემოქმედებით დირექტორად<ref name="interpressnews">[https://www.interpressnews.ge/ka/article/784356-giorgi-kekelize-biblusis-shemokmedebit-direktorad-dainishna გიორგი კეკელიძე „ბიბლუსის“ შემოქმედებით დირექტორად დაინიშნა]</ref> და დააფუძნა წიგნიერების გამავრცელებელი საზოგადოება,<ref>[https://multimedia.ge/archives/9586 ვაფუძნებთ „წიგნიერების გამავრცელებელ საზოგადოებას“ – გიორგი კეკელიძე]</ref> რომლის თავმჯდომარეც გიორგი კეკელიძე გახდა. საზოგადოების მიზანი ქართული სოფლების წიგნებითა და კომპიუეტერებით მომარაგება, ლექციები, დისკუსიები და საგანამათლებლო სათემო ცენტრების შექმნაა. საზოგადოებას ჰყავს ელჩები, წარმომადგენლები და წევრები.<ref>{{Cite web |url=https://www.marketer.ge/interviu-giorgi-kekelidzestan/ |title=„ბრძოლის ველის განვრცობა“ – ინტერვიუ გიორგი კეკელიძესთან |access-date=2024-02-05 |archive-date=2024-02-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240205153213/https://www.marketer.ge/interviu-giorgi-kekelidzestan/ }}</ref> 18 იანვარს ფსიქოსოციალური რეაბილიტაციის ცენტრ „სახლის“ გენერალური მენეჯერის პოზიცია დაიკავა.<ref>[https://fortuna.ge/fortuna/post/dgheidan-swored-im-centris-generaluri-menejeri-viqnebi-sadac-sikvdils-gadamarchines-da-akhali-sicockhlis-shansi-momces-giorgi-kekelidze „დღეიდან სწორედ იმ ცენტრის გენერალური მენეჯერი ვიქნები, სადაც სიკვდილს გადამარჩინეს და ახალი სიცოცხლის შანსი მომცეს“ - გიორგი კეკელიძე]</ref> [[2024]] წლის 28 მარტს იტალიის ქალაქ [[ემპოლი]]ში პირველი ქართული ბიბლიოთეკა გახსნა.<ref>[https://kvirispalitra.ge/article/115734-biblusis-sachukari-emigrantebs-kartuli-biblioteka-italiis-kalak-empolishi-emociebma-molodins-gadaacharba-darbazi-gadavsebuli-iqo-poto-video/ "ბიბლუსის" საჩუქარი ემიგრანტებს: ქართული ბიბლიოთეკა იტალიის ქალაქ ემპოლიში - „ემოციებმა მოლოდინს გადააჭარბა, დარბაზი გადავსებული იყო“]</ref> [[2024]] წლის აპრილში „საუკუნის წიგნიერის“ პირველი ჯილდო გადასცა ენათმეცნიერ [[მზექალა შანიძე]]ს, პოეტ [[ბესიკ ხარანაული|ბესიკ ხარანაულსა]] და მთარგმნელ [[ელზა ახვლედიანი|ელზა ახვლედიანს]].<ref>{{Cite web |url=https://www.marketer.ge/tsignis-chuqebis-tve-da-saukunis-tsignieri/ |title=„წიგნი კაცობრიობის მეხსიერების ჯამია”, – გიორგი კეკელიძე წიგნის ჩუქების თვისა და „საუკუნის წიგნიერის” შესახებ |access-date=2024-04-13 |archive-date=2024-04-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240408124140/https://www.marketer.ge/tsignis-chuqebis-tve-da-saukunis-tsignieri/ }}</ref> [[2024]] წლის 25 ივნისს პოლონეთის ქალაქ ვროცლავში პირველი ქართული ბიბლიოთეკა გახსნა.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/804270-polonetshi-pirveli-kartuli-biblioteka-gaixsna პოლონეთში პირველი ქართული ბიბლიოთეკა გაიხსნა]</ref> [[2024]] წლის აგვისტოს მონაცემებით გიორგი კეკელიძემ „ბიბლუსთან“ და „წიგნიერების გამავრცელებელ საზოგადოებასთან“ ერთად 2000 სოფლის ბიბლიოთეკა აღჭურვა წიგნებით.<ref>[https://www.ambebi.ge/article/313508-2000-sopeli-moviaret-cignebi-kompiuterebi/ „2000 სოფელი მოვიარეთ.. წიგნები, კომპიუტერები“ გიორგი კეკელიძე უკვე „ბიბლუსთან“ და „წიგნიერების გამავრცელებელ საზოგადოებასთან“ ერთად აგრძელებს საქართველოს რეგიონებისთვის წიგნის და განათლების ხელმისაწვდომობის ზრდას და ხელშეწყობას]</ref> [[2024]] წლის სექტემბერში გიორგი კეკელიძემ, როგორც „წიგნიერების გამავრცელებელი საზოგადოების“ თავმჯდომარემ და „ბიბლუსის“ კრეატიულმა დირექტორმა, „ბიბლუსი ჯგუფის“ გენერალურ დირექტორ ირაკლი გაგნიძესთან ერთად [[სტამბოლი|სტამბოლში]] გახსნა რიგით მესამე ([[ემპოლი]]სა და [[ვროცლავი]]ს შემდეგ) ქართული ბიბლიოთეკა საზღვარგარეთ. მსოფლიო პატრიარქმა [[ბართლომე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)|ბართოლომე I-მა]] ქართულ ბიბლიოთეკას სრული მხარდაჭერა აღუთქვა.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/812757-biblusma-stambolshi-sakartvelos-parglebs-garet-rigit-mesame-biblioteka-gaxsna-biblusis-delegacia-msoplio-patriarkma-miigo „ბიბლუსმა“ სტამბოლში საქართველოს ფარგლებს გარეთ რიგით მესამე ბიბლიოთეკა გახსნა - „ბიბლუსის“ დელეგაცია მსოფლიო პატრიარქმა მიიღო]</ref> 2024 წლის დეკემბერში [[ერევანი|ერევანში]] ([[სომხეთი]]),<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/820301-erevanshi-kartuli-cignis-kutxe-gaixsna/ ერევანში ქართული წიგნის კუთხე გაიხსნა]</ref> [[კარლსრუე]]სა ([[გერმანია]]) და [[ამსტერდამი|ამსტერდამში]] ([[ნიდერლანდები]]) ქართული წიგნის კუთხეები გაიხსნა. ეს უკანასკნელი ნიდერლანდებში პირველი ქართული ბიბლიოთეკაა.<ref>[https://digest.ge/news/sazogadoeba/niderlandebshi-pirveli-qartuli-biblioteka-gaikhsna-ras-tsers-giorgi-kekelidze ნიდერლანდებში პირველი ქართული ბიბლიოთეკა გაიხსნა]</ref> [[2025]] წლის 6 აპრილს მისი თაოსნობით [[მადრიდი|მადრიდში]] ქართული ბიბლიოთეკა გაიხსნა.<ref>[http://kartuli.kvira.ge/2025/04/07/მადრიდში-ქართული-ბიბლიოთ/ მადრიდში ქართული ბიბლიოთეკა გაიხსნა]</ref> [[2025]] წელს გიორგი კეკელიძე აფუძნებს წიგნის საზაფხულო-საქველმოქმედო ბაზრობას - „არდადეგები“ და ხდება მისი ელჩი.<ref>{{Cite web |url=https://www.marketer.ge/tsignis-bazari-ardadegebi/ |title=„წიგნის ბაზარი – არდადეგები“ – დაისვენე შინაარსიანად! – ლიტერატურული თავგადასავალი საქველმოქმედო მისიისთვის |access-date=2025-06-08 |archive-date=2025-06-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250608093747/https://www.marketer.ge/tsignis-bazari-ardadegebi/ }}</ref> [[2025]] წელს აღადგინა პლატფორმა Lib.ge, როგორც არაფორმალური განათლების აკადემია.<ref>{{cite web |url=https://www.marketer.ge/ganakhlebuli-lib-ge/ |title=განახლებული Lib.ge, როგორც არაფორმალური განათლების აკადემია |accessdate=2025.07.17 |author= |date=2025.07.11 |work= |publisher=marketer.ge |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250812180534/https://www.marketer.ge/ganakhlebuli-lib-ge/ |archivedate=2025.08.12 }}</ref> [[2025]] წლის სექტემბერში მორიგი ქართული ბიბლიოთეკა საბერძნეთში, ქალაქ [[სალონიკი|სალონიკში]], საკვირაო სკოლა „მერცხალში“ მოეწყო.<ref>{{cite web |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/849336-biblusma-sakartvelos-parglebs-garet-morigi-kartuli-biblioteka-saberznetshi-kalak-tesalonikshi-gaxsna |title= „ბიბლუსმა“ საქართველოს ფარგლებს გარეთ, მორიგი ქართული ბიბლიოთეკა საბერძნეთში, ქალაქ თესალონიკში გახსნა |accessdate= 22.09.2025 |author= |date= 20.09.2025 |work= |publisher= interpressnews.ge |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[2025]] წლის დეკემბერში [[სამხრეთი კორეა|სამ­ხრეთ კო­რე­აში]] პირ­ვე­ლი ქარ­თუ­ლი ბიბ­ლი­ო­თე­კა გა­ხსნა.<ref>{{cite web |url=https://www.ambebi.ge/article/336594-samxret-koreashi-pirveli-kartuli-biblioteka-gaixsna/ |title= სამხრეთ კორეაში პირველი ქართული ბიბლიოთეკა გაიხსნა |accessdate= 2025.12.20 |author= |date= 2025.12.19 |work= |publisher= ambebi.ge |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ==შემოქმედება== [[ფაილი:Giorgi Kekelidze at Unina Federico II.jpg|300px|მინი|გიორგი კეკელიძე და უნივერსიტეტ „ფედერიკო II-ის“ რექტორი მატეო ლორიტო წიგნის „კვარას საქართველოს“ წარდგენისას, ნეაპოლი, 2023 წელი]] [[2008]] წელს გამოსცა პოეტური კრებული „[[ოდები (კრებული)|ოდები]]“. წიგნში ლექსებთან ერთად გაბნეულია სხვადასხვა ცნობილი კრიტიკოსის მარგინალია კრებულის შესახებ და გაფორმებულია [[დავით მესხი]]ს ფოტოებით.<ref>[http://siestabooks.blogspot.com/2009/04/george-kekelidze.html „ოდები“; გამომცემლობა სიესტა]</ref> [[2010]] წელს კეკელიძის რამდენიმე საბავშვო ლექსი შევიდა ამავე გამომცემლობის მიერ გამოცემულ საბავშვო პოეზიის კრებულში<ref>[http://siestabooks.blogspot.com/2010/05/blog-post_28.html ანბანი მხიარული ლექსებით და გამოცანებით]</ref> 2011 წელს გამომცემლობა „სიესტამ“ სერიით „წიგნი თეფშზე“ გამოსცა გიორგი კეკელიძის პოემა „ყორანი“. სტანდარტული სტამბური პროცედურების ნაცვლად წიგნი მიაქვთ სუპერმარკეტში, სადაც ფურცლებს ათავსებენ და „აფასოებენ“ პლასტიკატის თეფშებზე, ზუსტად ისეთებზე, რომლებიც გაყინული ქათმებისთვის, თევზისთვის, ბოსტნეულისთვის, ხილისთვის თუ ნამცხვრებისთვისაა განკუთვნილი. სერიის იდეა მომდინარეობს ამერიკელი მწერლის, [[უილიამ ბეროუზი]]ს რომანიდან „[[შიშველი საუზმე]]“. სათაურის იდეა [[ჯეკ კერუაკი|ჯეკ კერუაკს]] ეკუთვნის. [[2010]] წელს კეკელიძის ლექსები წარმოდგენილი [[ლონდონი|ლონდონში]], Text/Gallery-ის მიერ მომზადებულ არტ-ინსტალაციაში.<ref>{{Cite web |url=http://www.textgallery.info/WCKP/index.html |title=WORDS CONVERGE, 02 – 13 SEPT 2009, KINGS PLACE ლექსები არტ-ინსტალაციაში |accessdate=2010-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100112095314/http://www.textgallery.info/WCKP/index.html |archivedate=2010-01-12 }}</ref> [[2012]] წელს გამოვიდა გიორგი კეკელიძისა და გიგი ხორნაულის მიერ ადაპტირებული [[ვაჟა-ფშაველა]]ს „გველის მჭამელი“ კომიქსად<ref>[http://siestabooks.blogspot.com/2012/12/blog-post_27.html გველისმჭამელი, გამომცემლობა „სიესტა“]</ref> [[2012]] წლის მიწურულს გამოვიდა კეკელიძის და მაი ლაშაურის ერთობლივი ალბომი „მინიატურები“ [[2013]] გამოვიდა გიორგი კეკელიძის ლექსებზე აგებული ანა სანაიას მინი ფილმი „Ambiente“<ref>[http://vimeo.com/61633135 Ambiente ანა სანაიას ფილმი გ. კეკელიძის ლექსებზე]</ref> 2013 წელს ჩაწერა ექსპერიმენტული დუეტი [[ქეთათო ჩარკვიანი|ქეთათო ჩარკვიანთან]], რომელიც კეკელიძის ლექსზეა აგებული <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=3LFBtM1a7Aw თუ სიყვარული]</ref> [[2013]] წელს ფრანკფურტში, წიგნის საერთაშორისო ბაზრობაზე გიორგი კეკელიძის მინიატურების სამენოვანი (ინგლისური, გერმანული, რუსული) თარგმანის პრეზენტაცია გაიმართა. წარმოადგინეს მაია მაჩალაძის და მაი ლაშაურის ვიდეო-ინსტალაცია. მსმენელის წინაშე გიორგი კეკელიძე სპეციალური მაისურით „Russia stop creeping annexation of Georgia“ წარდგა. 2014 წელს გამოვიდა კეკელიძის ლექსების კრებული „პოეზია 2008–2013“ (წინასიტყვაობის ავტორი – [[ზურაბ კიკნაძე]])<ref>[https://saba.com.ge/books/details/1590 პოეზია 2008 - 2013]</ref> 2014 წელს დაიწყო მუშაობა პროზაულ ნაწარმოებზე „[[გურული დღიურები]]“. პარალელურად აკეთებდა ვიდეო-სიუჟეტებს „რეპრესირებული გურულების ისტორიები“. „გურული ქორწინების ისტორიები“ - რომელიც უშუალოდ გურულების მონათხროებზეა აგებული,<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Va3lE8egpUE გურული ქორწინების ისტორიები]</ref> გამოსვლისთანავე ბესტსელერი გახდა.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=nNMGKkjqYOc&list=UUP14jIDRaQgD4oR1DWj4hkA კეკელიძის ბესტსელერი]</ref> 2015 წელს „[[გურული დღიურები]]“ და კეკელიძის დეტექტივების სერია გაზეთ „კვირის პალიტრასთან“ ერთად ვრცელდებოდა. გიორგი კეკელიძის გურული დღიურების პირველი ნაწილის ტირაჟი 20000-ს გადაცდა. ავტორმა შემოსული ჰონორარი ლეიკემიით დაავადებულთა ფონდში გადარიცხა, მამამისის, ზურაბ კეკელიძის იგივე დაავადებით გარდაცვალების გამო. მის პოეზიაში არ არის სოციალური და [[პატრიოტიზმი|პატრიოტული]] თემები. მისთვის უფრო საინტერესო [[ფოლკლორი]]ა. კეკელიძეს თარგმნილი აქვს რამდენიმე ავსტრიელი პოეტი, მსოფლიოს ლიტერატურული ზღაპრების კრებული „ჯადოსნური კარი“, [[სერგეი დორენკო]]ს „რომანი 2008“.<ref>{{Cite web |url=http://siestabooks.blogspot.com/2009/06/sergei-dorenko.html |title=„რომანი 2008“ გამომცემლობა "სიესტა" |accessdate=2011-10-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111002055722/http://siestabooks.blogspot.com/2009/06/sergei-dorenko.html |archivedate=2011-10-02 }}</ref> მისი ლექსები თარგმნილია [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[რუსული ენა|რუსულ]] და [[აზერბაიჯანული ენა|აზერბაიჯანულ]] ენებზე. შეტანილია ქართველი პოეზიის აზერბაიჯანულ ანთოლოგიაში. ავტორის შემოქმედების ინგლისური თარგმანები და აუდიო-ვერსია განთავსდა საერთაშორისო საიტზე [[Lyrikline.org]]. მის შემოქმედებაზე წერილები და ნაშრომები აქვთ დაწერილი კრიტიკოსებსა და მიმომხილველებს: [[გაგა ლომიძე]]ს, [[ზაზა შათირიშვილი|ზაზა შათირიშვილს]], [[ლევან ბერძენიშვილი|ლევან ბერძენიშვილს]], [[რევაზ სირაძე]]ს, [[ლევან ბრეგაძე]]ს, [[ზურაბ კიკნაძე]]ს, [[თენგიზ კიკაჩეიშვილი|თენგიზ კიკაჩეიშვილს]], [[გივი ალხაზიშვილი|გივი ალხაზიშვილს]], აგრეთვე დალილა ბედიანიძეს, ცირა ბარბაქაძეს, ლელა კოდალაშვილს, ხათუნა თავდგირიძეს, გიორგი კილაძეს, ნატა ვარადას, ჯემალ ინჯიას, ოქტაი ქაზუმოვს, სონია ქართველიშვილს. [[2017]]–[[2019]] წლებში გიორგი კეკელიძის „თომას ზღაპრები“ [[თურქული ენა|თურქულ]], [[გერმანული ენა|გერმანულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[იტალიური ენა|იტალიურ]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]] ენებზე გამოიცა. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ზღაპრების გამოცემა [[პეკინი|პეკინში]], [[ჩინური ენა|ჩინურ ენაზე]]. ეს არის პირველი ქართული წიგნი, რომელიც ამ ქვეყანაში [[საბჭოთა კავშირი]]ს დაშლის შემდეგ გამოიცა.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/525910-giorgi-kekelizis-tomas-zgaprebi-chinur-enaze-itargmna/ გიორგი კეკელიძის „თომას ზღაპრები“ ჩინურ ენაზე ითარგმნა]</ref> [[2023]] წელს გამოვიდა გიორგი კეკელიძის ლექსების კრებული „ახალი სიმღერები“, რომელსაც თან ერთვის ფოლკლორულ ანსამბლ „იალონის“ სიმღერები. კრებული კრიტიკოსების მიერ წლის მთავარ მოვლენად შეფასდა ქართულ პოეზიაში.<ref>[https://www.youtube.com/watch?feature=shared&v=aZZ6zZNFybE ლიტერატურული სამკუთხედი - ახალი სიმღერები]</ref> [[2024]] წლის ივლისში გამოვიდა გიორგი კეკელიძის ახალი წიგნი „წერილები ჩემი ბავშვობიდან“.<ref>[https://www.palitral.ge/product/5825/tserilebi-chemi-bavshobidan წერილები ჩემი ბავშვობიდან]</ref> 2024 წელს გამოვიდა გიორგი კეკელიძის წიგნი „დედა და ილია“. წიგნში მოთხრობილია ილია თოფურიას დედის, ინგა ბენდელიანი-თოფურიას, ცხოვრების ისტორია, რომელიც აფხაზეთიდან იწყება და ილიას ისტორიული გამარჯვებით გვირგვინდება. წიგნი გამოსვლიდან მალე ქვეყნის # 1 ბესტელერი გახდა.<ref>[https://biblusi.ge/products/20657/%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90 დედა და ილია]</ref> 2025 წელს გამოვიდა მისი ახალი რომანი „სიკვდილის გაუქმება“, რომელიც ასახავს ცნობილი ქართველი ექიმ-რეპროდუქტოლოგის, არსენ გვენეტაძის ბრძოლას და გამარჯვებას კიბოზე. ნაწარმოები ნასაზრდოებია ასევე არაერთი სხვა ონკოპაციენტის გამოცდილებით.<ref>[https://www.palitral.ge/product/6127/sikvdilis-gauqmeba სიკვდილის გაუქმება]</ref> [[2025]] წელს „დედა და ილია“ [[ნიდერლანდური ენა|ნიდერლანდურად]] ითარგმნა, „Moeder Ilia“ [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]], გამომცემლობა jouwboek-მა გამოსცა.<ref>[https://www.bruna.nl/boeken/moeder-en-ilia-9789493437289 Moeder en Ilia]</ref> 2025 წელს მსოფლიო გიგანტმა ესპანურმა გამომცემლობამ [[Editorial Espansa]]-მ „დედა და ილია“ [[ესპანური ენა|ესპანურად]] გამოსცა.<ref>[https://www.campus.es/libro/rendirse-no-es-una-opcion_543088 INGA, LA MADRE DE ILIA]</ref> 2025 წელს გამოვიდა გიორგი კეკელიძის „კუპატას თავგადასავალი“. წიგნი ცნობილი მიუსაფარი ძაღლის, [[კუპატა (ძაღლი)|კუპატას]] ისტორიაზეა აგებული და ავტორმა საკუთარ შვლის, კეკეს მიუძღვნა.<ref>[https://biblusi.ge/products/25954/კუპატას-თავგადასავალი კუპატას თავგადასავალი]</ref> [[2026]] წლის 17 მარტს კი სოხუმის მო­ზარდ მა­ყუ­რე­ბელ­თა თე­ატ­რში ამ ნაწარმოების საფუძველზე შექმნილი ახა­ლი სპექ­ტაკ­ლის პრე­მი­ე­რა შედ­გა.<ref>[https://www.ambebi.ge/article/340847-kupata-teatris-scenaze-gacocxlda-qvelastvis-saqv/ კუპატა თეატრის სცენაზე გაცოცხლდა - ყველასთვის საყვარელი ბათუმელი ძაღლის ისტორია გრძელდება]</ref> ===ბიბლიოგრაფია=== *დაიბადა ხარი, ჰოდა...: [კრებული] / გიორგი კეკელიძე; [რედ. მაია თავაძე]. - ოზურგეთი, [[1998]]. - 40 გვ.; 13 სმ. *ღამე და მთვარე: [ლექსები, პროზაული ესკიზები, აფორიზმები] / გიორგი კეკელიძე; [რედ. მარინა თოფურია; მხატვ. დათო ტრაპაიძე]. - ოზურგეთი, [[1999]]. - 40გვ.; 19სმ. *ძებნა სამოთხის კარისა / [რედ.: მიხეილ ქურდიანი]. - თბ.: სახ. პედ. უნ-ტის გამ-ბა, [[2004]]. - 54გვ.; 14სმ.. - ISBN 99928-0-784-9: *ოდები / კრებულის კონცეფცია და ლექსები გიორგი კეკელიძე; რედ. და წინასიტყვა გაგა ლომიძე; მარგინალიები: რევაზ სირაძე და სხვ.; ფოტომასალა დავით მესხი. - თბ.: [სიესტა: ქეთევან კიღურაძე], [[2008]]. - 160გვ.: ფოტ.; 20სმ.. - ISBN 978-9941-9052-3-0 *ყორანი: [პოემა] / გიორგი კეკელიძე; [4 თავის განმარტება გაგა ლომიძე; ფოტო გურამ წიბახაშვილი; ბეჭედი-ყორანი ოლეგ ტიმჩენკო; ნახატები თამარა კალხიტაშვილი]. - თბ.: [სიესტა], [[2011]]. - 35გვ.: ნახ.; 10სმ.. - (წიგნი თეფშზე; 1). - წიგნი მოთავსებულია პლასტიკატის თეფშზე და დევს მუყაოს ყუთში. - წიგნში აგრეთვე: გაგა ლომიძის ესსე ნიკოლოზ ბარათაშვილის შეუსრულებელი მისია, ანუ კოლონიური ქართული ლიტერატურა. - ISBN 978-9941-414-56-5 *მინიატურები / გიორგი კეკელიძე, მაი ლაშაური; რედ. ქეთევან კიღურაძე. - თბ.: სიესტა: ქეთევან კიღურაძე, [[2012]]. - 33 გვ.: ილ.; 15 სმ.. - ISBN 978-9941-443-08-4 *პოეზია 2008-2013 / გიორგი კეკელიძე; რედ. გაგა ლომიძე. - თბ.: სიესტა, [[2014]] * [[გურული დღიურები]]. პროზა, ესეისტიკა; რედ. მალხაზ ხარბედია - თბ. სიესტა [[2014]] * ცხრათავიანი ფეხბურთის ზღაპარი. ესეისტიკა. რედ. ზვიად კვარაცხელია - თბ. არტანუჯი [[2015]] * სიკვდილი პიცერიაში. სხვა დეტექტივი. - თბ. პალიტრა L [[2015]] * მურმანის სევდა. სხვა დეტექტივი. - თბ. პალიტრა L [[2015]] * ანასტასიას ზარი. სხვა დეტექტივი. - თბ. პალიტრა L [[2015]] * საყურე. სხვა დეტექტივი. - თბ. პალიტრა L [[2015]] * გოგლი–მოგლი. სხვა დეტექტივი. – თბ. პალიტრა L [[2015]] * ორი თავგადასავალი – ელექტრონული წიგნის სახლი „საბა“ (saba.com.ge) [[2015]] * ორი თავგადასავალი. რომანი. რედ. მალხაზ ხარბედია - ბეჭდური გამოცემა. ბათ. წიგნები ბათუმში [[2015]] * თომთეს ზღაპარი - ჯეოსელი [[2015]] * თომას ზღაპრები - საქართველოს უნივერსიტეტის გამომცელობა 2016 * გურული დღიურები., წიგნი მეორე - სიესტა 2016 * გურული დღიურები თურქულ ენაზე. ანკარა. გამომცემლობა: Tulpars Yayınları მთარგმნელები ქეთი გორდელაძე და ესრა თოფჩუ 2017 * გურული დღიურები აზერბაიჯანულ ენაზე. ბაქო. გამომცელობა: adk publishing house. მთარგმნელი: იმირ მამედლი 2017 * გურული დღიურები უკრაინულ ენაზე. ლვივი. გამომცემლობა: „Видавництво Анетти Антоненко“. მთარგმნელი რაულ ჩილაჩავა * წერილები ღმერთს და მამაჩემს - გამომცემლობა: წიგნები ბათუმში 2017 *გურული დღიურები – წიგნი მესამე – გამომცემლობა სიესტა 2017 *LILOSANGELES - რომანი – ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა 2018 *თომას ზღაპრები გერმანულ ენაზე. მთარგმნელი ნანა კვარაცხელია – კარსლრუე. გერმანია. Lauinger Verlag 2018<ref>[https://buch-findr.de/autoren/kekelidze-giorgi/ თომას ზღაპრები გერმანულ ენაზე]</ref> *გურული დღიურები იტალურ ენაზე. მთარგმნელი ნათია სულავა – რეჯიო კალაბრია. იტალია. *თომას ზღაპრები ჩინურ ენაზე. მთარგმნელი ანა გოგუაძე – პეკინი. ჩინეთი. 2018<ref>{{Cite web |url=http://cbw.ge/georgia/giorgi-kekelidzes-thomas-tales-published-in-chinese/ |title=Giorgi Kekelidze’s Thomas Tales Published in Chinese |accessdate=2018-12-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222131307/http://cbw.ge/georgia/giorgi-kekelidzes-thomas-tales-published-in-chinese/ |archivedate=2018-12-22 }}</ref> *გურული დღიურები (სამივე ნაწილი). პალიტრა L - თბილისი. 2019 *თომას ზღაპრები იტალურ ენაზე - გამომცემლობა alettieditore რომი. იტალია. 2019<ref>[http://www.alettieditore.it/petito/kekelidze.html Le storie di Thoma]</ref> *თომას ზღაპრები ფრანგულ ენაზე - გამომცემლობა meduza პარიზი. საფრანგეთი 2019<ref>[https://editions-meduza.fr/921308-les-contes-de-thomas.html Les contes de Thomas]</ref> * ახალი სიმღერები, ლექსების კრებული, თბ., 2023<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=vHhDSqafAoA ახალი სიმღერები]</ref> * თომას ზღაპრები, წიგნი II, „საქართველოს უნივერსიტეტის გამომცემლობა“, თბ. 2023 * ხვიჩა, ვარსკვლავი სახელად ვარსკვლავი, „არტანუჯი“, თბ., 2023 * წერილები ჩემი ბავშობიდან, პალიტრა L, თბ., 2024 * თომას ზღაპრები, პალიტრა L, თბ., 2025 * სიკვდილის გაუქმება, პალიტრა L, თბ., 2025 * Giorgi Kekelidze, Moeder Ilia, Jouwboek, Nederlands, 2025 * Inga, la madre de Ilia, Editorial Espansa, Grupo Planeta, Spain, 2025 * კუპატას თავგადასავალი, პალიტრა L, თბ., 2025 * Giorgi Kekelidze, The Cancelled Death, Urania Publishing House, India, ISBN ‎9356588821 * ძველი სიმღერები, თბ., 2026 ISBN 9789941319396 ==ჯილდოები == * [[2009]] — ლიტერატურული პრემია „[[საბა (ლიტერატურული პრემია)|საბა]]“ — წლის საუკეთესო დებიუტი კრებულისთვის „ოდები" <ref>[http://siestabooks.blogspot.com/2009/07/blog-post.html "საბას" გამარჯვებულები; გამომცემლობა "სიესტა"]</ref> * [[2010]] — [[საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო|სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს]] ჯილდო წლის წარმატებული ახალგაზრდა ლიტერატურის სფეროში <ref>[http://msy.gov.ge/index.php?sec_id=228&lang_id=GEO&info_id=3469 სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრომ 2010 წლის საუკეთესოები გამოავლინა ]</ref> * [[2012]] — წლის ადამიანი ჟურნალ „[[ცხელი შოკოლადი]]ს“ ვერსიით <ref>[http://www.nplg.gov.ge/geo/news/wlis_adamiani__giorgi_kekeliZe წლის ადამიანი - გიორგი კეკელიძე]</ref> * [[2013]] — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის 50 ყველაზე წარმატებული კურსდამთავრებული <ref>[http://www.nplg.gov.ge/geo/news/giorgi_kekeliZe_yvelaze_warmatebul_kursdamTavrebulTa_Soris_dasaxelda გიორგი კეკელიძე ყველაზე წარმატებულ კურსდამთავრებულთა შორის დასახელდა]</ref> * [[2013]] — მუშვიგის სახელობის საერთაშორისო ლიტერატურული პრემია<ref>[http://avanqard.net/index.php?action=static_detail&static_id=55231 Giorgiy Kekelidze, Yeni gürcü poeziyasına verdiyi töhfələrə görə] {{az icon}}</ref> * [[2014]] — გიორგი კეკელიძის „[[გურული დღიურები]]“ - წლის ეროვნული ბესტსელერი <ref>[http://artinfo.ge/2014/12/გურული-დღიურები-წლის-ბეს/ „გურული დღიურები“ წლის ბესტსელერია]</ref> * [[2015]] — წინანდლის პრემიის ლაურეატი ლექსების კრებულით „პოეზია 2008-2013“ <ref>[http://www.netgazeti.ge/GE/105/culture/40189/ წინანდლის პრემია]</ref> * [[2015]] — წლის ავტორი ქართულ ლიტერატურაში - ჟურნალ EGO-ს გამოკითხვა <ref>[http://www.nplg.gov.ge/geo/news/Jurnal_EGO_-s_gamokiTxviT_giorgi_kekeliZe_wlis_avtori_gaxda წლის ავტორი 2015]</ref> * [[2015]] — გურამ რჩეულიშვილის პრემია „გურული დღიურებისთვის“<ref>[http://artinfo.ge/2015/05/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%94-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%9D/ გურამ რჩეულიშვილის პრემია]</ref> * [[2015]] — სახე(ლ)ები 2015 – გურული დღიურებისთვის (ბესტსელერი) და ციფრული ფოტომატიანესთვის (წლის პროექტი) * [[2015]] — საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჯილდო - წლის საგანმანათლებლო პროექტი - ეკვილიბრიუმი - სოფლის განახლებული ბიბლიოთეკები<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=SsQTOaMoAi8 საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჯილდო]</ref> * [[2016]] — საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჯილდო - წლის საგანმანათლებლო პროექტი - რუსთაველი -ელეტქრონული ბიბლიოთეკა <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=6OAA9sYkaN0 საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჯილდო]</ref> * [[2018]] — უკრაინული მედიის მიხედვით, გიორგი კეკელიძის გურული დღიურები შესულია ტოპ–5 წიგნში, რომელიც საკუთარი ქვეყნის შესახებ მოგვითხრობს <ref> [https://telegraf.com.ua/kultura/knigi/4724971-top-5-uvlekatelnyih-knig-ob-ekzoticheskih-puteshestviyah.html Топ-5 увлекательных книг об экзотических путешествиях]</ref> * [[2018]] — ჟურნალი Entrepreneur Georgia - წლის ინტრაპრენერი<ref>[http://www.nplg.gov.ge/geo/news/giorgi_kekeliZe_2018_wlis_saukeTeso_antreprenerad_dasaxelda გიორგი კეკელიძე 2018 წლის საუკეთესო ინტრაპრენერად დასახელდა]</ref> *2019 — კინოცენტრის კონკურსის გამარჯვებული სრულემტრაჟიანი ფილმის პროექტისთვის სცენარით „თხილი“ ლევან კოღუაშვილთან ერთად<ref>{{Cite web |url=http://beta.gnfc.ge/konkursebi/%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%9820192020/ |title=სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმის 2019-2020 წელს წარმოების დაფინანსების კონკურსის საბოლოო შედეგები |accessdate=2019-02-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200926030408/http://beta.gnfc.ge/konkursebi/%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%9820192020/ |archivedate=2020-09-26 }}</ref> *2019 — ჰუბერტ ბალსის ფონდის (ჰოლანდია) კონკურსის გამარჯვებული სცენარისთვის „თხილი“ (გურია)<ref>[https://1tv.ge/news/levan-koghuashvilis-filmis-proeqtma-guria-tkhili-scenaris-ganvitarebistvis-hubert-balsis-fondis-dafinanseba-miigho/ ლევან კოღუაშვილის ფილმის პროექტმა „გურია“ (თხილი) ჰუბერტ ბალსის ფონდის დაფინანსება მიიღო]</ref> * [[2023]] — „პალიტრა მედია ჰოლდინგის“ ჯილდო „პალიტრის მეგობარი“<ref>[https://kvirispalitra.ge/article/102485-mcire-cinasitqvismagvari-goderzi-choxelma-dacera-da-potostvis-damibares-ras-cers-giorgi-kekelize-palitra-mediis-jildoze/ "მცირე წინასიტყვისმაგვარი გოდერძი ჩოხელმა დაწერა და ფოტოსთვის დამიბარეს" - რას წერს გიორგი კეკელიძე "პალიტრა მედიის" ჯილდოზე?]</ref> * [[2023]] — გეხტმანის ჯილდო საბიბლიოთეკო საქმიანობაში შეტანილი წვლილისთვის.<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/757185-erovnul-bibliotekashi-giorgi-gextmanis-saxelobis-kabineti-gaixsna ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გიორგი გეხტმანის სახელობის კაბინეტი გაიხსნა]</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[2024]] წლის 10 აპრილს საკუთარ დაბადების დღეზე დაოჯახდა. მისი მეუღლეა მარიამ სოსელია.<ref>{{Cite web |url=https://dev-www.fortuna.ge/giorgi-kekelidze-daojakhda-dghes-40-wlis-gavkhdi-da-davqorwindi-mariam-soseliaze/ |title=გიორგი კეკელიძე დაოჯახდა: „დღეს 40 წლის გავხდი და დავქორწინდი მარიამ სოსელიაზე“ |accessdate=2024-05-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250314005008/https://dev-www.fortuna.ge/giorgi-kekelidze-daojakhda-dghes-40-wlis-gavkhdi-da-davqorwindi-mariam-soseliaze/ |archivedate=2025-03-14 }}</ref> მათ ჰყავთ ერთი შვილი კეკე კეკელიძე (დ. [[2025]]).<ref>[https://fortuna.ge/giorgi-kekelidzes-da-mariam-soselias-qalishvili-sheedzinat-ra-daarqves-akhalshobils/ გიორგი კეკელიძეს და მარიამ სოსელიას ქალიშვილი შეეძინათ — რა დაარქვეს ახალშობილს]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == {{ვიკიციტატა|გიორგი კეკელიძე}} * {{ოფიციალური|http://kekelidze.ge/}} *{{youtube|user =gkekeklidze|გიორგი კეკელიძის არხი}} * [https://www.youtube.com/watch?v=1UOeCFVI4XI&t=301s გიორგი კეკელიძის პორტრეტი პოლონურ და ჩეხურ სატელევიზიო პროექტში] * {{Nplg ბიოგრაფია|00000743}} * [https://www.youtube.com/watch?v=XYCHCCLFwqc&feature=youtu.be გიორგი კეკელიძე სტუმრად გადაცემაში „რა დროს ძილია?!“] * [http://www.ambebi.ge/sazogadoeba/96500-rodis-shetsyvets-giorgi-kekelidze-beduinobas-ambebi-qambebisthvisq.html ინტერვიუ Ambebi.ge] * [http://newpress.ge/index.php?page=4&staties_id=716&rub_param= ინტერვიუ Newpress.ge-ზე] * [http://www.tavisupleba.org/content/article/1915987.html ინტერვიუ — „რადიო თავისუფლება“] * [https://www.youtube.com/watch?v=E3YyQAwlE4A&ab_channel=რადიოთავისუფლება დეპრესია - სტუმარი, რომელიც მალე არ მიდის - ინტერვიუ გიორგი კეკელიძესთან] * [https://www.youtube.com/watch?v=WhgGSt-Gg-Q&feature=youtu.be გიორგი კეკელიძე სტუმრად ღამის შოუში] * [https://www.youtube.com/watch?v=Iw_wtQQTFpE&feature=youtu.be&ab_channel=TVFormula გიორგი კეკელიძე გადაცემა სთორიში] * [https://www.youtube.com/watch?v=2Xr5DnNPa90&ab_channel=TEDxTalks Return as a Different Person — George Kekelidze] * [https://www.youtube.com/watch?v=LOvPQpd2IOw&ab_channel=Artareatv ID - გიორგი კეკელიძე] * [https://www.youtube.com/watch?v=VjShpPwa7Do&ab_channel=giorgikekelidze გიორგი კეკელიძე - ნამდვილი ამბავი] * [https://sainteresoadamianebi.1tv.ge/?id=229 „ალბერ კამიუს უბედურება მჭირს მეც“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230221034310/https://sainteresoadamianebi.1tv.ge/?id=229 |date=2023-02-21 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=zV48-gloN7s&feature=youtu.be გიორგი კეკელიძე გადაცემაში „ნოესთან“] * [https://www.youtube.com/watch?v=VoQfvIrw0NY გიორგი კეკელიძე სტუმრად ნიკა არაბიძის შოუში] * [https://www.youtube.com/watch?v=6zIXYTVPphk გიორგი კეკელიძის რუბრიკა „იმედის წიგნები“] * [https://www.youtube.com/watch?v=3Fl8v_7rTfw გიორგი კეკელიძე - ახალი სიმღერები] * [https://www.youtube.com/watch?feature=shared&v=TnZV9RyXon8 წიგნიერების გამავრცელებელი საზოგადოება] * [https://www.youtube.com/watch?feature=shared&v=sRWWaSGmutA გიორგი კეკელიძე - ინტერვიუ] * [https://www.youtube.com/watch?v=HX1Oz7OFgV0 ინტერვიუ - გიორგი კეკელიძე / Giorgi Kekelidze] * [https://www.youtube.com/watch?v=THkCh91Whus გიორგი კეკელიძის პროფესიული გზა] * [https://kvirispalitra.ge/article/141772-cigni-nishnavs-taroze-chasaprebul-ambavs-romelic-emociebs-gimiznebs-da-shen-sakutari-nebit-midixar-chasaprebultan-gansxvavebuli-interviu-giorgi-kekelizestan/ „წიგნი ნიშნავს თაროზე ჩასაფრებულ ამბავს, რომელიც ემოციებს გიმიზნებს და შენ საკუთარი ნებით მიდიხარ ჩასაფრებულთან“ - განსხვავებული ინტერვიუ გიორგი კეკელიძესთან] * [https://www.youtube.com/watch?v=kzvs2Z9svQY გაუსაძლისი გაძლების გზა] * [https://www.youtube.com/watch?v=8rmhU7dscis ბიბლუსი Talks - პირველი გადაცემა] * [https://indigo.com.ge/articles/sibrdzne-simgerisa სიბრძნე სიმღერისა] == სქოლიო == {{სქოლიოს სია|2}} {{ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორები}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:კეკელიძე, გიორგი}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:ქართველი მწერლები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1984]] [[კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორები]] [[კატეგორია:კეკელიძეები|გ]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 0cpo8xjfvj0ugo1su1k100xcvmz06t6 0 107165 5398393 4905534 2026-05-23T11:29:39Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398393 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მუსიკოსი |სახელი = გიორგი ლაცო |სურათი = Giorgi Latso JW Wiki.jpg |სათაური = გიორგი ლაცო |სურათისზომა = 250პქ |ფონი = solo_singer |ნამდვილისახელი = |მეტსახელი = გიორგი ლაცაბიძე |დაიბადა = {{Birth date and age|df=yes|1978|04|15}}<br /> [[თბილისი]] |გარდ = |წარმოშობა = [[ქართველი]] |მოღვაწეობა = |ჟანრი = [[ფორტეპიანო]] <br /> [[მუსიკალური კომპოზიცია|კომპოზიცია]] <br /> [[კლასიკა]] <br /> შერეული ჟანრები |საქმიანობა = [[პიანისტი]] <br /> [[კომპოზიტორი]] <br /> დოქტორი <br /> [[პროფესორი]] |აქტიურობის წლები = [[1998]] — დღემდე |ლეიბლი = Stereo Classics <br /> GLI <br />Naxos <br /> The Latsos |ასოციაციები = |საიტი = {{URL|www.giorgilatso.com}}<br/>{{URL|www.thelatsos.com}} }} '''გიორგი ლაცო''' (ნამდვილი სახელი და გვარი — '''გიორგი ლაცაბიძე'''; დ. [[15 აპრილი]], [[1978]], [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]]) — [[ქართველები|ქართველ]]-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] ვირტუოზი<ref>{{Cite web |url=http://24saati.ge/index.php/category/culture/music/2012-10-30/33311 |title=24 hours |accessdate=2012-10-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121030214913/http://24saati.ge/index.php/category/culture/music/2012-10-30/33311 |archivedate=2012-10-30 }}</ref><ref>{{cite news | first = Elma | last = Korac | author = Elma Korac | title = ''Begeisterndes Klavierrezital'' | url = http://www.vaterland.li/page/lv/epaper/pdf_blaettern_archiv.cfm?publikation=lv&tag=9&monat=6&jahr=2011 | format = Newspaper | publisher = LIECHTENSTEINER VATERLAND | location = LIECHTENSTEIN | page = 25 | date = 9 ივნისი, 2011 წ. | language = გერმანული | quote = ''...Virtuos und technisch perfekt war dabei sein Spiel'' }}{{Dead link|date=თებერვალი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{cite news | first = Wieslaw | last = Piechocki | author = WIESLAW PIECHOCKI | title = ''Innige Stimmungsperlen" | url = http://www.volksblatt.li/?newsid=59881&src=vb&region=li | format = Newspaper | publisher = Volksblatt | location = TRIESEN | page = 37 | date = 9 ივნისი, 2011 წ. | language = გერმანული | quote = ''Virtuosität Der mit vielen hochkarätigen Preisen geehrte junge Georgier Giorgi Latsabidze spielte...'' | access-date = 2011-07-01 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20111002220756/http://www.volksblatt.li/?newsid=59881&src=vb&region=li | archivedate = 2011-10-02 }}</ref><ref>USC Thornton School of Music, press release, ''USC THORNTON SCHOOL OF MUSIC CELEBRATES 125th ANNIVERSARY'' (September 10, 2009), p.5 http://www.usc.edu/schools/music/private/features/Press_Release_updated_after_final.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303170405/http://www.usc.edu/schools/music/private/features/Press_Release_updated_after_final.pdf |date=2016-03-03 }})</ref>, [[პიანისტი]], [[კომპოზიტორი]], და მუსიკალური ხელოვნების [[დოქტორი]]. საერთაშორისო ფონდი „ამადეუსი“-ს (Amadeus International Foundation) დამფუძნებელი. <ref>{{cite web|url=https://www.amadeusinternational.org|title= ფონდი „ამადეუსი“|author= Amadeus International|access-date=2024-06-29}}</ref> ამჟამად ცხოვრობს და მოღვაწეობს [[აშშ]]-ში. Guide-U-ს 2017-ის გამოკითხვის თანახმად, გიორგი ლაცაბიძე საზღვარგარეთ მოღვაწე 10 საუკეთესო ქართველ ცნობილ ხელოვანთა შორისაა მოქცეული.<ref>{{Cite web |url=http://blog.guide-u.ge/2017/07/05/top-10-famous-georgians-abroad/ |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2017-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170906224622/http://blog.guide-u.ge/2017/07/05/top-10-famous-georgians-abroad/ |archivedate=2017-09-06 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pantheon.world/profile/occupation/musician/country/georgia|title=The Most Famous Musicians From Georgian|author=Pantheon World|access-date=2023-05-31}}</ref> ==ბიოგრაფია== 3 წლისამ გამოავლინა ინტერესი ფორტეპიანოს მიმართ. მისი პირველი საფორტეპიანო მინიატურული [[მუსიკალური კომპოზიცია|კომპოზიციები]] შეიქმნა მაშინ, როცა იგი იყო 6 წლის. მისი შესრულება გამოირჩევა მაღალი მუსიკალური კულტურით, ფრაზირების რელიეფურობით და პოეტურობით, ვირტუოზული ტექნიკითა და ქარიზმატული არტისტიზმით. მისი რეპერტუარი ფართო და მრავალფეროვანია. [[1999]] წლიდან კონცერტებს მართავს [[ავსტრია]]ში, [[შვეიცარია]]ში, [[ლიხტენშტაინი|ლიხტენშტაინში]], [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[იტალია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[პორტუგალია]]ში, [[რუსეთი|რუსეთში]], [[აზია|აზიის ქვეყნებში]], [[კანადა]]ში და [[აშშ]]-ში. განსაკუთრებული ადგილი მის რეპერტუარში უჭირავს [[ფრედერიკ შოპენი]]ს, [[ფერენც ლისტი]]ს და [[კლოდ დებიუსი]]ს ნაწარმოებებს, რომელთა ინტერპრეტაციაში ნათლად იკვეთება მისი პიანისტის არტისტული ბუნების თავისებურება. ლაცო ერთ-ერთი ახალგაზრდა პიანისტთაგანია, რომელმაც ცოცხლად შეასრულა და ჩაწერა [[ფრედერიკ შოპენი]]ს ყველა (24) ეტიუდი, ასევე როგორც 24 პრელუდია (თხზ: 28), ყველა სკერცო, [[ფრანც ლისტი]]ს ყველა (12) [[ტრანცენდენტული ეტიუდი]] და [[კლოდ დებიუსი]]ს 12 [[პრელუდია]] (II ტომი). [[თბილისის კონსერვატორია|ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის კოსერვატორიის]] დამთავრების შემდეგ (2002) ლაცაბიძე იმაღლებს საშემსრულებლო დონეს ჰანოვერის მუსიკისა და თეატრის უმაღლეს სკოლაში [[გერმანია]], (2003) და მოგვიანებით კი [[ზალცბურგი|ზალცბურგში]], [[ავსტრია]] (2005). ლაცაბიძე [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] (აშშ) მიემგზავრება [[2005]] წელს, სადაც ტორტონის მუსიკალურ სკოლაში, [[სამხრეთი კალიფორნიის უნივერსიტეტი|სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში]] სადოქტოროზე განაგრძობს მუშაობას და პარალელურად ეწევა პედაგოგიურ და საკონცერტო მოღვაწეობას. ამ დროის განმავლობაში ლაცაბიძის პედაგოგები იყვენენ პროფესორები: რუსუდან ხოჯავა ([[საქართველო]]), [[გერიტ ციტერბარტი]] ([[გერმანია]]), კლაუს კაუფმანი ([[ავსტრია]]), [[ლაზარ ბერმანი]] ([[იტალია]]) და [[სტუარტ გორდონი]] ([[აშშ]]). == მოღვაწეობა == [[ფაილი:ილია II კათოლიკოს-პატრიარქი და გიორგი ლაცაბიძე.jpg|thumb|left|250px|საქართველოს [[ილია II (კათოლიკოს-პატრიარქი)|კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II]] და პიანისტი გიორგი ლაცო]] [[ფაილი:Utah Music Teachers Conference 2021 - Giorgi Latso's Masterclass.jpg|thumb|left|250px|მასტერკლასი [[იუტა]]ს მასწავლებელთა სახელმწიფო ასოციაციის კონფერენციაზე 2021]] 5 წლის ასაკში თხზავდა საფორტეპიანო მინიატიურებს. 10 წლის ასაკში მან გაიმარჯვა თბილისის საქალაქო კონკურსზე რომელსაც მოჰყვა კონცერტები სიმფონიურ ორკესტრებთან ერთად, სადაც მან შეასრულა [[ედვარდ გრიგი]]ს და [[ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი]]ს საფორტეპიანო კონცერტები. ლაცაბიძე მჭიდროდ თანამშრომლობდა მაესტრო [[ჯანსუღ კახიძე]]სთან და იყო [[თბილისის მუსიკალური ცენტრი]]ს სოლისტი, სადაც გამართული აქვს არაერთი კონცერტი [[2001]] წლის 9 მარტს კახიძის დირიჟორობით (თბილისის სიმფონიური ორკესტრი ) შეასრულა [[სერგეი რახმანინოვი|რახმანინოვის]] მესამე საფორტეპიანო კონცერტი. აღსანიშნავია შოპენის 24 ეტიუდი (Op. 10, 25) გამართული თბილისის კონსერვატორიის დიდ დარბაზში 2002 წლის 20 მარტს. ასევე ბეთჰოვენის მეხუთე საფორტეპიანო ცონცერტი, რომელიც ავსტრიის გუბერნატორ [[ფრანც ვოვესი]]ს პირადი პატრონაჟის ქვეშ ჩატარდა. [[2008]] წლის ივნისში ლაცაბიძემ შეასრულა [[ფერენც ლისტი]]ს ყველა ტრანცენდენტული ეტიუდი ჰავაის [[კონფერენც-ცენტრი|კონფერენც-ცენტრში]] ([[ჰონოლულუ]]) და ცოტა მოგვიანებით იგივე პროგრამით წარდგა [[ნიცა]]ში. ამავე წელს მან გამართა კონცერტი ლოს-ანჯელესში რასაც მოჰყვა დოკუმენტური ფილმი გიორგი ლაცაბიძის შესახებ გადაღებული და ტირაჟირებული [[ჰოლივუდი|ჰოლივუდში]] ([[2008]]). 2009 ნოემბერში ჩაწერა ახალი ალბომი (CD/DVD) [[კლოდ დებიუსი]]ს 12 პრელუდიის (წიგნი II). მისი ბეთჰოვენის მეხუთე [[კონცერტი (ნაწარმოები)|კონცერტის]]  შესრულება ავსტრიის პრესამ დაახასიათა როგორც „...''ტექნიკურად ბრწყინვალე პიანისტი შერწყმული პოეტური ლირიზმით და ჭეშმარიტი სიღრმით''“.<ref>Borchhardt-Birbaumer,  Gustav.,  ’’Verdrängte Erinnerungen’’ (2006 წელი),  გ. 49.,  Wienner Zeitung, ვენა.</ref> ინგლისის „Rhinegold Classical Magazine“ მის დებიუსის პრელუდიების ალბომზე წერს, „...''არაჩვეულებრივი მუსიკალური ფანტაზიის უნარი და ბგერა იშვიათად მოსმენილი''“.<ref>Rhinegold Publishing Ltd Classical Music Magazine,  ტომი. 34, ნ. 2,  გ. 183., ნოემბერი 2010 წელი, ლონდონი.</ref> 2010 წელს შესდგა მისი სადებიუტო გამოსვლა ევროპის ერთ-ერთ წამყვან საერთაშორისო საკონცერტო დარბაზში [[უიგმორ-ჰოლი|უიგმორ-ჰოლში]] ([[ინგლ.]] Wigmore Hall) ლონდონში, სადაც ის მსოფლიო პრემიერა წარდგა მისი ახალი კომპოზიციით, რომელიც დაიწერა [[ვიოლინო]]სა და ფორტეპიანოსათვის, და შეკვეთილი იქნა განსაკუთრებით ამ კონცერტისთვის.<ref>{{Cite web |url=http://www.wigmore-hall.org.uk/about-us/newmusic/past/2010-11 |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2012-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115194236/http://www.wigmore-hall.org.uk/about-us/newmusic/past/2010-11 |archivedate=2013-01-15 }}</ref> მისი შესრულება ტრანსლირებული იქნა [[რადიო]]-ტელევიზიის ეთერში როგორც აშშ-ში და სხვა ქვეყნებში.  [[ფაილი:Maestro Giorgi Latso Teatro Colón Bogota.jpg|thumb|right|400px|გიორგი ლაცოს კონცერტი [[კოლუმბია|კოლუმბიის]] ეროვნულ სიმფონიურ ორკესტრთან თეატრო კოლონში, 2020 წელს, [[ბოგოტა]]]] [[ფაილი:Giorgi Latsabidze signing CDs after the given recital at St. John's Smith Square Concert Hall in London.JPG|thumb|right|250px|კონცერტის დასრულების შემდეგ სენტ-ჯონს-სმითის სკვერის საკონცერტო დარბაზი, [[ლონდონი]] (2012)]] 2011 წელს ლაცომ შვეიცარიაში მისცა კონცერტები რომელიც მისი უდიდებულესობის პრინცესა მარია ვინსკი ტანტაუ ლიხტენშტეინის პატრონაჟით გაიმართა. მისდამი შერულებულ შოპენის 24 პრელუდია, თხზ. 28 და რ. შუმანის 's Kreisleriana, თხზ. 16. Volksblatt პრესა წერდა: ''...„რომანტიკული რეპერტუარის ფარგლებში სავსებით მართებული იქნება რომ მას უწოდო უზადო ტექნიკური მონაცემების მქონე გრანდიოზი პიანისტი“.''<ref>Piechocki, Wieslaw., ''Innige Stimmungsperlen'', გ. 37, ლიხტენშტაინი, Volksblatt, 6.9. 2011 წ. [http://www.volksblatt.li/?newsid=59881&src=vb&region=li Volksblatt.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002220756/http://www.volksblatt.li/?newsid=59881&src=vb&region=li |date=2011-10-02 }}</ref> ლაცო მასტერკლასებს მართავს<ref>{{Cite web |url=http://www.nccmusic.org/01Masterclass.html |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2011-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727113154/http://www.nccmusic.org/01Masterclass.html |archivedate=2011-07-27}}</ref> ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის, აზიის, სამხრეთ ამერიკის და შეერთებული შტატების მასშტაბით. მისი მუსიკალური კარიერა მოიცავს ყოფნას როგორც კონცერტ-პიანისტი და კომპოზიტორი, ასევე [[პროფესორი]] და საერთაშორისო კონკურსების ჟიურის წევრი. 2007-2010 წლებში ეკავა [[პრეზიდენტი]]ს თანამდებობა MTNA USC Chapter, Thornton School of Music [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]]. 2010 წელს, ლაცო იყო [[ტაივანი]]ს საერთაშორისო საფორტეპიანო გამოცდების კომიტეტის თავმჯდომარე ([[ჩინეთი]]ს [[რესპუბლიკა]]). 2011 წლიდან არის მუსიკის ხელოვნების დოქტორი. იგი ასწავლიდა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში, აზუსის წყნარი ოკეანის უნივერსიტეტსა და გლენდეილის კოლეჯის საფორტეპიანო ფაკულტეტებზე. ლაცო (ლაცაბიძე) არის შეყვანილი 65 წლის გამოცემაში „Who is Who in America“, და ვინ არის ვინ ამერიკის ხელოვნება-ში 2011.<ref>Marquis Who's Who in America, 2011 (65th Edition)</ref> 2011 წლიდან არის წევრი ამერიკის საპატიო საზოგადოებისა „Pi Kappa Lambda“, რომელიც აღიარებულია მთელ მსოფლიოში. პიანისტზე გადაღებულია რამდენიმე დოკუმენტური ფილმი, მათ შორის ავსტრიის ტელევიზიის გადაღებული ფილმი: (Auf den Spuren von Wolfgang Amadeus Mozart) „პორტრეტი: ლაცაბიძე ზალცბურგში“.<ref name="24saati.ge">ქამუშაძე მარიამ, 24 საათი, ''ქართველი ვირტუოზი — გიორგი ლაცაბიძე'', 30 ოქტომბერი, 2012 [http://24saati.ge/index.php/category/culture/music/2012-10-30/33311.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121101071454/http://24saati.ge/index.php/category/culture/music/2012-10-30/33311.html|date=2012-11-01}}</ref> 2010 წელს ლონდონში ჩაწერა CD მთელი საფორტეპიანო-სავიოლინო რეპერტუარი პოლონელ-გერმანულ-ებრაული კომპოზიტორის იგნაც ვაგჰალტერის, ლონდონის სამეფო ფილარმონიული ორკესტრთან, ირმინა ტრინკოსთან, და ალექსანდრე ვოლკერთან ფირმა „Naxos“-ისთვის.<ref>http://www.naxos.com/catalogue/item.asp?item_code=8.572809</ref> მისი ბოლო ჩანაწერი განხორციელდა მსოფლიოს ერთ-ერთ პრესტიჟულ, [[ლონდონის სამეფო ფილარმონიულ ორკესტრთან]] (The Royal Philharmonic Orchestra) გამოსვლის დროს [[სენტ-ჯონს-სმითის სკვერი]]ს საკონცერტო დარბაზში, რომლის ტრანსლირება ცოცხალი ეთერით [[BBC]]-მ განახორციელა.<ref name="24saati.ge"/> 2012 წლის დეკემბერში [[ლუქსემბურგი]]ს კლასიკური მუსიკის ჟურნალმა „Pizzicato“ ეს ჩანაწერი დააჯილდოვა და წლის ნომინაციაში შეიყვანა.<ref>Remy Franck, Pizzicato Magazine http://www.pizzicato.lu/ 3 დეკემბერი, 2012</ref> 2012 წლის ივნისს [[რომი]]ს პაპმა [[ბენედიქტ XVI]]-ის მის რეზიდენციაში ქართველი პიანისტი ვატიკანში მიიწვია [[ვენის სიმფონიურ ორკესტრთან]] მოცარტის კონცერტის (K. 467) შესასრულებლად [[სანტა-მარია-მაჯორე]]ს ბაზილიკაში.<ref>მანანა გაბრიჩიძე, ''ქართველები უცხოეთში. მსოფლიო ტოპპიანისტების სიაში შესული ქართველი პიანისტი რომის პაპმა ვატიკანში მიიწვია'', თბილისი, კვირის პალიტრა, 02-02-2012 წ. [http://www.kvirispalitra.ge/2011-03-31-07-00-04/11115-qarthvelebi-uckhoethshi-msoflio-toppianistebis-siashi-shesuli-qarthveli-pianisti-romis-papma-vatikanshi-miitsvia.html?add=1 © გაზეთი კვირის პალიტრა — 2009]</ref> ამავე წელს წარდგა სადებიუტო კონცერტით მსოფლიოში აღიარებულ [[ბერლინის ფილარმონიის საკონცერტო დარბაზში]].<ref>{{Cite web |url=http://www.berliner-philharmoniker.de/en/konzerte/calendar/details/9341/ |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2012-10-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121016110904/http://www.berliner-philharmoniker.de/en/konzerte/calendar/details/9341/ |archivedate=2012-10-16 }}</ref> მისი დებიუტი ასევე ერთ-ერთ სახელგანთქმულ [[ციურიხი]]ს ტონჰალეში ([[ინგლ.]] The Tonhalle Zürich) შესდგა 2014 წლის მარტში. 2013 წლის იანვრიდან გიორგი ლაცო არის [[სტენვეი-სონი]]ს ოფიციალური არტისტი.<ref>http://www.steinway.com/artists/solo/l სტენვეის ოფიციალური საიტი. 22 იანვარი, 2013</ref> 2013 წლიდან არის [[ვენა|ვენის]] მუსიკალური და დრამატურგიული ხელოვნების კონსერვატორიის დოქტორი და პროფესორი [[ავსტრია]]ში.<ref>http://www.konservatorium-prayner.at/ Prayner Konservatorium für Musik und dramatische Kunst</ref> 2015 წლიდან რეგულარულად კითხულობს ლექციებს რომანტიკული, იმპრესიონისტული თუ თანამედროვე კლასიკური მუსიკის შესახებ Conservatori Superior de Música del Liceu ბარსელონაში. გიორგი ლაცო მართავს მასტერკლასებს მსოფლიოს წამყვან სასწავლებლებში,<ref>{{Cite web |url=https://utahmta.org/cgi-bin/umta.cgi?action=view_page&page=conf_guest |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2021-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211205185215/https://utahmta.org/cgi-bin/umta.cgi?action=view_page&page=conf_guest |archivedate=2021-12-05 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://utahmta.org/forms/form1245.pdf |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2021-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211121021751/https://utahmta.org/forms/form1245.pdf |archivedate=2021-11-21 }}</ref><ref> https://www.conservatoriliceu.es/noticies/auditori/entrevista-giorgi-latso-barcelona-clasica/</ref> მათ შორის, [[ჩაიკოვსკი]]ს მოსკოვის კონსერვატორიაში, [[ჰონგ-კონგი]]ს სამხატვრო აკადემია, [[ზალცბურგი]]ს მოცარტეუმის უნივერსიტეტში, ვენის კონსერვატორიაში, ბარსელონის უმაღლეს კონსერვატორიაში, სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში, სან-ფრანცისკოს კონსერვატორიაში, ობერლინის კონსერვატორიაში, [[ტოკიო]]ს ხელოვნების უნივერსიტეტში და ა.შ. ბევრი მისი სტუდენტი საერთაშორისო საფორტეპიანო კონკურსების პრიზიორია. [[ფაილი:Asia Pacific International Arts Festival Award Ceremony Giorgi Latso.jpg|thumb|right|350px| ოქროს დაჯილდოების ცერემონია 2022 [[კუალა ლუმპური]], [[მალაიზია]]]] 2013 წელს გიორგი ლაცომ საფორტეპიანო დუო [[ლაცოები|The Latsos]] მის მეუღლე ანა ფედოროვა-ლაცოსთან ჩამოაყალიბა<ref>https://www.thelatsos.com.</ref> მას შემდეგ, ისინი დუეტში ასრულებენ კონცერტებს სხვადასხვა მუსიკალურ ცენტრებსა და ფესტივალებში,<ref>{{Cite web |url=https://www.sundayslive.org/concerts/2019/3/17/the-latsos-piano-duo |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2019-03-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331181820/https://www.sundayslive.org/concerts/2019/3/17/the-latsos-piano-duo |archivedate=2019-03-31 }}</ref><ref>http://lovebeverlyhills.com/events/view/music-in-the-mansion-march-2019</ref> აძლევენ მასტერკლასებს და იღებენ მონაწილეობას სამეცნიერო კონფერენციებში ევროპაში, რუსეთში, ამერიკასა და აზიაში.<ref>{{Cite web |url=https://www.vwipc.org/music-joe-giarrusso/ |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2019-03-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331181822/https://www.vwipc.org/music-joe-giarrusso/ |archivedate=2019-03-31 }}</ref><ref>https://easyreadernews.com/event/the-interludes-concert-series-presents-the-latsos-piano-duo/{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.encinitasca.gov/Portals/0/City%20Documents/Documents/Parks/Arts/Music%20By%20the%20Sea%20Brochure.pdf |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2019-03-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170613235851/http://encinitasca.gov/Portals/0/City%20Documents/Documents/Parks/Arts/Music%20By%20the%20Sea%20Brochure.pdf |archivedate=2017-06-13 }}</ref> დუეტმა შეასრულა და ჩაწერა ყველა შუბერტის ნაწარმოებები ოთხი ხელისთვის,<ref>https://www.laopus.com/2019/03/four-hands-play-schubert-and-others.html</ref> ასევე რიგი უჩვეულო და მივიწყებული ნამუშევრები დუეტ-ფორტეპიანო რეპერტუარისგან. მათი ბოლოდროინდელი კონცერტის პრეზენტაცია, რომელიც ისტორიულ Doheny Estate & Gardens Beverly Hills-ში შედგა, გადაიღო [[ბევერლი-ჰილზი]]ს Warner Cable ტელევიზიამ და BHTV10 Channel-ზე პირდაპირ ეთერში გადაიცა. დოკუმენტური ფილმი ''The Latsos Piano Duo'' კალიფორნიის Doheny Estate & Gardens-ის არქივში ინახება.<ref>{{Cite web |url=http://www.beverlyhills.org/cbhfiles/storage/files/422885234656878819/CityCast_Apr2019.pdf |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2019-03-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190329225644/http://www.beverlyhills.org/cbhfiles/storage/files/422885234656878819/CityCast_Apr2019.pdf |archivedate=2019-03-29 }}</ref> საქართველოს ეროვნული სოლიდარობის ფონდთან თანამშრომლობით ერთად მან 2019 წელს ავსტრიაში ჩააატარა საქველმოქმედო კონცერტი, რომლის შემოსული თანხა მოხმარდა საქართველოში ონკოლოგიური ავადმყოფობით დაავადებით და 22 წლის ქვემოთ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვებს.<ref>{{Cite web |url=https://imedinews.ge/ge/kultura/104957/avstriashi-solidarobis-pondis-mkhardamcheri-saqvelmoqmedo-kontserti-gaimarta |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2019-05-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190515102541/https://imedinews.ge/ge/kultura/104957/avstriashi-solidarobis-pondis-mkhardamcheri-saqvelmoqmedo-kontserti-gaimarta |archivedate=2019-05-15 }}</ref><ref>http://www.solidaroba.ge/News/View/653?cId=1{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> [[ბოგოტა]]ში 2020 წელს პიანისტმა [[კოლუმბია|კოლუმბიის]] ეროვნულ სიმფონიურ ორკესტრთან საქველმოქმედო კონცერტი გამართა. საღამომ „Teatro Colón“-ის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრში სრული ანშლაგით ჩაიარა. „...''მისი თაობის ერთ – ერთი საუკეთესო მუსიკოსი'' - წერდა ადგილობრივი პრესა „El Tiempo“.<ref>https://sinfonica.com.co/beethoven-concierto-para-piano-no-5-emperador/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200303014154/https://sinfonica.com.co/beethoven-concierto-para-piano-no-5-emperador/ |date=2020-03-03 }}, 2020</ref><ref>{{Cite web |url=https://teatrocolon.gov.co/beethoven-concierto-para-piano-no-5-emperador |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2020-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200303014203/https://teatrocolon.gov.co/beethoven-concierto-para-piano-no-5-emperador |archivedate=2020-03-03 }}</ref> 2021 წლის აპრილში გიორგი ლაცო ლოს-ანჯელესის ფილარმონიის საერთაშორისო კომიტეტის საპატიო წევრად დასახელდა.<ref>{{Cite web|url=https://www.iclaphil.org/|title=The International Committee Of The LA Phil|access-date=2021-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210430185801/https://www.iclaphil.org/|archivedate=2021-04-30}}</ref> გიორგი ლაცომ 2022 წელს დიდი წვლილი შეიტანა მოლაპარაკებებში რომელიც საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ და მსოფლიოში აღიარებულ მწარმოებელთან „სტეინვეი ენდ სანს“ (STEINWAY & SONS) განხორციელდა.<ref>{{Cite web|url=https://sak.ge/wp-content/uploads/2022/11/9517-11-25-Nom-179.pdf|title=„საქართველოს რესპუბლიკა“|accessdate=2025-04-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241207230907/https://sak.ge/wp-content/uploads/2022/11/9517-11-25-Nom-179.pdf|archivedate=2024-12-07}}</ref> 2022 წლის 14 სექტემბერს გაფორმდა რამდენიმეწლიანი სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც, [[თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია|თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია]]ს ჯამში გადაეცემა 78 როიალი. <ref>{{Cite web|url=https://imedinews.ge/ge/kultura/271929/kulturis-ministri-hamburgshi-samushao-vizitisas-roialebis-mtsarmoebel-kompania-steinvei-end-sanss-etsvia|title=კულტურის მინისტრი ჰამბურგში სამუშაო ვიზიტისას როიალების მწარმოებელ კომპანია „სტეინვეი ენდ სანსს“ ეწვია|accessdate=2022-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126175505/https://imedinews.ge/ge/kultura/271929/kulturis-ministri-hamburgshi-samushao-vizitisas-roialebis-mtsarmoebel-kompania-steinvei-end-sanss-etsvia|archivedate=2022-11-26}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://1tv.ge/news/kulturis-saministrom-konservatoriistvis-ramdenime-roiali-sheidzina/?fbclid=IwAR30260i3ucB3RrsleY92mDNgpE2XTaOPWEXHlIMUM96_NDo3R4uTUUza9c |title=კულტურის სამინისტრომ კონსერვატორიისთვის რამდენიმე როიალი შეიძინა |accessdate=2022-11-26}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.facebook.com/MinistryofCultureSportandYouth/posts/pfbid023Eo9z5FpnX7S3iZGV8ZeHspATd9gJqyNgxYc2foUj8JbgFKEknsAtkbyEHo8qbozl |title=საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო|accessdate=2022-11-26}}</ref> 2022 წელს [[მალაიზია]]ში, აზიის წყნარი ოკეანის საერთაშორისო კონკურსის დახურვის ცერემონიალზე დაჯილდოებული იქნა ერთ-ერთი საუკეთესო საერთაშორისო ჟიურის წევრობისთვის. ამჟამად ცხოვრობს და მოღვაწეობს [[კალიფორნია]]ში [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]]. 2024 წელს გიორგი ლაცომ მეუღლესთან ერთად [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] დააარსა საერთაშორისო ფონდი „ამადეუსი“ (Amadeus International Foundation), რომლის მიზანია აღიაროს და აღზარდოს ახალგაზრდა და ნიჭიერი პიანისტები მსოფლიოს მასშტაბით. წყვილი ორგანიზაციის დაარსების დღიდან ხელმძღვანელობს ფონდს.<ref>{{cite web|url=https://www.amadeusinternational.org|title= ფონდი "ამადეუსი"|author= Amadeus International|access-date=2024-06-29}}</ref> ==ჯილდოები, პრემიები და პრიზები == ===კონკურსები=== *[[1998]]: ენიო პორინოს პიანისთა საერთაშორისო კონკურსი [[კალიარი]]ში *[[1999]]: [[რუბინშტეინი]]ს სახელობის საერთაშორისო კონკურსი [[პარიზი]]ში *[[2005]]: [[ეგუდი მენუჰინის]] საერთაშორისო კონკურსი [[ზალცბურგი]]ში *[[2006]]: ახალგაზდრა პიანისტების საერთაშორისო კონკურსი [[ლოს-ანჯელესი]]ში. ===გრანტები, სტიპენდიები=== *[[2001-2002]]: [[საქართველოს პრეზიდენტი]]ს *[[2001]]: [[ვლადიმერ სპივაკოვი]]ს, მოსკოვი *[[2003]]: გერმანელი გრაფინია მარიონ დანჰოფის, გერმანია *[[2004]]: DAAD (გერმანიის აკადემიური გაცვლის სამსახურის), გერმანია *[[2005]]: დოქტ. დოქტ. პროფ. ჰერბერტ ბატლინერის, ავსტრია *[[2007]]: MTNA აკადემიური მიღწევებისთვის, ა.შ.შ. *[[2008]]: ფილანტროპისტ-მედსენატის [[კაროლ ჰოგელი]]ს, დიდი ბრიტანეთი - ა.შ.შ. *[[2011]]: მისი უდიდებულესობა [[პრინცესა მარია ვინსკი ტანტაუ ლიხტენშტეინი]]ს, ლიხტენშტაინი ===სპეციალური პრიზები=== *[[2011]]: წლის გაზაფხულზე [[სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტი]]ს Thornton School of Music-ის საფორტეპიანო დეპარტამენტის გადაწყვეტილების თანახმად გიორგი ლაცაბიძე დაჯილდოვდა საპატიო დიპლომით მისი მიღწეული წარმატებებისათვის და ფორტეპიანოს ფაკულტეტზე შემდგომი თანამშრომლობისთვის, ა.შ.შ. *[[2011]]: წელს მიენიჭა [[დოქტორი]]ს ხარისხი, ა.შ.შ. *[[2013]]: წლის იანვრიდან არის სტენვეი-სონის (Steinway & Sons, New York) ოფიციალური არტისტი, ა.შ.შ. [[ფაილი:Giorgi Latsabidze at the Dickens Dinner.jpg|thumb|right|250px|Thornton School of Music, რექტორი, რობერტ ქუთიეტა ჩარლს დიკენსის ცერემონიალზე, გადასცემს ლაცაბიძეს კაროლ ჰოგელის ჯილდოს. ლოს-ანჯელესი, 2008]] *[[2021]]: ლოს-ანჯელესის ფილარმონიის საერთაშორისო კომიტეტის საპატიო წევრი<ref>{{Cite web|url=https://www.iclaphil.org/|title=The International Committee Of The LA Phil|access-date=2021-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210430185801/https://www.iclaphil.org/|archivedate=2021-04-30}}</ref> *[[2022]]: 2022 წლის ერთ-ერთი საუკეთესო საერთაშორისო ჟიურის წევრი, კუალა-ლუმპური,მალაიზია.<ref>{{Cite web|url=https://www.schoolandcollegelistings.com/JP/旭川市神楽4条14丁目/215056525902128/Asia-Pacific-International-Arts-|title=Asia Intenrational Arts Festival|access-date=2022-07-18}}</ref> == რეპერტუარი == მის რეპერტუარში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია: [[დომენიკო სკარლატი|სკარლატი]]ს, [[იოჰან სებასტიან ბახი|ბახის]], [[მოცარტი]]ს, [[ბეთჰოვენი]]ს, [[შუმანი]]ს, [[ფრანც შუბერტი|შუბერტის]], [[ფრედერიკ შოპენი|შოპენის]], [[ლისტი]]ს, [[ბრამსი]]ს, [[პეტრე ჩაიკოვსკი|ჩაიკოვსკი]]ს, [[სერგეი პროკოფიევი|პროკოფიევი]]ს, [[სერგეი რახმანინოვი|რახმანინოვი]]ს, [[იგორ სტრავინსკი|სტრავინსკი]]ს, [[კლოდ დებიუსი|დებიუსი]]ს ნაწარმოებებს. == მუსიკა ფილმებისათვის == * „წყაროს წყალი“ ([[2000]] წ.) * „ვალს ფანტაზია“ ([[2001]] წ.) დაჯილდოვდა ბოლონიის ([[იტალია]], 2002) საერთაშორისო ფილმების ფესტივალზე ნომინაციაში „საუკეთესო მუსიკა“ <ref name="24saati.ge"/> * Twilight's Grace (2006 წ.) ნაჩვენები იქნა 12-ზე მეტ საერთაშორისო ფილმების ფესტივალზე, მათ შორის Santa Monica Film Festival 2007, Sun Dances With Films 2007, Moondance International Film Festival 2007, Palm Springs International Film Festival 2007. == დისკოგრაფია == * 2005: DVD დოკუმენტური ფილმი: '''გიორგი ლაცაბიძე ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის ნაკვალევზე''' — (''Auf den Spuren von Wolfgang Amadeus Mozart'' ), გადაღებული ზალცბურგში ავსტრიული ერთ-ერთი წამყვანი ტელეარხის მიერ K-TV Austria. ფილმის დირექტორი: კლაუს ფრუსტორფერი, ოპერატორი: ფრანც განგი. * 2009: DVD/[[CD]] დოკუმენტური ფილმი: '''ლაცაბიძე — კონცერტზე''' (''Latsabidze: The Recital'' ) ჩაწერილი ალფრედ ნიუმანის სახელობის საკონცერტო დარბაზში (ლოს ანჯელესი) ცოცხალი შესრულებით. ფილმის მთავარი პროდიუსერი: ვეინ ადამსი; დირექტორი: ჯერემი ვეივერი. Onward Entertainment, LLC, 2008. ფილმი DVD სახით გამოშვებული იქნა 2009 წლის 26 თებერვალს და მისი [[CD]]-ის soundtrack-ი ადვილად არის მისაწვდომი amazon.com-ზე. * 2008: CD:  ''Johannes Brahms: Piano Quintet (Brahms) The Piano Quintet in F minor, Op.34''. Hurb Production Studio * 2009: CD:  ''Schumann: Frauenliebe und -leben; Debussy: Ariettes oubliées''. IG Initiatives LLC * 2010: CD: ''Chamber Music by Ignatz Waghalter''. Recorded at Naxos Records, UK. * 2010: DVD/CD '''კლოდ დებიუსი:12 პრელუდია''' (II რვეული), ჩაწერილი ცოცხალი შესრულებით (ლოს ანჯელესი, 2009), Onward Ent., LLC. * 2010: DVD ''The IG-Duo performs works by Szymanowski, Brahms, Bizet-Waxman, Latsabidze''. — Wigmore Hall, London. Red Piranha Films LLC. * 2011: CD/DVD: ''Frédéric Chopin: '''24 Preludes''', Op.28; Robert Schumann: '''Kreisleriana''', Op.16.'' Goyette Records Co. * 2012: CD: WAGHALTER, I.: Violin Concerto / Rhapsody / Violin Sonata (Royal Philharmonic Orchestra, Trynkos, Latsabidze, A. Walker). Naxos Records<ref>{{Cite web|url=http://www.naxos.com/catalogue/item.asp?item_code=8.572809|title=Waghalter, I.: Violin Concerto / Rhapsody / Violin Sonata (Trynkos, Latsabidze, A. Walker) publisher= Naxos Records|date=Physical Release: 10/2012|accessdate=2012-09-23}}</ref> * 2013: DVD/CD დოკუმენტური ფილმი: '''PIANO FOR PIGGIES — ''' General Films Cambridge, NY; დირექტორი ჯონ კარლსონი; ფილმის მთავარი პროდიუსერი: ბრაიან პეტერსი.<ref>http://www.troyrecord.com/articles/2013/05/22/entertainment/doc519d5cc7bfae4706052248.txt{{Dead link|date=სექტემბერი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> * 2019: დოკუმენტური ფილმი: '''The Latsos Piano Duo''' ჩაწერილი Doheny Estate & Gardens Beverly Hills-ში, გადაღებული [[ბევერლი-ჰილზი]]ს Warner Cable ტელეარხის მიერ. == მედია == === 12 პრელუდია (II რვეული, 1913) === * {{აუდიო|Wild hunt.ogg|Transcendental Etude No. 8 in C minor "Wilde Jagd"}} ([[:ფაილი:Wild hunt.ogg|ინფორმაცია ფაილზე]]) * {{აუდიო|Liszt ricordanza.ogg|Transcendental Etude No. 9 in A-flat, "Ricordanza" (Remembrance)}} ([[:ფაილი:Liszt ricordanza.ogg|ინფორმაცია ფაილზე]]) * {{აუდიო|Liszt transcendental etude n10.ogg|Transcendental Etude No. 10 in F minor, "Allegro agitato molto" }} ([[:ფაილი:Liszt transcendental etude n10.ogg|ინფორმაცია ფაილზე]]) * {{აუდიო|Debussy- Preludes, Book 2- II. Feuilles Mortes.oga|Debussy: Préludes, Book 2: II. Feuilles Mortes. Giorgi Latsabidze, piano }} ([[:ფაილი:Debussy- Preludes, Book 2- II. Feuilles Mortes.oga|ინფორმაცია ფაილზე]]) * {{აუდიო|Debussy- Preludes, Book 2- V. Bruyeres. Giorgi Latsabidze.oga|Debussy: Préludes, Book 2: V. Bruyères. Giorgi Latsabidze, piano }} ([[:ფაილი:Debussy- Preludes, Book 2- V. Bruyeres. Giorgi Latsabidze.oga|ინფორმაცია ფაილზე]]) * {{აუდიო|Debussy- Preludes, Book 2- VI. 'General Lavine' - Excentric.oga|Debussy: Préludes, Book 2: VI. 'General Lavine' — Excentric. Giorgi Latsabidze, piano}} ([[:ფაილი:Debussy- Preludes, Book 2- VI. 'General Lavine' - Excentric.oga|ინფორმაცია ფაილზე]]) * {{აუდიო|Debussy- Préludes, Book 2- VII. La Terrasse Des Audiences Du Clair De Lune.oga|Debussy: Préludes, Book 2: VII. La Terrasse Des Audiences Du Clair De Lune. Giorgi Latsabidze, piano}} ([[:ფაილი:Debussy- Préludes, Book 2- VII. La Terrasse Des Audiences Du Clair De Lune.oga|ინფორმაცია ფაილზე]]) * {{აუდიო|Debussy- Preludes, Book 2- XII. Feux D'Artifice.oga|Debussy: Préludes, Book 2: XII. Feux D'Artifice. Giorgi Latsabidze, piano }} ([[:ფაილი:Debussy- Preludes, Book 2- XII. Feux D'Artifice.oga|ინფორმაცია ფაილზე]]) *{{აუდიო|Wild hunt.ogg|ფერენც ლისტი:ტრანცენდენტული ეტიუდი N8; ჩაწერილი ალფრედ ნიუმანის სახელობის საკონცერტო დარბაზში (ლოს ანჯელესი) ცოცხალი შესრულებით (2008) }} ([[:ფაილი:Wild hunt.ogg|ინფორმაცია ფაილზე]]) *{{აუდიო|Carmen Variations.ogg|ბიზე-ჰოროვიცი: „კარმენ-ფანტაზია“; ჩაწერილი ალფრედ ნიუმანის სახელობის საკონცერტო დარბაზში (ლოს ანჯელესი) ცოცხალი შესრულებით (2008) }} ([[:ფაილი:Carmen Variations.ogg|ინფორმაცია ფაილზე]]) == ლიტერატურა == * Prishvin, Sasha., ''On the trail of Wolfgang Amadeus Mozart'' (2009წ), გვ.108., Le Beau Monde, January Edition., ISSN 1987-510X * ადამსი ვ., ''ლაცაბიძე კემბრიჯში'', ნიუ-იორკი. 1 ივნისი, 2008 წ. * ჰელერი ჰ.'', Osttiroler Bote, გვ.19, 21 ივნისი, 2007 წ. * Peter, Cosse., ''Impression and spontaneity'' (2007), p.31., Salzburger Nachrichten, Salzburg. * არუთინოვი-ჯინჭარაძე დ., რეზონანსი, გვ.197, 3-9 აგვისტო, 2003 წ. * თორაძე გ., Вечерний Тбилиси, გვ.16, 29 მარტი 2002 წ. * თორაძე გ., საქართველოს რესპუბლიკა, გვ.83-84. 8 აპრილი, 2001 წ. * ქამუშაძე მარიამ, 24 საათი, ''ქართველი ვირტუოზი — გიორგი ლაცაბიძე'', 30 ოქტომბერი, 2012 == რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat|Giorgi Latsabidze}} {{nplg ბიოგრაფია|00011311}} * [http://giorgilatso.com/ გიორგი ლაცაბიძის ოფიციალური საიტი] * [https://www.steinway.com/artists/giorgi-latso სტენვეი-სონის ოფიციალური არტისტი] * [https://www.naxos.com/person/Giorgi_Latsabidze/177453.htm Naxos Records] * [http://24saati.ge/index.php/category/culture/music/2012-10-30/33311 ქართველი ვირტუოზი — გიორგი ლაცაბიძე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121030214913/http://24saati.ge/index.php/category/culture/music/2012-10-30/33311 |date=2012-10-30 }} 24 საათი * [http://tbiliselebi.ge/?mas_id=8320 www.tbiliselebi.ge] * [http://www.imdb.com/video/wab/vi956891929/ „ლაცაბიძე — კონცერტზე,]“ ტრეილერი * [http://www.youtube.com/watch?v=7GGNDVm61k0 „გიორგი ლაცაბიძე — ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის ნაკვალევზე]“ ტრეილერი * [http://www.youtube.com/watch?v=W_giLKiz82Y კაროლ ჰოგელის ჯილდოს ცერემონიალი] * [http://www.youtube.com/watch?v=xpwVmdoRcCM ინტერვიუ] გიორგი ლაცაბიძესთან * {{Imdb name|2341630}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:ლაცაბიძე, გიორგი}} [[კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1978]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები]] [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] [[კატეგორია:ქართველი ამერიკელები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 15if2dcj8j6dcp9q6r3qr4ss4gne9wv 0 123269 5398300 5397403 2026-05-23T08:31:05Z M. 10110 /* ბიოგრაფია */ 5398300 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = რუდოლფ შტაინერი | ფოტო = Steiner um 1905.jpg | ფოტოს სიგანე = 250პქ | წარწერა = | მშობლსახელი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = 27 (ან 25) თებერვალი 1861 | დაბადგილი = | მოინათლა = | გარდთარიღი = [[30 მარტი]] [[1925]] | გარდადგილი = დორნახი, შვეიცარია | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = ვენის ტექნიკური უნივერსიტეტი<br>როსტოკის უნივერსიტეტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | რელიგია = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''რუდოლფ იოზეფ ლორენც შტაინერი''' ({{lang-de|Rudolf Joseph Lonz Steiner;}} დ. [[25 თებერვალი]] ან [[27 თებერვალი]], [[1861]] — გ. [[30 მარტი]], [[1925]]) — [[ავსტრიელები|ავსტრიელი]] ფილოსოფოსი, პედაგოგი, სოციალური რეფორმატორი, არქიტექტორი, ეზოთერიკოსი, ფილოსოფიის დოქტორი. სახელი მოიხვეჭა [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] ბოლოს როგორც ლიტერატურის კრიტიკოსმა. გამოქვეყნებული აქვს ფილოსოფიური შრომა „თავისუფლების ფილოსოფია“. [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში დააარსა ეზოთერიკულ-სპირიტუალური მოძრაობა [[ანთროპოსოფია]]. ==ბიოგრაფია== დაიბადა [[ავსტრიის იმპერია|ავსტრიის იმპერიის]] ქალაქ კრალევიჩში. მისი მამა რკინიგზის სადგურის უფროსი იყო და ჰქონდა შესაძლებლობა შვილებისთვის განათლება მიეცა, მაგრამ აკადემიური განათლების სურვილი მხოლოდ რუდოფლს ჰქონდა. ზეგრძნობადი სამყაროს აღქმის უნარი მან საკუთარ თავში შვიდი წლის ასაკში იპოვა. გატაცებული იყო მუსიკით და ხატვით, მაგრამ ნიჭიერებით გამოირჩეოდა მათემატიკასა და ტექნიკურ საგნებშიც. 14 წლისა, რეალურ სასწავლებელში სწავლის დროს, დაინტერესდა ატომების და მოლეკულების შემადგენლობით და დაიწყო [[ფილოსოფია|ფილოსოფიის]] შესწავლა. 16 წლისამ წაიკითხა [[იმანუელ კანტი]]ს „წმინდა გონების კრიტიკა“. 19 წლისამ ერთ პიროვნებას გაანდო ზეგრძნობადი სამყაროს განცდის უნარი, რომელმაც შეახვედრა მოძღვარს. ამ უკანასკნელმა შტაინერს ურჩია, შეესწავლა სამყაროს კანონზომიერებები. 1879-1883 წლებში სწავლობდა [[ვენა|ვენის]] ტექნიკურ ინსტიტუტში. აქ მან დაასკვნა, რომ მატერიალური სამყაროს კანონზომიერებები ზეგრძნობადი სამყაროს კანონზომიერებათა შედეგია. 1883 წელს [[როსტოკი]]ს უნივერსიტეტში დაიცვა დისერტაცია თემაზე „შემეცნების ისტორიის ძირითადი საკითხები“ და მოიპოვა ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი. 1884-1899 წლებში ეწეოდა ინტენსიურ სამეცნიერო მუშაობას. 1899 წელს დაოჯახდა. მალე მის აზროვნებაში გარდამტეხი ცვლილება მოხდა. მიუხედავად იმისა, რომ სჯეროდა ზეგრძნობადი სამყაროს არსებობის, შტაინერი კრიტიკულად ეკიდებოდა [[რელიგია]]ს. იყო [[ფრიდრიხ ნიცშე]]ს მიმდევარი და მიაჩნდა, რომ „ღმერთი მოკვდა“. 1900 წელს ის დაუახლოვდა თეოსოფისტებს და [[ანი ბეზანტი|ანი ბეზანტს]]. მან დაიწყო [[ბერლინი]]ს ერთ-ერთ კლუბში [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] შესახებ ლექციების კითხვა და ირწმუნა ქრისტიანობისა. მან ამას საკუთარ ავტობიოგრაფიაში „ღრმა შემოტრიალება“ დაარქვა. შტაინერის ბიოგრაფები ამ ფაქტს [[პალვლე მოციქული]]ს მოქცევას ადარებენ. 1902 წლიდან გახდა თეოსოფიური საზოგადოების ადიარის ფრთის წევრი და გერმანული სექციის ხელმძღვანელი, მაგრამ რამდნეიმე წლის შემდეგ ქრისტოლოგიის საკითხებზე უთანხმოება მოუვიდა ამ საზოგადოებასთან. შტაინერს სწავდა [[ქრისტე]]ს ღვთაებრივობის და მიუღებელი იყო თეოსოფიის ხედვა, რომ ქრისტე მხოლოდ ერთ-ერთი [[ავატარა]]ა. 1912 წელს ის გამოეყო თეოსოფიურ საზოგადოებას და 1913 წელს დააფუძნა „საყოველთაო ანთროპოსოფიური საზოგადოება“. მას შეუერთდა გერმანული სექციის 2500 წევრი. 1914 წელს იქორწინა მეორე ცოლზე, მარი სივერსზე. უარი თქვა ანთროპოსოფიური საზოგადოების პრეზიდენტობაზე და საზოგადოებას პრეზიდიუმი მართავდა. ==რესურსები ინტერნეტში== {{ბრიტანიკა|Rudolf-Steiner}} {{DEFAULTSORT:შტაინერი, რუდოლფ}} [[კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1861]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1925]] [[კატეგორია:ავსტრიელი ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობების დამაარსებლები]] srna4p0ip31qbnzqzcbighei8tph094 5398305 5398300 2026-05-23T08:39:51Z M. 10110 /* ბიოგრაფია */ 5398305 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = რუდოლფ შტაინერი | ფოტო = Steiner um 1905.jpg | ფოტოს სიგანე = 250პქ | წარწერა = | მშობლსახელი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = 27 (ან 25) თებერვალი 1861 | დაბადგილი = | მოინათლა = | გარდთარიღი = [[30 მარტი]] [[1925]] | გარდადგილი = დორნახი, შვეიცარია | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = ვენის ტექნიკური უნივერსიტეტი<br>როსტოკის უნივერსიტეტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | რელიგია = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''რუდოლფ იოზეფ ლორენც შტაინერი''' ({{lang-de|Rudolf Joseph Lonz Steiner;}} დ. [[25 თებერვალი]] ან [[27 თებერვალი]], [[1861]] — გ. [[30 მარტი]], [[1925]]) — [[ავსტრიელები|ავსტრიელი]] ფილოსოფოსი, პედაგოგი, სოციალური რეფორმატორი, არქიტექტორი, ეზოთერიკოსი, ფილოსოფიის დოქტორი. სახელი მოიხვეჭა [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] ბოლოს როგორც ლიტერატურის კრიტიკოსმა. გამოქვეყნებული აქვს ფილოსოფიური შრომა „თავისუფლების ფილოსოფია“. [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში დააარსა ეზოთერიკულ-სპირიტუალური მოძრაობა [[ანთროპოსოფია]]. ==ბიოგრაფია== დაიბადა [[ავსტრიის იმპერია|ავსტრიის იმპერიის]] ქალაქ კრალევიჩში. მისი მამა რკინიგზის სადგურის უფროსი იყო და ჰქონდა შესაძლებლობა შვილებისთვის განათლება მიეცა, მაგრამ აკადემიური განათლების სურვილი მხოლოდ რუდოფლს ჰქონდა. ზეგრძნობადი სამყაროს აღქმის უნარი მან საკუთარ თავში შვიდი წლის ასაკში იპოვა. გატაცებული იყო მუსიკით და ხატვით, მაგრამ ნიჭიერებით გამოირჩეოდა მათემატიკასა და ტექნიკურ საგნებშიც. 14 წლისა, რეალურ სასწავლებელში სწავლის დროს, დაინტერესდა ატომების და მოლეკულების შემადგენლობით და დაიწყო [[ფილოსოფია|ფილოსოფიის]] შესწავლა. 16 წლისამ წაიკითხა [[იმანუელ კანტი]]ს „წმინდა გონების კრიტიკა“. 19 წლისამ ერთ პიროვნებას გაანდო ზეგრძნობადი სამყაროს განცდის უნარი, რომელმაც შეახვედრა მოძღვარს. ამ უკანასკნელმა შტაინერს ურჩია, შეესწავლა სამყაროს კანონზომიერებები. 1879-1883 წლებში სწავლობდა [[ვენა|ვენის]] ტექნიკურ ინსტიტუტში. აქ მან დაასკვნა, რომ მატერიალური სამყაროს კანონზომიერებები ზეგრძნობადი სამყაროს კანონზომიერებათა შედეგია. 1883 წელს [[როსტოკი]]ს უნივერსიტეტში დაიცვა დისერტაცია თემაზე „შემეცნების ისტორიის ძირითადი საკითხები“ და მოიპოვა ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი. 1884-1899 წლებში ეწეოდა ინტენსიურ სამეცნიერო მუშაობას. 1899 წელს დაოჯახდა. მალე მის აზროვნებაში გარდამტეხი ცვლილება მოხდა. მიუხედავად იმისა, რომ სჯეროდა ზეგრძნობადი სამყაროს არსებობის, შტაინერი კრიტიკულად ეკიდებოდა [[რელიგია]]ს. იყო [[ფრიდრიხ ნიცშე]]ს მიმდევარი და მიაჩნდა, რომ „ღმერთი მოკვდა“. 1900 წელს ის დაუახლოვდა თეოსოფისტებს და [[ანი ბეზანტი|ანი ბეზანტს]]. მან დაიწყო [[ბერლინი]]ს ერთ-ერთ კლუბში [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] შესახებ ლექციების კითხვა და ირწმუნა ქრისტიანობისა. მან ამას საკუთარ ავტობიოგრაფიაში „ღრმა შემოტრიალება“ დაარქვა. შტაინერის ბიოგრაფები ამ ფაქტს [[პავლე მოციქული]]ს მოქცევას ადარებენ. 1902 წლიდან გახდა თეოსოფიური საზოგადოების ადიარის ფრთის წევრი და გერმანული სექციის ხელმძღვანელი, მაგრამ რამდნეიმე წლის შემდეგ ქრისტოლოგიის საკითხებზე უთანხმოება მოუვიდა ამ საზოგადოებასთან. შტაინერს სწავდა [[ქრისტე]]ს ღვთაებრივობის და მიუღებელი იყო თეოსოფიის ხედვა, რომ ქრისტე მხოლოდ ერთ-ერთი [[ავატარა]]ა. 1912 წელს ის გამოეყო თეოსოფიურ საზოგადოებას და 1913 წელს დააფუძნა „საყოველთაო ანთროპოსოფიური საზოგადოება“. მას შეუერთდა გერმანული სექციის 2500 წევრი. 1914 წელს იქორწინა მეორე ცოლზე, მარი სივერსზე. უარი თქვა ანთროპოსოფიური საზოგადოების პრეზიდენტობაზე და საზოგადოებას პრეზიდიუმი მართავდა. ამის შემდეგ შტაინერი ხელოვნებით და [[არქიტექტურა|არქიტექტურით]] დაინტერესდა. 1910-1913 წლებში [[მიუნხენი|მიუნხენში]] მისი ოთხი მისტიკური დრამა დაიდგა. 1914-1922 წლებში მოგზაურობდა ევროპის ქალაქებში და კითხულობდა ლექციებს, მათ შორის გამოდიოდა [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს წინააღმდეგ. მის გამოსვლებს მუდამ ბევრი ხალხი ესწრებოდა და ზოგჯერ წესრიგის დასაცავად პოლიცია იყო საჭირო. შტაინერი გადასახლდა [[შვეიცარია]]ში, ქალაქ დორნახში, სადაც 1922 წელს მისი პროექტითა და ინჟინერიით ააშენა გოეთეანუმი ხის მასალისგან. იქ განთავსდა ანთროპოსოფიული საზოგადოების ცენტრი და სკოლა. შენობა მომდევნო წელს ხანძარმა გაანადგურა. შტაინერიმა ააშენა ახალი, ბეტონის ნაგებობა, მაგრამ მის დასრულებას ვერ მოესწრო. სახლის შენებლობა დაასრულეს 1928 წელს და ის დღემდე არქიტექტურის შედევრად მიიჩნევა. შტაინერი გარდაიცვალა 1925 წლის 30 მარტს რამდენიმეთვიანი მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ. დაკრძალულია გოეთეანუმის ბაღში. ==რესურსები ინტერნეტში== {{ბრიტანიკა|Rudolf-Steiner}} {{DEFAULTSORT:შტაინერი, რუდოლფ}} [[კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1861]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1925]] [[კატეგორია:ავსტრიელი ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობების დამაარსებლები]] t6m3zv9zpkt3k7hgvxtv57z8mwnymi0 5398308 5398305 2026-05-23T08:44:13Z M. 10110 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5398308 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = რუდოლფ შტაინერი | ფოტო = Steiner um 1905.jpg | ფოტოს სიგანე = 250პქ | წარწერა = | მშობლსახელი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = 27 (ან 25) თებერვალი 1861 | დაბადგილი = | მოინათლა = | გარდთარიღი = [[30 მარტი]] [[1925]] | გარდადგილი = დორნახი, შვეიცარია | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = ვენის ტექნიკური უნივერსიტეტი<br>როსტოკის უნივერსიტეტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | რელიგია = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''რუდოლფ იოზეფ ლორენც შტაინერი''' ({{lang-de|Rudolf Joseph Lonz Steiner;}} დ. [[25 თებერვალი]] ან [[27 თებერვალი]], [[1861]] — გ. [[30 მარტი]], [[1925]]) — [[ავსტრიელები|ავსტრიელი]] ფილოსოფოსი, პედაგოგი, სოციალური რეფორმატორი, არქიტექტორი, ეზოთერიკოსი, ფილოსოფიის დოქტორი. სახელი მოიხვეჭა [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] ბოლოს როგორც ლიტერატურის კრიტიკოსმა. გამოქვეყნებული აქვს ფილოსოფიური შრომა „თავისუფლების ფილოსოფია“. [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში დააარსა ეზოთერიკულ-სპირიტუალური მოძრაობა [[ანთროპოსოფია]]. ==ბიოგრაფია== დაიბადა [[ავსტრიის იმპერია|ავსტრიის იმპერიის]] ქალაქ კრალევიჩში. მისი მამა რკინიგზის სადგურის უფროსი იყო და ჰქონდა შესაძლებლობა შვილებისთვის განათლება მიეცა, მაგრამ აკადემიური განათლების სურვილი მხოლოდ რუდოფლს ჰქონდა. ზეგრძნობადი სამყაროს აღქმის უნარი მან საკუთარ თავში შვიდი წლის ასაკში იპოვა. გატაცებული იყო მუსიკით და ხატვით, მაგრამ ნიჭიერებით გამოირჩეოდა მათემატიკასა და ტექნიკურ საგნებშიც. 14 წლისა, რეალურ სასწავლებელში სწავლის დროს, დაინტერესდა ატომების და მოლეკულების შემადგენლობით და დაიწყო [[ფილოსოფია|ფილოსოფიის]] შესწავლა. 16 წლისამ წაიკითხა [[იმანუელ კანტი]]ს „წმინდა გონების კრიტიკა“. 19 წლისამ ერთ პიროვნებას გაანდო ზეგრძნობადი სამყაროს განცდის უნარი, რომელმაც შეახვედრა მოძღვარს. ამ უკანასკნელმა შტაინერს ურჩია, შეესწავლა სამყაროს კანონზომიერებები. 1879-1883 წლებში სწავლობდა [[ვენა|ვენის]] ტექნიკურ ინსტიტუტში. აქ მან დაასკვნა, რომ მატერიალური სამყაროს კანონზომიერებები ზეგრძნობადი სამყაროს კანონზომიერებათა შედეგია. 1883 წელს [[როსტოკი]]ს უნივერსიტეტში დაიცვა დისერტაცია თემაზე „შემეცნების ისტორიის ძირითადი საკითხები“ და მოიპოვა ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი. 1884-1899 წლებში ეწეოდა ინტენსიურ სამეცნიერო მუშაობას. 1899 წელს დაოჯახდა. მალე მის აზროვნებაში გარდამტეხი ცვლილება მოხდა. მიუხედავად იმისა, რომ სჯეროდა ზეგრძნობადი სამყაროს არსებობის, შტაინერი კრიტიკულად ეკიდებოდა [[რელიგია]]ს. იყო [[ფრიდრიხ ნიცშე]]ს მიმდევარი და მიაჩნდა, რომ „ღმერთი მოკვდა“. 1900 წელს ის დაუახლოვდა თეოსოფისტებს და [[ანი ბეზანტი|ანი ბეზანტს]]. მან დაიწყო [[ბერლინი]]ს ერთ-ერთ კლუბში [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] შესახებ ლექციების კითხვა და ირწმუნა ქრისტიანობისა. მან ამას საკუთარ ავტობიოგრაფიაში „ღრმა შემოტრიალება“ დაარქვა. შტაინერის ბიოგრაფები ამ ფაქტს [[პავლე მოციქული]]ს მოქცევას ადარებენ. 1902 წლიდან გახდა თეოსოფიური საზოგადოების ადიარის ფრთის წევრი და გერმანული სექციის ხელმძღვანელი, მაგრამ რამდნეიმე წლის შემდეგ ქრისტოლოგიის საკითხებზე უთანხმოება მოუვიდა ამ საზოგადოებასთან. შტაინერს სწავდა [[ქრისტე]]ს ღვთაებრივობის და მიუღებელი იყო თეოსოფიის ხედვა, რომ ქრისტე მხოლოდ ერთ-ერთი [[ავატარა]]ა. 1912 წელს ის გამოეყო თეოსოფიურ საზოგადოებას და 1913 წელს დააფუძნა „საყოველთაო ანთროპოსოფიური საზოგადოება“. მას შეუერთდა გერმანული სექციის 2500 წევრი. 1914 წელს იქორწინა მეორე ცოლზე, მარი სივერსზე. უარი თქვა ანთროპოსოფიური საზოგადოების პრეზიდენტობაზე და საზოგადოებას პრეზიდიუმი მართავდა. ამის შემდეგ შტაინერი ხელოვნებით და [[არქიტექტურა|არქიტექტურით]] დაინტერესდა. 1910-1913 წლებში [[მიუნხენი|მიუნხენში]] მისი ოთხი მისტიკური დრამა დაიდგა. 1914-1922 წლებში მოგზაურობდა ევროპის ქალაქებში და კითხულობდა ლექციებს, მათ შორის გამოდიოდა [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს წინააღმდეგ. მის გამოსვლებს მუდამ ბევრი ხალხი ესწრებოდა და ზოგჯერ წესრიგის დასაცავად პოლიცია იყო საჭირო. შტაინერი გადასახლდა [[შვეიცარია]]ში, ქალაქ დორნახში, სადაც 1922 წელს მისი პროექტითა და ინჟინერიით ააშენა გოეთეანუმი ხის მასალისგან. იქ განთავსდა ანთროპოსოფიული საზოგადოების ცენტრი და სკოლა. შენობა მომდევნო წელს ხანძარმა გაანადგურა. შტაინერიმა ააშენა ახალი, ბეტონის ნაგებობა, მაგრამ მის დასრულებას ვერ მოესწრო. სახლის შენებლობა დაასრულეს 1928 წელს და ის დღემდე არქიტექტურის შედევრად მიიჩნევა. შტაინერი გარდაიცვალა 1925 წლის 30 მარტს რამდენიმეთვიანი მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ. დაკრძალულია გოეთეანუმის ბაღში. ==ლიტერატურა== *{{წიგნი | ავტორი= პაპუაშვილი ნ.| series=თეოსოფია და ანთროპოსოფია| სათაური=„რელიგიები საქართველოში“| გამომცემლობა=[[საქართველოს სახალხო დამცველი|სახალხო დამცველის ბიბლიოთეკა]] |ადგილი=თბილისი|წელი=2008| origyear=|ბმული=| isbn=978-9941-0-0902-0| edition=|გვერდები=415-417}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{ბრიტანიკა|Rudolf-Steiner}} {{DEFAULTSORT:შტაინერი, რუდოლფ}} [[კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1861]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1925]] [[კატეგორია:ავსტრიელი ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობების დამაარსებლები]] k4e7m30af0x4pzh5jlolakk5kmzlqi8 0 137050 5397883 5396975 2026-05-22T15:38:10Z ბაჩანა შენგელია 145428 /* */ 5397883 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = ნიკოლოზ რურუა | სურათი= Rurua.JPG | სურათის ზომა = 200px | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა = | თანამდებობა დაიკავა = [[30 ივნისი]], [[2010]] | თანამდებობა დატოვა = [[25 ოქტომბერი]], [[2012]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = [[მიხეილ სააკაშვილი]] | პრემიერ-მინისტრი = [[ნიკოლოზ გილაური]]<br/>[[ვანო მერაბიშვილი]] | წინამორბედი=თანამდებობა შეიქმნა | მემკვიდრე = [[გურამ ოდიშარია]] | დაბადების თარიღი = [[17 მარტი]], [[1968]] | დაბადების ადგილი= [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]] | გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2018|12|4|1968|3|17}} | გარდაცვალების ადგილი= [[თბილისი]], [[საქართველო]] | მოქალაქეობა = | ეროვნება = [[ქართველები|ქართველი]] | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = | შვილები= | განათლება = [[საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი|შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი]]<br>ატლანტის უნივერსიტეტი | პროფესია =[[იურისტი]], [[რეჟისორი]], [[მწერალი]], [[ჟურნალისტი]] | საქმიანობა =[[პოლიტიკოსი]], [[ოფიცერი|სამხედრო]], [[ესე|ესეისტი]], [[პუბლიცისტიკა|პუბლიცისტი]] | რელიგია = | ჯილდოები = {{ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი}} | პარტია = [[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა]] | ვებ-საიტი= [http://www.mcs.gov.ge/ www.mcs.gov.ge] | რიგი = [[ფაილი:Flag of Georgia.svg|left|25px]][[ფაილი:Greater coat of arms of Georgia.svg|right|25px]][[საქართველოს კულტურისა და სპორტის სამინისტრო|საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრი]] | რიგი2 =[[ფაილი:Flag of Georgia.svg|left|25px]][[ფაილი:Greater coat of arms of Georgia.svg|right|25px]][[საქართველოს კულტურისა და სპორტის სამინისტრო|საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრი]] | თანამდებობა დაიკავა2 =[[9 დეკემბერი]], [[2008]] | თანამდებობა დატოვა2=[[30 ივნისი]], [[2010]] | წინამორბედი2 =[[გრიგოლ ვაშაძე]] | მემკვიდრე2 =თანამდებობა გაუქმდა | პრეზიდენტი2=[[მიხეილ სააკაშვილი]] | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2=[[გრიგოლ მგალობლიშვილი]]<br/>[[ნიკოლოზ გილაური]] | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = | თანამდებობა დატოვა3 = | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= |სამეცნიერო ხარისხი=[[ფილოსოფიის დოქტორი|სამართლის დოქტორი]]|წოდება=[[უფროსი ლეიტენანტი]]}} '''ნიკოლოზ (ნიკა) რურუა''' (დ. [[17 მარტი]], [[1968]], [[თბილისი]], [[საქართველო]] — გ. [[4 დეკემბერი]], [[2018]], თბილისი<ref>[https://1tv.ge/news/nika-rurua-gardaicvala ნიკა რურუა გარდაიცვალა] 1tv.ge</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] იურისტი და [[პოლიტიკოსი]]. [[საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო|საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრი]] [[2008]] წლის [[9 დეკემბერი|9 დეკემბრიდან]] – [[2012]] წლის [[25 ოქტომბერი|25 ოქტომბრამდე]]. [[საქართველოს პარლამენტი]]ს ორგზის ([[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2004|2004]], [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2008|2008]]) წევრი. == ბიოგრაფია == სწავლობდა თბილისის მე-9 მუსიკალურ და 53-ე საშუალო [[სკოლა]]ში, რომლის 8 კლასის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის [[მელიტონ ბალანჩივაძე|მელიტონ ბალანჩივაძის]] სახელობის მე-2 მუსიკალურ სასწავლებელში. მისი დასრულების შემდეგ ჩააბარა თბილისის [[შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი|შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტში]] ტელე-სარეჟისორო ფაკულტეტზე. თეატრალურ ინსტიტუტში სტუდენტობის პარალელურად იღებდა მონაწილეობას [[მეოცე საუკუნის მეორე ნახევრის ქართული ეროვნული მოძრაობა|ეროვნული მოძრაობის]] მიერ წამოწყებულ საპროტესტო საქმიანობაში [[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოში კომუნისტური წყობილების]] შეცვლისა და საქართველოსათვის სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის მისაღწევად. საქართველოს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ როგორც მოხალისე იღებდა მონაწილეობას ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლაში, რისთვისაც დაჯილდოებულია [[ვახტანგ გორგასლის ორდენი|ვახტანგ გორგასლის მესამე ხარისხის ორდენით]]. იყო სამხედრო ორგანიზაცია [[მხედრიონი]]ს წევრი.<ref name=Drisc>Driscoll, Jesse Russell (2009), ''Exiting Anarchy: Militia Politics after the Post-Soviet Wars'', p. 71. Stanford University.</ref> 1997–2001 წლებში სწავლობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]], ქალაქ [[ატლანტა]]ში, [[ჯორჯიის შტატის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|ჯორჯიის შტატის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] სამართალმცოდნეობის სკოლაში. შეერთებულ შტატებში სტუდენტობის პერიოდში მუშაობდა [[ამერიკის სამოქალაქო თავისუფლებათა კავშირი]]ს (ACLU) პრაქტიკანტად. [[2001]] წელს მიენიჭა იურისპრუდენციის დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი (JD). 2001 წელს რურუა დაბრუნდა [[საქართველო]]ში და მუშაობას დაიწყო ევროგაერთიანების პროგრამა [[GEPLAC]]-ში (სამართლებრივი ანალიზისა და იურიდიული რჩევის ქართულ-ევროპული ცენტრი), სადაც ხელმძღვანელობდა საქართველოს სამეწარმეო სამართლის ნორმების ევროპულ სამეწარმეო სამართლის ნორმებთან ჰარმონიზაციის პროექტს. ამის პარალელურად, თანამოაზრეებთან ერთად აარსებს ყოველდღიურ გაზეთ [[24 საათი|24 საათს]] სადაც მუშაობას იწყებს როგორც სამართლებრივი მიმომხილველი და ამავე გაზეთის ყოველკვირეული დამატება „სამართლის“ რედაქტორი. [[2003]] წელს გამოუშვა ესსეებისა და სტატიების კრებული „თავისუფლების კანონი“. === პოლიტიკური კარიერა === [[2001]] წლიდან აქტიურად თანამშრომლობდა [[ზურაბ ჟვანია]]სა და [[მიხეილ სააკაშვილი|მიხეილ სააკაშვილთან]]. [[2003]] წლის [[ვარდების რევოლუცია|„ვარდების რევოლუციის“]] შემდეგ გახდა საქართველოს მეექვსე მოწვევის პარლამენტის წევრი [[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|„ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“]] საარჩევნო სიიდან. პარლამენტის წევრობისას იყო თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე და იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის წევრი, ასევე [[ნატოს საპარლამენტო ასამბლეა]]ში საქართველოს პარლამენტის დელეგაციის თავმჯდომარე. [[2004]]–[[2008]] წლებში იყო [[საქართველოს პარლამენტის მეექვსე მოწვევის დეპუტატები|საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის]] წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: "ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები ". [[2008]] წლის 7 აგვისტოდან 16 დეკემბრამდე — [[საქართველოს პარლამენტის მეშვიდე მოწვევის დეპუტატები|საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის]] წევრი პარტიული სიით , საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. იყო ავტორი იდეისა საქართველოს [[საბჭოთა ოკუპაციის მუზეუმი]]ს დაარსების თაობაზე, რისი რეალიზაციაც თანამოაზრეებთან ერთად შეძლო კიდეც [[2006]] წელს. ამავე წელს თანამოაზრეებთან ერთად უხელმძღვანელა საქართველოს ეროვნული გმირის [[ქაიხოსრო (ქაქუცა) ჩოლოყაშვილი]]ს სამშობლოში გადმოსვენების და [[მთაწმინდის პანთეონი|მთაწმინდის პანთეონში]] მისი დაკრძალვის პროცესს. [[2008]] [[წელი|წლის]] [[9 დეკემბერი|9 დეკემბერს]] ნიკოლოზ რურუა დაინიშნა [[საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო|საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრად]]. 2010 წლის 30 ივნისიდან [[სამინისტრო]]ს სახელი შეეცვალა და დაერქვა [[საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო]]. ნიკოლოზ რურუა [[საქართველოს პრეზიდენტი|საქართველოს პრეზიდენტ]] [[მიხეილ სააკაშვილი|მიხეილ სააკაშვილთან]] ერთად იყო [[ქალაქი|ქალაქ]] [[გორი|გორში]] [[იოსებ სტალინი]]ს ძეგლის აღების ინიციატორი. {{ფაქტი|[[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2016|2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე]] საარჩევნო ბლოკმა [[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|"ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ"]] წარადგინა მთაწმინდის მაჟორიტარობის კანდიდატად. რურუამ 26,92% (6273 ხმა) მიიღო, თუმცა 50% ბარიერი მთაწმინდის ვერცერთმა მაჟორიტარობის კანდიდატმა ვერ გადალახა, შესაბამისად არჩევნების მეორე ტური გაიმართა, სადაც რურუა ყოფილ საგარეო საქმეთა მინისტრს, დამოუკიდებელ კანდიდატს [[სალომე ზურაბიშვილი|სალომე ზურაბიშვილს]] დაუპირისპირდა, რომელსაც მმართველი პარტია [[ქართული ოცნება|"ქართული ოცნება"]] უჭერდა მხარს. რურუამ მეორე ტურში 32,42% (5449 ხმა) მიიღო და დამარცხდა.|16|04|2021}} == პირადი ცხოვრება და ჰობი == ნიკოლოზ რურუას ჰყავდა სამი შვილი, ელისაბედი, მარიამი და გიორგი. მისი ძმა, [[გიორგი რურუა]] ასევე პოლიტიკოსია. რურუა იყო ჯაზური მუსიკის კოლექციონერი და ქალაქ [[ბათუმი]]ს [[Black Sea Jazz Festival]]-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. გატაცებული იყო სპორტით, [[კალათბურთი]]თა და [[კრივი]]თ. გარდაიცვალა [[თბილისი|თბილისში]], 2018 წლის 4 დეკემბერს<ref>[http://liberali.ge/news/view/41692/nika-rurua-gardaitsvala?fbclid=IwAR3l0xXAOo8pDBQYnwVLEO5xN2Lld7MP35SiRqrRjwvlxL38St2NFvYIQIs ნიკა რურუა გარდაიცვალა]</ref>. == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Nika Rurua}} {{nplg ბიოგრაფია|00001275}} {{პარლამენტარის ბიოგრაფია|4619}} * [http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=143&info_id=539 მინისტრის თანამდებობაზე წარდგინება საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს გვერდზე] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{DEFAULTSORT:რურუა, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:ქართველი იურისტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1968]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 4 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2018]] [[კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრები]] [[კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:რურუები|ნიკოლოზ]] [[კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები]] iqkrty3elz415sknqhrbt4k1ycz3phs 0 154459 5397843 4667045 2026-05-22T14:26:53Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397843 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Golden Temple Elista.jpg|thumb|360px|right|ბურხან ბაღშინ ალთან სუმი]] '''ბუდა შაკიამუნის ოქროს სადგომი''' ([[ყალმუხური ენა|ყალმ.]]: Бурхн Багшин алтн сүм) — [[ბუდიზმი|ბუდისტური]] ტაძარი [[ყალმუხეთი]]ს რესპუბლიკის დედაქალაქ [[ელისტა]]ში, [[რუსეთის ფედერაცია]]. უდიდესი ბუდისტური ტაძარია [[ევროპა]]ში. აიგო [[2005]] წლის [[27 დეკემბერი|27 დეკემბერს]]. [[2004]] წლის ნოემბერში [[XIV დალაი ლამა]]მ ელისტის დატოვების წინ დალოცა მომავალი ტაძრის ადგილი და მისი სახელი დაარქვა [[2006]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]]. გახსნის ცერემონიას 5 000-მდე ადამიანი დაესწრო [[მოსკოვი]]ს, [[ვოლგოგრადი]]სა და [[სარატოვი]]ს [[ტიბეტური ბუდიზმი]]ს საზოგადოებების წარმომადგენლების ჩათვლით. ცერემონიაზე ყალმუხეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა [[კირსან ილიუმჟინოვი|კირსან ილიუმჟინოვმა]] ტაძარი მიუძღვნა [[ყალმუხები|ყალმუხებს]], რომლებიც [[1943]] წელს შეეწირნენ [[ციმბირი|ციმბირში]] ძალით გადასახლებას. == რესურსები ინტერნეტში == *[http://khurul.ru Бурхн Багшин алтн сүм]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} [[კატეგორია:ყალმუხეთი]] [[კატეგორია:ბუდისტური ტაძრები]] s0dzsraeanla54dwdaalulhs486yfnv 0 157537 5398311 5397399 2026-05-23T08:49:20Z M. 10110 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5398311 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:First Goetheanum.jpg|მინი|შტაინერის დიზაინით [[1920]] წელს შექმნილი პირველი [[გოეთეანუმი]], [[დორნახი]], [[შვეიცარია]].]] '''ანთროპოსოფია''' — სულიერი მოძღვრება, რომლის ცენტრში დგას [[ადამიანი]], დაფუძნებულია [[რუდოლფ შტაინერი]]ს მიერ<ref>Wehr, Gerhard (1992). Faivre, Antoine; Needleman, Jacob. eds. C. G. Jung and Christian Esotericism. Crossroads. გვ. 392. ISBN 0-8245-1444-0</ref>. ჩამოყალიბდა [[Tეოსოფია|თეოსოფიის]] ბაზაზე, როგორც მასთან დაპირისპირების შედეგი. ეს [[ფილოსოფია]] განიხილავს ობიექტური, გონებრივად აღსაქმელი სულიერი [[სამყარო]]ს არსებობას, რომლის პირდაპირი წვდომაც შესაძლებელია შინაგანი განვითარებით — უფრო სპეციფიკურად გრძნობადი განცდებისაგან დამოუკიდებელი აზროვნების ფორმის ცნობიერად გამომუშავებით<ref name="Essential">Robert McDermott, ''The Essential Steiner'', ISBN 0-06-065345-0, pp. 3–11, 392–5</ref>. სულიერი სამყაროს კვლევაში ანთროპოსოფია ისახავს ფიზიკური სამყაროს საბუნებისმეტყველო-მეცნიერული კვლევების დარი სიზუსტის და სიცხადის მიღწევას<ref name="Essential"/>. ანთროპოსოფიური საზოგადოების საერთაშორისო ცენტრი [[გოეთეანუმი]] მდებარეობს [[დორნახი|დორნახში]], [[შვეიცარია]]ში. მიმდევრები ჰყავს სხვადასხვა [[რელიგია]]სა და სოციალურ ფენაში. == ცნება == ტერმინი ანთროპოსოფია არის [[ბერძნული ენა|ბერძნული ენიდან]] — ανθρωποσοφία, ἄνθρωπος ნიშნავს ადამიანს, ხოლო σοφία — სიბრძნეს. ესაა სიბრძნე ადამიანის შესახებ. პირვველად ეს ტერმინი დასტურდება 1575 წლის ანონიმურ წიგნში. XIX საუკუნის დასაწყისში ეს სიტყვა გამოიყენა შვეიცარიელმა ექიმმა იგნაც ტროქსლერმა. შტაინერამდე ეს ტერმინი ასევე გამოყენებული აქვთ ოკულტისტ აგრიპა ფონ ნეთესჰაიმს, ალქიმიკოსს თომას ვოჰანს და ფილოსოფოსებს იმანუელ ჰერმან ფიხტესა და რობერტ ციმერმანს. შტაინერს თავისი სადოქტორო თეზისი სწორედ ფიხტეზე აქვს დაწერილი. იგი აგრეთვე ესწრებოდა ციმერმანის გაკვეთილებს ვენის უნივერსიტეტში<ref>Richard Webster, ''Encyclopedia of Angels'', "Anthroposophy", pp.16-17. ISBN 978-0-7387-1462-2.</ref><ref>[http://arikah.net/enzyklopadie/Anthroposophie#Wortgeschichte Etymology of ''anthroposophy''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723015624/http://arikah.net/enzyklopadie/Anthroposophie#Wortgeschichte |date=2011-07-23 }}; the term was also used in a [http://www.bodley.ox.ac.uk/cgi-bin/ilej/image1.pl?item=page&seq=1&size=1&id=nq.1863.5.9.3.71.x.373 discussion of Boehme] in ''[[Notes and Queries]]'', May 9, 1863, p. 373</ref>. შტაინერმა თავისი ფილოსოფიის ამ სიტყვით მოხსენიება თეოსოფიის შენაცვლებით ადრეულ [[1900-იანები|1900-იან წლებში]] დაიწყო. 1902 წელს მან წაიკითხა მოხსენება [[ბერლინი|ბერლინში]] ანთროპოსოფიის შესახებ და ეს ტერმინი გამოიყენა, როგორც მსოფლმხედველობათა ისტორია. სულის მეცნიერების დარგის მნიშვნელობით შტაინერმა ტერმინი ანთროპოსოფია პირველად გამოიყენა 1909 წელს და წარმოადგინა როგორც ხიდი თეოსოფიასა და [[ანთროპოლოგია]]ს შორის. მას შემდეგ, რაც თეოსოფიასთან კავშირი გაწყვიტა, თავისი მოძღვრების და მიმართულების აღსაწერად შტაინერმა დაიწყო ამ ტერმინის გამოყენება. == ისტორია == [[ფაილი:Steiner um 1905.jpg|მინი|რუდოლფ შტაინერი]] ანთროპოსოფიის ფუძემდებლის, რუდოლფ შტაინერის თავდაპირველი შრომების კულმინაცია იყო მისი „თავისუფლების ფილოსოფია“ (ასევე თარგმნილი როგორც „სულიერი მოღვაწეობის ფილოსოფია“ და „ინტუიციური აზროვნება როგორც სულიერი გზა“). აქ შტაინერმა განავითარა თავისუფალი ნების ცნება დაფუძნებული შინაგან განცდებზე, განსაკუთრებით მათზე რომელთაც ადგილი აქვთ დამოუკიდებელი აზროვნების შემოქმედებაში<ref name="Essential"/>. მეოცე საუკუნის დასაწყისისთვის შტაინერის ინტერესები სულ უფრო და უფრო შორს მიდიოდა სულიერ კვლევებში. მისმა კვლევებმა დაინტერესება ჰპოვა მათ რიგებშიც ვინც უკვე ორიენტირებულნი იყვნენ სხვადასხვა სულიერი იდეებისკენ; მათ შორის იყო თეოსოფიური საზოგადოება. თეოსოფია იმ დროს საკმაოდ პოპულარული იყო გერმანულ და ავსტრიულ ეზოთერულ წრეებში. შტაინერის იდეებს თეოსოფიურ საზოგადოებაში დადებითად შეხვდნენ, რამაც გამოიწვია მისი ინდივიდუალობის გამყარება და მანამდე არსებული ერთგვარი დუმილის დარღვევა რომელიც მისთვის დამახასიათებელი იყო ადრეულ წლებში<ref>[[Geoffrey Ahern]], ''[http://www.sun-at-midnight.com Sun at Midnight: the Rudolf Steiner Movement and Gnosis in the West, 2nd edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100117174448/http://www.sun-at-midnight.com/ |date=2010-01-17 }}'', 2009, James Clark and Co, ISBN 978-0-227-17293-3, pp. 16, 35-36</ref>. სწორედ აქ იპოვა მან არამარტო მისი ეზოთერული პარტნიორი და რიგით მეორე ცოლი, [[მერი ფონ სივერსი]] (ბერლინის თეოსოფიური შტაბბინის მფლობელი), არამად პასუხი მისსავე „ავტობიოგრაფიაში“ დასმულ კითხვაზე: „...როგორ ვიპოვო გზა რომ გამოვხატო ის რასაც მე შინაგანად პირდაპირ, ცხადლივ აღვიქვამ ჩემი თანამედროვეებისათვის გასაგები ცნებებით?“<ref>Rudolf Steiner ''An Autobiography'', p. 294</ref> შტაინერმა თავის თავზე იტვირთა ლიდერის როლი თეოსოფიური საზოგადოების სექტორზე გერმანიაში, გახდა რა მისი მდივანი [[1902]] წელს, მისი ლიდერობის დროს წევრთა რაოდენობა დრამატულად გაიზარდა, რამდენიმე პიროვნებიდან სამოცდაცხრა ლოჟამდე<ref name="ahern2edAnthSec">Of these, 55 Lodges – about 2,500 people – were to secede with Steiner to form his new Anthroposophical Society, at the end of 1912. Geoffrey Ahern, ''[http://www.sun-at-midnight.com Sun at Midnight: the Rudolf Steiner Movement and Gnosis in the West, 2nd edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100117174448/http://www.sun-at-midnight.com/ |date=2010-01-17 }}'', 2009, James Clark and Co, ISBN 978-0-227-17293-3, p. 43</ref>. [[1907]] წლისთვის ბზარი შტაინერსა და ძირითად თეოსოფიურ საზოგადოებას შორის აშკარა გახდა. საზოგადოება თუ ორიენტირებული იყო აღმოსავლურ და განსაკუთრებით ინდურ მიდგომაზე, შტაინერი ცდილობდა განევითარებინა გზა რომელიც მოიცავდა ქრისტიანობისა და მეცნიერების შერწყმას<ref name="Lachman">Gary Lachman, ''Rudolf Steiner'', New York:Tarcher/Penguin ISBN 978-1-58542-543-3</ref>. გახლეჩა მოხდა საბოლოოდ, როდესაც იმდროინდელი თეოსოფიური საზოგადოების პრეზიდენტმა, ანი ბეზანტმა, დაიწყო ჯიდუ კრიშნამურტის რეინკარნირებულ ქრისტედ გაცხადება. შტაინერი ამას სასტიკად უარყოფდა და ნებისმიერ შედარებას კრიშნამურტსა და ქრისტეს შორის აბსურდად მიიჩნევდა; მრავალი წლის შემდეგ კრიშნამურტიმ აგრეთვე უარყო ეს მტკიცება. შტაინერი გამოეყო თეოსოფიურ საზოგადოებას. მას მიჰყვა გერმანული სექტორის წევრების უმრავლესობა, ისევე როგორც სხვა ეროვნული სექტორების წევრებიც<ref name="ahern2edAnthSec"/><ref name="Lachman"/>. ამ დროისთვის შტაინერს, როგორც სულიერ მოძღვარს, საკმაო სახელი ჰქონდა მოხვეჭილი<ref>Ahern, Geoffrey. (1984): Sun at Midnight: the Rudolf Steiner movement and the Western esoteric tradition</ref>. ის ყვებოდა თავის პირდაპირ გამოცდილებებზე აკაშას ქრონიკებიდან, რომელიც მიიჩნევა ისტორიის, პრეისტორიის და სამყაროსა და კაცობრიობის მომავლის სულიერ ქრონიკებად. რიგ ნაშრომებში შტაინერმა აღწერა შინაგანი განვითარების გზა რომელიც მისი აზრით ნებისმიერს მისცემდა სულიერი გამოცდილების საშუალებას<ref>especially ''How to Know Higher Worlds'' and ''An Outline of Esoteric Science''</ref>. ჯანსაღი ხედვის განვითარების წინაპირობას ასევე წარმოადგენდა მკაცრი ეთიკური და შემეცნებითი თვით–დისციპლინა, კონცენტრაცია და მედიტაცია, აუცილებლობას წარმოადგენდა რომ პიროვნების მორალური განვითარება აღემატებულიყო მისი სულიერი უნარების განვითარებას.<ref name="Essential"/> [[1912]] წელს შეიქმნა ანთროპოსოფიური საზოგადოება. [[პირველი მსოფლიო ომი|I მსოფლიო ომის]] შემდეგ ანთროპოსოფიურმა მოძრაობამ ახალი მიმართულებები დაისახა. ჩამოყალიბდა პროექტები როგორიცაა სკოლები, ცენტრები განსაკუთრებული საჭიროებების მქონეთათვის, ორგანული ფერმები და სამედიცინო კლინიკები. [[1923]] წელს შტაინერმა დააარსა „სულიერი მეცნიერების სკოლა“, ამ სკოლის სულიერ საფუძვლად მან დაწერა მანტრული პოემა „დაარსების საფუძვლის მედიტაცია“ სადაც გამოხატა ადამიანის სამშვინველის ასპექტები გარე და სულიერ სამყაროებთან მიმართებით. ერთი წლის შემდეგ კი, [[1925]] წელს, შტაინერი გარდაიცვალა. [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომმა]] დროებით შეაფერხა ანთროპოსოფიული მოძრაობა ევროპის უმეტეს წილზე, რადგანაც ანთროპოსოფიული საზოგადოება და მისი შვილობილი მოძრაობები აღიკვეთნენ ნაციონალ–სოციალისტების მიერ<ref>Inge Hansen-Schaberg and Bruno Schonig (eds.), ''Waldorf-Pädogogik'', ISBN 3-8340-0042-6</ref>. ფაქტობრივი მონაცემებით, არც ერთი ანთროპოსოფი არასოდეს გამხდარა ნაციონალ–სოციალისტური პარტიის წევრი<ref>Helmut Zander, ''Anthroposophie in Deutschland'', ISBN 978-3-525-55452-4. P. 250</ref>. [[2007]] წლის მონაცემებით, ანთროპოსოფიული საზოგადოების ეროვნული ფილიალები დაარსებულ იქნა 50 ქვეყანაში და მთელი მსოფლიოს მასშტაბით 10,000მდე ინსტიტუტი აგრძელებდა მუშაობას ანთროპოსოფიის საფუძვლებზე<ref>{{Cite web |url=http://www.goetheanum.org/121.html?&L=1 |title=Goetheanum |accessdate=2011-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110930063201/http://www.goetheanum.org/121.html?&L=1 |archivedate=2011-09-30 }}</ref>. იმავე წელს ანთროპოსოფიულ საზოგადოებას ეწოდა ევროპული ისტორიის ყველაზე მნიშვნელოვანი ეზოთერული საზოგადოება.<ref>Tom Grote, [http://www.dradio.de/dkultur/sendungen/kulturinterview/655387/ "Kosmische Wirkkräfte"], German Radio interview 8 August 2007</ref>. == ანთროპოსოფია მოკლედ == === სულიერი ცოდნა და თავისუფლება === ანთროპოსოფიის მიმდევრები განიზრახავენ მეცნიერული სიცხადის გავლენის გაფართოებას ადამიანის მშვინვიერი ცხოვრების და სულიერი გამოცდილებების ფენომენზე. ეს მოითხოვს ობიექტური სულიერი აღქმისათვის ახალი უნარების განვითარებას, რომელიც შტაინერის მიხედვით შესაძლებელია კაცობრიობისთვის ამ ეტაპზე. შინაგანი განვითარების ამ პროცესის საფეხურებად მან ცნო ცნობიერად მიღწეული „იმაგინაცია“, „ინსპირაცია“ და „ინტუიცია“<ref name="Schneider">Peter Schneider, Einführung in die Waldorfpädogogik, ISBN 3-608-93006-X</ref>. შტაინერს სჯეროდა რომ ამ ფორმის სულიერი კვლევის შედეგები უნდა გამოხატულიყო იმგვარად რომ გაგებული ყოფილიყო იმავე საფუძვლებზე რაზეც საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების შედეგები: „აზროვნების ანთროპოსოფიული სკოლა განაპირობებს არა–გრძნობად, ან ე.წ. ზე–გრძნობად ცნობიერებას, რისი საშუალებითაც სულიერ მკვლევარს ამ სფეროების გამოცდილებები მოჰყავს იდეების, ცნებების და გამოხატულების ისეთ ფორმაში რომელსაც აღიქვამენ ისეთი ადამიანები რომელთაც ჯერ არა აქვთ განვითარებული უნარი სულიერი გამოცდილებებისა რომელიც აუცილებელია დამოუკიდებელი სულიერი კვლევისათვის“<ref name="Schneider20"/>. შტაინერი იმედოვნებდა ისეთი სულიერი მოძრაობის შექმნას რომელიც გაათავისუფლებდა ინდივიდუალს ნებისმიერი გარე ავტორიტეტისაგან: „ადამიანის აზროვნების ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემა მდგომარეობს შემდეგში: ადამიანის ბუნების ჩაწვდომა როგორც პიროვნებისა გამყარებული საკუთარ თავში“ <ref name="Schneider20">Peter Schneider, ''Einführung in die Waldorfpädogogik'', pp. 20-1; Schneider quotes here from Steiner's dissertation, ''Truth and Knowledge''</ref>. შტაინერის აზრით ადამიანის უნარი რაციონალური აზროვნებისა აძლევდა მას საშუალებას დამოუკიდებლად სულიერი კვლევისა და ავტორიტეტზე დამოკიდებულების საფრთხის აცილებისა<ref name="Schneider20"/>. შტაინერმა განასხვავა ანთროპოსოფიური მიდგომა როგორც კონვენციური მისტიციზმისაგან, რომელსაც მისი აზრით აკლდა ზუსტი ცოდნის სიცხადე, ასევე საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებისგან, რომელთაც ის მიიჩნევდა როგორც გარე სამყაროს კვლევით თვითნებურად შეზღუდულს. === ადამიანური ბუნების არსი === შტაინერი ადამიანის შემადგენლობაში განიხილავდა ფიზიკურ სხეულს, რომელსაც საერთო ბუნება აქვს არაორგანულ სამყაროსთან, სიცოცხლის სხეულს (ე.წ. ეთერულ სხეულს), რომელსაც ფლობს ყველა ცოცხალი არსება (მათ შორის მცენარეებიც), გრძნობელობის და ცნობიერების მატარებელ ასტრალურ სხეულს, აგრეთვე წარმოდგენილს ცხოველებში და ეგოს, რომელიც განამტკიცებს თვით–ცნობიერების უნარს და უნიკალურია ადამიანებისთვის. ანთროპოსოფია აღწერს ადამიანის ცნობიერების ხანგრძლივ განვითარებას შემდეგნაირად: ადამიანი ევოლუციის საწყის ეტაპებზე ფლობდა რეალობის ინტუიციურ აღქმას, რომელიც ასევე მოიცავდა სულიერი რეალობების ნათელხილვურ აღქმას. კაცობრიობა პროგრესულად ავითარებდა ინტელექტუალურ შესაძლებლობებს და შესაბამისად ელეოდა ინტუიციურ და ნათელხილვურ განცდებს, რომელნიც იქცნენ ატავისტურ გადმონაშთებად. ცნობიერების მზარდმა ინტელექტუალიზაციამ, რომელიც თავდაპირველად ევოლუციის პოზიტიურ მიმართულებას წარმოადგენდა, განაპირობა ჭარბი დამოკიდებულება აბსტრაქციაზე და კავშირის გაწყვეტა როგორც ბუნებრივ ასევე სულიერ რეალობებთან. ამრიგად ევოლუციაში წინ წაწევა საჭიროებს ახალ უნარებს რომლებიც გააერთიანებენ ინტელექტუალური აზროვნების სიცხადეს „იმაგინაციურთან“, და კიდევ უფრო შორს ცნობიერად მოპოვებულ „ინსპირაციულ“ და „ინტუიციურ“ ხედვასთან<ref name="RAMcD">Robert A. McDermott, "Rudolf Steiner and Anthroposophy", in Faivre and Needleman, ''Modern Esoteric Spirituality'', ISBN 0-8245-1444-0, p. 299–301; 288ff</ref>. ანთროპოსოფია საუბრობს ადამიანის სულის რეინკარნაციაზეც, რომ ადამიანი გადის არსებობის სხვადასხვა საფეხურებს, განიცდის რა ინკარნაციას [[დედამიწა]]ზე ფიზიკურ სხეულში, ცხოვრობს დედამიწაზე, ტოვებს სხეულს და შედის სულიერ სამყაროში, სანამ კვლავ დაბრუნდება დედამიწაზე ახალი სიცოცხლისათვის. ფიზიური სხეულის სიკვდილის შემდეგ ადამიანის სული აჯამებს განვლილ ცხოვრებას, აღიქვამს რა მის მოვლენებს მათი გადმოსახედიდან ვის მიმართაც იგი სიცოცხლეში ქმედებდა. ამ პროცესსა და შემდგომი სიცოცხლისათვის მომზადების ფაზამდე ხდება რთული ტრანსფორმაცია. ინდივიდუალის კარმული მდგომარეობა საბოლოოდ განსაზღვრავს მშობლების ვინაობას, ფიზიკურ სხეულს, მიდრეკილებებს და უნარებს რომლებიც უზრუნველყოფენ გამოწვევებს და შესაძლებლობებს შემდგომი განვითარებისთვის<ref name=RAMcD/>. შტაინერმა აღწერა ზოგიერთი წინაპირობა რომელიც განსაზღვრავს ადამიანის სხვადასხვა ცხოვრებებს შორის ურთიერთდამოკიდებულებას, ანუ [[კარმა|კარმას]]<ref>Rudolf Steiner, Theosophy, ISBN 0-85440-269-1</ref><ref>Rudolf Steiner, An Outline of Esoteric Science, ISBN 0-88010-409-0</ref>. === ქრისტე ლუციფერსა და არიმანს შორის === [[ლუციფერი]] და [[არიმანი]] ([[სატანა]]) ანთროპოსოფიაში წარმოდგენილნი არიან ორ პოლარულ, ძირითადად, ავი ზეგავლენის მქონე ფიგურებად სამყაროსა და ადამიანის განვითარებაში. [[რუდოლფ შტაინერი|შტაინერმა]] აღწერა მათი როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი ასპექტები. მან დაახასიათა [[ლუციფერი]] შემდეგნაირად: „თამაშობს ადამიანის ამპარტავნებაზე და სთავაზობს მას ღვთაებრიობის ილუზიას, მაგრამ ასევე აქეზებს კრეატიულობასა და სულიერებას; [[არიმანი]] როგორც ბნელი სული, რომელიც აცდუნებს ადამიანებს რომ „...უარყონ მათი კავშირი ღვთიურ სამყაროსთან და მთელი არსებით იცხოვრონ მატერიალურ პლანზე, მაგრამ ასევე ხელს უწყობს [[ინტელექტი|ინტელექტსა]] და [[ტექნოლოგია|ტექნოლოგიას]]. ორივე ფიგურა განაპირობებს ავისმომტან შედეგებს როდესაც მათი გავლენა უადგილო და ცალმხრივია, თუმცა ამავდროულად მათი ზეგავლენა აუცილებელია ადამიანის თავისუფლების არსებობისათვის<ref name="Essential"/><ref name="Willmann"/>.“ ანთროპოსოფიის მიხედვით, თითოეულ ადამიანს აკისრია ამ ზეგავლენებს შორის ბალანსის მოძებნა, რომელიც ხდება თვით [[იესო ქრისტე|ქრისტეს]] მეოხებითა და დახმარებით, იმყოფება რა ამ ორ სულიერ არსებას შორის და ჰარმონიაში მოჰყავს ორი უკიდურესობა<ref name="Willmann"/>. == გამოყენება == ანთროპოსოფიამ გამოყენება ჰპოვა შემდეგ სფეროებში: === ვალდორფის განათლება === ეს არის პედაგოგიური მოძრაობა 1000–ზე მეტი [[ვალდორფის განათლება|ვალდორფის]] სკოლით (ამ სახელის საფუძველია პირველი ასეთი სკოლა, დაარსებული [[შტუტგარტი|შტუტგარტში]] [[1919]] წ.) მსოფლიოს 60–მდე ქვეყანაში; მათი უმრავლესობა დამოუკიდებელი (კერძო) სკოლებია<ref>German Education Research Group, [http://www.waldorfschule.info/index.71.0.3.html "International Associations and Waldorf Schools in alphabetical order of country"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080916210620/http://www.waldorfschule.info/index.71.0.3.html |date=2008-09-16 }}</ref>. [[ვალდორფის განათლება|ვალდორფის]] სკოლები იღებენ სრულ ან ნაწილობრივ სამთავრობო დაფინანსებას ზოგიერთ ევროპულ ქვეყანაში, [[ავსტრალია]]სა და [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს ზოგიერთ ნაწილში. სკოლები მდებარეობენ მრავალფეროვან საზოგადოებასა და კულტურაში: [[სან-პაულუ]]ს ღარიბი [[ფაველა|ფაველებიდან]] დაწყებული [[ნიუ–იორკი]]ს მდიდრული გარეუბნებით დამთავრებული<ref name="White">White, Ralph, [http://www.lapismagazine.org/archives/L08/querido-interview.html Interview with Rene M. Querido] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061210182422/http://www.lapismagazine.org/archives/L08/querido-interview.html |date=2006-12-10 }} ''Lapis Magazine''</ref><ref name="White"/>; [[ინდოეთი|ინდოეთში]], [[ეგვიპტე|ეგვიპტეში]], [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებსა]] და [[მექსიკა]]ში. მიუხედავად იმისა რომ, თავიდან [[ვალდორფის განათლება|ვალდორფის სკოლები]] ძირითადად მასწავლებელებზე იყო დაფუძნებული, დღეს ისინი ფართოდ არიან გაზიარებული და მხარდაჭარელი აქტიური მშობლების ერთობით<ref name="Ullrich"/>. [[ვალდორფის განათლება]] არის ერთ–ერთი ყველაზე თვალსაჩინო პრაქტიკული გამოყენება ადამიანის არსის ანთროპოსოფიული ხედვისა და გაგების, რომელიც დახასიათებულ იქნა როგორც „ახალი განათლების საერთაშორისო მოძრაობის ლიდერი<ref name="Ullrich">Ullrich, Heiner, [http://www.ibe.unesco.org/publications/ThinkersPdf/steinere.pdf "Rudolf Steiner"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924041958/http://www.ibe.unesco.org/publications/ThinkersPdf/steinere.pdf |date=2015-09-24 }} "''Prospects: the quarterly review of comparative education'', UNESCO: International Bureau of education, vol XXIV, no. 3/4, 1994, pp. 8–9 2000</ref><ref>Lenart, Claudia M: [http://www.consciouschoice.com/2003/cc1606/steinerchicago1606.html "Steiner's Chicago Legacy Shines Brightly"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061018121557/http://www.consciouschoice.com/2003/cc1606/steinerchicago1606.html |date=2006-10-18 }}, ''Conscious Choice'' June 2003</ref>“. === ბიოდინამიური სოფლის მეურნეობა === [[ბიოდინამიური სოფლის მეურნეობა|ბიოდინამიურ სოფლის მეურნეობას]], ორგანულად მიწის დამუშავების პირველი მცდელობის ფორმას<ref>Claudia M. Lenart, [http://consciouschoice.com/2003/cc1606/steinerchicago1606.html "Steiner's Chicago Legacy Shines Brightly"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090304003205/http://www.consciouschoice.com/2003/cc1606/steinerchicago1606.html |date=2009-03-04 }}, ''Conscious Choice'', June 2003</ref>, დაედო სათავე [[1920]]–იან წლებში, როდესაც [[რუდოლფ შტაინერი|რუდოლფ შტაინერმა]] წაიკითხა ლექციების სერია, რომელიც იმ დროიდან მოყოლებული იბეჭდება როგორც „სოფლის მეურნეობა“. შტაინერი ითვლება თანამედროვე ორგანულად მიწის დამუშავების მოძრაობის ერთ–ერთ ფუძემდებლად<ref>Apples: Botany, Production and Uses By David Curtis Ferree, Ian J. Warrington, ISBN 0-85199-357-5, p. 553</ref><ref>David Kupfer, [http://www.wildnesswithin.com/kupfer.html "Trailblazers, Heroes & Pioneers: The Organic Farming Movement"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009183558/http://www.wildnesswithin.com/kupfer.html |date=2007-10-09 }}</ref>. === ანთროპოსოფიული მედიცინა === [[რუდოლფ შტაინერი|შტაინერს]] წაკითხული აქვს ლექციების სერიები ექიმებისა და სამედიცინო სტუდენტებისათვის. აქედან დაედო საფუძველი [[ალტერნატიული მედიცინა|ალტერნატიულ სამედიცინო]] მოძრაობას, რომელიც დღეს ასობით ექიმს მოიცავს, ძირითადად, [[ევროპა]]სა და [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკაში]] და გააჩნია საკუთარი კლინიკები, საავადმყოფოები, სამედიცინო სკოლები<ref name="Essential"/>. ყველაზე ფართოდ გამოყენებული მეთოდი წარმოადგენს [[ფითრა|ფითრის]] ექსტრაქტების გამოყენებას [[კიბო]]ს თერაპიაში<ref>{{Cite web |url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/cam/mistletoe |title=Study by the National Cancer Institute on mistletoe's use for treating cancer |accessdate=2011-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101221133732/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/cam/mistletoe |archivedate=2010-12-21 }}</ref>. === განათლება და მომსახურება განსაკუთრებულ საჭიროებების მქონეთათვის === [[1922]] წელს [[იტა ვეგმანი|იტა ვეგმანმა]] [[შვეიცარია]]ში დააფუძნა ანთროპოსოფიული ცენტრი ზონენჰოფი, განსაკუთრებული საჭიროებების მქონეთა განათლებისათვის. [[1940]] წელს [[კარლ კიონიგი|კარლ კიონიგმა]] დააარსა „[[კემპჰილის მოძრაობა]]“ [[შოტლანდია]]ში. ეს უკანასკნელი განსაკუთრებით გავრცელდა და განსაკუთრებული საჭიროებების მქონე ბავშვებისა და ზრდასრულებისათვის ამჟამად 100–ზე მეტი კემპჰილის საზოგადოება და სხვა ანთროპოსოფიული თავშესაფარი არსებობს მსოფლიოს 22–მდე ქვეყანაში<ref>{{Cite web |url=http://www.camphill.org/history.php |title=Camphill |accessdate=2011-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090111092133/http://www.camphill.org/history.php |archivedate=2009-01-11 }}</ref>. === არქიტექტურა === შტაინერს დაახლოებით 13–მდე შენობის დიზაინი ეკუთვნის, რომელთაგან ბევრი უნიკალური [[ორგანული არქიტექტურა|ორგანულ]]-[[ექსპრესიული არქიტექტურა|ექსპრესიული არქიტექტურის]] მნიშვნელოვანი ნიმუშია<ref>Sharp, Dennis, ''Rudolf Steiner and the Way to a New Style in Architecture'', Architectural Association Journal, June 1963</ref>. მათ შორის, უპირველეს ყოვლისა, აღსანიშნავია [[გოეთეანუმი]]ს ორი შენობისა [[დორნახი|დორნახში]], [[შვეიცარია]]ში. ანთროპოსოფი არქიტექტორების შემდგომი თაობების მიერ ათასობით სხვა შენობა იქნა აგებული<ref>Raab and Klingborg, ''Waldorfschule baut'', Verlag Freies Geistesleben, 2002.</ref>. [[File:INGHouse1.jpg|thumb|„აი–ენ–ჯი ჰაუსი“]] სია იმ არქიტექტორებისა, რომლებზეც ანთროპოსფიულმა სტილმა ძლიერი ზეგავლენა იქონია, მოიცავს [[იმრე მაკოვეცი|იმრე მაკოვეცს]] უნგრეთში, [[ჰანს შარუნი|ჰანს შარუნსა]] და [[იოახიმ ებლე]]ს გერმანიაში, [[ერიკ ასმუსენი|ერიკ ასმუსენს]] შვედეთში, [[კენჯი იმაი]]ს [[იაპონია]]ში, [[თომას რაუ]]ს, [[ანტონ ალბერტსი|ანტონ ალბერტსსა]] და [[მაქს ვან ჰუუტი|მაქს ვან ჰუუტს]] ჰოლანდიაში, [[კრისტოფერ დეი]]სა და [[კემპჰილის არქიტექტორები|კემპჰილის არქიტექტორებს]] [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], თომფსონს და როუზს ამერიკაში, [[დენის ბაუმენი|დენის ბაუმენს]] [[კანადა]]ში, და [[ვალტერ ბარლეი გრიფინი|ვალტერ ბარლეი გრიფინსა]] და [[გრეგორი ბერჯესი|გრეგორი ბერჯესს]] [[ავსტრალია]]ში<ref>Raab, Klingborg and Fånt, ''Eloquent Concrete, London: 1979.</ref><ref>Pearson, David, ''New Organic Architecture''. University of California Press, 2001, ISBN 978-1-85675-102-5</ref>. ერთ–ერთ ყველაზე ცნობილ თანამედროვე მაგალითს ანთროპოსოფიული არქიტექტურისა წარმოადგენს „აი–ენ–ჯი ჰაუსი“, „აი–ენ–ჯი ბანკის“ შენობა [[ამსტერდამი|ამსტერდამში]], რომელსაც რამდენიმე ჯილდო აქვს მოპოვებული თავისი ეკოლოგიური დიზაინისა და დამოუკიდებელი ეკოლოგიისადმი მიდგომის გამო, როგორც ავტონომიურ შენობასა და როგორც [[ეკოლოგიური არქიტექტურა|ეკოლოგიური არქიტექტურის]] მაგალითს<ref>http://www.urbika.com/firms/view/187-meyer-en-van-schooten {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100914052719/http://www.urbika.com/firms/view/187-meyer-en-van-schooten |date=2010-09-14 }} Urbika, retrieved 2010-12-08</ref>. === ევრითმია === შტაინერის მიერ ჩამოყალიბებულმა ევრითმიის ხელოვნებამ ადრევე გაითქვა სახელი<ref>Thomas Poplawski ''Eurythmy'', p. 67, Steiner Books, 1998 ISBN 978-0-88010-459-3</ref>. ევრითმია იღვწის ცეკვის სულიერი საფუძვლების განახლებისაკენ, სიტყვებისა და მუსიკის ხილულ მოძრაობებში გამოხატვის გზით. აქტიური სასცენო ჯგუფები და სასწავლო ცენტრები ამჟამად 12 ქვეყანაში მდებარეობს<ref>[http://www.eurythmie-info.de/Buehnen.htm Stage groups] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060514182142/http://www.eurythmie-info.de/Buehnen.htm |date=2006-05-14 }} and [http://www.eurythmie-info.de/Ausbild.htm Trainings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110505165104/http://www.eurythmie-info.de/Ausbild.htm |date=2011-05-05 }}</ref>. === სოციალური ფინანსები === მსოფლიოს გარშემო არსებობს რიგი ბანკები, კომპანიები, საქველმოქმედო ორგანიზაციები და სკოლები, დაკავებული ბიზნესის კოოპერატიული ფორმების განვითარებისთვის, რომლებიც სარგებლობენ შტაინერის იდეებით ეკონომიკური ასოციაციების შესახებ, ისახავენ რა მიზნად მსოფლიოს ეკონომიკაში ჰარმონიული და სოციალურად პასუხისმგებლური როლის მიღწევას<ref name="Essential"/>. პირველ ანთროპოსოფიულ ბანკს წარმოადგენდა “Gemeinschaftsbank für Leihen und Schenken” [[ბოხუმი|ბოხუმში]], [[გერმანია]]ში, დაარსებული [[1974]] წელს<ref>[http://www.gls.de/ Gemeinschaftsbank für Leihen und Schenken]</ref>. ინგლისურენოვან სამყაროში ანთროპოსოფიიდან აღმოჩენილი ბანკების მაგალითებია: [[ტრიოდოს ბანკი]], დაარსებული [[1980]] წელს და ამჟამად მოქმედი [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებსა]] და [[ესპანეთი|ესპანეთში]], ლა ნეფი [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] და “RSF Social Finance”<ref>{{Cite web |url=http://www.earthtimes.org/articles/show/news_press_release,132566.shtml |title=Earth Times |accessdate=2011-03-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140101160356/http://www.earthtimes.org/articles/show/news_press_release,132566.shtml |archivedate=2014-01-01 }}</ref> [[სან ფრანცისკო|სან ფრანცისკოში]]. == სოციალური მიზნები == [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, შტაინერი განსაკუთრებით აქტიური და ცნობადი იყო [[გერმანია]]ში, ნაწილობრივ იმიტომ, რომ ის ფართოდ კითხულობდა ლექციებს სოციალურ რეფორმებზე წინადადების წამოყენებით. შტაინერი [[ნაციონალიზმი]]ს მკაცრი კრიტიკოსი იყო, რომელსაც დრომოჭმულად მიიჩნევდა, მხარს კი უჭერდა სოციალური სოლიდარობის მიღწევას, ინდივიდუალური თავისუფლების გზით<ref name="Essential"/>. პეტიცია, რომელიც მოითხოვდა რადიკალურ ცვლილებებს გერმანულ კონსტიტუციაში და გამოხატავდა მის ძირითად სოციალურ იდეებს, ფართოდ იყო გავრცელებული. შტაინერის მთავარი წიგნი სოციალურ რეფორმაზე არის „სოციალური განახლებისკენ“<ref name="Essential"/>. ანთროპოსოფია ინარჩუნებს საზოგადოების რეფორმირების ხედვას, კულტურის, ადამიანის უფლებებისა და ეკონომიკის სფეროების დამოუკიდებლობის შენარჩუნებისა და განმტკიცების გზით. ის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს იდეალს საზოგადოების ამ სამ თითოეულ სფეროში<ref name="Essential"/>: # თავისუფლება კულტურულ ცხოვრებაში; # თანასწორუფლებიანობა კანონმდებლობის სფეროსა და სასამართლო სისტემაში; # სოლიდარობა [[ეკონომიკა|ეკონომიკურ სფეროში]]. == ეზოთერული გზა == === სულიერი განვითარების გზები === შტაინერის მიხედვით, არსებობს რეალური სულიერი სამყარო, საიდანაც მატერიალურმა თანდათან განიცადა კონდენსაცია და ევოლუცია. შტაინერი თვლიდა რომ სულიერი სამყაროს კვლევა სწორ გარემოებებში შესაძლებელია პირდაპირი განცდით, [[ეთიკა|ეთიკური]] და შემეცნებითი თვით-დისციპლინის მკაცრი ფორმების პრაქტიკის პირობებში. შტაინერმა მრავალი ისეთი სავარჯიშო აღწერა, რომელიც, მისი აზრით, ასეთი დისციპლინის განმტკიცებას ემსახურებოდა. მათი ყველაზე ვრცელი განხილვა მოცემულია წიგნში „როგორ შევიმეცნოთ ზენა სამყაროები“. ამ სავარჯიშოების მიზანია ცნობიერების უფრო მაღალი დონეების განვითარება [[მედიტაცია|მედიტაციისა]] და დაკვირვების გზით<ref name="Schneider"/>. {{ციტატა|ანთროპოსოფია არის ცოდნის გზა, რომელიც გზას უკვლევს სულიერ არსს ადამიანისა სამყაროს სულიერი არსისაკენ...ანთროპოსოფები არიან ისინი ვინც ადამიანის ბუნების არსისა და სამყაროს შესახებ გარკვეულ კითხვებზე პასუხებს ისეთივე სიცოცხლისათვის საჭირო აუცილებლობად განიცდიან და გრძნობენ როგორც შიმშილი და წყურვილი განიცდება<ref>Steiner, ''Anthroposophical Leading Thoughts'' (1924)</ref>.}} შტაინერი თვლიდა რომ მისი კვლევის წარმოდგენილი ანგარიშები მნიშვნელოვან დახმარებას გაუწევდა სხვებს სულიერი გამოცდილებების შეძენის დროს. იგი აცხადებდა რომ სულიერი სავარჯიშოების კომბინაცია (მაგ.: კონცენტრაცია საგანზე, როგორიცაა მცენარის თესლი), მორალური განვითარება (ფიქრების, გრძნობების და ნების კონტროლი შერწყმული თვისებებთან, როგორიცაა: გახსნილობა, შემწყნარებლობა და დამყოლობა) და სხვა სულიერი მკვლევარების მოხსენებების გაცნობა საუკეთესო შედეგებს მოუტანდა ინდივიდუალს სულიერ განვითარებაში წინსვლისთვის. ის განუწყვეტლივ უსვამდა ხაზს, რომ ნებისმიერი შინაგანი, სულიერი ვარჯიში ისე უნდა განხორციელებულიყო რომ არანაირი ზემოქმედება არ მოეხდინა ადამიანის ჩვეულებრივ ცხოვრებისეულ პასუხისმგებლობებზე<ref name="Schneider"/>. ანთროპოსოფიაში, შემოქმედებითი ექსპრესია განიხილება როგორც პოტენციურად ფასეული ხიდი სულიერ და მატერიალურ რეალობებს შორის<ref>Lindenberg, p. 97</ref>. === შინაგანი განვითარების საწინდრები და საფეხურები === {{ციტატა|ადამიანმა, რომელსაც სურს შინაგანი განვითარება, უპირველეს ყოვლისა, უნდა იღონოს ყველაფერი მანამდე არსებულ ზოგიერთ მისწრაფებაზე უარის სათქმელად. შემდეგ, ისინი ახალი მისწრაფებებით უნდა ჩაანაცვლოს, ღირსეული თვისებებისა და მახასიათებლების მუდმივად გონებაში შენარჩუნებითა და მათზე ფიქრით. ისინი ისე უნდა იყვნენ განბეჭდილნი ადამიანის არსში, რომ პიროვნებას შეეძლოს საკუთარი ნებით თავისი სამშვინველის შეცვლა. ეს უნდა მოხდეს ისე ობიექტურად, როგორც ქიმიური ნივთიერების გამოცდა შეიძლება ექსპერიმენტში. ადამიანს, რომელსაც არასოდეს უცდია საკუთარი სამშვინველის შეცვლა, არასოდეს გადაუწყვიტავს გამძლეობის, სიმტკიცისა და ლოგიკური აზროვნების განვითარება, ან გადაწყვეტილება მიუღია, მაგრამ შემდგომ თავი დაუნებებია, რადგან შედეგს ვერ მიაღწია ერთ კვირაში, ერთ თვეში, ერთი წელიწადში ან თუნდაც 10 წელიწადში, ვერასოდეს მივა შინაგან დასკვნამდე ამ რეალობების მიმართ<ref>[http://www.rsarchive.org/Lectures/InnDev_index.html The Inner Development of Man]</ref>.}} შტაინერის მიერ წამოყენებული სულიერი გზის საწინდრები მოიცავს სერიოზული შემეცნების დაწყების ნებას, ფაქტობრივი მტკიცებულების პატივისცემასა და პასუხისმგებლურ დამოკიდებულებას. ამ გზაზე პროგრესისათვის მთავარი კი შემდეგი თვისებების ჰარმონიული გამომუშავებაა<ref name="Willmann_path">[[Carlo Willmann]], ''Waldorfpädagogik'', ISBN 3-412-16700-2, pp. 10&#x2013;13</ref>: * კონტროლი საკუთარ აზროვნებაზე * კონტროლი საკუთარ ნებაზე * შინაგანი სიმშვიდე გრძნობელობაში * პოზიტიურობა * მიუკერძოებლობა შტაინერი აღიქვამს მედიტაციას როგორც კონცენტრაციას და აზროვნების ძალის გაუმჯობესებას. ცნობიერად რაიმე იდეაზე, გრძნობაზე ან განზრახვაზე ყურადღების გადატანით მედიტანტი მიზნად ისახავს ჯანსაღი აზროვნების მიღწევას. შტაინერის ხედვით, კონვენციური გრძნობად–მატერიალური ცოდნა მიიღწევა აღქმისა და ცნებების ურთიერთდაკავშირებით. ეზოთერული წვრთნის ანთროპოსოფიული გზა გამოკვეთს ზე–გრძნობადი ცოდნის სამ შემდგომ საფეხურს, რომელიც ინდივიდუალის სულიერი პროგრესის გზაზე არაა აუცილებელი მკაცრი რიგითობით გამოიხატოს<ref name="Willmann_path"/><ref name=Stein>Stein, W. J., ''Die moderne naturwissenschaftliche Vorstellungsart und die Weltanschauung Goethes, wie sie Rudolf Steiner vertritt'', reprinted in Meyer, Thomas, ''W.J. Stein / Rudolf Steiner'', pp. 267&ndash;75; 256&ndash;7.</ref>. * სიმბოლურ ნიმუშებზე, გამოსახულებებზე და პოემურ მანტრებზე კონცენტრაციით, მედიტანტი აღწევს ცნობიერად წარმართულ იმაგინაციებს და გრძნობადი ფენომენების საშუალებით აღიქვამს მშვინვიერ–სულიერი არსებების ბუნებას. * ამგვარი იმაგინაციური გამოსახულებების ზღვარის გადალახვით, მედიტანტი აცნობიერებს თავად მედიტაციური ქმედების არსს, რომელიც წინ უძღვის მშვინვიერ-სულიერი არსებების გამოხატულებების განცდას გრძნობადი ფენომენების ან ხასიათის ჩარევის გარეშე. შტაინერი ამას ინსპირაციას უწოდებს. * ნებელობის ძალების გაძლიერებით, ისეთი სავარჯიშოებით, როგორიცაა დღის მოვლენების მიმოხილვა ქრონოლოგიური შებრუნებით, მედიტანტს შეუძლია გრძნობადი განცდებისგან შინაგანი დამოუკიდებლობის შემდგომი საფეხურის მიღწევა, რომელიც წინ უძღვის პირდაპირ კავშირს და ერთიანობასაც კი სულიერ არსებებთან („ინტუიცია“) ინდივიდუალური ცნობიერების დაკარგვის გარეშე. === სულიერი სავარჯიშოები === შტაინერმა აღწერა რიგი სავარჯიშოებისა, რომელიც მისი რწმენით სულიერი განვითარების საწინდარი იყო. მრავალი სხვა დამტკიცდა სხვა ანთროპოსოფების მიერ. საყრდენ პრინციპს წარმოადგენს ის, რომ „სულიერი აღქმისაკენ გადადგმულ თითოეულ ნაბიჯს თან უნდა უძღოდეს სამი ნაბიჯი მორალურ განვითარებაში“. ანთროპოსოფიის მიხედვით, მორალური განვითარება ამჟღავნებს, თუ რა ხარისხით აქვს ადამიანს თავის შინაგან განვითარებაზე კონტროლი მოპოვებული და როგორ შეუძლია სხვა ადამიანებთან სულიერი თანაცხოვრება ჰარმონიაში. ის აჩვენებს რეალურ პროგრესს სულიერ განვითარებაში, რისი ნაყოფიც შეიცნობა სულიერ აღქმაში. ის ასევე გარანტიას იძლევა ყალბი აღქმების ან ილუზიების (რომელთაც შესაძლოა ადგილი ჰქონდეთ როგორც გარე, ისევე შინაგან სამყაროში) და ნამდვილი აღქმების გარჩევაში ან, უკეთ რომ ჩამოვაყალიბოთ, სუბიექტური ელემენტების ზეგავლენისა და ობიექტური რეალობის გარჩევაში<ref name="Schneider"/>. == ადგილი დასავლურ ფილოსოფიაში == შტაინერმა განავითარა [[გოეთე]]ს კონცეფცია იმაგინაციური ძალისა, რომელსაც შეუძლია გრძნობით აღქმული საგნის ფორმისა (მისი გარე გამოხატულების გამოსახულება) და მასზე არსებული წარმოდგენის (მისი შინაგან სტრუქტურის ან ბუნების გამოსახულება) სინთეზი. შტაინერმა ამ კონცეფციას დაამატა ის, რომ აზროვნების განვითარებაში შემდგომი საფეხურიც არსებობს, როდესაც მოაზროვნე საკუთარ აზროვნების პროცესს აკვირდება. „დაკვირვების ორგანო და დაკვირვებული აზროვნების პროცესი ამგვარად ერთი ხდება, ისე რომ მიღწეული მდგომარეობა ერთდროულად წარმოადგენს აღქმას აზროვნებით და აზროვნებას აღქმით.“<ref name="Schneider"/> ამგვარად, შტაინერის ხედვით, ჩვენ შეგვიძლია გადავლახოთ სუბიექტ-ობიექტის დანაწევრება შინაგანი ქმედებით, მიუხედავად იმისა, რომ ნებისმიერი ადამიანური განცდა სწორედ ამ დანაწევრებით იწყება. ამასთან დაკავშირებით, შტაინერი განიხილავს ნაბიჯს — გარე შთაბეჭდილებებით განპირობებული აზროვნებიდან გარე შეგრძნებებისაგან თავისუფალი აზროვნებისკენ. ის ახასიათებს ამგვარ აზრებს, როგორც მათემატიკურს ან ლოგიკურს. შტაინერი მიიჩნევდა, რომ ამგვარად მან წარმოადგინა თავისუფალი ნებელობის წყარო აზროვნებაში და განსაკუთრებით გარე შეგრძნებებისგან თავისუფალ აზროვნებაში<ref name="Schneider"/>. [[ეპისტემოლოგია|ეპისტემური]] საფუძვლის მქონე, შტაინერის ანთროპოსოფიული ნამუშევრები წარმოდგენილია „თავისუფლების ფილოსოფიაში“<ref>Ellen Pifer, "Saul Bellow Against the Grain", University of Pennsylvania Press, 1990; see also Steiner's doctoral thesis, ''Truth and Science''</ref>. ადრეულ შრომებში შტაინერი ცდილობდა გადაელახა [[რენე დეკარტი|დეკარტისეული]] იდეალიზმი და [[იმანუელ კანტი|კანტისეული]] სუბიექტივიზმი გოეთეს კონცეფციის განვითარებით ადამიანური არსის შესახებ, როგორც ბუნებრივ–ზებუნებრივი მთლიანობა — ბუნებრივი, როგორც კაცობრიობა ბუნების პროდუქტი და ზებუნებრივი, როგორც, ჩვენი, ადამიანების შემეცნებითი უნარი, რომლითაც შეგვიძლია ბუნების სფეროდან გაღწევა და ამ ძალების არეკვლა ფილოსოფიაში, ხელოვნებასა და მეცნიერებაში<ref name="Tarnas">Richard Tarnas, ''The Passion of the Western Mind'', ISBN 0-7126-7332-6</ref>. შტაინერი იყო ერთ–ერთი პირველი ევროპელი ფილოსოფოსი, რომელმაც გადალახა სუბიექტ–ობიექტის დანაწევრება დასავლურ აზროვნებაში<ref name="Tarnas"/>. მიუხედავად მისი ნაკლები ცნობადობისა ფილოსოფიის წრეებში, მისი ფილოსოფიური იდეები აიტაცა [[ოუენ ბარფილდი|ოუენ ბარფილდმა]] (ხოლო მისი გავლით გავლენა იქონია [[ინკლინგსი|ინკლინგსზე]], ქრისტიანი მწერლების [[ოქსფორდი|ოქსფორდულ]] ჯგუფზე, [[ტოლკინი|ჯონ ტოლკინის]] და [[კლაივ ლიუისი]]ს მონაწილეობით) და [[რიჩარდ ტარნასი|რიჩარდ ტარნასმა]]<ref>Doris T. Myers, "C.S. Lewis in Context." Kent State University Press, 1994</ref>. === მეცნიერებისა და სულის ერთიანობის შესაძლებლობა === შტაინერს სწამდა მეცნიერული აზროვნების სიცხადის გადატანისა სულიერ გამოცდილებებზე, რომელთა სამყოფელს იგი აღიქვამდა როგორც ობიექტურად არსებულ სულიერ სამყაროს<ref>Christoph Lindenberg, ''Rudolf Steiner'', Rowohlt 1992, ISBN 3-499-50500-2, pp. 77ff</ref>. შტაინერმა ცნო [[მათემატიკა]], რომელიც აღწევს სიზუსტეს თვით აზროვნებაში, ამგვარად შინაგან განცდებში და არა ემპირიულ დაკვირვებაში<ref>Albert Einstein, [http://www.tu-harburg.de/rzt/rzt/it/Geometry.html Geometry and Experience] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011124171015/http%3A//www.tu%2Dharburg.de/rzt/rzt/it/geometry.html |date=2001-11-24 }}</ref>, როგორც სულიერ გამოცდილებაში თავისი [[ეპისტემოლოგია|ეპისტემოლოგიის]] საფუძვლად<ref>Rudolf Steiner, ''Anthroposophy and Science'', lecture of March 16, 1921</ref>. == რელიგიასთან დამოკიდებულება == === ქრისტე როგორც დედამიწის ევოლუციის ცენტრი === შტაინერის ნაწერები, მიუხედავად იმისა, რომ პატივისცემას გამოხატავს ყველა რელიგიისა და კულტურული განვითარების მიმართ, აქცენტს აკეთებს დასავლურ ტრადიციაზე, როგორც თანამედროვე მოთხოვნილებების შესაბამისად განვითარებულზე<ref name="Lachman"/>. ის ახასიათებს ქრისტეს და მის მისიას დედამიწაზე, როგორც ინდივიდუალური ცნობიერების მომტანს, რითიც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ადამიანის განვითარებაში<ref name="Essential"/>. ამავდროულად: * ქრისტიანობა განვითარდა მანამდე არსებული რელიგიების საფუძველზე; * ქმნილება, რომელიც ვლინდება ქრისტიანობაში, ასევე ვლინდებოდა ქრისტიანობამდე არსებულ სხვა რელიგიებშიც, რომლებიც ჭეშმარიტი იყვნენ იმ დროსა და კულტურულ შინაარსში რომელშიც დაიბადნენ; * ქრისტიანობის ყველა ისტორიულმა ფორმამ უნდა განიცადოს საკმაო ტრანსფორმაცია, რომ შეესაბამოს კაცობრიობის მიმდინარე განვითარებას. {{ციტატა|სულიერ მეცნიერებას არ სურს ქრისტიანობის უზურპაცია. პირიქით, მას უნდა, გახდეს საშუალება ქრისტიანობის გასაგებად. ამგვარად გახდება ნათელი ჩვენთვის, რომ ქმნილება, რომელსაც ჩვენ ქრისტეს ვუწოდებთ, დედამიწის სიცოცხლის ცენტრია და რომ ქრისტიანობა არის საბოლოო და შეუცვლელი რელიგია დედამიწის მთელი მომავლისა. სულიერი მეცნიერება განსაკუთრებით კარგად გვაჩვენებს რომ პრე–ქრისტიანული რელიგიები ცალმხრივად განვითარდნენ და გაერთიანდნენ ქრისტიანულ რწმენაში. სულიერი მეცნიერება არ განიზრახავს ქრისტიანობის რაიმე სხვა რელიგიით ჩანაცვლებას, არამედ სურს ქრისტიანობის უფრო ღრმა და გულით შესმენილი გაგების ხელის შეწყობა<ref>Rudolf Steiner [http://wn.rsarchive.org/Lectures/AntChr_index.html "Anthroposophy and Christianity"]</ref>.}} ამგვარად, ანთროპოსოფია მიიჩნევს, რომ არსებობს ქმნილება, რომელსაც ერთიანობაში მოყავს პრე–ქრისტიანული რელიგიები ქრისტიანულთან და არ არის წარმოდგენილი არც ერთი ცალკეული რელიგიით. ეს ქმნილება, შტაინერის მიხედვით, არა მარტო სამოთხიდან დაცემის გამომსყიდველია, არამედ უნიკალური საყრდენი წერტილია დედამიწის ევოლუციური პროცესებისა და კაცობრიობის ისტორიის. === აზრთა სხვადასხვაობა ტრადიციულ ქრისტეანულ მოძღვრებასთან === შტაინერის ხედვა [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობისა]] გასხვავდება ტრადიციული ქრისტიანული მოძღვრებისაგან შემდეგ ასპექტებში და შეიცავს [[გნოსტიციზმი|გნოსტიკურ]] ელემენტებს: * ერთ–ერთი ძირითადი განსხვავებაა შტაინერის შეხედულებები [[კარმა]]სა და [[რეინკარნაცია]]ზე; * შტაინერმა განასხვავა სამი თანამედროვე ბილიკი ქრისტესთან მისაღწევად: ** სახარებების გულით შესმენა; შტაინერმა აღწერა ეს როგორც ისტორიულად გავრცელებული გზა, მაგრამ მომავალში როგორც უფრო ძალადაკარგული; ** სულიერი რეალობების შინაგანი გამოცდილება; ეს კი შტაინერმა დაახასიათა როგორც უფრო და უფრო მზარდი გზა სულიერი და რელიგიური მაძიებლებისათვის. ** ხელდასხმითი გამოცდილებები, ანუ ქრისტეს სიკვდილისა და აღდგომის უშუალო განცდა; შტაინერი მიიჩნევდა რომ ეს გზაც მომავალში მეტად მზარდი იქნებოდა. * შტაინერს ასევე სწამდა რომ არსებობდა ორი იესო, რომლებიც ქრისტეს ხორცშესხმაში იღებდნენ მონაწილეობას: ერთი ბავშვი იყო [[სოლომონ მეფე|სოლომონ მეფის]] შთამომავლობის ხაზიდან, როგორც აღწერილია [[მათეს სახარება]]ში, ხოლო მეორე სოლომონის ძმის, ნათანის ხაზიდან, როგორც აღწერილია [[ლუკას სახარება]]ში<ref name="Essential"/>; * მისი შეხედულება ქრისტეს [[მეორედ მოსვლა]]ზე ასევე განსხვავებულია: მისი აზრით, ეს არ იქნებოდა ფიზიკური მოვლენა, არამედ ქრისტე გამოცხადდებოდა არა–ფიზიკური ფორმით, ხილვადად სულიერი თვალისთვის და მისი აღქმა [[1933]] წლიდან მოყოლებული ადამიანების მზარდ რიცხვს შეეძლებოდა<ref>Rudolf Steiner, [http://wn.rsarchive.org/Lectures/ReapChrist/19100125p01.html "The Appearance of Christ in the Etheric World"]</ref>. === ქრისტიანული საზოგადოება === შტაინერს მისი ცხოვრების ბოლოს, თეოლოგი სტუდენტების ჯგუფმა (ძირითადად ლუთერანები, აგრეთვე კათოლიკები) მიაკითხა, ქრისტიანობის გამოცოცხლებაში დახმარებისთვის, განსაკუთრებით, „თანამედროვე მეცნიერებასა და სულიერ სამყაროს შორის არსებულ ფართო ბზარზე ხიდის გადებისთვის“<ref name="Essential"/>. მათ შესთავაზეს ცნობილ ლუთერან მღვდელს, ფრიდრიხ რიტელმეიერს, რომელიც უკვე მუშაობდა შტაინერის იდეებზე, რომ გაერთიანებულიყვნენ ერთი მიზნით. მათი ერთობლივი ღვაწლით შეიქმნა მოძრაობა, ცნობილი როგორც „ქრისტეანული საზოგადოება“. შტაინერმა მიუთითა, რომ მიუხედავად ამ მოძრაობის შექმნაში მისი შეტანილი წვლილისა, მას თავისი ანთროპოსოფიული მოძრაობისგან განცალკევებით განიხილავდა, რამეთუ სურდა ანთროპოსოფია დამოუკიდებელი ყოფილიყო ნებისმიერი რელიგიისაგან<ref name="Essential"/>. == ანთროპოსოფიის მიღება == === გამოჩენილი მხარდაჭერები === ანთროპოსოფიას დროის მანძილზე ჰყოლია ცნობილი მხარდაჭერები თავად მოძრაობის გარეთ. მათ შორის ყოფილა ბევრი მწერალი, მხატვარი და მუსიკოსი: [[სოლ ბელოუ]]<ref>Robert Fulford, "Bellow: the novelist as homespun philosopher", The National Post, October 23, 2000</ref>, [[ანდრეი ბელი]],<ref>{{Cite web |url=http://www.kirjasto.sci.fi/bely.htm |title=Books and Writers, ''Andrey Bely'' |accessdate=2011-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20020610132804/http://www.kirjasto.sci.fi/bely.htm |archivedate=2002-06-10 }}</ref><ref>J.D. Elsworth, ''Andrej Bely:A Critical Study of the Novels'', Cambridge:1983, cf. [http://links.jstor.org/sici?sici=0036-0341(198601)45%3A1%3C53%3AABACSO%3E2.0.CO%3B2-K]</ref>, [[იოზეფ ბოისი]]<ref>John F. Moffitt, "Occultism in Avant-Garde Art: The Case of Joseph Beuys", ''Art Journal'', Vol. 50, No. 1, (Spring, 1991), pp. 96&ndash;98</ref>, [[ოუენ ბარფილდი]], [[ვასილი კანდინსკი]] <ref>Peg Weiss, "Kandinsky and Old Russia: The Artist as Ethnographer and Shaman", ''The Slavic and East European Journal'', Vol. 41, No. 2 (Summer, 1997), pp. 371&ndash;373</ref><ref>[http://www.artsablaze.co.uk/News/kandinsky.htm Arts Ablaze, ''Kandinsky: The Path to Abstraction 1908&ndash;1922'']</ref>; ნობელის ლაურეატები [[სელმა ლაგერლოფი]]<ref>[http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1909/lagerlof-bio.html Nobel Foundation, ''Selma Lagerlöf'']</ref>, [[ალბერტ შვაიცერი]], [[ანდრეი ტარკოვსკი]]<ref>{{Cite web |url=http://www.acs.ucalgary.ca/~tstronds/nostalghia.com/TheTopics/Layla.html |title=Layla Alexander Garrett, Nostalghia, ''Andrey Tarkovsky-Enigma and Mystery'' |accessdate=2011-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090927213535/http://www.acs.ucalgary.ca/~tstronds/nostalghia.com/TheTopics/Layla.html |archivedate=2009-09-27 }}</ref>, [[ბრუნო ვოლტერი]]<ref>Bruno Walter, "Mein Weg zur Anthroposophie". In: ''Das Goetheanum'' 52 (1961), 418–2</ref> და ალტერნატიული ნობელის პრიზიორი [[იბრაჰიმ აბულეიში]]<ref>Ibrahim Abouleish, ''Sekem: A Sustainable Community in the Egyptian Desert'', ISBN 0863155324</ref>. === მეცნიერული საფუძვლები === მიუხედავად იმისა, რომ რუდოლფ შტაინერი ვენის ტექნიკურ უნივერსიტეტში საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს სწავლობდა, მან სადოქტორო ნაშრომი [[ეპისტემოლოგია]]ში დაიცვა და მისი შრომების ძალზე მცირე ნაწილი უკავშირდება პირდაპირ ემპირიულ მეცნიერებებს. მის მოწიფულ შრომებში, როდესაც ის ეხებოდა მეცნიერებას, ხშირად იყო წარმოდგენილი გოეთესებური მეცნიერება, როგორც თანამედროვე მატერიალისტური მეცნიერების ალტერნატივა<ref name=Hammer/>. მის პირველად ინტერესს წარმოადგენდა მეცნიერული მეთოდოლოგიის გამოყენება შინაგანი გამოცდილებების სფეროში და შტაინერმა უწოდა კიდეც ანთროპოსოფიას “Geisteswissenschaft” (პირ.: გონის მეცნიერება, კულტურული ან სულიერი მეცნიერება), ტერმინი, რომელიც ჩვეულებრივ გამოიყენება გერმანულში ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებებთან მიმართებით<ref>[http://www.philolex.de/geistwis.htm Philolex entry]</ref>. არის თუ არა ყოველივე ეს ანთროპოსოფიისათვის საკმარისი საფუძველი, რომ ჩაითვალოს სულიერ მეცნიერებად, დავის საგანი გამხდარა<ref name="Willmann">Carlo Willmann, ''Waldorfpädagogik: Theologische und religionspädagogische Befunde'', ISBN 3-412-16700-2, Chap. 1</ref><ref name=Hammer>Olav Hammer, ''Claiming Knowledge: Strategies of Epistemology from Theosophy to the New Age'', Brill 2004, pp. 243, 329, 204, 225&ndash;8</ref>. როგორც ფრედა ისტონმა ახსნა თავის ნაშრომში ვალდორფის სკოლების შესახებ, „აღიარებს თუ არა მავანი ანთროპოსოფიას მეცნიერებად, დამოკიდებულია, აღიარებს თუ არა იგი მეცნიერების შტაინერისეულ ინტერპრეტაციას, რომ ის ვრცელდება ადამიანის ცნობიერების შესაძლებლობებზე საკუთარი შინაგანი სულიერი სამყაროს აღსაქმელად<ref>Freda Easton, ''The Waldorf Impulse in Education'', Columbia University dissertation 1995</ref>.“ სვენ ოვ ჰანსონი დაობს ანთროპოსოფიის მეცნიერული საფუძვლების შესახებ, ამბობს რომ, მისი იდეები არ არის არც ემპირიულად წარმოქმნილი, არც აღდგენადი და არც ტესტირებადი<ref>Sven Ove Hansson, ''Is Anthroposophy Science?'', Professor, Philosophy Unit of the Swedish Royal Institute of Technology, in Conceptus XXV (1991), No. 64, pp. 37&ndash;49</ref>. კარლო ვილმანი მიუთითებს რომ, ანთროპოსოფიული მეთოდოლოგია არ გვთავაზობს შესაძლებლობას მისი უტყუარობის უარსაყოფად, გარდა სულიერი გამოძიებისა თავისივე საკუთარი პროცედურებით, აგრეთვე ინტერსუბიექტური მტკიცება ხდება შეუძლებელი საყოველთაოდ მიღებული მეცნიერული მეთოდებით; ამგვარად ის ვერ ერგება პოზიტივისტური მეცნიერების კრიტიკას. პიტერ შნაიდერი ამგვარ წინააღმდეგობებს უწოდებს უსაფუძვლოს, რადგან თუ არაგრძნობადი, არაფიზიკური სფერო არსებობს, მაშინ, შტაინერის მიხედვით, ნამდვილი, შეურეველი ფიქრის გამოცდილება სწორედ ამ სფეროს ეკუთვნის და, შესაბამისად, შეუძლებელი იქნებოდა ემპირიული საფუძვლის მქონე ზეგრძნობადი შინაარსის შესაძლებლობის გამორიცხვა<ref name="Schneider"/>. === რელიგიური ბუნება === როგორც მკაფიოდ სულიერი მოძრაობა, ანთროპოსოფია ხშირად მოუხსენებიათ რელიგიური ფილოსოფიად<ref>{{Cite web|title=anthroposophy definition - Dictionary - MSN Encarta|url=http://encarta.msn.com/dictionary_561500913/anthroposophy.html|work=|archiveurl=https://www.webcitation.org/5kyWUo6lQ?url=http://encarta.msn.com/dictionary_561500913/anthroposophy.html|archivedate=2009-11-02|deadurl=yes|accessdate=2011-06-21}}</ref>. [[2005]] წელს [[კალიფორნია|კალიფორნიის]] ფედერალურმა სასამართლომ დაადგინა, რომ ჯგუფი, რომელიც ამტკიცებდა ანთროპოსოფიის რელიგიურ ბუნებას, პრივილეგირებულს სახელმწიფოს მხრიდან, ვერ უზრუნველყო საკმარისი მტკიცებულებები. ეს საქმე გასაჩივრების სტადიაშია. [[2000]] წელს საფრანგეთის სასამართლომ დაადგინა, რომ სამთავრობო მინისტრის მოხსენიება ანთროპოსოფიისა, როგორც კულტი, იყო ცილისმწამებლური<ref>{{Cite web | title = Guyard Guilty of Defamation | publisher = Cesnur | date = 2000-03-23 | url = http://www.cesnur.org/testi/guyard_en.htm | accessdate = 2006-11-13}}</ref>. === რასობრივი განცხადებები === ანთროპოსოფიული იდეები, რასობრივ დებატებში, ერთი მხრივ, გაკრიტიკებული ყოფილა მათი ძლიერი პოზიციის გამო რასიზმის წინააღმდეგ: <blockquote>[[1930]]იანი წლების შუიდან მოყოლებული, ნაციონალურ-სოციალისტურმა იდეოლოგებმა შეუტიეს ანთროპოსოფიულ მსოფლმხედველობას, როგორც ნაცისტურ-რასისტული და ნაციონალისტური პრინციპების საწინააღმდეგოს. ანთროპოსოფია მიიჩნევდა „სისხლს, რასას და ნათესაობას“, როგორც პრიმიტიულ ინსტინქტებს, რომლებიც უნდა დაძლეულიყო<ref>Jakob Wilhelm Hauer, 7. Februar 1935. BAD R 4901&ndash;3285.</ref><ref>Report of the SD-Hauptamtes Berlin: "Anthroposophy”, May 1936, BAD Z/B I 904.</ref>.</blockquote> მეორე მხრივ, გაკრიტიკებული ყოფილა რასების საფეხურებრივი განლაგების გამო, რომელსაც მიაწერენ შტაინერის ფილოსოფიას: <blockquote>...რასასთან მიმართებით, ცნობიერების ევოლუციის გულუბრყვილო ვერსია, თეორია, რომელიც საფუძველს უქმნის როგორც ანთროპოსოფიას ასევე ვალდორფის განათლებას, ზოგჯერ აყენებს ერთ რასას მეორის ქვემოთ განვითარების სხვადასხვა განზომილებებში<ref name="McDermott">Ray McDermott et al.: [http://www.springerlink.com/content/5q9t836w350v8768/ ''Waldorf education in an inner-city public school''.]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} The Urban Review, Volume 28, Number 2 / June, 1996, pp. 119&ndash;140</ref>.</blockquote> ანთროპოსოფიულმა საზოგადოებამ ამერიკაში განაცხადა: {{ციტატა|ჩვენ მკაფიოდ უარვყოფთ ნებისმიერ რასობრივ თეორიას, რომელიც მიეწერება რუდოლფ შტაინერის ნაშრომებს. ანთროპოსოფიული საზოგადოება ამერიკაში არის ღია, საჯარო საზოგადოება და უარყოფს ნებისმიერ თეორიას, რომლის საფუძველზეც რომელიმე რასის უპირატესობა გამოხატულია მეორესთან მიმართებაში.<ref>The General Council of the Anthroposophical Society in America (1998) [https://web.archive.org/web/20080106140711/http://www.anthroposophy.org/Gov/StatementOnDiversity.php Position Statement on Diversity]</ref>.}} == იხილეთ აგრეთვე == *[[ჰერმეტიზმი]] *[[რუდოლფ შტაინერი]] ==ლიტერატურა== *{{წიგნი | ავტორი= პაპუაშვილი ნ.| series=თეოსოფია და ანთროპოსოფია| სათაური=„რელიგიები საქართველოში“| გამომცემლობა=[[საქართველოს სახალხო დამცველი|სახალხო დამცველის ბიბლიოთეკა]] |ადგილი=თბილისი|წელი=2008| origyear=|ბმული=| isbn=978-9941-0-0902-0| edition=|გვერდები=414-420}} ==რესურსები ინტერნეტში == {{ბრიტანიკა|anthroposophy}} ;ანთროპოსოფიული საზოგადოებები *[http://www.goetheanum.org/45.html?L=1 ძირითადი ანთროპოსოფიული საზოგადოება (გოეთეანუმი)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160812104906/http://www.goetheanum.org/45.html?L=1 |date=2016-08-12 }} *[http://www.anthroposophy.org/ ანთროპოსოფიული საზოგადოება ამერიკაში] *[http://www.anthroposophy.org.uk/ ანთროპოსოფიული საზოგადოება დიდ ბრიტანეთში] ;სხვადასხვა *[http://www.rsarchive.org/ რუდოლ შტაინერის არქივი] (შტაინერის ნაშრომები ინგლისურად ონლაინში) *[http://www.anthroposophieonline.net/ შტაინერის ნაშრომები გერმანულად] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419110750/http://www.anthroposophieonline.net/ |date=2009-04-19 }} == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:ფილოსოფიური სკოლები და ტრადიციები]] [[კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობები]] tkohfon2t65uv2l0wm8zw67b0riiowe 2 166816 5397922 5394610 2026-05-22T16:23:01Z Jaba1977 3604 5397922 wikitext text/x-wiki * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2006]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2007]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2008]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2009]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2010]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2014]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2015]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2016]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2017]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2018]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2019]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2020]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2021]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2022]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2023]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2024]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2025]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2026]] mg05pzbz8goeh5tzmjxnes29hm2yls3 0 169502 5398258 4898312 2026-05-23T04:53:55Z ნანა1962 171202 ფუნდამეტი//სამოქალქო//სამართლებერივ//და სხვ. 5398258 wikitext text/x-wiki '''გარიგება''' — ცალმხრივი, ორმხრივი ან მრავალმხრივი ნების გამოვლენა, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ<ref>საქართველოს სამოქალქო კოდექსის 50-ე მუხლი</ref>. გარიგების ცნება [[კერძო სამართალი|კერძო სამართლის]] უზოგადესი ცნებაა. ეს იმას ნიშნავს, რომ იგი გამოიყენება არა მხოლოდ [[სამოქალაქო სამართალი|სამოქალაქო სამართალში]], არამედ კერძო სამართლის სხვა დარგებშიც, მაგალითად, [[საკორპორაციო სამართალი|საკორპორაციო]] და [[საბანკო სამართალი|საბანკო სამართალში]]. ამიტომ გარიგებებთან დაკავშირებული ნორმები, რომლებიც [[სამოქალაქო კოდექსი|სამოქალაქო კოდექსის]] ზოგად ნაწილშია მოცემული, გამოიყენება ყველა სახის კერძო სამართლებრივი ურთიერთობების მიმართ, რომელთაც ნების გამოვლენა უდევთ საფუძვლად<ref name="სამას ცამეტი">ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 313</ref>. ნების გამოვლენა გარიგების განსაზღვრის ფუნდამენტია. სამოქალაქო სამართალი ამ ნების გამოვლენას უკავშირებს სამართლებრივ ურთიერთობათა უდიდეს უმრავლესობას. [[ადამიანი|ადამიანთა]] პირადი ცხოვრებით დაწყებული, ურთულესი ეკონომიკური ურთიერთობებით დამთავრებული, ყველგან ფიგურირებს ნების გამოვლენა, თუმცა ყოველი მათგანი როდი იწვევს სამართლებრივ შედეგს. რადგანაც ნების გამოვლენას [[სამართალი]] ასეთ დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს, იგი უნდა აკმაყოფილებდეს განსაზღვრულ პირობებს. ერთი მხრივ, დაცული უნდა იყოს მატერიალური, ხოლო მეორე მხრივ, კი ფორმალური წინაპირობები. პირველში იგულისხმება პირის გონებრივი შესაძლებლობა (ასაკი, ჯანმრთელობა), ხოლო მეორეში — ნების გამოხატვის სამართლებრივი ფორმა. ნების გამოვლენის მაგვარ თვისებას, რომ იგი ვარგისია სამართლებრივი ურთიერთობების წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისთვის, კანონი ნების გამოვლენის ნამდვილობას უწოდებს<ref name="სამას თორმეტი">ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 312</ref>. მართალია, გარიგების ძირითადი ბირთვი ნების გამოვლენაა, მაგრამ მხოლოდ ნების გამოვლენა არ წარმოშობს სამართლებრივ ურთიერთობებს. ნების გამოვლენის ნამდვილობა მრავალ გარემოებაზეა დამოკიდებული. როგორც წესი, ეს გარემოებები სამოქალაქო კოდექსით ან სხვა [[კანონი (ნორმატიული აქტო)|კანონებითაა]] განსაზღვრული და მათ გარიგებათა სამართლებრივ პირობებს უწოდებენ (condictiones iuris)<ref name="სამას ცამეტი" />. == წარმოშობა და განვითარება == ცნება „გარიგება“ და „ნების გამოვლენა“ პირველად [[XVIII საუკუნე|XVIII]] საუკუნეში წარმოიშვა. მართალია, [[რომის სამართალი]] იცნობდა გარიგების თითქმის ყველა ტიპს, რომელიც [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] სამოქალაქო სამართლის კოდიფიკაციებში აისახა, მაგრამ გარიგების ერთიანი ცნება მისთვის უცხო იყო. გარიგების ცნების ისტორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული სამოქალაქო სამართლის ე.წ. პანდექტური სისტემის წარმოშობასთან. პანდექტური სამართლის ერთ-ერთი დამსახურება იყო [[Corpus Iuris Civilis#დიგესტები|იუსტინიანეს დიგესტების]] ახლებური სისტემატიზაცია. ამ ახალმა სისტემამ კერძო სამართალს შეუქმნა ზოგადი ნაწილი და ცალკეული ინსტიტუტები, როგორიცაა [[სანივთო სამართალი]], [[ვალდებულებითი სამართალი]], [[საოჯახო სამართალი|საოჯახო]] და [[მემკვიდრეობითი სამართალი]]. სამოქალაქო სამართლის ახალი სისტემის განსაზღვრისას პანდექტური სამართლის ყველაზე დიდ მიღწევად მიიჩნევა ზოგადი ნაწილის შექმნა, რომლის ბირთვსაც წარმოადგენს მოძღვრება გარიგებებზე<ref>ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 307</ref>. „გარიგების“ ცნების წარმოშობა დაკავშირებულია გეტინგენის უნივერსიტეტის პროფესორის, გეორგ არნოლდ ჰაიზელის სახელთან. [[1807|1807 წელს]] გამოცემული შრომის პირველ წიგნში, რომელსაც „ზოგადი მოძღვრებები“ ეწოდება, მან სამოქალაქო სისტემის დახასიათებისას მოიხსენია „მოქმედებანი“, რომელიც ორ პარაგრაფად იყოფა: „ნების გამოვლენა“ და „განსაკუთრებით გარიგებანი“. ეს სისტემა აიტაცა [[XIX საუკუნე|XIX]] საუკუნის პანდექტურმა სამართალმა<ref name="სამას რვა">ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 308</ref>. „გარიგება“ [[გერმანული ენა|გერმანული]] წარმოშობის სიტყვაა. მას ორიგინალ ენაზე ეწოდება „სამართლებრივი საქმე“ — Rechtsgeschäft. იგი პირველად მოხსენიებული იყო [[1794|1794 წელს]] წიგნში „მთელი დღევანდელი ცივილური სამართლის სისტემა“<ref name="სამას რვა" />. მოძღვრება გარიგების შესახებ საკანონმდებლო განმტკიცებას პირველად პრუსიულ სამართალში პოულობს. [[1794|1794 წლის]] [[პრუსია|პრუსიული]] სამართლის წიგნი იყენებს ტერმინს არა „გარიგებას“, არამედ „ნების გამოვლენას“. მიუხედავად იმისა, რომ XIX საუკუნის დასაწყისში გარიგების ცნება ცნობილი იყო, მაგრამ პირველი კოდიფიკაციები — [[საფრანგეთი]]სა და [[ავსტრია|ავსტრიის]] სამოქალაქო კოდექსები მას არ იცნობენ<ref name="სამას რვა" />. გარიგების პირველი ლეგალური გვხვდება საქსონიის [[1863|1863 წლის]] სამოქალაქო კოდექსში. მართალია, [[1896|1896 წლის]] [[გერმანია|გერმანიის]] სამოქალაქო კოდექსი გარიგების ლეგალურ დეფინიციას არ იძლევა, მაგრამ ზოგადი ნაწილის ერთი თავი მთლიანად მას აქვს დათმობილი. არც ავსტრიის სამოქალაქო კოდექსი არ იცნობდა გარიგების ცნებას, მაგრამ [[1916|1916 წელს]] განხორციელებული ცვლილებების საფუძველზე მას დაემატა ახალი თავი სახელწოდებით „ხელშეკრულებებისა და ზოგადი გარიგებების შესახებ“. [[ანგლოამერიკული სამართალი|ანგლოამერიკულ სამართალში]] გარიგებების შესახებ დებულებები მოცემულია სამართალში „Law of Contract“. მნიშვნელოვანი იყო „ზოგადი ნაწილისა“ და „გარიგებების“ ადგილი და როლი [[რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკა|საბჭოთა რუსეთის]] [[1922|1922 წლის]] სამოქალაქო კოდექსში, რომლის გავლენით [[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ-მაც]] მიიღო სამოქალაქო კოდექსი<ref>ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 309-310</ref>. == გარიგების სახეები == === ცალმხრივი და მრავალმხრივი გარიგებები === ==== ცალმხრივი გარიგებები ==== ცალხმრივია გარიგება, რომელთა ნამდვილობისთვის საკმარისია ერთი პირის მიერ ნების გამოვლენა. იმის გამო, რომ ამ ტიპის გარიგებების დროს სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობა, შეცვლა ან შეწყვეტა დამოკიდებულია ერთი პირის მიერ ნების გამოვლენაზე, კანონი ხშირად განსაზღვრავს ამგვარ გარიგებებსა და მათი განხორციელების სამართლებრივ ჩარჩოებს. გამოყოფენ ცალმხრივი გარიგებების სამ ჯგუფს<ref name="სამას თექვსმეტი">ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 316</ref>: ''პირველ ჯგუფს'' განეკუთვნება ცალმხრივი გარიგებები, რომლებიც მხოლოდ მოქმედ, ე.ი. ნების გამომვლენ პირს ეხებიან. ამის მაგალითია საკუთრების შეძენა ხანდაზმულობით, მაგალითად, როდესაც პირი [[მოძრავი ნივთი|მოძრავ ნივთს]] უწყვეტად ფლობს ხუთი წლის განმავლობაში როგორც საკუთარს, მასზე მოიპოვებს საკუთრების უფლებას<ref name="სამას თექვსმეტი" />. ''მეორე ჯგუფს'' შეადგენენ გარიგებები, რომლებიც, მართალია, იურიდიულ ძალას იძენენ მხოლოდ ერთი პირის მიერ ნების გამოვლენის შედეგად, მაგრამ უფლებრივ, ქონებრივ ან სხვაგვარ უპირატესობას ანიჭებენ მესამე პირებს. ასეთი გარიგების კლასიკური მაგალითებია [[ანდერძი]] და მინდობილობის გაცემა. ორივე შემთხვევაში მესამე პირი — მემკვიდრე ან რწმუნებული იღებს უფლებრივ უპირატესობას, რომ მიიღოს სამკვიდრო ან განახორციელოს ესა თუ ის მოქმედება<ref name="სამას თექვსმეტი" />. ''მესამე ჯგუფს'' მიეკუთვნება გარიგებები, რომლის დროსაც გარიგება, მართალია, მესამე პირებს ეხება, მაგრამ შესაძლებელია მან სამართლებრივი ზიანი მოუტანოს მათ. ამიტომ ასეთი გარიგების განხორციელების უფლება პირს სპეციალურად კანონით ან წინასწარ დადებული [[ხელშეკრულება|ხელშეკრულებით]] მიენიჭება. ამგვარი ცალმხრივი გარიგების მაგალითია ხელშეკრულების ცალმხრივი შეწყვეტა. რადგან ასეთი ნების გამოვლენა ყოველთვის საზიანოდ ეხება მესამე პირთა ინტერესებს, კანონი დაწვრილებით განსაზღვრავს იმ შემთხვევებს, თუ როდის შეუძლიათ პირებს ასეთი მოქმედება<ref name="სამას თექვსმეტი" />. === ორმხრივი და მრავალმხრივი გარიგებები === ორმხრივია (მრავალმხრივი) გარიგება, რომლის ნამდვილობისთვის აუცილებელია სულ მცირე ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა<ref name="სამას ცხრამეტი">ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 319</ref>. ==== ხელშეკრულება ==== {{მთავარი|ხელშეკრულება}} ხელშეკრულება ორმხრივი (მრავალმხრივი) გარიგების კლასიკური ფორმაა, რომლის დასადებადაც აუცილებელია სულ მცირე ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. ამასთან, ნების გამოვლინებები ერთმანეთს უნდა ემთხვეოდეს. ამას კონსენსუსი ეწოდება. მის გარეშე ხელშეკრულება დადებულად არ ჩაითვლება<ref name="სამას ცხრამეტი" />. თავის მხრივ, ხელშეკრულება ცალმხრივად და ორმხრივად იყოფა. ცალმხრივია ხელშეკრულება, როდესაც მის მხარეებს მხოლოდ უფლებები ან მხოლოდ მოვალეობები აქვთ. მაგალითად, ჩუქების ხელშეკრულების დროს მჩუქებელს უფლება აქვს აჩუქოს, ხოლო დასაჩუქრებულს უფლება აქვს მიიღოს საჩუქარი. ორმხრივი ხელშეკრულების დროს მის მხარეებს აქვთ როგორც უფლებები, ისე მოვალეობები. ორმხრივი ხელშეკრულების მაგალითია [[ნასყიდობა]], რომლის დროსაც გამყიდველს უფლება აქვს, მიიღოს გაყიდული ქონების ფასი და, ამავე დროს, ვალდებულია გადასცეს ქონება მყიდველს, ხოლო მყიდველს უფლება აქვს, მიიღოს ქონება და, ამავე დროს, ვალდებულია, გადაიხადოს ქონების საფასური<ref name="სამას ოცი">ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 320</ref>. ==== გადაწყვეტილებები ==== მრავალმხრივი გარიგების მეტად გავრცელებული ფორმაა გადაწყვეტილებები, რომლებიც პირთა უმრავლესობის მიერ მიიღება. არსებითი, რაც მას ხელშეკრულებისგან განასხვავებს, ესაა კონსენსუსის არარსებობა. ხელშეკრულება იდება მხარეთა მიერ ნების გამოვლენის კონსენსუსის საფუძველზე, ხოლო გადაწყვეტილება — ხმათა უმრავლესობით<ref name="სამას ოცი" />. === კაუზალური და აბსტრაქტული გარიგებები === კაუზალურია გარიგება, რომლიდანაც გამომდინარეობს გარიგების მიზანი და რომელსაც აქვს კონკრეტული სამართლებრივი საფუძველი — causa ([[ლათინური ენა|ლათინური]]). გარიგების იმ უშუალო ტიპურ საფუძველს (მიზანს), რომელიც გადაცემის სამართლებრივ ხასიათს განსაზღვრავს, ეწოდება სამართლებრივი საფუძველი. კაუზალური გარიგებების განხილვისას ერთმანეთისგან უნდა განვასხვაოთ სამართლებრივი და არასამართლებრივი საფუძვლები. პირველი მათგანი გარიგების შინაარსს განსაზღვრავს, ხოლო მეორე გავლენას არ ახდენს გარიგებაზე<ref>ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 326</ref>. აბსტრაქტული გარიგების დროს, კაუზალურისგან განსხვავებით, სამართლებრივ საფუძველს მნიშვნელობა არ აქვს და გარიგების ნამდვილობა დამოუკიდებელია ამ სამართლებრივი საფუძვლის ნამდვილობისგან. მაგალითად, მინდობილობის გაცემა. მართალია, მინდობილობა გაიცემა რომელიმე ძირითად ურთიერთობასთან დაკავშირებით (ნასყიდობა, მომსახურება და სხვ.), მაგრამ თვით მინდობილობის გაცემა დამოუკიდებელია ამ ურთიერთობის ხასიათისგან<ref>ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 327</ref>. == გარიგების ფორმა == იმისთვის, რომ გარიგება ნამდვილად ჩაითვალოს, საჭიროა კანონით დადგენილი ფორმის დაცვა. თუ ასეთი ფორმა კანონით არ არის დაწესებული, მაშინ მხარეებს შეუძლიათ თვითონ განსაზღვრონ იგი<ref>საქართველოს სამოქალქო კოდექსის 68-ე მუხლის პირველი ნაწილი</ref>. გარიგება შეიძლება დაიდოს როგორც ზეპირად, ისე წერილობით. გარიგების წერილობითი ფორმის არსებობისას საკმარისია მონაწილე მხარეთა ხელმოწერა; კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ან მხარეთა შეთანხმებით, გარიგება ან გარიგების ხელმოწერების ნამდვილობა უნდა დაამოწმოს ნოტარიუსმა ან სხვა პირმა<ref>საქართველოს სამოქალქო კოდექსის 69-ე მუხლი</ref>. გარიგების იმ ფორმის მიმართ, რომლის არჩევა გარიგების მონაწილეებს თვითონ შეუძლიათ, კანონი რაიმე განსაკუთრებულ მოთხოვნებს არ ითვალისწინებს, თუმცა აუცილებელია, რომ ნება გამოხატული იყოს მისი მიმღებისთვის ხელმისაწვდომი ფორმით<ref>ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 348</ref>. თუ გარიგების ფორმა კანონით ან მხარეთა შეთანხმებით არის გათვალისწინებული, ამ ფორმის დაუცველად დადებული გარიგება ჩაითვლება ბათილად<ref name="სკ_59.1">საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლის პირველი ნაწილი</ref>. == ბათილი გარიგება == გარიგება მიიჩნევა ბათილად, თუ მას შედეგად არ მოჰყვება დასახული მიზანი იმის გამო, რომ მოქმედი სამართალი განხორციელებულ ქმედებას სამართლებრივად უვარგისად მიიჩნევს<ref>ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 381</ref>. ==== მართლსაწინააღმდეგო და ამორალური გარიგებები ==== ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს<ref>საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლი</ref>. ==== ძალაუფლების ბოროტად გამოყენება ==== გარიგება შეიძლება ბათილად ჩაითვალოს, თუ გარიგებით განსაზღვრულ შესრულებასა და ამ შესრულებისათვის გათვალისწინებულ ანაზღაურებას შორის აშკარა შეუსაბამობაა და გარიგება დაიდო მხოლოდ იმის წყალობით, რომ ხელშეკრულების ერთ-ერთმა მხარემ ბოროტად გამოიყენა თავისი საბაზრო ძალაუფლება ან ისარგებლა ხელშეკრულების მეორე მხარის მძიმე მდგომარეობით ან გამოუცდელობით (გულუბრყვილობით)<ref>საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 55-ე მუხლის პირველი ნაწილი</ref>. ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია ერთი მხარის მიერ მეორეზე გავლენის ბოროტად გამოყენებით, როცა მათი ურთიერთობა დაფუძნებულია განსაკუთრებულ ნდობაზე<ref>საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 55-ე მუხლის მე-2 ნაწილი</ref>. ==== მოჩვენებითი და თვალთმაქცური გარიგებები ==== ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება)<ref>საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის პირველი ნაწილი</ref>. თუ მოსაჩვენებლად დადებული გარიგებით მხარეებს სურთ სხვა გარიგების დაფარვა, მაშინ გამოიყენება დაფარული გარიგების მიმართ მოქმედი წესები (თვალთმაქცური გარიგება)<ref>საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის მე-2 ნაწილი</ref>. ==== ნების გამოვლენის არასერიოზულობა ==== ბათილია ნების გამოვლენა, რომელიც გაკეთებულია არასერიოზულად (ხუმრობით) იმ ვარაუდით, რომ არასერიოზულობა გამოცნობილი იქნებოდა<ref>საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 57-ე მუხლის პირველი ნაწილი</ref>. ნების მიმღებს უნდა აუნაზღაურდეს ის ზიანი,რომელიც წარმოიშვა იმის გამო, რომ იგი ენდობოდა ნების გამოვლენის სერიოზულობას, თუკი მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა არასერიოზულობის შესახებ<ref>საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 57-ე მუხლის მე-2 ნაწილი</ref>. ==== ქმედუუნარობა ან ფსიქიკური აშლილობა ==== ბათილია მცირეწლოვანის ან სასამართლოს მიერ ქმედუუნაროდ აღიარებული პირის ნების გამოვლენა. ბათილად შეიძლება ჩაითვალოს ნების გამოვლენა ცნობიერების დაკარგვის ან დროებითი ფსიქიკური მოშლილობის დროსაც. ბათილია ნების გამოვლენა სულით ავადმყოფის მიერ, როცა ეს არ შეესაბამება რეალური ვითარების სწორად აღქმას, თუნდაც ის არ იყოს სასამართლოს მიერ ქმედუუნაროდ აღიარებული<ref>საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 58-ე მუხლი</ref>. ==== ფორმის დაუცველობა ==== ბათილია კანონით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული აუცილებელი ფორმის დაუცველად დადებული გარიგება, ასევე ნებართვის გარეშე დადებული გარიგება, თუ ამ გარიგებისთვის საჭიროა ნებართვა<ref name="სკ_59.1"/>. === ბათილი გარიგების სახეები === იმის გამო, რომ გარიგების ბათილობის მიზეზი, მოსალოდნელი შედეგი და გამოსწორების შესაძლებლობა სხვადასხვაა, კანონი ერთმანეთისგან განასხვავებს ბათილობის სხვადასხვა ფორმებს<ref name="სამას ოთხმოცდაორი">ლ. ჭანტურია, შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში, თბ., 2000, გვ. 382</ref>. ==== უცილოდ ბათილი (არარა) გარიგება ==== ისეთ გარიგებებს, რომლებიც დადებისთანავე ბათილია და მონაწილეთა მიერ დასახულ სამართლებრივ შედეგებს არ წარმოშობს, კანონი უცილოდ ბათილ (არარა) გარიგებას უწოდებს. იგი ბათილი გარიგების ყველაზე მკაცრი და კატეგორიული ფორმაა. ამ გარიგებით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგი არ დადგება არც მისი მონაწილეების და არც მესამე პირთა მიმართ. ასეთი გარიგება დადებისთანავე ბათილია და მას ნამდვილად ვერ აქცევს ვერც გარიგების შემდგომი მოქმედება და ვერც სასამართლოს გადაწყვეტილება<ref name="სამას ოთხმოცდაორი" />. ==== ნაწილობრივად ბათილი გარიგება ==== ნაწილობრივად ბათილია გარიგება, რომელიც მთლიანობაში შეიძლება იყოს ნამდვილი, მაგრამ მისი ესა თუ ის ნაწილი სამართლებრივად უვარგისია<ref name="სამას ოთხმოცდაორი" />. ==== მერყევად ბათილი გარიგება ==== მერყევად ბათილია გარიგება, რომელიც, მართალია, დადების მომენტში ბათილია, მაგრამ მისი უფლებამოსილი პირის მიერ მოწონების შემთხვევაში ნამდვილად იქცევა<ref name="სამას ოთხმოცდაორი" />. მაგალითად, არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის აუცილებელი თანხმობის გარეშე დადებული ორმხრივი გარიგება (ხელშეკრულება) არის მერყევად ბათილი. თუ მისი დადების შემდეგ კანონიერი წარმომადგენელი მას მოიწონებს, იგი ნამდვილი გახდება<ref>საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლი</ref>. ==== საცილო გარიგება ==== თუ გარიგება დადების მომენტში ნამდვილია, მაგრამ შეცილების (ე.ი. მისი გაუქმების მოთხოვნის) შემდეგ ძალას კარგავს, ეწოდება საცილო გარიგება. მისი ნამდვილობა დამოკიდებულია იმაზე, გაასაჩივრებს (შეეცილება) თუ არა გარიგების მხარე ან უფლებამოსილი პირი ამ გარიგებას. თუ ეს მოხდა, მაშინ გარიგება დადების მომენტიდანვე ჩაითვლება ბათილად<ref name="სამას ოთხმოცდაორი" />. == პირობითი გარიგებები == პირობითად ითვლება გარიგება, როდესაც იგი დამოკიდებულია უცნობ და სამომავლო მოვლენაზე იმით, რომ ან გარიგების შესრულების გადადება ხდება მის დადგომამდე, ანდა გარიგების შეწყვეტა ამ მომენტის დადგომისთანავე<ref>საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 90-ე მუხლი</ref>. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ხელშეკრულება]] == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=5&t=14958 გარიგება], საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. == ლიტერატურა == * ლ. ჭანტურია, სამოქალაქო სამართლის ზოგადი ნაწილი * საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:სამოქალაქო სამართალი]] 40kza0d0c5o7uolu47ofs6tmraopkh4 0 193117 5398031 5375852 2026-05-22T17:59:10Z LukaBek 135660 5398031 wikitext text/x-wiki {{რჩეული}} {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = კვამე ნკრუმა | სურათი= Kwame_Nkrumah_Portrait,_The_National_Archives_UK.jpg | სურათის ზომა = 250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა = | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1909|09|21}} | დაბადების ადგილი= [[ნკროფული]], [[ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია)|ოქროს ნაპირი]] | გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1972|04|27|1909|09|21}} | გარდაცვალების ადგილი= [[ბუქარესტი]], [[რუმინეთი]] | მოქალაქეობა = | ეროვნება = | რეზიდენცია = | დაკრძალულია = | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = ფათია ნკრუმა | შვილები= 4 | ნათესავები = | განათლება = | პროფესია = | საქმიანობა = | რელიგია = [[კათოლიციზმი|კათოლიკე]] | ჯილდოები = [[ლენინური მშვიდობის პრემია]] | პარტია = [[კონვენტის სახალხო პარტია]] | საიტი= | რიგი = [[განა|განის]] 1-ლი [[განის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] | თანამდებობა დაიკავა = [[1 ივლისი]], [[1960]] | თანამდებობა დატოვა = [[24 თებერვალი]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი = | წინამორბედი = ''თანამდებობა დაარსდა'' | მემკვიდრე = [[ჯოზეფ ანკრა]] | რიგი2 = [[აფრიკის ერთობის ორგანიზაცია|აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის]] ხელმძღვანელი | თანამდებობა დაიკავა2 = [[21 ოქტომბერი]], [[1965]] | თანამდებობა დატოვა2= [[24 თებერვალი]], [[1966]] | წინამორბედი2 = [[გამალ აბდალ ნასერი]] | მემკვიდრე2 = [[ჯოზეფ ანკრა]] | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | რიგი3 = [[განის პრემიერ-მინისტრი]] | თანამდებობა დაიკავა3 = [[6 მარტი]], [[1957]] | თანამდებობა დატოვა3= [[1 ივლისი]], [[1960]] | წინამორბედი3 = ''თავად, როგორც [[ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია)|ოქროს ნაპირის]] პრემიერი'' | მემკვიდრე3 = ''თავად, როგორც განის პრეზიდენტი'' | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = [[ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია)|ოქროს ნაპირის]] პრემიერ-მინისტრი | თანამდებობა დაიკავა4 = [[21 მარტი]], [[1952]] | თანამდებობა დატოვა4 =[[6 მარტი]], [[1957]] | წინამორბედი4 = ''თანამდებობა დაარსდა'' | მემკვიდრე4 = ''თავად, როგორც განის პრემიერ-მინისტრი'' | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= }} '''ფრენსის ნვია კოფი კვამე ნკრუმა''' ({{lang-en|Francis Nwia Kofie Kwame Nkrumah}}; დ. [[21 სექტემბერი]], [[1909]], [[ნკროფული]], [[განა|ოქროს ნაპირი]] — გ. [[27 აპრილი]], [[1972]], [[ბუქარესტი]], [[რუმინეთი]]) — [[განა|განელი]] პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი, პოლიტიკის თეორეტიკოსი და რევოლუციონერი. [[ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია)|ოქროს ნაპირის]] პრემიერ-მინისტრი [[1952]]-[[1957]] წლებში,<ref>{{Citation|title=President Kennedy, Prime Minister Macmillan and the Gold Market, 1960–63|work=Governing Post-War Britain|date=11 April 2012 |publisher=Palgrave Macmillan|doi=10.1057/9780230361270_4 |isbn=978-0-230-36127-0 |last1=o'Hara |first1=Glen |pages=53–72 }}</ref> ხოლო შემდეგ [[განა|დამოუკიდებელი განის]] პირველი პრემიერ-მინისტრი (1957-1960) და დამოუკიდებელი განის პირველი [[განის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] (1960-1966). [[ფელდმარშალი]] (1965). [[1964]] წელს თავი გამოაცხადა [[მუდმივი პრეზიდენტი|მუდმივ პრეზიდენტად]]. [[პანაფრიკანიზმი]]ს გავლენიანი მხარდამჭერი, ნკრუმა იყო [[აფრიკის ერთობის ორგანიზაცია|„აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის“]] ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი და 1962 წელს [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] მიერ გაცემული „<nowiki/>[[ლენინური პრემია|ლენინური მშვიდობის პრემიის]]<nowiki/>“ ლაურეატი. საზღვარგარეთ გატარებული თორმეტი წლის შემდეგ, რომლის განმავლობაშიც იგი უმაღლეს განათლებას ეუფლებოდა, საკუთარ პოლიტიკურ ფილოსოფიას აყალიბებდა და სხვა დიასპორელ პანაფრიკანისტებთან ერთად ორგანიზაციულ საქმიანობას ეწეოდა, ნკრუმა ოქროს ნაპირზე დაბრუნდა, რათა დაეწყო თავისი პოლიტიკური კარიერა, როგორც ეროვნული დამოუკიდებლობის დამცველს.<ref>{{Citation|date=5 November 2013|work=The Political Philosophy of Confucianism|pages=258–273|publisher=Routledge|doi=10.4324/9781315018775| url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/mono/10.4324/9781315018775-12/political-progress-leonard-shihlien-hs%C3%BC|isbn=978-1-315-01877-5|title=Political Progress |last1=Hsü |first1=Leonard Shihlien |url-access=subscription}}</ref> მან ჩამოაყალიბა [[კონვენტის სახალხო პარტია]], რომელმაც რიგით ამომრჩეველზე ორიენტირებული უპრეცედენტო მიდგომით სწრაფ წარმატებას მიაღწია.<ref>{{Cite book|title=Proceedings of the convention at which the American federation of arts was formed|url=https://archive.org/details/proceedingso00amer|date=1909|publisher=B. S. Adams|doi=10.5479/sil.380651.39088006011662}}</ref> 1952 წელს პრემიერ-მინისტრი გახდა და ეს თანამდებობა შეინარჩუნა 1957 წლამდე, როდესაც განას ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების პროცესს უხელმძღვანელა, რაც იმ დროისთვის საჰარის სამხრეთით მდებარე აფრიკაში პირველი ასეთი შემთხვევა იყო. [[1960]] წელს განელებმა დაამტკიცეს ახალი კონსტიტუცია და ნკრუმა [[განის პრეზიდენტი|პრეზიდენტად]] აირჩიეს.<ref>{{Citation|date=15 November 2007|work=Kwame Nkrumah. Vision and Tragedy|pages=192–214|publisher=Sub-Saharan Publishers|doi=10.2307/j.ctvk3gm60.17|isbn=978-9988-647-81-0|title=Prime Minister 1957–60}}</ref> მისი მმართველობა ძირითადად [[სოციალიზმი|სოციალისტური]] და [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტური]] ხასიათის იყო. იგი აფინანსებდა ეროვნულ სამრეწველო და ენერგეტიკულ პროექტებს, ჩამოაყალიბა ძლიერი სახელმწიფო განათლების სისტემა და პოპულარიზაციას უწევდა პანაფრიკანისტურ კულტურას.<ref name="Stanek 2020">{{Cite book|last=Stanek|first=Łukasz|title=Architecture in global socialism: Eastern Europe, West Africa, and the Middle East in the Cold War|date=2020|isbn=978-0-691-19455-4|location=Princeton|oclc=1134854794 |publisher=Princeton University Press}}</ref> ნკრუმას პერიოდში [[განა]] წამყვან როლს ასრულებდა აფრიკის საერთაშორისო ურთიერთობებსა და პანაფრიკანისტურ მოძრაობაში კონტინენტის დეკოლონიზაციის პროცესში და მხარს უჭერდა მრავალ განმათავისუფლებელ ბრძოლას.<ref name="Nkrumah 1953">{{Cite book|last=Nkrumah|first=Kwame|url=https://brbl-dl.library.yale.edu/vufind/Author?author=Nkrumah,+Kwame,+1909-1972|title=[Letter: Kwamé Nkrumah to Richard Wright]|date=1953|access-date=26 May 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803062728/https://brbl-dl.library.yale.edu/vufind/Author?author=Nkrumah,+Kwame,+1909-1972|url-status=live}}</ref> მასზე განხორციელებული სავარაუდო მკვლელობის მცდელობისა და ქვეყანაში სულ უფრო დამძიმებული ეკონომიკური პირობების ფონზე,<ref name=":4" /> 1960-იან წლებში ნკრუმას მთავრობა სულ უფრო ავტორიტარული გახდა; მან დაიწყო პოლიტიკური ოპოზიციის რეპრესიები და ატარებდა არჩევნებს, რომლებიც არც თავისუფალი იყო და არც სამართლიანი.<ref>{{bulleted list| | {{Cite journal |last=Mazrui |first=Ali |date=1966 |title=Nkrumah: The Leninist Czar |url=https://archive.org/details/sim_transition_1966_6_26/page/8 |journal=Transition |issue=26 |pages=9–17 |doi=10.2307/2934320 |jstor=2934320 |issn=0041-1191}} | {{Cite journal |last=Kilson |first=Martin L. |date=1963 |title=Authoritarian and Single-Party Tendencies in African Politics |url=https://www.cambridge.org/core/journals/world-politics/article/abs/authoritarian-and-singleparty-tendencies-in-african-politics/C06E363B216E1DC2324E77AABDE4FE40 |journal=[[World Politics]] |language=en |volume=15 |issue=2 |pages=262–294 |doi=10.2307/2009376 |jstor=2009376 |s2cid=154624186 |issn=1086-3338 |access-date=19 February 2022 |archive-date=1 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201210711/https://www.cambridge.org/core/journals/world-politics/article/abs/authoritarian-and-singleparty-tendencies-in-african-politics/C06E363B216E1DC2324E77AABDE4FE40 |url-status=live |url-access=subscription}} | {{Cite journal |last=Bretton |first=Henry L. |date=1958 |title=Current Political Thought and Practice in Ghana* |url=https://www.cambridge.org/core/journals/american-political-science-review/article/abs/current-political-thought-and-practice-in-ghana/01D51435240B4DD2FFCDF67F554FA682 |journal=[[American Political Science Review]] |language=en |volume=52 |issue=1 |pages=46–63 |doi=10.2307/1953012 |jstor=1953012 |s2cid=145766298 |issn=1537-5943 |access-date=19 February 2022 |archive-date=1 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201201816/https://www.cambridge.org/core/journals/american-political-science-review/article/abs/current-political-thought-and-practice-in-ghana/01D51435240B4DD2FFCDF67F554FA682 |url-status=live|url-access=subscription}} | {{Cite news |last=Fischer |first=Hilke |date=2016 |title=Ghana's Kwame Nkrumah: visionary, authoritarian ruler and national hero |url=https://www.dw.com/en/ghanas-kwame-nkrumah-visionary-authoritarian-ruler-and-national-hero/a-19070359 |work=[[Deutsche Welle]] |language=en-GB |access-date=19 February 2022 |archive-date=1 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201182454/https://www.dw.com/en/ghanas-kwame-nkrumah-visionary-authoritarian-ruler-and-national-hero/a-19070359 |url-status=live}} | {{Cite news |date=3 May 1964 |title=Portrait of Nkrumah as Dictator |language=en-US |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1964/05/03/archives/portrait-of-nkrumah-as-dictator.html |access-date=19 February 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=1 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201205439/https://www.nytimes.com/1964/05/03/archives/portrait-of-nkrumah-as-dictator.html |url-status=live}} }}</ref> [[1964]] წელს, კონსტიტუციური ცვლილების შედეგად, განა ერთპარტიულ სახელმწიფოდ გამოცხადდა, ხოლო ნკრუმა — ქვეყნისა და პარტიის სამუდამო პრეზიდენტად.<ref>{{cite book |last=Zolberg |first=Aristide R. |chapter=VII. The Reluctant Nation |date=31 December 1964 |title=One-Party Government in the Ivory Coast |url=https://archive.org/details/onepartygovernme00zolb |pages=[https://archive.org/details/onepartygovernme00zolb/page/218 219]–249 |place=Princeton |publisher=[[Princeton University Press]] |doi=10.1515/9781400876563-012 |isbn=978-1-4008-7656-3}}</ref> მან ხელი შეუწყო პიროვნების კულტის ჩამოყალიბებას. [[1966]] წელს ნკრუმა „ეროვნული განთავისუფლების საბჭოს“ მიერ მოწყობილი სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად გადააყენეს. მისი დამხობის პროცესში [[ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტო|ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველო]]ს (CIA) მონაწილეობის შესახებ არსებული ბრალდებები არასოდეს დადასტურებულა. ნკრუმამ ცხოვრების დარჩენილი ნაწილი [[გვინეა]]ში გაატარა, სადაც იგი საპატიო თანაპრეზიდენტად გამოაცხადეს. [[1999]] წელს [[BBC]]-ის გამოკითხვით იგი ათასწლეულის აფრიკელად დასახელდა.<ref name="Kwame Nkrumah's Vision of Africa">[https://www.bbc.co.uk/worldservice/people/highlights/000914_nkrumah.shtml "Kwame Nkrumah's Vision of Africa"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130725113031/http://www.bbc.co.uk/worldservice/people/highlights/000914_nkrumah.shtml |date=25 July 2013 }}, [[BBC World Service]], 14 September 2000.</ref> ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== ===ოქროს ნაპირი=== კვამე ნკრუმა დაიბადა 1909 წლის 21 სექტემბერს<ref name=":2">{{Cite web |title=Kwame Nkrumah: Non-Violence of Mahatma Gandhi in Ghana |url=https://www.mkgandhi.org/articles/nonviolence-of-Mahatma-Gandhi-in-Ghana.html |website=www.mkgandhi.org |access-date=26 May 2020 |archive-date=3 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803020635/https://www.mkgandhi.org/articles/nonviolence-of-Mahatma-Gandhi-in-Ghana.html|url-status=live}}</ref><ref name="LSE">{{Cite web |url=https://blogs.lse.ac.uk/lsehistory/2018/10/10/kwame-nkrumah-lse/ |title=Dr Kwame Nkrumah's History & LSE Application Form. |publisher=[[London School of Economics]] |date=10 October 2018 |access-date=22 November 2019 |archive-date=22 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191122230822/https://blogs.lse.ac.uk/lsehistory/2018/10/10/kwame-nkrumah-lse/ |url-status=live}}</ref> [[ნკროფული|ნკროფულში]], აღმოსავლეთ ნზემაში (ამჟამინდელი [[ელემბელეს რაიონი|ელემბელე]]), [[ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია)|ოქროს ნაპირზე]] (ამჟამინდელი [[განა]]).<ref name="nytimes.com">{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/1964/01/03/archives/man-in-the-news-an-african-enigma-kwame-nkrumah.html |title=Man in the News; An African Enigma; Kwame Nkrumah |newspaper=[[The New York Times]] |date=3 January 1964 |access-date=19 February 2020 |archive-date=1 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181101020947/https://www.nytimes.com/1964/01/03/archives/man-in-the-news-an-african-enigma-kwame-nkrumah.html |url-status=live}}</ref><ref name="Kwame Nkrumah's Politico-cultural Thought and Policies: An African-centered Paradigm for the Second Phase of the African Revolution">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=OcTC2eDx5ZsC&pg=PA1 |title=Kwame Nkrumah's Politico-cultural Thought and Policies: An African-centered Paradigm for the Second Phase of the African Revolution |last=Botwe-Asamoah |first=Kwame |date=2005 |publisher=[[Psychology Press]] |isbn=978-0-415-94833-3 |page=1 |access-date=12 February 2020 |archive-date=18 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418090708/https://books.google.com/books?id=OcTC2eDx5ZsC&pg=PA1 |url-status=live}}</ref> ნკროფული იყო პატარა სოფელი ნზემას მხარეში,<ref>{{cite book |last1=Berry |first1=LaVerle Bennette |last2=Library of Congress |first2=Federal Research Division |title=Ghana: a country study |date=1995 |publisher=Federal Research Division, Library of Congress |location=Washington DC |isbn=0844408352 |page=[https://archive.org/details/ghanacountrystud00berr/page/27 27] |url=https://archive.org/details/ghanacountrystud00berr/page/27 |access-date=21 January 2018}}</ref> ოქროს ნაპირის სამხრეთ-დასავლეთით, საფრანგეთის კოლონიის, [[სპილოს ძვლის ნაპირი]]ს საზღვართან ახლოს. მამამისი ოჯახთან ერთად არ ცხოვრობდა, მუშაობდა ჰაფ-ასინიში, სადაც სიკვდილამდე ეწეოდა საოქრომჭედლო საქმიანობას.<ref>{{Cite web |title=Ghana: The Autobiography of Kwame Nkrumah {{!}} University of Education, Winneba |url=https://www.uew.edu.gh/lib-fetured/ghana-autobiography-kwame-nkrumah |access-date=29 September 2023 |website=www.uew.edu.gh |archive-date=5 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205164542/https://www.uew.edu.gh/lib-fetured/ghana-autobiography-kwame-nkrumah |url-status=dead}}</ref> კვამე ნკრუმას ზრდიდნენ დედა და დიდი ოჯახი, რომლებიც ტრადიციულად ერთად ცხოვრობდნენ და ხშირად სტუმრობდნენ უფრო შორეული ნათესავებიც.<ref>{{Citation |title=Athelstan 'Half King' and his Family |work=The Danelaw |year=1992 |publisher=Bloomsbury Academic |doi=10.5040/9781472598837.ch-021 |isbn=978-1-4725-9883-7}}</ref> მან უდარდელი ბავშვობა გაატარა სოფელში, ტყეებსა და ახლომდებარე ზღვის სანაპიროზე. [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] სტუდენტობის წლებში იგი ცნობილი იყო როგორც ფრენსის ნვია კოფი ნკრუმა.<ref>{{Citation |title=Annan, Kofi Atta, (born 1938), President, Kofi Annan Foundation, since 2007; Secretary-General, United Nations, 1997–2006 |date=1 December 2007 |work=Who's Who |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/ww/9780199540884.013.u5557}}</ref> მოგვიანებით, [[1945]] წელს, [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]] ყოფნისას მან სახელი შეიცვალა და დაირქვა კვამე ნკრუმა, რადგან უპირატესობას სახელ „კვამეს“ ანიჭებდა.<ref>{{Cite news |last=Yakubu |first=Mutala |date=21 September 2019 |title=Kwame Nkrumah Memorial Day: Dr Kwame Nkrumah 'A son of the soil' |work=Prime New Ghana |url=https://www.primenewsghana.com/politics/kwame-nkrumah-memorial-day-dr-kwame-nkrumah-a-son-of-the-soil.html |access-date=26 May 2020 |archive-date=24 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190924034747/https://www.primenewsghana.com/politics/kwame-nkrumah-memorial-day-dr-kwame-nkrumah-a-son-of-the-soil.html |url-status=live}}</ref><ref name="Graphic Online Article" /> ებენეზერ ობირი ადოს მიხედვით, რომელიც პრეზიდენტის ბიოგრაფი იყო, გვარი „ნკრუმა“ ტრადიციულად მეცხრე შვილს ერქმევა, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ კვამეს, სავარაუდოდ, სწორედ ეს ადგილი ეკავა მამამისის სახლში, რომელსაც რამდენიმე ცოლი ჰყავდა.<ref>{{Cite web |title=Kwame Nkrumah|url=http://www.tvafrique.com/kwame-nkrumah/ |last=Service|first=Support |website=TV Afrique |language=en-US |access-date=26 May 2020 |archive-date=18 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201018205429/http://www.tvafrique.com/kwame-nkrumah/ |url-status=dead}}</ref> მამამისი, ოპანიინ კოფი ნვიანა ნგოლომა, ნკროფულიდან იყო და აკანის ტომის ასონას კლანს ეკუთვნოდა.<ref>{{Cite web |date=21 September 2021 |title=Details of Opanyin Kofi Nwiana Ngolomah, father of Dr. Kwame Nkrumah |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Details-of-Opanyin-Kofi-Nwiana-Ngolomah-father-of-Dr-Kwame-Nkrumah-1362364 |access-date=29 September 2023 |website=GhanaWeb |language=en |archive-date=21 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231021024909/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Details-of-Opanyin-Kofi-Nwiana-Ngolomah-father-of-Dr-Kwame-Nkrumah-1362364 |url-status=dead }}</ref> წყაროები მიუთითებენ, რომ ნგოლომა ტარკვა-ნსუაემში ცხოვრობდა და საოქრომჭედლო ბიზნესით იყო დაკავებული.<ref name="Peace FM Article">{{cite web |url=http://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/200909/27258.php |title=From Ngolomah To Nkrumah |date=21 September 2009 |publisher=Peace FM |access-date=20 August 2017 |archive-date=20 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170820160658/http://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/200909/27258.php |url-status=live}}</ref> ნგოლომას პატივს სცემდნენ ბრძნული რჩევების გამო ისინი, ვინც მას ტრადიციულ საკითხებსა და ოჯახურ საქმეებზე მიმართავდნენ. იგი [[1927]] წელს გარდაიცვალა.<ref name="Nkrumah's Family">{{cite web|url=http://nkrumahinfobank.org/article.php?id=100&c=11|title=Nkrumah's Family|publisher=Osagyefo Dr. Kwame Nkrumah Infobank|access-date=27 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170817034351/http://www.nkrumahinfobank.org/article.php?id=100&c=11|archive-date=17 August 2017|url-status=dead}}</ref><ref name="Kwame Nkrumah's Politico-cultural Thought and Policies: An African-centered Paradigm for the Second Phase of the African Revolution" /> კვამე დედამისის ერთადერთი შვილი იყო. დედამ იგი ჰაფ-ასინიში კათოლიკური მისიის მიერ მართულ დაწყებით სკოლაში გაგზავნა, სადაც მან ნიჭიერი სტუდენტის რეპუტაცია მოიპოვა. მიუხედავად იმისა, რომ დედამისმა, ელიზაბეთ ნიანიბამ (1877–1979),<ref name="Graphic Online Article" /><ref>{{cite web|url=http://weekly.ahram.org.eg/Archive/2000/499/profile.htm|title=Fathia Nkrumah: Farewell to all that|work=Al-Ahram Weekly|date=20 September 2009|quote=Grandmother Nyaneba, then well into her 90s, waited patiently for her son. Mother stood by her side. Grandmother was determined to remain alive to witness Nkrumah's triumphant return to Ghana. Only after her hand was placed on his coffin did the old woman at last accept that he was dead. Grandmother was to pass away seven years later in my mother's arms, aged 102.|issue=499|access-date=21 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821212904/http://weekly.ahram.org.eg/Archive/2000/499/profile.htm|archive-date=21 August 2017|url-status=dead}}</ref> მოგვიანებით მისი დაბადების წლად 1912 წელი დაასახელა, თავად ნკრუმა წერდა, რომ იგი [[1909]] წლის 21 სექტემბერს დაიბადა. დედამისი წარმოშობით [[ნსუაემი]]დან იყო და აგონას ოჯახს ეკუთვნოდა. მამამისზე დაქორწინებისას იგი თევზით და წვრილი მოვაჭრე იყო.<ref>{{Citation|title=Nkrumah, Dr Kwame, ((21 Sept. 2009 – 27 April 1972)|date=1 December 2007|work=Who Was Who|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.u158013}}</ref> დაბადებიდან რვა დღის შემდეგ მამამ მას ნათესავის პატივსაცემად ფრენსის ნვია-კოფი დაარქვა,<ref name="Kwame Nkrumah's Politico-cultural Thought and Policies: An African-centered Paradigm for the Second Phase of the African Revolution" /> თუმცა მოგვიანებით მშობლებმა მას ფრენსის კვამე ნგოლომა უწოდეს.<ref name="Peace FM Article" /> მან ათწლიანი დაწყებითი პროგრამა რვა წელიწადში დაასრულა. [[1925]] წლისთვის იგი სკოლაში სტუდენტ-მასწავლებელი იყო და კათოლიკურ სარწმუნოებაზე მოინათლა.<ref>{{Cite journal|last=Brooks|first=E. C.|date=1913|title=Seven, Eight, and Nine Years in the Elementary School|journal=The Elementary School Teacher|volume=14|issue=1|pages=20–28|doi=10.1086/454260|s2cid=144643192|issn=1545-5858|doi-access=free}}</ref> სკოლაში სწავლისას იგი შეამჩნია ალეკ გარდენ ფრეიზერმა, სამთავრობო მომზადების კოლეჯის დირექტორმა ოქროს ნაპირის დედაქალაქ [[აკრა]]ში. ფრეიზერმა გააკეთა ყველაფერი, რომ ნკრუმას სკოლაში მასწავლებლად ემუშავა. აქ [[კოლუმბიის უნივერსიტეტი]]ს განათლების მქონე დირექტორის მოადგილემ, კვეგირ აგრიმ, მას მარკუს გარვისა და უილიამ დუბუას იდეები გააცნო. აგრი, ფრეიზერი და სხვები თვლიდნენ, რომ ოქროს ნაპირის მართვისას რასებს შორის მჭიდრო თანამშრომლობა უნდა ყოფილიყო, თუმცა ნკრუმა, რომელიც გარვის იდეებს იზიარებდა, მალე მივიდა იმ რწმენამდე, რომ რასებს შორის ჰარმონია მხოლოდ მაშინ იქნებოდა შესაძლებელი, როდესაც შავკანიანი რასა საკუთარ თავს თავად განაგებდა. [[1930]] წელს აჩიმოტას უელსის პრინცის კოლეჯიდან მასწავლებლის სერტიფიკატის მიღების შემდეგ,<ref name="Graphic Online Article" /> ნკრუმამ [[1931]] წელს ელმინის რომაულ-კათოლიკურ დაწყებით სკოლაში მასწავლებლის თანამდებობა მიიღო.<ref name="Graphic Online Article">{{cite web|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/biography-of-ghana-s-first-president-dr-kwame-nkrumah.html|title=Biography of Ghana's first President, Dr Kwame Nkrumah|date=8 March 2016|publisher=Graphic Online|access-date=21 August 2017|archive-date=19 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619140316/https://www.graphic.com.gh/news/general-news/biography-of-ghana-s-first-president-dr-kwame-nkrumah.html|url-status=live}}</ref> აჩიმოტაში გატარებული წლების განმავლობაში ნკრუმა გამოირჩეოდა დებატებისა და ლიდერული უნარებით — თვისებებით, რომლებმაც მოგვიანებით განსაზღვრეს მისი, როგორც ნაციონალისტი ლიდერის როლი.<ref>{{cite news |last=Quartey |first=Kwesi |date=21 September 2019 |title=Kwame Nkrumah's formative years revisited |url=https://www.graphic.com.gh/features/opinion/kwame-nkrumah-s-formative-years-revisited.html |access-date=5 September 2025 |work=Graphic Online}}</ref> იქ ერთი წლის გატარების შემდეგ, იგი აქსიმის სკოლის დირექტორად დაინიშნა. აქსიმში მან დაიწყო პოლიტიკაში ჩართვა და დააარსა ნზემას ლიტერატურული საზოგადოება. [[1933]] წელს იგი ამისანოს კათოლიკურ სემინარიაში მასწავლებლად დაინიშნა.<ref name=":0">{{Cite web|title=Kwame Nkrumah: An Intellectual Biography|url=https://eprints.soas.ac.uk/28819/1/10672987.pdf|last=Biney|first=Barbara Ama|date=April 2007|website=University of London|access-date=26 May 2020|archive-date=15 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200615140618/https://eprints.soas.ac.uk/28819/1/10672987.pdf|url-status=live}}</ref><ref name="africanakua.com">{{Cite web|title=WOMEN, TRUE FIGHTERS OF FREEDOM – AFRICA NAKUA|url=https://africanakua.com/2019/05/22/women-true-fighters-of-freedom/|language=en-US|access-date=26 May 2020|archive-date=21 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200421220037/https://africanakua.com/2019/05/22/women-true-fighters-of-freedom/|url-status=dead}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ იქ ცხოვრება მკაცრი იყო, მას მოსწონდა ეს გარემო და იეზუიტად გახდომაზეც კი ფიქრობდა. აჩიმოტაში სწავლისას ნკრუმას სმენოდა ჟურნალისტისა და [[ნიგერია|ნიგერიის]] მომავალი პრეზიდენტის, [[ნნამდი აზიკივე]]ს გამოსვლები; ეს ორი ადამიანი ერთმანეთს შეხვდა და აზიკივეს გავლენამ გაზარდა ნკრუმას ინტერესი შავკანიანთა [[ნაციონალიზმი]]ს მიმართ.<ref>{{Citation|title=Azikiwe, Nnamdi|date=7 April 2005|work=African American Studies Center|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/acref/9780195301731.013.40103|isbn=978-0-19-530173-1}}</ref> ახალგაზრდა მასწავლებელმა გადაწყვიტა განათლების გაგრძელება.<ref name="africanakua.com" /> აზიკივე სწავლობდა [[ლინკოლნის უნივერსიტეტი|ლინკოლნის უნივერსიტეტში]], ისტორიულად შავკანიანთა კოლეჯში ჩესტერის ოლქში, [[პენსილვანია]]ში, მან ნკრუმასაც იქ ჩარიცხვა ურჩია.<ref>{{Cite book|last=Rahman|first=Ahmad A.|date=2007|title=The Regime Change of Kwame Nkrumah|language=en-gb|doi=10.1057/9780230603486|isbn=978-1-349-52903-2}}</ref> ნკრუმამ, რომელმაც ლონდონის უნივერსიტეტის მისაღები გამოცდა ვერ ჩააბარა, მგზავრობისა და განათლებისთვის თანხები ნათესავებისგან ისესხა. მან იმოგზაურა ბრიტანეთის გავლით, სადაც შეიტყო [[იტალია|იტალიის]] [[ეთიოპია]]ში შეჭრის შესახებ. იგი ამერიკის შეერთებულ შტატებში [[1935]] წლის ოქტომბერში ჩავიდა.<ref name="africanakua.com"/><ref name="newtimes.co.rw">{{Cite web|title=Kwame Nkrumah: Ghana's first president and a revered panafrican|url=https://www.newtimes.co.rw/section/read/222725|date=31 October 2017|website=The New Times {{!}} Rwanda|language=en|access-date=26 May 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803031204/https://www.newtimes.co.rw/section/read/222725|url-status=live}}</ref> ===აშშ=== ისტორიკოსი [[ჯონ ჰენრიკ კლარკი]] თავის სტატიაში ნკრუმას ამერიკული ცხოვრების შესახებ, წერს: {{ციტატა|ათწლიანმა პერიოდმა, რომელიც მან ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაატარა, წარუშლელი კვალი დატოვა მის მთელ შემდგომ ცხოვრებაზე.}} ნკრუმა [[ლინკოლნის უნივერსიტეტი|ლინკოლნის უნივერსიტეტში]] ჩარიცხვას სწავლის დაწყებამდე დიდი ხნით ადრე ცდილობდა. [[1935]] წლის 1 მარტს, პარასკევს, მან სასწავლებელს წერილი გაუგზავნა, სადაც აღნიშნავდა, რომ მისი განაცხადი ერთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში განხილვის პროცესში იყო. როდესაც იგი 1935 წლის ოქტომბერში [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] ჩავიდა, გაემგზავრა [[პენსილვანია]]ში, სადაც ჩაირიცხა კიდეც, მიუხედავად იმისა, რომ სრული სემესტრის საფასურის გადასახდელად საკმარისი სახსრები არ გააჩნდა. მან მალევე მოიპოვა სტიპენდია, რომელიც ლინკოლნის უნივერსიტეტში სწავლის საფასურს ფარავდა. თუმცა, აშშ-ში ყოფნის განმავლობაში მას ფინანსურად მუდმივად უჭირდა. თავის გასატანად იგი ისეთ დაბალკვალიფიციურ სამუშაოებს ასრულებდა, როგორიცაა თევზისა და ფრინველის საბითუმო გამყიდველობა, დამლაგებლობა, ჭურჭლის რეცხვა და სხვა.<ref>{{Cite web |title=Ghana: The Autobiography of Kwame Nkrumah {{!}} University of Education, Winneba |url=https://www.uew.edu.gh/lib-fetured/ghana-autobiography-kwame-nkrumah |access-date=2 October 2023 |website=www.uew.edu.gh |archive-date=5 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205164542/https://www.uew.edu.gh/lib-fetured/ghana-autobiography-kwame-nkrumah |url-status=dead }}</ref> კვირაობით კი იგი [[ფილადელფია|ფილადელფიისა]] და [[ნიუ-იორკი]]ს შავკანიანთა პრესვიტერიანულ ეკლესიებს სტუმრობდა. ნკრუმამ [[1939]] წელს დაასრულა ბაკალავრიატი ეკონომიკისა და სოციოლოგიის განხრით. ამის შემდეგ, ლინკოლნის უნივერსიტეტმა იგი ფილოსოფიის ასისტენტ-ლექტორად დანიშნა. მან დაიწყო მოწვევების მიღება რათა ფილადელფიისა და ნიუ-იორკის პრესვიტერიანულ ეკლესიებში ექადაგა.<ref>{{Cite thesis |title=The Rhetoric of Kwame Nkrumah: an analysis of his political speeches |url=https://open.uct.ac.za/bitstream/handle/11427/9290/thesis_hum_2014_opokumensah_e.pdf?sequence=1 |last=Opoku Mensah |first=Eric |date=February 2014 |type=PhD thesis |publisher=University of Cape Town |access-date=26 May 2020 |hdl=11427/9290 |archive-date=3 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803045421/https://open.uct.ac.za/bitstream/handle/11427/9290/thesis_hum_2014_opokumensah_e.pdf?sequence=1 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|title=Kwame Nkrumah|url=https://www.mtkenyatimes.co.ke/auto-draft-3/ |work=The Mt Kenya Times |language=en-US|access-date=26 May 2020|archive-date=2 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200602070935/https://www.mtkenyatimes.co.ke/auto-draft-3/|url-status=dead}}</ref> 1939 წელს ნკრუმა ჩაირიცხა ლინკოლნის სემინარიაში და „აივი ლიგის“ (Ivy League) სასწავლებელში — პენსილვანიის უნივერსიტეტში (ფილადელფია), ხოლო 1942 წელს ლინკოლნის უნივერსიტეტში მიიღეს „Phi Beta Sigma“-ს საძმოს განყოფილებაში.<ref>{{Cite thesis |title=Kwame Nkrumah, His Afro-American Network and the Pursuit of an African Personality |url=https://ir.library.illinoisstate.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2067&context=etd |last=Amoh |first=Emmanuella |date=March 2019 |type=MS thesis |publisher=Illinois State University |access-date=26 May 2020 |doi=10.30707/ETD2019.Amoh.E |archive-date=5 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205195414/https://ir.library.illinoisstate.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2067&context=etd |url-status=live |doi-access=free }}</ref> [[1942]] წელს ნკრუმამ [[ლინკოლნის უნივერსიტეტი|ლინკოლნის უნივერსიტეტში]] მიიღო თეოლოგიის ბაკალავრის ხარისხი. მომდევნო წელს მან [[პენსილვანიის უნივერსიტეტი|პენსილვანიის უნივერსიტეტში]] მოიპოვა ხელოვნების მაგისტრის ხარისხი ფილოსოფიაში და მეცნიერების მაგისტრის ხარისხი განათლების სფეროში. პენსილვანიის უნივერსიტეტში სწავლისას ნკრუმა თანამშრომლობდა ლინგვისტ [[უილიამ ევერეტ უელმერსი|უილიამ ევერეტ უელმერსთან]] და აწვდიდა ზეპირმეტყველების მასალას, რაც საფუძვლად დაედო მისი მშობლიური [[აკანური ენა|აკანური ენის]] ფანტე დიალექტის პირველ აღწერით გრამატიკას.<ref>{{Cite book|title=A Descriptive Grammar of Fanti|last=Welmers|first=William Everett|publisher=Linguistic Society of America|year=1946|pages=7}}</ref> [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] ცხოვრების პერიოდში ნკრუმა ასევე გახდა „პრინც ჰოლის“ მასონური ლოჟის წევრი.<ref>{{Cite conference |last=Rahman |first=Ahmad |title=African American Freemasonry and African Liberation: An Unknown History |conference=American Historical Association 123rd Annual Meeting |date=January 2009 |location=New York |url=https://aha.confex.com/aha/2009/webprogram/Paper2449.html |access-date=31 May 2024 |archive-date=2 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220902105232/https://aha.confex.com/aha/2009/webprogram/Paper2449.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Sakyi |first=Kwesi Atta |title=Special Tribute to Dr Kwame Nkrumah |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Special-Tribute-to-Dr-Kwame-Nkrumah-286481 |date=22 September 2013 |website=GhanaWeb}}</ref> ნკრუმა თითქმის ყველა ზაფხულს ჰარლემში ატარებდა, რომელიც შავკანიანთა ცხოვრების, აზროვნებისა და კულტურის ცენტრს წარმოადგენდა. ნიუ-იორკში მას საცხოვრებლისა და სამუშაოს პოვნა უჭირდა, თუმცა აქტიურად იყო ჩართული საზოგადოებრივ ცხოვრებაში.<ref>{{Cite web|title=US Speaker Nancy Pelosi & members of Congressional Black Caucus lays wreath at Kwame Nkrumah Mausoleum and Memorial Park – Friends of the African Union|date=31 July 2019 |url=https://friendsoftheafricanunion.com/us-speaker-nancy-pelosi-members-of-congressional-black-caucus-lays-wreath-at-kwame-nkrumah-mausoleum-and-memorial-park/|language=en-US|access-date=26 May 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803045352/https://friendsoftheafricanunion.com/us-speaker-nancy-pelosi-members-of-congressional-black-caucus-lays-wreath-at-kwame-nkrumah-mausoleum-and-memorial-park/|url-status=live}}</ref> იგი ბევრ საღამოს ატარებდა ქუჩის ორატორების მოსმენასა და მათთან კამათში. ნკრუმა აქტიური სტუდენტი იყო; მან პენსილვანიაში მყოფი ემიგრანტი აფრიკელი სტუდენტების ჯგუფი ჩამოაყალიბა და გარდაქმნა იგი „ამერიკისა და კანადის აფრიკელ სტუდენტთა ასოციაციად“, რომლის პრეზიდენტიც თავად გახდა.<ref name="Clarke 1974">{{Cite journal|last=Clarke|first=John Henrik|date=October 1974|title=Kwame Nkrumah: His Years in America|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00064246.1974.11431459|journal=The Black Scholar|volume=6|issue=2|pages=9–16|doi=10.1080/00064246.1974.11431459|s2cid=141785632|jstor=41065759|issn=0006-4246|access-date=26 May 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803052005/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00064246.1974.11431459|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ზოგიერთი წევრი მიიჩნევდა, რომ ჯგუფის მიზანი თითოეული კოლონიის მიერ დამოუკიდებლობის ინდივიდუალურად მოპოვება უნდა ყოფილიყო; ნკრუმა კი პანაფრიკული სტრატეგიის მომხრე იყო.<ref>{{Cite journal|last=Grischow |first=Jeff D. |title=Kwame Nkrumah, Disability, and Rehabilitation in Ghana, 1957—66 |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-african-history_2011_52_2/page/178 |date=2011 |journal=The Journal of African History |volume=52 |issue=2 |pages=179–199 |doi=10.1017/S0021853711000260|jstor=23017675|s2cid=162695973|issn=0021-8537}}</ref> ნკრუმამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა [[1944]] წელს ნიუ-იორკში გამართულ პანაფრიკულ კონფერენციაში, რომელიც მოუწოდებდა ამერიკის შეერთებულ შტატებს, [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დასრულების შემდეგ ხელი შეეწყო აფრიკის განვითარებისა და გათავისუფლებისათვის. მისი ძველი მასწავლებელი აგრი, [[1929]] წელს [[აშშ]]-ში გარდაიცვალა, [[1942]] წელს ნკრუმამ აგრის საფლავზე ტრადიციული ლოცვები აღავლინა. ამან გამოიწვია განხეთქილება მასსა და ლინკოლნის უნივერსიტეტს შორის, თუმცა მას შემდეგ, რაც [[ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია)|ოქროს ნაპირზე]] პოპულარობა მოიპოვა, [[1951]] წელს დაბრუნდა იქ საპატიო ხარისხის მისაღებად. მიუხედავად ამისა, ნკრუმას სადოქტორო დისერტაცია დაუსრულებელი დარჩა. ამისანოს სემინარიაში ყოფნისას მან მიიღო სახელი ფრენსისი, თუმცა 1945 წელს მან სახელი კვამე ნკრუმა დაირქვა. ნკრუმა კითხულობდა წიგნებს პოლიტიკისა და ღვთისმეტყველების შესახებ და სტუდენტებს ფილოსოფიაში ამზადებდა.<ref>{{Cite web |date=27 September 2023 |title=Kwame Nkrumah {{!}} Biography, Education, {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Kwame-Nkrumah |access-date=2 October 2023 |website=www.britannica.com |language=en |archive-date=5 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231005072546/https://www.britannica.com/biography/Kwame-Nkrumah |url-status=live }}</ref> [[1943]] წელს ნკრუმა შეხვდა [[ტრინიდადი და ტობაგო|ტრინიდადელ]] მარქსისტს, [[სირილ ჯეიმსი|სირილ ჯეიმსს]], რუს ემიგრანტ [[რაია დუნაევსკაია]]სა და ჩინელ-ამერიკელ [[გრეის ლი ბოგსი|გრეის ლი ბოგსს]]; ყველა მათგანი ამერიკაში დაფუძნებული მარქსისტული ინტელექტუალური წრის წევრი იყო.<ref>{{Cite web|title=Kwame Nkrumah • Africanglobe|url=https://www.africanglobe.net/featured/dr-kwame-nkrumah/|date=8 September 2012|website=AfricanGlobe.Net|language=en-US|access-date=27 May 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803013412/https://www.africanglobe.net/featured/dr-kwame-nkrumah/|url-status=live}}</ref> მოგვიანებით ნკრუმა ჯეიმსს მიაწერდა იმის სწავლებას, თუ „როგორ მუშაობდა იატაკქვეშა მოძრაობა“. [[გამოძიების ფედერალური ბიურო]]ს (FBI) მასალები ნკრუმას შესახებ, რომლებიც [[1945]] წლის იანვრიდან მაისამდე პერიოდს მოიცავს, მას შესაძლო კომუნისტად ახასიათებს. ნკრუმას მტკიცედ ჰქონდა გადაწყვეტილი [[ლონდონი|ლონდონში]] წასულიყო, რადგან [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დასრულების შემდეგ იქ სწავლის გაგრძელება სურდა. ჯეიმსმა [[1945]] წელს ლონდონში მყოფ ტრინიდადელ ჯორჯ პადმორს ნკრუმას წარსადგენად წერილი მისწერა, სადაც აღნიშნავდა: {{ციტატა|ეს ახალგაზრდა შენთან მოდის. იგი არც ისე გამჭრიახია, მაგრამ მიუხედავად ამისა, გააკეთე მისთვის რაც შეგიძლია, რადგან მას მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი ევროპელების აფრიკიდან გაძევება.}} ===ლონდონი=== [[ფაილი:KWAME NKRUMAH - 60 Burghley Road Kentish Town London NW5 1UN.jpg|მინი|250პქ|სახლი ლონდონში, სადაც ნკრუმა ცხოვრობდა 1945-1947 წლებში.]] ნკრუმა ლონდონში [[1945]] წლის მაისში დაბრუნდა და [[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა]]ში (LSE) [[ანთროპოლოგია|ანთროპოლოგიის]] დოქტორანტურაზე ჩაირიცხა. მან ერთი სემესტრის შემდეგ სწავლა მიატოვა, მომდევნო წელს კი ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში (UCL) ჩააბარა, სადაც განზრახული ჰქონდა ფილოსოფიური დისერტაციის დაწერა თემაზე: „ცოდნა და ლოგიკური პოზიტივიზმი“.<ref>{{Cite journal|last=Matera|first=Marc|date=2010|title=Colonial Subjects: Black Intellectuals and the Development of Colonial Studies in Britain|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-british-studies_2010-04_49_2/page/388|journal=Journal of British Studies|volume=49|issue=2|pages=388–418|doi=10.1086/649838|jstor=23265207|s2cid=143861344|issn=0021-9371}}</ref> მისმა ხელმძღვანელმა, ა. ჯ. აიერმა, უარი თქვა ნკრუმას „უმაღლესი კლასის ფილოსოფოსად“ შეფასებაზე და აღნიშნა: {{ციტატა|ის მომწონდა და მასთან საუბარი მსიამოვნებდა, თუმცა არ მეჩვენებოდა, რომ ანალიტიკური გონება ჰქონდა. პასუხების მიღება ზედმეტად სწრაფად სურდა. ვფიქრობ, პრობლემის ნაწილი ისიც იყო, რომ თავის დისერტაციაზე დიდად არ კონცენტრირდებოდა. ეს მისთვის დროის გაყვანის საშუალება იყო მანამ, სანამ განაში დაბრუნების შესაძლებლობა მიეცემოდა.}} საბოლოოდ, ნკრუმა ჩაირიცხა „გრეის ინში“ (Gray's Inn) სამართლის შესასწავლად, თუმცა კურსი არც იქ დაუსრულებია. ნკრუმა დროს პოლიტიკურ ორგანიზაციებს უთმობდა. ის და პადმორი იყვნენ მანჩესტერში გამართული მეხუთე პანაფრიკული კონგრესის (1945 წლის 15–19 ოქტომბერი) ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორები.<ref name="Martin">{{cite book |last=Martin |first=G. |year=2012 |title=African Political Thought |url=https://books.google.com/books?id=rqYEhtONIBgC |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-06205-5 |access-date=31 August 2017 |archive-date=18 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418090708/https://books.google.com/books?id=rqYEhtONIBgC |url-status=live }}</ref> კონგრესმა შეიმუშავა სტრატეგია [[კოლონიალიზმი]]ს [[აფრიკული სოციალიზმი]]თ ჩანაცვლების შესახებ. მათ გადაწყვიტეს, მიჰყოლოდნენ აფრიკის ფედერაციული შეერთებული შტატების შექმნის იდეას, რომელიც დაეფუძნებოდა ურთიერთდაკავშირებულ რეგიონულ ორგანიზაციებს და იმართებოდა შეზღუდული სუვერენიტეტის მქონე ცალკეული სახელმწიფოების მეშვეობით.<ref>{{Cite journal|last=Fulcher|first=James|date=1 November 2000|title=Globalisation, the Nation-State and Global Society|url=https://archive.org/details/sim_sociological-review_2000-11_48_4/page/522|journal=The Sociological Review|language=en|volume=48|issue=4|pages=522–543|doi=10.1111/1467-954X.00231|s2cid=145019590|issn=0038-0261}}</ref> მათ დაგეგმეს ახალი აფრიკული კულტურის ჩამოყალიბება ტრაიბალიზმის (ტომობრივი დაპირისპირების) გარეშე, რომელიც იქნებოდა დემოკრატიული სოციალისტური სისტემის ფარგლებში და მოახდენდა ტრადიციული ასპექტებისა და თანამედროვე აზროვნების სინთეზს; ამ ყველაფრის მიღწევა კი არაძალადობრივი გზებით იგეგმებოდა.<ref name=Gebe>{{cite journal|first=Boni Yao |last=Gebe |url=http://www.jpanafrican.com/docs/vol2no3/GhanasForeignPolicyAtIndependenceAnd.pdf |title=Ghana's Foreign Policy at Independence and Implications for the 1966 Coup D'état |journal=Journal of Pan African Studies |volume=2 |issue=3 |date=March 2008 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140611023640/http://www.jpanafrican.com/docs/vol2no3/GhanasForeignPolicyAtIndependenceAnd.pdf |archive-date=11 June 2014 }}</ref> კონგრესის მონაწილეთა შორის იყვნენ უ. ე. ბ. დიუბუა და სხვები, რომლებმაც მოგვიანებით წამყვანი როლი შეასრულეს თავიანთი ერების დამოუკიდებლობისკენ მიმავალ გზაზე, მათ შორის: [[ჰეისტინგზ კამუზუ ბანდა]] ნიასალენდიდან (ახლანდელი [[მალავი]] ), [[ჯომო კენიატა]] [[კენია|კენიიდან]] და [[ობაფემი ავოლოვო]] [[ნიგერია|ნიგერიიდან]].<ref name="Running away from our own shadows">{{Cite web|title=Running away from our own shadows|url=https://www.ippmedia.com/en/features/running-away-our-own-shadows|website=www.ippmedia.com|date=23 March 2020|language=en|access-date=27 May 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803001032/https://www.ippmedia.com/en/features/running-away-our-own-shadows|url-status=live}}</ref> კონგრესი ცდილობდა ბრიტანეთში ჩამოეყალიბებინა მუდმივი აფრიკული აქტივიზმი [[დასავლეთ აფრიკის ეროვნული სამდივნო|დასავლეთ აფრიკის ეროვნულ სამდივნოსთან]] (WANS) ერთად, რათა ემუშავათ [[აფრიკის დეკოლონიზაცია|აფრიკის დეკოლონიზაციისთვის]]. ნკრუმა WANS-ის მდივანი გახდა. გარდა იმისა, რომ ცდილობდა აფრიკელთა ორგანიზებას მათი ერების თავისუფლების მოსაპოვებლად, ნკრუმა ასევე ზრუნავდა დასავლეთ აფრიკელ მეზღვაურებზე, რომლებიც ომის დასრულების შემდეგ ლონდონში უსახსროდ და უმწეოდ იყვნენ დარჩენილნი; მათ გასაძლიერებლად და დასახმარებლად მან „ფერადკანიან მუშათა ასოციაცია“ დააფუძნა. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი და [[MI5]] თვალყურს ადევნებდნენ ნკრუმასა და WANS-ს, განსაკუთრებით კი მათ კავშირებს [[კომუნიზმი|კომუნიზმთან]]. ნკრუმამ და პადმორმა ჩამოაყალიბეს ჯგუფი სახელწოდებით „წრე“, რომელსაც გზა უნდა გაეკაფა დასავლეთ აფრიკის დამოუკიდებლობისა და ერთიანობისკენ; ჯგუფის მიზანი იყო „აფრიკის სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის“ შექმნა. „წრის“ დოკუმენტი, რომელიც ამ მიზანს ადგენდა, ნკრუმას 1948 წელს აკრაში დაპატიმრებისას აღმოუჩინეს, რასაც ბრიტანეთის ხელისუფლება მის წინააღმდეგ იყენებდა. ==ოქროს ნაპირში დაბრუნება== ===ოქროს სანაპიროს გაერთიანებული კონვენტი=== [[1946]] წლის ოქროს ნაპირის კონსტიტუციამ აფრიკელებს, პირველად ისტორიაში, საკანონმდებლო საბჭოში უმრავლესობა მიანიჭა. ეს ცვლილება განიხილებოდა როგორც უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯი თვითმმართველობისკენ, რამაც საფუძველი ჩაუყარა [[1947]] წლის აგვისტოში კოლონიის პირველი ნამდვილი პოლიტიკური პარტიის — „ოქროს ნაპირის გაერთიანებული კონვენტის“ (UGCC) დაარსებას.<ref>{{Cite web|title=Ghana pays tribute to founders' – Graphic Online|url=https://www.graphic.com.gh/news/politics/ghana-pays-tribute-to-founders.html|access-date=5 August 2020|website=www.graphic.com.gh|date=4 August 2020 |language=en-gb|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214131116/https://www.graphic.com.gh/news/politics/ghana-pays-tribute-to-founders.html|url-status=live}}</ref> UGCC მიზნად ისახავდა თვითმმართველობის რაც შეიძლება სწრაფად მოპოვებას. ვინაიდან პარტიის წამყვანი წევრები წარმატებული პროფესიონალები იყვნენ, მათ სჭირდებოდათ პირი, რომელსაც პარტიის მართვისთვის ხელფასს გადაუხდიდნენ; [[ებენეზერ აკო აჯეი]]ს რეკომენდაციით, მათ არჩევანი ნკრუმაზე შეაჩერეს. ნკრუმა ყოყმანობდა, თუმცა გააცნობიერა, რომ UGCC კონსერვატიული ინტერესების მიერ კონტროლდებოდა და შენიშნა, რომ ახალ პოსტს შეეძლო მისთვის უზარმაზარი პოლიტიკური შესაძლებლობები გაეხსნა, ამიტომ შეთავაზებას დათანხმდა. მას შემდეგ, რაც ბრიტანელმა მაღალჩინოსნებმა იგი კომუნისტურ კავშირებთან დაკავშირებით დაკითხეს, 1947 წლის ნოემბერში ნკრუმა ლივერპულში გემ ''MV Accra''-ზე ავიდა და სამშობლოსკენ გაემართა. [[სიერა-ლეონე]]ში, [[ლიბერია]]სა და [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარში]] ხანმოკლე გაჩერებების შემდეგ იგი ოქროს ნაპირზე ჩავიდა, სადაც მცირე ხნით გაჩერდა და ტარკვაში დედასთან ჩავიდა. 1947 წლის 29 დეკემბერს მან მუშაობა დაიწყო პარტიის შტაბ-ბინაში, სოლტპონდში, სადაც გენერალური მდივნის პოსტს იკავებდა.<ref name="nytimes.com"/> ნკრუმამ სწრაფად წარადგინა გეგმები კოლონიის მასშტაბით UGCC-ის ფილიალების დაარსებისა და, საჭიროების შემთხვევაში, პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად გაფიცვების მოწყობის შესახებ. ამ აქტივისტურმა პოზიციამ ორად გაყო პარტიის მმართველი კომიტეტი, რომელსაც [[ჯოზეფ ბოიაკე დანკვა]] ხელმძღვანელობდა. ნკრუმა ტურნეში გაემგზავრა UGCC-ისთვის შემოწირულობების მოსაგროვებლად და ახალი ფილიალების დასაარსებლად. მიუხედავად იმისა, რომ [[ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია)|ოქროს ნაპირი]] პოლიტიკურად უფრო განვითარებული იყო, ვიდრე ბრიტანეთის სხვა დასავლეთ აფრიკული კოლონიები, იქ მნიშვნელოვანი უკმაყოფილება სუფევდა. ომისშემდეგმა ინფლაციამ საზოგადოების მძაფრი პროტესტი გამოიწვია მაღალი ფასების გამო, რასაც [[1948]] წლის იანვარში არაბების მიერ მართული მცირე ბიზნესების ბოიკოტი მოჰყვა. კაკაოს ადგილობრივი ფერმერები შეშფოთებულნი იყვნენ, რადგან კოლონიური ხელისუფლება ანადგურებდა კაკაოს ხეებს, რომლებსაც „შეშუპებული ყლორტების“ ვირუსი ჰქონდათ, თუმცა ჯერ კიდევ შეეძლოთ მოსავლის მოცემა.<ref>{{Citation|title=VIII. "And although these men were rare and wonderful, they were nevertheless but men, and the opportunities which they had were far less favorable than the present; nor were their undertakings more just or more easy than this; neither was God more a friend of them than of you."|date=31 December 2016|work=How to Choose a Leader|pages=37–41|place=Princeton|publisher=Princeton University Press|doi=10.1515/9781400880409-009|isbn=978-1-4008-8040-9}}</ref> ოქროს ნაპირზე [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დაახლოებით 63 000 ვეტერანი იმყოფებოდა, რომელთაგან ბევრს უჭირდა სამსახურის შოვნა და მიაჩნდა, რომ კოლონიური მთავრობა მათ საჭიროებებზე რეაგირებისათვის არაფერს აკეთებდა. [[1948]] წლის 20 თებერვალს, ნკრუმამ და დანკვამ სიტყვით მიმართეს ყოფილ სამხედროთა კავშირის შეკრებას აკრაში, რაც დაგეგმილი მსვლელობის წინაპირობა იყო გუბერნატორისთვის პეტიციის წარსადგენად. 28 თებერვალს მსვლელობა შედგა, პოლიციის მიერ გახსნილი ცეცხლის შედეგად სამი ვეტერანი დაიღუპა, რამაც ბიძგი მისცა [[1948]] წლის [[აკრის არეულობა (1948)|აკრის არეულობას]], რომელიც მთელ ქვეყანას მოედო. ნკრუმას ბიოგრაფის, დევიდ ბირმინგემის თქმით: {{ციტატა|დასავლეთ აფრიკის ყოფილმა „სანიმუშო კოლონიამ“ არეულობა იხილა, ბიზნეს ობიექტები კი გაიძარცვა. აფრიკული რევოლუცია დაიწყო.}} კოლონიურმა მთავრობამ ჩათვალა, რომ არეულობაზე პასუხისმგებლობა UGCC-ს ეკისრებოდა და დააპატიმრა ექვსი ლიდერი, მათ შორის ნკრუმა და დანკვა. „დიდი ექვსეული“ ერთად მოათავსეს კუმასის ციხეში, რამაც კიდევ უფრო გააღრმავა ნაპრალი ნკრუმასა და დანარჩენებს შორის, რომლებიც მას ადანაშაულებდნენ არეულობისა და მათი დაკავების გამო. მას შემდეგ, რაც კოლონიურმა მთავრობამ შეიტყო ციხეზე შტურმის მოწყობის გეგმების შესახებ, ექვსივე მათგანი დააშორეს და ნკრუმა ლავრაში გაგზავნეს; ექვსივე ლიდერი [[1948]] წლის აპრილში გაათავისუფლეს. ბევრი სტუდენტი და მასწავლებელი მართავდა დემონსტრაციებს მათ გასათავისუფლებლად, რის გამოც ისინი სასწავლებლებიდან დაითხოვეს; ნკრუმამ საკუთარი სახსრებით დააარსა განის ეროვნული კოლეჯი. ამ და სხვა აქტივობებმა UGCC-ის კომიტეტის წევრებს მისცა საბაბი, დაედანაშაულებინათ იგი პარტიის სახელით უნებართვო მოქმედებებში. რადგან შიშობდნენ, რომ იგი პარტიის გარეთ უფრო მეტ ზიანს მიაყენებდა მათ, ვიდრე შიგნით, დათანხმდნენ მის დანიშვნას საპატიო ხაზინადარად. ნკრუმას პოპულარობა, რომელიც ისედაც დიდი იყო, კიდევ უფრო გაიზარდა მის მიერ „Accra Evening News“-ის დაარსებით; ეს არ იყო პარტიული ორგანო, არამედ ეკუთვნოდა ნკრუმასა და სხვებს. მან ასევე ჩამოაყალიბა ახალგაზრდული ორგანიზაციის კომიტეტი (CYO), როგორც UGCC-ის ახალგაზრდული ფრთა. იგი მალევე გამოეყო პარტიას და მიიღო დევიზი „თვითმმართველობა ახლავე“.<ref>{{Citation|date=15 November 2007|work=Kwame Nkrumah. Vision and Tragedy|pages=52–72|publisher=Sub-Saharan Publishers|doi=10.2307/j.ctvk3gm60.9|isbn=978-9988-647-81-0|title=Secretary of the Ugcc}}</ref> CYO-მ გააერთიანა სტუდენტები, ვეტერანები და ბაზარში მოვაჭრე ქალები. ნკრუმა თავის ავტობიოგრაფიაში იხსენებდა, რომ იცოდა UGCC-სთან განშორების გარდაუვალობა და სურდა, კონფლიქტის მომენტში მასების მხარდაჭერა ჰქონოდა. ნკრუმას მოწოდებებმა თავისუფლებისაკენ მიიზიდა უამრავი დაუსაქმებელი ახალგაზრდა, რომლებიც ქალაქებში ფერმებიდან და სოფლებიდან იყვნენ ჩამოსულები. აარონ მაიკ ოქუაიეს საჯარო გამოსვლის თანახმად, ცენტრალურ რეგიონში მდებარე ქალაქ სოლტპონდში შედგა შეხვედრა ნკრუმასა და UGCC-ის წევრებს შორის, სადაც, გავრცელებული ინფორმაციით, ნკრუმამ უარი თქვა წინადადებაზე ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების დაცვის ხელშეწყობის შესახებ.<ref>{{Cite web|date=6 August 2020|title=Sekou Nkrumah Fights Oquaye Over Founders' Day|url=https://dailyguidenetwork.com/283102-2/|access-date=7 August 2020|website=DailyGuide Network|language=en-US|archive-date=26 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926110957/https://dailyguidenetwork.com/283102-2/|url-status=live}}</ref> ===კონვენტის სახალხო პარტია=== [[ფაილი:CPP ‒ Convention People's Party logo.jpg|290px|მინი|პარტიის ლოგო]] [[ფაილი:Kwame Nkrumah-TIME-1953.jpg|thumb|290პქ|კვამე ნკრუმა, ჟურნალი ''[[ტაიმი (ჟურნალი)|Time]]'', 9 თებერვალი, 1953]] [[1949]] წლის აპრილიდან მოყოლებული, მხარდამჭერების მხრიდან ნკრუმაზე დიდი ზეწოლა ხორციელდებოდა, რათა მას დაეტოვებინა UGCC და საკუთარი პარტია ჩამოეყალიბებინა.<ref name="mkgandhi.org">{{Cite web|title=Kwame Nkrumah: Non-Violence of Mahatma Gandhi in Ghana {{!}} Articles : On and By Gandhi|url=https://www.mkgandhi.org/articles/nonviolence-of-Mahatma-Gandhi-in-Ghana.html|website=www.mkgandhi.org|access-date=27 May 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803020635/https://www.mkgandhi.org/articles/nonviolence-of-Mahatma-Gandhi-in-Ghana.html|url-status=live}}</ref> [[1949]] წლის 12 ივნისს მან გამოაცხადა „სახალხო კონვენტის პარტიის“ (CPP) დაარსება; სიტყვა „კონვენტი“, ნკრუმას თქმით, იმისთვის შეირჩა, რომ „მასები ჩვენთან ერთად წამოსულიყვნენ“. იყო მცდელობები UGCC-სთან განხეთქილების აღმოფხვრისა; ივლისის ერთ-ერთ შეხვედრაზე შეთანხმდნენ კიდეც ნკრუმას მდივნის პოსტზე აღდგენასა და CPP-ის დაშლაზე. თუმცა ნკრუმას მხარდამჭერები ამას არ დათანხმდნენ და დაარწმუნეს იგი, უარი ეთქვა შეთავაზებაზე და მათ ლიდერად დარჩენილიყო. პარტიამ სიმბოლოდ წითელი მამალი აირჩია – ადგილობრივი ეთნიკური ჯგუფებისთვის ნაცნობი სიმბოლო და ლიდერობის, სიფხიზლისა და მამაცობის სიმბოლო. პარტიული სიმბოლიკა და ფერები (წითელი, თეთრი და მწვანე) გამოჩნდა ტანსაცმელზე, დროშებზე, სატრანსპორტო საშუალებებსა და სახლებზე. CPP-ის აქტივისტები წითელ-თეთრ-მწვანე ფურგონებით დადიოდნენ მთელ ქვეყანაში, უკრავდნენ მუსიკას და მობილიზებას უკეთებდნენ საზოგადოებრივ მხარდაჭერას პარტიის და, განსაკუთრებით, ნკრუმას მიმართ. ეს მცდელობები უზომოდ წარმატებული აღმოჩნდა, განსაკუთრებით იმის გამო, რომ [[ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია)|ოქროს ნაპირის]] წინა პოლიტიკური ძალისხმევა ექსკლუზიურად ურბანულ ინტელიგენციაზე იყო ფოკუსირებული.<ref name=Hagan2>George P. Hagan, "Nkrumah's Leadership Style—An Assessment from a Cultural Perspective", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''.</ref> ბრიტანელებმა მოიწვიეს საშუალო ფენის აფრიკელებისგან შემდგარი შერჩეული კომისია, რომელშიც შედიოდა „დიდი ექვსეულის“ ყველა წევრი ნკრუმას გარდა, რათა შეემუშავებინათ ახალი კონსტიტუცია, რომელიც ოქროს ნაპირს მეტ თვითმმართველობას მიანიჭებდა. ნკრუმამ კომისიის დასკვნამდეც კი დაინახა, რომ მისი რეკომენდაციები სრულ დომინიონის სტატუსზე ნაკლები იქნებოდა და დაიწყო კამპანია „პოზიტიური ქმედების“ ორგანიზება.<ref name="Running away from our own shadows"/> ნკრუმა ითხოვდა დამფუძნებელ კრებას კონსტიტუციის შესამუშავებლად. როდესაც გუბერნატორი ჩარლზ არდენ-კლარკი ამაზე არ დათანხმდა, ნკრუმამ მოუწოდა პოზიტიური ქმედებისკენ, რაც პროფკავშირების მიერ [[1950]] წლის 8 იანვარს დაწყებულ საყოველთაო გაფიცვაში გამოიხატა. გაფიცვა მალე გადაიზარდა ძალადობაში, რის გამოც ნკრუმა და CPP-ის სხვა ლიდერები 22 იანვარს დააპატიმრეს, ხოლო „Evening News“ აიკრძალა. ნკრუმას ჯამში სამი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა და იგი აკრის [[ფორტ-ჯეიმსი (განა)|ფორტ-ჯეიმსის]] ციხეში ჩვეულებრივ კრიმინალებთან ერთად მოათავსეს. ნკრუმას თანაშემწე, [[კომლა აგბელი გბედემა]], მისი არყოფნის დროს CPP-ს ხელმძღვანელობდა; დაპატიმრებული ლიდერი ახერხებდა მოვლენებზე ზეგავლენის მოხდენას ტუალეტის ქაღალდზე დაწერილი და ციხიდან მალულად გამოტანილი ჩანაწერების მეშვეობით. ბრიტანელები ახალი კონსტიტუციით ოქროს ნაპირზე არჩევნებისთვის ემზადებოდნენ, ნკრუმა კი დაჟინებით მოითხოვდა, რომ პარტიას ყველა სადეპუტატო ადგილისთვის ებრძოლა.<ref>{{Cite journal|date=1 October 1953|journal=Parliamentary Affairs|doi=10.1093/oxfordjournals.pa.a053198|issn=1460-2482|title=The Gold Coast General Election of 1954}}</ref> ნკრუმას დაპატიმრების შემდეგ სიტუაცია შედარებით დამშვიდდა და CPP და ბრიტანელები ერთობლივად მუშაობდნენ საარჩევნო სიების მოსამზადებლად. ნკრუმა ციხიდან იყრიდა კენჭს აკრის პირდაპირი წესით არჩეულ სადეპუტატო მანდატზე. გბედემა მუშაობდა ქვეყნის მასშტაბით საარჩევნო კამპანიის ორგანიზებაზე და იყენებდა მეგაფონებით აღჭურვილ ფურგონებს პარტიის გზავნილების გასავრცელებლად. UGCC-მ ვერ შეძლო ქვეყნის მასშტაბით სტრუქტურის ჩამოყალიბება და აღმოჩნდა უძლური, გამოეყენებინა ის ფაქტი, რომ მისი ბევრი ოპონენტი ციხეში იმყოფებოდა. [[1951]] წლის თებერვლის საპარლამენტო [[ოქროს ნაპირის საპარლამენტო არჩევნები (1951)|არჩევნებში]], რომელიც პირველი საყოველთაო არჩევნები იყო კოლონიურ აფრიკაში, CPP-მ დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა. პარტიულ საფუძველზე გამართულ ბრძოლაში CPP-მ 38-დან 34 ადგილი დაიკავა, თავად ნკრუმა კი აკრის საარჩევნო ოლქში აირჩიეს. UGCC-მ მხოლოდ სამი ადგილი მოიპოვა, ერთი კი დამოუკიდებელმა კანდიდატმა დაიკავა. არდენ-კლარკმა დაინახა, რომ ნკრუმას გათავისუფლების ერთადერთი ალტერნატივა კონსტიტუციური ექსპერიმენტის დასრულება იქნებოდა. ნკრუმა ციხიდან 12 თებერვალს გაათავისუფლეს, რასაც მისი მიმდევრების აღფრთოვანებული დახვედრა მოჰყვა. მომდევნო დღეს არდენ-კლარკმა მას მოუხმო და მთავრობის ფორმირება სთხოვა. ნკრუმამ თავისთან გადაიყვანა არდენ-კლარკის მდივანი ერიკა პაუელი მას შემდეგ, რაც ეს უკანასკნელი ნკრუმასთან ზედმეტად დაახლოების გამო სამსახურიდან დაითხოვეს და შინ გაგზავნეს. პაუელი განაში [[1955]] წლის იანვარში დაბრუნდა, რათა ნკრუმას პირადი მდივანი გამხდარიყო — ეს თანამდებობა მას ათი წლის განმავლობაში ეკავა.<ref name=times>{{Cite news|url=https://www.thetimes.com/article/erica-powell-50f6gn8q9fb|title=Erica Powell|date=23 June 2007|work=The Times|access-date=2 November 2019|issn=0140-0460|archive-date=1 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191101142141/https://www.thetimes.co.uk/article/erica-powell-50f6gn8q9fb|url-status=live}}</ref> პაუელი მასთან ძალიან ახლოს იყო და მათი ერთად ყოფნის პერიოდში მანვე დაწერა ნკრუმას ბიოგრაფიის უდიდესი ნაწილი, თუმცა ამის აღიარება ბევრად უფრო გვიან მოხდა.<ref name=review>{{Cite web|url=https://www.britishempire.co.uk/library/privatesecretary.htm|title=Private Secretary (Female)/Gold Coast|last=Luscombe|first=Stephen|website=britishempire.co.uk|access-date=2 November 2019|archive-date=25 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191025081311/https://www.britishempire.co.uk/library/privatesecretary.htm|url-status=live}}</ref> ===მთავრობის საქმეთა ლიდერი და პრემიერ-მინისტრი=== თანამდებობის დაკავებისას ნკრუმა რამდენიმე გამოწვევის წინაშე დადგა. მას მანამდე არასდროს უმსახურია მთავრობაში და სჭირდებოდა მართვის ხელოვნების დაუფლება. ოქროს ნაპირი შედგებოდა ოთხი რეგიონისგან — რამდენიმე ყოფილი კოლონიისგან, რომლებიც გაერთიანდნენ. ნკრუმა ესწრაფოდა მათ ერთიან ერად ჩამოყალიბებას და ქვეყნის დამოუკიდებლობამდე მიყვანას.<ref>{{Cite journal|journal=International Migration Outlook: SOPEMI - 2008 Edition - OECD 2008 – ISBN 9789264045651|title=Table B.1.6. Acquisition of nationality by country of former nationality, Denmark|doi=10.1787/432756801382}}</ref> ამ გამოწვევებთან გამკლავების გასაღები იყო ბრიტანელების დარწმუნება იმაში, რომ CPP-ის პროგრამები არა მხოლოდ პრაქტიკული, არამედ გარდაუვალიც იყო; ნკრუმა და არდენ-კლარკი მჭიდროდ თანამშრომლობდნენ.<ref name="mkgandhi.org"/> გუბერნატორმა სამოქალაქო სამსახურს დაავალა, სრული მხარდაჭერა გამოეცხადებინათ ახალბედა მთავრობისთვის, ხოლო კაბინეტის სამი ბრიტანელი წევრი ზრუნავდა იმაზე, რომ ხმა არ მიეცათ არჩეული უმრავლესობის წინააღმდეგ. სანამ CPP მთავრობაში მოვიდოდა, ბრიტანელ ჩინოვნიკებს შემუშავებული ჰქონდათ განვითარების ათწლიანი გეგმა. იმის გამო, რომ ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების მოთხოვნები მთელი კოლონიიდან მოდიოდა, ნკრუმამ ის ზოგადად დაამტკიცა, თუმცა განხორციელების ვადა გაანახევრა და ხუთ წლამდე შეამცირა. კოლონია კარგ ფინანსურ მდგომარეობაში იყო, ლონდონში წლების განმავლობაში დაგროვილი [[კაკაო]]ს მოგების რეზერვებით, რამაც ნკრუმას თავისუფლად ხარჯვის საშუალება მისცა. აშენდა თანამედროვე მაგისტრალური გზები სანაპიროს გასწვრივ და ქვეყნის შიგნით. განახლდა და გაფართოვდა სარკინიგზო სისტემა. ქალაქების უმეტესობაში დამონტაჟდა თანამედროვე წყლისა და კანალიზაციის სისტემები, სადაც ასევე დაიწყო საბინაო პროექტები.<ref>{{Cite web|title=External Engagement Experiences from Ghana and Mozambique|url=https://media.africaportal.org/documents/REPORT_6_2005_-_EXTERNAL_ENGAGEMENT_-_EXPERIENCES_FROM_GHANA_AND_MOZAMBIQUE.pdf|last=Sidiropoulos|first=Elizabeth|date=2005|website=Media Africa|access-date=27 May 2020|archive-date=2 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200802234800/https://media.africaportal.org/documents/REPORT_6_2005_-_EXTERNAL_ENGAGEMENT_-_EXPERIENCES_FROM_GHANA_AND_MOZAMBIQUE.pdf|url-status=dead}}</ref> დაიწყო ახალი ნავსადგურის მშენებლობა [[ტემა]]ში, [[აკრა]]სთან ახლოს, ხოლო [[ტაკორადი]]ს არსებული პორტი გაფართოვდა. დაიწყო სკოლების მშენებლობისა და გაფართოების გადაუდებელი პროგრამა, დაწყებული დაწყებითი სკოლებიდან, დამთავრებული მასწავლებელთა მომზადებისა და პროფესიული სასწავლებლებით. [[1951]] წლიდან [[1956]] წლამდე კოლონიის სკოლებში მოსწავლეთა რაოდენობა 200 000-დან 500 000-მდე გაიზარდა. მიუხედავად ამისა, კურსდამთავრებულთა რაოდენობა არასაკმარისი იყო მზარდი საჯარო სამსახურის საჭიროებებისთვის და [[1953]] წელს ნკრუმამ გამოაცხადა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ უპირატესობა აფრიკელებს მიენიჭებოდათ, ქვეყანა კიდევ რამდენიმე წლის განმავლობაში დაეყრდნობოდა ევროპელ ემიგრანტ საჯარო მოხელეებს. ნკრუმას თანამდებობა იყო მთავრობის საქმეთა ლიდერი კაბინეტში, რომელსაც არდენ-კლარკი ხელმძღვანელობდა. წინსვლა სწრაფი აღმოჩნდა და 1952 წელს გუბერნატორი კაბინეტიდან გამოვიდა, რის შემდეგაც ნკრუმა პრემიერ-მინისტრად დატოვა, ხოლო ის პორტფელები, რომლებიც მანამდე უცხოელებისთვის იყო დაჯავშნილი, აფრიკელებს გადაეცათ.<ref name=":1">Grimm, Kevin E., Symbol of Modernity: Ghana, African Americans, and the Eisenhower Administration. A dissertation: the College of Arts and Sciences of Ohio University. 27 May 2020</ref> გაისმოდა ბრალდებები [[კორუფცია|კორუფციისა]] და [[ნეპოტიზმი]]ს შესახებ, რადგან ჩინოვნიკები, აფრიკული ტრადიციისამებრ, ცდილობდნენ სარგებელი მოეტანათ თავიანთი გაფართოებული ოჯახებისა და ტომებისთვის. [[1948]] წლის არეულობის შემდეგ შემუშავებული რეკომენდაციები მოიცავდა არჩევით ადგილობრივ თვითმმართველობას, ნაცვლად არსებული სისტემისა, რომელშიც ბელადები დომინირებდნენ. ეს საკითხი მანამ არ გამხდარა სადავო, სანამ ნათელი არ გახდა, რომ მას CPP განახორციელებდა. საკანონმდებლო ასამბლეაში ამ პარტიის უმრავლესობამ 1951 წლის ბოლოს მიიღო კანონმდებლობა, რომელმაც ძალაუფლება ბელადებიდან საბჭოების თავმჯდომარეებზე გადაიტანა, თუმცა გადასახადების დაწესებას ზოგ ადგილას არეულობა მოჰყვა. ნკრუმასთვის პრემიერ-მინისტრის წოდების მინიჭებას დამატებითი ძალაუფლება არ მოუცია, ამიტომ მან კონსტიტუციური რეფორმის გატარება განიზრახა, რაც ქვეყანას დამოუკიდებლობამდე მიიყვანდა. [[1952]] წელს მან კონსულტაცია გაიარა კოლონიების მდივანთან, ოლივერ ლიტელტონთან, რომელმაც აღნიშნა, რომ ბრიტანეთი კეთილგანწყობით შეხედავდა შემდგომ წინსვლას, თუკი ბელადებსა და სხვა დაინტერესებულ მხარეებს საკუთარი მოსაზრებების გამოთქმის შესაძლებლობა ექნებოდათ.<ref name=":0" /> თავდაპირველად, ნკრუმას სოციალისტური პოლიტიკის მიმართ სკეპტიკურად განწყობილმა ბრიტანულმა [[MI5]]-მა, კოდური სახელწოდებით SWIFT, სხვადასხვა წყაროს მეშვეობით, მათ შორის ტელეფონების მოსმენითა და წერილების დაჭერით, ნკრუმაზე დიდი მოცულობის სადაზვერვო ინფორმაცია დააგროვა.<ref>{{cite book|last1=Walton |first1=Calder |title=British Intelligence, the Cold War, and the Twilight of Empire |publisher=[[The Overlook Press]] |isbn=978-1468307153 |url=https://books.google.com/books?id=f2cjCQAAQBAJ&q=mi5%20swift%20gold%20coast&pg=PT156 |access-date=18 January 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170127091745/https://books.google.com/books?id=f2cjCQAAQBAJ&lpg=PT157&ots=rBl1byBn3w&dq=mi5%20swift%20gold%20coast&pg=PT156 |archive-date=27 January 2017 |date=29 October 2014 }}</ref> 1952 წლის ოქტომბრიდან მოყოლებული, ნკრუმა რეფორმის შესახებ აზრს ეკითხებოდა საბჭოებსა და პოლიტიკურ პარტიებს და ატარებდა ფართო კონსულტაციებს მთელ ქვეყანაში, მათ შორის ოპოზიციურ ჯგუფებთან. შედეგად, მომდევნო წელს გამოქვეყნდა „თეთრი წიგნი“ ახალი კონსტიტუციის შესახებ, რომელიც დამოუკიდებლობამდე ბოლო ნაბიჯად განიხილებოდა.<ref>{{Citation|last1=Manning|first1=Carrie|title=Political party formation by former armed opposition groups after civil war|date=7 December 2018|work=From Bullets to Ballots|pages=4–21|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-11220-6|last2=Smith|first2=Ian|doi=10.4324/9781315112206-2|s2cid=239577237|url=https://figshare.com/articles/journal_contribution/3187882|access-date=5 September 2021|archive-date=18 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018133341/https://figshare.com/articles/journal_contribution/Political_party_formation_by_former_armed_opposition_groups_after_civil_war/3187882|url-status=live}}</ref> [[1953]] წლის ივნისში გამოქვეყნებული კონსტიტუციური წინადადებები მიიღო როგორც ასამბლეამ, ისე ბრიტანეთმა და ისინი ძალაში მომდევნო წლის აპრილში შევიდა. ახალი დოკუმენტი ითვალისწინებდა 104 წევრისგან შემდგარ ასამბლეას, სადაც ყველა წევრი პირდაპირი წესით იყო არჩეული, და სრულად აფრიკულ კაბინეტს, რომელიც პასუხისმგებელი იქნებოდა კოლონიის შიდა მართვაზე. [[1954]] წლის 15 ივნისის არჩევნებში CPP-მ 71 ადგილი მოიპოვა, ხოლო რეგიონული [[ჩრდილოეთის ხალხთა პარტია]] ოფიციალურ ოპოზიციად ჩამოყალიბდა. რიგმა ოპოზიციურმა ჯგუფებმა ჩამოაყალიბეს [[ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა (განა)|ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა]] (NLM). მათი მოთხოვნები გულისხმობდა დამოუკიდებელი ოქროს ნაპირის ფედერაციულ და არა უნიტარულ მმართველობას, ასევე პარლამენტის ზედა პალატის შექმნას, სადაც ბელადები და სხვა ტრადიციული ლიდერები ასამბლეაში CPP-ის უმრავლესობის საპირწონედ იმოქმედებდნენ. მათ მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა მოიპოვეს ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე და აშანტის ბელადებს შორის, რომლებმაც პეტიციით მიმართეს ბრიტანეთის დედოფალს, [[ელისაბედ II|ელისაბედ II-ს]] და სთხოვეს სამეფო კომისიის შექმნა იმის დასადგენად, თუ როგორი ფორმის მმართველობა უნდა ჰქონოდა ოქროს ნაპირს.<ref>{{Cite book|last=Ninsin|first=Kwame A.|title=Ghana'a Transition to Constitutional rule|publisher=Ghana Universities Press|year=1991|isbn=9964-3-0199-5|location=Accra|pages=35–58}}</ref> მისმა მთავრობამ ამაზე უარი განაცხადა და [[1955]] წელს განმარტა, რომ ასეთი კომისია მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა ყოფილიყო გამოყენებული, თუ ოქროს ნაპირის ხალხი საკუთარი საქმეების გადაწყვეტისუუნარო აღმოჩნდებოდა. პოლიტიკური ძალადობის ფონზე, ორივე მხარე ცდილობდა უთანხმოების მოგვარებას, მაგრამ NLM-მა უარი თქვა ნებისმიერ იმ კომიტეტში მონაწილეობაზე, სადაც CPP-ის უმრავლესობა იქნებოდა. ტრადიციული ლიდერები ასევე განრისხებულნი იყვნენ ახლახან მიღებული კანონპროექტით, რომელიც მცირე ბელადებს საშუალებას აძლევდა, აკრის მთავრობისთვის მიემართათ საჩივრით და გვერდი აევლოთ ტრადიციული ბელადების ავტორიტეტისთვის. ბრიტანელებს არ სურდათ გადაუჭრელი დაეტოვებინათ ფუნდამენტური საკითხი იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა მართულიყო დამოუკიდებელი ოქროს ნაპირი და [[1954]] წლის ივნისში კოლონიების მდივანმა, ალან ლენოქს-ბოიდმა გამოაცხადა, რომ ოქროს ნაპირზე კიდევ ერთი საყოველთაო არჩევნები ჩატარდებოდა; თუ „გონივრული უმრავლესობა“ მხარს CPP-ის პოზიციას დაუჭერდა, ბრიტანეთი დამოუკიდებლობის თარიღს დანიშნავდა. [[1956]] წლის ივლისის არჩევნების შედეგები თითქმის იდენტური იყო ოთხი წლის წინანდელი შედეგებისა და 3 აგვისტოს ასამბლეამ ხმა მისცა დამოუკიდებლობას იმ სახელით, რომელიც ნკრუმამ აპრილში შესთავაზა — [[განა]]. სექტემბერში კოლონიების სამმართველომ გამოაცხადა, რომ დამოუკიდებლობის დღე [[1957]] წლის [[6 მარტი]] იქნებოდა. ოპოზიცია არ იყო კმაყოფილი დამოუკიდებლობის გეგმით და მოითხოვდა ძალაუფლების რეგიონებისთვის გადაცემას (დეცენტრალიზაციას). დისკუსიები 1956 წლის ბოლომდე და 1957 წელსაც გაგრძელდა. მიუხედავად იმისა, რომ ნკრუმას არ დაუთმია თავისი პოზიცია უნიტარული სახელმწიფოს შესახებ, ქვეყანა დაიყო ხუთ რეგიონად, რომლებზეც აკრიდან ძალაუფლების ნაწილი დელეგირდა, ბელადებს კი მათ მართვაში გარკვეული როლი მიენიჭათ.<ref>{{Citation|last=Mills|first=James H.|title='The British Compromise': Devolved Power and the Domestic Consumer, 1971–1997|date=29 November 2012|work=Cannabis Nation|pages=155–185|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/acprof:oso/9780199283422.003.0007|isbn=978-0-19-928342-2}}</ref> [[1957]] წლის 21 თებერვალს ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა, [[ჰაროლდ მაკმილანი|ჰაროლდ მაკმილანმა]] გამოაცხადა, რომ 6 მარტიდან განა ერთა თანამეგობრობის სრულუფლებიანი წევრი გახდებოდა. ==განის დამოუკიდებლობა== [[ფაილი:Flag of the Gold Coast (1877–1957).svg|200px|მინი|ოქროს ნაპირის დროშა]] [[ფაილი:Flag of Ghana.svg|200px|მინი|განის დროშა]] განა დამოუკიდებელი გახდა [[1957]] წლის 6 მარტს, როგორც განის დომინიონი. რადგან იგი იყო ბრიტანეთის პირველი აფრიკული კოლონია, რომელმაც უმრავლესობის მმართველობით მოიპოვა დამოუკიდებლობა, [[აკრა]]ში გამართული დღესასწაული მსოფლიო ყურადღების ცენტრში მოექცა; ამ მოვლენებს 100-ზე მეტი რეპორტიორი და ფოტოგრაფი აშუქებდა.<ref>{{Citation|title=Accra, Ghana|date=2019|work=The Statesman's Yearbook Companion|pages=444|place=London|publisher=Palgrave Macmillan UK|doi=10.1057/978-1-349-95839-9_890|isbn=978-1-349-95838-2|s2cid=40162723|doi-access=free}}</ref> [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს [[აშშ-ის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] [[დუაიტ ეიზენჰაუერი|დუაიტ ეიზენჰაუერმა]] გააგზავნა მილოცვა და ვიცე-პრეზიდენტი [[რიჩარდ ნიქსონი]] ღონისძიებაზე აშშ-ის წარსადგენად.<ref name=":1" /> [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] დელეგაციამ მოუწოდა ნკრუმას, რაც შეიძლება მალე სწვეოდა [[მოსკოვი|მოსკოვს]]. პოლიტოლოგი, აფროამერიკელი [[რალფ ბანჩი]], იქ [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] სახელით იმყოფებოდა, ხოლო [[მარინა ბერძენი|კენტის ჰერცოგინია]] დედოფალ [[ელისაბედ II]]-ს წარმოადგენდა. დახმარების შეთავაზებები მთელი მსოფლიოდან მოდიოდა. მათ გარეშეც კი, ქვეყანა აყვავებული ჩანდა, კაკაოს მაღალი ფასებითა და ახალი რესურსების ათვისების პოტენციალით. ექვს მარტს ნკრუმა ათიათასობით მხარდამჭერის წინაშე წარდგა და განაცხადა: „განა სამუდამოდ თავისუფალი იქნება“. დამოუკიდებლობის დღეს, განის პარლამენტის პირველ სესიაზე სიტყვით გამოსვლისას, მან თავისი ახალი ქვეყნის მოქალაქეებს უთხრა: {{ციტატა|ჩვენი მოვალეობაა დავუმტკიცოთ მსოფლიოს, რომ აფრიკელებს შეუძლიათ საკუთარი საქმეების ეფექტურად და ტოლერანტულად წარმართვა დემოკრატიის განხორციელების გზით. ჩვენ მაგალითი უნდა გავხდეთ მთელი აფრიკისთვის.}} ცერემონიის ფარგლებში ნკრუმამ წარმოთქვა სიტყვა, რომელიც მიზნად ისახავდა იმედის ჩანერგვას.<ref>{{Cite web |last=Brown |first=Agyei |date=6 March 2025 |title=What Exactly Did Kwame Nkrumah Say on the 6th of March 1957? Here's the Full Speech {{!}} Now Accra |url=https://nowaccra.com/2025/03/06/what-exactly-did-kwame-nkrumah-say-on-the-6th-of-march-1957-heres-the-full-speech/ |access-date=6 March 2025 |language=en-US}}</ref> ნკრუმას „ოსაგიეფო“ უწოდეს, რაც აკანის ენაზე „მხსნელს“ ნიშნავს.<ref>{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/2008/04/23/opinion/edzimmerman.php |title=The ghost of Kwame Nkrumah |access-date=23 October 2008 |last=Zimmerman |first=Jonathan |date=23 October 2008 |work=[[International Herald Tribune]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090210130004/http://www.iht.com/articles/2008/04/23/opinion/edzimmerman.php |archive-date=10 February 2009 }}</ref> დამოუკიდებლობის ამ ცერემონიას ესწრებოდნენ კენტის ჰერცოგინია და გენერალ-გუბერნატორი ჩარლზ არდენ-კლარკი. 600-ზე მეტი რეპორტიორის დასწრებით, განის დამოუკიდებლობა თანამედროვე აფრიკის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გაშუქებული საერთაშორისო საინფორმაციო მოვლენა გახდა. [[განის დროშა]] შექმნა [[თეოდოსია ოკოჰი|თეოდოსია ოკოჰმა]] — მან ეთიოპიის მწვანე-ყვითელ-წითელი „იუდას ლომის“ დროშა გადმოაბრუნა და ლომი შავი ვარსკვლავით ჩაანაცვლა. წითელი ფერი სიმბოლურად სისხლისღვრას აღნიშნავს, მწვანე — სილამაზეს, სოფლის მეურნეობასა და სიუხვეს, ყვითელი — მინერალურ სიმდიდრეს, ხოლო შავი ვარსკვლავი [[აფრიკა|აფრიკის]] თავისუფლების სიმბოლოა.<ref name=Fuller29>Fuller, ''Building the Ghanaian Nation-State'', pp. 29–33.</ref> ქვეყნის ახალი გერბი, რომელიც [[ამონ კოტეი]]მ შექმნა, მოიცავს არწივებს, ლომს, [[წმინდა გიორგი]]ს ჯვარსა და შავ ვარსკვლავს, დიდი რაოდენობით ოქროსა და ოქროსფერი კანტებით.<ref>Fuller, ''Building the Ghanaian Nation-State'', pp. 37–38.</ref> [[ფილიპ გბეჰო]]ს დაევალა ახალი სახელმწიფო ჰიმნის, „ღმერთო, დალოცე ჩვენი სამშობლო განა“, კომპოზიციის შექმნა.<ref>Fuller, ''Building the Ghanaian Nation-State'', pp. 34–37.</ref> როგორც ახალი ერის მონუმენტი, ნკრუმამ აკრაში, ოსუს სანაპირო რაიონში, [[ოსუს ციხესიმაგრე|ოსუს ციხესიმაგრის]] მახლობლად, შავი ვარსკვლავის მოედანი გახსნა.<ref name="Stanek 2020"/> ეს მოედანი გამოიყენებოდა ეროვნული სიმბოლიზმისა და მასობრივი პატრიოტული მიტინგებისთვის.<ref>Fuller, ''Building the Ghanaian Nation-State'', pp. 121–122.</ref> ნკრუმას ხელმძღვანელობით განამ გარკვეული სოციალ-დემოკრატიული პოლიტიკა და პრაქტიკა დანერგა. ნკრუმამ შექმნა კეთილდღეობის სისტემა, წამოიწყო სხვადასხვა სათემო პროგრამა და დააარსა სკოლები.<ref>{{Citation|title=Put Some Clothes On or Nkrumah Will Get You!|work=Undesirable Practices|year=2016|pages=163–190|publisher=UNP – Nebraska|doi=10.2307/j.ctt1d4v0qj.11|isbn=978-0-8032-8696-2}}</ref> ==განის ლიდერი (1957-1966)== ===პოლიტიკური მოვლენები და საპრეზიდენტო არჩევნები=== კვაამე ნკრუმას მმართველობის „თაფლობის თვე“ ხანმოკლე აღმოჩნდა, რადგან ქვეყანაში მალევე დაიწყო არეულობა. მთავრობამ ჯარები გაგზავნა ტოგოლენდში, რათა ჩაეხშო მღელვარება, რომელიც მოჰყვა სადავო პლებისციტს ახალი ქვეყნის შემადგენლობაში შესვლის შესახებ.<ref>Kofi Amenyo, "[http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Trans-Volta-Togoland-and-the-refuseniks-of-the-union-with-Ghana-143373 Trans Volta Togoland and the refuseniks of the union with Ghana] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161103131317/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Trans-Volta-Togoland-and-the-refuseniks-of-the-union-with-Ghana-143373 |date=3 November 2016 }}", ''GhanaWeb'', 9 May 2008.</ref> აკრაში ავტობუსების სერიოზული გაფიცვა გამოიწვია [[გა (ხალხი)|გა ხალხის]] უკმაყოფილებამ, რომლებიც მიიჩნევდნენ, რომ სხვა ტომების წარმომადგენლები პრივილეგირებულ მდგომარეობაში იყვნენ სახელმწიფო სამსახურში დაწინაურებისას; ამას აგვისტოში არეულობა მოჰყვა.<ref>{{Cite journal|date=25 December 2019|title='I believed that Russians were our friends, that they were brave people who fight huge numbers of Germans'. Interview with R. Inglehart|journal=Historical Expertise|volume=4|issue=21|pages=9–18|doi=10.31754/2409-6105-2019-4-9-18|doi-broken-date=1 July 2025 |s2cid=243560299|issn=2409-6105|doi-access=free}}</ref> ნკრუმას პასუხი ადგილობრივი მოძრაობების რეპრესია იყო: [[1957]] წლის 6 დეკემბერს მან მიიღო „დისკრიმინაციის თავიდან აცილების შესახებ აქტი“, რომელმაც აკრძალა რეგიონულ ან ტომობრივ საფუძველზე შექმნილი პოლიტიკური პარტიები. ტომობრივი გავლენების წინააღმდეგ მიმართული კიდევ ერთი დარტყმა განხორციელდა აშანტის რეგიონში, სადაც ნკრუმამ და CPP-მ ადგილობრივი ბელადების უმეტესობას, რომლებიც პარტიის მხარდამჭერები არ იყვნენ, ძალაუფლება ჩამოართვეს.<ref>{{Citation|last=Biney|first=Ama|title=Nkrumah and the Opposition, 1954–1957|date=2011|work=The Political and Social Thought of Kwame Nkrumah|pages=65–79|place=New York|publisher=Palgrave Macmillan US|doi=10.1057/9780230118645_5|isbn=978-1-349-29513-5}}</ref> ამ რეპრესიულმა ქმედებებმა შეაშფოთა ოპოზიციური პარტიები, რომლებიც გაერთიანდნენ და [[კოფი აბრეფა ბუსია]]ს ხელმძღვანელობით შექმნეს [[გაერთიანებული პარტია (განა)|გაერთიანებული პარტია]]. [[1958]] წელს ოპოზიციონერი პარლამენტარი დააპატიმრეს ბრალდებით, რომ იგი ქვეყნის გარეთ იარაღის შეძენას ცდილობდა განის არმიაში დაგეგმილი ინფილტრაციისთვის.<ref>{{Cite journal|last1=Kaplan|first1=Frederick I.|last2=Adamovich|first2=Anthony|last3=Winner|first3=Thomas G.|date=1958|title=Opposition to Sovietization in Belorussian literature (1917–1957)|journal=Books Abroad|volume=32|issue=4|pages=442|doi=10.2307/40098174|jstor=40098174|issn=0006-7431}}</ref> ნკრუმა დარწმუნებული იყო, რომ მის წინააღმდეგ მკვლელობის შეთქმულება მზადდებოდა. მისი პასუხი იყო პარლამენტის მიერ „პრევენციული დაკავების აქტის“ მიღება, რომელიც ითვალისწინებდა პატიმრობას ხუთ წლამდე ვადით ბრალდების წარდგენისა და სასამართლო პროცესის გარეშე. პატიმრების ვადაზე ადრე გათავისუფლების უფლებამოსილება მხოლოდ ნკრუმას ჰქონდა.<ref name=":4">{{Citation|last=Ninsin|first=Kwame A.|title=The Nkrumah Government and Its Opposition|date=4 February 2016|work=The Ghana Reader|pages=303–306|publisher=Duke University Press|doi=10.2307/j.ctv125jqp2.66|isbn=978-0-8223-7496-1}}</ref> ნკრუმას ბიოგრაფის, დევიდ ბირმინგემის თქმით, „არცერთ სხვა ზომას არ მიუყენებია ისეთი ზიანი ნკრუმას რეპუტაციისთვის, როგორც უსაფრთხოების დაცვის საბაბით ადამიანების სასამართლოს გარეშე ინტერნირებას“. ნკრუმა მიზნად ისახავდა ბრიტანული წესით მომზადებული სასამართლო სისტემის გვერდის ავლას, რადგან თვლიდა, რომ მოსამართლეები ეწინააღმდეგებოდნენ მის გეგმებს, როდესაც მათ კონსტიტუციური კუთხით ამოწმებდნენ. უკმაყოფილების კიდევ ერთი მიზეზი გახდა რეგიონული ასამბლეები, რომლებიც დროებითი საფუძვლით იყო ჩამოყალიბებული შემდგომ კონსტიტუციურ დისკუსიებამდე. ოპოზიცია, რომელიც განსაკუთრებით ძლიერი იყო აშანტისა და ჩრდილოეთში, მოითხოვდა ასამბლეებისთვის მნიშვნელოვანი ძალაუფლების მინიჭებას; CPP-ს კი სურდა, რომ მათ მეტწილად სათათბირო ფუნქცია ჰქონოდათ.<ref>{{Cite book |author=Alawattage, Chandana |author2=Hopper, Trevor |author3=Wickramasinghe, Danture |title=Management accounting in less developed countries|date=2007|publisher=Emerald|isbn=978-1-84663-619-6|oclc=182539917}}</ref> [[1959]] წელს ნკრუმამ პარლამენტში თავისი უმრავლესობა გამოიყენა „კონსტიტუციური ცვლილებების აქტის“ გასატანად, რომელმაც გააუქმა ეს ასამბლეები და პარლამენტს უფლება მისცა, კონსტიტუციაში ცვლილებები უბრალო უმრავლესობით შეეტანა. ამ ნაბიჯმა ფაქტობრივად ბოლო მოუღო ნებისმიერ მცდელობას, [[განა]] ფედერაციულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბებულიყო და ძალაუფლების სრული კონცენტრაცია [[აკრა]]ში, ცენტრალური ხელისუფლების ხელში მოახდინა. [[ფაილი:Queen Elizabeth II and the Prime Ministers of the Commonwealth Nations, at Windsor Castle (1960 Commonwealth Prime Minister's Conference).jpg|მინი|250პქ|ნკრუმა თანამეგობრობის პრემიერ-მინისტრთა შეხვედრაზე, 1960 წელი]] [[1957]]-[[1960]] წლებში დედოფალი [[ელისაბედ II]] რჩებოდა განის სუვერენად. გენერალ-გუბერნატორის პოსტს [[უილიამ ჰეირი]] იკავებდა, ნკრუმა კი პრემიერ-მინისტრად რჩებოდა. [[1960]] წლის 6 მარტს ნკრუმამ გამოაცხადა ახალი კონსტიტუციის გეგმა, რომლის მიხედვითაც განა რესპუბლიკა გახდებოდა, სათავეში კი ფართო აღმასრულებელი და საკანონმდებლო უფლებამოსილებებით აღჭურვილი [[განის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] ჩაუდგებოდა. პროექტი მოიცავდა დებულებას, რომელიც ითვალისწინებდა განის სუვერენიტეტის დათმობას აფრიკის სახელმწიფოთა კავშირის სასარგებლოდ. 1960 წლის 19, 23 და 27 აპრილს გაიმართა საპრეზიდენტო არჩევნები და პლებისციტი კონსტიტუციის შესახებ. კონსტიტუცია დაამტკიცეს, ხოლო ნკრუმა პრეზიდენტად აირჩიეს; მან დაამარცხა „გაერთიანებული პარტიის“ კანდიდატი ჯ. ბ. დანკვა ხმების დიდი უპირატესობით: 1 016 076 ხმა 124 623-ის წინააღმდეგ. ამის მიუხედავად, განა ბრიტანეთის მიერ მართული ერთა თანამეგობრობის წევრად დარჩა.<ref name=Hagan2 /> ====ტრაიბალიზმის წინააღმდეგობა==== [[ფაილი:Flag of Ashanti.svg|მინი|აშანტის დროშა, რომლის ფერებიც სიმბოლურად გამოხატავს ოქროს, წინაპრების ძალაუფლებას და ტყეს<ref name=Fuller29 />]] [[ფაილი:Ashanti Empire Flag.svg|thumb|მაჩვზღარბის ემბლემა, რომელიც აშანტის დევიზის სიმბოლოა: „თუ მშვიდობით მოგესალმებით, ჩვენც მშვიდობით მოგესალმებით. მაგრამ თუ ომით მოგესალმებით, მაშინ ჩვენც ომით მოგესალმებით“.<ref name=Fuller29 />]] ნკრუმა ასევე ცდილობდა „[[ტრაიბალიზმი]]ს“ აღმოფხვრას, რომელიც ხშირად უფრო ძლიერ ლოიალობას გულისხმობდა, ვიდრე ერთგულებას ერი-სახელმწიფოს მიმართ. ამის შესახებ თავის წიგნში „აფრიკა უნდა გაერთიანდეს“ იგი წერდა: {{ციტატა|ჩვენ ჩაბმულნი ვიყავით ერთგვარ ომში — ომში სიღარიბისა და დაავადებების, უმეცრების, ტრიბალიზმისა და განხეთქილების წინააღმდეგ. ჩვენ გვჭირდებოდა ისეთი პირობების უზრუნველყოფა, რომლებიც საშუალებას მოგვცემდა განგვეხორციელებინა რეკონსტრუქციისა და განვითარების პოლიტიკა.<ref>{{Cite book|date= 2010|title=The Hungry World: America's Cold War Battle against Poverty in Asia|url= https://archive.org/details/hungryworldameri0000cull|first=Nick|last=Cullather|pages=[https://archive.org/details/hungryworldameri0000cull/page/108 108]–133|publisher=Harvard University Press|doi=10.2307/j.ctvjnrv65.9|isbn=978-0-674-05882-8|chapter=We Shall Release the Waters}}</ref>}} ამ მიზნით, [[1958]] წელს მისმა მთავრობამ მიიღო აქტი, რომელიც კრძალავდა ისეთ ორგანიზაციებს, რომლებიც: ეწეოდნენ რასობრივ ან რელიგიურ პროპაგანდას სხვა თემების საზიანოდ; ცდილობდნენ პირთა არჩევას მათი რასობრივი ან რელიგიური კუთვნილების ნიშნით.<ref>Kwame Nkrumah, ''Africa Must Unite'' (1983), p. 74; quoted by George P. Hagan, "Nkrumah's Cultural Policy", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''.</ref> ნკრუმა შეეცადა ქვეყანა ეროვნული დროშებით „აევსო“ და დააწესა აკრძალვა ტომობრივ დროშებზე, თუმცა ამ აკრძალვას მოსახლეობის დიდი ნაწილი არ ემორჩილებოდა.<ref name=Fuller29 /> განის გაერთიანებული პარტიის წევრმა კოფი აბრეფა ბუსიამ სახელი გაითქვა, როგორც ოპოზიციის ლიდერმა სწორედ ამ აქტის შესახებ გამართულ დებატებში. მან დაიკავა კლასიკური ლიბერალური პოზიცია და ტომობრივი პოლიტიკის აკრძალვა რეპრესიულ ნაბიჯად შეაფასა. მალევე მან ქვეყანა დატოვა.<ref name=Hagan /> ნკრუმა ასევე ძალიან ექსცენტრიული და ეფექტური ლიდერი იყო. [[1972]] წელს [[The New York Times]] წერდა: {{ციტატა|1950-იან და 1960-იანი წლების დასაწყისში, განის ლიდერობის პერიოდში, კვამე ნკრუმა იყო ეპატაჟური და მომნუსხველი პიროვნება. ქვეყნის შიგნით მან შექმნა პიროვნების კულტი და ამაყობდა ტიტულით „ოსაგიეფო“ (აკანის ენაზე — „მხსნელი“). ქვეყნის გარეთ კი იგი მსოფლიო ლიდერებს ხვდებოდა, როგორც პირველი ადამიანი, რომელმაც [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ აფრიკული კოლონია დამოუკიდებლობამდე მიიყვანა.<ref>[https://www.nytimes.com/1972/04/30/archives/death-of-the-osagyefo-kwame-nkrumah.html "The World"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171201043619/http://www.nytimes.com/1972/04/30/archives/death-of-the-osagyefo-kwame-nkrumah.html |date=1 December 2017 }}, ''The New York Times'' Archive, 30 April 1972.</ref>}} პრემიერ-მინისტრისა და მოგვიანებით პირველი პრეზიდენტის პოსტზე ყოფნისას, ნკრუმამ წარმატებით შეძლო ადგილობრივი ბელადების პოლიტიკური მნიშვნელობის შემცირება.<ref>{{Cite journal|last=Axworthy|first=Lloyd|date=1 March 2013|title=The Political Actors: President, Prime Minister, and Minister of Foreign Affairs|journal=Oxford Handbooks Online|pages=90–105 |doi=10.1093/oxfordhb/9780199588862.013.0005 |isbn=978-0-19-958886-2 }}</ref> ეს ბელადები კოლონიური მმართველობის დროს ძალაუფლებას ბრიტანულ ადმინისტრაციასთან თანამშრომლობით ინარჩუნებდნენ. რეალურად, ბრიტანელები მათ ხშირად ადგილობრივ ინტელიგენციაზე მეტადაც კი სწყალობდნენ, რადგან ინტელიგენცია ისეთი ორგანიზაციების მეშვეობით, როგორიცაა „აბორიგენთა უფლებების დაცვის საზოგადოება“, კოლონიზატორებს პრობლემებს უქმნიდა.<ref>{{Cite journal|last=Geschiere|first=Peter|date=1993|title=Chiefs and colonial rule in Cameroon: inventing chieftaincy, French and British Style|journal=Africa|volume=63|issue=2|pages=151–175|doi=10.2307/1160839|jstor=1160839|s2cid=145559044|issn=0001-9720}}</ref> კონვენტის ხალხის პარტიას ხელისუფლებაში მოსვლისთანავე დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა ბელადებთან. ეს დაპირისპირება უფრო გამწვავდა, როდესაც პარტიამ დაიწყო ოპოზიციურად განწყობილი ბელადების წინააღმდეგ მოქმედება და თავად ბელადობის ინსტიტუტის, როგორც არადემოკრატიული სისტემის, კრიტიკა. 1958 და 1959 წლებში მიღებულმა აქტებმა მთავრობას მისცა უფლება, პირდაპირ გადაეყენებინა ბელადები და გამოეცხადებინა სახელმწიფო კონტროლი „ტახტის მიწებზე“ და მათგან მიღებულ შემოსავლებზე.<ref>Kwame Arhin, "The Search For 'Constitutional Chieftancy'", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''.</ref> ამ პოლიტიკამ ბელადების სრული გაუცხოება გამოიწვია, რის გამოც ისინი იმედის თვალით უყურებდნენ ნკრუმასა და მისი პარტიის დამხობის ნებისმიერ მცდელობას. ====კონვენტის სახალხო პარტიის გაზრდილი ძალაუფლება==== [[1962]] წელს CPP-ის სამ ახალგაზრდა წევრს ბრალი წაუყენეს ნკრუმას ავტოკოლონაზე თავდასხმისა და მისი ავტომობილის აფეთქების მცდელობაში. სავარაუდო შეთქმულების წინააღმდეგ არსებული ერთადერთი „მტკიცებულება“ იყო ის, რომ ისინი ნკრუმას მანქანისგან საკმაოდ მოშორებით, უკანა ავტომობილებში იმყოფებოდნენ.<ref name="BIRTH OF THE CPP">{{Citation|date=15 November 2007|work=Kwame Nkrumah. Vision and Tragedy|pages=74–90|publisher=Sub-Saharan Publishers|doi=10.2307/j.ctvk3gm60.10|isbn=978-9988-647-81-0|title=Birth of the CPP}}</ref> როდესაც სასამართლომ ბრალდებულები გაამართლა, ნკრუმამ სახელმწიფო უსაფრთხოების სასამართლოს მთავარი მოსამართლე თანამდებობიდან გადააყენა. ამის შემდეგ, მან CPP-ის მიერ დომინირებულ პარლამენტს მიაღებინა კანონი, რომელიც განმეორებითი სასამართლო პროცესის ჩატარების საშუალებას იძლეოდა.<ref>{{Cite news |last=Kayaoglu|first=Barin|date=12 April 2017|title=Turkey's last Ergenekon trial ends as all defendants acquitted |work=Al-Monitor |doi=10.26598/auis_ug_is_2017_04_12 |doi-access=free}}</ref>მეორე პროცესზე სამივე პირი დამნაშავედ ცნეს და სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს, თუმცა მოგვიანებით ეს განაჩენი სამუდამო პატიმრობით შეიცვალა. ამ მოვლენებიდან მალევე, კონსტიტუციაში შევიდა ცვლილება, რომელმაც პრეზიდენტს მიანიჭა უფლებამოსილება, ერთპიროვნულად გადაეყენებინა ნებისმიერი დონის მოსამართლე. [[1964]] წელს ნკრუმამ წამოაყენა კონსტიტუციური ცვლილება, რომლის მიხედვითაც CPP ერთადერთ ლეგალურ პარტიად გამოცხადდებოდა, თავად ნკრუმა კი — ქვეყნისა და პარტიის სამუდამო პრეზიდენტად. ცვლილებამ ხმების 99,91 პროცენტი მიიღო,<ref>{{Cite journal |last=Wingo |first=Ajume H. |date=2016 |title=A Matter of Unbound Leaders in the Lives of Africans |url=https://www.jstor.org/stable/44647335 |journal=Theoria: A Journal of Social and Political Theory |volume=63 |issue=148 |pages=53–71 |doi=10.3167/th.2016.6314804 |jstor=44647335 |issn=0040-5817|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite web |title=Elections in Ghana |url=https://africanelections.tripod.com/gh.html |access-date=25 September 2024 |website=africanelections.tripod.com |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427213454/https://africanelections.tripod.com/gh.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |date=26 January 1964 |title=Ghana Voters Back Nkrumah Proposal For One-Party Rule |url=https://www.nytimes.com/1964/01/26/archives/ghana-voters-back-nkrumah-proposal-for-oneparty-rule.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926112620/https://www.nytimes.com/1964/01/26/archives/ghana-voters-back-nkrumah-proposal-for-oneparty-rule.html |access-date=25 September 2024 |work=The New York Times |archive-date=26 September 2024 }}</ref> რაც იმდენად დაუჯერებლად მაღალი მაჩვენებელი იყო, რომ დამკვირვებლებმა კენჭისყრა „აშკარად გაყალბებულად“ შეაფასეს.<ref>{{cite journal |last=Anthony |first=S. |year=1969 |title=The State of Ghana |journal=African Affairs |volume=68 |issue=273 |pages=337–39 |jstor=720657 }}</ref> ფაქტობრივად, განა დამოუკიდებლობის მოპოვების დღიდან ერთპარტიულ სახელმწიფოს წარმოადგენდა, თუმცა ამ ცვლილებამ ნკრუმას მმართველობა დე ფაქტო ლეგალურ დიქტატურად აქცია. ===სამოქალაქო სამსახური=== [[ფაილი:Dolazak predsednika Gane Kvame Nkrumaha na konferenciju nesvrstanih, 1961. god.jpg|thumbnail|კვამე ნკრუმა და [[იოსიპ ბროზ ტიტო]] მიემართებიან არაწევრი ქვეყნების მოძრაობის პირველ კონფერენციაზე, ბელგრადი, 1961 წელი]] [[1952]]–[[1960]] წლებში საჯარო სამსახურის მასშტაბური „აფრიკანიზაციის“ (ბრიტანელი კადრების ადგილობრივებით ჩანაცვლების) შემდეგ, 1960-1965 წლებში უცხოელი სპეციალისტების რიცხვმა კვლავ იმატა. საინტერესოა, რომ ახალი მუშახელის უმეტესობა უკვე აღარ მოდიოდა [[გაერთიანებული სამეფო]]დან, არამედ [[საბჭოთა კავშირი]]დან, [[პოლონეთი]]დან, [[ჩეხოსლოვაკია|ჩეხოსლოვაკიიდან]], [[იუგოსლავია|იუგოსლავიიდან]] და [[იტალია|იტალიიდან]].<ref name=Ayee>Joseph R. A. Ayee, "Public Sector Manpower Development During the Nkrumah Period 1951–1966", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''.</ref><ref name="Stanek 2020"/> ===განათლება=== [[1951]] წელს კონვენტის ხალხის პარტიამ შეიმუშავა განათლების დაჩქარებული განვითარების გეგმა. ეს გეგმა ითვალისწინებდა ექვსწლიან დაწყებით კურსს, რომელიც მაქსიმალურად საყოველთაო უნდა ყოფილიყო და საფუძველს ჩაუყრიდა შემდგომი სწავლის მრავალფეროვან შესაძლებლობებს.<ref>{{Cite journal|last1=Franker|first1=Karen|last2=James|first2=Dennis|date=2016|title=The Course Development Plan: Macro-Level Decisions and Micro-Level Processes|journal=New Directions for Higher Education|volume=2016|issue=173|pages=43–53|doi=10.1002/he.20178|issn=0271-0560}}</ref> ყველა ბავშვს უნდა ესწავლა არითმეტიკა და მიეღო „მოქალაქეობის მყარი საფუძველი, რაც გულისხმობდა წერა-კითხვის მუდმივ ცოდნას როგორც ინგლისურ, ისე მშობლიურ ენაზე“. [[1962]] წელს დაწყებითი განათლება სავალდებულო გახდა. გეგმა ასევე ითვალისწინებდა, რომ რელიგიური სკოლები აღარ მიიღებდნენ დაფინანსებას, ხოლო ზოგიერთი არსებული მისიონერული სკოლა სახელმწიფო მმართველობაში გადავიდოდა.<ref name=Haizel>E. A. Haizel, "Education in Ghana, 1951 – 1966", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''.</ref> 1961 წელს ნკრუმამ საფუძველი ჩაუყარა კვამე ნკრუმას იდეოლოგიურ ინსტიტუტს, რომელიც შეიქმნა როგორც განელი საჯარო მოხელეების მოსამზადებლად, ისე [[პანაფრიკანიზმი]]ს იდეების პოპულარიზაციისთვის. [[1964]] წლიდან განის ყველა სტუდენტი, რომელიც კოლეჯში აბარებდა, ვალდებული იყო ამ ინსტიტუტში ორკვირიანი „იდეოლოგიური ორიენტაცია“ გაევლო. ნკრუმა აღნიშნავდა, რომ „სტუდენტებმა უნდა გააცნობიერონ — პარტიის იდეოლოგია და მას ერთგულად და თავგამოდებით უნდა მისდიონ“.<ref>{{cite book |title=Nkrumah's Deception of Africa |publisher=Ghana Ministry of Information |year=1967}}</ref> [[1964]] წელს ნკრუმამ წარმოადგინა „ეროვნული რეკონსტრუქციისა და განვითარების შვიდწლიანი გეგმა“, რომელშიც განათლება განვითარების მთავარ წყაროდ იყო მიჩნეული. გეგმა მოითხოვდა საშუალო ტექნიკური სკოლების ქსელის გაფართოებას. საშუალო განათლება ასევე უნდა მოეცვა „სამუშაო ადგილზე სწავლების პროგრამები“. ნკრუმამ პარლამენტს განუცხადა: „დამსაქმებლებისგან, როგორც საჯარო, ისე კერძო სექტორში, მოველით ბევრად უფრო დიდ წვლილს მუშახელის მომზადებაში — ცალკეული ქარხნებისა და ფერმების სკოლების, ინდუსტრიული სასწავლო სქემების, სამუშაოდან გათავისუფლების საათებისა და საღამოს კურსების დაფინანსების გზით“. აღნიშნული მომზადება ირიბად სუბსიდირებული იქნებოდა საგადასახადო შეღავათებითა და იმპორტის კვოტების გამოყოფით.<ref>{{Cite journal|date=1964|title=IN PARLIAMENT|journal=Education + Training|volume=6|issue=3|pages=120|doi=10.1108/eb015403|issn=0040-0912}}</ref><ref name=Haizel /> [[1952]] წელს, კოლონიურ ოფისთან და გაერთიანებული სამეფოს შრომის სამინისტროსთან შეთანხმებით, ამოქმედდა „ხელოსანთა სავაჭრო სქემა“. ეს პროგრამა ითვალისწინებდა სხვადასხვა დარგის სპეციალისტების გაგზავნას ბრიტანეთში ტექნიკური განათლების მისაღებად. [[1956]] წელს დაარსდა [[კუმასი]]ს ტექნიკური ინსტიტუტი,<ref>{{Cite journal|date=1952|title=Technical Education in Great Britain|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1952-06-07_169_4310/page/952|journal=Nature|volume=169|issue=4310|pages=952–953|doi=10.1038/169952c0|bibcode=1952Natur.169S.952.|s2cid=37785421|issn=0028-0836|doi-access=free}}</ref> რომელსაც [[1960]] წლის სექტემბერში ტექნიკურ მასწავლებელთა მომზადების ცენტრი დაემატა. [[1961]] წელს კი „კონვენტის ხალხის პარტიამ“ მიიღო „შეგირდობის აქტი“, რომლის საფუძველზეც შეიქმნა შეგირდობის საერთო საბჭო და სპეციალური კომიტეტები თითოეული ინდუსტრიისთვის.<ref name=Haizel /> ===კულტურა=== [[ფაილი:Pahor Labib Watani 0.10 LRcrop1 (2).jpg|thumb|359px|კვამე ნკრუმა და [[პაჰორ ლაბიბი]] [[კოპტური მუზეუმი|კოპტურ მუზეუმში]], 1956]] კვამე ნკრუმა [[პანაფრიკანიზმი]]ს მხარდამჭერი იყო. იგი ამ მოძრაობას განიხილავდა, როგორც „მთელი აფრიკის კონტინენტის რეგიონული ინტეგრაციის ძიებას“. ნკრუმას აქტიური პოლიტიკური მოღვაწეობის პერიოდი აღწერილია, როგორც „მაღალი პანაფრიკული ამბიციების ოქროს ხანა“. ამ დროს კონტინენტზე ძლიერდებოდა ნაციონალისტური მოძრაობები და მიმდინარეობდა [[დეკოლონიზაცია|დეკოლონიზაციის]] პროცესი ევროპული ძალებისგან. ისტორიკოსები აღნიშნავენ, რომ „აღორძინებისა და სოლიდარობის ნარატივმა პანაფრიკულ მოძრაობაში უდიდესი იმპულსი შეიძინა“. თავისი აფრიკული მემკვიდრეობის ხაზგასასმელად, ნკრუმა ხშირად უარს ამბობდა დასავლურ მოდაზე და ატარებდა ფუგუს (ჩრდილოური სამოსი), რომელიც სამხრეთში დამზადებული კენტეს ქსოვილისგან იყო შეკერილი.<ref name="books.google.fr">Mkandawire, P. (2005). [https://books.google.com/books?id=4VIAfPNTOkQC&q=nkrumah&pg=PA78 ''African Intellectuals: Rethinking Politics, Language, Gender and Development''], Dakar: Codesria/London: Zed Books, p. 58. Retrieved 23 March 2017. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230404071315/https://books.google.com/books?id=4VIAfPNTOkQC&q=nkrumah&pg=PA78 |date=4 April 2023 }}.</ref> ნკრუმა მიიჩნევდა, რომ პოლიტიკურ დამოუკიდებლობას კულტურული თვითმყოფადობის აღდგენაც უნდა მოჰყოლოდა. ამ მიზნით, მან ზედამხედველობა გაუწია არაერთი მნიშვნელოვანი დაწესებულების გახსნას: 1957 წლის 5 მარტს გაიხსნა [[განის ეროვნული მუზეუმი|განის მუზეუმი]], 1958 წელს დაარსდა განის ხელოვნების საბჭო (განათლებისა და კულტურის სამინისტროს ფრთა), [[1961]] წლის ივნისში შეიქმნა აფრიკის საქმეთა კვლევითი ბიბლიოთეკა, [[1962]] წელს ნკრუმამ გახსნა აფრიკის კვლევების ინსტიტუტი, რომელიც კონტინენტის ისტორიისა და კულტურის მეცნიერულ შესწავლას ემსახურებოდა,<ref name=Haizel /> ხოლო 1964 წელს დაარსდა განის კინოკორპორაცია.<ref name=Hagan>Hagan, George P., "Nkrumah's Cultural Policy", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''.</ref><ref>Smith-Asante, E., [http://www.graphic.com.gh/news/general-news/biography-of-ghana-s-first-president-dr-kwame-nkrumah.html "Biography of Ghana's first President, Dr Kwame Nkrumah"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220113123600/https://www.graphic.com.gh/news/general-news/biography-of-ghana-s-first-president-dr-kwame-nkrumah.html |date=13 January 2022 }}, ''Graphic Online'', 8 March 2016. Retrieved 23 March 2017.</ref><ref name="Legum, C. 1965 p. 41">Legum, C. (1965). ''Pan-Africanism: a short political guide'', New York, etc.: Frederick A. Praeger, p. 41.</ref> განის ჩრდილოეთ ნაწილში სიშიშვლის წინააღმდეგ მიმართულმა კამპანიამ ნკრუმას განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო. გავრცელებული ინფორმაციით, მან ამ საკითხზე სამუშაოდ პროპაგანდის მდივანი, [[ჰანა კუჯო]] მიავლინა. კუჯომ ასევე ჩამოაყალიბა „განის ქალთა ლიგა“, რომელიც პარტიის დღის წესრიგს ატარებდა ისეთ საკითხებში, როგორიცაა კვება, ბავშვთა აღზრდა და ტანსაცმლის ტარების კულტურა.<ref>{{Citation|last=Robinson|first=Alonford James|title=Cudjoe|date=7 April 2005|work=African American Studies Center|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/acref/9780195301731.013.40911|isbn=978-0-19-530173-1}}</ref> ლიგა მხოლოდ სოციალური საკითხებით არ შემოიფარგლებოდა; მათ მოაწყვეს დემონსტრაცია [[საჰარის უდაბნო]]ში [[საფრანგეთი]]ს მიერ [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოცდის წინააღმდეგ.<ref name=Manuh>Manuh, Takiwah, "Women and their Organisations during the Convention Peoples' Party Period", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''.</ref><ref name=Allman>Allman, Jen, [https://history.artsci.wustl.edu/files/history/imce/allman_hannah_kudjoe.pdf "The Disappearing of Hannah Kudjoe: Nationalism, Feminism, and the Tyrannies of History"], ''Journal of Women's History'' 21.3, 2009. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402120005/https://history.artsci.wustl.edu/files/history/imce/allman_hannah_kudjoe.pdf |date=2 April 2015 }}.</ref> მიუხედავად მისი აქტიურობისა, ქალთა ნაციონალური ჯგუფების კონსოლიდაციის პროცესში, ჰანა კუჯო დააქვეითეს და პარტიულ სტრუქტურაში მარგინალიზებული აღმოჩნდა.<ref name=Allman /> [[1959]] და [[1960]] წლებში მიღებულმა კანონებმა პარლამენტში ქალებისთვის სპეციალური ადგილები გამოყო. ზოგიერთი ქალი პარტიის ცენტრალურ კომიტეტშიც კი დაწინაურდა. ქალებმა დაიწყეს უფრო აქტიური სწავლა უნივერსიტეტებში, დაეუფლნენ ისეთ პროფესიებს, როგორიცაა [[მედიცინა]] და [[სამართალი]], მონაწილეობდნენ პროფესიულ მივლინებებში [[ისრაელი|ისრაელში]], [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირსა]] და აღმოსავლეთ ბლოკის ქვეყნებში. ქალები ასევე გამოჩნდნენ არმიასა და სამხედრო-საჰაერო ძალებში. მიუხედავად ამისა, ქალთა უმრავლესობა კვლავ სოფლის მეურნეობასა და ვაჭრობაში რჩებოდა; ზოგიერთი მათგანი დახმარებას კოოპერაციული მოძრაობისგან იღებდა.<ref>{{Cite book |chapter=7.2. More Women in Parliaments |title=Trends Shaping Education |url=https://archive.org/details/isbn_9789264046610 |publisher=OECD |date=2008 |isbn=9789264046610 |doi=10.1787/404512666002}}</ref><ref name=Hagan2 /><ref name=Manuh /> ნკრუმას გამოსახულება ფართოდ იყო გავრცელებული საფოსტო მარკებსა და ფულის კუპიურებზე, რაც მონარქების სტილს მოგვაგონებდა. ეს ფაქტი გახდა საფუძველი ბრალდებებისა, რომ ქვეყანაში [[ნკრუმაიზმი|ნკრუმისტული]] [[პიროვნების კულტი]] ყალიბდებოდა.<ref>Fuller, ''Building the Ghanaian Nation-State'', pp. 39–80.</ref> ===მედია=== [[1957]] წელს ნკრუმამ დააარსა კარგად დაფინანსებული [[განის საინფორმაციო სააგენტო]] (GNA) ქვეყნის შიდა სიახლეების მოსამზადებლად და მათი საზღვარგარეთ გავრცელებისთვის. ათი წლის განმავლობაში სააგენტოს მფლობელობაში იყო 8045 კმ სიგრძის შიდა ტელეგრაფის ხაზი და იგი ინარჩუნებდა სადგურებს [[ლაგოსი|ლაგოსში]], [[ნაირობი]]ში, [[ლონდონი|ლონდონსა]] და [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]].<ref>{{Citation|title=CHAPTER TEN. Domestic News and the News Services|date=31 December 1952|work=The News in America|pages=97–105|publisher=Harvard University Press|doi=10.4159/harvard.9780674182578.c10|isbn=978-0-674-18257-8}}</ref><ref name=Ansah>P. A. V. Ansah, "Kwame Nkrumah and the Mass Media", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''. Also see: "Media", in Owusu-Ansah (2014), ''Historical Dictionary of Ghana'', pp. [https://books.google.com/books?id=RBv2AgAAQBAJ&pg=PA211 211–213] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150601130828/https://books.google.com/books?id=RBv2AgAAQBAJ&pg=PA211 |date=1 June 2015 }}.</ref> ნკრუმამ გააძლიერა სახელმწიფო კონტროლი გაზეთებზე; [[1958]] წელს მან დააარსა [[Ghanaian Times]], ხოლო 1962 წელს ლონდონის [[Mirror Group]]-ისგან მისი კონკურენტი, [[Daily Graphic]] შეიძინა.<ref>{{Citation|title=Haines, Joseph Thomas William, (born 29 Jan. 1928), Assistant Editor, The Daily Mirror, 1984–90; Group Political Editor, Mirror Group Newspapers, 1984–90|date=1 December 2007|work=Who's Who|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.18570}}</ref> როგორც იგი წიგნში „აფრიკა უნდა გაერთიანდეს“ წერდა: „ჩვენი რევოლუციური მრწამსის ნაწილია, რომ კაპიტალიზმის კონკურენტულ სისტემაში პრესას არ შეუძლია იფუნქციონიროს ფაქტების სიწმინდის მკაცრი დაცვით, და ამიტომ პრესა არ უნდა დარჩეს კერძო ხელში“. [[1960]] წლიდან მან აამოქმედა ყველა ახალი ამბის წინასწარი გამოქვეყნების ცენზურის უფლება.<ref name=Ansah /> [[ოქროს ნაპირის სამაუწყებლო სამსახური]] 1954 წელს დაარსდა და რეორგანიზაციის შემდეგ [[განის სამაუწყებლო კორპორაცია]] ეწოდა. ბევრ ტელეგადაცემაში მონაწილეობდა ნკრუმა, რომელიც კომენტარს აკეთებდა, მაგალითად, „ბიჭებისა და გოგონების თავხედობისა და სიზარმაცის“ პრობლემაზე.<ref>{{Citation|title=Lambert, Richard Stanton, (1894–27 Nov. 1981), Supervisor of Educational Broadcasts, Canadian Broadcasting Corporation, 1943–60|date=1 December 2007|work=Who Was Who|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.u166154}}</ref> [[1963]] წლის პირველი მაისის დღესასწაულამდე ნკრუმა ტელევიზიით გამოვიდა, რათა გამოეცხადებინა განის „ახალგაზრდა პიონერების“ გაფართოების, ეროვნული ფიცის შემოღების, სკოლებში სახელმწიფო დროშის სალმის დამკვიდრებისა და ეროვნული წვრთნის პროგრამის შექმნის შესახებ, რაც მიზნად ისახავდა განელ ახალგაზრდებში სათნოებისა და სამსახურის სულისკვეთების ჩანერგვას. [[1963]] წლის 15 ოქტომბერს ნკრუმამ პარლამენტს წარუდგინა თავისი ხედვა განის ტელევიზიის როლზე: „განის ტელევიზია არ იქნება ორიენტირებული იაფფასიან გართობასა თუ კომერციალიზაციაზე; მისი უპირატესი ამოცანა იქნება განათლება მისი ყველაზე ფართო და წმინდა გაგებით“.<ref>{{Citation|date=2014|work=Dictionary Geotechnical Engineering/Wörterbuch GeoTechnik|pages=455|place=Berlin, Heidelberg|publisher=Springer Berlin Heidelberg|doi=10.1007/978-3-642-41714-6_50467|isbn=978-3-642-41713-9 |title=Economic(al) geology in its broadest sense }}</ref><ref name=Haizel /> [[1965]] წლის განის სამაუწყებლო კორპორაციის დაფუძნების დოკუმენტის თანახმად, ინფორმაციისა და მაუწყებლობის მინისტრს ჰქონდა მედიის „მართვის უფლებამოსილება“, ხოლო პრეზიდენტს შეეძლო „ნებისმიერ დროს, თუ იგი დარწმუნებული იქნებოდა, რომ ეს ეროვნულ ინტერესებში შედიოდა, საკუთარ თავზე აეღო კორპორაციის საქმეების მართვა ან მისი ფუნქციების ნებისმიერი ნაწილი“, რაც გულისხმობდა თანამშრომლების აყვანას, დათხოვნას, რეორგანიზაციასა და სხვა ბრძანებების გაცემას საკუთარი ნება-სურვილისამებრ.<ref>{{Cite journal|last=Hirst|first=Homer T.|date=1965|title=Our motive had much to do with self-interest|journal=Journal of Broadcasting|volume=9|issue=3|pages=215–216|doi=10.1080/08838156509386153|issn=0021-938X}}</ref><ref name=Ansah /> რადიოპროგრამები, რომლებიც მოსახლეობის იმ ნაწილისთვის იყო გათვლილი, ვინც წერა-კითხვა არ იცოდა, „განის სამაუწყებლო კორპორაციის“ ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტი იყო. 1961 წელს კორპორაციამ ჩამოაყალიბა საგარეო სამსახური, რომელიც მაუწყებლობდა [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[არაბული ენა|არაბულ]], [[სუაჰილი ენა|სუაჰილიზე]], [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურ]] და [[ჰაუსა (ენა)|ჰაუსა]] ენებზე.<ref name="Palgrave Macmillan">{{Citation|title=Theorizing Public Service Broadcasting Online|work=Public Service Broadcasting Online|year=2013|publisher=Palgrave Macmillan|doi=10.1057/9781137295101_3 |isbn=978-1-137-29510-1 |last1=Brevini |first1=Benedetta |pages=19–29 }}</ref> ოთხი 100-კილოვატიანი და ორი 250-კილოვატიანი გადამცემის გამოყენებით, კორპორაციის საგარეო სამსახური ყოველკვირეულად 110 საათის განმავლობაში გადასცემდა პანაფრიკანისტულ პროგრამებს [[აფრიკა]]სა და [[ევროპა]]ში.<ref name=Ansah /> აკრძალა რეკლამა ყველა მედიასაშუალებაში.<ref name=Ansah /> ===ეკონომიკური პოლიტიკა=== [[ფაილი:Akosombo Dam hydroelectric plant.jpg|thumb|[[აკოსომბოს ჰიდროელექტროსადგური]]]] [[File:ASC Leiden - NSAG - van Es 17-016 - Visiting President Kwame Nkrumah is waving with a tropical hat - Volta Dam, Akosombo, Ghana - late February 1962.tif|thumb|ნკრუმას ვიზიტი აკოსომბოს ჰიდროელექტროსადგურზე, თებერვალი, 1962.]] [[ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია)|ოქროს ნაპირი]] აფრიკის ერთ-ერთ ყველაზე მდიდარ და სოციალურად დაწინაურებულ რეგიონს წარმოადგენდა, სადაც არსებობდა სკოლები, რკინიგზა, საავადმყოფოები, სოციალური დაცვის სისტემა და განვითარებული ეკონომიკა.<ref>{{Cite book |chapter=Employment has been recovering strongly in most advanced economies |type=graph |title=Economic Policy Reforms 2019 |access-date=25 November 2023 |publisher=Organisation for Economic Co-operation and Development |chapter-url=https://www.oecd-ilibrary.org/economics/employment-has-been-recovering-strongly-in-most-advanced-economies_6c55748c-en |doi=10.1787/888933954135 |date=2019 |isbn=9789264842267 |archive-date=25 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231125194102/https://www.oecd-ilibrary.org/economics/employment-has-been-recovering-strongly-in-most-advanced-economies_6c55748c-en |url-status=live }}</ref> ნკრუმა ცდილობდა განის ეკონომიკის სწრაფ [[ინდუსტრიალიზაცია]]ს. იგი მიიჩნევდა, რომ თუ განა უცხოურ კაპიტალზე, ტექნოლოგიებსა და მატერიალურ საქონელზე დამოკიდებულების შემცირებით თავს დააღწევდა კოლონიურ სავაჭრო სისტემას, იგი შეძლებდა გამხდარიყო ჭეშმარიტად დამოუკიდებელი.<ref>{{Cite journal|last1=Nimoh|first1=Fred|last2=Richmond Anaman|first2=R|last3=Asiamah|first3=MT|last4=Yeboah|first4=B|last5=Agyekum|first5=I|last6=Kpe|first6=PDK|last7=Kouao|first7=DK|date=22 July 2020|title=Financial performance and constraints in gari production in Kumasi, Ghana|journal=African Journal of Food, Agriculture, Nutrition and Development|volume=20|issue=4|pages=16085–16098|doi=10.18697/ajfand.92.18410|s2cid=225445873|issn=1684-5374|doi-access=free}}</ref> ათწლიანი განვითარების გეგმის შემდეგ, 1959 წელს ნკრუმამ წარადგინა განვითარების მეორე გეგმა. ეს გეგმა ითვალისწინებდა წარმოების განვითარებას: 600 ქარხანას, რომლებიც 100 სახეობის პროდუქციას გამოუშვებდა.<ref name=Darko>S. Asamoah Darko, "The Development and Patterns of Manufacturing Industries in Ghana, 1951–1965", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''.</ref> საკანონმდებლო კორპორაციების აქტმა, რომელიც [[1959]] წლის ნოემბერში მიიღეს და [[1961]] და [[1964]] წლებში გადახედეს, შექმნა სამართლებრივი საფუძველი საჯარო კორპორაციებისთვის, მათ შორის სახელმწიფო საწარმოებისთვის. ამ კანონით ქვეყნის უმსხვილესი კორპორაციები სამთავრობო მინისტრების დაქვემდებარებაში გადავიდა. სახელმწიფო საწარმოთა სამდივნოს ოფისი მდებარეობდა ფლაგსტაფ-ჰაუსში და პრეზიდენტის პირდაპირი კონტროლის ქვეშ იყო.<ref>{{Citation|title=Chapter IV. The State Regulates Government Corporations|date=31 December 1939|work=Government Corporations and State Law|pages=95–118|publisher=Columbia University Press|doi=10.7312/wein91324-006|isbn=978-0-231-88317-7}}</ref><ref name=Asante>K. B. Asante, "Nkrumah and State Enterprises", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''.</ref> 1961 წელს [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირში]], აღმოსავლეთ ევროპასა და [[ჩინეთი|ჩინეთში]] ვიზიტის შემდეგ, ნკრუმა აშკარად კიდევ უფრო დარწმუნდა ეკონომიკაზე სახელმწიფო კონტროლის აუცილებლობაში.<ref>{{Cite book|last=Zwass|first=Adam|date=16 September 2016|title=From Failed Communism to Underdeveloped Capitalism: Transformation of Eastern Europe, the Post-Soviet Union and China|doi=10.4324/9781315482859|isbn=9781315482859}}</ref><ref name=Asante /> ნკრუმას მმართველობის პერიოდში დაინერგა უფასო ჯანდაცვა და განათლება.<ref>{{Cite book |title=Back to Work: Finland |chapter=Figure 1.1. Jobs were destroyed in manufacturing and created in education, social and health care services and public administration |publisher=OECD |doi=10.1787/888933426286}}</ref><ref>[http://www.nhis.gov.gh/?CategoryID=158&ArticleID=1110 "The Road to Ghana's Healthcare Financing – From Nkrumah to Health Insurance"]. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120602194808/http://www.nhis.gov.gh/?CategoryID=158&ArticleID=1110 |date=2 June 2012 }}</ref><ref>{{Cite book|last=Bouman, Martine |title=The turtle and the peacock : collaboration for prosocial change: the entertainment-education strategy on television|date=1999|publisher=s.n.|isbn=90-5485-995-4|oclc=782888250}}</ref> [[1964]] წელს წარდგენილი შვიდწლიანი გეგმა ფოკუსირებული იყო შემდგომ ინდუსტრიალიზაციაზე, რაც გულისხმობდა აქცენტის გაკეთებას იმპორტირებული საქონლის ადგილობრივი ანალოგებით ჩანაცვლებაზე, სამშენებლო მასალების ინდუსტრიის მოდერნიზაციაზე, [[მანქანათმშენებლობა]]ზე, ელექტრიფიკაციასა და ელექტრონიკაზე.<ref>{{Cite journal|last=Karotamm|first=N.|date=1959|title=Electrification of Agriculture During the Seven Year Plan|journal=Problems in Economics|volume=2|issue=6|pages=20–21|doi=10.2753/pet1061-199120620|issn=0032-9436}}</ref><ref name=Darko /> ====ენერგეტიკული პროექტები==== ნკრუმას მიერ ინდუსტრიული განვითარების მხარდაჭერამ, მისი ძველი მეგობრისა და ფინანსთა მინისტრის, [[კომლა აგბელი გბედემა]]ს დახმარებით, საფუძველი ჩაუყარა მდინარე [[ვოლტა|ვოლტის]] პროექტს: ჰიდროელექტროსადგურის, აკოსომბოს კაშხლის მშენებლობას აღმოსავლეთ განაში, მდინარე ვოლტაზე.<ref>{{Cite journal|last=Ly|first=Cheng K|date=1980|title=The role of the Akosombo Dam on the Volta river in causing coastal erosion in central and eastern Ghana (West Africa)|journal=Marine Geology|volume=37|issue=3–4|pages=323–332|doi=10.1016/0025-3227(80)90108-5|bibcode=1980MGeol..37..323L|issn=0025-3227}}</ref> ვოლტის პროექტი ნკრუმას ეკონომიკური პროგრამის მთავარი ქვაკუთხედი იყო. [[1958]] წლის 20 თებერვალს მან ეროვნულ ასამბლეას განუცხადა: „მე მტკიცედ მწამს, რომ ვოლტას მდინარის პროექტი არის ყველაზე სწრაფი და საიმედო გზა, რომელმაც ეკონომიკურ დამოუკიდებლობამდე უნდა მიგვიყვანოს“.<ref>{{Citation|date=15 November 2007|work=Kwame Nkrumah. Vision and Tragedy|pages=216–234|publisher=Sub-Saharan Publishers|doi=10.2307/j.ctvk3gm60.18|isbn=978-9988-647-81-0|title=The Volta River Project}}</ref>] კაშხლის მშენებლობის პროცესში განა იყენებდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს, [[ისრაელი]]სა და [[მსოფლიო ბანკი]]ს დახმარებას.<ref>{{Cite book|date=9 February 2015|title=World Bank Group Assistance to Low-Income Fragile and Conflict-Affected States: An Independent Evaulation|doi=10.1596/978-1-4648-0218-8|isbn=978-1-4648-0218-8}}</ref><ref name=Asamoah>Obed Asamoah, "Nkrumah's Foreign Policy, 1951–1966", in Arhin (1992), ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''.</ref> კომპანია [[Kaiser Aluminum]] დათანხმდა ნკრუმასთვის კაშხლის აშენებაზე, თუმცა დააწესა შეზღუდვები იმასთან დაკავშირებით, თუ რისი წარმოება იქნებოდა შესაძლებელი გამომუშავებული ელექტროენერგიის გამოყენებით. კაშხლის ასაშენებლად ნკრუმამ ფული ისესხა, რამაც განა ვალებში ჩააგდო. ვალის დასაფარად მან გაზარდა გადასახადები სამხრეთში მცხოვრები [[კაკაო]]ს ფერმერებისთვის. ამან გაამძაფრა რეგიონული განსხვავებები და შური. კაშხალი დასრულდა და ნკრუმამ იგი მსოფლიო საზოგადოების ყურადღების ცენტრში, [[1966]] წლის 22 იანვარს საზეიმოდ გახსნა. ნკრუმამ [[1961]] წელს საფუძველი ჩაუყარა განის ბირთვული რეაქტორის პროექტს, [[1963]] წელს შექმნა განის ატომური ენერგიის კომისია, ხოლო [[1964]] წელს საფუძველი ჩაუყარა ატომური ენერგიის ობიექტის მშენებლობას.<ref>{{cite book |author=GAEC Documentation Committee |date=July 1998 |title=Ghana Atomic Energy Commission: At a Glance |url=http://www.iaea.org/inis/collection/NCLCollectionStore/_Public/29/061/29061226.pdf |location=Kwabenya |publisher=RPB, GAEC |edition=Third |archive-url=https://web.archive.org/web/20170820202553/http://www.iaea.org/inis/collection/NCLCollectionStore/_Public/29/061/29061226.pdf |archive-date=20 August 2017}}</ref><ref name=FoundationStone>"[http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=122255 Nkrumah lays foundation for atomic reactor .. in 1964] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150403015024/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=122255 |date=3 April 2015 }}", ''Ghana Review International'' 120, March 2007 (on ''GhanaWeb'', 11 April 2007). Also see {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20150402122553/http://gaecgh.org/dr-kwame-nkrumah-s-ghana-atomic-reactor-foundation-stone-laying-speech/ text of speech]}} hosted by Ghana Atomic Energy Commission.</ref> ====კაკაო==== [[1954]] წელს კაკაოს მსოფლიო ფასმა ერთ ტონაზე 150 ფუნტი სტერლინგიდან 450 ფუნტამდე აიწია. ნაცვლად იმისა, რომ ეს მოულოდნელი მოგება ფერმერებისთვის დაეტოვებინა, ნკრუმამ გაზრდილი შემოსავლების მითვისება ცენტრალური ხელისუფლების გადასახადების მეშვეობით მოახდინა, შემდეგ კი ეს კაპიტალი სხვადასხვა ეროვნულ განვითარების პროექტებში დააბანდა.<ref>{{Cite journal|last1=Pakaya|first1=Abdurrahman|last2=Halid|first2=Amir|last3=Payuyu|first3=Hermanto|date=18 November 2018|title=Development and supply strategy of cocoa commodity effect to cocoa farmers revenue in Boalemo District|journal=Jurnal Perspektif Pembiayaan Dan Pembangunan Daerah|volume=6|issue=2|pages=223–234|doi=10.22437/ppd.v6i2.5212|s2cid=169596736|issn=2355-8520|doi-access=free}}</ref> ამ პოლიტიკამ მას დაუპირისპირა ამომრჩეველი, რომელიც დაეხმარა მას ხელისუფლებაში მოსვლაში.<ref>{{cite news|url=https://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9E03E3D7173CE03ABC4850DFB467838F649EDE |title=Cocoa Price Issue Splits Gold Coast |newspaper=[[The New York Times]] |date=30 December 1954 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305125816/http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9E03E3D7173CE03ABC4850DFB467838F649EDE |archive-date=5 March 2016 }}</ref> ფასების მერყეობა გაგრძელდა. [[1960]] წელს ლონდონში ერთი ტონა კაკაო 250 ფუნტად იყიდებოდა. [[1965]] წლის აგვისტოსთვის ეს ფასი 91 ფუნტამდე დაეცა, რაც ათი წლის წინანდელი ღირებულების მეხუთედს შეადგენდა.<ref name=Gebe /> ფასის სწრაფმა ვარდნამ აიძულა მთავრობა გამოეყენებინა რეზერვები, ხოლო ფერმერები ვალდებულნი გახდნენ, საკუთარი შემოსავლის ნაწილი ობლიგაციების სახით მიეღოთ.<ref>Kolavalli, Shashi, and Marcella Vigneri. COCOA IN GHANA: SHAPING THE SUCCESS OF AN ECONOMY – World Bank. World Bank, World Bank/AFRICAEXT/Resources/258643-1271798012256/ghana_cocoa.pdf.</ref> ===საგარეო და სამხედრო პოლიტიკა=== [[ფაილი:Nkrumah, his family and Nasser, 1965.jpg|thumb|309px|ნკრუმა და მისი ოჯახი ხვდება ეგვიპტის პრეზიდენტს [[გამალ აბდელ ნასერი|გამალ აბდელ ნასერს]], 1965 წელი.]] ნკრუმა პრეზიდენტობის დასაწყისიდანვე აქტიურად უწევდა პროპაგანდას [[პანაფრიკანიზმი]]ს პოლიტიკას. ეს გულისხმობდა არაერთი ახალი საერთაშორისო ორგანიზაციის შექმნას, რომლებმაც თავიანთი დამფუძნებელი შეხვედრები [[აკრა]]ში გამართეს.<ref>{{Citation|last=Grilli|first=Matteo|title=Kwame Nkrumah and Pan-Africanism in West Africa|date=30 April 2020|work=Routledge Handbook of Pan-Africanism|pages=289–301|publisher=Routledge|doi=10.4324/9780429020193-19|isbn=978-0-429-02019-3|s2cid=219067589}}</ref> ესენი იყო: *დამოუკიდებელი აფრიკული სახელმწიფოების კონფერენცია 1958 წლის აპრილში.<ref>{{Cite book|last=Hofstadter, Richard |title=Great issues in American history: a documentary record|date=1958|publisher=Vintage Books|oclc=265633}}</ref> *სრულიად აფრიკის ხალხთა კონფერენცია 1958 წლის დეკემბერში.<ref>{{Citation|title=Conference in Athens: A Speech at a Conference in Athens attended by Representatives from all Greek Parties December 26, 1944|work=The Dawn of Liberation : War Speeches|year=1945|publisher=Cassell and Company Ltd|doi=10.5040/9781472582935.0061|isbn=978-1-4725-8293-5}}</ref> *აფრიკის პროფკავშირების ფედერაცია, რომლის პირველი შეხვედრა 1959 წლის ნოემბერში გაიმართა. *აფრიკელი ქალების კონფერენცია (1960 წლის ივლისი).<ref name=Gebe /><ref name=Asamoah /> *აფრიკის უსაფრთხოების კონფერენცია, რომელზეც განიხილეს საფრანგეთის მიერ [[ბირთვული იარაღი]]ს ტესტირება.<ref>{{Citation|last=Tawfik|first=Rawia|title=South Africa in North Africa: Egypt, Algeria, Libya and Tunisia|date=2018|work=Foreign Policy in Post-Apartheid South Africa|publisher=I.B. Tauris|doi=10.5040/9781350986480.ch-010|isbn=978-1-78673-332-0}}</ref> ამავდროულად, განა გამოვიდა კოლონიური ორგანიზაციებიდან, მათ შორის დასავლეთ აფრიკის ავიახაზების კორპორაციიდან, დასავლეთ აფრიკის სავალუტო საბჭოდან, დასავლეთ აფრიკის კაკაოს კვლევითი ინსტიტუტიდან და დასავლეთ აფრიკის სააპელაციო სასამართლოდან.<ref>{{Cite journal|last=Shabaka|date=2016|title=Chocolate Islands: Cocoa, Slavery, and Colonial Africa|journal=Journal of West African History|volume=2|issue=1|pages=202–204|doi=10.14321/jwestafrihist.2.1.0202|issn=2327-1868}}</ref><ref name=Gebe /> [[1960]] წელს, აფრიკის წელს, ნკრუმამ გამართა მოლაპარაკებები აფრიკის სახელმწიფოების კავშირის შექმნაზე, რაც წარმოადგენდა პოლიტიკურ ალიანსს [[განა]]ს, [[გვინეა]]სა და [[მალი]]ს შორის. მათ დაუყოვნებლივ ჩამოაყალიბეს ქალთა ჯგუფი, სახელწოდებით „აფრიკის სახელმწიფოების კავშირის ქალები“.<ref>{{Cite journal|date=1962|title=Ghana-Guinea-Mali Union (Union of African States)|url=https://archive.org/details/sim_international-organization_spring-1962_16_2/page/442|journal=International Organization|volume=16|issue=2|pages=443–444|doi=10.1017/s0020818300011206|s2cid=249407946 |issn=0020-8183}}</ref><ref name=Manuh /> ნკრუმა იყო წამყვანი ფიგურა აფრიკელ ლიდერთა ხანმოკლე კასაბლანკას ჯგუფში, რომელიც 1960-იანი წლების დასაწყისში, [[აფრიკის ერთობის ორგანიზაცია|აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის]] დაარსებამდე, ცდილობდა პანაფრიკული ერთობისა და ჰარმონიის მიღწევას კონტინენტის ღრმა პოლიტიკური, ეკონომიკური და სამხედრო ინტეგრაციის გზით.<ref>{{Citation|title=Pan-Africanism and African Unity|work=African Political Thought|year=2012|publisher=Palgrave Macmillan|doi=10.1057/9781137062055_5 |isbn=978-1-137-06205-5 |last1=Martin |first1=Guy |pages=55–70 }}</ref><ref>[[Pierre Englebert]] & Kevin C. Dunn (2013), ''Inside African Politics'', London: Lynne Reinner, pp. 320–321.</ref> [[1961]] წელს იგი მონაწილეობდა [[მიუმხრობლობის მოძრაობა|მიუმხრობლობის მოძრაობის]] პირველ სამიტზე [[ბელგრადი|ბელგრადში]] ([[იუგოსლავია]]), რითაც განა მიუმხრობლობის მოძრაობის ერთ-ერთ დამფუძნებელ წევრად აქცია. ნკრუმამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა [[1963]] წელს [[ადის-აბება]]ში აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის შექმნაში.<ref name=Hagan /> მას სურდა ერთიანი სამხედრო ძალის — „აფრიკის უმაღლესი სარდლობის“ შექმნა, რომელსაც ძირითადად განა უხელმძღვანელებდა. ამ ხედვისადმი ერთგულება მან 1960 წლის რესპუბლიკური კონსტიტუციის მე-2 მუხლში ასახა:<ref>{{Citation|date=31 December 1966|work=Law and Social Change in Ghana|pages=390–448|place=Princeton|publisher=Princeton University Press|doi=10.1515/9781400875580-012|isbn=978-1-4008-7558-0|title=Appendix Ii . The Republican Constitution of Ghana. Government Proposals for a Republican Constitution . Selected Legislation}}</ref> „იმ იმედით, რომ სუვერენიტეტი მალე გადაეცემა აფრიკის სახელმწიფოებისა და ტერიტორიების კავშირს, ხალხი ამიერიდან ანიჭებს პარლამენტს უფლებამოსილებას, უზრუნველყოს განას სუვერენიტეტის სრული ან ნაწილობრივი დათმობა“.<ref name=Gebe /> იგი ასევე იყო [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] მომხრე, თუმცა კრიტიკულად უყურებდა მასზე დიდი სახელმწიფოების გავლენის შესაძლებლობებს.<ref name=Asamoah /> ნკრუმა ცდილობდა ესარგებლა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირს]] შორის არსებული [[ცივი ომი]]ს დაპირისპირებით, რათა მაქსიმალური დათმობები მიეღო ორივე მხარისგან მათ გეოპოლიტიკურ მცდელობებში — ეჯობნათ ერთმანეთისთვის დასავლეთ აფრიკასა და სხვა რეგიონებში.<ref>{{cite journal |last1=Gerits |first1=Frank |date=6 August 2015 |title='When the Bull Elephants Fight': Kwame Nkrumah, Non-Alignment, and Pan-Africanism as an Interventionist Ideology in the Global Cold War (1957–66) |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/07075332.2015.1064465 |journal=[[The International History Review]] |volume=37 |issue=5 |pages=951–969 |doi=10.1080/07075332.2015.1064465 |s2cid=153623049 |access-date=8 March 2023 |archive-date=9 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309011949/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/07075332.2015.1064465 |url-status=live |url-access=subscription }}</ref> ამის ნათელი მაგალითი იყო მდინარე ვოლტას კაშხლის პროექტი და მისი მუდმივი მერყეობა საბჭოთა და დასავლურ ფინანსურ მხარდაჭერას შორის.<ref>{{cite journal |last1=Byrne |first1=Jeffrey James |date=10 June 2015 |title=Beyond Continents, Colours, and the Cold War: Yugoslavia, Algeria, and the Struggle for Non-Alignment |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/07075332.2015.1051569 |journal=[[The International History Review]] |volume=37 |issue=5 |pages=912–932 |doi=10.1080/07075332.2015.1051569 |s2cid=154033045 |access-date=14 March 2023 |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314163352/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/07075332.2015.1051569 |url-status=live |url-access=subscription }}</ref> ====შეიარაღებული ძალები==== [[1956]] წელს ოქროს ნაპირმა ბრიტანეთის ომის სამინისტროსგან დასავლეთ აფრიკის სასაზღვრო ძალების ოქროს ნაპირის პოლკზე კონტროლი გადაიბარა. მანამდე ეს ძალები შიდა დაპირისპირებების ჩასახშობად და დროდადრო ომებში საბრძოლველად გამოიყენებოდა: ბოლოს, [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომში]], იაპონელების წინააღმდეგ [[ინდოეთი|ინდოეთსა]] და [[ბირმა]]ში.<ref>{{Citation|title=Butler, Captain John Fitshardinge Paul, ((20 Dec. 1888 – 4 Sept. 1916), KRRC; attached Pioneer Company, Gold Coast Regiment, West African Frontier Force|date=1 December 2007|work=Who Was Who|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.u194250}}</ref> ამ ფორმირებაში უმაღლესი ოფიცრები ბრიტანელები იყვნენ და მიუხედავად იმისა, რომ აფრიკელი ოფიცრების მომზადება [[1947]] წელს დაიწყო, [[1956]] წლის დეკემბრისთვის 212 ოფიცრიდან მხოლოდ 28 იყო ადგილობრივი აფრიკელი. ბრიტანელი ოფიცრები კვლავ ბრიტანულ ხელფასებს იღებდნენ, რაც მნიშვნელოვნად აღემატებოდა მათი განელი კოლეგების ანაზღაურებას. შესაძლო სამხედრო გადატრიალებით შეშფოთებული ნკრუმა აყოვნებდა აფრიკელი ოფიცრების დანიშვნას წამყვან ხელმძღვანელ პოზიციებზე.<ref name=Hutchful>Eboe Hutchful, "The Development of the Army Officer Corps in Ghana, 1956–1955", ''Journal of African Studies'' 12.3, Fall 1985.</ref><ref>Baynham (1988), ''Military and Politics in Nkrumah's Ghana'', pp. 22–32.</ref> ნკრუმამ სწრაფად ჩამოაყალიბა განის სამხედრო-საჰაერო ძალები, კანადისგან 14 [[Beaver]]-ის ტიპის თვითმფრინავი შეიძინა და ბრიტანელი ინსტრუქტორების დახმარებით საფრენოსნო სკოლა დააარსა. მოგვიანებით მათ დაემატა [[Otter]], [[Caribou]] და [[Chipmunk]] მოდელები.<ref name=Hutchful /> განამ ასევე მიიღო ოთხი [[Ilyushin-18]] ტიპის თვითმფრინავი [[საბჭოთა კავშირი]]სგან. მზადება [[1959]] წლის აპრილში, [[ინდოეთი]]სა და [[ისრაელი]]ს დახმარებით დაიწყო.<ref>Baynham (1988), ''Military and Politics in Nkrumah's Ghana'', p. 75.</ref> გარდა ამისა, ნკრუმამ დააარსა პლანერიზმის სკოლა, რომელსაც ჰანა რაიჩი და ჯონ ებენეზერ სამუელ დე გრაფტ-ჰეიფორდი ხელმძღვანელობდნენ. განის სამხედრო-საზღვაო ფლოტმა [[1959]] წლის დეკემბერში ბრიტანეთისგან მიიღო ორი სანაპირო ნაღმმზერი, 40-მმ-იანი და 20-მმ-იანი ქვემეხებით აღჭურვილი [[Afadzato]] და [[Yogaga]]. შემდგომში მან მიიღო [[Elmina]] და [[Komenda]] — საზღვაო თავდაცვის კატარღები 40-მილიმეტრიანი ქვემეხებით. ფლოტის ფლაგმანი და სასწავლო ხომალდი იყო [[Achimota]], [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს აგებული ბრიტანული იახტა. [[1961]] წელს ფლოტმა კომპანია [[Vosper & Company]]-სგან შეუკვეთა ორი 600-ტონიანი კორვეტი, „Keta“ და „Kromantse“, რომლებიც [[1967]] წელს მიიღო. მან ასევე შეიძინა ოთხი საბჭოთა საპატრულო კატარღა. საზღვაო ოფიცრები მომზადებას დარტმუთის ბრიტანეთის სამეფო საზღვაო კოლეჯში გადიოდნენ. განის სამხედრო ბიუჯეტი ყოველწლიურად იზრდებოდა: 1958 წლის 9,35 მილიონი დოლარიდან 1965 წლისთვის 47 მილიონ დოლარამდე.<ref>Baynham (1988), ''Military and Politics in Nkrumah's Ghana'', pp. 67–68.</ref> განის შეიარაღებული ძალების პირველი საერთაშორისო დისლოკაცია მოხდა [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოში]] (ლეოპოლდვილი/კინშასა), სადაც განელი ჯარისკაცები 1960 წელს, კონგოს კრიზისის დაწყებისას, საჰაერო გზით გადასხეს. ბელგიის ჯარების მიერ მომგებიანი სამთო-მოპოვებითი პროვინციის, კატანგას ოკუპაციიდან ერთ კვირაში, განამ გაგზავნა ათასზე მეტი ჯარისკაცი [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] ძალებთან შესაერთებლად. ამ კონტექსტში ბრიტანელი ოფიცრების გამოყენება პოლიტიკურად მიუღებელი იყო, რამაც ოფიცერთა პოზიციების განელებისთვის ნაჩქარევი გადაცემა გამოიწვია. კონგოს ომი ხანგრძლივი და რთული აღმოჩნდა. 1961 წლის 19 იანვარს მესამე ქვეითი ბატალიონი აჯანყდა. 1961 წლის 28 აპრილს კი კონგოს არმიის მოულოდნელი თავდასხმის შედეგად 43 კაცი მოკლეს.<ref name=Beynahm93>Baynham (1988), ''Military and Politics in Nkrumah's Ghana'', p. 93. "Within a week, 1,193 Ghanaian soldiers were in Léopoldvile and 192 more were waiting for transport in Accra with 156 trucks and 160 tons of stores. In terms of its resources, Ghana made one of the heaviest manpower contributions to the Congo. By the end of August 1960, she had 2,394 army officers and men in the country. The Ghana contingent remained for three of the four years of the UN operations, contributing a total of more than 39,000-man-months."</ref> განამ ასევე სამხედრო მხარდაჭერა აღმოუჩინა ამბოხებულებს, რომლებიც იბრძოდნენ [[იან სმიტი]]ს თეთრკანიანი უმცირესობის მთავრობის წინააღმდეგ როდეზიაში (ახლანდელი [[ზიმბაბვე]]), რომელმაც [[1965]] წელს ცალმხრივად გამოაცხადა დამოუკიდებლობა ბრიტანეთისგან.<ref>{{Citation|last=Michel|first=Eddie|title=From Rhodesia to Zimbabwe|date=17 July 2018|work=The White House and White Africa|pages=183–244|publisher=Routledge|doi=10.4324/9780429453632-5|isbn=978-0-429-45363-2|s2cid=188418568}}</ref> [[ფაილი:Che Guevara Nkrumah 1965-01 Ghana.jpg|thumb|კვამე ნკრუმა და [[ჩე გევარა]], იანვარი, 1965]] ====ურთიერთობა კომუნისტურ სამყაროსთან==== 1961 წელს ნკრუმა აღმოსავლეთ ევროპაში გაემგზავრა ტურნეში, სადაც სოლიდარობა გამოუცხადა [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირსა]] და [[ჩინეთი]]ს სახალხო რესპუბლიკას.<ref name=Gebe /> ნკრუმას ჩაცმულობაც შეიცვალა და მან ჩინეთიდან მოწოდებული „მაოს კოსტიუმის“ ტარება დაიწყო.<ref>{{cite web|url=http://history.mofcom.gov.cn/?experience=lwxzdzelzl|title="老外经"心中的周恩来总理|publisher=[[Ministry of Commerce (China)]]|date=12 May 2014|access-date=2 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20180628181333/http://history.mofcom.gov.cn/?experience=lwxzdzelzl|archive-date=28 June 2018|url-status=dead}}</ref><ref>杨明伟; 陈扬勇. 周恩来外交风云. 解放军文艺出版社. 1995. {{ISBN|9787503306907}}. p.357</ref> [[1962]] წელს კვამე ნკრუმას საბჭოთა კავშირმა [[ლენინური მშვიდობის პრემია]] მიანიჭა.<ref>{{Citation|title=European Union Awarded 2012 Nobel Peace Prize: December 10 2012|work=Historic Documents of 2012|year=2013|pages=606–618|place=Washington DC|publisher=CQ Press|doi=10.4135/9781452282046.n66|isbn=978-1-4522-8206-0}}</ref> [[ფაილი:Ghana 3.jpg|thumb|ნკრუმას საწინააღმდეგო პლაკატი გადატრიალების შემდეგ გამართულ დემონსტრაციაზე.]] ==1966 წლის სახელმწიფო გადატრიალება== [[1966]] წლის თებერვალში, როდესაც ნკრუმა სახელმწიფო ვიზიტით [[ჩრდილოეთი ვიეტნამი|ჩრდილოეთ ვიეტნამსა]] და [[ჩინეთი|ჩინეთში]] იმყოფებოდა, მისი მთავრობა დაამხო ეროვნული სამხედრო და პოლიციური ძალების მიერ განხორციელებულმა ძალადობრივმა სახელმწიფო გადატრიალებამ, რომელსაც მხარს უჭერდა სამოქალაქო სამსახურიც.<ref>{{Cite web |title=Kwame Nkrumah, a biography of Ghana's first president |url=https://ghanaremembers.com/stories/people/kwame-nkrumah-a-biography-of-ghanas-first-president.html |access-date=9 May 2025 |website=GhanaRemembers |language=en}}</ref> შეთქმულებმა, [[ჯოზეფ ანკრა]]ს ხელმძღვანელობით, საკუთარ თავს „ეროვნული განთავისუფლების საბჭო“ უწოდეს და სამი წლის განმავლობაში სამხედრო მთავრობის სახით მართავდნენ ქვეყანას. ნკრუმამ გადატრიალების შესახებ მხოლოდ ჩინეთში ჩასვლის შემდეგ შეიტყო. გადატრიალების შემდეგ ნკრუმა [[პეკინი|პეკინში]] ოთხი დღე დარჩა, სადაც პრემიერი [[ჯოუ ენლაი]] მას თავაზიანად და პატივით ეპყრობოდა.<ref>{{Cite journal|last=Nkrumah|first=Kwame|date=1972|title=On the Coup in Ghana|url=https://archive.org/details/sim_black-scholar_1972-05_3_9/page/22|journal=The Black Scholar|volume=3|issue=9|pages=23–26|doi=10.1080/00064246.1972.11431232|issn=0006-4246}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.modernghana.com/news/876767/the-confused-moments-of-nkrumah-in-china-after-the-coup.html |title=The Confused Moments of Nkrumah in China After The Coup |access-date=19 August 2018 |work=modernghana.com |archive-date=27 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190427041712/https://www.modernghana.com/news/876767/the-confused-moments-of-nkrumah-in-china-after-the-coup.html |url-status=live }}</ref> ნკრუმა გადატრიალებაში ამერიკელების მონაწილეობაზე მიანიშნებდა თავის [[1969]] წლის მემუარებში [[ბნელი დღეები განაში]]; შესაძლოა, ეს დასკვნა დაეფუძნა დოკუმენტებს, რომლებიც მას სუკ-მა წარუდგინა.<ref>{{Cite report |title=Keith Lamont Scott's Disability May Have Gotten Him Killed, and He's Not The Only One |work=American Civil Liberties Union |doi=10.1163/2210-7975_hrd-9970-2016059}}</ref><ref>{{cite book|last1=Andrew|first1=Christopher|last2=Mitrohkin|first2=Vasili|title=The World Was Going Our Way: The KGB and the Battle for the Third World|publisher=[[Basic Books]]|year=2006|isbn=978-0465003136|page=437}} cf. {{cite web|url=https://www.nytimes.com/1966/04/25/archives/cia-maker-of-policy-or-tool-survey-finds-widely-feared-agency-is.html |title=C.I.A.: Maker of Policy, or Tool?; Survey Finds Widely Feared Agency Is Tightly Controlled |work=The New York Times |date=25 April 1966 |access-date=27 April 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160512211657/http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9400E4DB1639E63BBC4D51DFB266838D679EDE |archive-date=12 May 2016 }}, which cites "authoritative officials outside the CIA" as claiming that allegations of CIA involvement in Nkrumah's ouster, plots to assassinate [[Jawaharlal Nehru]], the [[30 September Movement]], and the assassination of [[Patrice Lumumba]], among others, "are fabrications".</ref> [[1978]] წელს ჯონ სტოკველმა, [[ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტო]]ს [[ანგოლა|ანგოლის]] ოპერატიული ჯგუფის ყოფილმა ხელმძღვანელმა, რომელიც მოგვიანებით სააგენტოს კრიტიკოსი გახდა, დაწერა, რომ ცსს-ს აკრის სადგურის აგენტები „ინარჩუნებდნენ მჭიდრო კონტაქტს შეთქმულებთან გადატრიალების მომზადების პროცესში“. მოგვიანებით, „ცსს-ს შტაბ-ბინაში აკრის სადგურს მიენიჭა სრული, თუმცა არაოფიციალური აღიარება მომხდარი გადატრიალებისთვის. ...ეს ყველაფერი ადეკვატურად არ ასახულა სააგენტოს წერილობით ჩანაწერებში“.<ref>{{cite book |first=John |last=Stockwell |title=In Search of Enemies: A CIA Story |url=https://archive.org/details/insearchofenemie00stoc |url-access=registration |location=New York |publisher=W.W. Norton & Company |year=1978 |page=201n |isbn=0-393-00926-2 }}</ref> იმავე წლის ბოლოს, სეიმურ ჰერშმა, რომელიც მაშინ [[The New York Times]]-ში მუშაობდა, დაიცვა სტოკველის ვერსია. იგი ამტკიცებდა, რომ „აფრიკაში მომუშავე ცსს-ს ბევრი ოპერატიული თანამშრომელი მიიჩნევდა, რომ სააგენტოს როლი დოქტორ ნკრუმას დამხობაში გადამწყვეტი იყო“.<ref>{{Citation|last=Murisa|first=Tendai|title=Re-imagining Agency in Africa|date=6 October 2016|work=Claiming Agency|pages=128–143|publisher=Weaver Press|doi=10.2307/j.ctvh8r3dp.12|isbn=978-1-77922-302-9}}</ref><ref>Hersh, Seymour (9 May 1978), "CIA Said to Have Aided Plotters Who Overthrew Nkrumah in Ghana", ''The New York Times''. Reprinted in: {{cite book |first1=Ellen |last1=Ray |first2=William |last2=Schaap |first3=Karl |last3=Van Meter |first4=Louis |last4=Wolf |title=Dirty Work 2: The CIA in Africa |url=https://archive.org/details/dirtyworkciaafri00raye |url-access=limited |location=Secaucus, N.J. |publisher=Lyle Stuart Inc. |year=1979 |pages=[https://archive.org/details/dirtyworkciaafri00raye/page/n172 159]–162 |isbn=0-8184-0294-6 }}</ref> ეს ბრალდებები არასოდეს დადასტურებულა.<ref>{{Citation|last=Dutfield|first=Graham|title=If we have never been modern, they have never been traditional|date=27 November 2017|work=Routledge Handbook of Biodiversity and the Law|pages=276–290|publisher=Routledge|doi=10.4324/9781315530857-18|isbn=978-1-315-53085-7}}</ref><ref name=":3">John Prados, ''Safe For Democracy: The Secret Wars of the CIA'' (Chicago: Ivan R. Dee, 2006), p. 329.</ref> გადატრიალების შემდეგ განამ საერთაშორისო კურსი შეიცვალა: გაწყვიტა მჭიდრო კავშირები [[გვინეა]]სთან და აღმოსავლეთ ბლოკთან, დაამყარა ურთიერთობა დასავლურ ბლოკთან და მიიწვია [[საერთაშორისო სავალუტო ფონდი]] და [[მსოფლიო ბანკი]] ეკონომიკის მართვაში წამყვანი როლის შესასრულებლად.<ref>{{Cite book|title=Guinea – Joint World Bank-IMF Debt Sustainability Analysis Update|date=August 2019|publisher=World Bank|doi=10.1596/32560|s2cid=242680046|url=https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/32560/Guinea-Joint-World-Bank-IMF-Debt-Sustainability-Analysis-August-2019.pdf?sequence=1|access-date=25 August 2020|archive-date=5 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705113225/https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/32560/Guinea-Joint-World-Bank-IMF-Debt-Sustainability-Analysis-August-2019.pdf?sequence=1|url-status=live}}</ref> ამ შემობრუნებით, რაც კიდევ უფრო გაამძაფრა იმიგრანტების გაძევებამ და აპარტეიდულ სამხრეთ აფრიკასთან მოლაპარაკებების ახალმა მზაობამ, განამ აფრიკელი ნაციონალისტების თვალში მნიშვნელოვანი ავტორიტეტი დაკარგა.<ref>{{Cite journal|last=Kihato|first=Caroline|date=August 2007|title=Governing the city? South Africa's struggle to deal with urban immigrants after apartheid|journal=African Identities|volume=5|issue=2|pages=261–278|doi=10.1080/14725840701403556|s2cid=145020873|issn=1472-5843}}</ref><ref name=Gebe /> ==გადასახლება და გარდაცვალება== ნკრუმა [[1972]] წლის 27 აპრილს [[რუმინეთი]]ს დედაქალაქ [[ბუქარესტი|ბუქარესტში]] გარდაიცვალა უცნობი, მაგრამ, როგორც ჩანს, განუკურნებელი სენით.<ref name=":02">{{Cite web |date=5 January 2024 |title=Kwame Nkrumah {{!}} Biography, Education, {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Kwame-Nkrumah |access-date=27 February 2024 |website=www.britannica.com |language=en |archive-date=5 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231005072546/https://www.britannica.com/biography/Kwame-Nkrumah |url-status=live }}</ref> გადატრიალების შემდეგ იგი გვინეის დედაქალაქ [[კონაკრი]]ში ცხოვრობდა და საზოგადოებრივ აქტივობებს თავს არიდებდა. ==მემკვიდრეობა== [[ფაილი:Kwame Nkrumah Memorial Park.jpg|thumb|კვამე ნკრუმას მემორიალური პარკი და მავზოლეუმი]] [[ფაილი:Kwame nkrumah grave accra ghana.jpg|მინი|250პქ|კვამე კრუმას საფლავი]] [[ფაილი:Dr. Kwame Nkrumah.jpg|thumb|კვამე ნკრუმას ძეგლი [[ნიგერია]]ში]] სიცოცხლის განმავლობაში ნკრუმას მრავალი უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება მიენიჭა, მათ შორის [[ლინკოლნის უნივერსიტეტი]]ს ([[პენსილვანია]]), [[მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ([[სსრკ]]), [[კაიროს უნივერსიტეტი]]ს ([[ეგვიპტე]]), [[იაგელონის უნივერსიტეტი]]ს ([[პოლონეთი]]) და [[ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი]]ს ([[აღმოსავლეთი გერმანია]]). [[2000]] წელს [[BBC]]-ის მსოფლიო სამსახურის მსმენელებმა იგი ათასწლეულის აფრიკელად აირჩიეს. BBC-მ იგი დაახასიათა, როგორც „დამოუკიდებლობის გმირი“ და „თავისუფლების საერთაშორისო სიმბოლო, როგორც პირველი შავკანიანი აფრიკული ქვეყნის ლიდერი, რომელმაც კოლონიური მმართველობის ბორკილები დაამსხვრია“.<ref>{{Cite journal |title=BBC World Service Network Africa |journal=African Studies Companion Online |doi=10.1163/1872-9037_afco_asc_853}}</ref> [[აშშ]]-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ისტორიკოსთა ოფისის მიერ გამოქვეყნებული სადაზვერვო დოკუმენტების თანახმად, „ნკრუმა იმაზე მეტს აკეთებდა [აშშ-ის მთავრობის] ინტერესების დასაზიანებლად, ვიდრე ნებისმიერი სხვა შავკანიანი აფრიკელი“.<ref>{{cite web|url=https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v26/d201 |title=Foreign Relations of the United States, 1964–1968, Volume XXVI, Indonesia; Malaysia-Singapore; Philippines – Office of the Historian |access-date=24 January 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150928121816/https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v26/d201 |archive-date=28 September 2015 }}</ref> [[2009]] წლის სექტემბერში პრეზიდენტმა [[ჯონ ატა მილსი|ჯონ ატა მილსმა]] 21 სექტემბერი (კვამე ნკრუმას დაბადებიდან მე-100 წლისთავი) „დამფუძნებელთა დღედ“ გამოაცხადა — სახელმწიფო უქმე დღედ განაში, რომელიც კვამე ნკრუმას მემკვიდრეობის პატივსაცემად დაწესდა.<ref>{{cite web|url=http://www.modernghana.com/news/236431/1/nkrumahs-birthday-declared-a-holiday.html |title=Nkrumah's birthday declared a holiday |publisher=modernghana.com |date=4 September 2009 |access-date=5 January 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215195150/http://www.modernghana.com/news/236431/1/nkrumahs-birthday-declared-a-holiday.html |archive-date=15 December 2013 }}</ref> [[2019]] წლის აპრილში პრეზიდენტმა [[ნანა აკუფო-ადო]]მ დაამტკიცა 2019 წლის „საჯარო უქმე დღეების შესახებ“ კანონში შესული ცვლილება, რომლის მიხედვითაც 21 სექტემბერს „დამფუძნებელთა დღის“ ნაცვლად [[კვამე ნკრუმას ხსოვნის დღე]] ეწოდა.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/President-Akufo-Addo-assents-to-Public-Holidays-Amendment-Act-2019-744767|title=President Akufo-Addo assents to Public Holidays Amendment Act 2019|website=ghanaweb.com|date=9 May 2019|access-date=23 September 2019|archive-date=23 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190923132537/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/President-Akufo-Addo-assents-to-Public-Holidays-Amendment-Act-2019-744767|url-status=live}}</ref> პოლიტიკურად ნკრუმა ყველაზე მეტად ცნობილი იყო თავისი მტკიცე ერთგულებითა და [[პანაფრიკანიზმი]]ს პოპულარიზაციით. მისთვის შთაგონების წყაროს წარმოადგენდა ისეთი შავკანიანი ინტელექტუალების ნაშრომები და მათთან ურთიერთობა, როგორებიც იყვნენ [[მარკუს გარვი]], [[უილიამ დიუბუა]] და [[ჯორჯ პადმორი]]. ამ პიროვნებებთან მისი კავშირებისა და ხედვების დიდი ნაწილი ამერიკაში სტუდენტობის წლებში ჩამოყალიბდა.<ref>{{Citation|title=In The Shadow Of His Father|date=31 December 2003|work=S/He Created Them|pages=43–52|place=Piscataway, NJ, USA|publisher=Gorgias Press|doi=10.31826/9781463209193-011|isbn=978-1-4632-0919-3}}</ref> ზოგი მიიჩნევს, რომ მისი უდიდესი შთაგონება მარკუს გარვი იყო,<ref>{{Cite book|last=Getachew|first=Adom|title=Worldmaking after Empire: The Rise and Fall of Self-Determination|date=2019|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-17915-5|pages=8|doi=10.2307/j.ctv3znwvg|jstor=j.ctv3znwvg|s2cid=242525007}}</ref> ამ ინტელექტუალური გზის გასაგრძელებლად ნკრუმა სწავლის გაგრძელებას ლონდონში აპირებდა, თუმცა პირდაპირ აქტივიზმში აღმოჩნდა ჩართული.<ref>{{Citation|title=How, when he had besieged Chambly, another castle of the same Matthew, a sudden storm forced his host to flee, so that if Louis himself had not bravely fought back, the host would have nearly been destroyed; and how Matthew himself gave satisfaction to him with humility|work=The Deeds of Louis the Fat|year=2012|pages=32–34|publisher=Catholic University of America Press|doi=10.2307/j.ctt3fgq60.12|isbn=978-0-8132-2094-9}}</ref> დიუბუას რჩევით, ნკრუმამ გადაწყვიტა ფოკუსირება [[აფრიკა]]ში მშვიდობის დამყარებაზე მოეხდინა. იგი გახდა „აფრიკული პიროვნების“ იდეის მხარდამჭერი, რაც გამოიხატებოდა ლოზუნგში „აფრიკა აფრიკელებს“. ნკრუმა პოლიტიკურ დამოუკიდებლობას ეკონომიკური დამოუკიდებლობის აუცილებელ წინაპირობად მიიჩნევდა.<ref name="Martin"/> ნკრუმას პრაქტიკულმა პანაფრიკულმა საქმიანობამ ეს ინტელექტუალები მისი განური პროექტებისკენ მიიზიდა. ბევრი ამერიკელი, მათ შორის დიუბუა და [[კვამე ტურე]], განაში გადავიდა საცხოვრებლად, რათა მის ძალისხმევას შეერთებოდნენ. დიუბუა და ტურე დღესაც იქ არიან დაკრძალულნი.<ref>Afari-Gyan, Kwadwo. "Kwame Nkrumah, George Padmore and W. E. B. Du Bois", ''Research Review (NS)'' vol. 7 (1991): 1–5. Print.</ref> ექვსი წლის განმავლობაში მისი პრეს-მდივანი იყო გრენადელი ანტიკოლონიალისტი [[სემ მორისი]]. ნკრუმას უდიდესი წარმატება ამ სფეროში იყო მისი გადამწყვეტი გავლენა [[აფრიკის ერთობის ორგანიზაცია|აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის]] დაარსებაზე.<ref>{{Cite journal|last=Sheehan|first=Michael|date=1990|title=Organisation of African Unity 25 years on: essays in honour of Kwame Nkrumah|url=https://archive.org/details/sim_international-affairs_1990-04_66_2/page/426|journal=International Affairs|volume=66|issue=2|pages=426|doi=10.2307/2621454|jstor=2621454|issn=1468-2346}}</ref> მისი პატივსაცემად, მისი დაბადების დღის აღსანიშნავად დაწესდა ყოველწლიური ღონისძიება „მოგზაურობა ნკროფულში“.<ref>{{Cite web |date=26 September 2023 |title=Journey to Nkroful has come to stay - Joana Gyan-Cudjoe declares |first=Ayisah |last=Foster |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Journey-to-Nkroful-has-come-to-stay-Joana-Gyan-Cudjoe-declares-1851419 |access-date=28 September 2023 |website=GhanaWeb |language=en |archive-date=21 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231021024911/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Journey-to-Nkroful-has-come-to-stay-Joana-Gyan-Cudjoe-declares-1851419 |url-status=live }}</ref> დასავლეთ რეგიონში მდებარე ნკროფულის მავზოლეუმი და მუზეუმი მის სახელს ატარებს და იქ გამოფენილია ზოგიერთი არტეფაქტი, რომლებსაც იგი სიცოცხლეში იყენებდა.<ref>{{Cite web |title=Visit Ghana - Kwame Nkrumah Memorial Park |url=https://visitghana.com/attractions/kwame-nkrumah-memorial-park/ |access-date=6 March 2024 |website=Visit Ghana |language=en-US |archive-date=26 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240226102633/http://visitghana.com/attractions/kwame-nkrumah-memorial-park/ |url-status=live }}</ref> მისი ხსოვნის შესანარჩუნებლად აკრაში ფუნქციონირებს [[კვამე ნკრუმას მემორიალური პარკი და მუზეუმი]]. გარდა ამისა, მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტს სახელი შეეცვალა და ეწოდა [[კვამე ნკრუმას მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტი]], ქვეყანაში ძლიერი საგანმანათლებლო სისტემის ჩამოყალიბებაში მისი წვლილის აღიარების ნიშნად.<ref>{{Cite web |last=Ferdinand |first=Ellis |date=18 July 2021 |title=History of Kwame Nkrumah University of Science and Technology (KNUST) |url=https://educationghana.org/history-of-kwame-nkrumah-university-of-science-and-technology-knust/ |access-date=6 March 2024 |language=en-GB |archive-date=7 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240307185449/https://educationghana.org/history-of-kwame-nkrumah-university-of-science-and-technology-knust/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=12 August 2019 |title=A Public University is created and named by an Act of Parliament - MyJoyOnline |url=https://www.myjoyonline.com/a-public-university-is-created-and-named-by-an-act-of-parliament/ |access-date=6 March 2024 |website=www.myjoyonline.com |language=en-US |archive-date=7 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240307183946/https://www.myjoyonline.com/a-public-university-is-created-and-named-by-an-act-of-parliament/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=University History {{!}} Kwame Nkrumah University of Science and Technology |url=https://www.knust.edu.gh/about/knust/history |access-date=6 March 2024 |website=www.knust.edu.gh |archive-date=6 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240306182525/https://www.knust.edu.gh/about/knust/history |url-status=live }}</ref> ==პირადი ცხოვრება== კვამე ნკრუმა დაქორწინდა [[ფათუა ნკრუმა|ფათია რიცკზე]], ეგვიპტელ კოპტ ბანკის თანამშრომელსა და ყოფილ მასწავლებელზე, მისი [[განა]]ში ჩამოსვლის საღამოსვე, 1957–1958 წლების ახალი წლის ღამეს.<ref>[http://www.nathanielturner.com/fathiankrumahfarewell.htm Fathia Nkrumah by her son Gamal Nkrumah]. ''Ahram Weekly'', 14 - 20 September 2000. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070824222033/http://www.nathanielturner.com/fathiankrumahfarewell.htm |date=24 August 2007 }}</ref> ფათიას დედამ უარი თქვა მათი ქორწინების დალოცვაზე მას შემდეგ, რაც მისი კიდევ ერთი შვილი უცხოელ ქმარს გაჰყვა ქვეყნიდან.<ref>{{Cite web|title=Here are all the First Ladies of Ghana since independence|url=https://www.pulse.com.gh/news/local/here-are-all-the-first-ladies-of-ghana-since-independence/0l2k3hw|date=2 September 2019|website=Pulse Gh|language=en-US|access-date=27 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200610125740/https://www.pulse.com.gh/news/local/here-are-all-the-first-ladies-of-ghana-since-independence/0l2k3hw|archive-date=10 June 2020|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Fathia: The Rock Of The Nkrumah Family|url=https://www.modernghana.com/lifestyle/1095/fathia-the-rock-of-the-nkrumah-family.html|website=Modern Ghana|language=en|access-date=30 May 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803010027/https://www.modernghana.com/lifestyle/1095/fathia-the-rock-of-the-nkrumah-family.html|url-status=live}}</ref> ფათიასა და ნკრუმას სამი შვილი შეეძინათ: [[გამალ ნკრუმა|გამალი]] (დაბადებული 1958 წელს), [[სამია ნკრუმა|სამია]] (დაბადებული 1960 წელს) და სეკუ (დაბადებული 1964 წელს). გამალი გაზეთის ჟურნალისტია, ხოლო სამია და სეკუ პოლიტიკოსები არიან. ნკრუმას ასევე ჰყავს კიდევ ერთი ვაჟი, ფრენსისი (დაბადებული 1935 წელს), რომელიც პედიატრია.<ref>{{cite web |title=Africa must re-examine, implement Nkrumah's ideas – Francis Nkrumah |url=https://www.myjoyonline.com/news/2014/September-22nd/africa-must-re-examine-implement-nkrumahs-ideas-francis-nkrumah.php |first=Nathaniel |last=Yankson |website=MyJoyOnline |publisher=Multimedia Group Ltd |date=22 September 2014 |access-date=19 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019075818/https://www.myjoyonline.com/news/2014/September-22nd/africa-must-re-examine-implement-nkrumahs-ideas-francis-nkrumah.php |archive-date=19 October 2018 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Kwame Nkrumah's unknown son surfaces |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Kwame-Nkrumah-s-unknown-son-surfaces-235004 |website=Ghanaweb |access-date=19 October 2018 |date=4 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190406213932/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Kwame-Nkrumah-s-unknown-son-surfaces-235004 |archive-date=6 April 2019 |url-status=dead }}</ref><ref name="Onsy">{{cite web |title=Confirmed! Onsy is Kwame Nkrumah's Son |url=http://www.peacefmonline.com/pages/local/social/201507/249589.php |website=PeaceFMOnline |publisher=Peace FM |access-date=19 October 2018 |date=31 July 2015 |archive-date=4 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190904212017/http://www.peacefmonline.com/pages/local/social/201507/249589.php |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Doe |first1=Esther Eyra |title="My Father Would Not Have Denied Onsy"- Samia Nkrumah |url=https://yen.com.gh/15809-father-not-denied-onsy-samia-nkrumah.html#15809 |website=yen.com.gh |access-date=19 October 2018 |date=31 July 2015 |archive-date=5 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190405211114/https://yen.com.gh/15809-father-not-denied-onsy-samia-nkrumah.html#15809 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Sekou Nkrumah threatens to throw 'brother' in jail |url=https://www.pulse.com.gh/news/politics/family-issues-sekou-nkrumah-threatens-to-throw-brother-in-jail-id7365131.html |first=Abu |last=Mubarik |website=pulse.com.gh |publisher=Pulse Ghana |access-date=19 October 2018 |date=24 September 2017 |archive-date=19 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019121858/https://www.pulse.com.gh/news/politics/family-issues-sekou-nkrumah-threatens-to-throw-brother-in-jail-id7365131.html |url-status=live }}</ref> ==კვანე ნკრუმა კულტურაში== 2010 წელს გამოცემულ წიგნში „მეორე ვეს მური“ აღნიშნულია, რომ ამერიკის შეერთებულ შტატებში ყოფნისას ნკრუმა რამდენიმე თვის განმავლობაში მენტორობას უწევდა ავტორის პაპას, მას შემდეგ, რაც ავტორის ოჯახი ქვეყანაში იმიგრაციით ჩავიდა.<ref>{{Cite book|last=Moore, Wes |title=The other Wes Moore: one name, two fates|url=https://archive.org/details/otherwesmoore00moor |year=2010|isbn=978-0-385-52819-1|edition=First|location=New York, New York|oclc=430839083 |publisher=Spiegel & Grau}}</ref> [[Netflix]]-ის ტელესერიალში „გვირგვინი“, ნკრუმას როლს [[დენი საპანი]] ასრულებს. შოუში დედოფლის განაში ვიზიტისა და ნკრუმასთან მისი ცეკვის ისტორიული მნიშვნელობის ასახვა ერთ-ერთ წყაროში გადაჭარბებულად შეფასდა; ამ წყაროში ინტერვიუა ჩაწერილი ნატ ნუნო-ამარტეიფიოსთან, რომელიც იმ დროს მოზარდი სტუდენტი იყო, მოგვიანებით კი აკრის მერი გახდა.<ref>{{Cite news |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2018/01/21/578674702/netflixs-the-crown-says-one-dance-changed-history-the-truth-isn-t-so-simple |title='The Crown' Says One Dance Changed History. The Truth Isn't So Simple |department=Goats and Soda: Stories of Life in a Changing World (blog) |publisher=NPR |access-date=24 March 2018 |archive-date=29 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190529085041/https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2018/01/21/578674702/netflixs-the-crown-says-one-dance-changed-history-the-truth-isn-t-so-simple |url-status=live }}</ref> „აფრიკის შავი ვარსკვლავი: კვამე ნკრუმას მემკვიდრეობა“ არის [[2011]] წლის ფილმი ამ კოლონიური აჯანყების ლიდერის აღზევებისა და დაცემის შესახებ. ნკრუმას ოქროს ქანდაკება ცენტრალურ ადგილს იკავებს განელი რეპერის, Serious Klein-ის 2021 წლის კლიპში „Straight Outta Pandemic“.<ref>{{Cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=rb5bHYQX4Ls| archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/rb5bHYQX4Ls| archive-date=11 December 2021 | url-status=live|title=Serious Klein – Straight Outta Pandemic (ft. anaiis)}}{{cbignore}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ გადატრიალების შემდეგ სახელმწიფო კინოარქივის დაწვა ბრძანეს, ნკრუმას პირადმა ოპერატორმა, კრის ჰესემ, მოახერხა 1300 რგოლი ფირის შენარჩუნება, რომლებიც საზოგადოებისთვის მხოლოდ მაშინ გახდა ცნობილი, როდესაც იგი 90 წელს იყო მიღწეული. ჰესეს მცდელობაზე, საჯაროდ ეჩვენებინა ეს კადრები, გადაიღეს დოკუმენტური ფილმი „განის თვალები“ (The Eyes of Ghana), რომლის პროდიუსერები ბარაკ და მიშელ ობამები იყვნენ და რომლის პრემიერა [[2025]] წლის [[ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალი|ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე]] შედგა.<ref>{{Cite web |last=Lodderhose |first=Diana |date=2025-10-20 |title=Oscar-Winning Director Ben Proudfoot Talks Historical Significance Of 'The Eyes Of Ghana', Scoring Doc At Abbey Road Studios & Why Project Was A "Full Circle Moment" For Barack Obama |url=https://deadline.com/2025/10/ben-proudfoot-the-eyes-of-ghana-abbey-road-barack-obama-1236591704/ |access-date=2025-11-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ==კვამე ნკრუმას ნაშრომები== [[ფაილი:Kwame Nkrumah on a Soviet stamp (80th anniversary of his birth) 1989 CPA 6101.jpg|thumb|right|საფოსტო მარკა კვამე ნკრუმას გამოსახულებით]] [[ფაილი:Independence Arch - Accra, Ghana1.jpg|thumb|დამოუკიდებლობის თაღი აკრაში]] * "Negro History: European Government in Africa", ''The Lincolnian'', 12 April 1938, p.&nbsp;2 (Lincoln University, Pennsylvania) – see [http://www.lincoln.edu/library/project.html Special Collections and Archives, Lincoln University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090817175003/http://www.lincoln.edu/library/project.html |date=17 August 2009 }}<ref>{{Cite journal|last=Bontemps|first=Arna|date=20 April 2017|title=Lincoln and the Negro|journal=University of Illinois Press|volume=1|doi=10.5406/illinois/9780252037696.003.0005}}</ref> * "Primitive Education in West Africa," ''Educational Outlook,'' January 1941 (University of Pennsylvania). [https://archives.upenn.edu/digitized-resources/docs-pubs/nkrumah/nkrumah-primitive-education/ See] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240303212548/https://archives.upenn.edu/digitized-resources/docs-pubs/nkrumah/nkrumah-primitive-education/ |date=3 March 2024 }} * "Education and Nationalism in Africa," ''Educational Outlook,'' November 1943 (University of Pennsylvania). [https://archives.upenn.edu/digitized-resources/docs-pubs/nkrumah/nkrumah-education-nationalism/ See] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240303212548/https://archives.upenn.edu/digitized-resources/docs-pubs/nkrumah/nkrumah-education-nationalism/ |date=3 March 2024 }} * ''Ghana: The Autobiography of Kwame Nkrumah'' (1957). {{ISBN|0-901787-60-4}}<ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=Ghana: the autobiography of Kwame Nkrumah|date=2002|publisher=Panaf|isbn=0-901787-60-4|edition=Africa's 100 best books|location=London|oclc=51932153}}</ref> * ''Africa Must Unite'' (1963). {{ISBN|0-901787-13-2}}<ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=Africa must unite|date=1963|publisher=Panaf|isbn=0-901787-13-2|location=London|oclc=6567302}}</ref> * ''African Personality'' (1963)<ref>{{Cite book|last=Mead, Margaret |title=Technique & personality|date=1963|publisher=Museum of Primitive Art|oclc=603547274}}</ref> * ''Neo-Colonialism, the Last Stage of Imperialism'' (1965)<ref>{{Cite journal|last1=Tiger|first1=Lionel|last2=Nkrumah|first2=Kwame|date=1966|title=Neo-Colonialism. The Last Stage of Imperialism|url=https://archive.org/details/sim_international-journal_winter-1966-1967_22_1/page/160|journal=International Journal|volume=22|issue=1|pages=161|doi=10.2307/40199801|jstor=40199801|s2cid=143584107 |issn=0020-7020}}</ref><ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=Neo-colonialism: the last stage of imperialism.|date=1990|publisher=Panaf|oclc=59982527}}</ref> * ''Axioms of Kwame Nkrumah'' (1967). {{ISBN|0-901787-54-X}}<ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=Kwame Nkrumah: the Conakry years, his life and letters|date=1990|publisher=PANAF|others=Milne, June 1920–|isbn=0-901787-53-1|location=London|oclc=22733303}}</ref> * ''African Socialism Revisited'' (1967)<ref>{{Cite journal|date=October 1967|title=African Socialism|url=https://archive.org/details/sim_international-affairs_1967-10_43_4/page/778|journal=International Affairs|volume=43|issue=4|pages=779|doi=10.1093/ia/43.4.779|issn=1468-2346}}</ref> * ''[https://books.google.com/books?id=nGB1AAAAMAAJ Challenge of the Congo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405030326/https://books.google.com/books?id=nGB1AAAAMAAJ |date=5 April 2023 }}'' (1967) *''Voice From Conakry'' (1967). {{ISBN|90-17-87027-3}} * ''Dark Days in Ghana'' (1968). {{ISBN|0-7178-0046-6}}<ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=Dark days in Ghana|date=1972|publisher=Internat. Publ|isbn=0-7178-0046-6|edition=Repr|location=New York|oclc=796074108}}</ref> * ''Handbook of Revolutionary Warfare'' (1968). {{ISBN|0-7178-0226-4}}<ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=Handbook of revolutionary warfare: a guide to the armed phase of the African revolution|date=1975|publisher=International Publishers|isbn=0-7178-0226-4|edition=1st U.S.|location=New York|oclc=8095708}}</ref> * ''The Way Out, "Civilian Rule" Fraud and A Call for Positive Action and Armed Struggle'' (1970)<ref>{{Cite book |last=Nkrumah |first=Kwame |title=The Way Out, "Civilian Rule" Fraud and A Call for Positive Action and Armed Struggle |publisher=Panaf Books |year=1970 |edition=Reprinted |location=University of London, Senate House Library}}</ref> * ''Consciencism: Philosophy and Ideology for De-Colonisation'' (1970). {{ISBN|0-901787-11-6}}<ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=Consciencism: philosophy and ideology for decolonisation|date=1978|publisher=Panaf|isbn=0-901787-11-6|location=London|oclc=16613918}}</ref> * ''Class Struggle in Africa'' (1970). {{ISBN|0-901787-12-4}}<ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=Class struggle in Africa.|date=1970|publisher=Panaf Books Ltd|isbn=0-901787-12-4|location=London|oclc=153293}}</ref> * ''The Struggle Continues'' (1973). {{ISBN|0-901787-41-8}}<ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=The struggle continues: six ... pamphlets|date=1973|publisher=Panaf Books Ltd|isbn=0-901787-41-8|location=London|oclc=3073780}}</ref> * ''I Speak of Freedom'' (1973). {{ISBN|0-901787-14-0}}<ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=I speak of freedom|date=1973|publisher=Panaf Books Ltd|isbn=0-901787-14-0|location=London |oclc=16236424}}</ref> * ''Revolutionary Path'' (1973). {{ISBN|978-0-901787-22-4}}<ref>{{Cite book|last=Nkrumah, Kwame |title=Revolutionary path.|date=1973|publisher=Panaf Books Ltd|isbn=0-901787-22-1|location=London|oclc=764869}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[განის პრეზიდენტი]] * [[აფრიკის შეერთებული შტატები]] * [[მუდმივი პრეზიდენტი]] * [[აფრიკული სოციალიზმი]] * [[კენეთ კაუნდა]] * [[ჯულიუს ნიერერე]] * [[მობუტუ სესე სეკო]] ==ლიტერატურა== * {{Cite book |last=Addo |first=Ebenezer Obiri |title=Kwame Nkrumah: A Case Study of Religion and Politics in Ghana |publisher=University Press of America|year=1997 |isbn=978-0-7618-0785-8|ref={{sfnRef|Addo}} }} * {{Cite book |last=Birmingham |first=David |author-link=David Birmingham |title=Kwame Nkrumah: The Father of African Nationalism |url=https://archive.org/details/kwamenkrumahfath0000birm |publisher=Ohio University Press |year=1998 |isbn=978-0-8214-1242-8|ref={{sfnRef|Birmingham}} }} * {{Cite book |last=Bourret |first=F. M. |title=Ghana—The Road to Independence |publisher=Stanford University Press |year=1960|edition=Revised|orig-date=1949 |oclc= 414362 |ref={{sfnRef|Bourret}} }} * {{cite journal |title=Kwame Nkrumah: His years in America|url=https://archive.org/details/sim_black-scholar_1974-10_6_2/page/8|last=Clarke|first=John Henrik|volume=6|issue=2|date=October 1974|journal=[[The Black Scholar]]|pages=9–16|doi=10.1080/00064246.1974.11431459 |jstor=41065759|s2cid=141785632 |ref={{sfnRef|Clarke}} }} * {{cite book |last=Fuller|first=Harcourt|year=2014|title=Building the Ghanaian Nation-State|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-1-137-44856-9 |ref={{sfnRef|Fuller}} }} * {{Cite book |last=Mazrui |first=Ali |author-link=Ali Mazrui|title=Nkrumah's Legacy and Africa's Triple Heritage Between Globalization and Counter Terrorism |publisher=Ghana Universities Press|year=2004 |isbn=978-9964-3-0296-2|ref={{sfnRef|Mazrui}} }} * {{Cite book |last=Owusu-Ansah |first=David |title=Biographical Dictionary of Ghana |publisher=Rowman & Littlefield |year=2014 |isbn=978-0-8108-7242-4|edition=4th|ref={{sfnRef|Owusu-Ansah}} }} * {{Cite book|last=Rooney|first=David|year=1988|title=Kwame Nkrumah: The Political Kingdom in the Third World|publisher=St. Martin's Press|ref={{sfnRef|Rooney}}|isbn=978-0-312-02479-6|url=https://archive.org/details/kwamenkrumah00davi}} * {{Cite book|last=Sherwood|first=Marika|author-link=Marika Sherwood|year=1996|title=Kwame Nkrumah: The Years Abroad 1935–1947|publisher=Freedom Publications|isbn=978-9988-7716-0-7|ref={{sfnRef|Sherwood}}|url=https://archive.org/details/kwamenkrumahyear00sher_0}} * {{Cite book |last=Thompson |first=W. Scott |title=Ghana's Foreign Policy 1957–1966 |url=https://archive.org/details/ghanasforeignpol1969wsco |url-access=registration |publisher=Princeton University Press |year=1969 |oclc=2616|ref={{sfnRef|Thompson}} }} * Arhin, Kwame (1993). ''The Life and Work of Kwame Nkrumah''. Trenton, NJ: Africa World Press, Inc. {{ISBN|9780865433953}} (08543395X) * Baynham, Simon (1988). ''The Military and Politics in Nkrumah's Ghana''. Westview Special Studies on Africa. Boulder, CO: Westview Press, Inc. (Frederick A. Praeger), {{ISBN|0-8133-70639}} * Biney, Ama. "The Legacy of Kwame Nkrumah in Retrospect." ''Journal of Pan African Studies'' 2.3 (2008). [http://www.artsrn.ualberta.ca/amcdouga/Hist247/winter_2014/resources/LegacyOfKwameNkrumah.pdf online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210205064300/http://www.artsrn.ualberta.ca/amcdouga/Hist247/winter_2014/resources/LegacyOfKwameNkrumah.pdf |date=5 February 2021 }}, historiography * Biney, Ama. ''The political and social thought of Kwame Nkrumah'' (2011). * Biney, Ama. "The Development of Kwame Nkrumah's Political Thought in Exile, 1966–1972." ''Journal of African History'' 50.1 (2009): 81–100. * Bretton, Henry L. ''The rise and fall of Kwame Nkrumah: a study of personal rule in Africa'' (1967). * {{cite book |last=Davidson |first=Basil |title=Black Star: A View of the Life and Times of Kwame Nkrumah |publisher=James Currey |location=Oxford, UK |orig-date=1973 |year=2007 |isbn=978-1-84701-010-0 }} * [[Defense Intelligence Agency]], "[https://www.governmentattic.org/docs/DIA_AnalysisKwameNkrumahOfGhana1966.pdf Supplement, Kwame Nkrumah, President of Ghana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707043023/http://www.governmentattic.org/docs/DIA_AnalysisKwameNkrumahOfGhana1966.pdf |date=7 July 2017 }}", 12-January-1966. * Gerits, Frank. "'When the Bull Elephants Fight': Kwame Nkrumah, Non-Alignment, and Pan-Africanism as an Interventionist Ideology in the Global Cold War (1957–66)." ''International History Review'' 37.5 (2015): 951–969. * Gocking, Roger S. ''The History of Ghana'' (2005). * {{cite book |last=James |first=C. L. R. |title=Nkrumah and the Ghana Revolution |location=London |publisher=[[Allison & Busby]] |year=1977 |isbn=0-85031-461-5 }} * {{cite journal |last= Mazrui |first= Ali |year= 1966 |title= Nkrumah: The Leninist Czar |journal= [[Transition Magazine|Transition]] |issue= 26 |pages= 8–17 |jstor= 2934320 |doi= 10.2307/2934320 }} * Milne, June. ''Kwame Nkrumah: a biography'' (1999). * {{Cite book |last=Mwakikagile |first=Godfrey |title=Nyerere and Africa: End of an Era |edition=Third |location=Pretoria, South Africa |publisher=New Africa Press |year=2006 |chapter=Nyerere and Nkrumah: Towards African Unity |pages=347–355 |isbn=0-9802534-1-1 }} * Mwakikagile, Godfrey (2015), ''Western Involvement in Nkrumah's Downfall''. Dar es Salaam, Tanzania: New Africa Press. {{ISBN|9789987160044}} * Omari, T. Peter. ''Kwame Nkrumah: The anatomy of an African dictatorship'' (1970). * Pinkney, Robert (1972). ''Ghana Under Military Rule 1966–1969''. London: Methuen & Co Ltd. {{ISBN|0-41675080X}} * {{cite book |last=Poe |first=D. Zizwe |title=Kwame Nkrumah's Contribution to Pan-African Agency |location=New York |publisher=Routledge |year=2003 |isbn=0-203-50537-9 }} * Rooney, David. ''Kwame Nkrumah: The Political Kingdom in the Third World'' (1988). * Rui Lopes & Víctor Barros (2019) "[https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/07075332.2019.1703118 Amílcar Cabral and the Liberation of Guinea-Bissau and Cape Verde: International, Transnational, and Global Dimensions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200701214035/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/07075332.2019.1703118 |date=1 July 2020 }}." The International History Review. * {{cite magazine |magazine=[[Ebony (magazine)|Ebony]] |location=USA |url=https://books.google.com/books?id=71nrBoK-ilEC&pg=PA138 |title=Kwame Nkrumah: the Fall of a Messiah |author=Sanders, Charles L. |date=September 1966 |access-date=27 June 2015 |archive-date=18 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418090705/https://books.google.com/books?id=71nrBoK-ilEC&pg=PA138 |url-status=live }} * Smertin, Yuri. ''[https://archive.org/details/nkrumahsmertin Kwame Nkrumah]''. Moscow: [[Progress Publishers]]. 1987. * Sonderegger, Arno (2016). "How the Empire Wrote Back: Notes on the Struggle of George Padmore and Kwame Nkrumah". In: ''Kwame Nkrumah 1909-1972: A Controversial African Visionary. Edited by Bea Lundt and Christoph Marx''. Stuttgart: Franz Steiner Verlag: 19-38. * {{cite book |last=Tuchscherer |first=Konrad |chapter=Kwame Francis Nwia Kofie Nkrumah |title=Encyclopedia of Modern Dictators |url=https://archive.org/details/encyclopediaofmo0000unse_z3j7 |editor-first=Frank J |editor-last=Coppa |location=New York |publisher=Peter Lang |year=2006 |pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofmo0000unse_z3j7/page/216 217]–20 |isbn=0-8204-5010-3 }} * {{cite web | title=Godfrey Mwakikagile: Eurocentric Africanist? | url=https://sites.google.com/site/intercontinentalbookcentre/godfrey-mwakikagile-a-eurocentric-pan-africanist | publisher=Intercontinental Book Centre | access-date=8 December 2021 | archive-date=20 February 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220220064832/https://sites.google.com/site/intercontinentalbookcentre/godfrey-mwakikagile-a-eurocentric-pan-africanist | url-status=live }} * Žák, Tomáš František (2016). "Applying the Weapon of Theory: Comparing the Philosophy of Julius Kambarage Nyerere and Kwame Nkrumah". ''Journal of African Cultural Studies''. 28 (2): 147–160. [https://doi.org/10.1080%2F13696815.2015.1053798 doi:10.1080/13696815.2015.1053798] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230418090711/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13696815.2015.1053798?cookieSet=1 |date=18 April 2023 }}. S2CID 146709996. == რესურსები ინტერნეტში == * [https://www.youtube.com/watch?v=TMY0iTcspNA Faces of Africa Kwame Nkrumah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905004516/https://www.youtube.com/watch?v=TMY0iTcspNA |date=5 September 2019 }} * [https://web.archive.org/web/20150205213907/http://kwamenkrumahmausoleumnkroful.ghana-net.net/ Kwame Nkrumah Mausoleum and Museum at Nkroful, Western Region] * [http://ghana-net.com/accra---kwame-nkrumah-memorial-park Kwame Nkrumah Memorial Park & Museum, Accra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150122034817/http://www.ghana-net.com/accra---kwame-nkrumah-memorial-park |date=22 January 2015 }} * [https://web.archive.org/web/20090212181831/http://www.ghana-pedia.org/org/index.php?option=com_directory&listing=Kwame%20Nkrumah&page=viewListing&lid=10&Itemid=36 Ghana-pedia Kwame Nkrumah] * [http://www.ghana-pedia.org/org/index.php?option=com_directory&listing=Operation%Cold%Chop&page=viewListing&lid=287&Itemid=36 Ghana-pedia ''Operation Cold Chop'': The Fall Of Kwame Nkrumah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250222153413/http://www.ghana-pedia.org/org/index.php?option=com_directory&listing=Operation%25Cold%25Chop&page=viewListing&lid=287&Itemid=36 |date=22 February 2025 }} <!--dead domain* [http://www.vibeghana.com/ Dr Kwame Nkrumah]---> * [https://www.pbs.org/wgbh/commandingheights/shared/minitext/prof_kwamenkrumah.html Excerpt from ''Commanding Heights''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170922050538/https://www.pbs.org/wgbh/commandingheights/shared/minitext/prof_kwamenkrumah.html |date=22 September 2017 }} by Daniel Yergin and Joseph Stanislaw * [https://web.archive.org/web/20070927190754/http://www.cooperativeresearch.org/entity.jsp?entity=kwame_nkrumah Timeline of events related to the overthrow of Kwame Nkrumah] * [http://www.teachinginghana.com/index.php/2007/11/12/kwame-nkrumah-lectures-part-2/ The Kwame Nkrumah Lectures at the University of Cape Coast, Ghana, 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080627181711/http://www.teachinginghana.com/index.php/2007/11/12/kwame-nkrumah-lectures-part-2/ |date=27 June 2008 }} * [http://www.nkrumah.net/ Kwame Nkrumah Information and Resource Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216040945/http://www.nkrumah.net/ |date=16 December 2008 }} * [http://www.globalpost.com/dispatch/ghana/090925/ghana-honors-nkrumah-statue-moammar-gadhafi Ghana re-evaluates Nkrumah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011403/http://www.globalpost.com/dispatch/ghana/090925/ghana-honors-nkrumah-statue-moammar-gadhafi |date=5 March 2016 }} by ''[[The Global Post]]'' * [https://web.archive.org/web/20090213044033/http://ghanaconscious.ghanathink.org/podcasts/2007/03/6th-march-1957-midnight-speech Dr Kwame Nkrumah's Midnight Speech on the day of Ghana's independence&nbsp;– 6 March 1957.] * [https://www.youtube.com/watch?v=E9zYDxbJimw Newsreel on First Conference of Independent African States] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150709080810/https://www.youtube.com/watch?v=E9zYDxbJimw |date=9 July 2015 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=KJ09mKNRN-8 "Father of Ghana's independence Kwame Nkrumah died 50 years ago • FRANCE 24 English"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240428112349/https://www.youtube.com/watch?v=KJ09mKNRN-8 |date=28 April 2024 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{განის პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ნკრუმა, კვამე}} [[კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1909]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აპრილი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1972]] [[კატეგორია:განის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:ლონდონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები]] [[კატეგორია:მუდმივი პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:განელი ფილოსოფოსები]] owgvtp34bsk2vywax1tapsom964y7ru 0 213327 5398185 4905346 2026-05-23T00:29:56Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398185 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}} {{განახლება}} {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = გაეტანო დ'აგოსტინო |სურათი = Gaetano D'Agostino.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = გაეტანო დ'აგოსტინო |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1982|06|03}} |დაბადების ადგილი = [[პალერმო]], [[იტალია]] |სიმაღლე = 182 სმ |პოზიცია = [[ნახევარმცველი]] |მიმდინარე კლუბი = [[სიენა (საფეხბურთო კლუბი)|სიენა]] |ნომერი = 10 |ახალგაზრდული წელი1 = 1990—1998 |ახალგაზრდული კლუბი1 = [[პალერმო (საფეხბურთო კლუბი)|პალერმო]] |ახალგაზრდული წელი2 = 1998—2000 |ახალგაზრდული კლუბი2 = [[რომა (საფეხბურთო კლუბი)|რომა]] |წელი1 = 2000—2001 |კლუბი1 = [[რომა (საფეხბურთო კლუბი)|რომა]] |მატჩი1 = 1 |გოლი1 = 0 |წელი2 = 2001—2003 |კლუბი2 = [[ბარი (საფეხბურთო კლუბი)|ბარი]] |მატჩი2 = 63 |გოლი2 = 2 |წელი3 = 2003—2005 |კლუბი3 = [[რომა (საფეხბურთო კლუბი)|რომა]] |მატჩი3 = 22 |გოლი3 = 0 |წელი4 = 2005—2006 |კლუბი4 = [[მესინა (საფეხბურთო კლუბი)|მესინა]] |მატჩი4 = 42 |გოლი4 = 5 |წელი5 = 2006—2010 |კლუბი5 = [[უდინეზე (საფეხბურთო კლუბი)|უდინეზე]] |მატჩი5 = 114 |გოლი5 = 12 |წელი6 = 2010-2011 |კლუბი6 = [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|ფიორენტინა]] |მატჩი6 = 20 |გოლი6 = 5 |წელი7 = 2011-2014 |კლუბი7 = [[სიენა (საფეხბურთო კლუბი)|სიენა]] |მატჩი7 = 40 |გოლი7 = 7 |გოლი11 = 5 |ეროვნული წელი1 = 1999—2001 |ეროვნული ნაკრები1 = იტა. U18 |ეროვნული მატჩი1 = 10 |ეროვნული გოლი1 = 3 |ეროვნული წელი2 = 2002—2004 |ეროვნული ნაკრები2 = იტა. U21 |ეროვნული მატჩი2 = 15 |ეროვნული გოლი2 = 4 |ეროვნული წელი3 = 2009 |ეროვნული ნაკრები3 = [[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|იტალია]] |ეროვნული მატჩი3 = 5 |ეროვნული გოლი3 = 0 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''გაეტანო დ'აგოსტინო''' ({{lang-it|Gaetano D'Agostino;}} დ. [[3 ივნისი]], [[1982]], [[პალერმო]], [[იტალია]]) — ყოფილი [[იტალიელები|იტალიელი]] ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი. ამჟამად არის იტალიური საფეხბურთო კლუბ [[ვირტუს ფრანკავილა]]ს მწვრთნელი. უკანასკნელად თამაშობდა იტალიურ კლუბ [[ლუპა-რომა]]ში. == საკლუბო კარიერა == გაეტანომ კარიერა მშობლიურ [[პალერმო (საფეხბურთო კლუბი)|პალერმოში]] დაიწყო, სადაც ბრწყინვალედ გამოდიოდა, რის გამოც დედაქალაქიდან შეამჩნიეს და [[რომა (საფეხბურთო კლუბი)|რომაში]] წაიყვანეს, თუმცა მისი რონაული ოცნება ვერ ასრულდა, რადგან იქ თითქმის უსაქმოდ იყო, ამიტომაც იგი მალევე [[სერია ბ]]-ს კლუბ [[ბარი (საფეხბურთო კლუბი)|ბარიში]] გადავიდა, სადაც უკეთესად მოერგო. ორი სეზონის შემდეგ იგი ისევ დედაქალაქში დაბრუნდა და ამჯერადაც ამაო აღმოჩნდა მისი [[რომა (საფეხბურთო კლუბი)|რომა]]ში დაბრუნება, სადაც ორი სეზონი თითქმის უსაქმოდ იყო ისევ, მანამ სანამ [[მესინა (საფეხბურთო კლუბი)|მესინაში]] არ გადავიდა. [[სიცილია]]ზე მან ერთი ბრწყინვალე სეზონი ჩაატარა და დონით უფრო მაღალი გუნდისგან [[უდინეზე (საფეხბურთო კლუბი)|უდინეზესგან]] მოუვიდა შეთავაზება და ის რა თქმა უნდა დათანხმდა. [[ფრიული]]ს გუნდში გაეტანომ ძალიან ძლიერი ცენტრი შექმნა [[გიოკხან ინლერი]]ს ტანდემთან ერთად. ხოლო 2008/09 სეზონში ის [[სერია ა]]-ს ერთ-ერთი საუკეთესო ნახევარმცველიც იყო, რის გამოც მას შანსი ჰქონდა რომ ან [[ტურინი]]ს [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|იუვენტუსში]] ანდაც [[მადრიდი]]ს [[რეალი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალში]] გადასულიყო, თუმცა იმის გამო რომ [[უდინეზე (საფეხბურთო კლუბი)|უდინეზემ]] მაღალი ფასი დაადო მის გადმობირებაზე უარი განაცხადეს. თითქოს ამ ყველაფერს გაეტანო უნდა გაეტეხა, მაგრამ მან ინტერვიუში განაცხადა რომ იდი კმაყოფილია რათა [[უდინეზე (საფეხბურთო კლუბი)|უდინეზეში]] დარჩა. 2010 წელს მან მაინც დატოვა [[ფრიული]] და [[ფლორენცია]]ს ჩააკითხა, სადაც [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|ფიორენტინას]] ფეხბურთელი გახდა. მან ერთი კარგი სეზონი ითამაშა ფლორენციულ კლუბში, თუმცა გუნდმა რატომღაც უარი განაცხადა მის დატოვებაზე და იგი ისევ [[ფრიული]]ს დაუბრუნდა. 2011 წელს კი [[სიენა (საფეხბურთო კლუბი)|სიენას]] ფეხბურთელი გახდა. == სანაკრებო კარიერა == გაეტანოს ყველაზე კაი სანაკრებო კარიერა U21-თან ჰქონდა, სადაც უდავოდ ლიდერი იყო გუნდის. პირველი დიდი გამოძახება კი 2009 წლის 9 ივნისს ამხანაგურ თამაში [[ჩრდილოეთ ირლანდიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ჩრდილოეთ ირლანდიის]] წინააღმდეგ მოუწია. == მიღწევები == '''საკლუბო''' * [[სერია ა]] (2000-2001) '''სანაკრებო''' * [[ევროპის ჩემპიონი]] U21 (2004) == რესურსები ინტერნეტში == * [http://aic.football.it/scheda/399 სტატისტიკა football.it-ზე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305200929/http://aic.football.it/scheda/399 |date=2016-03-05 }} {{DEFAULTSORT:დ'აგოსტინო, გაეტანო}} [[კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1982]] [[კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:სიენის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ბარის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] ittnbzv3bkdw567vs5r3cfsts28a95c 0 236482 5397784 3969576 2026-05-22T12:32:26Z MIKHEIL 18439 5397784 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იკო |მშობლიური სახელი = Icó |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Ico.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Icó.jpeg |გერბი = Brasão de armas de Icó.jpeg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 871.980 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 65 453 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 34.96 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Icó }} '''იკო''' ({{lang-pt|Icó}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალური მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 65 453 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 871.980 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 34,96 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] {{მრავალმნიშვნელოვანი}} [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] [[კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი]] ooda0qvxqck33e3yuduktkc9qpirwyv 0 236483 5397781 3969573 2026-05-22T12:32:13Z MIKHEIL 18439 5397781 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იგუატუ |მშობლიური სახელი = Iguatu |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Iguatu.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Iguatu.jpeg |გერბი =Brasão_de_Iguatu.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 029.002 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 98.138 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 94.586 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Iguatu }} '''იგუატუ''' ({{lang-pt|Iguatu}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალური მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 98.138 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 029.002 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 94,586 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 1tl4n43qtvbxxlsvgzwf30j24usymqr 0 236485 5397815 3969607 2026-05-22T12:36:47Z MIKHEIL 18439 5397815 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კიშელო |მშობლიური სახელი = Quixelô |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Quixelo.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Quixelô.jpeg |გერბი = Brasão de armas de Quixelô.jpeg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 559.760 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 15 000 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 26.8 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Quixelô }} '''კიშელო''' ({{lang-pt|Quixelô}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალური მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 000 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 559.760 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 26,8 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] m6skzsf3hzjjvu4bj976losrphwavyr 0 236486 5397764 3969542 2026-05-22T12:28:25Z MIKHEIL 18439 5397764 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბაიშიუ |მშობლიური სახელი = Baixio |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Baixio.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Baixio.jpg |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 146.442 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 6 026 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 41.15 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Baixio }} '''ბაიშიუ''' ({{lang-pt|Baixio}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალური მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 026 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 146,442 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 41,15 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 9j0nt9gnfzw5qlutq8ffqevw8r4sgp3 0 236487 5397787 3969580 2026-05-22T12:32:41Z MIKHEIL 18439 5397787 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იპაუმირინი |მშობლიური სახელი = Ipaumirim |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Ipaumirim.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 273.696 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 12 014 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 43.9 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ipaumirim }} '''იპაუმირინი''' ({{lang-pt|Ipaumirim}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალური მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 014 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 273.696 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 43,9 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] seooghpic35uh42i5xlk61ydw62u8cz 0 236488 5397823 4829931 2026-05-22T12:37:43Z MIKHEIL 18439 5397823 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ლავრას-და-მანგაბეირა |მშობლიური სახელი = Lavras da Mangabeira |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip LavrasdaMangabeira.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira Lavras da Mangabeira.svg |გერბი = Brasão Lavras da Mangabeira.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 947.957 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 31 096 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 32.8 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Lavras da Mangabeira }} '''ლავრას-და-მანგაბეირა''' ({{lang-pt|Lavras da Mangabeira}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალური მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 096 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 947.957 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 32,8 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] susk2ci6pzxvg62uac1hua2dyvn6nna 0 236494 5397806 3969598 2026-05-22T12:35:17Z MIKHEIL 18439 5397806 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კარიუსი |მშობლიური სახელი = Cariús |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Carius.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 061.825 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 18 567 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 17.49 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Cariús }} '''კარიუსი''' ({{lang-pt|Cariús}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალური მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 567 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 061.825 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 17,49 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 5toapuos65p3wsdunevae2h2fe4xttv 0 236497 5397775 3969566 2026-05-22T12:31:08Z MIKHEIL 18439 5397775 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ვარზეა-ალეგრი |მშობლიური სახელი = Várzea Alegre |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip VarzeaAlegre.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი =Brasao_Várzea_Alegre.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 835.706 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 38 442 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 46 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Várzea Alegre }} '''ვარზეა-ალეგრი''' ({{lang-pt|Várzea Alegre}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალური მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 38 442 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 835,706 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 46 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] q6cu0simbkeq8i1wttxajl8c16ee9v9 0 236584 5397780 3969572 2026-05-22T12:32:04Z MIKHEIL 18439 5397780 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იბიკუიტინგა |მშობლიური სახელი = Ibicuitinga |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Ibicuitinga.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 424.242 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 11 335 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 26.72 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ibicuitinga }} '''იბიკუიტინგა''' ({{lang-pt|Ibicuitinga}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[ჟაგუარიბის მეზორეგიონი|ჟაგუარიბის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 335 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 424.242 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 26,72 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] c2vo11w6y8trf9exmknv4bwfz5w6o3e 0 236586 5397824 3969618 2026-05-22T12:37:48Z MIKHEIL 18439 5397824 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ლიმუეირუ-დი-ნორტი |მშობლიური სახელი = Limoeiro do Norte |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip LimoeirodoNorte.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira limoeiro do norte ce.jpg |გერბი = Brasao limoeiro do norte ce.JPG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 751.535 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 56 264 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 74.87 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Limoeiro do Norte }} '''ლიმუეირუ-დი-ნორტი''' ({{lang-pt|Limoeiro do Norte}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[ჟაგუარიბის მეზორეგიონი|ჟაგუარიბის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 56 264 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 751.535 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 74,87 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] h3oa82c6thtoho9ltk7md4i44pbk36c 0 236588 5397817 3969609 2026-05-22T12:36:55Z MIKHEIL 18439 5397817 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კიშერე |მშობლიური სახელი = Quixeré |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Quixere.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 616.825 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 19 422 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 31.49 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Quixeré }} '''კიშერე''' ({{lang-pt|Quixeré}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[ჟაგუარიბის მეზორეგიონი|ჟაგუარიბის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 422 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 616.825 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 31,49 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 34v8kw2vulryotfveiffxovmnbl3hdk 0 236594 5397783 3969575 2026-05-22T12:32:21Z MIKHEIL 18439 5397783 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იკაპუი |მშობლიური სახელი = Icapuí |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Icapui.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 428.688 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 18 393 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 42.91 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Icapuí }} '''იკაპუი''' ({{lang-pt|Icapuí}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[ჟაგუარიბის მეზორეგიონი|ჟაგუარიბის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 393 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 428.688 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 42,91 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 8pngnqxm9fppsmxeiytjwefko6agcx2 0 236595 5397791 3969584 2026-05-22T12:33:35Z MIKHEIL 18439 5397791 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იტაისაბა |მშობლიური სახელი = Itaiçaba |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Itaicaba.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 209.490 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 7 321 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 34.95 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Itaiçaba }} '''იტაისაბა''' ({{lang-pt|Itaiçaba}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[ჟაგუარიბის მეზორეგიონი|ჟაგუარიბის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 321 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 209.490 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 34,95 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] fvxkubemjyfi2bj6qlteo5al2myg0ca 0 236599 5397773 3969564 2026-05-22T12:30:41Z MIKHEIL 18439 5397773 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ერერე |მშობლიური სახელი = Ererê |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Erere.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 382.730 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 6 853 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 17.91 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ererê }} '''ერერე''' ({{lang-pt|Ererê}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[ჟაგუარიბის მეზორეგიონი|ჟაგუარიბის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 853 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 382.730 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 17,91 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 2qjsxko4vnucyzhwe6hl64k584la97c 0 236706 5397812 3969603 2026-05-22T12:36:32Z MIKHEIL 18439 5397812 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კაუკაია |მშობლიური სახელი = Caucaia |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Caucaia.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira caucaia ce.png |გერბი =Brasao_caucaia_ce.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 227.895 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 325.441 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 0.27 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Caucaia }} '''კაუკაია''' ({{lang-pt|Caucaia}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 325.441 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 227.895 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 0,27 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] ad2o6vjctmvoictpnfku1gdp92fchq6 0 236707 5397774 3969565 2026-05-22T12:30:46Z MIKHEIL 18439 5397774 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ეუზებიუ |მშობლიური სახელი = Eusébio |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Eusebio.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 79 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 46 047 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 582.87 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Eusébio }} '''ეუზებიუ''' ({{lang-pt|Eusébio}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 46 047 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 79 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 582,87 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 3o95z98bwuvrqxp6qpoe2uh9s2lf9xm 0 236708 5397769 3969560 2026-05-22T12:30:24Z MIKHEIL 18439 5397769 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = გუაიუბა |მშობლიური სახელი = Guaiúba |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Guaiuba.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 267.203 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 24 091 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 90.16 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Guaiúba }} '''გუაიუბა''' ({{lang-pt|Guaiúba}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 091 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 267.203 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 90,16 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] obhekur4giasz430kddx4hromo2u91k 0 236709 5397792 3969585 2026-05-22T12:33:40Z MIKHEIL 18439 5397792 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იტაიტინგა |მშობლიური სახელი = Itaitinga |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Itaitinga.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 150.788 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 35 820 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 237.55 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Itaitinga }} '''იტაიტინგა''' ({{lang-pt|Itaitinga}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 820 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 150.788 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 237,55 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 5wnuy3y08vngx1o5027n8nqzqh1ddc3 0 236817 5397818 3969610 2026-05-22T12:37:00Z MIKHEIL 18439 5397818 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კორეაუ |მშობლიური სახელი = Coreaú |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Coreau.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coreaú.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 775.746 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 22 018 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 28.38 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Coreaú }} '''კორეაუ''' ({{lang-pt|Coreaú}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 018 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 775.746 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 28,38 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] qghezwczesju63g04urrq98sqpb8p95 0 236821 5397807 3969599 2026-05-22T12:35:23Z MIKHEIL 18439 5397807 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კარნაუბალი |მშობლიური სახელი = Carnaubal |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Carnaubal.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 364.750 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 16 746 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 45.91 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Carnaubal }} '''კარნაუბალი''' ({{lang-pt|Carnaubal}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 746 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 364.750 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 45,91 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] qxy7bclqpkyv00ggy6wref758kvnd7s 0 236822 5397821 3969614 2026-05-22T12:37:14Z MIKHEIL 18439 5397821 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კროატა |მშობლიური სახელი = Croatá |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Croata.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 700.356 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 17 077 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 24.38 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Croatá }} '''კროატა''' ({{lang-pt|Croatá}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 077 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 700.356 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 24,38 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 9zf5in8rj272s9hchxgqs3rtbznruyi 0 236823 5397771 3969562 2026-05-22T12:30:33Z MIKHEIL 18439 5397771 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = გუარასიაბა-დუ-ნორტი |მშობლიური სახელი = Guaraciaba do Norte |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip GuaraciabadoNorte.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira guaraciaba do norte.jpg |გერბი = Brasao guaraciaba do norte.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 611.463 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 37 777 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 61.78 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Guaraciaba do Norte }} '''გუარასიაბა-დუ-ნორტი''' ({{lang-pt|Guaraciaba do Norte}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 37 777 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 611.463 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 61,78 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 1l8wiuq5w1vqmunoshspjqflgww4yfx 0 236824 5397779 3969570 2026-05-22T12:32:00Z MIKHEIL 18439 5397779 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იბიაპინა |მშობლიური სახელი = Ibiapina |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Ibiapina.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Ibiapina.svg |გერბი = Brasão vetorizado.svg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 414.902 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 23 810 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 57.39 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ibiapina }} '''იბიაპინა''' ({{lang-pt|Ibiapina}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 810 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 414.902 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 57,39 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] pym2vrc4lslf3z081tnqz611oswznxi 0 236827 5397777 3969568 2026-05-22T12:31:17Z MIKHEIL 18439 5397777 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ვისოზა-დუ-სეარა |მშობლიური სახელი = Viçosa do Ceará |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip VicosadoCeara.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira vicosa do ceara.jpg |გერბი = Brasao vicosa do ceara - CE.JPG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 311.592 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 54 961 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 41.9 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Viçosa do Ceará }} '''ვისოზა-დუ-სეარა''' ({{lang-pt|Viçosa do Ceará}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 54 961 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 311.592 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 41,9 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] fe74r7aig73yp6d8rodbmslbtxrq0lg 0 237416 5397788 3969581 2026-05-22T12:33:21Z MIKHEIL 18439 5397788 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იპუ |მშობლიური სახელი = Ipú |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Ipu.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Faixas Ipu CE.jpg |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 630.468 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 40 300 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 630.468 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ipú }} '''იპუ''' ({{lang-pt|Ipú}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 40 300 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 630.468 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 630,468 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] i9fo5k20ka9nvyij25lwim5c2na2wiz 0 237417 5397789 3969582 2026-05-22T12:33:26Z MIKHEIL 18439 5397789 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იპუეირასი |მშობლიური სახელი = Ipueiras |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Ipueiras.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira ipueiras ce.jpg |გერბი = Brasao ipueiras ce.JPG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 474.108 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 37 874 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 25.69 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ipueiras }} '''იპუეირასი''' ({{lang-pt|Ipueiras}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 37 874 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 474.108 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 25,69 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 1sie8nucklgv0p7sbrxd0uhg312dorn 0 237421 5397776 3969567 2026-05-22T12:31:13Z MIKHEIL 18439 5397776 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ვარჟოტა |მშობლიური სახელი = Varjota |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Varjota.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 179.255 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 17 584 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 98.09 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Varjota }} '''ვარჟოტა''' ({{lang-pt|Varjota}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 584 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 179.255 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 98,09 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] fftwerwzx3qzwtqexikl30pref5tdpf 0 237423 5397757 3969547 2026-05-22T12:27:26Z MIKHEIL 18439 5397757 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბაროკინია |მშობლიური სახელი = Barroquinha |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Barroquinha.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 383.426 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 14 475 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 37.75 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Barroquinha }} '''ბაროკინია''' ({{lang-pt|Barroquinha}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 475 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 383,426 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 37,75 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] fdylqzr0ehve00e0ktu6vk90s7xgor0 0 237424 5397761 3969552 2026-05-22T12:28:04Z MIKHEIL 18439 5397761 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბელა-კრუსი |მშობლიური სახელი = Bela Cruz |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip BelaCruz.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 841.718 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 30 873 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 36.68 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Bela Cruz }} '''ბელა-კრუსი''' ({{lang-pt|Bela Cruz}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 873 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 841,718 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 36,68 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 8u9e11cgmry4066ttvb97kuhokrmnqg 0 237425 5397798 3969591 2026-05-22T12:34:44Z MIKHEIL 18439 5397798 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კამოსინი |მშობლიური სახელი = Camocim |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Camocim.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 123.937 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 60 163 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 53.53 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Camocim }} '''კამოსინი''' ({{lang-pt|Camocim}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 60 163 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 123.937 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 53,53 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] gr23kgmybczp8u2um6yes9y720unjqc 0 237427 5397822 3969615 2026-05-22T12:37:18Z MIKHEIL 18439 5397822 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კრუსი |მშობლიური სახელი = Cruz |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Cruz.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = BandeiradeCruz.jpg |გერბი = Brasao cruz.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 334.833 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 22 686 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 67.75 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Cruz,Ceará }} '''კრუსი''' ({{lang-pt|Cruz}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 686 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 334.833 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 67,75 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] azt9pzxl49hxj0z20x5m93yp5hnyops 0 237428 5397765 3969556 2026-05-22T12:29:28Z MIKHEIL 18439 5397765 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = გრანჟა |მშობლიური სახელი = Granja |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Granja.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira Granja-CE.jpg |გერბი =Brasão_-_3.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 2 697.202 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 60 139 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 22.3 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Granja }} '''გრანჟა''' ({{lang-pt|Granja}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 60 139 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 697,202 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 22,3 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 0ks44prmswlxqzgmqabpjf4mzweyc7z 0 237429 5397796 3969590 2026-05-22T12:33:58Z MIKHEIL 18439 5397796 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იტარემა |მშობლიური სახელი = Itarema |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Itarema.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 720.668 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 37 471 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 51.99 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Itarema }} '''იტარემა''' ({{lang-pt|Itarema}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 37 471 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 720.668 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 51,99 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 0y20i0xbad4zc2qaswddg9vhw2ce0gu 0 237501 5397811 3969602 2026-05-22T12:36:28Z MIKHEIL 18439 5397811 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კატუნდა |მშობლიური სახელი = Catunda |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Catunda.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira Municipal do Município de Catunda.jpg |გერბი = BRASAO DE CATUNDA 1.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 790.483 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 10 508 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 13.29 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Catunda }} '''კატუნდა''' ({{lang-pt|Catunda}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 508 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 790.483 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 13,29 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] j4w0s587eq57qgq86iqxv53m0a3p48t 0 237502 5397782 3969574 2026-05-22T12:32:17Z MIKHEIL 18439 5397782 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იდროლანდია |მშობლიური სახელი = Hidrolândia |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Hidrolandia.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasão Hidrolândia 1.JPG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 966.572 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 19 342 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 20.01 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Hidrolândia }} '''იდროლანდია''' ({{lang-pt|Hidrolândia}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 342 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 966.572 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 20,01 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 04nto8rc7tijahcpagts0b0lkdwnilf 0 237504 5397804 3969596 2026-05-22T12:35:08Z MIKHEIL 18439 5397804 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კარირე |მშობლიური სახელი = Cariré |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Carire.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Cariré.jpg |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 756.893 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 18 348 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 24.24 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Cariré }} '''კარირე''' ({{lang-pt|Cariré}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 348 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 756.893 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 24,24 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 7kt2rhc3m92d4264ubcmc53p6ldsjal 0 237506 5397767 3969558 2026-05-22T12:30:11Z MIKHEIL 18439 5397767 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = გრასა |მშობლიური სახელი = Graça |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Graca.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 281.890 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 15 052 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 53.4 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Graça }} '''გრასა''' ({{lang-pt|Graça}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 052 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 281.890 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 53,4 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] q8k12o1uje6e25vzr0hnxfe6lc1u55p 0 237507 5397768 3969559 2026-05-22T12:30:19Z MIKHEIL 18439 5397768 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = გროაირასი |მშობლიური სახელი = Groaíras |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Groairas.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 155.963 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 10 228 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 65.58 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Groaíras }} '''გროაირასი''' ({{lang-pt|Groaíras}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 228 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 155.963 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 65,58 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 0xu12zh1wymrdnr4f3ztnztgr8a26zx 0 237508 5397790 3969583 2026-05-22T12:33:30Z MIKHEIL 18439 5397790 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ირაუკუბა |მშობლიური სახელი = Irauçuba |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Iraucuba.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 461.223 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 22 347 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 15.29 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Irauçuba }} '''ირაუკუბა''' ({{lang-pt|Irauçuba}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 347 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 461.223 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 15,29 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] gayazw74p10mpqjsqhmyszcdf65ger8 0 237616 5397759 3969550 2026-05-22T12:27:52Z MIKHEIL 18439 5397759 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბატურიტე |მშობლიური სახელი = Baturité |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Baturite.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira cidade baturite.JPG |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 308.780 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 33 326 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 107.93 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Baturité }} '''ბატურიტე''' ({{lang-pt|Baturité}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 33 326 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 308,780 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 107,93 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] mils540slumqsene3i05x9vd3jqzeit 0 237617 5397802 3969594 2026-05-22T12:34:57Z MIKHEIL 18439 5397802 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კაპისტრანუ |მშობლიური სახელი = Capistrano |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Capistrano.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 194.797 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 17 063 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 87.59 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Capistrano }} '''კაპისტრანუ''' ({{lang-pt|Capistrano}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 063 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 194.797 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 87,59 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] k0432gsat97xlarv2ptn89s2x45unha 0 237618 5397770 3969561 2026-05-22T12:30:28Z MIKHEIL 18439 5397770 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = გუარამირანგა |მშობლიური სახელი = Guaramiranga |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Guaramiranga.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 59.471 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 3 956 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 66.52 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Guaramiranga }} '''გუარამირანგა''' ({{lang-pt|Guaramiranga}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 956 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 59.471 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 66,52 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] ffizv3ak94bmk47ygfo5moizo7dxos6 0 237619 5397795 3969588 2026-05-22T12:33:54Z MIKHEIL 18439 5397795 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იტაპიუნა |მშობლიური სახელი = Itapiúna |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Itapiuna.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 588.684 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 18 626 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 31.64 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Itapiúna }} '''იტაპიუნა''' ({{lang-pt|Itapiúna}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 626 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 588.684 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 31,64 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 5qz9z36a5oq95mkz1yyrmy8b6khhet1 0 237746 5397801 4191240 2026-05-22T12:34:53Z MIKHEIL 18439 5397801 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კანინდე |მშობლიური სახელი = Canindé |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Caninde.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Caninde.jpg |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 3 218.423 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 74 486 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 23.14 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Canindé }} '''კანინდე''' ({{lang-pt|Canindé}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 74 486 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 218.423 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 23,14 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 7y3dc3weda6cghf4seawnht0q7cxpbi 0 237747 5397803 3969595 2026-05-22T12:35:01Z MIKHEIL 18439 5397803 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კარიდადი |მშობლიური სახელი = Caridade |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Caridade.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 846.373 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 20 020 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 23.65 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Caridade }} '''კარიდადი''' ({{lang-pt|Caridade}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 020 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 846.373 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 23,65 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] qe0kuzswksc10ws6r6glth2vqf9dx9q 0 237748 5397797 4696460 2026-05-22T12:34:04Z MIKHEIL 18439 5397797 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იტატირა |მშობლიური სახელი = Itatira |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Itatira.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 783.347 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 18 894 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 24.12 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Itatira }} '''იტატირა''' ({{lang-pt|Itatira}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 894 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 783.347 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 24,12 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] rjeju82c6ffoh6yxmm0b7g37vtdhy3d 0 237750 5397760 3969551 2026-05-22T12:27:59Z MIKHEIL 18439 5397760 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბებერიბი |მშობლიური სახელი = Beberibe |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Beberibe.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 616.389 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 49 334 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 30.52 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Beberibe }} '''ბებერიბი''' ({{lang-pt|Beberibe}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 49 334 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 616,389 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 30,52 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] jnipj6y6e9lahjudzzps79de7cj173r 0 237751 5397809 3969600 2026-05-22T12:35:27Z MIKHEIL 18439 5397809 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კასკაველი |მშობლიური სახელი = Cascavel |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Cascavel.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = BandeiraCascavelCE.jpg |გერბი = Foto - brasão de cascavel.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 837.967 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 66 124 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 78.91 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Cascavel }} '''კასკაველი''' ({{lang-pt|Cascavel}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 66 124 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 837.967 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 78,91 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] tjmg15fwm3flmi5km032dtbfm3zt36n 0 237752 5397756 3969546 2026-05-22T12:27:11Z MIKHEIL 18439 5397756 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბარეირა |მშობლიური სახელი = Barreira |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Barreira.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 245.946 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 19 574 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 79.59 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Barreira }} '''ბარეირა''' ({{lang-pt|Barreira}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 574 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 245,946 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 79,59 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] hnbcdwgyzgz0yepqu40m0ewpzgti0ij 0 237756 5397794 3969587 2026-05-22T12:33:48Z MIKHEIL 18439 5397794 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იტაპიპოკა |მშობლიური სახელი = Itapipoca |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Itapipoca.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira do municpio de Itapipoca.jpg |გერბი = Brasao itapipoca ce.JPG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 614.682 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 116 065 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 71.88 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Itapipoca }} '''იტაპიპოკა''' ({{lang-pt|Itapipoca}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 116 065 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 614.682 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 71,88 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] kkcwciaaoy8gslzw0xfmnuc8d2v8njm 0 237763 5397793 3969586 2026-05-22T12:33:44Z MIKHEIL 18439 5397793 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იტაპაჟე |მშობლიური სახელი = Itapagé |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Itapage.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira itapaje.jpg |გერბი = Brasao itapaje ce.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 439.501 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 48 366 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 110.05 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Itapagé }} '''იტაპაჟე''' ({{lang-pt|Itapagé}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის ჩრდილოეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 48 366 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 439.501 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 110,05 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 1zhx6ufc36ya2mscnjtr3xhhu18lula 0 237827 5397819 3969611 2026-05-22T12:37:05Z MIKHEIL 18439 5397819 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კრატეუსი |მშობლიური სახელი = Crateús |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Crateus.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Crateús.png |გერბი = Brasão de armas de Crateús.jpeg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 2 985.411 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 72 853 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 24.4 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Crateús }} '''კრატეუსი''' ({{lang-pt|Crateús}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 72 853 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 985.411 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 24,4 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] dtmmhg47krbg1lvybkppk4bfw1yfhgl 0 237828 5397785 3969578 2026-05-22T12:32:30Z MIKHEIL 18439 5397785 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ინდეპენდენსია |მშობლიური სახელი = Independência |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Independencia.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 3 218.641 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 25 620 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 7.96 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Independência, Ceará }} '''ინდეპენდენსია''' ({{lang-pt|Independência}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 620 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 218.641 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 7,96 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] fqok7ef1z60xssipe3ejtz3p018qwd5 0 237829 5397786 3969579 2026-05-22T12:32:34Z MIKHEIL 18439 5397786 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იპაპორანგა |მშობლიური სახელი = Ipaporanga |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Ipaporanga.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 701.990 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 11 335 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 16.15 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ipaporanga }} '''იპაპორანგა''' ({{lang-pt|Ipaporanga}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 335 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 701.990 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 16,15 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 4x4zwpcqqf80imn18s32uxy2abufnn3 0 237833 5397813 3969604 2026-05-22T12:36:38Z MIKHEIL 18439 5397813 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კიტერიანოპოლისი |მშობლიური სახელი = Quiterianópolis |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Quiterianopolis.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 040.955 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 19 918 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 19.13 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Quiterianópolis }} '''კიტერიანოპოლისი''' ({{lang-pt|Quiterianópolis}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 918 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 040.955 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 19,13 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] o13fiytdtdtlkt6gpw0xl5bgx38fk2q 0 237838 5397810 3969601 2026-05-22T12:36:22Z MIKHEIL 18439 5397810 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კატარინა |მშობლიური სახელი = Catarina |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Catarina.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasao catarina ce.JPG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 486.859 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 18 745 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 38.5 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Catarina, Ceará }} '''კატარინა''' ({{lang-pt|Catarina}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 745 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 486.859 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 38,5 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] gx8ldfsnsfzcw1y1qltj8bksthjq026 0 238027 5397754 3969544 2026-05-22T12:26:58Z MIKHEIL 18439 5397754 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბანაბუიუ |მშობლიური სახელი = Banabuiú |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Banabuiu.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 079.987 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 17 320 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 16.04 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Banabuiú }} '''ბანაბუიუ''' ({{lang-pt|Banabuiú}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 320 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 079,987 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 16,04 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 583dl517rg9tt6mtmx4nxnpp8ym8jxp 0 238028 5397762 3969553 2026-05-22T12:28:11Z MIKHEIL 18439 5397762 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბოა-ვიაჟენი |მშობლიური სახელი = Boa Viagem |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip BoaViagem.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Boa Viagem.JPG |გერბი = Brasão Boa Viagem.JPG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 2 836.774 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 52 521 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 18.51 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Boa Viagem }} '''ბოა-ვიაჟენი''' ({{lang-pt|Boa Viagem}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 52 521 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 836,774 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 18,51 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] gzd2mw0hsxqgy3o2pxb4c3ragsvz4mx 0 238030 5397778 3969569 2026-05-22T12:31:54Z MIKHEIL 18439 5397778 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = იბარეტამა |მშობლიური სახელი = Ibaretama |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Ibaretama.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Brasão do Município de Ibaretama.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 877.260 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 12 928 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 14.74 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Ibaretama }} '''იბარეტამა''' ({{lang-pt|Ibaretama}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 928 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 877.260 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 14,74 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 7ls248kqcfppwzu8hlvvhqr3ytz9ho0 0 238032 5397814 3969605 2026-05-22T12:36:42Z MIKHEIL 18439 5397814 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კიშადა |მშობლიური სახელი = Quixadá |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Quixada.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira quixada ce.png |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 2 019.816 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 80 605 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 39.91 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Quixadá }} '''კიშადა''' ({{lang-pt|Quixadá}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 80 605 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 019.816 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 39,91 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] hmkyo4brw7fndeeccak3ylsohgxnum4 0 238033 5397816 3969608 2026-05-22T12:36:51Z MIKHEIL 18439 5397816 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კიშერამობინი |მშობლიური სახელი = Quixeramobim |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Quixeramobim.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 3 275.838 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 71 912 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 21.95 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Quixeramobim }} '''კიშერამობინი''' ({{lang-pt|Quixeramobim}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 71 912 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 275.838 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 21,95 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] q4itc6ohqjd1ctwe1bh0apqbq3kt82a 0 238035 5397772 3969563 2026-05-22T12:30:37Z MIKHEIL 18439 5397772 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = დეპუტადუ-ირაპუან-პინეირუ |მშობლიური სახელი = Deputado Irapuan Pinheiro |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip DeputadoIrapuanPinheiro.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 470.421 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 9 094 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 19.33 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Deputado Irapuan Pinheiro }} '''დეპუტადუ-ირაპუან-პინეირუ''' ({{lang-pt|Deputado Irapuan Pinheiro}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონი|სერტოინს-სეარენსისის მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 094 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 470.421 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 19,33 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] e0xu2ts0l5s3jyg72zvo7q8g3vn9zve 0 238120 5397758 3969548 2026-05-22T12:27:33Z MIKHEIL 18439 5397758 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბარუ |მშობლიური სახელი = Barro |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Barro.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 709.655 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 21 556 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 30.38 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Barro, Ceará }} '''ბარუ''' ({{lang-pt|Barro}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 556 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 709,655 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 30,38 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 9yoqfr8st1m9ayyaaccy4ft3ctzf9v7 0 238123 5397763 3969555 2026-05-22T12:28:19Z MIKHEIL 18439 5397763 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბრეჟუ-სანტუ |მშობლიური სახელი = Brejo Santo |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip BrejoSanto.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა =Bandeira_brejosanto_ce.png |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 661.959 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 45 190 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 68.27 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Brejo Santo }} '''ბრეჟუ-სანტუ''' ({{lang-pt|Brejo Santo}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 45 190 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 661,959 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 68,27 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] mmmwulv2v46j54ifvf1hulf1051tses 0 238127 5397755 3969545 2026-05-22T12:27:05Z MIKHEIL 18439 5397755 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბარბალია |მშობლიური სახელი = Barbalha |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Barbalha.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira de Barbalha - Ceará.JPG |გერბი = Brasão de Armas de Barbalha - Ceará.JPG |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 479.184 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 55 323 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 115.45 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Barbalha }} '''ბარბალია''' ({{lang-pt|Barbalha}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 55 323 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 479,184 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 115,45 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 7xxojq50k6lgs3mf0wivw14ndex9mrd 0 238128 5397820 3969612 2026-05-22T12:37:09Z MIKHEIL 18439 5397820 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კრატუ |მშობლიური სახელი = Crato |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Crato.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = Bandeira Crato.JPG |გერბი = Brasão do crato.jpg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 009.202 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 121 428 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 120.354 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Crato, Ceará }} '''კრატუ''' ({{lang-pt|Crato}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 121 428 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 009.202 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 120,354 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] fkjtbk1kx37c1ostq1j7c2xaihvter7 0 238203 5397805 3969597 2026-05-22T12:35:13Z MIKHEIL 18439 5397805 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კარირიასუ |მშობლიური სახელი = Caririaçú |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Caririacu.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 623.823 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 26 393 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 42.31 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Caririaçú }} '''კარირიასუ''' ({{lang-pt|Caririaçú}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 393 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 623.823 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 42,31 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 7n0m6hqca3tfb7fx82rioiscdkyq606 0 238206 5397766 3969557 2026-05-22T12:29:43Z MIKHEIL 18439 5397766 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = გრანჟეირუ |მშობლიური სახელი = Granjeiro |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip Granjeiro.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 100.135 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 4 626 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 46.2 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Granjeiro }} '''გრანჟეირუ''' ({{lang-pt|Granjeiro}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 626 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 100,135 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 46,2 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] awbvrollwe73m0sitsry2gxefjcnn0d 0 238209 5397800 3969592 2026-05-22T12:34:48Z MIKHEIL 18439 5397800 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = კამპუს-სალისი |მშობლიური სახელი = Campos Sales |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Ceara Municip CamposSales.svg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir =S |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg =|lon_min =19 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= შტატი |რაიონი = სეარა |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 082.771 |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 26 510 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე = 24.48 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Campos Sales, Ceará }} '''კამპუს-სალისი''' ({{lang-pt|Campos Sales}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], [[სეარა|სეარის შტატში]]. მდებარეობს ქვეყნის [[ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)|ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში]]. მიეკუთვნება [[სეარის შტატის სამხრეთი მეზორეგიონი|სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს]]. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 510 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 082.771 კმ²-ია. [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 24,48 კმ²-ზე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი] {{pt}}, {{es}} *[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf მოსახლეობის აღწერის მონაცემები] [[კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 1szvgq44ekx1n69wtw7fgfwl35lp0fx 0 241715 5398288 4156566 2026-05-23T07:31:25Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398288 wikitext text/x-wiki {{ბიოლოგიური კლასიფიკაცია}} '''გვარი''' ({{lang-la|Genus}}) — ძირითადი ტაქსონომიური კატეგორია, რომელიც აერთიანებს [[ფილოგენეზი|ფილოგენეზურად]] ახლომდგომ სახეობებს. მაგალითად [[ფიჭვი]]ს გვარი ({{lang-la|Pinus}}) აერთიანებს ფიჭვის ყველა [[სახეობა]]ს; [[კატა|კატის]] გვარი ({{lang-la|Felis}}) — [[გარეული კატა|გარეული კატის]] სხვადასხვა სახეობას. [[ბოტანიკა|ბოტანიკური]] და [[ზოოლოგია|ზოოლოგიური]] ნომენკლატურით ყოველი გვარი ერთი სიტყვით ([[არსებითი სახელი]]თ) აღინიშნება. მაგალითად, {{lang-la|Pinus}} — ფიჭვი, {{lang-la|Felis}} — კატა. ჩვეულებრივ, გვარში გაერთიანებულია მრავალი ან რამდენიმე სახეობა. მაგრამ არის ისეთი გვარებიც, რომლებშიც მხოლოდ თითო სახეობაა ([[გინკგო]] — {{lang-la|Ginkgo biloba}}, [[იხვნისკარტა]] — {{lang-la|Ornithorhynchus anatinus}}), მათ მონოტიპური გვარი ეწოდებათ. მახლობელი გვარები ქმნიან [[ოჯახი (ბიოლოგია)|ოჯახს]]. მაგალითად [[ძახველი]]სა ({{lang-la|Viburnum}}) და [[ანწლი (გვარი)|ანწლის]] ({{lang-la|Sambucus}}) გვარები გაერთიანებულია [[ადოქსასებრნი|ადოქსასებრთა]] ({{lang-la|Adoxaceae}}) [[ოჯახი (ბიოლოგია)|ოჯახში]],<ref>{{cite web |last1=სუხიტაშვილი |first1=კახაბერ |title=საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები |url=http://environment.cenn.org/ge/გადმოწერა/საქართველოს-ყვავილოვანი/ |publisher=კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი |access-date=4 მარტი, 2021 |date=2018 }}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> [[ძაღლი]]სა ({{lang-la|Canis}}) და [[მელა|მელის]] (Vulpes) გვარები — [[ძაღლისებრნი|ძაღლისებრთა]] ოჯახში. ზოგჯერ გვარში გამოყოფენ ქვეგვარებს; გვარსა და ოჯახს შორის კი შუალედ კატეგორიას — ქვეოჯახსა და ტრიბას. მაგალითად, [[ქერი]]სა და [[ხორბალი|ხორბლის]] გვარები შედის [[ქორისებრნი|ქერისებრთა]] ტრიბაში, ხოლო [[ონდატრა|ონდატრისა]] და [[წყლის მემინდვრია]]ს გვარები ქმნიან [[მემინდვრიები|მემინდვრიების]] ქვეოჯახს. == ლიტერატურა == {{ქსე|3|134|}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბიოლოგიური სისტემატიკა]] [[კატეგორია:მცენარეთა სისტემატიკა]] 454273whs3a7twbdvrojnskyczvtciv 0 247158 5398196 4905884 2026-05-23T01:57:01Z ~2026-30810-21 183214 5398196 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = დანიელ კარვახალი |სურათი = |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = დანიელ კარვახალ რამოსი |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1992|1|11}} |დაბადების ადგილი = ლეგანესი, [[ესპანეთი]] |სიმაღლე = 173 [[სმ]] |პოზიცია = [[მცველი (ფეხბურთი)|მარჯვენა მცველი]] |მიმდინარე კლუბი = [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ მადრიდი]] |ნომერი = 2 |ახალგაზრდული წელი1 = 1999–2002 |ახალგაზრდული კლუბი1 = ლემანსი |ახალგაზრდული წელი2 = 2002–2010 |ახალგაზრდული კლუბი2 = [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ მადრიდი]] |წელი1 = 2010–2012 |წელი2 = 2012–2013 |წელი3 = 2013–2026 |კლუბი1 = [[რეალ მადრიდ კასტილია|რეალი B]] |კლუბი2 = [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|ბაიერ 04]] |კლუბი3 = [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ მადრიდი]] |მატჩი1 = 68 |მატჩი2 = 32 |მატჩი3 = 280 |გოლი1 = 3 |გოლი2 = 1 |გოლი3 = 9 |ეროვნული წელი1 = 2010–2011 |ეროვნული წელი2 = 2012–2014 |ეროვნული წელი3 = 2014– |ეროვნული ნაკრები1 = ესპანეთი 19-წლ. |ეროვნული ნაკრები2 = [[ესპანეთის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|ესპანეთი 21-წლ.]] |ეროვნული ნაკრები3 = [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]] |ეროვნული მატჩი1 = 11 |ეროვნული მატჩი2 = 10 |ეროვნული მატჩი3 = 49 |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = 1 |ეროვნული გოლი3 = 1 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = 25 აგვისტო, 2024 |ეროვნული ნაკრები-განახლება = 14 ივლისი, 2024 }} '''დანიელ კარვახალ რამოსი''' ({{lang-es|Daniel Carvajal Ramos}}; დ. [[11 იანვარი]] [[1992]], ლეგანესი, [[ესპანეთი]]) — [[ესპანელები|ესპანელი]] [[ფეხბურთელი]], [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|მადრიდის „რეალისა“]] და [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთის ეროვნული ნაკრების]] [[მცველი (ფეხბურთი)|მარჯვენა მცველი]]. ითვლება თავისი თაობის ერთ-ერთ საუკეთესო მარჯვენა მცველად.<ref>{{Cite web |title=Top 10 right-backs in 2023 revealed: Carvajal and 2 Real Madrid targets IN |url=https://tribuna.com/en/news/realmadrid-2023-11-01-top-10-rightbacks-in-2023-revealed-carvajal-and-2-real-madrid-targets-in/ |website=Tribuna.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=The 25 best right backs in world football - ranked |url=https://www.90min.com/posts/the-25-best-right-backs-in-world-football-ranked |website=90min.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=The best right back as voted by the fans is Dani Carvajal |url=https://www.goal.com/en-in/news/goal-ultimate-11-powered-by-fifa-19--dani-carvajal-is-the-best-right-back-in-the-world/138rj7n9m8alf1m2xsr21763e3|website=www.goal.com }}</ref> == საკლუბო კარიერა == დანიელი რეალის საფეხბურთო აკადემიაში 10 წლის ასაკში მივიდა. 2010 წელს მცველმა ჩაატარა თავისი პირველი შეხვედრა „[[რეალ მადრიდ კასტილია|კასტილიაში]]“. 2012 წლის ზაფხულში დანიელი გერმანულ [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|„ბაიერ 04 ლევერკუზენში]]“ გადავიდა. ახალ კლუბში კარვახალის დებიუტი „[[ფრაიბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|ფრაიბურგთან]]“ შეხვედრაში 1 სექტემბერს შედგა. ამ მატჩის შემდეგ ის ტურის სიმბოლურ გუნდში მოხვდა. 2013 წლის 3 ივნისს „ლევერკუზენის“ ოფიციალურმა საიტმა დაადასტურა, რომ კარვახალი „[[მადრიდის რეალი|მადრიდის რეალის]]“ პირველ გუნდში დაბრუნდა 6,5 მლნ ევრო სანაცვლოდ. == სანაკრებო კარიერა == ესპანეთის 19-წლამდელთა ნაკრებთან ერთად კარვახალმა მონაწილეობა მიიღო ახალგაზრდულ ევროპის ჩემპიონაზე, [[რუმინეთი|რუმინეთში]], სადაც გუნდთან ერთად პირველი ადგილი დაიკავა. აგრეთვე კარვახალმა ესპანეთის 21-წლამდელთა ნაკრებთან ერთად პირველი ადგილი დაიკავა [[ისრაელი]]ს 21-წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატზე. ===სანაკრებო სტატისტიკა=== {{updated|26 მარტი, 2024}}<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=28787|title=Dani Carvajal|website=EU-Football.info}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !ეროვნული ნაკრები!!წელი!!მატჩი!!გოლი |- |rowspan=11|[[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]]<br />{{დროშანიშანი|ესპანეთი}} |2014||2||0 |- |2015||3||0 |- |2016||4||0 |- |2017||4||0 |- |2018||7||0 |- |2019||4||0 |- |2020||1||0 |- |2021||1||0 |- |2022||7||0 |- |2023||9||0 |- |2024||1||0 |- !colspan=2|ჯამში||43||0 |} == მიღწევები == ===საკლუბო=== {{დროშანიშანი|ესპანეთი}} '''რეალ მადრიდი''': (27) * '''[[ესპანეთის ლა ლიგა]]''' (4): 2016–17, 2019–20, 2021–22, 2023–24 * '''[[ესპანეთის თასი]]''' (2): 2013–14, 2022–23 * '''[[ესპანეთის სუპერთასი]]''' (4): 2017, 2020, 2022, 2023–24 * '''[[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა]]''' (6): 2013–14, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2021–22, 2023–24 * '''[[უეფა-ს სუპერთასი]]''' (5): 2014, 2016, 2017, 2022, 2024 * '''[[ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი]]''' (6): 2014, 2016, 2017, 2018, 2022, 2024 ===სანაკრებო=== {{დროშანიშანი|ესპანეთი}} '''ესპანეთი''': (1) * '''[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის ჩემპიონატი]]''' (1): [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|2024]] ; {{დროშანიშანი|ესპანეთი}} ესპანეთი 21-წლ. * ევროპის ჩემპიონი: 2013 ;{{დროშანიშანი|ესპანეთი}} ესპანეთი 19-წლ. * ევროპის ჩემპიონი: 2011 === ინდივიდუალური === * უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის სეზონის გუნდი: 2013–14<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2111959.html|title=UEFA Champions League squad of the season|publisher=UEFA.com}}</ref> == რესურსები ინტერნეტში == {{Commonscat|Daniel Carvajal}} * [http://www.realmadrid.com/en/football/squad/daniel-carvajal-ramos პროფილი რეალ მადრიდის ოფიციალურ საიტზე] * [http://www.transfermarkt.com/daniel-carvajal/profil/spieler/138927 პროფილი Transfermarkt-ზე] * [http://int.soccerway.com/players/daniel-carvajal-ramos/145430/ პროფილი Soccerway-ზე] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მადრიდის რეალის შემადგენლობა}} {{ესპანეთის შემადგენლობა 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე}} {{DEFAULTSORT:კარვახალი, დანიელ}} [[კატეგორია:დაბადებული 11 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1992]] [[კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:სეგუნდა დივიზიონი B-ის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ბაიერ 04 ლევერკუზენის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები]] [[კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 7ecp0qvq5loowuvhtp9zyax1bimjksg 0 247268 5398356 5396592 2026-05-23T10:35:16Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 2 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398356 wikitext text/x-wiki {{მმ*|გიორგი გველესიანი}} {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = გიორგი გველესიანი |სურათი = Giorgi Gvelesiani at Euro 2024 Germany cropped.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = გიორგი გველესიანი |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1991|5|5}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] |სიმაღლე = 193 [[სანტიმეტრი|სმ]] |პოზიცია = [[მცველი (ფეხბურთი)|ცენტრალური მცველი]] |მიმდინარე კლუბი = სეპაჰანი |ნომერი = 30 |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = |წელი1 = 2010–2017 |კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |მატჩი1 = 81 |გოლი1 = 7 |წელი2 = 2017–2018 |კლუბი2 = ზობ აჰანი |მატჩი2 = 20 |გოლი2 = 0 |წელი3 = 2018–2019 |კლუბი3 = ნასაჯი მაზანდარანი |მატჩი3 = 22 |გოლი3 = 5 |წელი4 = 2019–2022 |კლუბი4 = სეპაჰანი |მატჩი4 = 62 |გოლი4 = 9 |წელი5 = 2022–2025 |კლუბი5 = [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|პერსეპოლისი]] |მატჩი5 = 81 |გოლი5 = 14 |წელი6 = 2025– |კლუბი6 = სეპაჰანი |მატჩი6 = 0 |გოლი6 = 0 |ეროვნული წელი1 = 2023– |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |ეროვნული მატჩი1 = 10 |ეროვნული გოლი1 = 0 |მედლის თარგები = {{ღირსების ორდენი}} |კლუბი-განახლება = 15 მაისი, 2025 |ეროვნული ნაკრები-განახლება = 8 ივნისი, 2025 }} '''გიორგი გველესიანი''' (დ. [[5 მაისი]], [[1991]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] [[ფეხბურთელი]], [[ისპაანი]]ს „სეპაჰანის“ და [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] [[მცველი (ფეხბურთი)|ცენტრალური მცველი]].<ref>[https://lelo.ge/article/გიორგი-გველესიანის-დაბრუნება-წარსულში-53233/ გიორგი გველესიანის დაბრუნება წარსულში]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის]] მონაწილე [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] შემადგენლობაში. ==საკლუბო კარიერა== ===თბილისის „დინამო“=== თბილისის „დინამოს“ საფეხბურთო სკოლის აღზრდილი. მისი დებიუტი [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] შემადგენლობაში [[საქართველოს საფეხბურთო თასი|საქართველოს თასის]] გათამაშების ფარგლებში [[გაგრა (საფეხბურთო კლუბი)|„გაგრას“]] წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში, 2010 წლის პირველ დეკემბერს შედგა. გიორგი შეხვედრის 70-ე წუთიდან კამერუნელი ლეგიონერის დონალდ ჯუსეს ნაცვლად ჩაერთო თამაშში, რომელიც [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|„დინამომ“]] 2–0 მოიგო.<ref>Gagra 0–2 Dinamo Tbilisi / [https://int.soccerway.com/matches/2010/12/01/georgia/david-kipiani-cup/fc-gagra/fc-dinamo-tbilisi/1050211/ David Kipiani Cup]. ''soccerway''</ref> რაც შეეხება [[ეროვნული ლიგა|საქართველოს ჩემპიონატს]], პირველად 2010 წლის 5 დეკემბერს, [[ეროვნული ლიგა|ეროვნული ლიგის]] მე-17 ტურის შეხვედრაში გამოვიდა მინდორზე, როდესაც ერთმანეთს [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|„დინამო“]] და [[ვიტ ჯორჯია (საფეხბურთო კლუბი)|„ვიტ ჯორჯია“]] დაუპირისპირდნენ. გველესიანმა მატჩი სასტარტო შემადგენლობაშივე დაიწყო და შეუცვლელად ითამაშა. შეხვედრა დინამოელთა გამარჯვებით 1–0 დასრულდა.<ref>WIT Georgia 0–1 Dinamo Tbilisi / [https://int.soccerway.com/matches/2010/12/05/georgia/umaglesi-liga/fc-wit-georgia/fc-dinamo-tbilisi/978295/ Erovnuli Liga]. ''soccerway''</ref> [[ეროვნული ლიგა|ეროვნულ ლიგაში]] თავისი სადებიუტო გოლი გიორგი გველესიანმა 2013 წლის 19 აპრილს, სტუმრად გამართულ მე-6 ტურის შეხვედრაში [[ზუგდიდი (საფეხბურთო კლუბი)|ზუგდიდის „დინამოს“]] გაუტანა. მატჩის 22-ე წუთზე მან [[გიორგი შაშიაშვილი]] შეცვალა, ხოლო მე-60 წუთზე ზუგდიდელთა კარი აიღო. საბოლოოდ, თბილისელებმა შეხვედრა 2–0 მოიგეს.<ref>Dinamo Zugdidi 0–2 Dinamo Tbilisi / [https://int.soccerway.com/matches/2013/04/19/georgia/umaglesi-liga/fc-zugdidi/fc-dinamo-tbilisi/1439131/ Erovnuli Liga]. ''soccerway''</ref> რაც შეეხება [[საქართველოს საფეხბურთო თასი|საქართველოს თასის]] გათამაშების ფარგლებში გატანილ პირველ გოლს, გიორგიმ იგი 2013 წლის 30 ოქტომბერს, [[კოლხეთი ხობი (საფეხბურთო კლუბი)|ხობის „კოლხეთის“]] კარში შეხვედრის მე-16 წუთზე შეაგდო. თამაში დინამოელებმა 6–0 მოიგეს.<ref>Dinamo Tbilisi 6–0 Kolkheti Khobi / [https://int.soccerway.com/matches/2013/10/30/georgia/david-kipiani-cup/fc-dinamo-tbilisi/fk-kolkheti-khobi/1595063/ David Kipiani Cup]. ''soccerway''</ref> სულ „დინამოს“ შემადგენლობაში 81 მატჩი ჩაატარა და 7 გოლი გაიტანა. „დინამოს“ რიგებში სამჯერ გახდა საქართველოს ჩემპიონი, 4-ჯერ საქართველოს თასის მფლობელი და ორჯერ საქართველოს სუპერთასის მფლობელი. ===„ზობ აჰანი“=== ირანში პირველად 2017 წელს, თბილისის „დინამოდან“ გადავიდა, სადაც თავიდან „ზობ აჰანის“ რიგებში დაიწყო თამაში.<ref>[https://sportall.ge/fexburti/qarthuli-fekhburthi/legionerebi/106144-giorgi-gvelesiani-karieras-iranul-qzob-ahanshiq-gaagrdzelebs.html გიორგი გველესიანი კარიერას ირანულ „ზობ აჰანში“ გააგრძელებს]</ref><ref>[https://sportall.ge/fekhburthi/fekhburthii/legionerebi/109317-giorgi-gvelesiani-iranshi-fekhburthi-saqarthveloze-metad-uyvarth.html გიორგი გველესიანი: ფეხბურთი ირანში უფრო უყვართ, ვიდრე საქართველოში]</ref> ირანული კლუბის მაისურით პირველად 2017 წლის 11 აგვისტოს, ირანის პრო-ლიგის მე-3 ტურის გასვლით შეხვედრაში „პაიკანის“ წინააღმდეგ გამოვიდა მინდორზე. გველესიანმა მატჩი სასტარტო შემადგენლობაშივე დაიწყო, თუმცა 69-ე წუთზე მეორე ყვითელი ბარათი მიიღო და მოედნის დატოვება მოუწია. შეხვედრა კი ფრედ 0–0 დასრულდა.<ref>Paykan 0–0 Zob Ahan / [https://int.soccerway.com/matches/2017/08/11/iran/premier-league/peykan/zob-ahan-cultural-and-sports-club/2536549/ Persian Gulf Pro League]. ''soccerway''</ref> ბოლოჯერ „ზობ აჰანის“ მაისურით 2018 წლის 27 აპრილს, ირანის პრო-ლიგის 30-ე ტურის მატჩში [[თეირანი]]ს „ნაფთის“ წინააღმდეგ ითამაშა. „ზობ აჰანში“ ჩატარებული ბოლო შეხვედრა, სადაც მან შეუცვლელად ითამაშა, მისმა გუნდმა მინიმალური სხვაობით — 1–0 მოიგო.<ref>Naft Tehran 0–1 Zob Ahan / [https://int.soccerway.com/matches/2018/04/27/iran/premier-league/naft-tehran/zob-ahan-cultural-and-sports-club/2740193/ Persian Gulf Pro League]. ''soccerway''</ref> საერთო ჯამში, „ზობ აჰანის“ შემადგენლობაში 2017–2018 წლების სეზონში 20 მატჩი ჩაატარა და ირანის ვიცე-ჩემპიონი გახდა. ===„ნასაჯი მაზანდარანი“=== „ნასაჯი მაზანდარანის“ შემადგენლობაში 2018–2019 წლების სეზონში 22 მატჩი ჩაატარა და 5 გოლი შეაგდო. ===„სეპაჰანი“=== „სეპაჰანის“ რიგებში 2019–2022 წლებში თამაშობდა, რომელთან ერთადაც 2020–21 წლების სეზონში ირანის ვიცე-ჩემპიონობა მოიპოვა და ყველა ტურნირის ჩათვლით, ამ გუნდის მაისურით ჩატარებულ 77 შეხვედრაში 10 გოლი გაიტანა. ===„პერსეპოლისი“=== {{მრავალი სურათი | ზონა= left | მიმართულება = vertical | სიგანე = 150 | ფაილი1= GiorgiGvelesianiDinamo.jpg | წარწერა1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|„დინამოს“]] მაისურით. | ფაილი2 = Giorgi Gvelesiani, Sepahan FC vs Esteghlal FC, 30 November 2019.jpg | წარწერა2 = „სეპაჰანის“ მაისურით. }} 2022 წლიდან [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|„პერსეპოლისის“]] შემადგენლობაში განაგრძო თამაში. 2022 წლის დეკემბერში გველესიანმა თეირანული დერბის მე-16 წუთზე [[ესტეგლალ თეირანი (საფეხბურთო კლუბი)|„ესტეგლალის“]] წინააღმდეგ საჯარიმოში თავური დარტყმით [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|„პერსეპოლისი“]] დააწინაურა. მეორე ტაიმში, შეხვედრის 89-ე წუთზე მან კიდევ ერთხელ გაიტანა თავით და გახდა პირველი მცველი დედაქალაქური დერბის ისტორიაში, რომელმაც ერთ თამაშში ორი გოლის გატანა შეძლო. მატჩის მონაწილე გუნდებისთვის სატურნირო მდგომარეობიდან გამომდინარე ეს პრინციპული შეხვედრა ფრედ 2–2 დასრულდა, რამაც „პერსეპოლისს“ გათამაშების ცხრილში ლიდერობა შეუნარჩუნა.<ref>Esteghlal 2–2 Persepolis / [https://int.soccerway.com/matches/2022/12/20/iran/premier-league/esteghlal/perspolis/3971079/ Persian Gulf Pro League]. ''soccerway''</ref><ref>[https://www.tehrantimes.com/news/479953/Esteghlal-Persepolis-share-spoils-in-2-2-draw Esteghlal, Persepolis share spoils in 2-2 draw]</ref> 2023 წლის 14 თებერვალს გიორგი გველესიანმა ჰაზფის თასზე შესანიშნავად ითამაშა და [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|„პერსეპოლისს“]] თავის ყოფილი კლუბთან „სეპაჰანთან“ გამარჯვებაში დაეხმარა. გიორგიმ თასის მერვედფინალურ დაპირისპირებაში მე-12 წუთზე ანგარიში [[პენალტი (ფეხბურთი)|პენალტით]] გახსნა. ძირითადი დრო 2–2 დასრულდა და გამარჯვებულის გამოსავლენად დამატებითი დრო დაინიშნა, სადაც ქართველ მცველს მე-100 წუთზე კიდევ ერთხელ მიანდეს [[პენალტი (ფეხბურთი)|თერთმეტმეტრიანის]] შესრულება და მანაც საბოლოო ანგარიში დააფიქსირა — 4–2 „პერსეპოლისის“ სასარგებლოდ.<ref>Sepahan 2–4 Persepolis / [https://int.soccerway.com/matches/2023/02/22/iran/hazfi-cup/sepahan/perspolis/4026500/ Hazfi Cup]. ''soccerway''</ref><ref>[https://1tv.ge/news/gvelesianma-iranis-tasze-dubli-sheasrula-1tvsport/ გველესიანმა ირანის თასზე დუბლი შეასრულა]</ref> აღსანიშნავია, რომ გიორგიმ თასის წინა ეტაპის, 1/16-ფინალის შეხვედრაში [[ისპაანი]]ს „ვან პარსთანაც“ თავი გამოიჩინა. ეს მატჩიც 2–2 დასრულდა, მისი ბედიც დამატებით დროში გადაწყდა, როდესაც გიორგიმ [[პენალტი (ფეხბურთი)|პენალტით]] ანგარიში გაათანაბრა და თავის გუნდს მატჩისშემდგომი [[პენალტების სერია|პენალტების სერიის]] წყალობით თასის გათამაშების შემდგომ ეტაპზე გასვლის საშუალება მისცა.<ref>Persepolis 2–2 Van Pars Isfahan / [https://int.soccerway.com/matches/2023/01/10/iran/hazfi-cup/perspolis/vanpars-esfahan/4010176/ Hazfi Cup]. ''soccerway''</ref> 2023 წლის 14 აპრილს გიორგი გველესიანმა ირანის ჩემპიონატში აღმავლობით ითამაშა და [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|„პერსეპოლისს“]] „მეს ქერმანთან“ შეხვედრის მოგებაში დაეხმარა. ირანის პრო-ლიგის 26-ე ტურის შეხვედრა ქართველმა ცენტრალურმა მცველმა [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|„პერსეპოლისის“]] ძირითად შემადგენლობაში შეუცვლელად ჩაატარა და მატჩის მთავარი გმირი გახდა. გველესიანის გუნდი მეტოქეს გასვლაზე ეთამაშა და 22-ე წუთზე საეიდ სადეღის გოლით დაწინაურდა. 26-ე წუთზე [[ქერმანი|ქერმანელთა]] კარში [[პენალტი (ფეხბურთი)|თერთმეტმეტრიანი]] დაინიშნა, რომელიც ქართველმა მცველმა უნაკლოდ დაარტყა. მეორე ნახევრის დასაწყისში მასპინძლებმა სხვაობა მინიმუმამდე შეამცირეს, თუმცა მატჩის მიწურულს [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|„პერსეპოლისმა“]] პენალტის დარტყმის უფლება მეორედ მოიპოვა. გველესიანმა მეორე პენალტიც ზუსტად შეასრულა და შეხვედრის საბოლოო ანგარიში დააფიქსირა.<ref>Mes Kerman 1–3 Persepolis / [https://int.soccerway.com/matches/2023/04/14/iran/premier-league/mes/perspolis/4049216/ Persian Gulf Pro League]. ''soccerway''</ref><ref>[https://1tv.ge/news/giorgi-gvelesiani-sheucherebelia-qartvelma-mcvelma-dubli-sheasrula-1tvsport/ გველესიანი შეუჩერებელია — ქართველმა მცველმა დუბლი შეასრულა]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240406012627/https://europop.ge/article/52418-gvelesianis-dubli-persepolisi-iranis-ligashi-galiderda გველესიანის დუბლი — „პერსეპოლისი“ გალიდერდა]</ref> ირანის პრო-ლიგის (Persian Gulf Pro League) 22-ე გათამაშება [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|„პერსეპოლისის“]] გამარჯვებით დასრულდა. ტურნირის ბოლო ტურში მათ სტუმრად 4–0 დაამარცხეს „ნასაჯი მაზანდარანი“ და ერთწლიანი პაუზის შემდეგ ჩემპიონის წოდება დაიბრუნეს. [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|„პერსეპოლისთან“]] ერთად ირანის ჩემპიონობა გიორგი გველესიანმაც მოიპოვა, რომელმაც საჩემპიონო მატჩი ძირითად შემადგენლობაში ითამაშა. 32 წლის წლის ცენტრალურმა მცველმა ირანის ჩემპიონატის 28 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და 6 გოლი შეაგდო.<ref>[http://lelo.ge/article/იორგი-გველესიანი-პერსეპოლისის-შემადგენლობაში-ირანის-ჩემპიონი-გახდა-41992/ გიორგი გველესიანი „პერსეპოლისის“ შემადგენლობაში ირანის ჩემპიონი გახდა!]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> გიორგი გველესიანი ირანის პრო-ლიგის 2022–23 წლების სეზონის საუკეთესო მცველად დაასახელეს.<ref>[http://lelo.ge/article/თითქოს-არ-ვარსებობ-თითქოს-ეროვნების-გარეშე-ვარ-ირანის-ჩემპიონატის-საუკეთესო-მცველის-გიორგი-გველესიანის-წერილი-41366/ „თითქოს, არ ვარსებობ, თითქოს, ეროვნების გარეშე ვარ“... ირანის ჩემპიონატის საუკეთესო მცველის, გიორგი გველესიანის წერილი...]</ref><ref>[http://lelo.ge/article/ექსკლუზიური-ინტერვიუ-არაფრის-ფასად-არ-მიღირს-ჩემი-ქვეყნის-მოქალაქეობის-და-პასპორტის-დათმობა-გიორგი-გველესიანი-ექსპერტებს-მიმართავს-შე-კაცო-მე-მანდ-ვერ-ვაწყობ-საქმეს-და-აქ-როგორ-უნდა-ჩამეწყო-41678 „არაფრის ფასად არ მიღირს ჩემი ქვეყნის მოქალაქეობის და პასპორტის დათმობა“]</ref> 2023 წლის 24 დეკემბერს გიორგი გველესიანმა კიდევ ერთი მაღალი დონის თამაში ჩაატარა [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|„პერსეპოლისში“]], რომელმაც ირანის ჩემპიონატში [[ყაზვინი]]ს „შამს აზარი“ 2–1 დაამარცხა. მე-14 ტურის საშინაო შეხვედრა ქართველმა მცველმა შეუცვლელად ჩაატარა და დუბლი შეასრულა. გველესიანმა ანგარიში 45+3-ე წუთზე თავური დარტყმით გახსნა და [[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|„პერსეპოლისს“]] პირველი ნახევარი მოაგებინა. „შამს აზარმა“ 47-ე წუთზე წონასწორობა აღადგინა. 62-ე წუთზე „პერსეპოლისი“ რთულ მდგომარეობაში მცველის, ალი ნემატის გაძევებამ ჩააგდო. 81-ე წუთზე სტუმართა კარში [[პენალტი (ფეხბურთი)|პენალტი]] დაინიშნა, რომელიც გველესიანმა ზუსტად შეასრულა და თავის გუნდს გამარჯვება მოუტანა.<ref>Persepolis 2–1 Shams Azar Qazvin / [https://int.soccerway.com/matches/2023/12/24/iran/premier-league/perspolis/caspian-qazvin/4262753/ Persian Gulf Pro League]. ''soccerway''</ref><ref>[https://1tv.ge/news/gvelesianma-isev-gaibrwyina-persepolisma-qartveli-mcvelis-dublit-moigo-video-1tvsport/ „პერსეპოლისმა“ ქართველი მცველის დუბლით მოიგო]</ref> 2025 წლის 26 იანვარს გიორგი გველესიანმა სპარსეთის ყურის პრო ლიგის მე-17 ტურის შეხვედრაში, „ტრაქტორის“ წინააღმდეგ თავური დარტყმით ეფექტური გოლი გაიტანა და „პერსეპოლისის“ სასარგებლოდ ანგარიში 2–0 გახადა.<ref>Persepolis 2–0 Tractor / [https://int.soccerway.com/matches/2025/01/26/iran/premier-league/perspolis/teraktor-sazi/4580908/ Persian Gulf Pro League]. ''soccerway''</ref> 2022–2025 წლებში ყველა ტურნირის ჩათვლით, ამ გუნდის მაისურით ჩატარებულ 100 მატჩში 20 გოლი გაიტანა და კლუბის ისტორიაში ყველაზე შედეგიანი ლეგიონერი გახდა.<ref>[https://1tv.ge/news/giorgi-gvelesiani-iranshi-dabrunda-da-sepahanshi-itamashebs-1tvsport/ გიორგი გველესიანი ირანში დაბრუნდა და „სეპაჰანში“ ითამაშებს]</ref> ==სანაკრებო კარიერა== [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში]] პირველად [[2024]] წლის [[9 ივნისი|9 ივნისს]] მონტენეგროს ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ [[პოდგორიცა]]ში გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა. გველესიანმა შეხვედრა, ძირითად შემადგენლობაში დაიწყო და შეუცვლელად ითამაშა. მატჩი საქართველოს ნაკრების გამარჯვებით 3–1 დასრულდა. ==საკლუბო სტატისტიკა== {{updated|15 მაისი, 2024}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|კლუბი !rowspan="2"|სეზონი !colspan="3"|ლიგა !colspan="2"|თასი !colspan="2"|კონტინენტური !colspan="2"|სხვა !colspan="2"|ჯამში |- ! დივიზიონი!! მატჩი !! გოლი !! მატჩი !! გოლი !!მატჩი !! გოლი !! მატჩი !! გოლი !!მატჩი !! გოლი |- | rowspan="8" | [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო<br />თბილისი]] |[[უმაღლესი ლიგა 2010—2011|2010–11]] | rowspan="7" | [[ეროვნული ლიგა|უმაღლესი ლიგა]] |2||0||0||0||0||0!|0||0||0||2||0 |- |[[უმაღლესი ლიგა 2011—2012|2011–12]] |6||0||2||0||2||0||0||0||10||0 |- |[[უმაღლესი ლიგა 2012—2013|2012–13]] |5||0||2||0||colspan="2" |—||colspan="2" |— ||7||0 |- |[[უმაღლესი ლიგა 2013—2014|2013–14]] |16||3||4||1||2||0||1||0||23||4 |- |[[უმაღლესი ლიგა 2014—2015|2014–15]] |15||1||3||0||2||0||1||0||21||1 |- |[[უმაღლესი ლიგა 2016|2016]] |21||2||3||0||1||0||1||0||26||2 |- |[[ეროვნული ლიგა 2017|2017]] |16||1||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |— ||16||1 |- ! colspan="2" |სულ !81!!7!!15!!1!!7!!0!!3!!0!!106!!8 |- | rowspan="2" | ზობ აჰანი |2017–18 | ირანის პრო-ლიგა |20||0||1||0||9||1||colspan="2" |— ||30||1 |- ! colspan="2" |სულ !20!!0!!1!!0!!9!!1!!0!!0!!30!!1 |- | rowspan="2" | ნასაჯი<br />მაზანდარანი |2018–19 | ირანის პრო-ლიგა |22||5||2||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |— ||24||5 |- ! colspan="2" |სულ !22!!5!!2!!0!!0!!0!!0!!0!!24!!5 |- | rowspan="4" |სეპაჰანი |2019–20 | rowspan="3" |ირანის პრო-ლიგა |16||4||2||0||3||0|| colspan="2" |— ||21||4 |- |2020–21 |22||1||3||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |— ||25||2 |- |2021–22 |24||4||1||0||6||0|| colspan="2" |— ||31||4 |- ! colspan="2" |სულ !62!!9!!6!!1!!9!!0!!0!!0!!77!!10 |- | rowspan="4" |[[პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)|პერსეპოლისი]] |2022–23 | rowspan="3" |ირანის პრო-ლიგა |28||6||2||3|| colspan="2" |—|| colspan="2" |— ||30||9 |- |2023–24 |25||6||1||0||5||0||colspan="2"|— ||31||6 |- |2024–25 |27||2||1||0||7||2||1||0||36||4 |- !colspan="2"|სულ !81!!14!!6!!4!!12!!2!!1!!0!!100!!20 |- !colspan="3"|სულ ჯამში !266!!35!!30!!6!!37!!3!!4!!0!!337!!44 |} ==სანაკრებო სტატისტიკა== {{updated|8 ივნისი, 2025}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !ეროვნული ნაკრები!!წელი!!მატჩი!!გოლი |- |rowspan="3"|[[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]]<br />{{დროშანიშანი|საქართველო}} |2023||0||0 |- |2024||8||0 |- |2025||2||0 |- !colspan="2"|ჯამში!!10!!0 |} ==სანაკრებო მატჩები და გოლები== {| width="820" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 95%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | № ! scope=col | თარიღი ! scope=col | შეხვედრის ადგილი ! scope=col | მასპინძელი ! scope=col | ანგ. ! scope=col | სტუმარი ! scope=col | შეჯიბრება ! scope=col | გოლები ! scope=col | შენიშვნა ! scope=col | წყარო |- ! scope=row |1||09.06.2024||[[პოდგორიცა]]||align=right|{{fb-rt|Montenegro}}||bgcolor=D0F0C0|1–3||align=left|{{fb|Georgia}}||ამხანაგური|| || ||<ref>Montenegro 1–3 Georgia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/06/09/world/friendlies/montenegro/georgia/4314708/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |2||22.06.2024||[[ჰამბურგი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=LightYellow|1–1||align=left|{{fb|CZE}}||[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|ევრო 2024]]|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|82}}{{yel|82}}||<ref>Georgia 1–1 Czechia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/06/22/europe/european-championships/georgia/czech-republic/4268091/ UEFA Euro 2024]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |3||26.06.2024||[[გელზენკირხენი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=D0F0C0|2–0||align=left|{{fb|POR}}||[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|ევრო 2024]]|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|76}}||<ref>Georgia 2–0 Portugal / [https://au.soccerway.com/matches/2024/06/26/europe/european-championships/georgia/portugal/4268094/ UEFA Euro 2024]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |4||30.06.2024||[[კელნი]]||align=right|{{fb-rt|Spain}}||bgcolor=Moccasin|4–1||align=left|{{fb|GEO}}||[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|ევრო 2024]]|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|79}}||<ref>Spain 4–1 Georgia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/06/30/europe/european-championships/spain/georgia/4268097/ UEFA Euro 2024]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |5||07.09.2024||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=D0F0C0|4–1||align=left|{{fb|CZE}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|88}}||<ref>Georgia 4–1 Czechia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/09/07/europe/uefa-nations-league/georgia/czech-republic/4319405/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |6||10.09.2024||[[ტირანა]]||align=right|{{fb-rt|Albania}}||bgcolor=D0F0C0|0–1||align=left|{{fb|Georgia}}||ერთა ლიგა|| || ||<ref>Albania 0–1 Georgia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/09/10/europe/uefa-nations-league/albania/georgia/4319413/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |7||11.10.2024||[[პოზნანი]]||align=right|{{fb-rt|UKR}}||bgcolor=Moccasin|1–0||align=left|{{fb|GEO}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|82}}||<ref>Ukraine 1–0 Georgia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/10/11/europe/uefa-nations-league/ukraine/georgia/4319422/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |8||19.11.2024||[[ოლომოუცი]]||align=right|{{fb-rt|CZE}}||bgcolor=Moccasin|2–1||align=left|{{fb|GEO}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|36}}||<ref>Czechia 2–1 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2024/11/19/europe/uefa-nations-league/czech-republic/georgia/4319446/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |9||05.06.2025||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|GEO}}||bgcolor=D0F0C0|1–0||align=left|{{fb|FRO}}||ამხანაგური|| || ||<ref>[https://1tv.ge/news/saqartelos-nakrebma-amkhanagur-matchshi-fareris-kundzulebi-daamarckha-video-1tvsport/ საქართველოს ნაკრებმა ამხანაგურ მატჩში ფარერის კუნძულები დაამარცხა]</ref> |- ! scope=row |10||08.06.2025||[[ქუთაისი]]||align=right|{{fb-rt|GEO}}||bgcolor=LightYellow|1–1||align=left|{{fb|CPV}}||ამხანაგური|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|54}}|| |} {{შენიშვნების სია}} == მიღწევები == ===საკლუბო=== ; {{დროშანიშანი|საქართველო}} [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] * [[ეროვნული ლიგა|საქართველოს ჩემპიონი]]: [[უმაღლესი ლიგა 2012—2013|2012–2013]], [[უმაღლესი ლიგა 2013—2014|2013–2014]], [[უმაღლესი ლიგა 2015—2016|2015–16]] * [[ეროვნული ლიგა|საქართველოს ვიცე-ჩემპიონი]]: [[უმაღლესი ლიგა 2010—2011|2010–2011]] * [[საქართველოს საფეხბურთო თასი|საქართველოს თასი]]ს მფლობელი: [[საქართველოს საფეხბურთო თასი 2012-2013|2012–2013]], [[საქართველოს საფეხბურთო თასი 2013-2014|2013–2014]], [[საქართველოს საფეხბურთო თასი 2014-2015|2014–15]], 2015–16 * [[საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი|საქართველოს სუპერთასი]]ს მფლობელი: 2014, 2015 ; {{დროშანიშანი|ირანი}} ზობ აჰანი * ირანის ვიცე-ჩემპიონი: 2017–18 ; {{დროშანიშანი|ირანი}} სეპაჰანი * ირანის ვიცე-ჩემპიონი: 2020–21 ; {{დროშანიშანი|ირანი}} პერსეპოლისი * ირანის ჩემპიონი: 2022–23, 2023-24 * ირანის თასის მფლობელი: 2022–23<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=-J2ClbS29Wc&ab_channel=IranTeamMelli Perspolis vs Esteghlal | Final | Hazfi Cup 2023]</ref> * ირანის სუპერთასის მფლობელი: 2023 ===ინდივიდუალური=== * ირანის პრო-ლიგის სეზონის საუკეთესო მცველი: 2022–23, 2023–24, 2024–25<ref>[https://1tv.ge/news/giorgi-gvelesiani-iranis-chempionatis-sauketeso-centralur-mcvelad-zedized-mesamed-daasakheles-1tvsport/ გიორგი გველესიანი ირანის ჩემპიონატის საუკეთესო ცენტრალურ მცველად ზედიზედ მესამედ დაასახელეს]</ref><ref>{{Cite web |url=https://lelo.ge/article/video-%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9D-%E1%83%AA%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0-%E1%83%9B%E1%83%AA%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%90-51279 |title=გიორგი გველესიანი ირანის ჩემპიონატის საუკეთესო ცენტრალურ მცველად დასახელდა |access-date=2025-08-29 |archive-date=2025-06-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250621144930/https://lelo.ge/article/video-%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9D-%E1%83%AA%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0-%E1%83%9B%E1%83%AA%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%90-51279/ }}</ref> ==ჯილდოები== * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]]: 2024<ref>[https://1tv.ge/news/fekhburtis-erovnuli-nakrebis-wevrebi-da-federaciis-warmomadgenlebi-ghirsebis-ordenebit-dajildovdnen/ ფეხბურთის ეროვნული ნაკრები და ფედერაციის წარმომადგენლები ღირსების ორდენებით დაჯილდოვდნენ]</ref> ==ფაქტები== გიორგი გველესიანი არის პირველი ფეხბურთელი ირანის ჩემპიონატიდან, რომელმაც საქართველოს ნაკრებში ითამაშა. 2024–25 წლების სეზონში გიორგი გველესიანმა ალან უიტლის 46 წლის რეკორდი მოხსნა და „პერსეპოლისის“ ისტორიაში საუკეთესო უცხოელი ბომბარდირი გახდა. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Giorgi Gvelesiani|გიორგი გველესიანი}} {{Refbegin}} * [https://www.uefa.com/european-qualifiers/teams/players/250019308--giorgi-gvelesiani/ გიორგი გველესიანი] — [[უეფა]]-ს ოფიციალურ საიტზე * [https://erovnuliliga.ge/ge/player/113-giorgi-gvelesiani გიორგი გველესიანი] — [[ეროვნული ლიგა|ეროვნული ლიგის]] ოფიციალურ საიტზე * [https://nakrebi.ge/ka/team/men-seniors/squad/player/4226 გიორგი გველესიანი] — [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია|საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის]] ოფიციალურ საიტზე {{Refend}} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row |[https://www.11v11.com/players/giorgi-gvelesiani-241151/ AFS] · [https://global.espn.com/football/player/_/id/190664 ESPNFC.com] · [https://fbref.com/en/players/48803de8/Giorgi-Gwelesiani FBref.com] · [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/110702-giorgi-gvelesiani FootballDatabase.eu] · [https://www.goalzz.com/?player=139822 Kooora] · [https://int.soccerway.com/players/-/134750/ Soccerway] · [https://www.transfermarkt.co.uk/giorgi-gvelesiani/profil/spieler/156662 Transfermarkt] · [https://www.worldfootball.net/player_summary/giorgi-gvelesiani/ WorldFootball.net] · [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250019308/ UEFA.com] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | ვიდეო |- ! scope=row |[https://www.youtube.com/watch?v=Pr4TkcZ3QR4&ab_channel=Leadersport Leadersport] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | მედია |- ! scope=row |[https://1tv.ge/news_tag/giorgi-gvelesiani/ 1tv.ge] · [https://www.crystalsport.ge/tag/giorgi-gvelesiani Crystalsport.ge] · [http://lelo.ge/tags/გიორგი%20გველესიანი/ Lelo.ge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250121095746/https://lelo.ge/tags/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98%20%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98/ |date=2025-01-21 }} · [https://sportall.ge/tags.html?tags=1409-გიორგი+გველესიანი Sportall.ge] |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველო 2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე}} {{DEFAULTSORT:გველესიანი, გიორგი}} [[კატეგორია:დაბადებული 1991]] [[კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] suolt005ld5mz9rll4s9xav14n4a4ws 0 248258 5398350 4905477 2026-05-23T09:50:24Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 3 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398350 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = გიორგი აბურჯანია |სურათი =გიორგი აბურჯანია.jpg |წარწერა = |სრული სახელი = გიორგი აბურჯანია |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1995|1|2}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], {{დროშა|საქართველო}} |სიმაღლე = 187 [[სმ]] |პოზიცია = [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]] |მიმდინარე კლუბი = ავს |ნომერი = 8 |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = [[მეტალურგი რუსთავი (საფეხბურთო კლუბი)|მეტალურგი-2 რუსთავი]] |წელი1 = 2010–2012 |წელი2 = 2012–2014 |წელი3 = 2014 |წელი4 = 2014–2016 |წელი5 = 2016 |წელი6 = 2016–2020 |კლუბი1 = [[მეტალურგი რუსთავი (საფეხბურთო კლუბი)|მეტალურგი რუსთავი]] |კლუბი2 = [[დილა გორი (საფეხბურთო კლუბი)|დილა გორი]] |კლუბი3 = [[ლოკომოტივი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|ლოკომოტივი თბილისი]] |კლუბი4 = [[ანორთოსისი (საფეხბურთო კლუბი)|ანორთოსისი ფამაგუსტა]] |კლუბი5 = [[ხიმნასტიკი ტარაგონა (საფეხბურთო კლუბი)|ხიმნასტიკი ტარაგონა]] |კლუბი6 = [[სევილია ატლეტიკო]] |მატჩი1 = 3 |მატჩი2 = 17 |მატჩი3 = 9 |მატჩი4 = 42 |მატჩი5 = 16 |მატჩი6 = 35 |გოლი1 = 0 |გოლი2 = 1 |გოლი3 = 5 |გოლი4 = 2 |გოლი5 = 2 |გოლი6 = 0 |წელი7 = 2018–2019 |კლუბი7 = {{იჯარა}} [[ლუგო (საფეხბურთო კლუბი)|ლუგო]] |მატჩი7 = 27 |გოლი7 = 1 |წელი8 = 2019–2020 |კლუბი8 = {{იჯარა}} [[ტვენტე (საფეხბურთო კლუბი)|ტვენტე]] |მატჩი8 = 19 |გოლი8 = 2 |წელი9 = 2020–2021 |კლუბი9 = [[რეალ ოვიედო (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ ოვიედო]] |მატჩი9 = 2 |გოლი9 = 0 |წელი10 = 2021– |კლუბი10 = {{იჯარა}} [[კარტახენა (საფეხბურთო კლუბი)|კარტახენა]] |მატჩი10 = 13 |გოლი10 = 1 |წელი11 = 2021–2023 |კლუბი11 = ჟილ ვისენტე |მატჩი11 = 53 |გოლი11 = 2 |წელი12 = 2023–2024 |კლუბი12 = ჰათაისპორი |მატჩი12 = 20 |გოლი12 = 0 |წელი13 = 2024– |კლუბი13 = ავს |მატჩი13 = 9 |გოლი13 = 0 |ეროვნული წელი1 = 2011–2012 |ეროვნული წელი2 = 2012–2014 |ეროვნული წელი3 = 2015– |ეროვნული წელი4 = 2016– |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 17-წლ.]] |ეროვნული ნაკრები2 = [[საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 19-წლ.]] |ეროვნული ნაკრები3 = [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 21-წლ.]] |ეროვნული ნაკრები4 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |ეროვნული მატჩი1 = 7 |ეროვნული მატჩი2 = 8 |ეროვნული მატჩი3 = 6 |ეროვნული მატჩი4 = 39 |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = 2 |ეროვნული გოლი3 = 0 |ეროვნული გოლი4 = 1 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = 30 მარტი, 2025 |ეროვნული ნაკრები-განახლება = 8 სექტემბერი, 2023 }} '''გიორგი აბურჯანია''' (დ. [[2 იანვარი]], [[1995]], [[თბილისი]], [[საქართველო]]) — [[ქართველები|ქართველი]] [[ფეხბურთელი]], პორტუგალიური ავეშის ავს-ს და [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]].<ref>{{cite web |url= https://www.laliga.com/en-ES/player/aburjania |title= Giorgi Aburjania |work= laliga.com }}</ref><ref>{{cite web |url= http://lelo.ge/article/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A1-27062/ |title= გიორგი აბურჯანია კარტახენაში ითამაშებს |work= Lelo.ge |access-date= 2021-06-06 |archive-date= 2021-06-06 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20210606133613/http://lelo.ge/article/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A1-27062/ }}</ref><ref>{{cite web |url= https://sportall.ge/fekhburthi/fekhburthii/legionerebi/145731-giorgi-aburjanias-akhali-gundi-cnobilia.html |title= გიორგი აბურჯანიას ახალი გუნდი ცნობილია |work= Sportall.ge }}</ref> == საკლუბო კარიერა == აბურჯანია თამაშობდა „სევილიას“ მეორე გუნდში, „ლუგოსა“ და „ხიმნასტიკში“. მანამდე კი რუსთავის „მეტალურგის“, გორის „დილას“, თბილისის „ლოკომოტივის“, კვიპროსული „ანორთოსისისა“ და ჰოლანდიური „ტვენტეს“ ღირსებას იცავდა. 2021 წლის იანვრის ბოლოს [[ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონი|ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონში]] მოასპარეზე „კარტახენაში“ „ოვიედოდან“ გადავიდა, სადაც სათამაშო პრაქტიკა არ ჰქონდა.<ref>{{cite web |url= http://lelo.ge/article/%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90-%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%95%E1%83%94-%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%93-27091 |title= აბურჯანია და კარტახენა! უკვე ოფიციალურად... |work= Lelo.ge |access-date= 2021-06-06 |archive-date= 2025-01-19 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20250119194249/https://lelo.ge/article/%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90-%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%95%E1%83%94-%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%93-27091/ }}</ref> == სანაკრებო კარიერა == აბურჯანია საქართველოს 17, 19 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების წევრი იყო. [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ქვეყნის ეროვნულ ნაკრებში]] პირველად 2016 წლის 29 მარტს, ყაზახეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ საერთაშორისო ამხანაგურ შეხვედრაში ითამაშა. მატჩი თბილისში, [[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|დინამო არენაზე]] გაიმართა და ფრედ, ანგარიშით 1–1 დასრულდა.<ref>{{cite web |url= https://www.11v11.com/matches/georgia-v-kazakhstan-29-march-2016-318958/ |title= Georgia 1–1 Kazakhstan, 29 March 2016 |work= AFS }}</ref> პირველი ბურთი ნაკრების მაისურით 2021 წლის 2 ივნისს, [[რუმინეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|რუმინეთის ეროვნული ნაკრების]] წინააღმდეგ საერთაშორისო ამხანაგურ შეხვედრაში გაიტანა. მატჩი [[პლოიეშტი]]ს ილიე ოანას სტადიონზე გაიმართა და საქართველოს ნაკრების გამარჯვებით, ანგარიშით 2–1 დასრულდა.<ref>{{cite web |url= https://www.11v11.com/matches/romania-v-georgia-02-june-2021-370515/ |title= Romania 1–2 Georgia, 02 June 2021 |work= AFS }}</ref> ==სანაკრებო სტატისტიკა== {{updated|8 სექტემბერი, 2023}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !ეროვნული ნაკრები!!წელი!!მატჩი!!გოლი |- |rowspan="8"|[[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]]<br />{{დროშანიშანი|საქართველო}} |2016||3||0 |- |2017||3||0 |- |2018||6||0 |- |2019||4||0 |- |2020||3||0 |- |2021||10||1 |- |2022||7||0 |- |2023||3||0 |- !colspan="2"|ჯამში!!39!!1 |} == მიღწევები == === საკლუბო === ; {{დროშანიშანი|საქართველო}} [[მეტალურგი რუსთავი (საფეხბურთო კლუბი)|მეტალურგი რუსთავი]] ; [[ეროვნული ლიგა]] * ვიცე-ჩემპიონი: [[უმაღლესი ლიგა 2011-2012|2011–12]] ; {{დროშანიშანი|საქართველო}} [[დილა გორი (საფეხბურთო კლუბი)|დილა გორი]] ; [[ეროვნული ლიგა]] * ვიცე-ჩემპიონი: [[უმაღლესი ლიგა 2012-2013|2012–13]] ; [[საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი|საქართველოს სუპერთასი]] * ფინალისტი: 2012 == რესურსები ინტერნეტში == {{Refbegin}} * [https://nakrebi.ge/ka/team/u21/squad/player/2149 გიორგი აბურჯანია] — [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია|საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის]] ოფიციალურ საიტზე {{Refend}} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row |[https://www.11v11.com/players/giorgi-aburjania-252352/ AFS] · [https://www.bdfutbol.com/en/j/j20184.html BDFutbol] · [https://eu-football.info/_player.php?id=29354 EU-Football.info] · [https://fbref.com/en/players/0921a46c/ FBref.com] · [https://www.national-football-teams.com/player/63656.html National Football Teams.com] · [https://int.soccerway.com/players/giorgi-aburjania/190006/ Soccerway] · [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/186848 Transfermarkt] · [https://www.worldfootball.net/player_summary/giorgi-aburjania/ WorldFootball.net] · [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250031556/ UEFA.com] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | მედია |- ! scope=row |[https://lelo.ge/tags/გიორგი%20აბურჯანია/ Lelo.ge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240917105004/https://lelo.ge/tags/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98%20%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/ |date=2024-09-17 }} |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:აბურჯანია, გიორგი}} [[კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1995]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ანორთოსისის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ტარაგონის ხიმნასტიკის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:სევილია ატლეტიკოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ლუგოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ტვენტეს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] ikupn8j4ldach8zngz381vfp7q61ubv 0 252916 5398290 4427948 2026-05-23T07:42:27Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398290 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კინოფილმი | სახელი = გვერდულად | სურათი = Sideways.jpg | წარწერა = | ჟანრი = | კინოსტუდია = Fox Searchlight Pictures | დისტრიბუტორი = [[New Line Cinema]] | სცენარის ავტორი =ალეგზაანდერ პეინი, [[ჯიმ ტეილორი]] | ნაწარმოები ={{ეფუძნება|„გვერდულად“|რექს პიკეტი}} | დამდგმელი რეჟისორი =[[ალექსანდრ პეინი]] | მონტაჟი =კევინ ტენტი | როლებში = [[პოლ ჯიამატი]]<br /> [[თომას ჰეიდენ ჩარჩი]] | ოპერატორი =[[ფედონ პაპამიხაელი]] | რეჟისორი = | მხატვარი = | კომპოზიტორი = | მუსიკა = როფლ კენტი | სიმღერის ტექსტის ავტორი = | ხმის ოპერატორი = | პროდიუსერი =მაიკლ ლონდონი | გამოსვლის თარიღი = [[13 დეკემბერი]], [[2004]] | ხანგრძლივობა = 127 წთ. | ქვეყანა = [[აშშ]] | ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]] | ბიუჯეტი = $16 000 000 | შემოსავალი=$109 502 303 | საიტი = | MPAA = | amg_id = | imdb_id = | geocinema_id = }} '''გვერდულად''' ({{lang-en|Sideways}}) — 2004 წლის ამერიკული ფილმი. ფილმის რეჟისორი და სცენარის ავტორია [[ალეგზანდერ პეინი]]. ის ამავე სახელწოდების რომანს ეფუძნება. ==სიუჟეტი== {{სიუჟეტი}} ლიტერატურის პედაგოგი მაილზ რეიმონდი წარუმატებელი ადამიანია. მას შემდეგ რაც ცოლმა, ვიქტორიამ, მიატოვა, მაილზმა გადაწყვიტა ავტობიოგრაფიული რომანის დაწერა. მას იმედი აქვს, რომ რომანს დაუბეჭდავენ და ამით გაამართლებს საკუთარ არსებობას. მაილზის მეგობარი ჯეკი მსახიობია. ის ერთ კვირაში ქორწინდება. მაილზი, რომელიც კარგად ერკვევა [[ღვინო]]ში მეგობარს ქორწილამდე ერთკვირიან მოგზაურობას მოუწყობს [[კალიფორნია|კალიფორნიის]] მეღვინეობის რაიონებში. ისინი გეგმავენ, დააგემოვნონ გამორჩეული ღვინოები და ითამაშონ [[გოლფი]]. მაგრამ ჯეკს სურვილი უჩნდება, ისარგებლოს ჯერ კიდევ დაუკარგავი თავისუფლებით და დრო გაატაროს შემთხვევით გაცნობილ ქალებთან. მაილზი ამ იდეის წინააღმდეგია მაგრამ ჯეკის შეჩერებას ვერ ახერხებს. ==როლებში== *[[პოლ ჯიამატი]] - მაილზ რეიმონდი *[[თომას ჰეიდენ ჩარჩი]] - ჯეკ კოული *[[ვირჯინია მედსენი]] - მაია რენდალი *[[სანდრა ო]] - სტეფანი *მერილუიზ ბერკი - ფილის რეიმონდი *ჯესიკა ჰეხტი - ვიქტორია ==ჯილდოები== '''ოსკარი''' #[[ოსკარი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის|საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი]]: ალექსანდრ პეინი, ჯიმ ტეილორი '''ოქროს გლობუსი''' #[[ოქროს გლობუსი საუკეთესო მიუზიკლისა ან კომედიისთვის|საუკეთესო კომედია ან მიუზიკლი]] #[[ოქროს გლობუსი საუკეთესო სცენარისთვის|საუკეთესო სცენარი]]: ალექსანდრ პეინი, ჯიმ ტეილორი '''BAFTA''' #[[BAFTA საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის|საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი]]: ალექსანდრ პეინი, ჯიმ ტეილორი ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb title|0375063|Sideways}} * {{AllMovie სახელწოდება|296117|Sideways}} * {{mojo title|sideways|Sideways}} * {{rotten-tomatoes|sideways|Sideways}} * {{metacritic film|sideways|Sideways}} * [http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20041028/REVIEWS/40922017/1001 ''Sideways''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130318133934/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20041028%2FREVIEWS%2F40922017%2F1001 |date=2013-03-18 }} review by [[Roger Ebert]] * [http://travel.nytimes.com/2006/06/04/travel/04journeys.html The Danish Soul of That Town in ''Sideways''] * [http://www.exler.ru/films/21-04-2005.htm Трагикомедия "На обочине" (Sideways)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130722053153/http://www.exler.ru/films/21-04-2005.htm |date=22-07-2013 }} {{ru icon}} {{ალექსანდრ პეინი}} [[კატეგორია:ამერიკული ფილმები]] [[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები]] [[კატეგორია:2004 წლის ფილმები]] [[კატეგორია:ფილმები ღვინის შესახებ]] [[კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები]] [[კატეგორია:ალეგზანდერ პეინის ფილმები]] g0zu7sp6u9jbfyrwet5hwlbevscwkc5 0 253370 5398263 5321454 2026-05-23T05:09:28Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398263 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია | სახელი = გელა კეტაშვილი | სრული სახელი = გელა გიორგის ძე კეტაშვილი | სურათი = Gela Ketashvili (born 27 September 1965) — Georgian Footballer.jpg | სიმაღლე = 174 [[სანტიმეტრი|სმ]] | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1965|9|27}} | დაბადების ადგილი = [[თბილისი]],<br/>[[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]] | პოზიცია = [[მცველი (ფეხბურთი)|მცველი]] | წელი1 = 1983 | წელი2 = 1984–1989 | წელი3 = 1990 | წელი4 = 1991 | წელი5 = 1993–1994 | წელი6 = 1995 | კლუბი1 = [[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ტორპედო ქუთაისი]] | კლუბი2 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] | კლუბი3 = [[იბერია თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია თბილისი]] | კლუბი4 = [[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|გურია ლანჩხუთი]] | კლუბი5 = [[თეთრი არწივი (საფეხბურთო კლუბი)|თეთრი არწივი]] | კლუბი6 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] | მატჩი1 = 27 | მატჩი2 = 137 | მატჩი3 = 9 | მატჩი4 = 7 | მატჩი5 = - | მატჩი6 = 3 | გოლი1 = 0 | გოლი2 = 4 | გოლი3 = 0 | გოლი4 = 0 | გოლი5 = - | გოლი6 = 0 | ეროვნული წელი1 = 1986–1988 | ეროვნული წელი2 = 1989 | ეროვნული წელი3 = 1990 | ეროვნული ნაკრები1 = [[საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სსრკ]] (ოლიმპიური) | ეროვნული ნაკრები2 = [[საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საბჭოთა კავშირი]] | ეროვნული ნაკრები3 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] | ეროვნული მატჩი1 = 11 | ეროვნული მატჩი2 = 3 | ეროვნული მატჩი3 = 1 | ეროვნული გოლი1 = 0 | ეროვნული გოლი2 = 0 | ეროვნული გოლი3 = 0 | მედლის თარგები = {{ღირსების ორდენი}} {{ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი}} {{ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენი}} }} '''გელა კეტაშვილი''' (დ. [[27 სექტემბერი]], [[1965]], [[თბილისი]], [[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]]) — [[ქართველები|ქართველი]] [[ფეხბურთელი]], [[მცველი (ფეხბურთი)|მცველი]]. იცავდა [[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ქუთაისის „ტორპედოს“]], [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]], [[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|ლანჩხუთის „გურიას“]] და [[საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საბჭოთა კავშირის ეროვნული]] და ოლიმპიური ნაკრების ღირსებას. [[სეული]]ს [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1988|1988 წლის ოლიმპიური ჩემპიონი]] საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური ნაკრების შემადგენლობაში. ქართული ფეხბურთის ისტორიაში პირველი და ერთადერთი ქართველი ფეხბურთელია, ვინც ეს ტიტული მოიპოვა.<ref>[http://sport.gov.ge/?pg=sportsman&sid=80 გელა კეტაშვილი — ერთადერთი ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონი ფეხბურთში]. 2015 წლის 27 ივლისს გელა კეტაშვილმა ოლიმპიურ ჩემპიონებთან ნინო სალუქვაძესთან და ზურაბ ზვიადაურთან, ასევე გინესის რეკორდსმენ თემურ დადიანთან ერთად მიხეილ მესხის სახელობის სტადიონზე გამართულ ევროპის XIII ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტივალის გახსნის საზეიმო ცერემონიაში მიიღო მონაწილეობა: მან ჩირადღდანი თემურ დადიანს გადაულოცა, რომელმაც თავის მხრივ ის ნინო სალუქვაძეს გადააბარა. ესტაფეტა ზურაბ ზვიადაურმა დაასრულა.</ref> [[საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი]] (1988), საქართველოს სპორტის რაინდი (2016). საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის საიუბილეო მედლის (1999), საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის ორდენის (2003), [[ვახტანგ გორგასლის ორდენი|ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის]] (2003), ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის (2018) და [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი.<ref>[https://web.archive.org/web/20160420011350/http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=1627 კარიერა ფრაზებში: გელა კეტაშვილი]</ref><ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/167081/1/Ketashvili_Gela.pdf ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები: გელა კეტაშვილი]</ref><ref>[http://geonoc.org.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=38&info_id=1431 ქართველი ოლიმპიური მედალოსნები: გელა კეტაშვილი] / საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი დაბადების დღეს ულოცავს 1988 წლის სეულის ოლიმპიადის ჩემპიონს ფეხბურთში, სპორტის დამსახურებულ ოსტატს, ვახტანგ გორგასლის და ღირსების ორდენის კავალერს გელა კეტაშვილს.</ref><ref>[http://geonoc.org.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=38&info_id=2097 ოლიმპიური ჩემპიონები ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენებით დაჯილდოვდნენ] / საქართველოს ეროვნულ ოლიმპიურ კომიტეტში გაიმართა ოლიმპიური ჩემპიონების ბრწყინვალების ორდენებით დაჯილდოების ცერემონია. საქართველოს პრეზიდენტის გადაწყვეტილებით, პირველი რესპუბლიკის 100 წლის საიუბილეო კვირეულის ფარგლებში, ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენებით დაჯილდოვდნენ.</ref> ორჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/685003 საბჭოთა კავშირის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სია] — საბჭოთა კავშირის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიის შედგენა ხდებოდა საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის სეზონის შედეგების მიხედვით 1926 წლიდან არარეგულარულად, ხოლო 1948 წლიდან — ყოველწლიურად (1954 წლის გარდა).</ref><ref>[http://ru.unionpedia.org/Список_33_лучших_футболистов_сезона_в_СССР Список 33 лучших футболистов сезона в СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220128014724/https://ru.unionpedia.org/%d0%a1%d0%bf%d0%b8%d1%81%d0%be%d0%ba_33_%d0%bb%d1%83%d1%87%d1%88%d0%b8%d1%85_%d1%84%d1%83%d1%82%d0%b1%d0%be%d0%bb%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%be%d0%b2_%d1%81%d0%b5%d0%b7%d0%be%d0%bd%d0%b0_%d0%b2_%d0%a1%d0%a1%d0%a1%d0%a0 |date=2022-01-28 }} — Список лучших футболистов сезона в СССР составлялся по итогам футбольного сезона (чемпионата) в СССР с 1926 года нерегулярно, а с 1948 года — ежегодно (кроме 1954 года).</ref> ==საკლუბო კარიერა== ფეხბურთის თამაში დაიწყო 1976 წელს „ნორჩ დინამოელში“ მწვრთნელ სერგო აპრესიანთან.<ref>[http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=1627 კარიერა ფრაზებში: გელა კეტაშვილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160420011350/http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=1627 |date=2016-04-20 }} „...ნორჩ დინამოელში" 1964-1965 წლებში დაბადებული ბიჭების შერჩევას სერგო კოტრიკაძე ხელმძღვანელობდა. ორასი თუ სამასი ბავშვი მივედით სინჯებზე და საბოლოოდ ორმოცამდე ბიჭი დაგვტოვეს. მე, როგორც 1965 წელს დაბადებული, სერგო აპრესიანთან მოვხვდი. სანამ ცოცხალი ვარ, მის ამაგს ვერ დავივიწყებ — ბატონმა სერგომ ძალიან დიდი როლი ითამაშა ჩემს ფეხბურთელად ჩამოყალიბებაში.“ — ლაშა გოდუაძე ''(სპეციალურად msy.gov.ge-სთვის)''.</ref> 1981–1983 წლებში თამაშობდა [[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ქუთაისის „ტორპედოში“]], რომლის რიგებშიც [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|უმაღლესი ლიგის]] 27 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა. 1984–1989 წლებში იცავდა [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] ღირსებას. [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|„დინამოში“]] მისი პირველი გამოსვლა [[კიევი|კიევში]], 1984 წლის 22 თებერვალს, [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი|საკავშირო თასის]] გათამაშების 1/16-ფინალში, ადგილობრივი არმიის სპორტული კლუბის წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში შედგა. თამაში თბილისელთა გამარჯვებით (2–0) დასრულდა. პირველი გოლი შეხვედრის 65-ე წუთზე მატჩის დებიუტანტმა გელა კეტაშვილმა გაიტანა.<ref>[http://www.fc-dynamo.ru/cup/prot.php?id=449200 СКА (Киев) 0–2 "Динамо" (Тбилиси)] Кубок СССР 1984. 22 февраля. 1/16 финала. Киев. Стадион "Динамо". 3000 зрителей. Источник: Андрей Б., личный архив — ''fc-dynamo.ru''.</ref><ref>გოდუაძე, ლაშა (16 თებერვალი , 2016). [http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=1627 კარიერა ფრაზებში: გელა კეტაშვილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160420011350/http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=1627 |date=2016-04-20 }} „...საოცნებო გუნდის მაისური პირველად 1984 წლის 22 თებერვალს მოვირგე — საკავშირო თასის 1/16-ფინალში კიევში არმიის სპორტულ კლუბს ვეთამაშეთ. მატჩი „დინამოს" სტადიონზე გაიმართა — ისეთი ცუდი პირობები იყო, კი არ ვთამაშობდით, ვწვალობდით, მაგრამ მე მაინც ბედნიერი ვიყავი. თან, ხუმრობა ხომ არაა: სადებიუტო შეხვედრაში გოლი გავიტანე — 65-ე წუთზე გავხსენი ანგარიში! მალე [[რამაზ შენგელია]]მ შეაგდო პენალტი და 2–0 მოვიგეთ!“</ref> საერთაშორისო საფეხბურთო ტურნირების ფარგლებში მონაწილეობა მიიღო [[უეფა-ს ევროპის ლიგა|უეფა-ს თასის]] 1987–1988 წლების გათამაშების ხუთ შეხვედრაში — სოფიის „ლოკომოტივის“ (3–0), [[ბუქარესტი]]ს „ვიქტორიას“ (2–1 და 0–0) და [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|ბრემენის „ვერდერის“]] (1–2 და 1–1) წინააღმდეგ. ===საერთაშორისო მატჩები=== {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;" |- ! № ! თარიღი !! შეხვედრის ადგილი !! მოწინააღმდეგე !! {{Tooltip|ანგ.|შეხვედრის ანგარიში}} !! შეჯიბრება !! {{Tooltip|წყარო|ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის ინტერნეტსივრცეში არსებული რესურსები.}} |- | 1 || 30.09.1987 || [[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|„დინამო არენა“]], [[თბილისი]], [[საქართველო]] || align=left| {{დროშანიშანი|ბულგარეთი}} „ლოკომოტივი“ სოფია || 3–0 || [[უეფა-ს ევროპის ლიგა|უეფა-ს თასი]] || <ref>[http://www.klisf.net/ek87_21.htm «ДИНАМО» (Тбилиси) 3–0 «Локомотив» (София, Болгария)] Кубок УЕФА сезона 1987/88 годов. 1/32 финала. II-й матч. Тбилиси. 30 сентября 1987 года. Стадион «Динамо» имени В. И. Ленина. 60 000 зрителей.</ref> |- | 2 || 22.10.1987 || სტადიონი „დინამო“, [[ბუქარესტი]], [[რუმინეთი]] || align=left| {{დროშანიშანი|რუმინეთი}} „ვიქტორია“ ბუქარესტი || 2–1 || [[უეფა-ს ევროპის ლიგა|უეფა-ს თასი]] || <ref>[http://www.klisf.net/ek87_22.htm «Виктория» (Бухарест, Румыния) 1–2 «ДИНАМО» (Тбилиси)] Кубок УЕФА сезона 1987/88 годов. 1/16 финала. I-й матч. Бухарест. 22 октября 1987 года. Стадион «Динамо». 16 000 зрителей.</ref> |- | 3 || 04.11.1987 || [[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|„დინამო არენა“]], [[თბილისი]] || align=left| {{დროშანიშანი|რუმინეთი}} „ვიქტორია“ ბუქარესტი || 0–0 || [[უეფა-ს ევროპის ლიგა|უეფა-ს თასი]] || <ref>[http://www.klisf.net/ek87_23.htm «ДИНАМО» (Тбилиси) 0–0 «Виктория» (Бухарест, Румыния)] Кубок УЕФА сезона 1987 / 88 годов. 1 / 16 финала. II-й матч. Тбилиси. 4 ноября 1987 года. Стадион «Динамо» им. В. И. Ленина. 45 000 зрителей.</ref> |- | 4 || 25.11.1987 || „ვეზერშტადიონი“, [[ბრემენი]], [[გერმანია]] || align=left| {{დროშანიშანი|გერმანია}} [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|„ვერდერი“ ბრემენი]] || 1–2 || [[უეფა-ს ევროპის ლიგა|უეფა-ს თასი]] || <ref>[http://www.klisf.net/ek87_24.htm «Вердер» (Бремен, ФРГ) 2–1 «ДИНАМО» (Тбилиси)] Кубок УЕФА сезона 1987/88 годов. 1/8 финала. I-й матч. Бремен. 25 ноября 1987 года. Визерштадион. 21 630 зрителей.</ref> |- | 5 || 09.11.1987 || [[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|„დინამო არენა“]], [[თბილისი]] || align=left| {{დროშანიშანი|გერმანია}} [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|„ვერდერი“ ბრემენი]] || 1–1 || [[უეფა-ს ევროპის ლიგა|უეფა-ს თასი]] || <ref>[http://www.klisf.net/ek87_25.htm «ДИНАМО» (Тбилиси) 1–1 «Вердер» (Бремен, ФРГ)] Кубок УЕФА сезона 1987/88 годов. 1/8 финала. II-й матч. Тбилиси. 9 декабря 1987 года. Стадион «Динамо» им. В. И. Ленина. 80 000 зрителей.</ref><ref>[http://www.klisf.net/img/pdf/dt_wb87.pdf «ДИНАМО» (Тбилиси) - «Вердер» (Бремен, ФРГ)] / Кубок УЕФА сезона 1987–88 годов. 1/8 финала. II-й матч. Тбилиси. 9 декабря 1987 года. [https://archive.today/20191226052139/https://scontent.ftbs6-1.fna.fbcdn.net/v/t31.0-8/s960x960/22769782_1989195117961055_909979272661555782_o.jpg?_nc_cat=110&_nc_ohc=sBUDfPN-7hYAQlZ9aU5SQZdiLtyXPKeuIFFoPmNPRdKi35tLjBJth1gzQ&_nc_ht=scontent.ftbs6-1.fna&oh=54544d03ecae2b82370f8741a225240d&oe=5E7768EB Программка матча].</ref> |} საერთო ჯამში, [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] შემადგენლობაში [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საკავშირო ჩემპიონატების]] 137 მატჩი ითამაშა და 4 გოლი გაიტანა. ==სანაკრებო კარიერა== ===სსრ კავშირის ჭაბუკთა ნაკრები=== 1980 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის ჭაბუკთა ნაკრები გუნდის წევრი, რომლის შემადგენლობაში ჩატარებულ 32 მატჩში 7 გოლი გაიტანა. <ref> [http://www.klisf.net/gamer370.htm Гела Георгиевич Кеташвили] За юношеские сборные СССР провел 32 матчей и забил 7 голов.</ref> ===სსრ კავშირის ახალგაზრდული ნაკრები=== 1984–1985 წლებში იყო საბჭოთა კავშირის ახალგაზრდული ნაკრები გუნდის წევრი.<ref>[https://web.archive.org/web/20170614010357/http://www.fifa.com/u20worldcup/archive/ussr1985/teams/team=1888302/index.html 1985 FIFA World Youth Championship]</ref> მის შემადგენლობაში 9 შეხვედრაში ითამაშა და ერთი გოლი გაიტანა.<ref>[http://www.klisf.net/gamer370.htm Гела Георгиевич Кеташвили] За молодежную сборную СССР провел 9 матчей и забил 1 гол.</ref> [[ფაილი:გელა კეტაშვილი.jpg|მინი|მარჯვნივ|სსრკ ნაკრებში [[საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი#სპორტის დამსახურებული ოსტატები ფეხბურთში|№ 3621]]]] 1985 წელს მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატი საბჭოთა კავშირში ჩატარდა. საბჭოთა კავშირის ახალგაზრდული ნაკრები ოქროს მედლების ერთ-ერთ მთავარ კანდიდატად ითვლებოდა. ჯგუფურ ეტაპზე მასპინძელთა გუნდმა სამი შეხვედრიდან ორი მოიგო (ნიგერიასთან 2–1<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=191145/match=30777/index.html|title=Soviet Union 2–1 Nigeria|date=14 ოქტომბერი, 2016|work=1985 FIFA World Youth Championship. First stage – Group C. 26 August 1985, Minsk / Dinamo Stadium.|access-date=18 დეკემბერი 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160916101946/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=191145/match=30777/index.html|archivedate=16 სექტემბერი 2016}}</ref> და კანადასთან 5–0)<ref>[https://web.archive.org/web/20170619053025/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=191145/match=30787/index.html#nosticky Soviet Union 5–0 Canada]. 1985 FIFA World Youth Championship. First stage – Group C. 29 August 1985, Minsk / Dinamo Stadium.</ref> და ერთი ფრედ დაასრულა (ავსტრალიასთან 0–0).<ref>[https://web.archive.org/web/20170619050749/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=191145/match=30771/index.html#nosticky Soviet Union 0–0 Australia]. 1985 FIFA World Youth Championship. First stage – Group C. 24 August 1985, Minsk / Dinamo Stadium.</ref> მეოთხედფინალში ჩინეთს მოუგო (1–0), თუმცა ნახევარფინალი ესპანელებთან მატჩის შემდგომ პენალტებში დათმო (ძირითადი დრო 2–2, პენ. 3–4).<ref>[https://web.archive.org/web/20170619051227/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=191152/match=30795/index.html#nosticky Spain 2–2 Soviet Union – a.e.t. (1–1, 0–1) 4–3 PSO]. 1985 FIFA World Youth Championship. Semi-finals. 04 September 1985, Moscow / Lenin Stadium. Spain win on penalties (4–3).</ref> მესამე ადგილისთვის მატჩში საბჭოთა ახალგაზრდული ნაკრების ფეხბურთელები ამ ტურნირზე მეორედ დაუპირისპიდნენ ნიგერიელებს. შეხვედრა უგოლო ფრით დასრულდა, პენალტებში კი უფრო იღბლიანები სტუმრები აღმოჩნდნენ (ძირითადი დრო 0–0, პენ. 1–3).<ref>[https://web.archive.org/web/20160918092501/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=191153/match=30797/index.html#nosticky Soviet Union 0–0 Nigeria]. 1985 FIFA World Youth Championship. Match for third place. 07 September 1985, Moscow / Lenin Stadium. Nigeria win on penalties (1–3).</ref> ჩემპიონატის 6 შეხვედრიდან კეტაშვილმა 5 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი გოლი გაიტანა. ===სსრ კავშირის ოლიმპიური ნაკრები=== 1986–1988 წლებში იყო [[საბჭოთა კავშირი]]ს ოლიმპიური ნაკრები გუნდის წევრი.<ref>[http://www.sports.ru/tribuna/blogs/greatteams/47476.html Золото Сеула – Олимпийская сборная СССР – 1988] — Бразильцы впрочем тоже не отсиживались в обороне и атаковали довольно остро. Больше всего проблем доставлял [[რომარიო|„коротышка“]], которого держал Кеташвили. „Никогда в жизни не видел такого подвижного игрока! Как ветер — стоило мне на секунду отвернуться, а Ромарио уже и след простыл.“ ''sports.ru''.</ref><ref>[http://sportrbc.ru/news/575549db9a79471029887766 Победа века: Как черная икра принесла СССР футбольное золото Олимпиады]. ''sportrbc.ru''.</ref> მის შემადგენლობაში მონაწილეობა მიიღო [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1988|სეულის 1988 წლის ოლიმპიური თამაშების]] საფეხბურთო ტურნირის ყველა შეხვედრაში. ჯგუფურ ეტაპზე [[საბჭოთა კავშირი]]ს ოლიმპიურმა ნაკრებმა სამი შეხვედრიდან ორი მოიგო (არგენტინასთან 2–1 და ამერიკის შეერთებულ შტატებთან 4–2) და ერთი ფრედ დაასრულა (სამხრეთ კორეასთან 0–0). მეოთხედფინალში ავსტრალიას (3–0), ხოლო ნახევარფინალში იტალიას მოუგო (3–2) და ფინალში გავიდა, სადაც მეტად დრამატულ მატჩში ბრაზილია დაამარცხა (2–1), რომლის რიგებშიც ისეთი ვარსკვლავები თამაშობდნენ, როგორებიც მომავალი [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1994|მსოფლიო ჩემპიონები]] — [[რომარიო]], ბებეტო, ტაფარელი, ჟორჟინიო, მაზინიო და სხვები იყვნენ.<ref>კაკაურიძე, ალეკო (26 მარტი, 2018). [http://lelo.ge/article/%5Bიუბილარი.%20გელა%20კეტაშვილი%2055%5D%20როგორ%20გააჩერა%20ქართველმა%20მცველმა%20ოლიმპიადის%20ფინალში%20ბრაზილიელი%20რომარიო%20%5BVIDEO%5D-4330/ როგორ გააჩერა გელა კეტაშვილმა ოლიმპიადის ფინალში ბრაზილიელი რომარიო] „1988 წელს საბჭოთა კავშირის ნაკრებმა ოლიმპიადის ფინალში ბრაზილია დაამარცხა. იმ დღეს მთელი საქართველო ხარობდა. გელა კეტაშვილმა გადამწყვეტ შეხვედრაში დიდებულად ითამაშა და თვით მრისხანე რომარიო არ გაანძრია. კეტაშვილი ერთადერთი ქართველი ფეხბურთელია, ვინც ოლიმპიური ოქროს მედალი მოიგო.“</ref> გელა კეტაშვილი პირველი და ჯერჯერობით ერთადერთი ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონია ფეხბურთში.<ref>ჯიქურაშვილი, სოფო (6 ოქტომბერი, 2010). [http://tbiliselebi.ge/index.php?newsid=5964 ვინ და რატომ ჩააბარა გელა კეტაშვილს რომარიო და როგორ გაართვა მან თავი ამ რთულ დავალებას] „ოლიმპიური ჩემპიონი გელა კეტაშვილი თავად გვიამბობს, როგორ მოხვდა 14 წლის ასაკში საბჭოთა კავშირის ჭაბუკთა ნაკრებში და როგორ შეძლო ტრავმირებულმა ოლიმპიური ოქროს მოგება.“</ref> ===სსრ კავშირის ეროვნული ნაკრები=== საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური ნაკრების შემდეგ, მან სამი თამაში ჩაატარა [[საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საბჭოთა კავშირის ეროვნულ ნაკრებში]]. ===საქართველოს ეროვნული ნაკრები=== [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] შექმნის შემდეგ — მან გუნდის პირველი კაპიტნის რანგში მონაწილეობა მიიღო [[ლიეტუვის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ლიეტუვის ეროვნულ ნაკრებთან]] გამართულ საერთაშორისო ამხანაგურ შეხვედრაში, თუმცა ეს იყო მისი ერთადერთი მატჩი [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ნაკრებში]], რადგან გარკვეულ მიზეზთა გამო აქტიური საფეხბურთო კარიერა 25 წლის ასაკში დაასრულა. == მიღწევები == === სანაკრებო === ; საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური ნაკრები: * [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1988|ოლიმპიური ჩემპიონი]]: 1988 === ინდივიდუალური === ; {{Tooltip|33 საუკეთესო|საბჭოთა კავშირის 33 საუკეთესო ფეხბურთელთა სიაში დასახელებულია შემდეგ ნომრად:}} * №2: 1989 * №3: 1988 == ლიტერატურა == {{Refbegin}} * {{Cite book|last=აკოფოვი|first=გარუნ|last2=ენუქიძე|first2=ჯიმშერ|title=ფეხბურთი — 89 : (ცნობარი)|publisher=საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა|year=1989|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%98&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-89&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20191222023106/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%98&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-89&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|archive-date=2019-12-22}} * {{Cite book|last=აკოფოვი|first=გარუნ|last2=ენუქიძე|first2=ჯიმშერ|title=ფეხბურთი — 87 : (ცნობარი)|publisher=საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა|year=1987|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%98&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-87&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20191222034354/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%98&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-87&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|archive-date=2019-12-22}} * {{Cite book|last=აკოფოვი|first=გარუნ|last2=ენუქიძე|first2=ჯიმშერ|title=ფეხბურთი — 86 : (ცნობარი)|publisher=საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა|year=1986|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-86&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20191222034531/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-86&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|archive-date=2019-12-22}} * {{Cite book|last=აკოფოვი|first=გარუნ|last2=ენუქიძე|first2=ჯიმშერ|title=ფეხბურთი — 85 : (ცნობარი)|publisher=საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა|year=1985|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-85&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20191222035019/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-85&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|archive-date=2019-12-22}} * {{Cite book|last=აკოფოვი|first=გარუნ|last2=კაკაბაძე|first2=დავით|title=ფეხბურთი — 84 : (ცნობარი)|publisher=საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა|year=1984|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-84&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20191222035122/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-84&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|archive-date=2019-12-22}} * {{Cite book|last=ბაბუნაშვილი|first=ილია|title=გელა კეტაშვილი|publisher=საქ. სპორტ. ჟურნ. ასოციაცია|year=2012|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%90+%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20211129134513/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%90+%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90|archive-date=2021-11-29}} {{Refend}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Refbegin}} {{nplg ბიოგრაფია|00007287}}{{nplg სპორტსმენი|00005462}} * [https://fcdinamo.ge/ge/news?n=101288 თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი] * [http://sport.gov.ge/?pg=sportsman&sid=80 ქართული სპორტი] * [http://geonoc.org.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=28&sportmen_id=84 საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი] * [https://nakrebi.ge/ka/team/men-seniors/squad/player/2118 ეროვნული ნაკრების პირველი კაპიტანი] {{Refend}} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row | [https://web.archive.org/web/20160801082553/http://allfutbolist.ru/players/2759 AllFutbolist.ru] · [http://footballfacts.ru/players/106467 FootballFacts.ru] · [http://www.national-football-teams.com/player/19486/Gela_Ketashvili.html National Football Teams.com] · [https://web.archive.org/web/20080618033358/http://www.rusteam.permian.ru/players/ketashvili.html Rusteam.Permian.ru] · [https://web.archive.org/web/20121213081623/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ke/gela-ketashvili-1.html Sports-Reference.com] · [http://www.klisf.net/gamer370.htm КЛИСФ] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | ვიდეო |- ! scope=row |[https://www.sovsport.ru/football/articles/375900-oni-zhdut-chto-ja-v-nozhki-pridu-klanjatsja SovSport.ru] · [http://www.sport-express.ru/search/?sw=%CA%E5%F2%E0%F8%E2%E8%EB%E8&dt_to=&dt_from= სტატიები საიტზე sport-express.ru] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | ფოტო |- ! scope=row |[http://dspace.nplg.gov.ge/simple-search?location=%2F&query=გელა+კეტაშვილი ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | მედია |- ! scope=row |[https://1tv.ge/news_tag/gela-ketashvili/ 1tv.ge] · [http://lelo.ge/tags/გელა%20კეტაშვილი/ Lelo.ge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241201011634/https://lelo.ge/tags/%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%90%20%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98/ |date=2024-12-01 }} · [https://mygoals.ge/kariera-frazebshi-43-gela-ketashvili/ mygoals.ge] |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სსრკ-ის შემადგენლობა 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე}} {{DEFAULTSORT:კეტაშვილი, გელა}} [[კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1965]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები]] [[კატეგორია:1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 2h0owsogv16aitty9rty6klio1tt7yz 0 254225 5398295 4905442 2026-05-23T08:07:44Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398295 wikitext text/x-wiki {{მმ*|გურული}} {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |მოთამაშის სახელი = გია გურული |სურათი = გია გურული.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = გია გურული |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1964|5|20}} |დაბადების ადგილი = [[ჭიათურა]], [[საქართველოს სსრ]] |სიმაღლე = 177 [[სანტიმეტრი|სმ]] |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]] |მიმდინარე კლუბი = |ნომერი = |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული წელი2 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = |ახალგაზრდული კლუბი2 = |წელი1 = 1982–1988 |წელი2 = 1988–1991 |წელი3 = 1991 |წელი4 = 1992 |წელი5 = 1992 |წელი6 = 1992–1996 |წელი7 = 1997 |კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი2 = [[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|გურია ლანჩხუთი]] |კლუბი3 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია თბილისი]] |კლუბი4 = [[კატოვიცე (საფეხბურთო კლუბი)|კატოვიცე]] |კლუბი5 = [[ჰავრი (საფეხბურთო კლუბი)|ჰავრი]] |კლუბი6 = [[დიუნკერკი (საფეხბურთო კლუბი)|დიუნკერკი]] |კლუბი7 = [[კალე (საფეხბურთო კლუბი)|კალე]] |მატჩი1 = 104 |მატჩი2 = 40 |მატჩი3 = 25 |მატჩი4 = 36 |მატჩი5 = 47 |მატჩი6 = 87 |მატჩი7 = 2 |გოლი1 = 19 |გოლი2 = 18 |გოლი3 = 23 |გოლი4 = 11 |გოლი5 = 12 |გოლი6 = 9 |გოლი7 = 0 |სულ მატჩი = 342 |სულ გოლი = 92 |ეროვნული წელი1 = 1994 |ეროვნული წელი2 = |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |ეროვნული ნაკრები2 = |ეროვნული მატჩი1 = 3 |ეროვნული მატჩი2 = |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = |გაწვრთნის წელი1 = 2004–2005 |გაწვრთნის წელი2 = 2012 |გაწვრთნის წელი3 = 2014 |გაწვრთნის წელი4 = 2017 |გაწვრთნილი კლუბი1 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] (თანაშემწე) |გაწვრთნილი კლუბი2 = [[დინამო ბათუმი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო ბათუმი]] |გაწვრთნილი კლუბი3 = [[კოლხეთი ხობი (საფეხბურთო კლუბი)|კოლხეთი ხობი]] |გაწვრთნილი კლუბი4 = [[შუქურა ქობულეთი (საფეხბურთო კლუბი)|შუქურა ქობულეთი]] |მედლის თარგები = }} '''გია გურული''' (დ. [[20 მაისი]], [[1964]], [[ჭიათურა]]) — საბჭოთა და [[ქართველები|ქართველი]] [[ფეხბურთელი]], [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] ყოფილი [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]]. უმაღლესი ლიგის ბომბარდირი ([[1990]]), საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი ([[1986]]). ==ბიოგრაფია== მეხუთე კლასამდე ჭიათურაში ცხოვრობდა და ვარჯიშობდა, შემდეგ კი თბილისში, გლდანის სპორტსკოლაში განაგრძო ვარჯიში. ჭიათურაში მისი მწვრთნელი იყო ზურაბ ბარათაშვილი, თბილისში გადმოსვლის შემდეგ კი — გურამ წიკლაური. გლდანში მასთან ერთად ვარჯიშობდნენ მალხაზ არზიანი, თამაზ კიკლიაშვილი, როსტომ თორღაშვილი, გელა ჭანტურია, მიხეილ ფარქოსაძე და სხვ. მალევე თბილისის „დინამოს“ დუბლებში ჩაირიცხა, სადაც პირველად 1981 წელს, ბაქოს „ნეფთჩის“ წინააღმდეგ ითამაშა. [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|„დინამოს“]] პირველი გუნდის ძირითად შემადგენლობაში პირველად 1982 წელს [[ტაშკენტი|ტაშკენტში]], [[ფახთაქორი ტაშკენტი (საფეხბურთო კლუბი)|„ფახთაქორის“]] წინააღმდეგ გამოვიდა მოედანზე. იმ პერიოდშივე ხშირად იწვევდნენ საბჭოთა კავშირის ჭაბუკთა ნაკრებშიც. 1983 წელს საბჭოთა კავშირის ჭაბუკთა ნაკრების შემადგენლობაში [[იტალია]]ში სან-რემოს საერთაშორისო ტურნირი მოიგო და საუკეთესო ბომბარდირის პრიზიც მოიპოვა.<ref>[https://mygoals.ge/kariera-frazebshi-3-gia-guruli/ კარიერა ფრაზებში №3: გია გურული]</ref> [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|„იბერიასთან“]] ერთად საქართველოს ჩემპიონი და ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა. პოლონეთში „კატოვიცეში“ თამაშისას ჩემპიონატის საუკეთესო ლეგიონერად დაასახელეს და კლუბის მე-20 საუკუნის სიმბოლურ გუნდში შეიყვანეს. [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში]] დებიუტი ჰქონდა [[1994]] წლის [[22 თებერვალი|22 თებერვალს]] [[ისრაელის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ისრაელის]] წინააღმდეგ, ჩატარებული აქვს 3 მატჩი.<ref>[http://lelo.ge/article/გია-გურულით-დაწყებული-ისტორია-ქართველი-ფეხბურთელები-ევროპის-ტოპლიგებში-37981 გია გურულით დაწყებული ისტორია... ქართველი ფეხბურთელები ევროპის ტოპლიგებში!]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ ერთი პერიოდი სამწვრთნელო საქმიანობა განაგრძო. მას ბათუმის „დინამოში“, ხობის „კოლხეთში“ და ქობულეთის „შუქურაში“ აქვს ნამუშევარი. 2004–2005 წლებში საქართველოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის, [[ალენ ჟირესი]]ს თანაშემწე იყო.<ref>[https://leadersport.ge/news/ფეხბურთი/2440-გია-გურული-ლე-ავრში-პირა გია გურული: ლე ავრში პირადი ფანკლუბი გამიკეთეს]</ref> იგი არის ასევე [[ფეხბურთელი]]ს, [[ალექსანდრე გურული]]ს მამა. == მიღწევები == ===საკლუბო=== * საქართველოს ჩემპიონი: 1990 * პოლონეთის თასი: 1991 * პოლონეთის სუპერთასი: 1991 * პოლონეთის ვიცე-ჩემპიონი: 1992 ===ინდივიდუალური=== * სსრკ სპორტის ოსტატი: 1986 * საქართველოს ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1990 (23 გოლი, მამუკა ფანცულაიასთან ერთად)<ref>[https://1tv.ge/news/saintereso-faqtebi-erovnuli-ligis-bombardirebze-marushichi-mekhute-legioneria-yvelaze-meti-megreladzem-gaitana-evropis-oqros-burti-endeladzes-unda-miegho-1tvsport/ ფაქტები ეროვნული ლიგის ბომბარდირებზე]</ref> * საქართველოს საუკეთესო თავდამსხმელი: 1990 (ფეხბურთის ფედერაცია; მამუკა ფანცულაიასთან ერთად) * საქართველოს ჩემპიონატის 22 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში ერთხელ მოხვდა: #1 - 1990 * საქართველოს ნაკრებში: 4 მატჩი, 1 გოლი (1990-1994) == რესურსები ინტერნეტში == {{Refbegin}} * [http://sport.gov.ge/?pg=sportsman&sid=1027 ქართული სპორტი] {| style="color: black;" |- | style="width: 250px; background-color:Lavender|<center>'''თემატური საიტები'''</center> || style="background: white;"|[https://www.dinamo-tbilisi.ru/personalii/igroki/guruli-giya-gievich/ Dinamo-Tbilisi.ru] · [http://int.soccerway.com/coaches/gia-guruli/237008/ Soccerway] · [http://www.transfermarkt.co.uk/en/gia-guruli/aufeinenblick/trainer_23543.html Transfermarkt] · [http://www.national-football-teams.com/player/15995/Gia_Guruli.html National football teams.com] · [http://www.klisf.net/gamer367.htm КЛИСФ] · [http://legioner.kulichki.com/index.php?id=11&lang=ru&player=111 legioner.kulichki.com] |} {{refend}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{უმაღლესი ლიგის ბომბარდირები}} {{DEFAULTSORT:გურული, გია}} [[კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1964]] [[კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:კალეს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:ბათუმის დინამოს მწვრთნელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები]] [[კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 8pqpvlw2x7vttqu5rgh3rqiyc1d4hvq 0 254987 5398246 4084224 2026-05-23T04:05:49Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398246 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Garfieldand friends.png|მინიატიურა]] '''გარფილდი''' ({{lang-en|Garfield}}) — [[კომიქსი]], რომელიც შექმნა [[ჯიმ დეივისი (ანიმატორი)|ჯიმ დეივისმა]]. ქვეყნდება [[1978]] წლის 19 ივნისის შემდეგ. სახელი „გარფილდი“ ავტორმა დაარქვა [[კატა]]ს თავისი ბაბუის პატივსაცემად. კომიქსს სამი მთავარი პერსონაჟი ჰყავს: თავად კატა, მისი პატრონი და პატრონის ძაღლი (ოდი). კომიქსს ეკუთვნის [[გინესის რეკორდების წიგნი|გინესის რეკორდი]], როგორც ყველაზე პოპულარულ და ხშირადბეჭდვად კომიქსს. == რესურსები ინტერნეტში == * {{ოფიციალური|http://www.garfield.com/}} * [http://thegarfieldshow.com/ გარფილდის შოუ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100907025745/http://thegarfieldshow.com/ |date=2010-09-07 }} * [http://garfieldthemusical.com/ გარფილდის მიუზიკლის საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091011093814/http://garfieldthemusical.com/ |date=2009-10-11 }} [[კატეგორია:ამერიკული კომიქსები]] [[კატეგორია:გარფილდი]] [[კატეგორია:გამოგონილი კატები]] dp3kqaej0u2h7o1p2v0hmh938uoy4fh 0 257538 5398340 4906770 2026-05-23T09:37:36Z M. 10110 /* ფილმოგრაფია */ 5398340 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = ემი ადამსი | ფოტო = Amy_Adams_UK_Nocturnal_Animals_Premiere_(cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = 200პქ | წარწერა = 2016 წელს | დაბსახელი = ემი ლუ ადამსი | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1974|08|20}} | დაბადგილი = [[ვიჩენცა]], [[იტალია]] | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | საქმიანობა = | სხვა სახელები= | აქტიურობის წლები = | მეუღლეები = | პარტნიორი = | მამა = | შვილები = | საცხოვრებელი ადგილი= | საიტი= | აკადემიის ჯილდოები= | ემმის ჯილდოები= | სხვა ჯილდოები= | BAFTA ჯილდოები | სეზარის ჯილდოები= | სახელი2 =[[ოქროს გლობუსი]] | მოდული2 = [[ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მიუზიკლსა ან კომედიაში|საუკეთესო მსახიობი ქალი მიუზიკლსა ან კომედიაში]]<br /> 2013 — ''[[ამერიკული შეხლა-შემოხლა]]''<br /> 2014 — ''[[დიდი თვალები (ფილმი)|დიდი თვალები]]'' | ტონის ჯილდოები = }} '''ემი ლუ ადამსი''' ({{lang-en|Amy Lou Adams}}; დ. [[20 აგვისტო]], [[1974]], [[ვიჩენცა]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მსახიობი და მომღერალი. 2013 და 2014 წლებში ზედიზედ მოიგო ოქროს გლობუსის ჯილდოები. == ბიოგრაფია == დაიბადა ამერიკულ ოჯახში, [[იტალია|იტალიის]] ქალაქ [[ვიჩენცა]]ში. მღეროდა სხვადასხვა თეატრებში, ვიდრე [[1999]] წელს არ შედგა მისი კინოდებიუტი შავ კომედიაში, — „[[მომაკვდინებელი ლამაზმანები (ფილმი)|მომაკვდინებელი ლამაზმანები“]]. რამდენიმე მცირე როლის შემდეგ მეორეხარისხოვან ფილმებში, ემი ადამსი შეირცა ბრენდა სტრონგის როლზე ფილმში „[[დამიჭირე, თუ შეძლებ (2002 წლის ფილმი)|დამიჭირე, თუ შეძლებ]]“ (2002). [[2005]] წელს ითამაშა ფილმში „[[ივნისის ხოჭო (ფილმი)|ივნისის ხოჭო“]], რომლისთვისაც ნომინირებული იყო [[ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში|ოსკარზე, საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში]]. == ფილმოგრაფია == {{არასრული ფილმოგრაფია}} {{ფილმშიზედა}} {{ფილმში|1999| [[მომაკვდინელები ლამაზმანები]] |Drop Dead Gorgeous| ლესლი მილერი}} {{ფილმში|2000| [[ულმობელი განზრახვები 2]] |Cruel Intentions 2| კატრინ მერტეი }} {{ფილმში|2002| [[დამიჭირე, თუ შეძლებ (2002 წლის ფილმი)|დამიჭირე, თუ შეძლებ]] | Catch Me If You Can| ბრენდა სტრონგი}} {{სერიალში|2002|| [[დასავლეთის ფრთა]] | The West Wing| ფერმერის ქალიშვილი }} {{ფილმში|2005| [[ივნისის ხოჭო]] |Junebug| ეშლი ჯონსტენი}} {{ფილმში|2007| [[მოჯადოებული (ფილმი)|მოჯადოებული]] |Enchanted | ჟიზელი }} {{ფილმში|2008| [[ეჭვი (2008 წლის ფილმი)|ეჭვი]] |Doubt| და ჯეიმზი }} {{ფილმში|2009| [[ჯული და ჯულია]] |Julie & Julia| [[ჯული პაუელი]] }} {{ფილმში|2010| [[ნაკიანი წელიწადი (2010 წლის ფილმი)|ნაკიანი წელიწადი]] |Leap Year| ანა }} {{ფილმში|2010| [[მებრძოლი (2010 წლის ფილმი)|მებრძოლი]] |The Fighter| შარლინგ ფლემინგი }} {{ფილმში|2011| [[მაპეტები (ფილმი)|მაპეტები]] |The Muppets| მერი }} {{ფილმში|2012| [[ოსტატი (2012 წლის ფილმი)|ოსტატი]] |The Master| პეგი დოდი}} {{ფილმში|2012| [[გზაზე (ფილმი)|გზაზე]] |On the Road| ჯეინ ლი}} {{ფილმში|2013| [[ამერიკული შეხლა-შემოხლა|ამერიკული აფერა]] |American Hustle| სიდნი პროსერი}} {{ფილმში|2013| [[მისი (ფილმი)|მისი]]|Her|ემი}} {{ფილმში|2014| [[დიდი თვალები]]|Big Eyes|[[მარგარეტ კეინი]] }} {{ფილმში|2016| [[ჩამოსვლა (ფილმი)|ჩამოსვლა]]|Arrival|[[ლუიზ ბანკსი]] }} {{ფილმშიქვედა}} == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Amy Adams}} * {{IMDb name|10736}} * {{People.com|amy_adams|ემი ადამსი}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, ემი}} [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო]] [[კატეგორია:დაბადებული 1974]] [[კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] mavqq7mda4je0yb9jwg7ccqq8ggn9sm 0 258112 5398427 4864845 2026-05-23T11:55:38Z Makenzis 93024 5398427 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო კლუბი | სახელი = ქასიმფაშა | ლოგო = [[ფაილი:ქასიმფაშას ლოგო.png|250პქ]] | სრული სახელი = საფეხბურთო კლუბი ქასიმფაშა სფორი | მეტსახელი = Apaçiler | დაარსდა = [[15 იანვარი]], [[1921]] | სტადიონი = [[რეჯეფ თაიფ ერდოღანის სტადიონი]]<br />[[სტამბოლი]], [[თურქეთი]] | ტევადობა = 15,000 | პრეზიდენტი = {{flagicon|თურქეთი}} [[:tr:Zafer Yıldırım|ზაფერ ილდირიმი]] | მწვრთნელი = | კაპიტანი = | ლიგა = [[თურქეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი|თურქეთის სუპერლიგა]] | სეზონი = 2025-26 | ადგილი = მე-13 ადგილი | |საიტი = http://en.kasimpasa.com.tr/ |მიმდინარე = | pattern_b1=_kilmarnock1819h| leftarm1= 0000FF | body1= FFFFFF | rightarm1=0000FF| shorts1=FFFFFF| socks1=FFFFFF| pattern_b2=_kasimpasa1617a| leftarm2=0000FF| body2=0000FF| rightarm2=0000FF| shorts2=0000FF| socks2=0000FF| pattern_b3=_kasimpasa1819f| leftarm3=FF1493| body3=FF1493| rightarm3=FF1493| shorts3=000000| socks3=000000 }} '''„ქასიმფაშა სფორი“''' ({{lang-tr|Kasımpaşa Spor Kulübü}}) — [[თურქეთი|თურქული]] გუნდი ქალაქ [[სტამბოლი|სტამბოლიდან]], ასპარეზობს [[სტამბოლი|თურქეთის სუპერლიგაში]]. საშინაო მატჩებს ატარებს [[რეჯეფ თაიფ ერდოღანის სტადიონი|რეჯეფ თაიფ ერდოღანის სახელობის ქასიმფაშას სტადიონზე]], რომელიც 15 000 მაყურებელს იტევს. [[2012]] წლის [[7 ოქტომბერი|7 ოქტომბრიდან]] მთავარი მწვრთნელი [[შოთა არველაძე|შოთა არველაძეა]].<ref>[http://www.worldsport.ge/ge/page/qasimfasha-da-shota-arveladze-xelshekruleba-gaformda „ქასიმფაშა“ და შოთა არველაძე - ხელშეკრულება გაფორმდა], საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი“, 8 ოქტომბერი, 2012.</ref> ==ისტორია== კლუბი დაარსდა [[1921]] წელს როგორც „ალთინთუღი“. 1939–1945 და 1946–1959 წლებში ასპარეზობდა [[სტამბოლის საფეხბურთო ლიგა|სტამბოლის პირველ ლიგაში]]. [[1959]] წელს გუნდი აღზევდა [[თურქეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი|სუპერლიგაში]], სადაც 5 სეზონი გაატარა, მათი საუკეთესო სეზონი იყო 1961–62 წლების, როდესაც მათ მე–5 ადგილი დაიკავეს. 43 წლის შემდეგ, [[2007]] წლის [[30 მაისი|30 მაისს]], გუნდი აღზევდა სუპერლიგაში მეორეჯერ მის ისტორიაში. დრამატულ ბრძოლაში „ალთაის“ წინააღმდეგ, „ქასიმფაშამ“ ორჯერ შემოატრიალა თამაში და შეძლო თამაშის პენალტების სერიამდე მიყვანა, სადაც 4–3 იმარჯვა. მათ იასპარეზეს სუპერლიგაში 2007–08 წლების სეზონში, რის შემდეგაც კლუბი ისევ დაქვეითდა [[თურქეთის პირველი ლიგა|პირველ ლიგაში]]. გუნდის ისტორიაში მესამეჯერ გუნდი აღზევდა სუპერლიგაში [[2009]] წლის [[17 მაისი|17 მაისს]]<ref>{{Cite web |url=http://www.transfermarkt.de/de/news/27434/kasimpasa-steigt-auf.html |title=Kasimpasa steigt auf |accessdate=2013-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090924204037/http://transfermarkt.de/de/news/27434/kasimpasa-steigt-auf.html |archivedate=2009-09-24 }}</ref>, „ქარშიაქას“ განადგურების შემდეგ 2–1 [[დამატებითი დრო|დამატებით დროში]], მატჩი გაიმართა [[ანკარა|ანკარაში]]. გუნდი დარჩა ჩემპიონატის ზედა ნაწილში და მოახერხა სეზონი დაესრულებინა ლიდერ 10 გუნდს შორის 2009–10 წლების სეზონში, რომელშიც მათ სძლიეს [[ფენერბაჰჩე (საფეხბურთო კლუბი)|„ფენერბაჰჩეს“]] საშნაო მატჩში 3–1 და [[ბეშიქთაში (საფეხბურთო კლუბი)|„ბეშიქთაშს“]] გასვლით მატჩში [[თურქეთის საფეხბურთო თასი|თურქეთის თასზე]] იგივე ანგარიშით. მათ ასევე გაანადგურეს [[ტრაბზონსფორი (საფეხბურთო კლუბი)|„ტრაბზონსფორი“]] ლიგის მატჩში იგივე ანგარიშით, 3-1. 2010-11 წლების სეზონის დასაწყისში „ქასიმფაშამ“ დაკარგა რამდენიმე მნიშვნელობანი მოთამაშე მწვრთნელის, [[ილმაზ ვურალი|ილმაზ ვურალის]] გადაწყვეტილების გამო. გუნდის დასუსტების შემდეგ, გუნდმა ცუდი შედეგი აჩვენა, სეზონის ბოლოს კი დაქვეითდა. 2011–12 წლების სეზონში გუნდმა განახორციელა სწრაფი დაბრუნება სუპერლიგაში მას შემდეგ, რაც ითამაშა პლეი–ოფის მატჩები [[ანკარა|ანკარაში]]. მათ პირველად სძლიეს „ქონიასფორს“ 2–0 გასვლით და 4–0 საშინაო მატჩში. შემდეგ [[2012]] წლის [[27 მაისი|27 მაისს]] ითამაშეს ფინალი „ადანასფორის“ წინააღმდეგ და მეტოქე დარამატულ მატჩში დაამარცხეს ანგარიშით 3–2. [[2007]] წლიდა მოყოლებული ეს იყო მათი ზედიზედ მესამე გამარჯვება პლეი–ოფებში. ამდენად, ისინი ისევ წარმოადგენდნენ თავიანთ სამეზობლოს სუპერლიგის 2012–13 წლების სეზონში. ==ლიგაში მონაწილეობა== * '''[[თურქეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი|სუპერლიგა]]:''' 1959–64, 2007–08, 2009–11, 2012– * '''[[თურქეთის პირველი ლიგა|პირველი ლიგა]]:''' 1964–68, 1989–92, 1997–2000, 2006–07, 2008–09, 2011–12 * '''[[თურქეთის მეორე ლიგა|მეორე ლიგა]]:''' 1968–79, 1984–89, 1992–97, 2000–01, 2005–06 * '''[[თურქეთის მესამე ლიგა|მესამე ლიგა]]:''' 2001–05 * [[თურქეთის რეგიონული მოყვარულთა ლიგა]]: 1979-1984 ==მწვრთნელები== {| class="wikitable" |- ! სახელი !! ეროვ. !! დაწყება !! დამთავრება |- | [[აქიფ ბაშარანი]] || {{flagicon|Turkey}} || 17 იანვარი, 2005 || 1 ივნისი, 2007 |- | [[:tr:Kadir Özcan|ქადირ იოზჯანი]] || {{flagicon|Turkey}} || 30 მარტი, 2007 || 1 ოქტომბერი, 2007 |- | [[ვერნერ ლორანტი]] || {{flagicon|Germany}} || 6 ოქტომბერი, 2007 || 3 დეკემბერი, 2007 |- | [[უგურ ტიუტიუნეკერი]] || {{flagicon|Turkey}} || 18 დეკემბერი, 2007 || 11 მარტი, 2009 |- | [[:tr:Besim Durmuş|ბესიმ დურმუსი]] || {{flagicon|Turkey}} || 11 მარტი, 2009 || სექტემბერი, 2009 |- | [[ილმაზ ვურალი]] || {{flagicon|Turkey}} || 7 სექტემბერი, 2009 || 30 დეკემბერი, 2010 |- | [[ფუატ ჩაფა]] || {{flagicon|Turkey}} || 5 იანვარი, 2011 || 25 მაისი, 2011 |- | [[უგურ ტიუტიუნეკერი]] || {{flagicon|Turkey}} || 1 ივნისი, 2011 || 26 მარტი, 2012 |- | [[მეტინ დიადინი]] || {{flagicon|Turkey}} || 28 მარტი, 2012 || 24 სექტემბერი, 2012 |- | [[ფუატ კილიჩი]] || {{flagicon|Germany}} || 24 სექტემბერი, 2012 || 7 ოქტომბერი, 2012 |- | [[შოთა არველაძე]] || {{flagicon|Georgia}} || 7 ოქტომბერი, 2012 || |} ==ლოგოები წლების მიხედვით== <gallery> ფაილი:ქასიმფაშას ლოგო 1924-1927.png|1924-1927 ფაილი:ქასიმფაშას ლოგო 1927-1930.png|1927-1930 ფაილი:ქასიმფაშას ლოგო 1930-31.png|1930-1931 ფაილი:ქასიმფაშას ლოგო 1931-38.png|1931-1938 </gallery> <gallery> ფაილი:ქასიმფაშას ლოგო 1938-62.png|1938-1962 ფაილი:ქასიმფაშას ლოგო 1962-96.png|1962-1996 ფაილი:ქასიმფაშას ლოგო 1996–2012.png|1996-2012 ფაილი:ქასიმფაშას ლოგო.png|2012- </gallery> ==გამოჩენილი მოთამაშეები== {|width="70%" |valign="top"| * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} {{დროშანიშანი|ბელგია}} [[მურათ აქინი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ფათიჰ აკიელი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[აბდულა ავჯი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ქორაი ავჯი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} {{დროშანიშანი|გერმანია}} [[ბარბაროს ბარუთი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ფარუქ ბაიარი]] * {{დროშანიშანი|კამერუნი}} [[გუსტავ ბებე]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ჯიჰათ არსლანი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ბესიმ დურმუსი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} {{დროშანიშანი|გერმანია}} [[სერთან ესერი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ფარუქ ათალაი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} {{დროშანიშანი|გერმანია}} [[ალი გიუნესი]] | valign="top" | * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[გიოხან გიულეჩი]] *{{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ჰასან იოზერი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} {{დროშანიშანი|გერმანია}} [[ჯენქ იშლერი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[თამერ ქაფთანი]] * {{დროშანიშანი|ნორვეგია}}{{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[აზარ ქარადაში]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ჰიუსეინ ქართალი]] * {{დროშანიშანი|დიდი ბრიტანეთი}} [[ქრისტიან კელერი]] *{{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[იბრაჰიმ კიოსეუღლუ]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[დოღან კიუჩიუქდურუ]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[იექთა ქურთულუსი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} {{დროშანიშანი|გერმანია}} [[ერსენ მარტინი]] * {{დროშანიშანი|ბრაზილია}} {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[მერტოლ კარატაი]] | valign="top" | * {{დროშანიშანი|ბრაზილია}} [[ანდრე მორიცი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} {{დროშანიშანი|დიდი ბრიტანეთი}} [[მურათ ერდოღანი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ნეჯმი ონარიჯი]] * {{დროშანიშანი|ესპანეთი}} [[ფერნანო ვარელა]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ფეჰმი საღინოღლუ]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[იასინ სიულიუნი]] * {{დროშანიშანი|ნამიბია}} [[რაზუნდარა ტჯიკუზუ]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ემრე თორამანი]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ჰიუსეინ იოღურტჩუ]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[მუსტაფა იურიური]] * {{დროშანიშანი|თურქეთი}} [[ჩეტინ ზეიბექი]] |} == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Kasımpaşa Spor Kulübü}} * [http://en.kasimpasa.com.tr/ კლუბის ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140111173838/http://en.kasimpasa.com.tr/ |date=2014-01-11 }}. == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{ქასიმფაშას შემადგენლობა}} {{თურქეთის სუპერლიგის კლუბები}} [[კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო კლუბები]] 0vjjl0pv3lsuyv1vkj6olu1b3iahaju 0 262012 5397827 5397013 2026-05-22T13:01:22Z Makenzis 93024 5397827 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო კლუბი | სახელი = აროკა | ლოგო = [[ფაილი:აროკას ლოგო.png]] | სრული სახელი = საფეხბურთო კლუბი აროკა | მეტსახელი = Arouquenses | დაარსდა = [[1951]] | სტადიონი = [[მინიციპალური სტადიონი (აროკა)|მუნიციპალური სტადიონი]]<br />[[აროკა]], [[პორტუგალია]] | ტევადობა = 5,000 | პრეზიდენტი = {{flagicon|პორტუგალია}} [[კარლოშ პინიო]] | მწვრთნელი ={{flagicon|პორტუგალია}} [[პედრუ ემანუელი]] | კაპიტანი = | ლიგა = [[პორტუგალიის საფეხბურთო ჩემპიონატი|პრიმეირა ლიგა]] | სეზონი = [[პორტუგალიის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2025-2026|2025-26]] | ადგილი = მე-8 | | pattern_la1 =_arouca1112h |pattern_b1 =_arouca1112h |pattern_ra1 =_arouca1112h |pattern_sh1 = |pattern_so1 = | | leftarm1 =ffffff |body1 =ffffff |rightarm1 =ffffff |shorts1 =0000ff |socks1 =ffff00 | | pattern_la2 =_leiria1112a |pattern_b2 =_leiria1112a |pattern_ra2 =_leiria1112a |pattern_sh2 = |pattern_so2 = | | leftarm2 =ffffff |body2 =ffffff |rightarm2 =ffffff |shorts2 =ffff00 |socks2 =0000ff | |საიტი = http://www.fcarouca.eu/ |მიმდინარე = }} '''აროკა''' ({{lang-pt|Futebol Clube de Arouca}}) — [[პორტუგალია|პორტუგალიური]] კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა [[აროკა|აროკაში]], დაარსდა [[1951]] წლის [[25 დეკემბერი|25 დეკემბერს]]. ასპარეზობს [[პრიმეირა ლიგა|პორტუგალიის პრიმეირა ლიგაში]]. საშინაო მატჩებს ატარებს ''აროკას მუნიციპალურ სტადიონზე''. == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons category|F.C. Arouca}} *[http://www.fcarouca.eu// ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150102011007/http://www.fcarouca.eu/ |date=2015-01-02 }} {{pt icon}} {{ესკიზი-ფეხბურთი}} {{პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის კლუბები}} [[კატეგორია:პორტუგალიის საფეხბურთო კლუბები]] 3qehz8tj16g39afqhtrxiog2eyjsxk0 0 265745 5397808 5397020 2026-05-22T12:35:26Z Tukha 146640 სტატია შევასწორე ვიკიპედიას სტანდარტების შესაბამისად, დავამატე შდა და გარე ლინკები, დავამატე ახალი ინფორმაცია კომპანიაზე, დავამატე, მოვაკლე და შევასწორე პარაგრაფები. 5397808 wikitext text/x-wiki {{პირველადი წყაროები}}{{რეკლამა}}{{გადასაწერი}} {{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = არქი | ლოგო =არქი-ლოგო.jpg | ტიპი = სამშენებლო კომპანია | დევიზი = ერთი დიდი ოჯახი | დაფუძნდა = 2006 წლის მაისი | დაიხურა = | დამაარსებელი = ილია (ივლიანე) წულაია | მდებარეობა = თბილისი, თამარაშვილის ქუჩა №13ი | მფლობელი = ილია (ივლიანე) წულაია | წამყვანი = | პარტნიორი =მენი ბენიში, ზაზა ფაჩულია | დარგი =უძრავი ქონება | პროდუქცია = </br>უძრავი ქონების დეველოპმენტი</br> | შემოსავალი = | საწარმოო შემოსავალი = | სუფთა მოგება = | თანამშრომელი = | შვილობილი = | აუდიტორი = | ვებგვერდი = [https://archi.ge/ka ოფიციალური საიტი] |საიტი=archi.ge}} "არქი" - [[ქართული]] სამშენებლო და დეველოპერული კომპანია, რომელიც დაარსდა 2006 წელს [[თბილისი|თბილისში]]. კომპანია საქმიანობს საცხოვრებელი, კომერციული, სასტუმრო და მრავალფუნქციური უძრავი ქონების პროექტების განვითარებისა და მშენებლობის სფეროში.<ref>{{Cite web |title="არქი"-ის ოფიციალური ვებსაიტი |url=https://archi.ge/ka/company}}</ref><ref>{{Cite web |title=ინფორმაცია კომპანიის შესახებ |url=https://www.companyinfo.ge/ka/corporations/435417}}</ref> 2020-იანი წლებისთვის „არქი“ [[საქართველო|საქართველოში]] ერთ-ერთ მსხვილ დეველოპერულ კომპანიად მიიჩნევა. კომპანიის პროექტები ძირითადად კონცენტრირებულია [[თბილისი|თბილისში]],<ref>{{Cite web |title=არქის პროექტები - ოფიციალური ვებსაიტი |url=https://archi.ge/ka/projects}}</ref> თუმცა მოიცავს სხვა რეგიონებსაც. კომპანიის საქმიანობა დაკავშირებულია როგორც საცხოვრებელ მშენებლობასთან, ასევე სასტუმრო და საინვესტიციო მიმართულებებთან. <ref name=":0">{{Cite web |title=არქი სიონის ტბაზე „ლე მერიდიენის“ ხუთვარსკვლავიან სასტუმროს აშენებს |url=https://www.marketer.ge/archi-sionis-tbaze/}}</ref> ==ისტორია== „არქი“ 2006 წელს დაარსდა. კომპანიის თავდაპირველი საქმიანობა საცხოვრებელი კორპუსებისა და დეველოპერული პროექტების მშენებლობას მოიცავდა. მოგვიანებით კომპანიამ საქმიანობის არეალი გააფართოვა და მრავალფუნქციური, კომერციული და სასტუმრო პროექტების განვითარებაც დაიწყო.<ref name=":1">{{Cite web |title=არქიმ პირველი ბრენდული სასტუმრო ibis Tbilisi City გახსნა |url=https://www.marketer.ge/archi-x-ibis-tbilisi-city/}}</ref> 2010-იანი წლებიდან „არქიმ“ [[თბილისი|თბილისში]] რამდენიმე მსხვილი საცხოვრებელი კომპლექსი განავითარა. ამავე პერიოდში კომპანიამ ყურადღება გაამახვილა ენერგოეფექტურ და თანამედროვე სტანდარტების შესაბამის მშენებლობაზე. კომპანიის პროექტებში გამოყენებული იქნა ენერგოეფექტური სამშენებლო მასალები და თანამედროვე საინჟინრო სისტემები. 2020-იანი წლების განმავლობაში კომპანიამ დაიწყო თანამშრომლობა საერთაშორისო სასტუმრო ბრენდებთან და სხვადასხვა საერთაშორისო საინვესტიციო ინსტიტუტებთან. კომპანიის პროექტებს შორისაა საცხოვრებელი კომპლექსები, აპარტ-ოტელები და სასტუმრო ობიექტები. <ref name=":1" /><ref>{{Cite web |title=არქიმ ელიტარული კომპლექსის არქი რივერთაუნის პრეზენტაცია გამართა |url=https://on.ge/story/127809-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%9B-%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98-%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%9E%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90}}</ref><ref>{{Cite web |title=არქიმ პირველი ბრენდული სასტუმრო ibis Tbilisi City გახსნა |url=https://www.businessinsider.ge/allnews/arkim-pirveli-brenduli-sastumro-ibis-tbilisi-city-gakhsna}}</ref> == საქმიანობა == „არქის“ ძირითადი საქმიანობა მოიცავს: * საცხოვრებელი კომპლექსების განვითარებას; * მრავალფუნქციური შენობების პროექტირებასა და მშენებლობას; * სასტუმრო და ტურისტული ობიექტების განვითარებას; * კომერციულ და საინვესტიციო უძრავ ქონებას; * უძრავი ქონების მართვას. კომპანია საკუთარ პროექტებში იყენებს თანამედროვე სამშენებლო ტექნოლოგიებსა და ენერგოეფექტურ სისტემებს. სხვადასხვა პროექტში გამოყენებულია ევროპული სტანდარტების სამშენებლო მასალები და ენერგოდამზოგავი ინფრასტრუქტურა.<ref>{{Cite web |title=„არქიმ” ახალი ელიტარული კომპლექსი „ლისი სანრაიზი” წარადგინა |url=https://www.marketer.ge/archi-lisi-sunrise/}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=არქი უკვე რუსთავშია – არქიმ ახალი საცხოვრებელი კომპლექსი წარადგინა |url=https://www.marketer.ge/archi-rustavis-tsardgena/}}</ref> == საერთაშორისო თანამშრომლობა და დაფინანსება == სხვადასხვა პერიოდში „არქის“ პროექტები მხარდაჭერილი იყო საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების მიერ, მათ შორის [[ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი]]<nowiki/>ს (EBRD) პროგრამების ფარგლებში. კომპანია ასევე თანამშრომლობს საერთაშორისო სამშენებლო და საინჟინრო კომპანიებთან, მათ შორის ენერგოეფექტური და ეკოლოგიური მშენებლობის მიმართულებით.<ref>{{Cite web |title=არქი შუა აზიის უდიდეს დეველოპერ BI Group-თან სტრატეგიულ პარტნიორობას იწყებს |url=https://forbes.ge/arqi-shua-aziis-udides-developer-bi-group-than-strategiul-partniorobas-itsqhebs/}}</ref> == სოციალური და გარემოსდაცვითი მიმართულება == „არქი“ საკუთარ პროექტებში ყურადღებას უთმობს ენერგოეფექტურობასა და გარემოსდაცვით სტანდარტებს. კომპანიის განცხადებით, პროექტებში გამოიყენება თანამედროვე თბოიზოლაციისა და ენერგოდაზოგვის სისტემები. კომპანია სხვადასხვა პერიოდში მონაწილეობდა სოციალურ<ref>{{Cite web |title=„არქიმ“ და ონლაინ აკადემია „სქილვილმა“ მემორანდუმი გააფორმეს |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/754934-arkim-da-onlain-akademia-skilvilma-memorandumi-gaapormes}}</ref><ref>{{Cite web |title=„არქის” საჩუქარი ემიგრაციაში მცხოვრებ პატარა არქელებს |url=https://www.marketer.ge/archi-sachuqari-emigrant-archelebs/}}</ref> და საქველმოქმედო ინიციატივებში,<ref>{{Cite web |title=„არქის“ დამფუძნებელმა ილია წულაიამ ცინცაძეების უსახლკარო, მრავალშვილიან ოჯახს საჩუქრად სახლი გადასცა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/827800-arkis-dampuznebelma-ilia-culaiam-cincazeebis-usaxlkaro-mravalshvilian-ojaxs-sachukrad-saxli-gadasca}}</ref><ref>{{Cite web |title=სოციალურად დაუცველი მარტოხელა ხანდაზმულების დახმარების აქციას კომპანია „არქი“ შეუერთდა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/632382-socialurad-daucveli-martoxela-xandazmulebis-daxmarebis-akcias-kompania-arki-sheuertda}}</ref><ref>{{Cite web |title=„არქიმ“ 200,000 ლარზე მეტი ღირებულების მარადმწვანე ხის ნერგები ქალაქ რუსთავს საჩუქრად გადასცა |url=https://www.marketer.ge/archim-khis-nergebi-dargo/}}</ref> მათ შორის სპორტისა და კულტურული ღონისძიებების მხარდაჭერაში.<ref>{{Cite web |title="არქიმ" "ქართველ ჰალკს" საჩუქრად ბინა გადასცა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/579189-arkim-kartvel-halks-sachukrad-bina-gadasca}}</ref><ref>{{Cite web |title="არქიმ" ჰალკს (ლევან საღინაშვილს) ბინა აჩუქა |url=https://ge.betsson.sport/post/'arqim'-halks-bina-achuqa-levan-saginashvili-satanadod-daapases/258420/}}</ref><ref>{{Cite web |title=„არქი“ 2024-25 წლის სასკოლო ლიგის ოქროს სპონსორი გახდა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/821204-arki-2024-25-clis-saskolo-ligis-okros-sponsori-gaxda}}</ref><ref>{{Cite web |title=არქიმ არქელ ოლიმპიურ ჩემპიონებს ფულადი ჯილდოები გადასცა და საზეიმო დახვედრა მოუწყო |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/809142-arkim-arkel-olimpiur-chempionebs-puladi-jildoebi-gadasca-da-sazeimo-daxvedra-moucqo}}</ref><ref>{{Cite web |title=„არქიმ“ სპეციალურად „არქელებისთვის“ ქართული კინომუსიკის შედევრების კონცერტი გამართა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/782371-arkim-specialurad-arkelebistvis-kartuli-kinomusikis-shedevrebis-koncerti-gamarta}}</ref><ref>{{Cite web |title=სპორტში განხორციელებული ქველმოქმედებისთვის კომპანია "არქის" ჯილდო გადაეცა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/581648-sportshi-ganxorcielebuli-kvelmokmedebistvis-kompania-arkis-jildo-gadaeca}}</ref><ref>{{Cite web |title=„არქიმ“ ქართველ მსოფლიო ჩემპიონებს ბინები აჩუქა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/565466-arkim-kartvel-msoplio-chempionebs-binebi-achuka}}</ref><ref>{{Cite web |title=„არქი“ ფარიკაობაში მსოფლიო ჩემპიონის, სანდრო ბაზაძის მხარდამჭერი გახდა |url=https://www.marketer.ge/archi-x-sandro-bazadze/}}</ref><ref>{{Cite web |title="არქიმ" მსოფლიოს ჩემპიონ ლუხუმ ჩხვიმიანს ბინა აჩუქა |url=https://sportall.ge/article/134089-arkim-msoplios-chempion-luxum-chxvimians-bina-achuka/}}</ref><ref>{{Cite web |title=კახაბრიშვილს ''ჩვენი დიდი წვლილი აჩუქა: მიგიძღვით'' ქვეყნის წარმატებაში ბინა ''არქიმ'' |url=https://www.crystalsport.ge/news/35279-arkim-kakhabrishvils-bina-achuka-chveni-kveqnis-tsarmatebashi-didi-tsvlili-migidzghvit}}</ref> ==მენეჯმენტის გუნდი და პარტნიორები== *[[ივლიანე წულაია|ილია (ივლიანე) წულაია]] - არქის დამფუძნებელი და სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 2006-2016 წლებში იყო კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორი.<ref>{{Cite web |title="არქი"-ის მენეჯმენტის გუნდი |url=https://archi.ge/ka/team}}</ref> *[[მენი ბენიში]] - არქის პარტნიორი და მთავარი აქციონერი 2007 წლიდან. *[[ზაზა ფაჩულია]] - არქის პარტნიორი 2019 წლიდან.<ref>{{Cite web |title=ზაზა ფაჩულიამ „არქი“ იყიდა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/561085-zaza-pachuliam-arki-iqida}}</ref> *შიო ხეცურიანი - არქის გენერალური დირექტორი 2019 წლიდან. მრავალწლიან გამოცდილებასა დაყრდნობით დანერგა და განახორციელა კომპანიის განვითარებისთვის მნიშვნელოვანი არაერთი წარმატებული პროექტი. *[[ხვიჩა კვარაცხელია]] - 2025 წლიდან არქის პარტნიორი და ინვესტორი.<ref>{{Cite web |title=ხვიჩა კვარაცხელია „არქის“ მასშტაბური პროექტის, „გრანდ ავენიუს“ ინვესტორი და პარტნიორი გახდა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/858493-xvicha-kvaracxelia-arkis-masshtaburi-proektis-grand-avenius-investori-da-partniori-gaxda |website=interpressnews}}</ref> *[[გიორგი მამარდაშვილი]] - 2025 წლიდან არქის პარტნიორი და ინვესტორი. <ref>{{Cite web |title=„არქი“ ბიზნესპარტნიორთან, გიორგი მამარდაშვილთან დაკავშირებით განცხადებას ავრცელებს |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/854659-arki-biznespartniortan-giorgi-mamardashviltan-dakavshirebit-gancxadebas-avrcelebs |website=interpressnews}}</ref> *[[თორნიკე შენგელია]] - 2025 წლიდან არქის ინვესტორი. <ref>{{Cite web |title=თორნიკე შენგელია „არქის“ „გრანდ ავენიუს“ პროექტის ინვესტორი გახდა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/854619-tornike-shengelia-arkis-grand-avenius-proektis-investori-gaxda}}</ref> ==ჯილდოები და მიღწევები== 2022 წელს არქი ოქროს ბრენდის გამარჯვებული გახდა Global Idea-სა და The FINANCIAL-ის ორგანიზებით გამართულ ბიზნეს დაჯილდოებაზე. ოქროს ბრენდი საქართველოში ერთერთ მთავარ ბიზნეს ჯილდოს წარმოადგენს, რომლის გამარჯვებულიც მომხმარებლებისა და ექსპერტების გამოკითხვის შედეგად ვლინდება.<ref>{{Cite web|url=https://bm.ge/news/arqi-oqros-brendis-gamarjvebuli-gaxda/111904|title=„არქი“ ოქროს ბრენდის გამარჯვებული გახდა|accessdate=2025-03-04|publisher=BM.ge}}</ref> 2019 წელს არქი თაუერი EBRD-მა საუკეთესო ენერგოეფექტურ საცხოვრებელ კომპლექსად დაასახელა მწვანე ეკონომიკის დაფინანსების ახალი პროგრამის - GEFF-ის პრეზენტაციის ფარგლებში, რომელიც არის "ენერგოკრედიტის" შემდეგი ფაზა, რომელსაც ევროკავშირი და ავსტრიის ფინანსთა სამინისტრო აფინანსებს.<ref>{{Cite web|url=https://on.ge/story/47604-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98-%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98-ebrd-%E1%83%9B%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9D-%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%9A-%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%90|title=არქი თაუერი EBRD-მა საუკეთესო ენერგოეფექტურ საცხოვრებელ კომპლექსად დაასახელა|accessdate=2025-03-04|publisher=on.ge}}</ref><ref>{{Cite web |title="არქი" ოქროს ბრენდის გამარჯვებული გახდა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/717147-arki-okros-brendis-gamarjvebuli-gaxda}}</ref><ref>{{Cite web |title=არქი თაუერი EBRD-მა საუკეთესო ენერგოეფექტურ საცხოვრებელ კომპლექსად დაასახელა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/577581-arki-taueri-ebrd-ma-sauketeso-energoepektur-sacxovrebel-kompleksad-daasaxela}}</ref> 2018 წელს არქი პირველი ქართული კომპანია გახდა, რომელსაც EBRD-მ ენერგოეფექტური მშენებლობისთვის სპეციალური გრანტი გადასცა. ერთი წლის განმავლობაში ექსპერტები ამოწმებდნენ არქის ერთ-ერთ საცხოვრებელ პროექტს (თაუერსს) და საერთაშორისო აუდიტს უტარებდნენ სამშენებლო მასალებს, კარ-ფანჯარას და შენობის თბოიზოლაციას. შემოწმებისას დადგინდა, რომ თბოგამტარობის კოეფიციენტი და შენობის აღჭურვილობის ენერგოეფექტურობა ევროპულ სტანდარტებს შეესაბამებოდა, ამიტომ არქის მშენებლობა ენერგოეფექტურად იქნა მიჩნეული და კომპანიას 50 000 დოლარი გადაეცა.<ref>{{Cite web|title=EBRD-მ არქი ჯგუფს ენერგოეფექტური მშენებლობისთვის 50 000 დოლარი გადასცა|url=https://www.ambebi.ge/article/220252-ebrd-m-arki-jgups-energoepekturi-msheneblobistvis-50-000-dolari-gadasca/|accessdate=2025-03-04|publisher=ambebi.ge}}</ref> 2024 წელს არქიმ მონაწილეობა მიიღო ამერიკის შეერთებული შტატების ყველაზე მასშტაბურ ეკონომიკურ სამიტში - 2024 SelectUSA Investment Summit. ამერიკის საელჩოს ორგანიზებით არქის გენერალური დირექტორი შიო ხეცურიანი და არქი მაიამის ხელმძღვანელი გიგა აქირთავა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] გამართულ სამიტს დაესწრნენ. საელჩოს ორგანიზებითვე გაიმართა შეხვედრა თეთრ სახლში.<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.ge/ka/arkim-ashsh-s-qvelaze-masshtabur-ekonomikur-samitshi-2024-selectusa-investment-summit-miigho-monatsileoba|title=არქიმ აშშ-ს ყველაზე მასშტაბურ ეკონომიკურ სამიტში 2024 SelectUSA Investment Summit მიიღო მონაწილეობა|accessdate=2025-03-04|publisher=businessinsider.ge}}</ref> == '''პროექტები''' == „არქის“ მიერ განხორციელებულ ან განვითარებულ პროექტებს შორისაა: * „არქი დიღომი“ * „არქი ისანი“ * „არქი ვაკე“ * „არქი გლდანი“<ref>{{Cite web |title="არქის" ჰოუმ ოფისი გლდანში გაიხსნა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/684363-arkis-houm-opisi-gldanshi-gaixsna}}</ref> * „არქი საბურთალო“<ref>{{Cite web |title=„არქი უნივერსი“ - ახალი პრემიუმ კლასის საცხოვრებელი კომპლექსი საბურთალოზე |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/777722-arki-universi-axali-premium-klasis-sacxovrebeli-kompleksi-saburtaloze}}</ref><ref>{{Cite web |title=„არქიმ” ახალი ელიტარული კომპლექსი „ლისი სანრაიზი” წარადგინა |url=https://www.marketer.ge/archi-lisi-sunrise/}}</ref> * „არქი დიღომი 2“ * „არქი გრანდ აგნი“ * სხვადასხვა საცხოვრებელი და მრავალფუნქციური კომპლექსები [[თბილისი|თბილისში]];<ref>{{Cite web |title=ქალაქის ახალი ცენტრი - „გრანდ ავენიუ არქისგან“ |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/848404-kalakis-axali-centri-grand-aveniu-arkisgan}}</ref><ref>{{Cite web |title=ქინგ თამარი არქისგან - ახალი გამორჩეული მულტიფუნქციური კომპლექსი დედაქალაქის გულში |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/845251-king-tamari-arkisgan-axali-gamorcheuli-multipunkciuri-kompleksi-dedakalakis-gulshi}}</ref><ref>{{Cite web |title=არქიმ პირველი ბრენდული სასტუმრო ibis Tbilisi City გახსნა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/830423-arkim-pirveli-brenduli-sastumro-ibis-tbilisi-city-gaxsna}}</ref><ref>{{Cite web |title=„არქიმ“ ახალი ელიტარული კომპლექსი „ლისი სანრაიზი“ წარადგინა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/821012-arkim-axali-elitaruli-kompleksi-lisi-sanraizi-caradgina}}</ref><ref>{{Cite web |title=„არქი“ უკვე რუსთავშია - „არქიმ“ ახალი საცხოვრებელი კომპლექსი წარადგინა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/807579-arki-ukve-rustavshia-arkim-axali-sacxovrebeli-kompleksi-caradgina}}</ref><ref>{{Cite web |title=არქიმ ელიტარული კომპლექსის „არქი რივერთაუნის“ პრეზენტაცია გამართა |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/792709-arkim-elitaruli-kompleksis-arki-rivertaunis-prezentacia-gamarta}}</ref> * საერთაშორისო პროექტები, მათ შორის საცხოვრებელი და საინვესტიციო მიმართულების პროექტი [[მაიამი|მაიამიში]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]].<ref>{{Cite web |title=„არქი მაიამი“ – დეველოპერული კომპანია „არქი“ ფლორიდის შტატში, მაიამისთან მულტიფუნქციურ კომპლექსს ააშენებს |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/779288-arki-maiami-developeruli-kompania-arki-ploridis-shtatshi-maiamistan-multipunkciur-komplekss-aashenebs}}</ref><ref>{{Cite web |title=რატომ გადაწყვიტა "არქიმ" მაიამის ბაზარზე შესვლა - ილია წულაიას განმარტება |url=https://bm.ge/news/ratom-gadatsyvita-arqim-maiamis-bazarze-shesvla-ilia-tsulaias-ganmarteba}}</ref><ref>{{Cite web |title=„არქი მაიამი“ – დეველოპერული კომპანია „არქი“ საქართველოს საზღვრებს სცდება და აშშ-ში ახალი პროექტის მშენებლობას იწყებს |url=https://news.ge/%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%94/}}</ref><ref>{{Cite web |title=არქი მაიამი |url=https://archi.ge/ka/page/archi-maiami}}</ref> კომპანიის ერთ-ერთი ცნობილი მიმართულებაა სასტუმრო პროექტები საერთაშორისო ბრენდებთან თანამშრომლობით. „არქიმ“ მონაწილეობა მიიღო სასტუმრო „Ramada Encore by Wyndham“-ის პროექტის განვითარებაში.<ref>{{Cite web |title="არქი"-ის პროექტები |url=https://estatehub.ge/developers/arqi}}</ref><ref>{{Cite web |title=არქი სიონის ტბაზე „ლე მერიდიენის“ ხუთვარსკვლავიან სასტუმროს აშენებს |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/814937-arki-sionis-tbaze-le-meridienis-xutvarskvlavian-sastumros-ashenebs}}</ref><ref>{{Cite web |title=არქი შუა აზიის უდიდეს დეველოპერ BI Group-თან სტრატეგიულ პარტნიორობას იწყებს |url=https://www.marketer.ge/archi-bi-grouptan-strategiul-partniorobas-itskebs/}}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია:საინვესტიციო კომპანიები]] oil9glaox8qhh69gb7pgeu9h2lcn5iw 0 267085 5398292 2652076 2026-05-23T07:47:44Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398292 wikitext text/x-wiki '''გვიდონიდები''' ({{lang-fr|Widonides}}) — ფრანკული წარმოშობის ადრეფეოდალური საგვარეულო, რომლისგანაც მოდის [[ფრანკთა იმპერია|ფრანკთა იმპერიის]] ორი იმპერატორი. საგვარეულომ სახელწოდება მიიღო სახელისგან „გვიდო“ ({{lang-la|Wido, Widonis}}, მოგვიანებით {{lang-it|Guido}}), რომელსაც საგვარეულოს ბევრი წარმომადგენელი ატარებდა. === იტალიის მეფეები და იმპერატორები === [[გვიდო III სპოლეტო|გვიდო III]] (გარდ. [[12 დეკემბერი]] [[894]]) — საგვარეულოს ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელი. [[876]] წელს გახდა კამერინოს ჰერცოგი, თუმცა არცთუ ისე ნათელია, თუ რატომ გამოეყო [[კამერინო]] სპოლეტოს. [[882]] წელს ძმიშვილის, გვიდო II-ის გარდაცვალების შემდეგ, მან მისი შვილის მცირეწლოვნობის გამო მემკვიდრეობით მიიღო სპოლეტო. გვიდომ განაგრძო პაპის წინააღმდეგ ბრძოლა, რომელიც ჯერ კიდევ ლამბერტ II-მ დაიწყო. გარდა ამისა, მან უარი თქვა ძმის მიერ დაპყრობილი მიწების დაბრუნებაზე, შექმნა ალიანსი ბიზანტიის იმპერიასთან, საიდანაც ფულს იღებდა. საბოლოოდ იმპერატორმა [[შარლ III მსუქანი|შარლ III მსუქანმა]] გვიდო მოღალატედ შერაცხა და მისი სამფლობელოების კონფისკაცია ბრძანა. ამ გადაწყვეტილების აღსრულება მან დაავალა ფრიულის მარკგრაფს, [[ბერენგარ I (იტალია)|ბერენგარ I-ს]]. მაგრამ ბერენგარმა ვერაფრის გაკეთება მოახერხა — ეპიდემიამ, რომელმაც ჯარი განგმირა, მას უკან დახევა აიძულა. ორი წლის შემდეგ გვიდო გამოჩნდა პავიაში სამეფო ასამბლეაზე, სადაც ერთგულების ფიცი დაუდო იმპერატორის, რის შემდეგაც ყველა ბრალდება მოეხსნა, ხოლო ბრძანება კონფისკაციის შესახებ გაუქმდა. აგრეთვე გვიდო გახდა ახალი პაპის, [[სტეფანე V (VI)|სტეფანე V-ის]] მოკავშირე. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://fmg.ac/Projects/MedLands/FRANKISH%20NOBILITY.htm#Lantbert Fondation for Medieval Genealogy: ბრეტონის მარკის მარკიზები] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190831211929/http://fmg.ac/Projects/MedLands/FRANKISH%20NOBILITY.htm#Lantbert |date=2019-08-31 }} {{en}} * [http://fmg.ac/Projects/MedLands/NORTHERN%20ITALY%20900-1100.htm#LambertIdied836B Fondation for Medieval Genealogy: სპოლეტოს ჰერცოგები] {{en}} [[კატეგორია:გვიდონიდები]] 6x6q2rpwir4nyq90k8mzk5r21mr38cw 0 272868 5398040 5242368 2026-05-22T18:12:34Z Arena 59796 სტატიის სრული რედაქტირება: დაზუსტდა ტერმინის მეცნიერული დეფინიცია, დაემატა სტრუქტურული ელემენტები და ტერმინოლოგიური დიფერენციაციის ცხრილი (Security vs. Safety) 5398040 wikitext text/x-wiki '''უშიშროება''' – პოლიტიკური, სამართლებრივი და სოციალური მეცნიერებების ფუნდამენტური კატეგორიაა, რომელიც გამოხატავს ისეთ მდგომარეობასა და პროცესთა ერთობლიობას, როდესაც სისტემის (ინდივიდის, საზოგადოების, სახელმწიფოს) სასიცოცხლო ინტერესები დაცულია ნებისმიერი განზრახული თუ არასასურველი ზემოქმედებისგან, ხოლო მისი სტაბილური განვითარებისთვის შიშის ობიექტური საფუძველი არ არსებობს. == ტერმინოლოგიური დიფერენციაცია == თანამედროვე ქართულ სამეცნიერო და პოლიტიკურ დისკურსში ხშირად ხდება ძირძველი ქართული ზოგადსამეცნიერო ტერმინის „უშიშროება“ (Security) და 1932 წელს, რუსული ენიდან გადმოქართულებული, ხელოვნურად შექმნილი ტექნიკური ტერმინის „უსაფრთხოება“ (Safety) – არასწორი გაიგივება და სინონიმებად გამოყენება, რაც აკადემიურ დონეზე პრინციპულ შეცდომას წარმოადგენს. {| class="wikitable" style="width:100%; border-collapse:collapse; text-align:left;" |+ style="font-weight:bold; font-size:1.2em; padding:10px;" | ტერმინოლოგიური დიფერენციაცია: უშიშროება (Security) და უსაფრთხოება (Safety) |- style="background-color:#000000; color:#ffffff; font-weight:bold; text-align:center;" ! style="width:20%; padding:8px;" | მახასიათებლები ! style="width:40%; padding:8px; color:#FF3333;" | უშიშროება (Security) ! style="width:40%; padding:8px; color:#00CC66;" | უსაფრთხოება (Safety) |- | style="font-weight:bold; background-color:#f9f9f9;" | საფრთხის წყარო | style="color:#CC0000; font-weight:bold;" | ადამიანური ფაქტორი, მიზანმიმართული, ორგანიზებული მტრული განზრახვა | style="color:#006633;" | უბედური შემთხვევა, დაუდევრობა, ბუნებრივი პროცესები, ტექნიკური გაუმართაობა |- | style="font-weight:bold; background-color:#f9f9f9;" | მოწინააღმდეგე | style="color:#CC0000; font-weight:bold;" | არსებობს ცნობიერი მოწინააღმდეგე (მტერი) | style="color:#006633;" | მოწინააღმდეგე არ არსებობს, არის მხოლოდ რისკი |- | style="font-weight:bold; background-color:#f9f9f9;" | პრევენციის მეთოდი | style="color:#CC0000; font-weight:bold;" | სოციალურ-პოლიტიკური აქტივობები, თავდასხმის, დივერსიის, სუვერენიტეტის ხელყოფის აღკვეთა და მოგერიება | style="color:#006633;" | ტექნიკური და სანიტარიულ-ჰიგიენური ზომები, მაგ., მშენებლობაზე ჩაფხუტის ტარება, ავიალაინერის ტექნიკური გამართულობა |- | style="font-weight:bold; background-color:#f9f9f9;" | ისტორიული კონტექსტი | style="color:#CC0000; font-weight:bold;" | ძირძველი ქართული აკადემიური ტერმინი. | style="color:#006633;" | 1932 წელს რუსული ენიდან გადმოქართულებული ტექნიკური ტერმინი. |- | style="font-weight:bold; background-color:#f9f9f9;" | მოქმედების სფერო | style="color:#CC0000; font-weight:bold;" | სახელმწიფო, პოლიტიკა, კიბერსივრცე, დაზვერვა... | style="color:#006633;" | ტექნიკა, მშენებლობა, ეკოლოგია, საყოფაცხოვრებო... |- | style="font-weight:bold; background-color:#f9f9f9;" | ტერმინის გამოყენების მაგალითები | style="color:#CC0000; font-weight:bold;" | ეროვნული უშიშროება, სახელმწიფო უშიშროება... | style="color:#006633;" | საგზაო უსაფრთხოება, სახანძრო უსაფრთხოება... |} აკადემიურ და პრაქტიკულ დონეზე ტერმინები შემდეგნაირად იმიჯნება: * '''უშიშროება (Security):''' გამოხატავს გლობალურ, სტრატეგიულ და პოლიტიკურ კონტექსტს. ეს არის წინმსწრები, პრევენციული და აქტიური ღონისძიებების ერთობლიობა, რომელიც მიმართულია გარე თუ შიდა საფრთხეების თავიდან ასაცილებლად (მაგალითად: ეროვნული უშიშროება, საინფორმაციო უშიშროება, კიბერუშიშროება, საერთაშორისო უშიშროება და ა. შ.). * '''უსაფრთხოება (Safety):''' მდგომარეობა, როდესაც პირი ან სისტემა დაცულია შემთხვევითი, უნებლიე, ტექნიკური ან გარემო პირობებით გამოწვეული საფრთხისგან. იგი ძირითადად ეხება ტექნიკურ, ფიზიკურ, საყოფაცხოვრებო ან შრომით ასპექტებს, სადაც მიზანია არსებული, კონკრეტული რისკებისგან ან ზიანისგან დაცულობა (მაგალითად: შრომის უსაფრთხოება, მოძრაობის უსაფრთხოება, სახანძრო უსაფრთხოება, უსაფრთხოების ღვედი და ა. შ.). === შედარების მაგალითები === * '''სასურსათო უშიშროება (Food Security)''' გულისხმობს სახელმწიფოს სტრატეგიულ მზაობასა და პოლიტიკას, რათა ქვეყანაში სურსათის ამოწურვისა და შიმშილობის საფრთხე პრინციპულად გამოირიცხოს. ხოლო '''სასურსათო უსაფრთხოება (Food Safety)''' გულისხმობს უშუალოდ საკვები პროდუქტის ხარისხს, მის ვარგისიანობასა და ეკოლოგიურ სისუფთავეს ადამიანის ჯანმრთელობისთვის. * '''საინფორმაციო უშიშროება (Information Security)''' მოიცავს ქვეყნის გლობალურ, სახელმწიფოებრივ და კიბერსივრცობრივ თავდაცვას საინფორმაციო ომებისა და ჰიბრიდული საფრთხეებისგან, მაშინ როდესაც '''საინფორმაციო უსაფრთხოება (Information Safety)''' უფრო მეტად ტექნიკურ დაცულობასა და მონაცემთა შენახვის წესებს უკავშირდება. == უშიშროების სტრუქტურული ელემენტები == უშიშროების სისტემა მოიცავს სამ ურთიერთდაკავშირებულ ფუნდამენტურ კომპონენტს: * '''პოტენციური საფრთხეები, მუქარები და გამოწვევები:''' ეს არის ფაქტორთა ერთობლიობა, რომელთაც შეუძლიათ ზიანი მიაყენონ სისტემის სტაბილუმატესობას. ისინი შეიძლება იყოს ფიზიკური და სამხედრო (ომი, შეიარაღებული კონფლიქტი, ძალადობა), ტექნოლოგიური (კიბერშეტევები, საინფორმაციო ომები), სოციალურ-ეკონომიკური (ღრმა ფინანსური კრიზისები, სასურსათო დეფიციტი) და სხვა. * '''პრევენციული და თავდაცვითი ღონისძიებები:''' სახელმწიფოებრივი და სისტემური დონის სტრატეგიები, დოქტრინები, პოლიტიკური სახელმძღვანელოები, სამართლებრივი ბაზა და ტექნოლოგიური ინფრასტრუქტურა, რომელთა პირდაპირი დანიშნულებაა არსებული თუ სავარაუდო საფრთხეების თავიდან აცილება, ნეიტრალიზაცია ან მათი უარყოფითი შედეგების მაქსიმალური შემცირება. * '''უზრუნველყოფის სუბიექტები და კონტროლის მექანიზმები:''' სპეციალიზებული ინსტიტუტები, სახელმწიფო უწყებები (სადაზვერვო, კონტრსადაზვერვო და ანალიტიკური სტრუქტურები), საერთაშორისო ორგანიზაციები და სხვა აქტორები, რომლებიც ახორციელებენ საფრთხეების მუდმივ მონიტორინგს, სტრატეგიულ ანალიზს და უშუალოდ პასუხისმგებელნი არიან დაცვის ფუნქციის აღსრულებაზე. == თანამედროვე მიდგომები == თანამედროვე კვლევები უშიშროებას განიხილავს როგორც: * '''დინამიკურ პროცესს''' — საფრთხეები მუდმივად იცვლება და უშიშროების სტრატეგიებიც უნდა ადაპტირდეს; * '''სისტემურ მოვლენას''' — სახელმწიფო, საზოგადოება, ეკონომიკა და ტექნოლოგია ერთმანეთთან დაკავშირებული სფეროებია; * '''საერთაშორისო პრობლემას''' — გლობალიზაციის პირობებში ერთ ქვეყნის უშიშროება ხშირად დამოკიდებულია სხვებზე; * '''ადამიანზე ორიენტირებულ კონცეფციას''' — სადაც მთავარი ღირებულება მოქალაქის სიცოცხლე და კეთილდღეობაა. == ტერმინის წარმოშობა == ტერმინი „უშიშროება“ ნაწარმოებია ძველი ქართული სიტყვისგან '''უშიშობა''' (უშიშება), რომელიც ძველი ქართული ენის ლექსიკონში განმარტებულია, როგორც „უშიშრობა“<ref> აბულაძე ილია. ძველი ქართული ენის ლექსიკონი. გამომც. „მეცნიერება“, თბილისი, 1973.</ref> ამ ტერმინს იყენებს ძველი ქართული საისტორიო წყაროები: „[[ქართლის ცხოვრება]]“, [[ლეონტი მროველი]]ს „[[ცხოვრება ქართველთა მეფეთა]]“, „[[მატიანე ქართლისაჲ]]“, [[ლაშა-გიორგი]]ს დროინდელი მემატიანე „[[ცხოვრება გიორგი მეფისა]]“, [[ჯუანშერი]] „[[ცხორებაჲ ვახტანგ გორგასლისა...]]“, „[[ცხორებაჲ მეფეთ-მეფისა დავითისი]]“, „[[ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი]]“, [[ჟამთააღმწერელი]], [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] „[[აღწერა სამეფოსა საქართველოსა]]“ და სხვ.<ref>ქართლის ცხოვრება. ტექსტი დადგენილია ყველა ძირითადი ხელნაწერის მიხედვით ს. ყაუხჩიშვილის მიერ. ტ. I, გამომც. „სახელგამი“, თბ., 1955, ტ. II, გამომც. „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1959.</ref> ტერმინ „უშიშობა“–ს საფუძვლად უდევს სიტყვა „[[შიში]]“. ტერმინ „შიში“–სა და მისგან წარმოებული ტერმინების მნიშვნელობა ახსნილია ლექსიკონებში შემდეგნაირად: # [[სულხან–საბა ორბელიანი]]ს „[[ლექსიკონი ქართული]]“: 1) '''შიში''', '''სიში''' – ხოლო შიშიცა განიყოფების ექვსად. ერთ–ერთი ახსნილია ასე: უღონოება – შიში განვრდომილებისა, რამეთუ შეგვეშინის რაჲ, ჴვებულ ყოფასა უღონოებითა; 2) '''საშიშარი''' – შიშის ადგილი; 3) '''საშიში''' – შიშის საქმე (საქნელი).<ref>ორბელიანი სულხან–საბა. ლექსიკონი ქართული. ტომი მეორე, გამომც. „მერანი“, 1993.</ref> # [[ილია აბულაძე|ილია აბულაძის]] „[[ძველი ქართული ენის ლექსიკონი]]“: 1) '''შიში''' – ზარი, ტუქსვა, ძრწოლა, თრთოლა; 2) '''შიშვა''' – შინება; 3) '''შიშნეული''' – მოშიშე; 4) '''შინება''' – შეშინება, მშიშრება, დამედგრება, განკრთომა, დახსნა; 5) '''უშიში''' – უშიშარი, კრძალული.<ref>აბულაძე ილია. ძველი ქართული ენის ლექსიკონი. გამომც. „მეცნიერება“, თბილისი, 1973.</ref> # [[ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი]]: '''შიში''' – მოსალოდნელი (ან თავსდატეხილი) საფრთხის განცდით; 1) გამოწვეული ცუდი, შემაწუხებელი გრძნობა; 2) შიშობს – ა) შიში აქვს რისამე (ეშინია). ბ) შეწუხებულია რაიმეს ცუდის მოლოდინით (ეშინია); 3) უშიშარი (უშიშრისა) – ა) ვისაც არაფრის არ ეშინია (გულადი, გაბედული, მამაცი). ბ) ასეთი ადამიანის შესაფერისი (უშიშარი გულის პატრონი). გ) სადაც საშიში არაფერია (უშიშარი ადგილი); 4) უშიშრობა – უშიშრის თვისება (გულადობა, მამაცობა).<ref>ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი. სარედაქციო კოლეგია: არნ. ჩიქობავა (მთავ. რედაქტორი), ირ. აბაშიძე, რ. მეტრეველი, შ. ძიძიგური, მ.ჭაბაშვილი. გამომც. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, ენათმეცნიერების ინსტიტუტი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. თბ., 1986.</ref> == ტერმინის მნიშვნელობა == ქართველები ტრადიციულად ტერმინ "უშიშროებას" (უშიშოებაჲ) იყენებდნენ მხოლოდ სოციალურ–პოლიტიკურ კონტექსტში ([[სახელმწიფო]]ს, [[ქვეყანა|ქვეყნის]], [[საზოგადოება|საზოგადოების]], [[ხელისუფლება|ხელისუფლების]], [[ადამიანი]]ს და სხვ. უშიშროება). იმავე სოციალურ–პოლიტიკურ [[კონტექსტი|კონტექსტშია]] ახსნილი ქართული ენის განმარტებით ლექსიკონში ტერმინი "უშიშროება": „მდგომარეობა, როდესაც რისამე საფრთხე არ არსებობს, რაიმე საშიშროება, საფრთხე არ ემუქრება ვისმე, რასმე“ და მაგალითებად მოტანილია, ვთქვათ, [[სახელმწიფო უშიშროების დაცვა]], [[გაერთიანებული ერების უშიშროების საბჭო]] და სხვ.<ref>ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი. სარედაქციო კოლეგია: არნ. ჩიქობავა (მთავ. რედაქტორი), ირ. აბაშიძე, რ. მეტრეველი, შ. ძიძიგური, მ. ჭაბაშვილი. გამომც. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, ენათმეცნიერების ინსტიტუტი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. თბ., 1986, გვ. 436. </ref> == უშიშროების სახეები და ტერმინის გამოყენების სფერო == * [[ეროვნული უშიშროება]] * [[ეროვნული უშიშროების საბჭო]] * [[სახელმწიფო უშიშროება]] * [[საერთაშორისო უშიშროება]] * [[პოლიტიკური უშიშროება]] (შიდასახელმწიფოებრივ-პოლიტიკური უშიშროება, საგარეო-პოლიტიკური უშიშროება) * [[ეკონომიკური უშიშროება]] (საფინანსო-საბიუჯეტო უშიშროება, სასურსათო უშიშროება და სხვ.) * [[ენერგეტიკული უშიშროება]] * [[სამხედრო უშიშროება]] * [[ინფორმაციული უშიშროება]] – სხვა შინაარსის შემცველია ინფორმაციული უსაფრთხოება * [[საზოგადოებრივი უშიშროება]] * [[ეკოლოგიური უშიშროება]] * [[საგანმანათლებლო და სამეცნიერო-ტექნიკური უშიშროება]] * [[სოციალური უშიშროება]] * [[ტექნოლოგიური უშიშროება]] * [[ადამიანის უფლებათა დაცვითი და მოქალაქეთა პირადი უშიშროება]] * [[ჯანდაცვითი უშიშროება]] * [[გენეტიკური უშიშროება]] * [[დემოგრაფიული უშიშროება]] == ლიტერატურა == * ''[[ჰენრი კუპრაშვილი|კუპრაშვილი ჰ.]]'' 2022. საქართველოს ეროვნული უშიშროება. მონოგრაფია, მთ. რედ. ი. გაბისონია. რედ.: ჯ. გაბელია, [[ჯემალ გახოკიძე|ჯ. გახოკიძე]], ა. გეგეშიძე, ა. გვენეტაძე, ი. კვესელავა, თ. კიკნაძე, თ. ლომინაძე, ნ. ოდიშელიძე, ა. სიჭინავა, გ. სოფაძე, ი. ქართველიშვილი, ნ. ჩიტაძე, მ. ჯიქია. თბილისი: უნივერსალი, 703 გვ. ISBN 978-9941-33-339-2. * ''[[ჰენრი კუპრაშვილი]]. ეროვნული უსაფრთხოება თუ ეროვნული უშიშროება?! თბილისი. უნივერსალი. 2014. ISBN 978-9941-22-407-2.'' * ''[[ჰენრი კუპრაშვილი|კუპრაშვილი ჰ.]]'' 2026. ინფორმაციული ომები და საერთაშორისო კიბერსივრცე. დამტკიცებულია სახელმძღვანელოდ სტუ-ის სარედაქციო-საგამომცემლო საბჭოს მიერ (26.03.2026, ოქმი #1). თბილისი: საგამომცემლო სახლი „ტექნიკური უნივერსიტეტი“. ISBN 978-9941-528-12-5 * ''[[ჰენრი კუპრაშვილი|კუპრაშვილი ჰ.]]'' 2024. აკადემიურ სასწავლო და სამეცნიერო კვლევებში ზოგიერთი ტერმინის გამოყენების საკითხისათვის. ტერმინოლოგიის საკითხები VI. თბილისი: ი. ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ა. ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი, გვ. 97-112. P-ISSN: 1987-7633; E-ISSN: 3088-4101 https://terminology.ice.tsu.ge/terminology/article/view/167/170 * ''[[ჰენრი კუპრაშვილი|კუპრაშვილი ჰ.]]'' ეროვნული უშიშროების სისტემური ინფორმაციული უზრუნველყოფა. საგამომც. სახლი „ტექნიკური უნივერსიტეტი“. 2012 წ. ISBN 978-9941-20-073-1 * ''[https://www.ghn.ge/news/348040-sad-aris-erovnuli-ushishroebis-sabchol სად არის ეროვნული უშიშროების საბჭო? * ''[https://www.ghn.ge/news/346652-enobrivi-voluntarizmi-kartuls-gvastsavlianl ენობრივი ვოლუნტარიზმი: ქართულს გვასწავლიან... * ''[https://ghn.ge/news/331124-dzirs-kartuli-termini-da-traditsiao-gaumarjos-rusulso-teknikuri-da-akademiuri-terminebis-aghreva-kartul-enashi „ძირს ქართული ტერმინი და ტრადიციაო, გაუმარჯოს რუსულსო!“ - ტექნიკური და აკადემიური ტერმინების აღრევა ქართულ ენაში ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:უშიშროება]] [[კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები]] h4gqt1944w5pd9qv1h5yewyln67uzvp 0 277474 5397848 5396583 2026-05-22T14:42:35Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 3 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397848 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ბუდუ ზივზივაძე |სურათი = Budu Zivzivadze.jpg |წარწერა = |სრული სახელი = ბუდუ ზივზივაძე |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1994|3|10}} |დაბადების ადგილი = [[ქუთაისი]], [[საქართველო]]<ref name="sportall.ge">[https://sportall.ge/fexburti/qarthuli-fekhburthi/asakobrivi-nakrebebi/50495-gaicanith-19-tslamdelebi-budu-zivzivadze-chven-shishi-ukve-davdzlieth.html ბუდუ ზივზივაძე: ჩვენ შიში უკვე დავძლიეთ!]</ref> |სიმაღლე = 189 [[სანტიმეტრი|სმ]] |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]] |მიმდინარე კლუბი = ჰაიდენჰაიმი |ნომერი = 12 |ახალგაზრდული წელი1 = 2009–2011 |ახალგაზრდული წელი2 = 2011–2012 |ახალგაზრდული კლუბი1 = 35-ე სკოლა |ახალგაზრდული კლუბი2 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |წელი1 = 2012–2014 |წელი2 = 2012–2014 |წელი3 = 2015 |წელი4 = 2015-2017 |წელი5 = 2017–2019 |წელი6 = 2018 |წელი7 = 2019 |წელი8 = 2019–2020 |წელი9 = 2020–2023 |კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი2 = {{იჯარა}} [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო-2]] |კლუბი3 = [[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ტორპედო ქუთაისი]] |კლუბი4 = [[სამტრედია (საფეხბურთო კლუბი)|სამტრედია]] |კლუბი5 = [[ესბიერგი (საფეხბურთო კლუბი)|ესბიერგი]] |კლუბი6 = {{იჯარა}} [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი7 = [[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ტორპედო ქუთაისი]] |კლუბი8 = [[მეზოკოვეშდი (საფეხბურთო კლუბი)|მეზოკოვეშდი]] |კლუბი9 = [[ფეჰერვარი (საფეხბურთო კლუბი)|ფეჰერვარი]] |მატჩი1 = 1 |მატჩი2 = 50 |მატჩი3 = 8 |მატჩი4 = 44 |მატჩი5 = 13 |მატჩი6 = 35 |მატჩი7 = 20 |მატჩი8 = 32 |მატჩი9 = 53 |გოლი1 = 0 |გოლი2 = 47 |გოლი3 = 0 |გოლი4 = 29 |გოლი5 = 1 |გოლი6 = 22 |გოლი7 = 13 |გოლი8 = 8 |გოლი9 = 12 |წელი10 = 2022 |კლუბი10 = {{იჯარა}} უიპეშტი |მატჩი10 = 12 |გოლი10 = 11 |წელი11 = 2023–2024 |კლუბი11 = კარლსრუე |მატჩი11 = 57 |გოლი11 = 25 |წელი12 = 2025– |კლუბი12 = ჰაიდენჰაიმი |მატჩი12 = 35 |გოლი12 = 8 |ეროვნული წელი1 = 2010–2011 |ეროვნული წელი2 = 2012–2013 |ეროვნული წელი3 = 2014–2016 |ეროვნული წელი4 = 2017– |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 17-წლ.]] |ეროვნული ნაკრები2 = [[საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 19-წლ.]] |ეროვნული ნაკრები3 = [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 21-წლ.]] |ეროვნული ნაკრები4 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |ეროვნული მატჩი1 = 3 |ეროვნული მატჩი2 = 9 |ეროვნული მატჩი3 = 4 |ეროვნული მატჩი4 = 41 |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = 2 |ეროვნული გოლი3 = 0 |ეროვნული გოლი4 = 8 |მედლის თარგები = {{ღირსების ორდენი}} |კლუბი-განახლება = 16 მაისი, 2026 |ეროვნული ნაკრები-განახლება = 29 მარტი, 2026 }} '''ბუდუ ზივზივაძე''' (დ. [[10 მარტი]], [[1994]], [[ქუთაისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] [[ფეხბურთელი]], გერმანიის ბუნდესლიგის მონაწილე საფეხბურთო კლუბ „ჰაიდენჰაიმის“ და [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]].<ref>[http://lelo.ge/article/ოფიციალურად-კარლსრუემ-ბუდუ-ზივზივაძის-ტრანსფერი-დაადასტურა-40496/ „კარლსრუემ“ ბუდუ ზივზივაძის ტრანსფერი დაადასტურა!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230605124244/http://lelo.ge/article/%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A%E1%83%A1%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%94%E1%83%9B-%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%A3-%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A1%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90-40496/ |date=2023-06-05 }}. ''lelo.ge''</ref><ref>[http://lelo.ge/article/ბუდუ-ზივზივაძე-დღეიდან-მეორე-ბუნდესლიგაში-40466/ ბუდუ ზივზივაძე დღეიდან მეორე ბუნდესლიგაში...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230605124245/http://lelo.ge/article/%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%A3-%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94-%E1%83%93%E1%83%A6%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9C-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%94-%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98-40466/ |date=2023-06-05 }}. ''lelo.ge''</ref> [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის]] მონაწილე [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] შემადგენლობაში. ==საკლუბო კარიერა== [[ფაილი:ბუდუ ზივზივაძე.jpg|მინი|მარცხნივ|თბილისის „დინამოში“ 2014 წელს.]] ბუდუ ზივზივაძემ ფეხბურთის თამაში 8 წლის ასაკში, ქუთაისის „იმედის“ საფეხბურთო სკოლაში დაიწყო, სადაც ის თავდაპირველად ნახევარმცველად თამაშობდა. თავის ადრეულ წლებს<ref name="sportall.ge" /> ბუდუ ზივზივაძე ასე იხსენებს: {{ციტატა|...„ქუთაისელი ვარ. 8 წლიდან „იმედის“ საფეხბურთო სკოლაში [[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|„ტორპედოს“]] ყოფილი ფეხბურთელი მამუკა ხუნდაძე მავარჯიშებდა. მან შემაყვარა ფეხბურთი და მისი ანი-ბანი მასწავლა. 15 წლისა ნაკრების შერჩევებზე მომიწვიეს, სადაც გოჩა ავსაჯანიშვილმა შემნიშნა და 35-ე სკოლაში თემურ ლორთქიფანიძესთან მიმიყვანა. მისგან ასევე ბევრი ვისწავლე. 17 წლისა [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] საფეხბურთო აკადემიის სელექციონერმა თემურ უგრეხელიძემ დუბლებში მიმიწვია. პირველად [[გიორგი დევდარიანი|გიორგი დევდარიანმა]] მათამაშა, დასრულებულ სეზონში კი რამაზ მუმლაძე მენდობოდა, პირველ ლიგაში მათამაშებდა და კარგი პრაქტიკაც მივიღე.}} 2011 წელს [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოში“]] გადავიდა. ამ კლუბში გატარებული ოთხი სეზონის განმავლობაში ძირითადად პირველი ლიგის მონაწილე „დინამოს“ სარეზერვო გუნდში თამაშობდა. 2013–14 წლების სეზონში დინამო-2-ის 21 მატჩში 23 გატანილი გოლით ზივზივაძე გუნდის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა. მისი პროფესიონალური დებიუტი „დინამოს“ პირველ გუნდში 2014 წლის 11 სექტემბერს რუსთავის „მეტალურგთან“ გასვლით მატჩში შედგა, როდესაც მეორე ტაიმში თანაგუნდელის ნაცვლად შემოვიდა მინდორზე. 2015 წელს ზივზივაძე უმაღლესი ლიგის მონაწილე საფეხბურთო კლუბ [[სამტრედია (საფეხბურთო კლუბი)|„სამტრედიაში“]] გადავიდა, სადაც საუკეთესოდ გამოავლინა თავისი შესანიშნავი საფეხბურთო თვისებები და საბოლოოდ ერთ-ერთი გადამწყვეტი როლი ითამაშა მათ ისტორიაში პირველი საჩემპიონო ტიტულის მოპოვებაში. 2017 წლის იანვარში კონტრაქტი დანიის სუპერლიგის კლუბ „ესბიერგთან“ გააფორმა, მაგრამ მის რიგებში მხოლოდ 13 მატჩი ითამაშა და ერთი გოლი შეაგდო, ხოლო 2018 წლის სეზონში იჯარით კვლავ თბილისის „დინამოში“ დაბრუნდა. [[2018]] წელს „[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის დინამოში]]“ თამაშის დროს [[გიორგი გაბედავა|გიორგი გაბედავასთან]] ერთად გახდა [[ეროვნული ლიგა|ეროვნული ლიგის]] საუკეთესო ბომბარდირი. ასევე, სეზონის სიმბოლურ ნაკრებშიც მოხვდა. „ესბიერგში“ დაბრუნების შემდეგ, კლუბმა 2019 წლის 29 იანვარს გამოაცხადა, რომ მან კლუბი დატოვა, მას შემდეგ, რაც მისი კონტრაქტი ორმხრივი თანხმობით შეწყდა. ორი დღის შემდეგ ცნობილი გახდა, რომ ის კვლავ ქუთაისის „ტორპედოს“ შეუერთდა. ზივზივაძე ეროვნული ლიგის ოთხფაზიანი ჩემპიონატის მე-2 ნაწილის საუკეთესო მოთამაშედ 9 მატჩში რვა გოლის გატანის შემდეგ დასახელდა. ამჯერად ტორპედოელთა რიგებში მან სულ 20 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და 13-ჯერ აიღო მეტოქეთა კარები. 2019 წლის ივლისში მან ხელი უნგრულ საფეხბურთო კლუბ „მეზოკოვეშდთან“ მოაწერა. ამ კლუბში მან 32 შეხვედრა ჩაატარა და 8 გოლი შეაგდო. 2020–2023 წლებში ასევე, უნგრულ საფეხბურთო კლუბ „ფეჰერვარის“ რიგებში განაგრძო თამაში, სადაც 53 მატჩში 12-ჯერ შეძლო მეტოქეთა კარის აღება. 2022 წელს იჯარით კვლავ უნგრული კლუბის — „უიპეშტის“ შემადგენლობაში ითამაშა, სადაც 12 შეხვედრაში 11 გოლი გაიტანა. 2023 წლის 31 იანვარს, 2022–23 წლების ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრის ბოლო დღეს, ზივზივაძემ კონტრაქტი გააფორმა მეორე ბუნდესლიგის საფეხბურთო კლუბ „კარლსრუესთან“.<ref>[https://www.kicker.de/nationalspieler-zivzivadze-stuermt-im-wildpark-935176/artikel Nationalspieler Zivzivadze stürmt im Wildpark]. ''kicker.de''</ref><ref>[https://www.ksc.de/profis/team/team KSC Mannschaftsfoto 2023/24] // ''Karlsruher SC''</ref> ზივზივაძემ გერმანიის მეორე ბუნდესლიგის 2023–24 წლების სეზონში 13 გოლი გაიტანა და ერთი საგოლე გადაცემა შეასრულა, „კარლსრუემ“ კი გათამაშების ცხრილში მეხუთე ადგილი დაიკავა. მომდევნო 2024–25 წლების საკლუბო სეზონი ზივზივაძემ „ნიურნბერგის“ კარში გატანილი ჰეტ-ტრიკით დაიწყო და „კარლსრუეს“ პირველი სამი ქულა მოუტანა. 31-ე წუთისთვის ქართველი თავდამსხმელის გუნდი 0–2 მარცხდებოდა. ზივზივაძემ პირველი გოლი 45+2-ე წუთზე გაიტანა, მეორედ „ნიურნბერგის“ კარი 73-ე წუთზე აიღო, ხოლო გამარჯვების მომტანი გოლი 79-ე წუთზე გაიტანა (3–2), რითაც თავის გერმანულ კარიერაში პირველი ჰეტ-ტრიკი გაიფორმა.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=mC06CJDOJvc Hattrick-Hero Turns Game Around! | Karlsruhe 3-2 FC Nürnberg]</ref><ref>[https://www.crystalsport.ge/news/65641-karieris-matchi--budum-niurnbergs-het-triki-sheusrula ბუდუმ „ნიურნბერგს“ ჰეთ-თრიკი შეუსრულა]</ref> 2024 წლის 13 სექტემბერს, გერმანიის მეორე ბუნდესლიგის მეხუთე ტურში „კარლსრუემ“ გელზენკირხენის „შალკე“ ბუდუ ზივზივაძის დუბლით 2–0 დაამარცხა. 2025 წლის 3 იანვარს ზივზივაძემ ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა ბუნდესლიგის კლუბ „ჰაიდენჰაიმთან“.<ref>[https://www.bundesliga.com/de/bundesliga/news/budu-zivzivadze-karlsruher-sc-fc-heidenheim-wechsel-transfer-30277 Budu Zivzivadze wechselt zum FC Heidenheim]</ref> 2025 წლის 11 იანვარს ბუდუ ზივზივაძემ ახალი გუნდის, „ჰაინდეჰაიმის“ მაისურით გერმანიის ბუნდესლიგაში პირველი შეხვედრა ჩაატარა. მისმა გუნდმა „უნიონ ბერლინი“ შინ მიიღო და 2–0 დაამარცხა.<ref>[https://1tv.ge/news/budu-zivzivadzem-germaniis-bundesligashi-pirveli-shekhvedra-chaatara-haidenhaimma-union-berlini-daamarckha-1tvsport/ ზივზივაძემ გერმანიის ბუნდესლიგაში პირველი შეხვედრა ჩაატარა]</ref> 2025 წლის 16 იანვარს ბუდუ ზივზივაძემ გერმანიის ბუნდესლიგის მე-17 ტურის შეხვედრაში ბრემენის „ვერდერის“ წინააღმდეგ ითამაშა და „ჰაიდენჰაიმის“ შემადგენლობაში პირველი საგოლე გადაცემა შეასრულა. მატჩი ფრედ, 3–3 დასრულდა.<ref>[https://1tv.ge/news/zivzivadzis-pirveli-sagole-gadacema-bundesligashi-haidenhaimma-verdertan-qula-moipova-1tvsport/ ზივზივაძის პირველი საგოლე გადაცემა ბუნდესლიგაში]</ref> ==სანაკრებო კარიერა== [[2010]] წლიდან იცავდა საქართველოს სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. რაც შეეხება [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნულ ნაკრებს]], მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში [[2017]] წლის [[23 იანვარი|23 იანვარს]] უზბეკეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ [[დუბაი]]ში, „სევენს სტეიდიუმზე“ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა. ზივზივაძემ შეხვედრა, ძირითად შემადგენლობაში დაიწყო და შეუცვლელად ითამაშა. მატჩი ფრედ 2–2 დასრულდა.<ref>[https://nakrebi.ge/ka/team/u21/game/3763-geo უზბეკეთი 2–2 საქართველო] // ''Nakrebi.ge''</ref> თავისი პირველი გოლი ეროვნული ნაკრების მაისურით, [[ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ბოსნია და ჰერცეგოვინის ნაკრებთან]] ქალაქ [[ზენიცა]]ში, „ბილინო პოლეზე“ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში [[2022]] წლის [[25 მარტი|25 მარტს]] გაიტანა. შეხვედრა [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნულ ნაკრების]] გამარჯვებით, ანგარიშით 1–0 დასრულდა. სულ [[2022]] წელს ზივზივაძემ ეროვნული ნაკრების მაისურით შვიდ შეხვედრაში ითამაშა და სამი გოლი შეაგდო. [[2023]] წელს ზივზივაძემ ნაკრებში 8 შეხვედრა ჩაატარა, აქედან ორი ამხანაგური მონღოლეთის და ტაილანდის ნაკრებ გუნდებთან, ხოლო 6 მატჩი ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის ციკლიდან, რომლის ფარგლებშიც ერთი გოლი გაიტანა [[2023]] წლის [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]] [[ნორვეგიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ნორვეგიის ეროვნულ ნაკრების]] კარში. 2024 წლის [[21 მარტი|21 მარტს]] თბილისში [[ერთა ლიგა (უეფა)|უეფას ერთა ლიგის]] პლეი-ოფის ნახევარფინალური შეხვედრაში [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნულ ნაკრები]] [[ლუქსემბურგის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ლუქსემბურგის ეროვნულ ნაკრებს]] დაუპირისპირდა. [[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|დინამო არენაზე]] ჩატარებულ მატჩში ანგარიში მე-40 წუთზე ბუდუ ზივზივაძემ გახსნა, ხოლო 63-ე წუთზე, [[ლევან შენგელია]]ს პასით ბუდუ ზივზივაძემ დუბლი შეასრულა და მატჩის საბოლოო ანგარიში დააფიქსირა.<ref>[https://nakrebi.ge/ka/team/u21/game/3763-geo საქართველო 2–0 ლუქსემბურგი] // ''Nakrebi.ge''</ref> ==საკლუბო სტატისტიკა== {{Updated|15 იანვარი, 2025}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !rowspan="2"|კლუბი !rowspan="2"|სეზონი !colspan="2"|ლიგა !colspan="2"|თასი !colspan="2"|კონტინენტური !colspan="2"|სხვა !colspan="2"|ჯამში |- !მატჩი!!გოლი!!მატჩი!!გოლი!!მატჩი!!გოლი!!მატჩი!!გოლი!!მატჩი!!გოლი |- |rowspan="4"|დინამო თბილისი-2 |2012–13 |19||14||colspan="2"|―||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||14 |- |2013–14 |21||23||colspan="2"|―||colspan="2"|—||colspan="2"|—||21||23 |- |2014–15 |10||10||colspan="2"|―||colspan="2"|—||colspan="2"|—||10||10 |- !სულ !50!!47!!colspan="2"|―!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!47 |- |[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |[[უმაღლესი ლიგა 2014—2015|2014–15]] |1||0||colspan="2"|―||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |[[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ტორპედო ქუთაისი]] |[[უმაღლესი ლიგა 2014—2015|2014–15]] |8||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||10||0 |- |rowspan="3"|[[სამტრედია (საფეხბურთო კლუბი)|სამტრედია]] |[[უმაღლესი ლიგა 2015—2016|2015–16]] |29||16||5||2||colspan="2"|―||colspan="2"|—||34||18 |- |[[უმაღლესი ლიგა 2016|2016]] |14||13||2||1||2||1||colspan="2"|—||18||15 |- !სულ !43!!29!!7!!3!!2!!1!!colspan="2"|―!!52!!33 |- |rowspan="3"|ესბიერგი |2016–17 |7||0||2||1||colspan="2"|―||colspan="2"|—||9||1 |- |2017–18 |4||0||colspan="2"|―||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- !სულ !11!!0!!2!!1!!colspan="2"|―!!colspan="2"|—!!13!!1 |- |rowspan="2"|{{იჯარა}} [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |[[ეროვნული ლიგა 2018|2018]] |35||22||3||4||2||2||colspan="2"|—||40||28 |- !სულ !35!!22!!3!!4!!2!!2!!colspan="2"|—!!40!!28 |- |rowspan="2"|[[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ტორპედო ქუთაისი]] |[[ეროვნული ლიგა 2019|2019]] |20||13||1||0||colspan="2"|—||1{{efn|ერთი მატჩი [[საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი|საქართველოს სუპერთასზე]]|name=GSC}}||0||22||13 |- !სულ !28!!13!!3!!0||colspan="2"|―||1||0!!32!!13 |- |მეზოკოვეშდი |2019–20 |32||8||6||2||colspan="2"|—||colspan="2"|—||38||10 |- |rowspan="2"|ფეჰერვარი |2020–21 |31||9||4||3||3||0||colspan="2"|—||38||11 |- |2021–22 |12||2||colspan="2"|―||2||0||colspan="2"|—||14||2 |- |{{იჯარა}} უიპეშტი |2021–22 ||12||11||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||11 |- |rowspan="2"|ფეჰერვარი |2022–23 |10||1||colspan="2"|―||6||6||colspan="2"|—||16||7 |- !სულ !53!!12!!4!!3!!11||6!!colspan="2"|—!!68!!21 |- |rowspan="4"|კარლსრუე |2022–23 |10||1||colspan="2"|―||colspan="2"|―||colspan="2"|—||10||1 |- |2023–24 |30||12||1||0||colspan="2"|―||colspan="2"|—||31||12 |- |2024–25 |18||12||2||2||colspan="2"|―||colspan="2"|—||20||14 |- !სულ !58!!25!!3!!2!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!61!!27 |- |ჰაიდენჰაიმი |2024–25 |2||0||colspan="2"|―||colspan="2"|―||colspan="2"|―||2||0 |- !colspan="2"|სულ ჯამში !325!!167!!30!!15!!15!!9!!1!!0!!371!!191 |} {{notelist}} == სანაკრებო სტატისტიკა == {{updated|18 ნოემბერი, 2025}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !ეროვნული ნაკრები!!წელი!!მატჩი!!გოლი |- |rowspan="7"|{{დროშანიშანი|საქართველო}}<br />[[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |2017||2||0 |- |2018||2||0 |- |2021||4||0 |- |2022||7||3 |- |2023||8||2 |- |2024||11||3 |- |2025||6||0 |- !colspan="2"|ჯამში!!40!!8 |} ==სანაკრებო მატჩები და გოლები== {| width="820" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 95%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | № ! scope=col | თარიღი ! scope=col | შეხვედრის ადგილი ! scope=col | მასპინძელი ! scope=col | ანგ. ! scope=col | სტუმარი ! scope=col | შეჯიბრება ! scope=col | გოლები ! scope=col | შენიშვნა ! scope=col | წყარო |- ! scope=row |1||23.01.2017||[[დუბაი]]||align=right|{{fb-rt|UZB}}||bgcolor=LightYellow|2–2||align=left|{{fb|Georgia}}||ამხანაგური|| || ||<ref>Uzbekistan 2–2 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2017/01/23/world/friendlies/uzbekistan/georgia/2381326/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |2||25.01.2017||[[დუბაი]]||align=right|{{fb-rt|JOR}}||bgcolor=Moccasin|1–0||align=left|{{fb|Georgia}}||ამხანაგური|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|46}}||<ref>Jordan 1–0 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2017/01/25/world/friendlies/jordan/georgia/2392514/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |3||01.06.2018||[[შვაცი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=D0F0C0|1–0||align=left|{{fb|Malta}}||ამხანაგური|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|71}}||<ref>Georgia 1–0 Malta / [https://int.soccerway.com/matches/2018/06/01/world/friendlies/georgia/malta/2770522/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |4||05.06.2018||[[ლუქსემბურგი (ქალაქი)|ლუქსემბურგი]]||align=right|{{fb-rt|Luxembourg}}||bgcolor=Moccasin|1–0||align=left|{{fb|Georgia}}||ამხანაგური|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|62}}||<ref>Luxembourg 1–0 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2018/06/05/world/friendlies/luxembourg/georgia/2736195/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |5||28.03.2021||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=Moccasin|1–2||align=left|{{fb|Spain}}||მსოფ. შეს.|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|62}}||<ref>Georgia 1–2 Spain / [https://int.soccerway.com/matches/2021/03/28/europe/wc-qualifying-europe/georgia/spain/3430038/ WC Qualification Europe]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |6||31.03.2021||[[სალონიკი]]||align=right|{{fb-rt|Greece}}||bgcolor=LightYellow|1–1||align=left|{{fb|Georgia}}||მსოფ. შეს.|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|63}}||<ref>Greece 1–1 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2021/03/31/europe/wc-qualifying-europe/greece/georgia/3430040/ WC Qualification Europe]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |7||02.06.2021||[[პლოიეშტი]]||align=right|{{fb-rt|ROM}}||bgcolor=D0F0C0|1–2||align=left|{{fb|Georgia}}||ამხანაგური|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|81}}||<ref>Romania 1–2 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2021/06/02/world/friendlies/romania/georgia/3454536/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |8||06.06.2021||[[ენსხედე]]||align=right|{{fb-rt|Netherlands}}||bgcolor=Moccasin|3–0||align=left|{{fb|Georgia}}||ამხანაგური|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|65}}||<ref>Netherlands 3–0 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2021/06/06/world/friendlies/netherlands/georgia/3490551/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |9||25.03.2022||[[ზენიცა]]||align=right|{{fb-rt|Bosnia and Herzegovina}}||bgcolor=D0F0C0|0–1||align=left|{{fb|Georgia}}||ამხანაგური||{{გოლი|49}}|| ||<ref>Bosnia-Herzegovina 0–1 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2022/03/25/world/friendlies/bosnia-herzegovina/georgia/3727361/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |10||29.03.2022||[[ტირანა]]||align=right|{{fb-rt|Albania}}||bgcolor=LightYellow|0–0||align=left|{{fb|Georgia}}||ამხანაგური|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|83}}||<ref>Albania 0–0 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2022/03/29/world/friendlies/albania/georgia/3727363/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |11||05.06.2022||[[რაზგრადი]]||align=right|{{fb-rt|Bulgaria}}||bgcolor=D0F0C0|2–5||align=left|{{fb|Georgia}}||ერთა ლიგა||{{გოლი|52}}||{{შეცვლაზე გამოყვანა|67}}||<ref>Bulgaria 2–5 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2022/06/05/europe/uefa-nations-league/bulgaria/georgia/3710525/ UEFA Nations League] // ''soccerway''</ref><ref>Bulgaria 2–5 Georgia / [https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2034440/ UEFA Nations League]. ''uefa.com''</ref> |- ! scope=row |12||09.06.2022||[[სკოპიე]]||align=right|{{fb-rt|MKD}}||bgcolor=D0F0C0|0–3||align=left|{{fb|Georgia}}||ერთა ლიგა||{{გოლი|52}}||{{შეცვლაზე გამოყვანა|71}}||<ref>North Macedonia 0–3 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2022/06/09/europe/uefa-nations-league/macedonia-fyr/georgia/3710527/ UEFA Nations League] // ''soccerway''</ref><ref>North Macedonia 0–3 Georgia / [https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2034472/ UEFA Nations League]. ''uefa.com''</ref> |- ! scope=row |13||12.06.2022||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=LightYellow|0–0||align=left|{{fb|Bulgaria}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|80}}||<ref>Georgia 0–0 Bulgaria / [https://int.soccerway.com/matches/2022/06/12/europe/uefa-nations-league/georgia/bulgaria/3710528/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |14||23.09.2022||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=D0F0C0|2–0||align=left|{{fb|MKD}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|78}}||<ref>Georgia 2–0 North Macedonia / [https://int.soccerway.com/matches/2022/09/23/europe/uefa-nations-league/georgia/macedonia-fyr/3710530/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |15||26.09.2022||[[გიბრალტარი]]||align=right|{{fb-rt|GIB}}||bgcolor=D0F0C0|1–2||align=left|{{fb|Georgia}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|61}}||<ref>Gibraltar 1–2 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2022/09/26/europe/uefa-nations-league/gibraltar/georgia/3710532/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |16||25.03.2023||[[ბათუმი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=D0F0C0|6–1||align=left|{{fb|Mongolia}}||ამხანაგური||{{გოლი|90'+1}}||{{შეცვლაზე გამოყვანა|64}}||<ref>Mongolia 6–1 Malta / [https://int.soccerway.com/matches/2023/03/25/world/friendlies/georgia/mongolia/4038614/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |17||28.03.2023||[[ბათუმი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=LightYellow|1–1||align=left|{{fb|Norway}}||ევრ. შეს.|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|59}}||<ref>Georgia 1–1 Norway / [https://int.soccerway.com/matches/2023/03/28/europe/european-championship-qualification/georgia/norway/3972559/ UEFA European Championship Qualifiers]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |18||17.06.2023||[[ლარნაკა]]||align=right|{{fb-rt|Cyprus}}||bgcolor=D0F0C0|1–2||align=left|{{fb|Georgia}}||ევრ. შეს.|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|88}}||<ref>Cyprus 1–2 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2023/06/17/europe/european-championship-qualification/cyprus/georgia/3972562/ Qual. Euro 2024]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |19||20.06.2023||[[გლაზგო]]||align=right|{{fb-rt|Scotland}}||bgcolor=Moccasin|2–0||align=left|{{fb|Georgia}}||ევრ. შეს.|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|56}}||<ref>Scotland 2–0 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2023/06/20/europe/european-championship-qualification/scotland/georgia/3972563/ Qual. Euro 2024]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |20||12.09.2023||[[ოსლო]]||align=right|{{fb-rt|Norway}}||bgcolor=Moccasin|2–1||align=left|{{fb|Georgia}}||ევრ. შეს.||{{გოლი|90+1}}||{{შეცვლაზე შესვლა|67}}||<ref>Norway 2–1 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2023/09/12/europe/european-championship-qualification/norway/georgia/3972567/ Qual. Euro 2024]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |21||12.10.2023||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=D0F0C0|8–0||align=left|{{fb|Thailand}}||ამხანაგური|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|46}}||<ref>Georgia 8–0 Thailand / [https://int.soccerway.com/matches/2023/10/12/world/friendlies/georgia/thailand/4038402/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |22||15.10.2023||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=D0F0C0|4–0||align=left|{{fb|Cyprus}}||ევრ. შეს.|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|58}}||<ref>Georgia 4–0 Cyprus / [https://int.soccerway.com/matches/2023/10/15/europe/european-championship-qualification/georgia/cyprus/3972571/ Qual. Euro 2024]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |23||16.11.2023||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=LightYellow|2–2||align=left|{{fb|Scotland}}||ევრ. შეს.|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|69}}||<ref>Georgia 2–2 Scotland / [https://int.soccerway.com/matches/2023/11/16/europe/european-championship-qualification/georgia/scotland/3972573/ Qual. Euro 2024]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |24||21.03.2024||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=D0F0C0|2–0||align=left|{{fb|Luxembourg}}||ევრ. შეს.||{{გოლი|40||63}}||{{შეცვლაზე გამოყვანა|86}}||<ref>Georgia 2–0 Luxembourg / [https://int.soccerway.com/matches/2024/03/21/europe/european-championship-qualification/georgia/luxembourg/4271754/ Qual. Euro 2024]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |25||26.03.2024||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=LightYellow|0–0||align=left|{{fb|Greece}}||ევრ. შეს.|| ||bgcolor=D0F0C0|{{შეცვლაზე გამოყვანა|75}}{{შენიშვნა|[[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ნაკრებმა]] [[საბერძნეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საბერძნეთი]] პლეი-ოფის ფინალში [[პენალტების სერია]]ში '''4–2''' დაამარცხა და დამოუკიდებელი [[საქართველო]]ს ისტორიაში პირველად [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის ჩემპიონატზე]] თამაშის უფლება მოიპოვა.}}||<ref>Georgia 0–0 Greece / [https://int.soccerway.com/matches/2024/03/26/europe/european-championship-qualification/georgia/greece/4272256/ UEFA Euro 2024 Qualifiers]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |26||09.06.2024||[[პოდგორიცა]]||align=right|{{fb-rt|Montenegro}}||bgcolor=D0F0C0|1–3||align=left|{{fb|Georgia}}||ამხანაგური||{{გოლი|83}}||{{შეცვლაზე შესვლა|80}}||<ref>Montenegro 1–3 Georgia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/06/09/world/friendlies/montenegro/georgia/4314708/ Friendlies]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |27||18.06.2024||[[დორტმუნდი]]||align=right|{{fb-rt|TUR}}||bgcolor=Moccasin|3–1||align=left|{{fb|GEO}}||[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|ევრო 2024]]|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|85}}||<ref>Türkiye 3–1 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2024/06/18/europe/european-championships/turkey/georgia/4268089/ UEFA Euro 2024]. ''soccerway''</ref><ref>Türkiye 3–1 Georgia / [https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036171/ BVB Stadion Dortmund]. ''UEFA''</ref> |- ! scope=row |28||30.06.2024||[[კელნი]]||align=right|{{fb-rt|Spain}}||bgcolor=Moccasin|4–1||align=left|{{fb|GEO}}||[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|ევრო 2024]]|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|79}}||<ref>Spain 4–1 Georgia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/06/30/europe/european-championships/spain/georgia/4268097/ UEFA Euro 2024]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |29||07.09.2024||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|Georgia}}||bgcolor=D0F0C0|4–1||align=left|{{fb|CZE}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|75}}||<ref>Georgia 4–1 Czechia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/09/07/europe/uefa-nations-league/georgia/czech-republic/4319405/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |30||10.09.2024||[[ტირანა]]||align=right|{{fb-rt|Albania}}||bgcolor=D0F0C0|0–1||align=left|{{fb|Georgia}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|86}}||<ref>Albania 0–1 Georgia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/09/10/europe/uefa-nations-league/albania/georgia/4319413/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |31||11.10.2024||[[პოზნანი]]||align=right|{{fb-rt|UKR}}||bgcolor=Moccasin|1–0||align=left|{{fb|GEO}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|82}}||<ref>Ukraine 1–0 Georgia / [https://au.soccerway.com/matches/2024/10/11/europe/uefa-nations-league/ukraine/georgia/4319422/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |32||14.10.2024||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|GEO}}||bgcolor=Moccasin|0–1||align=left|{{fb|ALB}}||ერთა ლიგა|| || ||<ref>Georgia 0–1 Albania / [https://au.soccerway.com/matches/2024/10/14/europe/uefa-nations-league/georgia/albania/4319429/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |33||16.11.2024||[[ბათუმი]]||align=right|{{fb-rt|GEO}}||bgcolor=LightYellow|1–1||align=left|{{fb|UKR}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|67}}||<ref>Georgia 1–1 Ukraine / [https://int.soccerway.com/matches/2024/11/16/europe/uefa-nations-league/georgia/ukraine/4319437/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |34||19.11.2024||[[ოლომოუცი]]||align=right|{{fb-rt|CZE}}||bgcolor=Moccasin|2–1||align=left|{{fb|GEO}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|61}}||<ref>Czechia 2–1 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2024/11/19/europe/uefa-nations-league/czech-republic/georgia/4319446/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |35||20.03.2025||[[ერევანი]]||align=right|{{fb-rt|ARM}}||bgcolor=D0F0C0|0–3||align=left|{{fb|GEO}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|66}}||<ref>Armenia 0–3 Georgia / [https://int.soccerway.com/matches/2025/03/20/europe/uefa-nations-league/armenia/georgia/4557187/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |36||23.03.2025||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|GEO}}||bgcolor=D0F0C0|6–1||align=left|{{fb|ARM}}||ერთა ლიგა|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|77}}||<ref>Georgia 6–1 Armenia / [https://au.soccerway.com/matches/2025/03/23/europe/uefa-nations-league/georgia/armenia/4557191/ UEFA Nations League]. ''soccerway''</ref> |- ! scope=row |37||07.09.2025||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|GEO}}||bgcolor=D0F0C0|3–0||align=left|{{fb|BUL}}||მსოფ. შეს.|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|77}}||<ref>Georgia 3–0 Bulgaria / [https://www.uefa.com/european-qualifiers/match/2044237--georgia-vs-bulgaria/ World Cup Qualifiers]. ''uefa.com''</ref> |- ! scope=row |38||14.10.2025||[[იზმითი]]||align=right|{{fb-rt|TUR}}||bgcolor=Moccasin|4–1||align=left|{{fb|GEO}}||მსოფ. შეს.|| ||{{შეცვლაზე შესვლა|45}}||<ref>Türkiye 4–1 Georgia / [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/520/288329/288330/400019292 World Cup Qualifiers]. ''fifa.com''</ref> |- ! scope=row |39||15.11.2025||[[თბილისი]]||align=right|{{fb-rt|GEO}}||bgcolor=Moccasin|0–4||align=left|{{fb|ESP}}||მსოფ. შეს.|| ||{{შეცვლაზე გამოყვანა|72}}||<ref>Georgia 0–4 Spain / [https://www.11v11.com/matches/georgia-v-spain-15-november-2025-391409/ World Cup Qualifiers]. ''11v11''</ref> |- ! scope=row |40||18.11.2025||[[სოფია]]||align=right|{{fb-rt|BUL}}||bgcolor=Moccasin|2–1||align=left|{{fb|GEO}}||მსოფ. შეს.|| || ||<ref>Bulgaria 2–1 Georgia / [https://www.11v11.com/matches/bulgaria-v-georgia-18-november-2025-391411/ World Cup Qualifiers]. ''11v11''</ref> |} {{შენიშვნების სია}} == მიღწევები == ===საკლუბო=== * [[ეროვნული ლიგა|საქართველოს ჩემპიონი]]: [[უმაღლესი ლიგა 2012—2013|2012–13]], [[უმაღლესი ლიგა 2013—2014|2013–14]], [[უმაღლესი ლიგა 2016|2016]] * [[საქართველოს საფეხბურთო თასი|საქართველოს თასი]]: [[საქართველოს თასი 2012-13|2012–13]], [[საქართველოს თასი 2013-2014|2013–14]] * [[საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი|საქართველოს სუპერთასი]]: 2014–15 * [[საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი|საქართველოს სუპერთასის]] ფინალისტი: 2013–14 ===ინდივიდუალური=== * ეროვნული ლიგის საუკეთესო ბობარდირი: [[ეროვნული ლიგა 2018|2018]] ==ჯილდოები== * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]]: 2024<ref>[https://1tv.ge/news/fekhburtis-erovnuli-nakrebis-wevrebi-da-federaciis-warmomadgenlebi-ghirsebis-ordenebit-dajildovdnen/ ფეხბურთის ეროვნული ნაკრები და ფედერაციის წარმომადგენლები ღირსების ორდენებით დაჯილდოვდნენ]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == {{Refbegin}} * [https://erovnuliliga.ge/ge/player/3434-budu-zivzivadze ბუდუ ზივზივაძე] — საქართველოს ეროვნული ლიგის საიტზე * [https://nakrebi.ge/ka/team/u21/squad/player/3641 ბუდუ ზივზივაძე] — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის საიტზე * [https://www.ksc.de/profis/saison/news/show/article/zivzivadze-kommt-ksc-verstaerkt-sich-im-angriff/ ბუდუ ზივზივაძე] — „კარლსრუეს“ ოფიციალურ საიტზე * [https://web.archive.org/web/20250114153820/https://www.fc-heidenheim.de/news/detailansicht/archiv/2025/januar/fch/budu-zivzivadze-top-torschuetze-der-2-bundesliga-wechselt-zum-fch.html ბუდუ ზივზივაძე] — „ჰაიდენჰაიმის“ ოფიციალურ საიტზე {{Refend}} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row |[https://www.11v11.com/players/budu-zivzivadze-255817/ AFS] · [https://www.espn.com/soccer/player/_/id/237727/budu-zivzivadze ESPN] · [https://eu-football.info/_player.php?id=29730 EU-Football.info] · [https://fbref.com/en/players/e3a72b89/Budu-Zivzivadze FBref.com] · [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/202375-budu-zivzivadze FootballDatabase.eu] · [https://footballfacts.ru/person/323573-zivzivadzebudu FootballFacts.ru] · [https://national-football-teams.com/player/66457/Budu_Zivzivadze.html National Football Teams.com] · [https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=100875 Soccerbase] · [http://int.soccerway.com/players/budu-zivzivadze/182886/ Soccerway] · [https://www.sofascore.com/player/budu-zivzivadze/149728 Sofascore] · [https://www.sports.ru/football/person/budu-zivzivadze/ Sports.ru] · [https://sportline.ge/index.php/?newsid=12437 Sportline.ge] · [http://www.transfermarkt.co.uk/budu-zivzivadze/profil/spieler/187097 Transfermarkt] · [https://www.worldfootball.net/player_summary/budu-zivzivadze/ WorldFootball.net] · [https://www.uefa.com/euro2024/teams/players/250027190--budu-zivzivadze/ UEFA] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | მედია |- ! scope=row |[http://lelo.ge/tags/ბუდუ%20ზივზივაძე/ lelo.ge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230605131719/http://lelo.ge/tags/%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%A3%20%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94/ |date=2023-06-05 }} · [https://lagazzetta.ge/player/fexburti/budu-zivzivadze La Gazzetta dello Sport Georgia] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | ვიდეო |- ! scope=row |[https://www.youtube.com/watch?v=GOPLP3ekrDA&ab_channel=Croco%E2%80%A4ge Croco․ge] · [https://www.youtube.com/watch?v=dBAfsk2MNmI&ab_channel=NewsMakers News Makers] |} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{საქართველო 2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე}} {{უმაღლესი ლიგის ბომბარდირები}} {{DEFAULTSORT:ზივზივაძე, ბუდუ}} [[კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1994]] [[კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ესბიერგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დანიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მეორე ბუნდესლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:კარლსრუეს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] f0lu45sbki4a9a7xek7sgrqznqoa7ys 0 278961 5398259 4401812 2026-05-23T04:54:17Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398259 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = გევჰერი ქადინ ეფენდი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = | ალტ = | მშობლსახელი = ''Gevheri Kadınefendi'' | ენის კოდი = | დაბსახელი = ემინე სვათნბა | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1856|7|8}} | დაბადგილი = [[ხოფა]], [[კავკასია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1884|9|6|1856|7|8|df=yes}} | გარდადგილი = [[სტამბოლი]], [[ოსმალეთის იმპერია]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = [[ისლამი]] | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = [[აბდულაზიზი]] | პარტნიორები = | შვილები = შეჰზადე მეჰმედ სეიფედინ ეფენდი<br/>ესმა სულთანი | მამა = სალიჰ ბეი სვათნბა | დედა = შაზიე ცამბა | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოდული = | მოსახმობი სიგნალი = | მოდული2 = | მოდული3 = | მოდული4 = | მოდული5 = | მოდული6 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხემოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''გევჰერი ქადინ ეფენდი''' ({{lang-tr|''Gevheri Kadınefendi''}}; დ. [[8 ივლისი]], [[1856]] — გ. [[6 სექტემბერი]] ,[[1884]]<ref name="ArchiveTurkey14">{{cite web|url=http://www.4dw.net/royalark/Turkey/turkey11.htm|title=Turkey: The Imperial House of Osman|publisher=web.archive.org|accessdate=18 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060502150908/http://www.4dw.net/royalark/Turkey/turkey11.htm|archivedate=2 მაისი 2006}}</ref>) — [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის]] [[სულთანი|სულთნის]], [[აბდულაზიზი]]ს მეხუთე ცოლი<ref>{{cite web | url = http://www.enfal.de/otarih44.htm | title = Consorts Of Ottoman Sultans (in Turkish) | accessdate = 2010-12-17 | publisher = Ottoman Web Page | archive-date = 2018-10-04 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20181004140846/http://www.enfal.de/otarih44.htm }}</ref>. შეჰზადე მეჰმედ სეიფედინ ეფენდის და ესმა სულთნის დედა. ==ბიოგრაფია== გევჰერი ქადინ ეფენდი დაიბადა [[1856]] წელს აბხაზი ბეის, სალიჰ ბეი სვათნბა და მისი ცოლის, პრინცესა შაზიე ცამბას ოჯახში. გევჰერის ნამდვილი სახელი ემინე სვათნბა იყო. ადრეულ ასაკში მიიყვანეს სასახლეში, სადაც [[ფერთევნიალ სულთანი|ფერთევნიალ ვალიდე სულთნის]] ხელშეწყობით მიიყო განათლება. ემინეს ასევე ჰყავდა და სახელად ფატმა ჰანიმი. სასახლეში მსახურობისას ემინე აბუდულაზიზმა გაიცნო და [[1872]] წელს [[დოლმაბაჰჩე|დოლმაბაჰჩეს სასახლეში]] მასზე იქორწინა<ref>{{cite book|title=Bir Çerkes prensesinin harem hatıraları|url=http://books.google.com/books?qGAtAQAAIAAJ|year=2004|publisher=L & M|isbn=978-9-756-49131-7}}</ref>. აბდულაზიზმა მეუღლეს საქორწინო საჩუქრად ბეჭედი აჩუქა. გევჰერი სამკაულებს არ იკეთებდა, რადგან ის ამის გარეშე იყო მშვენიერი და ელეგანტური. ქორწინებიდან ერთი წლის შემდეგ, [[1873]] წელს მას შეეძინა შეჰზადე მეჰმედ სეიფედინ ეფენდი, ხოლო [[1874]] წელს ესმა სულთანი<ref>{{cite web | url = http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~royalty/turkey/persons.html | title = Genealogy of the Ottoman Royal Family | accessdate = 2014-09-02 | archiveurl = https://www.webcitation.org/6JLMj1fk4?url=http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~royalty/turkey/persons.html | archivedate = 2013-09-02 }}</ref>. გევჰერი ძალიან ერთგული და ქველმოწმედი ქალი იყო: ეხმარებოდა ობლებს და ღარიბებს, აშენებდა მეჩეთებს და სკოლებს. გევჰერი ქადინ ეფენდი გარდაიცვალა [[1884]] წლის [[6 სექტემბერი|6 სექტემბერს]] ორთაქოის სასახლეში და დაკრძალულია იენის მეჩეთში, [[სტამბოლი|სტამბოლში]]<ref>{{cite web|url=http://4dw.net/royalark/|title=The Royal Ark – Royal and Ruling Houses of Africa, Asia, Oceania and the Americas|publisher=4dw.net|author=Christopher Buyers}}</ref>. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ოსმალეთის იმპერია]] * [[ოსმანები]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები]] [[კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1856]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 6 სექტემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1884]] j5iw4x4x4jjwgs5591xlhmwn8l5rdmi 0 297866 5397833 4012476 2026-05-22T13:24:31Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397833 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = ბრიუსელის ვარდკაჭაჭა | სურათის ფაილი = Witlof en wortel.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | განყოფილება =[[ფარულთესლოვნები]] | კლასი =[[ორლებნიანნი]] | რიგი = | ოჯახი =[[რთულყვავილოვანნი]] | გვარი = | სახეობა = '''ბრიუსელის ვარდკაჭაჭა''' | ლათ = Cichorium intybus var. foliosum | ვიკისახეობები = | }} '''ბრიუსელის ვარდკაჭაჭა''' ({{lang-lat|Cichorium intybus var. foliosum}}) — [[ფოთლოვანი ჯიშები|ფოთლოვანი ბოსტნეული]], რომელიც სიბნელეში მოჰყავთ. მზის შუქზე [[ქლოროფილი]]ს წამოქმნის შედეგად ბოსტნეულის თავი ხდება მწვანე. ბრიუსელის ვარდკაჭაჭას მოჭრილი (მოწყვეტილი) თავი გამოიყენება საკვების დასამზადებლად, როგორც მოხარშული, ასევე ნედლი სახით. მიეკუთვნება [[რთულყვავილოვანნი|რთულყვავილოვანთა ოჯახის]] ვარდკაჭაჭას [[გვარი (ბიოლოგია)|გვარს]]. == ისტორია == ხალხური გადმოცემით ბრიუსელის ვარდკაჭაჭა შემთხვევით იქნა აღმოჩენილი [[ნიდერლანდების სამეფო|ნიდერლანდების]] წინააღმდეგ [[1830]] წელს მომხდარი [[ბელგია|ბელგიის]] აჯანყების პერიოდში ბრიუსელის ახლოს მდებარე პატარა ქალაქ სხაარბეიკში. ადგილობრივმა გლეხმა, ვინმე იან ლამერსმა სარდაფში ჩვეულებრივი [[ვარდკაჭაჭა]]ს ძირები ჩაფლა ქვიშის ფენაში. რბილი ზამთრის რამდენიმე კვირის შემდეგ ნახა, რომ მწარე ფესვებზე ფოთლები ამოვიდა, რომელიც გემოთი მოტკბო, ხოლო შეხებით ნაზი იყო. ლამერსმა გადაწყვიტა ახალი ბოსტნეულის თავი, როგორც ნედლი ბოსტნეული ბაზარზე გასაყიდად გაეტანა. ომის გამო, იმ დროს საზღვარი ნიდერლანდებთან ჩაკეტილი იყო, ამიტომ ადგილობრივ ბაზარზე საკვები პროდუქტის დეფიციტი აღინიშნებოდა [http://www.tuinadvies.nl/artikels/groente_witlof.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150601154504/http://www.tuinadvies.nl/artikels/groente_witlof.htm |date=2015-06-01 }}. სპეციალისტები ამ ამბავს სერიოზულად არ განიხილვენ და უბრალო ლეგენდად მიიჩნევენ. == სახელი == ბოსტნეულის ოფიციალური [[ლათინური ენა|ლათინური]] სახელწოდებაა — Cichorium intybus var. Foliosum. [[ფრანგული]] — Chicorée de Bruxelles ანუ „ბრიუსელის ვარდკაჭაჭა“. ბელგიაში ბოსტნეულს ჰქვია — „ვიტლოოფი„ (Witloof), ნიდერლანდებში — „ვიტლოფი“ (Witlof), [[გერმანია]]ში — „შიკორეი“ ({{lang-de|Chicorée}}). გამომდინარე, ლათინურის და [[ბერძნული]]ს შემდეგ მსოფლიოში გავრცელებული საერთაშორისო [[ტერმინოლოგია|ტერმინოლოგიის]] დიდი უმეტესობა ფრანგულზე მოდის, სავარაუდოდ ქართულად ბოსტნეულის სახელი ფრანგულიდან ითარგმნება. == შემადგენლობა == 100 გრ. ნედლი ვარდკაჭაჭა შეიცავს: *ენერგია: 71 კჯ. *[[ნახშირწყლები]]: 3 გრამი *[[ცილა]]: 1 გრამი *[[ცხიმი]]: 0.1 გრამი *ვიტამინი C: 5 მგ *ვიტამინი B1: 0.04 მგ *ვიტამინი B2: 0.03 მგ *[[კალციუმი]]: 20 მგ *[[რკინა]]: 0.5 მგ == რესურსები ინტერნეტში == {{Commonscat-inline|Cichorium intybus}} * [http://www.mkurnali.ge/component/encyclopedia/?task=term&id=31 ვარდკაჭაჭა] — Mkurnali.ge [[კატეგორია:ბოსტნეული]] id05zrzu1yrknxq3gryygiioow1rxs3 0 301428 5397890 5184853 2026-05-22T15:48:59Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397890 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი =ქალაქი |ქართული სახელი = ბულონ-ბიანკური |მშობლიური სახელი =Boulogne-Billancourt |ქვეყანა = საფრანგეთი |პანორამა = Notre-dame de boulogne.JPG |პანორამის სიგანე = 270px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Blason ville boulogne billancourt.svg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |რეგიონის რუკა = Boulogne-Billancourt map.svg |ქვეყნის რუკის ზომა = 250 |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = რეგიონი |რეგიონი = ზემო ნორმანდია |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონი = ზღვისპირა სენა |რაიონის ტიპი = დეპარტამენტი |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 6.17 კმ2 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 117 126 ადამიანი (2012) |აღწერის წელი = 2006 |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = |DST = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Boulogne-Billancourt |სატელეფონო კოდი = 92012 |საფოსტო ინდექსი = 92100 |საიტი = }} '''ბულონ-ბიანკური''' ({{lang-fr|''Boulogne-Billancourt''}}), აგრეთვე ცნობილი როგორც უბრალოდ '''ბულონი''' — უბანი [[პარიზი]]ს დასავლეთ გარეუბანში. საფრანგეთის დედაქალაქის ცენტრიდან დაშორებულია 8.2 კილომეტრით. ბულონ-ბიანკური [[ო-დე-სენა]]ს [[საფრანგეთის დეპარტამენტები|დეპარტამენტის]] ქვეპრეფექტურა და ბულონ-ბიანკურის მხარის ცენტრია. აქ 100 000-ზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს. ბულონ-ბიანკურელი ოჯახების საშუალო შემოსავალი 2013 წელს შეადგენდა 28 742 ევროს. ეს ორჯერ მეტია ზოგადად საფრანგეთის მოქალაქის საშუალო შემოსავალზე, რაც 25 548 ევრო იყო იმავე წელს. აღნიშნული მაჩვენებლით, ბულონ-ბიანკური უმდიდრესი დასახლებაა საფრანგეთში. მეორე ადგილზე პარიზია.<ref>{{cite web |url=http://www.linternaute.com/ville/classement/richesse/36566/4/1/100000/0/index.shtml |title=List of French cities of more than 100.000 inhabitants by wealth |language=French |publisher=Linternaute.com |date= |accessdate=2012-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120110101354/http://www.linternaute.com/ville/classement/richesse/36566/4/1/100000/0/index.shtml |archivedate=2012-01-10 }}</ref> ბულონ-ბიანკური პარიზის ყველაზე ხალხმრავალი გარეუბანი და ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული მუნიციპალიტეტია. ბულონი წარსულში მნიშვნელოვანი სამრეწველო ადგილი იყო. შემდეგ ბიზნესის მომსახურების წარმატებულ ცენტრად გადაიქცა. ბულონ-ბიანკურში სათავო ოფისები აქვს არაერთ წამყვან კომპანიას. ==დაძმობილებული ქალაქები== ბულონ-ბიანკურის დაძმობულებული ქალაქებია: * 1955 წლიდან: **{{flagicon|BEL}} [[ანდერლეხტი]], [[ბელგია]] **{{flagicon|GER}} [[ნოიკიოლნი]], [[ბერლინი]]ს დაბა, [[გერმანია]] **{{flagicon|UK}} [[ჰამერსმიტი და ფულემი|ჰამერსმითი და ფულემი]], [[დიდი ბრიტანეთი]]<ref name="Archant twinning 3">{{cite web|url=http://www.completefrance.com/language-culture/twin-towns|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130705094933/http://www.completefrance.com/language-culture/twin-towns|title=British towns twinned with French towns ''[via WaybackMachine.com]''|accessdate=2013-07-20|archivedate=2013-07-05|work=Archant Community Media Ltd}}</ref> **{{flagicon|NED}} [[ზაანსტადი|ზანსტადი]], [[ნიდერლანდები]] * 1968 წლიდან: **{{flagicon|ITA}} [[მარინო (ლაციო)|მარინო]], [[იტალია]] **{{flagicon|SRB}} [[პანჩევი]], [[სერბეთი]] **{{flagicon|ISR}} [[რაანანა]], [[ისრაელი]]<ref name="Ra'anana">{{cite web|url=http://www.raanana.muni.il/English/Topics/My+City/Sister+Cities/|title=Ra'anana: Twin towns & Sister cities - Friends around the World|work=raanana.muni.il|accessdate=24 March 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120714064143/http://www.raanana.muni.il/English/Topics/My+City/Sister+Cities/|archivedate=14 ივლისი 2012}}</ref> * 1993 წლიდან: **{{flagicon|USA}} [[ირვინგი (ტეხასი)|ირვინგი]], [[აშშ]] **{{flagicon|TUN}} [[სუსი]], [[ტუნისი]] * 2012 წლიდან: **{{flagicon|CIV}} [[აბიჯანი]], [[კოტ-დ’ივუარი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Boulogne-Billancourt}} * [http://www.boulognebillancourt.com ბულონ-ბიანკურის ოფიციალური საიტი ] {{Fr icon}} * [http://www.facebook.com/boulognebillancourt ბულონ-ბიანკურის გვერდი Facebook-ზე] {{Fr icon}} * [http://www.twitter.com/ville_boulogneb ბულონ-ბიანკურის გვერდი ტვიტერზე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160324234602/https://twitter.com/Ville_BoulogneB |date=2016-03-24 }} {{Fr icon}} * [http://mapage.noos.fr/hubert.demory/billancourt.htm ბიანკურის ისტორია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170610071212/http://mapage.noos.fr/hubert.demory/billancourt.htm |date=2017-06-10 }} {{Fr icon}} [[კატეგორია:საფრანგეთის კომუნები]] kmt4zy2117c02gzs77eb9qrnw7pcwxj 0 304221 5398241 5360193 2026-05-23T03:35:55Z Jaba1977 3604 5398241 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = მორფუ |მშობლიური სახელი = {{lang-el|Μόρφου}}, {{lang-tr|Omorfo}}<ref name="rk">[[კვიპროსი]]ს [[კვიპროსის ადმინისტრაციული დაყოფა|ადმინისტრაციული დაყოფის]] თანახმად</ref>/{{lang-tr|Güzelyurt}}<ref name="trsk">[[ჩრდილოეთი კვიპროსი]]ს ადმინისტრაციული დაყოფის თანახმად</ref> |ქვეყანა = კვიპროსი |დაქვემდებარება = |პანორამა =Guzelyurt_church_01.jpg |პანორამის სიგანე =250 |წარწერა =წმინდა მამანტის ეკლესია |დროშა = |დროშწარწ = |გერბი = |გერბწარწ = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |ჩარჩო = |ქვეყნის რუკა2 = |ქვეყნის რუკის ზომა2 = |წარწერა2= |lat_dir =N |lat_deg = 35|lat_min = 12|lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = 32|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |ქვეყნის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = 1883 |ფართობი = |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |კლიმატი= |ოფიციალური ენა= |მოსახლეობა = 31 116 |აღწერის წელი = 2006 |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი= |საიტი =www.morphou.org.cy/ |კატეგორია ვიკისაწყობში = |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''მორფუ''' ({{lang-el|Μόρφου}}, {{lang-tr|Omorfo}})<ref name="rk"/>/'''გიუზელიურთი''' ({{lang-tr|Güzelyurt}})<ref name="trsk"/> — ქალაქი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], მდებარეობს [[მორფუს ყურე|მორფუს ყურის]] ნაპირზე. [[1974]] წლიდან ექვემდებარება ნახევრად აღიარებული [[ჩრდილოეთი კვიპროსი]]ს რესპუბლიკის კონტროლს. მოსახლეობა ქალაქის ტერიტორიაზე [[ანტიკური ხანა|ანტიკური]] პერიოდიდან ჩნდება. თანამედროვე მორფუს ჩამოყალიბება იწყება [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიური]] პერიოდიდან, როდესაც წმინდა მამანტის ეკლესიის გარშემო დასახლდა არაბთა ლაშქრობებს გაქცეული მოსახლეობა. [[1426]] წელს მორფუ გახდა მსხვილი ანტიფეოდალური აჯანყების ცენტრი. [[1883]] წლიდან ბრიტანულმა ადმინისტრაციამ მორფუს ქალაქის სტატუსი მიანიჭა. [[1974]] წელს დაიპყრო თურქულმა ძალებმა. ახალმა ადმინისტრაციამ ქალაქს სახელი გადაარქვა და უწოდა გიუზელიურთი. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.morphou.org.cy/MAIN/default.aspx დევნილობაში მყოფი ბერძნული ადმინისტრაციის საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120708024035/http://www.morphou.org.cy/main/default.aspx |date=2012-07-08 }} * [http://www.immorfou.org.cy/ მორფუს ეპარქიის საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:კვიპროსის ქალაქები]] 0ene75rdw2zdbtpqb7nm3rdv35gwpli 0 309533 5397840 4938621 2026-05-22T14:21:39Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397840 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ერთეული| |მშობლიური სახელი = {{lang-fr|Bubanza}} |ქართული სახელი = ბუბანზა |დროშა = |გერბი = |ქვეყანა = ბურუნდი |ჰიმნი = |სტატუსი = პროვინცია |შედის = |მოიცავს = 5 კომუნა |დედაქალაქი = [[ბუბანზა]] |მსხვილი ქალაქი = |მსხვილი ქალაქები = |თარიღი = |მეთაური = |მეთაური 2 = |მშპ = |მშპ წელი = |მშპ ადგილი = |მშპ ესმ = |ენა = |ენები = |მოსახლეობა = 338 023 |აღწერის წელი = 2008 |ადგილი მოსახლეობით = 13 |ეროვნული შემადგენლობა = |სიმჭიდროვე = 310,40 |აღმსარებლობა = |ფართობი = 1089,04 |ადგილი ფართობით = 14 |ფართობის პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღლე = |საშუალო სიმაღლე = |მინიმალური სიმაღლე = |განედი = |გრძედი = |რუკა = Bubanza in Burundi.svg |დროის სარტყელი = [[UTC+2]] |აბრევიატურა = |ISO = BI-BB |FIPS = BY09 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსები = |ინტერნეტ-დომენი = |საავტომობილო სანომრე ნიშნები = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = |პარამეტრი1 = |შენიშვნა = }} '''ბუბანზას პროვინცია''' ({{lang-fr|Bubanza}}) — [[ბურუნდი]]ს 17 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთში. ფართობი — 1089,04 კმ², მოსახლეობა — 338 023 ადამიანი<ref name="stat">{{cite web|url=http://www.statoids.com/ubi.html|title=სტატისტიკა Statoids.com-ის საიტზე|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/burundi.aspx|title=Popolazione del Burundi al censimento 2008|accesso=5 febbraio 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6GDdc6M48?url=http://www.geohive.com/cntry/burundi.aspx|archivedate=2013-04-28|accessdate=2015-06-03}}</ref> (2008 წელი). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი [[ბუბანზა]]. == გეოგრაფია == ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება [[ჩიბიტოკეს პროვინცია]]ს, აღმოსავლეთიდან — [[კაიანზას პროვინცია]]ს და [[მურამვიის პროვინცია]]ს, სამხრეთიდან — [[ბუჟუმბურა-რურალი]]ს პროვინციას, დასავლეთით გადის სახელმწიფო საზღვარი [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან]] [[მდინარე]] [[რუზიზი (მდინარე)|რუზიზზე]]. == ადმინისტრაციული დაყოფა == ბუბანზა იყოფა 5 კომუნად: [[ბუბანზა (კომუნა)|ბუბანზა]], [[გიჰანგა (კომუნა)|გიჰანგა]], [[მპანდა (კომუნა)|მპანდა]], [[მუსიგატი]] და [[რუგაზი]]<ref>{{Cite web |url=http://www.reliefweb.int/ochaburundi/Provincial%20Map/Bubanza_Province.pdf |title=ბუბანზის რუკა |access-date=2015-06-03 |archive-date=2007-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927192539/http://www.reliefweb.int/ochaburundi/Provincial%20Map/Bubanza_Province.pdf }}</ref>. == ეკონომიკა == კომუნებში მოჰყავთ [[ბრინჯი]] და [[ბამბა (ბოჭკო)|ბამბა]], ვითარდება [[მეცხოველეობა]]<ref>[http://unjobs.org/archive/78136000711167417171998364401628479982520041 IRIN News: Burundi: Bubanza flood victims receive food aid]{{Dead link|date=დეკემბერი 2020 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Commonscat}} {{ბურუნდის პროვინციები}} [[კატეგორია:ბურუნდის პროვინციები]] i1oxli8fitzc1znu1mvy3qm49qifhz4 0 314143 5398247 4902540 2026-05-23T04:07:05Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398247 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ჰოლი}} {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''გას ჰოლი''' ({{lang-en|Gus Hall}}; ნამდვილი სახელი {{lang-fi|Arvo Kustaa (Gustav) Halberg}}, '''არვო გუსტავ ჰალბერგი'''; დ. [[8 ოქტომბერი]], [[1910]], [[აირონი]], [[მინესოტის შტატი]] — გ. [[13 ოქტომბერი]], [[2000]], [[მანჰეტენი]], [[ნიუ-იორკი]]) — [[ამერიკელი]] [[პოლიტიკოსი]], [[აშშ-ს კომუნისტური პატია|აშშ-ს კომუნისტური პატიის]] ხელმძღვანელი. ==ბიოგრაფია== დაიბადა მეშახტის ოჯახში. მუშაობა 14 წლისამ დაიწყო. [[1926]] წელს შევიდა მუშათა ახალგაზრდობის ლიგაში, ხოლო [[1927]] წელს — აშშ-ის კომპარტიაში. არაერთხელ დააპატიმრეს. აქტიურად მონაწილეობდა საწარმოო პროფკავშირების კონგრესის შექმნაში. [[1942]]-[[1946]] წლებში მსახურობდა სამხედრო-საზღვაო ფლოტში. [[1947]] წლიდან აშშ-ის კომპარტიის ეროვნული კომიტეტის ეროვნული აღმასრულებელი ბიუროს წევრია. [[1947]]-[[1949]] წლებში ოჰაიოს შტატის პარტიული ორგანიზაციის თავმჯდომარე. [[1959]] წლის დეკემბრიდან ჰოლი აშშ-ს კომპარტიის გენერალური მდივანია. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით (1977) და ხალხთა მეგობრობის ორდენით (1975). ==ლიტერატურა== {{ქსე|11|680}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Gus Hall}} * [https://archives.yale.edu/repositories/12/resources/11679 Gus Hall Papers (MS 2113) at Yale University] * [https://www.marxists.org/archive/hall/index.htm Gus Hall Archive] at marxists.org * [https://archives.newberry.org/repositories/2/resources/713 Gus Hall Communist Party Meeting Recordings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240221081619/https://archives.newberry.org/repositories/2/resources/713 |date=2024-02-21 }} at [https://www.newberry.org the Newberry Library] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ჰოლი, გას}} [[კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1910]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2000]] [[კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მარქსისტები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:აფრო-ამერიკელების სამოქალაქო უფლებების დამცველი აქტივისტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ანტიკაპიტალისტები]] m4aryqg4j8hl6ihggfvk9tbr96lsfz3 0 316205 5398257 4951033 2026-05-23T04:53:09Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398257 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია | სახელი = გევორგ ხაზარიანი | სურათი = Gevorg Ghazaryan.jpg | წარწერა = | სრული სახელი = გევორგ გარნიკი ხაზარიანი | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1988|4|5}} | დაბადების ადგილი = [[ერევანი]], {{დროშა|სომხეთი}} | სიმაღლე = 180 სმ | პოზიცია = [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]] | მიმდინარე კლუბი = [[მარიტიმუ (საფეხბურთო კლუბი)|მარიტიმუ]] | ნომერი = | წელი1 = 2006–2011 | კლუბი1 = [[პიუნიკი (საფეხბურთო კლუბი)|პიუნიკი]] | მატჩი1 = 117 | გოლი1 = 43 | წელი2 = 2007 | კლუბი2 = → [[ბანანცი (საფეხბურთო კლუბი)|ბანანცი]] ''(იჯარით)'' | მატჩი2 = 11 | გოლი2 = 6 | წელი3 = 2011-2014 | კლუბი3 = [[მეტალურგი დონეცკი (საფეხბურთო კლუბი)|მეტალურგი დონეცკი]] | მატჩი3 = 59 | გოლი3 = 6 | წელი4 = 2013 | კლუბი4 = → [[შახტიორი ყარაღანდა (საფეხბურთო კლუბი)|შახტიორი]] ''(იჯარით)'' | მატჩი4 = 3 | გოლი4 = 0 | წელი5 = 2014-2015 | კლუბი5 = [[ოლიმპიაკოსი პირეოსი (საფეხბურთო კლუბი)|ოლიმპიაკოსი პირეოსი]] | მატჩი5 = 3 | გოლი5 = 0 | წელი6 = 2015 | კლუბი6 = [[კერკირა (საფეხბურთო კლუბი)|კერკირა]] | მატჩი6 = 8 | გოლი6 = 1 | წელი7 = 2015- | კლუბი7 = [[მარიტიმუ (საფეხბურთო კლუბი)|მარიტიმუ]] | მატჩი7 = 0 | გოლი7 = 0 | ეროვნული წელი1 = 2005–2006 | ეროვნული ნაკრები1 = [[სომხეთის 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|სომხეთი 19 წლ.]] | ეროვნული მატჩი1 = 6 | ეროვნული გოლი1 = 1 | ეროვნული წელი2 = 2006–2010 | ეროვნული ნაკრები2 = [[სომხეთის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|სომხეთი 21 წლ.]] | ეროვნული მატჩი2 = 18 | ეროვნული გოლი2 = 5 | ეროვნული წელი3 = 2007– | ეროვნული ნაკრები3 = [[სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სომხეთი]] | ეროვნული მატჩი3 = 46 | ეროვნული გოლი3 = 9 | კლუბი-განახლება = | ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''გევორგ ხაზარიანი''' ({{lang-hy|Գևորգ Ղազարյան}}; დ. [[5 აპრილი]], [[1988]]) — [[სომხები|სომეხი]] ფეხბურთელი. თამაშობს [[პორტუგალია|პორტუგალიურ]] „მარიტიმუსა“ და [[სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში]]. ==კარიერა== ხარეზიანმა კარიერა [[სომხეთი|სომხურ]] „პიუნიკში“ დაიწყო, ამის შემდეგ თამაშობდა [[უკრაინა]]სა და [[საბერძნეთი|საბერძნეთში]]. ამჟამად იცავს [[პორტუგალია|პორტუგალიური]] „მარიტიმოს“ ღირსებას. ხაზარიანი იყო სომხეთის ნაკრების წევრი სხვადასხვა ასაკობრივ დონეზე. [[სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში]] გევორგის დებიუტი 2007 წლის იანვარში შედგა [[პორტუგალია|პორტუგალიის]] წინააღმდეგ. ==მიღწევები== ===პიუნიკი=== * სომხეთის პრემიერლიგა: 2006, 2007, 2008, 2009, 2010 * სომხეთის თასი: 2009, 2010 (მეორე ადგილი 2006) * სომხეთის სუპერთასი: 2007, 2008, 2010 (მეორე ადგილი 2006, 2009) ===ოლიმპიაკოსი=== * საბერძნეთის სუპერლიგა: 2014-2015 * საბერძნეთის თასი: 2014-2015 ===ინდივიდუალური=== * სომხეთის ჩემპიონატის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2007 * სომხეთის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 2010 ===გოლები ნაკრებში=== {{Ig header|n=გევორგ ხაზარიანი|ref=}} {{Ig match | n = 1 | d= 28 მარტი 2009 | st=ჰანრაპეტაკანის სტადიონი | ci=ერევანი | co=სომხეთი | o=ესტონეთი | sc='''2'''–2 | fr=2–2 | comp=2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპი}} {{Ig match | n = 2 | d= 8 ოქტომბერი 2010 | st=ჰანრაპეტაკანის სტადიონი | ci=ერევანი | co=სომხეთი | o=სლოვაკეთი | sc='''2'''–1 | fr=3–1 | comp=2012 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპი}} {{Ig match | n = 3 | d= 12 ოქტომბერი 2010 | st=ჰანრაპეტაკანის სტადიონი | ci=ერევანი | co=სომხეთი | o=ანდორა | sc='''1'''–0 | fr=4–0 | comp=2012 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპი}} {{Ig match | n = 4 | d= 2 სექტემბერი 2011 | st=Estadi Comunal d'Aixovall | ci=ანდორა ლა ველა | co=ანდორა | o=ანდორა | sc=0–'''2''' | fr=0–3 | comp=2012 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპი}} {{Ig match | n = 5 | d= 6 სექტემბერი 2011 | st=Štadión pod Dubňom | ci1=ზილინა | co=სლოვაკეთი | o=სლოვაკეთი | sc=0–'''3''' | fr=0–4 | comp=2012 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპი}} {{Ig match | n = 6 | d= 7 ოქტომბერი 2011 | st=ჰანრაპეტაკანის სტადიონი | ci1=ერევანი | co=სომხეთი | o=მაკედონია | sc='''3'''–0 | fr=4–1 | comp=2012 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპი}} {{Ig match | n = 7 | d= 5 ივნისი 2012 | st=ჰანრაპეტაკანის სტადიონი | ci1=ერევანი | co=სომხეთი | o=ყაზახეთი | sc='''1'''–0 | fr=3–0 | comp=ამხანაგური მატჩი}} {{Ig match | n = 8 | d= 5 ივნისი 2012 | st=ჰანრაპეტაკანის სტადიონი | ci1=ერევანი | co=სომხეთი | o=ყაზახეთი | sc='''2'''–0 | fr=3–0 | comp=ამხანაგური მატჩი}} {{Ig match | n = 9 | d= 6 სექტემბერი 2013 | st=ედენ არენა | ci1=პრაღა | co=ჩეხეთის რესპუბლიკა | o=ჩეხეთის რესპუბლიკა | sc=1-'''2''' | fr=1–2 | comp=2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპი}} {{Ig footer}} == რესურსები ინტერნეტში == * [http://ffa.am/en/teams/fcpyunik/players/gevorgghazaryan/ Profile at FFA] * [http://armfootball.tripod.com/id276.html armfootball.tripod.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202170844/http://armfootball.tripod.com/id276.html |date=2014-02-02 }} * [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.gevorg.ghazaryan.21893.en.html footballdatabase.eu] {{DEFAULTSORT:ხაზარიანი, გევორგ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1988]] [[კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დონეცკის მეტალურგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ყარაღანდის შახტიორის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:კერკირას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მარიტიმუს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ერევანში დაბადებულები]] q5kw7wyv8g869173kw8t8awi4hvu4or 3 325754 5398007 5397455 2026-05-22T17:27:59Z Surprizi 14671 /* განმარტებები */ პასუხი 5398007 wikitext text/x-wiki {{მომწერეთ}} {{არქივის დაფა|დაფის-სიგანე=14em| *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_1|არქივი 1.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_2|არქივი 2.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_3|არქივი 3.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_4|არქივი 4.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_5|არქივი 5.'' ]] }} {{ვიკიბანერი}} == შარვაშიძეების გენეალოგია == გამარჯობა, თქვენი ცვლილებები შევნიშნე შარვაშიძეების გენეალოგიაში და კითხვა გამიჩნდა. მანუჩარის მამა სოლომონი, ხუტუნია შარვაშიძის ძე არის ხო? თავად სოლომონი თუ მართავდა სამურზაყანოს? თუ გაქვთ ინფორმაცია ამის შესახებ შევეცდები მათი გენეალოგია დეტალურად ავაწყო. [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 11:13, 30 აპრილი 2021 (UTC) :{{ping|Georgiano}} [https://www.prlib.ru/item/363881 აჰა]--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 12:24, 30 აპრილი 2021 (UTC) :: გამარჯობა. როცა მოიცლით [[ტაო]]ს სტატიას გადაავლეთ თვალი და შენიშვნები თუ გექნებათ შემატყობინეთ. კარგი იქნება თუ თქვენც მიიღებთ მონაწილეობას სტატიის გაუმჯობესებაში. პატივისცემით [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 15:06, 5 მაისი 2021 (UTC) :::ჩვენ ყველა როცა ვიცლით ვავლებთ თვალს რისი სურვილიც გვაქვს.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 15:08, 5 მაისი 2021 (UTC) :::: ძალიან ფილოსოფიური პასუხი ჩანს, მაგრამ თქვენ თუ გაქვთ დრო და სურვილი ჩემს მიერ ზემოთ ხსენებული სტატიის გასაუმჯობესებლად? თუ არა, არ არის პრობლემა. [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 15:31, 5 მაისი 2021 (UTC) :::::არ მინდა რო მივიღო მონაწილეობა. მაგრამ შეიძლება როდესმე მომინდეს. ეს კი როდის მოხდება არ ვიცი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 15:52, 5 მაისი 2021 (UTC) == თვითმმართველი ქალაქი == გამარჯობა. რუსთავისა და ფოთის კატეგორიებში შენი ცვლილებები გავაუქმე. ამ ქალაქებს მუნიციპალიტეტის სტატუსიც აქვთ (სსიპ ფოთის მუნიციპალიტეტი, სსიპ რუსთავის მუნიციპალიტეტი და ა.შ.) ამიტომ შესაბამისი კატეგორიებიც უნდა ჰქონდეს მითითებული. ყველა თვითმმარველი თვითმმართველი ქალაქი ამავდროულად არის მუნიციპალიტეტი, ასე რომ. მაგ. ქვემო ქართლის მუნიციპალიტეტიების ჩამონათვალში, კატეგორიაში და ა.შ. უნდა ჩანდეს რუსთავი და ასე შემდეგ --[[მომხმარებელი:M.|M.]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:M.|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/M.|წვლილი]]</sub> 17:04, 28 ივნისი 2021 (UTC) :ბოდიშით. მადლობა რომ დააბრუნე!--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 17:07, 28 ივნისი 2021 (UTC) ==შეკითხვა== გამარჯობა. შესაძლოა ვიკიპედიელთა შორის იყო განხილვა ამ თემაზე, მაგრამ, რადგან ვერსად მივაგენი, თქვენ მოგმართავთ შეკითხვით, რომელიც ეხება სხვადასხვა სტატიებსა და კატეგორიებში გამოყენებულ სიტყვათა სხვადასხვა ფორმებს, მათ შორის, მაგალითად, — საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭო და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო. რომელი ფორმაა მართებული — პირველი თუ მეორე? წინასწარ გიხდით მადლობას დახმარებისათვის.--[[მომხმარებელი:Arkaitz1974|Arkaitz1974]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Arkaitz1974|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Arkaitz1974|წვლილი]]</sub> 08:35, 30 მარტი 2022 (UTC) :სადღაც მახსოვს გაკვრით საუბარი ამასთან დაკავშირებით (ბუნდოვნად მახსოვს, იმედია არ ვცდები რომ ცანგალას შეუსწორეს რომ საბჭოთა დროს რა გამოიყენებოდა ერთია და გრამატიკულად რაა სწორი —მეორეო. აბა კითხე ცანგალას.). ჩემი სუბიექტური აზრით ფორმა — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო — მარტო საბჭოთა პერიოდში გამოიყენებოდა, უბრალოდ არ ტვირთავდნენ ზედმეტი ასონიშნებით. რეალურად მისი სრულფასოვანი ფორმაა — საქართველოს სს რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო. ყოველ შემთხვევაში ჩემთვის ამდენი ხანი არავის არ მოუმართავს დღევანდელ დღემდე მსგავსი შეკიტხვით, არადა იმდენი სტატიაა უკვე დაწერილი, აფხაზეთისა და საქართველოს ასსრ-სსრ-ებზე რომ არვიცი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 10:51, 30 მარტი 2022 (UTC) ::{{ping|Surprizi}} დიდი მადლობა პასუხისთვის, თქვენის ნებართვით ცანგალას შევეხმიანები იგივე შეკითხვით. კიდევ ერთხელ მადლობა ყურადღებისა და გულისხმიერებისთვის.--[[მომხმარებელი:Arkaitz1974|Arkaitz1974]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Arkaitz1974|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Arkaitz1974|წვლილი]]</sub> 13:29, 30 მარტი 2022 (UTC) == ვიკი-ორდენი == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[სურათი:Invisible Barnstar Hires.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''უხილავი ვიკი-ორდენი''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | დიდია თქვენი წვლილი ვიკიპედიაში!. გაწეული სამსახურისთვის ჯილდოვდებით იშვიათი, უხილავი ვიკი-ორდენით!. გისურვებთ წარმატებას!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:23, 29 მარტი 2022 (UTC) |} :) უღრმესი მადლობა! :*--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 13:50, 23 აპრილი 2022 (UTC) == [[:ფაილი:Zemo betlemi-tbilisi1.JPG]] == გამარჯობა! როგორც ვხედავ აღნიშნული ფაილი თქვენია და ხომ არ აჯობებს კომონზზე ატვირთოთ და შემდეგ სტატიაში ჩავაგდოთ ?. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 10:25, 18 მაისი 2022 (UTC) :კი. ჩავუჯდები და სხვებსაც ავტვირთავ.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:35, 18 მაისი 2022 (UTC) ::მადლობა!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 10:56, 18 მაისი 2022 (UTC) == სახელობითი ბრუნვის ნიშანი == სახელობითი ბრუნვის ნიშანი ნუ გავიწყდება, ბატონო ჩემო :D--[[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 17:00, 22 ივლისი 2022 (UTC) :წიგნში სათაურად სახელობითის გარეშეა ბატონო ფუხს და რა ვუყო? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:01, 22 ივლისი 2022 (UTC) ::დაუმატე კაცო, წიგნში თუა შეცდომით ჩვენ რატომ გავიმეოროთ? [[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 17:03, 22 ივლისი 2022 (UTC) :::ნუ კეთილი, რადგან წიგნში შეცდომაა. ნუ იდეაში შეიძლება რომ აფხაზური სახელით დატოვეს. კაი იებით გავუშვებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:08, 22 ივლისი 2022 (UTC) == ხარება == სტატიაში [[ხარება (წალკის მუნიციპალიტეტი)]], შეტანილ ინფორმაციას მითითებული არ აქვს წყარო. იქნებ დაუმატო. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 09:16, 24 ივლისი 2022 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 22:25, 3 თებერვალი 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 23:11, 2 მაისი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&oldid=26721207 --> == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 13:07, 26 ივლისი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == ვიკი-ორდენი == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[სურათი:Speurneusster.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''დეტექტივის ვიკი-ორდენი''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | ვიკიპედიაში მუდმივი ძიების ფარგლებში გატარებული უმნიშვნელოვანესი სამუშაოსათვის თქვენ გადმოგეცემათ აღნიშნული ორდენი!. გახსოვდეთ, რომ თქვენი ვიკი-ძიებანი მრავალი წელია, რაც ვიკიპედიას სასიკეთოდ ემსახურება!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 15:40, 7 სექტემბერი 2024 (UTC) |} უღრმესი მადლობა! ვემსახურები საქართველოს!!! <3--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:55, 7 სექტემბერი 2024 (UTC) == Translation request == Hello, Surprizi. Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijani manat sign]] in Georgian Wikipedia? Yours sincerely, [[მომხმარებელი:Oirattas|Oirattas]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Oirattas|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Oirattas|წვლილი]]) 06:50, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) :Of course my dear! Thanks a lot for idea!!! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 08:45, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) ::Thank you very much for the new article! [[მომხმარებელი:Oirattas|Oirattas]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Oirattas|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Oirattas|წვლილი]]) 16:43, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 12:10, 7 ოქტომბერი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == ფოტოები == სალამი. თუ ფოტო არ არღვევს ვიკიმედიის სალიცენზიო პოლიტიკას ან არ წარმოადგენს ინტელექტუალურ ნამუშევარს (მაგ. არის მხოლოდ წარწერა ფოტოზე), გირჩევ ქომონსზე ატვირთო, ვინაიდან ადრე თუ გვიან ყველა არათავისუფალი ლიცენზიით ატვირთული ფოტო ვიკიპედიიდან წაიშლება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 15:12, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :ვიცი მეჰმან, მაგრამ ეს იმედმა გადაიღო. ზოგადად რასაც ქომონსი წაშლის კანდიდატად განიხილავს აქ ვტვირთავ. ისე ცუდი არ იქნება, თუ აქ წასაშლელ ფოტოებზე საქმის კურსში ჩამაყენებთ წინასწარ, რომ შევინახო ჩემთვის. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:16, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) ::ქომონსზე რაც დარღვევაა, აქაც იგივეა, ვინაიდან ერთი და იგივე ლიცენზიას ვიყენებთ. რეალურად ეს ყველა არათავისუფალი ფაილი ჩვენი ყველაზე დიდი პრობლემაა, რადგან სალიცენზიო პოლიტიკას ვარღვევთ და ერთ დღეს შეიძლება ფონდი ადგეს, დაგვბლოკოს ჩვენ და წაშალოს ყველა ფაილი. ამიტომ უნდა მოვაგვაროთ ეს პრობლემა. - [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 15:28, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :::კეთილი. გასაგებია. ზოგადად თუ ბმულს მომცემ რეები მაქვს ატვირთული კავიკიში დავაკოპირებდი ჩემთან. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:14, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) ::::[https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98:%E1%83%AC%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98&end=&namespace=6&start=&tagfilter=&target=Surprizi&offset=&limit=500 აბა ეს ნახე] თუ გამოგადგება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 18:27, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :::::მადლობა ძალიან გამომადგა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 04:52, 23 დეკემბერი 2024 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 იანვარი 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> ==კატეგორიები== გამარჯობა, [[ვიკიპედია:კენჭისყრა/კატეგორიის სიდიდის ზედა ზღვარი სტატიებში|ამ გადაწყვეტილების]] მიხედვით „სტატიებს უნდა მიეთითოს მხოლოდ რაც შეიძლება წვრილი, ქვედა დონის კატეგორია, რადგან ეს კატეგორიები მაინც თავს იყრის უფრო მსხვილ, ზედა დონის კატეგორიაში.“ რამდენადაც კატეგორია „გურიის მთავრები“ შედის კატეგორიაში „გურიელები“ (გურიის ყველა მთავარი იყო გურიელი, მაგრამ ყველა გურიელი არ ყოფილა მთავარი, ამიტომ გურიის მთავრები არის ქვედა დონის, ხოლო გურიელები ზედა დონის კატეგორია). შესაბამისად, სტატიებში, რომელსაც მითითებული უკვე ჰქონდა ქვედა დონის კატეგორია „გურიის მთავრები“, ზედმეტია ზედა დონის კატეგორია „გურიელები“ --[[მომხმარებელი:M.|M.]] ([[მომხმარებლის განხილვა:M.|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/M.|წვლილი]]) 09:00, 9 აპრილი 2025 (UTC) :ნოუ პრობლემ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:08, 9 აპრილი 2025 (UTC) == კრატერების კატეგორია == მიშა, გამარჯობა. 234 სტატიაში ჩასმულია კატეგორია '''კატეგორია:კვადრანტი LQ0''', შევქმენი და მერე მივხვდი რომ შეცდომითაა ჩასმული, მე მგონი უნდა იყოს '''კატეგორია:კვადრანტი LQ02'''. აბა გადახედე. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 18:15, 23 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მადლობა ჯაბა! გადავხედავ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:18, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::მიშა აქვე გკითხავ, [[გიულდენი (მთვარის კრატერი)|ამ]] და კიდევ ბევრ სტატიაში ცარიელი სექციებია და კიდევ უმეტეს სტატიებში გიწერია ბაადეს პატივსაცემად ეწოდაო. ალბათ ამასაც მერე შეასწორებ ხო? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:46, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::ცარიელი სექციები, სპეციალურადაა. ანუ კრატერების სახელები რო არ ვიცი ქვეთავს „კრატერის აღწერა“ ჯერ ვერ ვავსებ. ამიტომ მაგალითად „ა“ ასოზე რაცაა რუსულიდან ტრანსლეიტერით გადათარგმინლილი ის თავიდან იქნება ბოლოს გადასაწერი. ნუ კრატერების გარდა სხვა რელიეფის ელემენტებიც იხსენიება რუსულ ვიკიში, მარა ისინი ძაან ცოტაა. ამიტომ გადავწყვიტე საწყის ეტაპზე პრიორიტეტად კრატერების სახელზე ჩამოვყალიბდე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:51, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :გავასწორე მითითებული შენიშვნა. მთვარის კრატერებს რო ჩავივლი ბოლომდე, მერე მინიმუმ ერთი ან ორი გავლა მომიწევს, რომ ყველაფერში ბოლომდე დავრწმუნდე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:48, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::ოკ. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:49, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::მადლობა ჯაბა ყურადღებისათვის! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:51, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::::არა რას ამბობ, რის მადლობა. წარმატებები. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:48, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) == კრატერები == მიშა ამ სტატიაში [[რუბინი (მთვარის კრატერი)]] გიწერია, რომ სახელი ეწოდა კრისტინა ფლოსის პატივსაცემად. ვერ მივხვდი ამ სახელის პატიცსაცემად რუბინი რატომ ეწოდა?--[[მომხმარებელი:David1010|<span style="background:#008000;color:#F0F8FF;padding:0 4px">'''''David'''''</span>]][[მომხმარებლის განხილვა:David1010|<span style="background:#F0F8FF;padding:0 4px;color:#008000;">'''''As'''''</span>]] 11:41, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მეზობელს წყალი ჩამოუვიდა და ვერ დავასრულე. ეხლა მოვრჩი. მადლობა გავასწორე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:45, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::კრატერებში ბ-ზე დაწერილ სტატიებშიც ბევრგან არის მსგავსი შეცდომები და იქნებ გაასწორო [[მომხმარებელი:David1010|<span style="background:#008000;color:#F0F8FF;padding:0 4px">'''''David'''''</span>]][[მომხმარებლის განხილვა:David1010|<span style="background:#F0F8FF;padding:0 4px;color:#008000;">'''''As'''''</span>]] 11:54, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::კი, ჯაბამ უკვე მიმითითა და ვიცი. ეხლა რამოდენიმე სტატიას დავწერ 20224-2025 წლებში დამტკიცებულის და ბ და გ-ს მივხედავ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:56, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) == გამარჯობა == გამარჯობა. მინდა მოგთხოვოთ ამ გვერდის წაშლა: [[თარგი:ნევადის 100000-იანი ქალაქების მერები]] მიზეზებია: *ეს კონტენტი მოძველებულია. ბევრი მერი არასწორია. *ესენი წაშლილია ინგლისური ვიკიპედიიდან ([[:en:Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2024_April_4#United_States_mayor_navigational_boxes_by_state]]). იქაც კი, განახლება რთული იყო. *ამ მერებიდან ბევრი არ არის ცნობილი. მე არ ვიცი ქართული კითხვა, ამიტომ არ ვიცი, როგორ წარვადგინო ისინი წასაშლელად. რას ფიქრობთ? [[სპეციალური:წვლილი/&#126;2025-30135-33|&#126;2025-30135-33]] ([[მომხმარებლის განხილვა:&#126;2025-30135-33|talk]]) 03:43, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) :პატივცემულო ~2025-30135-33, ეს გვერდი (თარგი) თქვენ არ შეგიქმნიათ და უმორჩილესად მოგიწოდებთ, რომ ის სწორზედაპირიანი სკამი რომელზეც ბრძანდებით, მისი გამოყენება ისევე აქტიურად გააგრძელოთ როგორც ამას აკეთებდით 03:43, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC)-მდე!!! მის წაშლას მისი შემქმნელი მომსთხოვს, თქვენ კი ვინ ბრძანდებით და რა დავალებების მაძლევთ მე ვერ ვხვდები! მე არც ადმინისტრატორი ვარ, არც თქვენი ძმაკაცი (არც თქვენი დაქალი), არც მეგობარი, არც თქვენი ავტობუსის კონტროლიორი.... უმორჩილესად გთხოვთ მეტი ნუ დაღლით თავს ჩემთან მოწერით, რამეთუ მინდა რომ ძაან, ძაან მოგვენატროს ერთმანეთი! <3 [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 04:53, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::ვერ გავიგე რას გულისხმობ, მაგრამ სხვას ვკითხავ. [[სპეციალური:წვლილი/&#126;2025-30135-33|&#126;2025-30135-33]] ([[მომხმარებლის განხილვა:&#126;2025-30135-33|talk]]) 06:17, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) == თარგების შესახებ == გამარჯობა, [[რაზუმოვი (მთვარის კრატერი)]] ასეთ სტატიებში, ბარემ თარგიც რომ შესაბამისი ჩაუსვა ხომ არ აჯობებს? უკვე ბევრი სტატია დაგროვდა ასეთი და რომ არ იწვალო. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:03, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :გამარჯობა ჯაბა. შესაბამის თარგში რას გულიხმობ? მგონი ყველაფერს ვუთითებ თარგში. რამე გამომეპარა? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:12, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :თუ სქოლიოს ბმულზე საუბრობ, კეთილი მაშინ სტატიების შექმნას შევაჩერებ და მაგ ნაწილს გავასწორებ. იდეაში ბოლოს მინდოდა მაგის გაკეთება, მაგრამ მასე იყოს არაა პრობლემა. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:19, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :გავიგე. ნავდაფას გულისმობ და არა ინფოდაფას. ოკ. შევაჩერებ სტატიების შექმნას და გავასწორებ მაგ თარგის და რაღაც დეტალებს ერთად. მადლობა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:23, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) ::მიშა, გასული ვიყავი და დროულად ვერ მოგწერე. ანუ მითითებულ სტატიაში ჩასმული გაქვს {{თ|მთვარის კრატერები: ა-ე}}, უნდა იყოს {{თ|მთვარის კრატერები: ჟ-უ}}. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:28, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :::კი, მივხვდი. დავიწყებ გასწორებებს. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 07:49, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :::{{ping|Jaba1977}} აღნიშნული თარგები განვაახლე ამჟამინდელი მონაცემებით და ყველა სტატიას თავისი თარგი მივუსადაგე. თუმცა, აქვე დავამატებ, რომ როგორც კი მოვრჩები (მალე) მთვარის კრატერების სრულ სიას, აუცილებლად მივცემ ყველა სტატიას ჩემთვის მისაღებ სახეს. შემდეგ, თუ რამე რეკომენდაცია, რჩევა ან შენიშვნა გექნებათ ვიკისაზოგადოებას, დიდი სიამოვნებით მივიღებ და გავითვალისწინებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:35, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) == ასოები თუ ციფრები? == [https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%A6%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&action=edit&redlink=1 ამ კატეგორიაში] არსებული სტატიები, ვფიქრობ ციფრებია და კიდევ წასაშლელია, არ აქვთ წყარო და არ არის 3 წინადადება. თუ მიხედავ კარგი იქნება, ან წავშალოთ. რას იტყვი? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 18:36, 25 დეკემბერი 2025 (UTC) :გადავხედავ. მადლობა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:40, 25 დეკემბერი 2025 (UTC) == ახალი წესი == გამარჯობა, მიშა! ახალი წესია ვიკიპედიაში, შეიძლება მისი მიღება გამოგრჩა მხედველობიდან. ყოველ დაწერილ სტატიას {{თ|განხილვის სათაური}} უნდა ჩაუსვა განხილვაში, რომელიც რედაქტირების ქვედა პანელზეცაა დამატებული. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:51, 10 იანვარი 2026 (UTC) :უი. ბოდიში ეს სიახლე არ ვიცოდი. რომელი რიცხვიდან დავადო ეგ თარგი? შემიძლია მთვარეზე რაც სტატიები დამიწერია ყველას ჩავუსვა. ათუ აწი ესე ვქნა? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:18, 10 იანვარი 2026 (UTC) ::სალამი. აწე ასე ქენი, ძველ სტატიებში ბოტი ჩაამატებს. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 17:24, 10 იანვარი 2026 (UTC) :::ოკ. გასაგებია, შევთანხმდით. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:28, 10 იანვარი 2026 (UTC) :{{ping|Jaba1977}} ეგ თარგი მარტო სტატიის განხილვებისთვისაა თუ, კატეგორიების, თარგების და მოდულებისაც და ა. შ.?--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:45, 18 იანვარი 2026 (UTC) ::ამ ეტაპზე მხოლოდ სტატიებისა და კატეგორიებისთვის. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 12:30, 18 იანვარი 2026 (UTC) :::ოკ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 12:31, 18 იანვარი 2026 (UTC) == იქნა == მიშა სალამი, ახლა გადავავლე თვალი ბოილო ცვლილებებს და შენი სტატიები შემხვდა, რომლებშიც ამ ფორმით გაქვს გამოყენებული ტექსტი: '''(დამტკიცებულ იქნა საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მიერ 1970 წელს).''' დამტკიცებულ იქნა არასწორია, ხომ არ აჯობებს ასე ჩამოყალიბდეს მსგავსი წინადადებები: '''(დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს)''' [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 15:36, 21 იანვარი 2026 (UTC) :მადლობა ჯაბა! მაგას სტატიების საბოლოო ვერსიაზე გავლისას გავითვალისწინებ. ჯერ წვრილ-წვრილ თემებს გავდივარ. თუ გექნება სხვა შენიშვნაც მითხარი და გავითვალისწინებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:49, 21 იანვარი 2026 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:42, 14 თებერვალი 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:მომხმარებელი:Surprizi]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:16, 20 მაისი 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569826 --> == ქართველი გენერლები == გთხოვთ, შექმნათ სტატია (ქართულ ვიკიპედიაში): ქართველი გენერლის შესახებ. გთხოვთ, გამოიყენოთ წყაროები, რომელთა გამოყენებაც მე ვერ შევძელი. მე შევქმენი პუბლიკაცია მის შესახებ უკრაინულ ვიკიპედიაში. მისი დაბადების ადგილი, საგანმანათლებლო დაწესებულებების დასახელებები (სადაც სწავლობდა) და ა.შ. უცნობია. მისი სახელი: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) ნიკოლოზის ძე] (*1806-†1860). --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 06:24, 21 მაისი 2026 (UTC) == განმარტებები == გმადლობთ. თქვენ შექმენით სტატია: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]. თუმცა, არის გარკვეული საეჭვო ინფორმაცია. რომელ „სარატოვის სამხედრო სკოლაში“ სწავლობდა ის? რომელი საგანმანათლებლო დაწესებულებები (სამხედრო) იყო სარატოვში 1917 წლამდე? საჭიროა კურსდამთავრებულთა სიები (ავტორიტეტული წყარო). დაბადების თარიღი და დაბადების ადგილი (თუ „სიმბირსკი“) - საჭიროა დაბადების მოწმობები, დოკუმენტები და ა.შ. ჩემს სტატიაში (უკრაინულ ვიკიპედიაზე) მე ეს დავასაბუთე. ის გარდაიცვალა სიმბირსკში (და იქვე დაკრძალეს). ის გარდაიცვალა და დაკრძალეს ქალაქ სიმბირსკში, მართლმადიდებლური პაკროვსკის მონასტრის (პოკროვსკის ნეკროპოლისი) სასაფლაოზე. https://www.сайт-памяти.рф/find/?id=731245951 https://aleksii-skala.narod.ru/book34.htm#%D0%A5 გთხოვთ, შეამოწმოთ - მას მეტი ჯილდო ჰქონდა. თქვენ მისი ყველა ჯილდო არ ჩამოგითვლიათ. წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828), წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828), 15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839), წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (№ 8186, 26.11.1849), წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850), პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851), წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24.10.1851), 25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1853), ავსტრიული ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (მეთაურის ჯვარი, 1853), წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857), წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი, ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841). მისი ბიოგრაფიის თითოეული ფაქტისა და შეკვეთისთვის მე მოვიყვანდი ავტორიტეტულ წყაროებს. იმედი მაქვს, რომ საქართველოში მის შესახებ შესაძლოა არსებობდეს ავტორიტეტული წყარო (ჩემს მიერ მოწოდებული წყაროების გარდა). ამ წყაროში ამ ადამიანის შესახებ ინფორმაცია არ არის http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/search.html?qs=ნიკოლოზ+ხიმშიაშვილი --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 10:27, 21 მაისი 2026 (UTC) :Когда будет время продолжу. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:30, 21 მაისი 2026 (UTC) Спасибо. Я стал писать про него из-за того, что он служил в Александровском Брестском кадетском корпусе, где было много повстанцев против оккупационной власти Российской империи; были и известные выпускники этого учебного заведения, кроме уважаемых учителей. С почтением к Вам --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 11:01, 21 მაისი 2026 (UTC) :[https://fgurgia.ru/search?p0.v=%D1%85%D0%B8%D0%BC%D1%88%D0%B8%D0%B5%D0%B2&type=simple&p0.t=&p0.d=&p0.c=12&p0.a=72425 читай бабулико, читай]. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:09, 21 მაისი 2026 (UTC) :{{ping|Krupski Oleg}} [https://drive.google.com/drive/folders/1ruhy4giWrujifEFvpBr6RhUB7fXxkUBA eto nash pariniok]? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:18, 21 მაისი 2026 (UTC) :{{ping|Krupski Oleg}} '''1 січня 1838 р. отримав військове звання підполковника.''' ТУТ АШИПКА!!! ОН НЕ МОГ 1838 ГОДУ СТАТЬ ПОДПАЛКОВНИКОМ, ТАК КАК В ВАШЕМ-ЖЕ ИСТОЧНИКЕ 1842 ГОДА он ИЗ КАПИТАНА ПРЕВРАЩАЕТСЯ, ПРЕ-ВРА-ЩА-ЕТСЯ в ПОДПОЛКОВНИКУ! ОН ВСЕ ЕТА ВРЕМЯ (1839-1842) БЫЛ КАПИТАНОМ! ЧИТАЙТЕ Месяцеслов и общий штат Российской империи в етих гадах!!! ОН НЕ МОГ СРАЗУ ИЗ ШНАПС-КАПИТАНА СТАТЬ ПОДПОЛКОВНИКОМ!!!! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:27, 22 მაისი 2026 (UTC) == ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი == სტატიაში პირველი რესურსის ლინკია გასასწორებელი, სხვის ბიოგრაფიაზე გადადის. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:52, 21 მაისი 2026 (UTC) :მადლობა! თარგი შევცვალე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 14:56, 21 მაისი 2026 (UTC) 6hbbfcme6egpqb9akv3u6s0jgypel7x 5398025 5398007 2026-05-22T17:46:45Z Surprizi 14671 /* განმარტებები */ პასუხი 5398025 wikitext text/x-wiki {{მომწერეთ}} {{არქივის დაფა|დაფის-სიგანე=14em| *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_1|არქივი 1.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_2|არქივი 2.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_3|არქივი 3.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_4|არქივი 4.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_5|არქივი 5.'' ]] }} {{ვიკიბანერი}} == შარვაშიძეების გენეალოგია == გამარჯობა, თქვენი ცვლილებები შევნიშნე შარვაშიძეების გენეალოგიაში და კითხვა გამიჩნდა. მანუჩარის მამა სოლომონი, ხუტუნია შარვაშიძის ძე არის ხო? თავად სოლომონი თუ მართავდა სამურზაყანოს? თუ გაქვთ ინფორმაცია ამის შესახებ შევეცდები მათი გენეალოგია დეტალურად ავაწყო. [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 11:13, 30 აპრილი 2021 (UTC) :{{ping|Georgiano}} [https://www.prlib.ru/item/363881 აჰა]--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 12:24, 30 აპრილი 2021 (UTC) :: გამარჯობა. როცა მოიცლით [[ტაო]]ს სტატიას გადაავლეთ თვალი და შენიშვნები თუ გექნებათ შემატყობინეთ. კარგი იქნება თუ თქვენც მიიღებთ მონაწილეობას სტატიის გაუმჯობესებაში. პატივისცემით [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 15:06, 5 მაისი 2021 (UTC) :::ჩვენ ყველა როცა ვიცლით ვავლებთ თვალს რისი სურვილიც გვაქვს.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 15:08, 5 მაისი 2021 (UTC) :::: ძალიან ფილოსოფიური პასუხი ჩანს, მაგრამ თქვენ თუ გაქვთ დრო და სურვილი ჩემს მიერ ზემოთ ხსენებული სტატიის გასაუმჯობესებლად? თუ არა, არ არის პრობლემა. [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 15:31, 5 მაისი 2021 (UTC) :::::არ მინდა რო მივიღო მონაწილეობა. მაგრამ შეიძლება როდესმე მომინდეს. ეს კი როდის მოხდება არ ვიცი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 15:52, 5 მაისი 2021 (UTC) == თვითმმართველი ქალაქი == გამარჯობა. რუსთავისა და ფოთის კატეგორიებში შენი ცვლილებები გავაუქმე. ამ ქალაქებს მუნიციპალიტეტის სტატუსიც აქვთ (სსიპ ფოთის მუნიციპალიტეტი, სსიპ რუსთავის მუნიციპალიტეტი და ა.შ.) ამიტომ შესაბამისი კატეგორიებიც უნდა ჰქონდეს მითითებული. ყველა თვითმმარველი თვითმმართველი ქალაქი ამავდროულად არის მუნიციპალიტეტი, ასე რომ. მაგ. ქვემო ქართლის მუნიციპალიტეტიების ჩამონათვალში, კატეგორიაში და ა.შ. უნდა ჩანდეს რუსთავი და ასე შემდეგ --[[მომხმარებელი:M.|M.]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:M.|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/M.|წვლილი]]</sub> 17:04, 28 ივნისი 2021 (UTC) :ბოდიშით. მადლობა რომ დააბრუნე!--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 17:07, 28 ივნისი 2021 (UTC) ==შეკითხვა== გამარჯობა. შესაძლოა ვიკიპედიელთა შორის იყო განხილვა ამ თემაზე, მაგრამ, რადგან ვერსად მივაგენი, თქვენ მოგმართავთ შეკითხვით, რომელიც ეხება სხვადასხვა სტატიებსა და კატეგორიებში გამოყენებულ სიტყვათა სხვადასხვა ფორმებს, მათ შორის, მაგალითად, — საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭო და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო. რომელი ფორმაა მართებული — პირველი თუ მეორე? წინასწარ გიხდით მადლობას დახმარებისათვის.--[[მომხმარებელი:Arkaitz1974|Arkaitz1974]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Arkaitz1974|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Arkaitz1974|წვლილი]]</sub> 08:35, 30 მარტი 2022 (UTC) :სადღაც მახსოვს გაკვრით საუბარი ამასთან დაკავშირებით (ბუნდოვნად მახსოვს, იმედია არ ვცდები რომ ცანგალას შეუსწორეს რომ საბჭოთა დროს რა გამოიყენებოდა ერთია და გრამატიკულად რაა სწორი —მეორეო. აბა კითხე ცანგალას.). ჩემი სუბიექტური აზრით ფორმა — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო — მარტო საბჭოთა პერიოდში გამოიყენებოდა, უბრალოდ არ ტვირთავდნენ ზედმეტი ასონიშნებით. რეალურად მისი სრულფასოვანი ფორმაა — საქართველოს სს რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო. ყოველ შემთხვევაში ჩემთვის ამდენი ხანი არავის არ მოუმართავს დღევანდელ დღემდე მსგავსი შეკიტხვით, არადა იმდენი სტატიაა უკვე დაწერილი, აფხაზეთისა და საქართველოს ასსრ-სსრ-ებზე რომ არვიცი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 10:51, 30 მარტი 2022 (UTC) ::{{ping|Surprizi}} დიდი მადლობა პასუხისთვის, თქვენის ნებართვით ცანგალას შევეხმიანები იგივე შეკითხვით. კიდევ ერთხელ მადლობა ყურადღებისა და გულისხმიერებისთვის.--[[მომხმარებელი:Arkaitz1974|Arkaitz1974]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Arkaitz1974|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Arkaitz1974|წვლილი]]</sub> 13:29, 30 მარტი 2022 (UTC) == ვიკი-ორდენი == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[სურათი:Invisible Barnstar Hires.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''უხილავი ვიკი-ორდენი''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | დიდია თქვენი წვლილი ვიკიპედიაში!. გაწეული სამსახურისთვის ჯილდოვდებით იშვიათი, უხილავი ვიკი-ორდენით!. გისურვებთ წარმატებას!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:23, 29 მარტი 2022 (UTC) |} :) უღრმესი მადლობა! :*--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 13:50, 23 აპრილი 2022 (UTC) == [[:ფაილი:Zemo betlemi-tbilisi1.JPG]] == გამარჯობა! როგორც ვხედავ აღნიშნული ფაილი თქვენია და ხომ არ აჯობებს კომონზზე ატვირთოთ და შემდეგ სტატიაში ჩავაგდოთ ?. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 10:25, 18 მაისი 2022 (UTC) :კი. ჩავუჯდები და სხვებსაც ავტვირთავ.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:35, 18 მაისი 2022 (UTC) ::მადლობა!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 10:56, 18 მაისი 2022 (UTC) == სახელობითი ბრუნვის ნიშანი == სახელობითი ბრუნვის ნიშანი ნუ გავიწყდება, ბატონო ჩემო :D--[[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 17:00, 22 ივლისი 2022 (UTC) :წიგნში სათაურად სახელობითის გარეშეა ბატონო ფუხს და რა ვუყო? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:01, 22 ივლისი 2022 (UTC) ::დაუმატე კაცო, წიგნში თუა შეცდომით ჩვენ რატომ გავიმეოროთ? [[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 17:03, 22 ივლისი 2022 (UTC) :::ნუ კეთილი, რადგან წიგნში შეცდომაა. ნუ იდეაში შეიძლება რომ აფხაზური სახელით დატოვეს. კაი იებით გავუშვებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:08, 22 ივლისი 2022 (UTC) == ხარება == სტატიაში [[ხარება (წალკის მუნიციპალიტეტი)]], შეტანილ ინფორმაციას მითითებული არ აქვს წყარო. იქნებ დაუმატო. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 09:16, 24 ივლისი 2022 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 22:25, 3 თებერვალი 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 23:11, 2 მაისი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&oldid=26721207 --> == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 13:07, 26 ივლისი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == ვიკი-ორდენი == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[სურათი:Speurneusster.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''დეტექტივის ვიკი-ორდენი''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | ვიკიპედიაში მუდმივი ძიების ფარგლებში გატარებული უმნიშვნელოვანესი სამუშაოსათვის თქვენ გადმოგეცემათ აღნიშნული ორდენი!. გახსოვდეთ, რომ თქვენი ვიკი-ძიებანი მრავალი წელია, რაც ვიკიპედიას სასიკეთოდ ემსახურება!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 15:40, 7 სექტემბერი 2024 (UTC) |} უღრმესი მადლობა! ვემსახურები საქართველოს!!! <3--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:55, 7 სექტემბერი 2024 (UTC) == Translation request == Hello, Surprizi. Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijani manat sign]] in Georgian Wikipedia? Yours sincerely, [[მომხმარებელი:Oirattas|Oirattas]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Oirattas|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Oirattas|წვლილი]]) 06:50, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) :Of course my dear! Thanks a lot for idea!!! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 08:45, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) ::Thank you very much for the new article! [[მომხმარებელი:Oirattas|Oirattas]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Oirattas|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Oirattas|წვლილი]]) 16:43, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 12:10, 7 ოქტომბერი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == ფოტოები == სალამი. თუ ფოტო არ არღვევს ვიკიმედიის სალიცენზიო პოლიტიკას ან არ წარმოადგენს ინტელექტუალურ ნამუშევარს (მაგ. არის მხოლოდ წარწერა ფოტოზე), გირჩევ ქომონსზე ატვირთო, ვინაიდან ადრე თუ გვიან ყველა არათავისუფალი ლიცენზიით ატვირთული ფოტო ვიკიპედიიდან წაიშლება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 15:12, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :ვიცი მეჰმან, მაგრამ ეს იმედმა გადაიღო. ზოგადად რასაც ქომონსი წაშლის კანდიდატად განიხილავს აქ ვტვირთავ. ისე ცუდი არ იქნება, თუ აქ წასაშლელ ფოტოებზე საქმის კურსში ჩამაყენებთ წინასწარ, რომ შევინახო ჩემთვის. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:16, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) ::ქომონსზე რაც დარღვევაა, აქაც იგივეა, ვინაიდან ერთი და იგივე ლიცენზიას ვიყენებთ. რეალურად ეს ყველა არათავისუფალი ფაილი ჩვენი ყველაზე დიდი პრობლემაა, რადგან სალიცენზიო პოლიტიკას ვარღვევთ და ერთ დღეს შეიძლება ფონდი ადგეს, დაგვბლოკოს ჩვენ და წაშალოს ყველა ფაილი. ამიტომ უნდა მოვაგვაროთ ეს პრობლემა. - [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 15:28, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :::კეთილი. გასაგებია. ზოგადად თუ ბმულს მომცემ რეები მაქვს ატვირთული კავიკიში დავაკოპირებდი ჩემთან. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:14, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) ::::[https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98:%E1%83%AC%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98&end=&namespace=6&start=&tagfilter=&target=Surprizi&offset=&limit=500 აბა ეს ნახე] თუ გამოგადგება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 18:27, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :::::მადლობა ძალიან გამომადგა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 04:52, 23 დეკემბერი 2024 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 იანვარი 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> ==კატეგორიები== გამარჯობა, [[ვიკიპედია:კენჭისყრა/კატეგორიის სიდიდის ზედა ზღვარი სტატიებში|ამ გადაწყვეტილების]] მიხედვით „სტატიებს უნდა მიეთითოს მხოლოდ რაც შეიძლება წვრილი, ქვედა დონის კატეგორია, რადგან ეს კატეგორიები მაინც თავს იყრის უფრო მსხვილ, ზედა დონის კატეგორიაში.“ რამდენადაც კატეგორია „გურიის მთავრები“ შედის კატეგორიაში „გურიელები“ (გურიის ყველა მთავარი იყო გურიელი, მაგრამ ყველა გურიელი არ ყოფილა მთავარი, ამიტომ გურიის მთავრები არის ქვედა დონის, ხოლო გურიელები ზედა დონის კატეგორია). შესაბამისად, სტატიებში, რომელსაც მითითებული უკვე ჰქონდა ქვედა დონის კატეგორია „გურიის მთავრები“, ზედმეტია ზედა დონის კატეგორია „გურიელები“ --[[მომხმარებელი:M.|M.]] ([[მომხმარებლის განხილვა:M.|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/M.|წვლილი]]) 09:00, 9 აპრილი 2025 (UTC) :ნოუ პრობლემ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:08, 9 აპრილი 2025 (UTC) == კრატერების კატეგორია == მიშა, გამარჯობა. 234 სტატიაში ჩასმულია კატეგორია '''კატეგორია:კვადრანტი LQ0''', შევქმენი და მერე მივხვდი რომ შეცდომითაა ჩასმული, მე მგონი უნდა იყოს '''კატეგორია:კვადრანტი LQ02'''. აბა გადახედე. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 18:15, 23 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მადლობა ჯაბა! გადავხედავ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:18, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::მიშა აქვე გკითხავ, [[გიულდენი (მთვარის კრატერი)|ამ]] და კიდევ ბევრ სტატიაში ცარიელი სექციებია და კიდევ უმეტეს სტატიებში გიწერია ბაადეს პატივსაცემად ეწოდაო. ალბათ ამასაც მერე შეასწორებ ხო? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:46, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::ცარიელი სექციები, სპეციალურადაა. ანუ კრატერების სახელები რო არ ვიცი ქვეთავს „კრატერის აღწერა“ ჯერ ვერ ვავსებ. ამიტომ მაგალითად „ა“ ასოზე რაცაა რუსულიდან ტრანსლეიტერით გადათარგმინლილი ის თავიდან იქნება ბოლოს გადასაწერი. ნუ კრატერების გარდა სხვა რელიეფის ელემენტებიც იხსენიება რუსულ ვიკიში, მარა ისინი ძაან ცოტაა. ამიტომ გადავწყვიტე საწყის ეტაპზე პრიორიტეტად კრატერების სახელზე ჩამოვყალიბდე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:51, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :გავასწორე მითითებული შენიშვნა. მთვარის კრატერებს რო ჩავივლი ბოლომდე, მერე მინიმუმ ერთი ან ორი გავლა მომიწევს, რომ ყველაფერში ბოლომდე დავრწმუნდე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:48, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::ოკ. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:49, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::მადლობა ჯაბა ყურადღებისათვის! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:51, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::::არა რას ამბობ, რის მადლობა. წარმატებები. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:48, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) == კრატერები == მიშა ამ სტატიაში [[რუბინი (მთვარის კრატერი)]] გიწერია, რომ სახელი ეწოდა კრისტინა ფლოსის პატივსაცემად. ვერ მივხვდი ამ სახელის პატიცსაცემად რუბინი რატომ ეწოდა?--[[მომხმარებელი:David1010|<span style="background:#008000;color:#F0F8FF;padding:0 4px">'''''David'''''</span>]][[მომხმარებლის განხილვა:David1010|<span style="background:#F0F8FF;padding:0 4px;color:#008000;">'''''As'''''</span>]] 11:41, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მეზობელს წყალი ჩამოუვიდა და ვერ დავასრულე. ეხლა მოვრჩი. მადლობა გავასწორე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:45, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::კრატერებში ბ-ზე დაწერილ სტატიებშიც ბევრგან არის მსგავსი შეცდომები და იქნებ გაასწორო [[მომხმარებელი:David1010|<span style="background:#008000;color:#F0F8FF;padding:0 4px">'''''David'''''</span>]][[მომხმარებლის განხილვა:David1010|<span style="background:#F0F8FF;padding:0 4px;color:#008000;">'''''As'''''</span>]] 11:54, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::კი, ჯაბამ უკვე მიმითითა და ვიცი. ეხლა რამოდენიმე სტატიას დავწერ 20224-2025 წლებში დამტკიცებულის და ბ და გ-ს მივხედავ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:56, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) == გამარჯობა == გამარჯობა. მინდა მოგთხოვოთ ამ გვერდის წაშლა: [[თარგი:ნევადის 100000-იანი ქალაქების მერები]] მიზეზებია: *ეს კონტენტი მოძველებულია. ბევრი მერი არასწორია. *ესენი წაშლილია ინგლისური ვიკიპედიიდან ([[:en:Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2024_April_4#United_States_mayor_navigational_boxes_by_state]]). იქაც კი, განახლება რთული იყო. *ამ მერებიდან ბევრი არ არის ცნობილი. მე არ ვიცი ქართული კითხვა, ამიტომ არ ვიცი, როგორ წარვადგინო ისინი წასაშლელად. რას ფიქრობთ? [[სპეციალური:წვლილი/&#126;2025-30135-33|&#126;2025-30135-33]] ([[მომხმარებლის განხილვა:&#126;2025-30135-33|talk]]) 03:43, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) :პატივცემულო ~2025-30135-33, ეს გვერდი (თარგი) თქვენ არ შეგიქმნიათ და უმორჩილესად მოგიწოდებთ, რომ ის სწორზედაპირიანი სკამი რომელზეც ბრძანდებით, მისი გამოყენება ისევე აქტიურად გააგრძელოთ როგორც ამას აკეთებდით 03:43, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC)-მდე!!! მის წაშლას მისი შემქმნელი მომსთხოვს, თქვენ კი ვინ ბრძანდებით და რა დავალებების მაძლევთ მე ვერ ვხვდები! მე არც ადმინისტრატორი ვარ, არც თქვენი ძმაკაცი (არც თქვენი დაქალი), არც მეგობარი, არც თქვენი ავტობუსის კონტროლიორი.... უმორჩილესად გთხოვთ მეტი ნუ დაღლით თავს ჩემთან მოწერით, რამეთუ მინდა რომ ძაან, ძაან მოგვენატროს ერთმანეთი! <3 [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 04:53, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::ვერ გავიგე რას გულისხმობ, მაგრამ სხვას ვკითხავ. [[სპეციალური:წვლილი/&#126;2025-30135-33|&#126;2025-30135-33]] ([[მომხმარებლის განხილვა:&#126;2025-30135-33|talk]]) 06:17, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) == თარგების შესახებ == გამარჯობა, [[რაზუმოვი (მთვარის კრატერი)]] ასეთ სტატიებში, ბარემ თარგიც რომ შესაბამისი ჩაუსვა ხომ არ აჯობებს? უკვე ბევრი სტატია დაგროვდა ასეთი და რომ არ იწვალო. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:03, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :გამარჯობა ჯაბა. შესაბამის თარგში რას გულიხმობ? მგონი ყველაფერს ვუთითებ თარგში. რამე გამომეპარა? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:12, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :თუ სქოლიოს ბმულზე საუბრობ, კეთილი მაშინ სტატიების შექმნას შევაჩერებ და მაგ ნაწილს გავასწორებ. იდეაში ბოლოს მინდოდა მაგის გაკეთება, მაგრამ მასე იყოს არაა პრობლემა. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:19, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :გავიგე. ნავდაფას გულისმობ და არა ინფოდაფას. ოკ. შევაჩერებ სტატიების შექმნას და გავასწორებ მაგ თარგის და რაღაც დეტალებს ერთად. მადლობა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:23, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) ::მიშა, გასული ვიყავი და დროულად ვერ მოგწერე. ანუ მითითებულ სტატიაში ჩასმული გაქვს {{თ|მთვარის კრატერები: ა-ე}}, უნდა იყოს {{თ|მთვარის კრატერები: ჟ-უ}}. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:28, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :::კი, მივხვდი. დავიწყებ გასწორებებს. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 07:49, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :::{{ping|Jaba1977}} აღნიშნული თარგები განვაახლე ამჟამინდელი მონაცემებით და ყველა სტატიას თავისი თარგი მივუსადაგე. თუმცა, აქვე დავამატებ, რომ როგორც კი მოვრჩები (მალე) მთვარის კრატერების სრულ სიას, აუცილებლად მივცემ ყველა სტატიას ჩემთვის მისაღებ სახეს. შემდეგ, თუ რამე რეკომენდაცია, რჩევა ან შენიშვნა გექნებათ ვიკისაზოგადოებას, დიდი სიამოვნებით მივიღებ და გავითვალისწინებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:35, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) == ასოები თუ ციფრები? == [https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%A6%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&action=edit&redlink=1 ამ კატეგორიაში] არსებული სტატიები, ვფიქრობ ციფრებია და კიდევ წასაშლელია, არ აქვთ წყარო და არ არის 3 წინადადება. თუ მიხედავ კარგი იქნება, ან წავშალოთ. რას იტყვი? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 18:36, 25 დეკემბერი 2025 (UTC) :გადავხედავ. მადლობა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:40, 25 დეკემბერი 2025 (UTC) == ახალი წესი == გამარჯობა, მიშა! ახალი წესია ვიკიპედიაში, შეიძლება მისი მიღება გამოგრჩა მხედველობიდან. ყოველ დაწერილ სტატიას {{თ|განხილვის სათაური}} უნდა ჩაუსვა განხილვაში, რომელიც რედაქტირების ქვედა პანელზეცაა დამატებული. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:51, 10 იანვარი 2026 (UTC) :უი. ბოდიში ეს სიახლე არ ვიცოდი. რომელი რიცხვიდან დავადო ეგ თარგი? შემიძლია მთვარეზე რაც სტატიები დამიწერია ყველას ჩავუსვა. ათუ აწი ესე ვქნა? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:18, 10 იანვარი 2026 (UTC) ::სალამი. აწე ასე ქენი, ძველ სტატიებში ბოტი ჩაამატებს. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 17:24, 10 იანვარი 2026 (UTC) :::ოკ. გასაგებია, შევთანხმდით. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:28, 10 იანვარი 2026 (UTC) :{{ping|Jaba1977}} ეგ თარგი მარტო სტატიის განხილვებისთვისაა თუ, კატეგორიების, თარგების და მოდულებისაც და ა. შ.?--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:45, 18 იანვარი 2026 (UTC) ::ამ ეტაპზე მხოლოდ სტატიებისა და კატეგორიებისთვის. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 12:30, 18 იანვარი 2026 (UTC) :::ოკ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 12:31, 18 იანვარი 2026 (UTC) == იქნა == მიშა სალამი, ახლა გადავავლე თვალი ბოილო ცვლილებებს და შენი სტატიები შემხვდა, რომლებშიც ამ ფორმით გაქვს გამოყენებული ტექსტი: '''(დამტკიცებულ იქნა საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მიერ 1970 წელს).''' დამტკიცებულ იქნა არასწორია, ხომ არ აჯობებს ასე ჩამოყალიბდეს მსგავსი წინადადებები: '''(დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს)''' [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 15:36, 21 იანვარი 2026 (UTC) :მადლობა ჯაბა! მაგას სტატიების საბოლოო ვერსიაზე გავლისას გავითვალისწინებ. ჯერ წვრილ-წვრილ თემებს გავდივარ. თუ გექნება სხვა შენიშვნაც მითხარი და გავითვალისწინებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:49, 21 იანვარი 2026 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:42, 14 თებერვალი 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:მომხმარებელი:Surprizi]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:16, 20 მაისი 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569826 --> == ქართველი გენერლები == გთხოვთ, შექმნათ სტატია (ქართულ ვიკიპედიაში): ქართველი გენერლის შესახებ. გთხოვთ, გამოიყენოთ წყაროები, რომელთა გამოყენებაც მე ვერ შევძელი. მე შევქმენი პუბლიკაცია მის შესახებ უკრაინულ ვიკიპედიაში. მისი დაბადების ადგილი, საგანმანათლებლო დაწესებულებების დასახელებები (სადაც სწავლობდა) და ა.შ. უცნობია. მისი სახელი: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) ნიკოლოზის ძე] (*1806-†1860). --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 06:24, 21 მაისი 2026 (UTC) == განმარტებები == გმადლობთ. თქვენ შექმენით სტატია: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]. თუმცა, არის გარკვეული საეჭვო ინფორმაცია. რომელ „სარატოვის სამხედრო სკოლაში“ სწავლობდა ის? რომელი საგანმანათლებლო დაწესებულებები (სამხედრო) იყო სარატოვში 1917 წლამდე? საჭიროა კურსდამთავრებულთა სიები (ავტორიტეტული წყარო). დაბადების თარიღი და დაბადების ადგილი (თუ „სიმბირსკი“) - საჭიროა დაბადების მოწმობები, დოკუმენტები და ა.შ. ჩემს სტატიაში (უკრაინულ ვიკიპედიაზე) მე ეს დავასაბუთე. ის გარდაიცვალა სიმბირსკში (და იქვე დაკრძალეს). ის გარდაიცვალა და დაკრძალეს ქალაქ სიმბირსკში, მართლმადიდებლური პაკროვსკის მონასტრის (პოკროვსკის ნეკროპოლისი) სასაფლაოზე. https://www.сайт-памяти.рф/find/?id=731245951 https://aleksii-skala.narod.ru/book34.htm#%D0%A5 გთხოვთ, შეამოწმოთ - მას მეტი ჯილდო ჰქონდა. თქვენ მისი ყველა ჯილდო არ ჩამოგითვლიათ. წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828), წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828), 15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839), წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (№ 8186, 26.11.1849), წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850), პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851), წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24.10.1851), 25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1853), ავსტრიული ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (მეთაურის ჯვარი, 1853), წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857), წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი, ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841). მისი ბიოგრაფიის თითოეული ფაქტისა და შეკვეთისთვის მე მოვიყვანდი ავტორიტეტულ წყაროებს. იმედი მაქვს, რომ საქართველოში მის შესახებ შესაძლოა არსებობდეს ავტორიტეტული წყარო (ჩემს მიერ მოწოდებული წყაროების გარდა). ამ წყაროში ამ ადამიანის შესახებ ინფორმაცია არ არის http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/search.html?qs=ნიკოლოზ+ხიმშიაშვილი --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 10:27, 21 მაისი 2026 (UTC) :Когда будет время продолжу. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:30, 21 მაისი 2026 (UTC) Спасибо. Я стал писать про него из-за того, что он служил в Александровском Брестском кадетском корпусе, где было много повстанцев против оккупационной власти Российской империи; были и известные выпускники этого учебного заведения, кроме уважаемых учителей. С почтением к Вам --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 11:01, 21 მაისი 2026 (UTC) :[https://fgurgia.ru/search?p0.v=%D1%85%D0%B8%D0%BC%D1%88%D0%B8%D0%B5%D0%B2&type=simple&p0.t=&p0.d=&p0.c=12&p0.a=72425 читай бабулико, читай]. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:09, 21 მაისი 2026 (UTC) :{{ping|Krupski Oleg}} [https://drive.google.com/drive/folders/1ruhy4giWrujifEFvpBr6RhUB7fXxkUBA eto nash pariniok]? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:18, 21 მაისი 2026 (UTC) :{{ping|Krupski Oleg}} '''1 січня 1838 р. отримав військове звання підполковника.''' ТУТ АШИПКА!!! ОН НЕ МОГ 1838 ГОДУ СТАТЬ ПОДПАЛКОВНИКОМ, ТАК КАК В ВАШЕМ-ЖЕ ИСТОЧНИКЕ 1842 ГОДА он ИЗ КАПИТАНА ПРЕВРАЩАЕТСЯ, ПРЕ-ВРА-ЩА-ЕТСЯ в ПОДПОЛКОВНИКУ! ОН ВСЕ ЕТА ВРЕМЯ (1839-1842) БЫЛ КАПИТАНОМ! ЧИТАЙТЕ Месяцеслов и общий штат Российской империи в етих гадах!!! ОН НЕ МОГ СРАЗУ ИЗ ШНАПС-КАПИТАНА СТАТЬ ПОДПОЛКОВНИКОМ!!!! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:27, 22 მაისი 2026 (UTC) :Олександрівському Брест'''-Литовському''' кадетському корпусі — Откуда это название? Может просто '''Брестому'''??? общий штат Российской империи такого не пишут в 1842 году. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:46, 22 მაისი 2026 (UTC) == ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი == სტატიაში პირველი რესურსის ლინკია გასასწორებელი, სხვის ბიოგრაფიაზე გადადის. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:52, 21 მაისი 2026 (UTC) :მადლობა! თარგი შევცვალე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 14:56, 21 მაისი 2026 (UTC) bods0fwt0jwslqvm6dz00pyam0fjkwf 5398119 5398025 2026-05-22T19:21:24Z Surprizi 14671 /* განმარტებები */ პასუხი 5398119 wikitext text/x-wiki {{მომწერეთ}} {{არქივის დაფა|დაფის-სიგანე=14em| *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_1|არქივი 1.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_2|არქივი 2.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_3|არქივი 3.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_4|არქივი 4.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_5|არქივი 5.'' ]] }} {{ვიკიბანერი}} == შარვაშიძეების გენეალოგია == გამარჯობა, თქვენი ცვლილებები შევნიშნე შარვაშიძეების გენეალოგიაში და კითხვა გამიჩნდა. მანუჩარის მამა სოლომონი, ხუტუნია შარვაშიძის ძე არის ხო? თავად სოლომონი თუ მართავდა სამურზაყანოს? თუ გაქვთ ინფორმაცია ამის შესახებ შევეცდები მათი გენეალოგია დეტალურად ავაწყო. [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 11:13, 30 აპრილი 2021 (UTC) :{{ping|Georgiano}} [https://www.prlib.ru/item/363881 აჰა]--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 12:24, 30 აპრილი 2021 (UTC) :: გამარჯობა. როცა მოიცლით [[ტაო]]ს სტატიას გადაავლეთ თვალი და შენიშვნები თუ გექნებათ შემატყობინეთ. კარგი იქნება თუ თქვენც მიიღებთ მონაწილეობას სტატიის გაუმჯობესებაში. პატივისცემით [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 15:06, 5 მაისი 2021 (UTC) :::ჩვენ ყველა როცა ვიცლით ვავლებთ თვალს რისი სურვილიც გვაქვს.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 15:08, 5 მაისი 2021 (UTC) :::: ძალიან ფილოსოფიური პასუხი ჩანს, მაგრამ თქვენ თუ გაქვთ დრო და სურვილი ჩემს მიერ ზემოთ ხსენებული სტატიის გასაუმჯობესებლად? თუ არა, არ არის პრობლემა. [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 15:31, 5 მაისი 2021 (UTC) :::::არ მინდა რო მივიღო მონაწილეობა. მაგრამ შეიძლება როდესმე მომინდეს. ეს კი როდის მოხდება არ ვიცი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 15:52, 5 მაისი 2021 (UTC) == თვითმმართველი ქალაქი == გამარჯობა. რუსთავისა და ფოთის კატეგორიებში შენი ცვლილებები გავაუქმე. ამ ქალაქებს მუნიციპალიტეტის სტატუსიც აქვთ (სსიპ ფოთის მუნიციპალიტეტი, სსიპ რუსთავის მუნიციპალიტეტი და ა.შ.) ამიტომ შესაბამისი კატეგორიებიც უნდა ჰქონდეს მითითებული. ყველა თვითმმარველი თვითმმართველი ქალაქი ამავდროულად არის მუნიციპალიტეტი, ასე რომ. მაგ. ქვემო ქართლის მუნიციპალიტეტიების ჩამონათვალში, კატეგორიაში და ა.შ. უნდა ჩანდეს რუსთავი და ასე შემდეგ --[[მომხმარებელი:M.|M.]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:M.|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/M.|წვლილი]]</sub> 17:04, 28 ივნისი 2021 (UTC) :ბოდიშით. მადლობა რომ დააბრუნე!--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 17:07, 28 ივნისი 2021 (UTC) ==შეკითხვა== გამარჯობა. შესაძლოა ვიკიპედიელთა შორის იყო განხილვა ამ თემაზე, მაგრამ, რადგან ვერსად მივაგენი, თქვენ მოგმართავთ შეკითხვით, რომელიც ეხება სხვადასხვა სტატიებსა და კატეგორიებში გამოყენებულ სიტყვათა სხვადასხვა ფორმებს, მათ შორის, მაგალითად, — საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭო და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო. რომელი ფორმაა მართებული — პირველი თუ მეორე? წინასწარ გიხდით მადლობას დახმარებისათვის.--[[მომხმარებელი:Arkaitz1974|Arkaitz1974]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Arkaitz1974|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Arkaitz1974|წვლილი]]</sub> 08:35, 30 მარტი 2022 (UTC) :სადღაც მახსოვს გაკვრით საუბარი ამასთან დაკავშირებით (ბუნდოვნად მახსოვს, იმედია არ ვცდები რომ ცანგალას შეუსწორეს რომ საბჭოთა დროს რა გამოიყენებოდა ერთია და გრამატიკულად რაა სწორი —მეორეო. აბა კითხე ცანგალას.). ჩემი სუბიექტური აზრით ფორმა — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო — მარტო საბჭოთა პერიოდში გამოიყენებოდა, უბრალოდ არ ტვირთავდნენ ზედმეტი ასონიშნებით. რეალურად მისი სრულფასოვანი ფორმაა — საქართველოს სს რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო. ყოველ შემთხვევაში ჩემთვის ამდენი ხანი არავის არ მოუმართავს დღევანდელ დღემდე მსგავსი შეკიტხვით, არადა იმდენი სტატიაა უკვე დაწერილი, აფხაზეთისა და საქართველოს ასსრ-სსრ-ებზე რომ არვიცი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 10:51, 30 მარტი 2022 (UTC) ::{{ping|Surprizi}} დიდი მადლობა პასუხისთვის, თქვენის ნებართვით ცანგალას შევეხმიანები იგივე შეკითხვით. კიდევ ერთხელ მადლობა ყურადღებისა და გულისხმიერებისთვის.--[[მომხმარებელი:Arkaitz1974|Arkaitz1974]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Arkaitz1974|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Arkaitz1974|წვლილი]]</sub> 13:29, 30 მარტი 2022 (UTC) == ვიკი-ორდენი == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[სურათი:Invisible Barnstar Hires.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''უხილავი ვიკი-ორდენი''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | დიდია თქვენი წვლილი ვიკიპედიაში!. გაწეული სამსახურისთვის ჯილდოვდებით იშვიათი, უხილავი ვიკი-ორდენით!. გისურვებთ წარმატებას!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:23, 29 მარტი 2022 (UTC) |} :) უღრმესი მადლობა! :*--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 13:50, 23 აპრილი 2022 (UTC) == [[:ფაილი:Zemo betlemi-tbilisi1.JPG]] == გამარჯობა! როგორც ვხედავ აღნიშნული ფაილი თქვენია და ხომ არ აჯობებს კომონზზე ატვირთოთ და შემდეგ სტატიაში ჩავაგდოთ ?. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 10:25, 18 მაისი 2022 (UTC) :კი. ჩავუჯდები და სხვებსაც ავტვირთავ.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:35, 18 მაისი 2022 (UTC) ::მადლობა!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 10:56, 18 მაისი 2022 (UTC) == სახელობითი ბრუნვის ნიშანი == სახელობითი ბრუნვის ნიშანი ნუ გავიწყდება, ბატონო ჩემო :D--[[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 17:00, 22 ივლისი 2022 (UTC) :წიგნში სათაურად სახელობითის გარეშეა ბატონო ფუხს და რა ვუყო? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:01, 22 ივლისი 2022 (UTC) ::დაუმატე კაცო, წიგნში თუა შეცდომით ჩვენ რატომ გავიმეოროთ? [[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 17:03, 22 ივლისი 2022 (UTC) :::ნუ კეთილი, რადგან წიგნში შეცდომაა. ნუ იდეაში შეიძლება რომ აფხაზური სახელით დატოვეს. კაი იებით გავუშვებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:08, 22 ივლისი 2022 (UTC) == ხარება == სტატიაში [[ხარება (წალკის მუნიციპალიტეტი)]], შეტანილ ინფორმაციას მითითებული არ აქვს წყარო. იქნებ დაუმატო. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 09:16, 24 ივლისი 2022 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 22:25, 3 თებერვალი 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 23:11, 2 მაისი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&oldid=26721207 --> == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 13:07, 26 ივლისი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == ვიკი-ორდენი == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[სურათი:Speurneusster.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''დეტექტივის ვიკი-ორდენი''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | ვიკიპედიაში მუდმივი ძიების ფარგლებში გატარებული უმნიშვნელოვანესი სამუშაოსათვის თქვენ გადმოგეცემათ აღნიშნული ორდენი!. გახსოვდეთ, რომ თქვენი ვიკი-ძიებანი მრავალი წელია, რაც ვიკიპედიას სასიკეთოდ ემსახურება!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 15:40, 7 სექტემბერი 2024 (UTC) |} უღრმესი მადლობა! ვემსახურები საქართველოს!!! <3--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:55, 7 სექტემბერი 2024 (UTC) == Translation request == Hello, Surprizi. Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijani manat sign]] in Georgian Wikipedia? Yours sincerely, [[მომხმარებელი:Oirattas|Oirattas]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Oirattas|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Oirattas|წვლილი]]) 06:50, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) :Of course my dear! Thanks a lot for idea!!! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 08:45, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) ::Thank you very much for the new article! [[მომხმარებელი:Oirattas|Oirattas]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Oirattas|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Oirattas|წვლილი]]) 16:43, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 12:10, 7 ოქტომბერი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == ფოტოები == სალამი. თუ ფოტო არ არღვევს ვიკიმედიის სალიცენზიო პოლიტიკას ან არ წარმოადგენს ინტელექტუალურ ნამუშევარს (მაგ. არის მხოლოდ წარწერა ფოტოზე), გირჩევ ქომონსზე ატვირთო, ვინაიდან ადრე თუ გვიან ყველა არათავისუფალი ლიცენზიით ატვირთული ფოტო ვიკიპედიიდან წაიშლება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 15:12, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :ვიცი მეჰმან, მაგრამ ეს იმედმა გადაიღო. ზოგადად რასაც ქომონსი წაშლის კანდიდატად განიხილავს აქ ვტვირთავ. ისე ცუდი არ იქნება, თუ აქ წასაშლელ ფოტოებზე საქმის კურსში ჩამაყენებთ წინასწარ, რომ შევინახო ჩემთვის. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:16, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) ::ქომონსზე რაც დარღვევაა, აქაც იგივეა, ვინაიდან ერთი და იგივე ლიცენზიას ვიყენებთ. რეალურად ეს ყველა არათავისუფალი ფაილი ჩვენი ყველაზე დიდი პრობლემაა, რადგან სალიცენზიო პოლიტიკას ვარღვევთ და ერთ დღეს შეიძლება ფონდი ადგეს, დაგვბლოკოს ჩვენ და წაშალოს ყველა ფაილი. ამიტომ უნდა მოვაგვაროთ ეს პრობლემა. - [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 15:28, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :::კეთილი. გასაგებია. ზოგადად თუ ბმულს მომცემ რეები მაქვს ატვირთული კავიკიში დავაკოპირებდი ჩემთან. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:14, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) ::::[https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98:%E1%83%AC%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98&end=&namespace=6&start=&tagfilter=&target=Surprizi&offset=&limit=500 აბა ეს ნახე] თუ გამოგადგება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 18:27, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :::::მადლობა ძალიან გამომადგა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 04:52, 23 დეკემბერი 2024 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 იანვარი 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> ==კატეგორიები== გამარჯობა, [[ვიკიპედია:კენჭისყრა/კატეგორიის სიდიდის ზედა ზღვარი სტატიებში|ამ გადაწყვეტილების]] მიხედვით „სტატიებს უნდა მიეთითოს მხოლოდ რაც შეიძლება წვრილი, ქვედა დონის კატეგორია, რადგან ეს კატეგორიები მაინც თავს იყრის უფრო მსხვილ, ზედა დონის კატეგორიაში.“ რამდენადაც კატეგორია „გურიის მთავრები“ შედის კატეგორიაში „გურიელები“ (გურიის ყველა მთავარი იყო გურიელი, მაგრამ ყველა გურიელი არ ყოფილა მთავარი, ამიტომ გურიის მთავრები არის ქვედა დონის, ხოლო გურიელები ზედა დონის კატეგორია). შესაბამისად, სტატიებში, რომელსაც მითითებული უკვე ჰქონდა ქვედა დონის კატეგორია „გურიის მთავრები“, ზედმეტია ზედა დონის კატეგორია „გურიელები“ --[[მომხმარებელი:M.|M.]] ([[მომხმარებლის განხილვა:M.|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/M.|წვლილი]]) 09:00, 9 აპრილი 2025 (UTC) :ნოუ პრობლემ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:08, 9 აპრილი 2025 (UTC) == კრატერების კატეგორია == მიშა, გამარჯობა. 234 სტატიაში ჩასმულია კატეგორია '''კატეგორია:კვადრანტი LQ0''', შევქმენი და მერე მივხვდი რომ შეცდომითაა ჩასმული, მე მგონი უნდა იყოს '''კატეგორია:კვადრანტი LQ02'''. აბა გადახედე. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 18:15, 23 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მადლობა ჯაბა! გადავხედავ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:18, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::მიშა აქვე გკითხავ, [[გიულდენი (მთვარის კრატერი)|ამ]] და კიდევ ბევრ სტატიაში ცარიელი სექციებია და კიდევ უმეტეს სტატიებში გიწერია ბაადეს პატივსაცემად ეწოდაო. ალბათ ამასაც მერე შეასწორებ ხო? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:46, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::ცარიელი სექციები, სპეციალურადაა. ანუ კრატერების სახელები რო არ ვიცი ქვეთავს „კრატერის აღწერა“ ჯერ ვერ ვავსებ. ამიტომ მაგალითად „ა“ ასოზე რაცაა რუსულიდან ტრანსლეიტერით გადათარგმინლილი ის თავიდან იქნება ბოლოს გადასაწერი. ნუ კრატერების გარდა სხვა რელიეფის ელემენტებიც იხსენიება რუსულ ვიკიში, მარა ისინი ძაან ცოტაა. ამიტომ გადავწყვიტე საწყის ეტაპზე პრიორიტეტად კრატერების სახელზე ჩამოვყალიბდე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:51, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :გავასწორე მითითებული შენიშვნა. მთვარის კრატერებს რო ჩავივლი ბოლომდე, მერე მინიმუმ ერთი ან ორი გავლა მომიწევს, რომ ყველაფერში ბოლომდე დავრწმუნდე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:48, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::ოკ. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:49, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::მადლობა ჯაბა ყურადღებისათვის! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:51, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::::არა რას ამბობ, რის მადლობა. წარმატებები. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:48, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) == კრატერები == მიშა ამ სტატიაში [[რუბინი (მთვარის კრატერი)]] გიწერია, რომ სახელი ეწოდა კრისტინა ფლოსის პატივსაცემად. ვერ მივხვდი ამ სახელის პატიცსაცემად რუბინი რატომ ეწოდა?--[[მომხმარებელი:David1010|<span style="background:#008000;color:#F0F8FF;padding:0 4px">'''''David'''''</span>]][[მომხმარებლის განხილვა:David1010|<span style="background:#F0F8FF;padding:0 4px;color:#008000;">'''''As'''''</span>]] 11:41, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მეზობელს წყალი ჩამოუვიდა და ვერ დავასრულე. ეხლა მოვრჩი. მადლობა გავასწორე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:45, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::კრატერებში ბ-ზე დაწერილ სტატიებშიც ბევრგან არის მსგავსი შეცდომები და იქნებ გაასწორო [[მომხმარებელი:David1010|<span style="background:#008000;color:#F0F8FF;padding:0 4px">'''''David'''''</span>]][[მომხმარებლის განხილვა:David1010|<span style="background:#F0F8FF;padding:0 4px;color:#008000;">'''''As'''''</span>]] 11:54, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::კი, ჯაბამ უკვე მიმითითა და ვიცი. ეხლა რამოდენიმე სტატიას დავწერ 20224-2025 წლებში დამტკიცებულის და ბ და გ-ს მივხედავ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:56, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) == გამარჯობა == გამარჯობა. მინდა მოგთხოვოთ ამ გვერდის წაშლა: [[თარგი:ნევადის 100000-იანი ქალაქების მერები]] მიზეზებია: *ეს კონტენტი მოძველებულია. ბევრი მერი არასწორია. *ესენი წაშლილია ინგლისური ვიკიპედიიდან ([[:en:Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2024_April_4#United_States_mayor_navigational_boxes_by_state]]). იქაც კი, განახლება რთული იყო. *ამ მერებიდან ბევრი არ არის ცნობილი. მე არ ვიცი ქართული კითხვა, ამიტომ არ ვიცი, როგორ წარვადგინო ისინი წასაშლელად. რას ფიქრობთ? [[სპეციალური:წვლილი/&#126;2025-30135-33|&#126;2025-30135-33]] ([[მომხმარებლის განხილვა:&#126;2025-30135-33|talk]]) 03:43, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) :პატივცემულო ~2025-30135-33, ეს გვერდი (თარგი) თქვენ არ შეგიქმნიათ და უმორჩილესად მოგიწოდებთ, რომ ის სწორზედაპირიანი სკამი რომელზეც ბრძანდებით, მისი გამოყენება ისევე აქტიურად გააგრძელოთ როგორც ამას აკეთებდით 03:43, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC)-მდე!!! მის წაშლას მისი შემქმნელი მომსთხოვს, თქვენ კი ვინ ბრძანდებით და რა დავალებების მაძლევთ მე ვერ ვხვდები! მე არც ადმინისტრატორი ვარ, არც თქვენი ძმაკაცი (არც თქვენი დაქალი), არც მეგობარი, არც თქვენი ავტობუსის კონტროლიორი.... უმორჩილესად გთხოვთ მეტი ნუ დაღლით თავს ჩემთან მოწერით, რამეთუ მინდა რომ ძაან, ძაან მოგვენატროს ერთმანეთი! <3 [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 04:53, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::ვერ გავიგე რას გულისხმობ, მაგრამ სხვას ვკითხავ. [[სპეციალური:წვლილი/&#126;2025-30135-33|&#126;2025-30135-33]] ([[მომხმარებლის განხილვა:&#126;2025-30135-33|talk]]) 06:17, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) == თარგების შესახებ == გამარჯობა, [[რაზუმოვი (მთვარის კრატერი)]] ასეთ სტატიებში, ბარემ თარგიც რომ შესაბამისი ჩაუსვა ხომ არ აჯობებს? უკვე ბევრი სტატია დაგროვდა ასეთი და რომ არ იწვალო. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:03, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :გამარჯობა ჯაბა. შესაბამის თარგში რას გულიხმობ? მგონი ყველაფერს ვუთითებ თარგში. რამე გამომეპარა? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:12, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :თუ სქოლიოს ბმულზე საუბრობ, კეთილი მაშინ სტატიების შექმნას შევაჩერებ და მაგ ნაწილს გავასწორებ. იდეაში ბოლოს მინდოდა მაგის გაკეთება, მაგრამ მასე იყოს არაა პრობლემა. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:19, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :გავიგე. ნავდაფას გულისმობ და არა ინფოდაფას. ოკ. შევაჩერებ სტატიების შექმნას და გავასწორებ მაგ თარგის და რაღაც დეტალებს ერთად. მადლობა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:23, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) ::მიშა, გასული ვიყავი და დროულად ვერ მოგწერე. ანუ მითითებულ სტატიაში ჩასმული გაქვს {{თ|მთვარის კრატერები: ა-ე}}, უნდა იყოს {{თ|მთვარის კრატერები: ჟ-უ}}. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:28, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :::კი, მივხვდი. დავიწყებ გასწორებებს. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 07:49, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :::{{ping|Jaba1977}} აღნიშნული თარგები განვაახლე ამჟამინდელი მონაცემებით და ყველა სტატიას თავისი თარგი მივუსადაგე. თუმცა, აქვე დავამატებ, რომ როგორც კი მოვრჩები (მალე) მთვარის კრატერების სრულ სიას, აუცილებლად მივცემ ყველა სტატიას ჩემთვის მისაღებ სახეს. შემდეგ, თუ რამე რეკომენდაცია, რჩევა ან შენიშვნა გექნებათ ვიკისაზოგადოებას, დიდი სიამოვნებით მივიღებ და გავითვალისწინებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:35, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) == ასოები თუ ციფრები? == [https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%A6%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&action=edit&redlink=1 ამ კატეგორიაში] არსებული სტატიები, ვფიქრობ ციფრებია და კიდევ წასაშლელია, არ აქვთ წყარო და არ არის 3 წინადადება. თუ მიხედავ კარგი იქნება, ან წავშალოთ. რას იტყვი? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 18:36, 25 დეკემბერი 2025 (UTC) :გადავხედავ. მადლობა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:40, 25 დეკემბერი 2025 (UTC) == ახალი წესი == გამარჯობა, მიშა! ახალი წესია ვიკიპედიაში, შეიძლება მისი მიღება გამოგრჩა მხედველობიდან. ყოველ დაწერილ სტატიას {{თ|განხილვის სათაური}} უნდა ჩაუსვა განხილვაში, რომელიც რედაქტირების ქვედა პანელზეცაა დამატებული. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:51, 10 იანვარი 2026 (UTC) :უი. ბოდიში ეს სიახლე არ ვიცოდი. რომელი რიცხვიდან დავადო ეგ თარგი? შემიძლია მთვარეზე რაც სტატიები დამიწერია ყველას ჩავუსვა. ათუ აწი ესე ვქნა? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:18, 10 იანვარი 2026 (UTC) ::სალამი. აწე ასე ქენი, ძველ სტატიებში ბოტი ჩაამატებს. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 17:24, 10 იანვარი 2026 (UTC) :::ოკ. გასაგებია, შევთანხმდით. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:28, 10 იანვარი 2026 (UTC) :{{ping|Jaba1977}} ეგ თარგი მარტო სტატიის განხილვებისთვისაა თუ, კატეგორიების, თარგების და მოდულებისაც და ა. შ.?--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:45, 18 იანვარი 2026 (UTC) ::ამ ეტაპზე მხოლოდ სტატიებისა და კატეგორიებისთვის. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 12:30, 18 იანვარი 2026 (UTC) :::ოკ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 12:31, 18 იანვარი 2026 (UTC) == იქნა == მიშა სალამი, ახლა გადავავლე თვალი ბოილო ცვლილებებს და შენი სტატიები შემხვდა, რომლებშიც ამ ფორმით გაქვს გამოყენებული ტექსტი: '''(დამტკიცებულ იქნა საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მიერ 1970 წელს).''' დამტკიცებულ იქნა არასწორია, ხომ არ აჯობებს ასე ჩამოყალიბდეს მსგავსი წინადადებები: '''(დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს)''' [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 15:36, 21 იანვარი 2026 (UTC) :მადლობა ჯაბა! მაგას სტატიების საბოლოო ვერსიაზე გავლისას გავითვალისწინებ. ჯერ წვრილ-წვრილ თემებს გავდივარ. თუ გექნება სხვა შენიშვნაც მითხარი და გავითვალისწინებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:49, 21 იანვარი 2026 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:42, 14 თებერვალი 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:მომხმარებელი:Surprizi]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:16, 20 მაისი 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569826 --> == ქართველი გენერლები == გთხოვთ, შექმნათ სტატია (ქართულ ვიკიპედიაში): ქართველი გენერლის შესახებ. გთხოვთ, გამოიყენოთ წყაროები, რომელთა გამოყენებაც მე ვერ შევძელი. მე შევქმენი პუბლიკაცია მის შესახებ უკრაინულ ვიკიპედიაში. მისი დაბადების ადგილი, საგანმანათლებლო დაწესებულებების დასახელებები (სადაც სწავლობდა) და ა.შ. უცნობია. მისი სახელი: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) ნიკოლოზის ძე] (*1806-†1860). --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 06:24, 21 მაისი 2026 (UTC) == განმარტებები == გმადლობთ. თქვენ შექმენით სტატია: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]. თუმცა, არის გარკვეული საეჭვო ინფორმაცია. რომელ „სარატოვის სამხედრო სკოლაში“ სწავლობდა ის? რომელი საგანმანათლებლო დაწესებულებები (სამხედრო) იყო სარატოვში 1917 წლამდე? საჭიროა კურსდამთავრებულთა სიები (ავტორიტეტული წყარო). დაბადების თარიღი და დაბადების ადგილი (თუ „სიმბირსკი“) - საჭიროა დაბადების მოწმობები, დოკუმენტები და ა.შ. ჩემს სტატიაში (უკრაინულ ვიკიპედიაზე) მე ეს დავასაბუთე. ის გარდაიცვალა სიმბირსკში (და იქვე დაკრძალეს). ის გარდაიცვალა და დაკრძალეს ქალაქ სიმბირსკში, მართლმადიდებლური პაკროვსკის მონასტრის (პოკროვსკის ნეკროპოლისი) სასაფლაოზე. https://www.сайт-памяти.рф/find/?id=731245951 https://aleksii-skala.narod.ru/book34.htm#%D0%A5 გთხოვთ, შეამოწმოთ - მას მეტი ჯილდო ჰქონდა. თქვენ მისი ყველა ჯილდო არ ჩამოგითვლიათ. წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828), წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828), 15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839), წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (№ 8186, 26.11.1849), წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850), პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851), წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24.10.1851), 25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1853), ავსტრიული ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (მეთაურის ჯვარი, 1853), წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857), წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი, ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841). მისი ბიოგრაფიის თითოეული ფაქტისა და შეკვეთისთვის მე მოვიყვანდი ავტორიტეტულ წყაროებს. იმედი მაქვს, რომ საქართველოში მის შესახებ შესაძლოა არსებობდეს ავტორიტეტული წყარო (ჩემს მიერ მოწოდებული წყაროების გარდა). ამ წყაროში ამ ადამიანის შესახებ ინფორმაცია არ არის http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/search.html?qs=ნიკოლოზ+ხიმშიაშვილი --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 10:27, 21 მაისი 2026 (UTC) :Когда будет время продолжу. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:30, 21 მაისი 2026 (UTC) Спасибо. Я стал писать про него из-за того, что он служил в Александровском Брестском кадетском корпусе, где было много повстанцев против оккупационной власти Российской империи; были и известные выпускники этого учебного заведения, кроме уважаемых учителей. С почтением к Вам --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 11:01, 21 მაისი 2026 (UTC) :[https://fgurgia.ru/search?p0.v=%D1%85%D0%B8%D0%BC%D1%88%D0%B8%D0%B5%D0%B2&type=simple&p0.t=&p0.d=&p0.c=12&p0.a=72425 читай бабулико, читай]. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:09, 21 მაისი 2026 (UTC) :{{ping|Krupski Oleg}} [https://drive.google.com/drive/folders/1ruhy4giWrujifEFvpBr6RhUB7fXxkUBA eto nash pariniok]? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:18, 21 მაისი 2026 (UTC) :{{ping|Krupski Oleg}} '''1 січня 1838 р. отримав військове звання підполковника.''' ТУТ АШИПКА!!! ОН НЕ МОГ 1838 ГОДУ СТАТЬ ПОДПАЛКОВНИКОМ, ТАК КАК В ВАШЕМ-ЖЕ ИСТОЧНИКЕ 1842 ГОДА он ИЗ КАПИТАНА ПРЕВРАЩАЕТСЯ, ПРЕ-ВРА-ЩА-ЕТСЯ в ПОДПОЛКОВНИКУ! ОН ВСЕ ЕТА ВРЕМЯ (1839-1842) БЫЛ КАПИТАНОМ! ЧИТАЙТЕ Месяцеслов и общий штат Российской империи в етих гадах!!! ОН НЕ МОГ СРАЗУ ИЗ ШНАПС-КАПИТАНА СТАТЬ ПОДПОЛКОВНИКОМ!!!! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:27, 22 მაისი 2026 (UTC) :Олександрівському Брест'''-Литовському''' кадетському корпусі — Откуда это название? Может просто '''Брестому'''??? общий штат Российской империи такого не пишут в 1842 году. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:46, 22 მაისი 2026 (UTC) :Короче, спасибо за инфу! все что смог скопировал, что-то добавил. Видимо его фогография Вашему величесту не понравилось... ЖалСь! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 19:21, 22 მაისი 2026 (UTC) == ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი == სტატიაში პირველი რესურსის ლინკია გასასწორებელი, სხვის ბიოგრაფიაზე გადადის. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:52, 21 მაისი 2026 (UTC) :მადლობა! თარგი შევცვალე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 14:56, 21 მაისი 2026 (UTC) 6gzam39kq1et0107a1r0t335r017fu8 5398221 5398119 2026-05-23T03:19:23Z Surprizi 14671 /* განმარტებები */ პასუხი 5398221 wikitext text/x-wiki {{მომწერეთ}} {{არქივის დაფა|დაფის-სიგანე=14em| *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_1|არქივი 1.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_2|არქივი 2.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_3|არქივი 3.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_4|არქივი 4.'' ]] *''[[მომხმარებლის_განხილვა:Surprizi/არქივი_5|არქივი 5.'' ]] }} {{ვიკიბანერი}} == შარვაშიძეების გენეალოგია == გამარჯობა, თქვენი ცვლილებები შევნიშნე შარვაშიძეების გენეალოგიაში და კითხვა გამიჩნდა. მანუჩარის მამა სოლომონი, ხუტუნია შარვაშიძის ძე არის ხო? თავად სოლომონი თუ მართავდა სამურზაყანოს? თუ გაქვთ ინფორმაცია ამის შესახებ შევეცდები მათი გენეალოგია დეტალურად ავაწყო. [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 11:13, 30 აპრილი 2021 (UTC) :{{ping|Georgiano}} [https://www.prlib.ru/item/363881 აჰა]--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 12:24, 30 აპრილი 2021 (UTC) :: გამარჯობა. როცა მოიცლით [[ტაო]]ს სტატიას გადაავლეთ თვალი და შენიშვნები თუ გექნებათ შემატყობინეთ. კარგი იქნება თუ თქვენც მიიღებთ მონაწილეობას სტატიის გაუმჯობესებაში. პატივისცემით [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 15:06, 5 მაისი 2021 (UTC) :::ჩვენ ყველა როცა ვიცლით ვავლებთ თვალს რისი სურვილიც გვაქვს.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 15:08, 5 მაისი 2021 (UTC) :::: ძალიან ფილოსოფიური პასუხი ჩანს, მაგრამ თქვენ თუ გაქვთ დრო და სურვილი ჩემს მიერ ზემოთ ხსენებული სტატიის გასაუმჯობესებლად? თუ არა, არ არის პრობლემა. [[მომხმარებელი:Georgiano|Georgiano]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Georgiano|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Georgiano|წვლილი]]</sub> 15:31, 5 მაისი 2021 (UTC) :::::არ მინდა რო მივიღო მონაწილეობა. მაგრამ შეიძლება როდესმე მომინდეს. ეს კი როდის მოხდება არ ვიცი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 15:52, 5 მაისი 2021 (UTC) == თვითმმართველი ქალაქი == გამარჯობა. რუსთავისა და ფოთის კატეგორიებში შენი ცვლილებები გავაუქმე. ამ ქალაქებს მუნიციპალიტეტის სტატუსიც აქვთ (სსიპ ფოთის მუნიციპალიტეტი, სსიპ რუსთავის მუნიციპალიტეტი და ა.შ.) ამიტომ შესაბამისი კატეგორიებიც უნდა ჰქონდეს მითითებული. ყველა თვითმმარველი თვითმმართველი ქალაქი ამავდროულად არის მუნიციპალიტეტი, ასე რომ. მაგ. ქვემო ქართლის მუნიციპალიტეტიების ჩამონათვალში, კატეგორიაში და ა.შ. უნდა ჩანდეს რუსთავი და ასე შემდეგ --[[მომხმარებელი:M.|M.]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:M.|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/M.|წვლილი]]</sub> 17:04, 28 ივნისი 2021 (UTC) :ბოდიშით. მადლობა რომ დააბრუნე!--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 17:07, 28 ივნისი 2021 (UTC) ==შეკითხვა== გამარჯობა. შესაძლოა ვიკიპედიელთა შორის იყო განხილვა ამ თემაზე, მაგრამ, რადგან ვერსად მივაგენი, თქვენ მოგმართავთ შეკითხვით, რომელიც ეხება სხვადასხვა სტატიებსა და კატეგორიებში გამოყენებულ სიტყვათა სხვადასხვა ფორმებს, მათ შორის, მაგალითად, — საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭო და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო. რომელი ფორმაა მართებული — პირველი თუ მეორე? წინასწარ გიხდით მადლობას დახმარებისათვის.--[[მომხმარებელი:Arkaitz1974|Arkaitz1974]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Arkaitz1974|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Arkaitz1974|წვლილი]]</sub> 08:35, 30 მარტი 2022 (UTC) :სადღაც მახსოვს გაკვრით საუბარი ამასთან დაკავშირებით (ბუნდოვნად მახსოვს, იმედია არ ვცდები რომ ცანგალას შეუსწორეს რომ საბჭოთა დროს რა გამოიყენებოდა ერთია და გრამატიკულად რაა სწორი —მეორეო. აბა კითხე ცანგალას.). ჩემი სუბიექტური აზრით ფორმა — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო — მარტო საბჭოთა პერიოდში გამოიყენებოდა, უბრალოდ არ ტვირთავდნენ ზედმეტი ასონიშნებით. რეალურად მისი სრულფასოვანი ფორმაა — საქართველოს სს რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო. ყოველ შემთხვევაში ჩემთვის ამდენი ხანი არავის არ მოუმართავს დღევანდელ დღემდე მსგავსი შეკიტხვით, არადა იმდენი სტატიაა უკვე დაწერილი, აფხაზეთისა და საქართველოს ასსრ-სსრ-ებზე რომ არვიცი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]</sub> 10:51, 30 მარტი 2022 (UTC) ::{{ping|Surprizi}} დიდი მადლობა პასუხისთვის, თქვენის ნებართვით ცანგალას შევეხმიანები იგივე შეკითხვით. კიდევ ერთხელ მადლობა ყურადღებისა და გულისხმიერებისთვის.--[[მომხმარებელი:Arkaitz1974|Arkaitz1974]] ^{[[მომხმარებლის განხილვა:Arkaitz1974|განხილვა]]}<sub style="margin-left:-4.5em">[[სპეციალური:Contributions/Arkaitz1974|წვლილი]]</sub> 13:29, 30 მარტი 2022 (UTC) == ვიკი-ორდენი == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[სურათი:Invisible Barnstar Hires.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''უხილავი ვიკი-ორდენი''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | დიდია თქვენი წვლილი ვიკიპედიაში!. გაწეული სამსახურისთვის ჯილდოვდებით იშვიათი, უხილავი ვიკი-ორდენით!. გისურვებთ წარმატებას!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:23, 29 მარტი 2022 (UTC) |} :) უღრმესი მადლობა! :*--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 13:50, 23 აპრილი 2022 (UTC) == [[:ფაილი:Zemo betlemi-tbilisi1.JPG]] == გამარჯობა! როგორც ვხედავ აღნიშნული ფაილი თქვენია და ხომ არ აჯობებს კომონზზე ატვირთოთ და შემდეგ სტატიაში ჩავაგდოთ ?. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 10:25, 18 მაისი 2022 (UTC) :კი. ჩავუჯდები და სხვებსაც ავტვირთავ.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:35, 18 მაისი 2022 (UTC) ::მადლობა!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 10:56, 18 მაისი 2022 (UTC) == სახელობითი ბრუნვის ნიშანი == სახელობითი ბრუნვის ნიშანი ნუ გავიწყდება, ბატონო ჩემო :D--[[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 17:00, 22 ივლისი 2022 (UTC) :წიგნში სათაურად სახელობითის გარეშეა ბატონო ფუხს და რა ვუყო? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:01, 22 ივლისი 2022 (UTC) ::დაუმატე კაცო, წიგნში თუა შეცდომით ჩვენ რატომ გავიმეოროთ? [[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 17:03, 22 ივლისი 2022 (UTC) :::ნუ კეთილი, რადგან წიგნში შეცდომაა. ნუ იდეაში შეიძლება რომ აფხაზური სახელით დატოვეს. კაი იებით გავუშვებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:08, 22 ივლისი 2022 (UTC) == ხარება == სტატიაში [[ხარება (წალკის მუნიციპალიტეტი)]], შეტანილ ინფორმაციას მითითებული არ აქვს წყარო. იქნებ დაუმატო. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 09:16, 24 ივლისი 2022 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 22:25, 3 თებერვალი 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 23:11, 2 მაისი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&oldid=26721207 --> == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 13:07, 26 ივლისი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == ვიკი-ორდენი == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[სურათი:Speurneusster.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''დეტექტივის ვიკი-ორდენი''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | ვიკიპედიაში მუდმივი ძიების ფარგლებში გატარებული უმნიშვნელოვანესი სამუშაოსათვის თქვენ გადმოგეცემათ აღნიშნული ორდენი!. გახსოვდეთ, რომ თქვენი ვიკი-ძიებანი მრავალი წელია, რაც ვიკიპედიას სასიკეთოდ ემსახურება!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 15:40, 7 სექტემბერი 2024 (UTC) |} უღრმესი მადლობა! ვემსახურები საქართველოს!!! <3--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:55, 7 სექტემბერი 2024 (UTC) == Translation request == Hello, Surprizi. Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijani manat sign]] in Georgian Wikipedia? Yours sincerely, [[მომხმარებელი:Oirattas|Oirattas]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Oirattas|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Oirattas|წვლილი]]) 06:50, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) :Of course my dear! Thanks a lot for idea!!! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 08:45, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) ::Thank you very much for the new article! [[მომხმარებელი:Oirattas|Oirattas]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Oirattas|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Oirattas|წვლილი]]) 16:43, 12 სექტემბერი 2024 (UTC) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 12:10, 7 ოქტომბერი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == ფოტოები == სალამი. თუ ფოტო არ არღვევს ვიკიმედიის სალიცენზიო პოლიტიკას ან არ წარმოადგენს ინტელექტუალურ ნამუშევარს (მაგ. არის მხოლოდ წარწერა ფოტოზე), გირჩევ ქომონსზე ატვირთო, ვინაიდან ადრე თუ გვიან ყველა არათავისუფალი ლიცენზიით ატვირთული ფოტო ვიკიპედიიდან წაიშლება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 15:12, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :ვიცი მეჰმან, მაგრამ ეს იმედმა გადაიღო. ზოგადად რასაც ქომონსი წაშლის კანდიდატად განიხილავს აქ ვტვირთავ. ისე ცუდი არ იქნება, თუ აქ წასაშლელ ფოტოებზე საქმის კურსში ჩამაყენებთ წინასწარ, რომ შევინახო ჩემთვის. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:16, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) ::ქომონსზე რაც დარღვევაა, აქაც იგივეა, ვინაიდან ერთი და იგივე ლიცენზიას ვიყენებთ. რეალურად ეს ყველა არათავისუფალი ფაილი ჩვენი ყველაზე დიდი პრობლემაა, რადგან სალიცენზიო პოლიტიკას ვარღვევთ და ერთ დღეს შეიძლება ფონდი ადგეს, დაგვბლოკოს ჩვენ და წაშალოს ყველა ფაილი. ამიტომ უნდა მოვაგვაროთ ეს პრობლემა. - [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 15:28, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :::კეთილი. გასაგებია. ზოგადად თუ ბმულს მომცემ რეები მაქვს ატვირთული კავიკიში დავაკოპირებდი ჩემთან. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:14, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) ::::[https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98:%E1%83%AC%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98&end=&namespace=6&start=&tagfilter=&target=Surprizi&offset=&limit=500 აბა ეს ნახე] თუ გამოგადგება. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 18:27, 22 დეკემბერი 2024 (UTC) :::::მადლობა ძალიან გამომადგა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 04:52, 23 დეკემბერი 2024 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 იანვარი 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> ==კატეგორიები== გამარჯობა, [[ვიკიპედია:კენჭისყრა/კატეგორიის სიდიდის ზედა ზღვარი სტატიებში|ამ გადაწყვეტილების]] მიხედვით „სტატიებს უნდა მიეთითოს მხოლოდ რაც შეიძლება წვრილი, ქვედა დონის კატეგორია, რადგან ეს კატეგორიები მაინც თავს იყრის უფრო მსხვილ, ზედა დონის კატეგორიაში.“ რამდენადაც კატეგორია „გურიის მთავრები“ შედის კატეგორიაში „გურიელები“ (გურიის ყველა მთავარი იყო გურიელი, მაგრამ ყველა გურიელი არ ყოფილა მთავარი, ამიტომ გურიის მთავრები არის ქვედა დონის, ხოლო გურიელები ზედა დონის კატეგორია). შესაბამისად, სტატიებში, რომელსაც მითითებული უკვე ჰქონდა ქვედა დონის კატეგორია „გურიის მთავრები“, ზედმეტია ზედა დონის კატეგორია „გურიელები“ --[[მომხმარებელი:M.|M.]] ([[მომხმარებლის განხილვა:M.|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/M.|წვლილი]]) 09:00, 9 აპრილი 2025 (UTC) :ნოუ პრობლემ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:08, 9 აპრილი 2025 (UTC) == კრატერების კატეგორია == მიშა, გამარჯობა. 234 სტატიაში ჩასმულია კატეგორია '''კატეგორია:კვადრანტი LQ0''', შევქმენი და მერე მივხვდი რომ შეცდომითაა ჩასმული, მე მგონი უნდა იყოს '''კატეგორია:კვადრანტი LQ02'''. აბა გადახედე. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 18:15, 23 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მადლობა ჯაბა! გადავხედავ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:18, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::მიშა აქვე გკითხავ, [[გიულდენი (მთვარის კრატერი)|ამ]] და კიდევ ბევრ სტატიაში ცარიელი სექციებია და კიდევ უმეტეს სტატიებში გიწერია ბაადეს პატივსაცემად ეწოდაო. ალბათ ამასაც მერე შეასწორებ ხო? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:46, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::ცარიელი სექციები, სპეციალურადაა. ანუ კრატერების სახელები რო არ ვიცი ქვეთავს „კრატერის აღწერა“ ჯერ ვერ ვავსებ. ამიტომ მაგალითად „ა“ ასოზე რაცაა რუსულიდან ტრანსლეიტერით გადათარგმინლილი ის თავიდან იქნება ბოლოს გადასაწერი. ნუ კრატერების გარდა სხვა რელიეფის ელემენტებიც იხსენიება რუსულ ვიკიში, მარა ისინი ძაან ცოტაა. ამიტომ გადავწყვიტე საწყის ეტაპზე პრიორიტეტად კრატერების სახელზე ჩამოვყალიბდე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:51, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :გავასწორე მითითებული შენიშვნა. მთვარის კრატერებს რო ჩავივლი ბოლომდე, მერე მინიმუმ ერთი ან ორი გავლა მომიწევს, რომ ყველაფერში ბოლომდე დავრწმუნდე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:48, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::ოკ. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:49, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::მადლობა ჯაბა ყურადღებისათვის! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:51, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::::არა რას ამბობ, რის მადლობა. წარმატებები. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:48, 24 ოქტომბერი 2025 (UTC) == კრატერები == მიშა ამ სტატიაში [[რუბინი (მთვარის კრატერი)]] გიწერია, რომ სახელი ეწოდა კრისტინა ფლოსის პატივსაცემად. ვერ მივხვდი ამ სახელის პატიცსაცემად რუბინი რატომ ეწოდა?--[[მომხმარებელი:David1010|<span style="background:#008000;color:#F0F8FF;padding:0 4px">'''''David'''''</span>]][[მომხმარებლის განხილვა:David1010|<span style="background:#F0F8FF;padding:0 4px;color:#008000;">'''''As'''''</span>]] 11:41, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მეზობელს წყალი ჩამოუვიდა და ვერ დავასრულე. ეხლა მოვრჩი. მადლობა გავასწორე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:45, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::კრატერებში ბ-ზე დაწერილ სტატიებშიც ბევრგან არის მსგავსი შეცდომები და იქნებ გაასწორო [[მომხმარებელი:David1010|<span style="background:#008000;color:#F0F8FF;padding:0 4px">'''''David'''''</span>]][[მომხმარებლის განხილვა:David1010|<span style="background:#F0F8FF;padding:0 4px;color:#008000;">'''''As'''''</span>]] 11:54, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) :::კი, ჯაბამ უკვე მიმითითა და ვიცი. ეხლა რამოდენიმე სტატიას დავწერ 20224-2025 წლებში დამტკიცებულის და ბ და გ-ს მივხედავ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:56, 26 ოქტომბერი 2025 (UTC) == გამარჯობა == გამარჯობა. მინდა მოგთხოვოთ ამ გვერდის წაშლა: [[თარგი:ნევადის 100000-იანი ქალაქების მერები]] მიზეზებია: *ეს კონტენტი მოძველებულია. ბევრი მერი არასწორია. *ესენი წაშლილია ინგლისური ვიკიპედიიდან ([[:en:Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2024_April_4#United_States_mayor_navigational_boxes_by_state]]). იქაც კი, განახლება რთული იყო. *ამ მერებიდან ბევრი არ არის ცნობილი. მე არ ვიცი ქართული კითხვა, ამიტომ არ ვიცი, როგორ წარვადგინო ისინი წასაშლელად. რას ფიქრობთ? [[სპეციალური:წვლილი/&#126;2025-30135-33|&#126;2025-30135-33]] ([[მომხმარებლის განხილვა:&#126;2025-30135-33|talk]]) 03:43, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) :პატივცემულო ~2025-30135-33, ეს გვერდი (თარგი) თქვენ არ შეგიქმნიათ და უმორჩილესად მოგიწოდებთ, რომ ის სწორზედაპირიანი სკამი რომელზეც ბრძანდებით, მისი გამოყენება ისევე აქტიურად გააგრძელოთ როგორც ამას აკეთებდით 03:43, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC)-მდე!!! მის წაშლას მისი შემქმნელი მომსთხოვს, თქვენ კი ვინ ბრძანდებით და რა დავალებების მაძლევთ მე ვერ ვხვდები! მე არც ადმინისტრატორი ვარ, არც თქვენი ძმაკაცი (არც თქვენი დაქალი), არც მეგობარი, არც თქვენი ავტობუსის კონტროლიორი.... უმორჩილესად გთხოვთ მეტი ნუ დაღლით თავს ჩემთან მოწერით, რამეთუ მინდა რომ ძაან, ძაან მოგვენატროს ერთმანეთი! <3 [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 04:53, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) ::ვერ გავიგე რას გულისხმობ, მაგრამ სხვას ვკითხავ. [[სპეციალური:წვლილი/&#126;2025-30135-33|&#126;2025-30135-33]] ([[მომხმარებლის განხილვა:&#126;2025-30135-33|talk]]) 06:17, 29 ოქტომბერი 2025 (UTC) == თარგების შესახებ == გამარჯობა, [[რაზუმოვი (მთვარის კრატერი)]] ასეთ სტატიებში, ბარემ თარგიც რომ შესაბამისი ჩაუსვა ხომ არ აჯობებს? უკვე ბევრი სტატია დაგროვდა ასეთი და რომ არ იწვალო. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 06:03, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :გამარჯობა ჯაბა. შესაბამის თარგში რას გულიხმობ? მგონი ყველაფერს ვუთითებ თარგში. რამე გამომეპარა? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:12, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :თუ სქოლიოს ბმულზე საუბრობ, კეთილი მაშინ სტატიების შექმნას შევაჩერებ და მაგ ნაწილს გავასწორებ. იდეაში ბოლოს მინდოდა მაგის გაკეთება, მაგრამ მასე იყოს არაა პრობლემა. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:19, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :გავიგე. ნავდაფას გულისმობ და არა ინფოდაფას. ოკ. შევაჩერებ სტატიების შექმნას და გავასწორებ მაგ თარგის და რაღაც დეტალებს ერთად. მადლობა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 06:23, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) ::მიშა, გასული ვიყავი და დროულად ვერ მოგწერე. ანუ მითითებულ სტატიაში ჩასმული გაქვს {{თ|მთვარის კრატერები: ა-ე}}, უნდა იყოს {{თ|მთვარის კრატერები: ჟ-უ}}. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:28, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :::კი, მივხვდი. დავიწყებ გასწორებებს. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 07:49, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) :::{{ping|Jaba1977}} აღნიშნული თარგები განვაახლე ამჟამინდელი მონაცემებით და ყველა სტატიას თავისი თარგი მივუსადაგე. თუმცა, აქვე დავამატებ, რომ როგორც კი მოვრჩები (მალე) მთვარის კრატერების სრულ სიას, აუცილებლად მივცემ ყველა სტატიას ჩემთვის მისაღებ სახეს. შემდეგ, თუ რამე რეკომენდაცია, რჩევა ან შენიშვნა გექნებათ ვიკისაზოგადოებას, დიდი სიამოვნებით მივიღებ და გავითვალისწინებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:35, 22 ნოემბერი 2025 (UTC) == ასოები თუ ციფრები? == [https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%A6%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&action=edit&redlink=1 ამ კატეგორიაში] არსებული სტატიები, ვფიქრობ ციფრებია და კიდევ წასაშლელია, არ აქვთ წყარო და არ არის 3 წინადადება. თუ მიხედავ კარგი იქნება, ან წავშალოთ. რას იტყვი? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 18:36, 25 დეკემბერი 2025 (UTC) :გადავხედავ. მადლობა! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:40, 25 დეკემბერი 2025 (UTC) == ახალი წესი == გამარჯობა, მიშა! ახალი წესია ვიკიპედიაში, შეიძლება მისი მიღება გამოგრჩა მხედველობიდან. ყოველ დაწერილ სტატიას {{თ|განხილვის სათაური}} უნდა ჩაუსვა განხილვაში, რომელიც რედაქტირების ქვედა პანელზეცაა დამატებული. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:51, 10 იანვარი 2026 (UTC) :უი. ბოდიში ეს სიახლე არ ვიცოდი. რომელი რიცხვიდან დავადო ეგ თარგი? შემიძლია მთვარეზე რაც სტატიები დამიწერია ყველას ჩავუსვა. ათუ აწი ესე ვქნა? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:18, 10 იანვარი 2026 (UTC) ::სალამი. აწე ასე ქენი, ძველ სტატიებში ბოტი ჩაამატებს. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 17:24, 10 იანვარი 2026 (UTC) :::ოკ. გასაგებია, შევთანხმდით. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:28, 10 იანვარი 2026 (UTC) :{{ping|Jaba1977}} ეგ თარგი მარტო სტატიის განხილვებისთვისაა თუ, კატეგორიების, თარგების და მოდულებისაც და ა. შ.?--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 11:45, 18 იანვარი 2026 (UTC) ::ამ ეტაპზე მხოლოდ სტატიებისა და კატეგორიებისთვის. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 12:30, 18 იანვარი 2026 (UTC) :::ოკ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 12:31, 18 იანვარი 2026 (UTC) == იქნა == მიშა სალამი, ახლა გადავავლე თვალი ბოილო ცვლილებებს და შენი სტატიები შემხვდა, რომლებშიც ამ ფორმით გაქვს გამოყენებული ტექსტი: '''(დამტკიცებულ იქნა საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მიერ 1970 წელს).''' დამტკიცებულ იქნა არასწორია, ხომ არ აჯობებს ასე ჩამოყალიბდეს მსგავსი წინადადებები: '''(დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს)''' [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 15:36, 21 იანვარი 2026 (UTC) :მადლობა ჯაბა! მაგას სტატიების საბოლოო ვერსიაზე გავლისას გავითვალისწინებ. ჯერ წვრილ-წვრილ თემებს გავდივარ. თუ გექნება სხვა შენიშვნაც მითხარი და გავითვალისწინებ. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 15:49, 21 იანვარი 2026 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:42, 14 თებერვალი 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:მომხმარებელი:Surprizi]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:16, 20 მაისი 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569826 --> == ქართველი გენერლები == გთხოვთ, შექმნათ სტატია (ქართულ ვიკიპედიაში): ქართველი გენერლის შესახებ. გთხოვთ, გამოიყენოთ წყაროები, რომელთა გამოყენებაც მე ვერ შევძელი. მე შევქმენი პუბლიკაცია მის შესახებ უკრაინულ ვიკიპედიაში. მისი დაბადების ადგილი, საგანმანათლებლო დაწესებულებების დასახელებები (სადაც სწავლობდა) და ა.შ. უცნობია. მისი სახელი: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) ნიკოლოზის ძე] (*1806-†1860). --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 06:24, 21 მაისი 2026 (UTC) == განმარტებები == გმადლობთ. თქვენ შექმენით სტატია: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]. თუმცა, არის გარკვეული საეჭვო ინფორმაცია. რომელ „სარატოვის სამხედრო სკოლაში“ სწავლობდა ის? რომელი საგანმანათლებლო დაწესებულებები (სამხედრო) იყო სარატოვში 1917 წლამდე? საჭიროა კურსდამთავრებულთა სიები (ავტორიტეტული წყარო). დაბადების თარიღი და დაბადების ადგილი (თუ „სიმბირსკი“) - საჭიროა დაბადების მოწმობები, დოკუმენტები და ა.შ. ჩემს სტატიაში (უკრაინულ ვიკიპედიაზე) მე ეს დავასაბუთე. ის გარდაიცვალა სიმბირსკში (და იქვე დაკრძალეს). ის გარდაიცვალა და დაკრძალეს ქალაქ სიმბირსკში, მართლმადიდებლური პაკროვსკის მონასტრის (პოკროვსკის ნეკროპოლისი) სასაფლაოზე. https://www.сайт-памяти.рф/find/?id=731245951 https://aleksii-skala.narod.ru/book34.htm#%D0%A5 გთხოვთ, შეამოწმოთ - მას მეტი ჯილდო ჰქონდა. თქვენ მისი ყველა ჯილდო არ ჩამოგითვლიათ. წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828), წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828), 15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839), წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (№ 8186, 26.11.1849), წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850), პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851), წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24.10.1851), 25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1853), ავსტრიული ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (მეთაურის ჯვარი, 1853), წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857), წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი, ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841). მისი ბიოგრაფიის თითოეული ფაქტისა და შეკვეთისთვის მე მოვიყვანდი ავტორიტეტულ წყაროებს. იმედი მაქვს, რომ საქართველოში მის შესახებ შესაძლოა არსებობდეს ავტორიტეტული წყარო (ჩემს მიერ მოწოდებული წყაროების გარდა). ამ წყაროში ამ ადამიანის შესახებ ინფორმაცია არ არის http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/search.html?qs=ნიკოლოზ+ხიმშიაშვილი --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 10:27, 21 მაისი 2026 (UTC) :Когда будет время продолжу. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 10:30, 21 მაისი 2026 (UTC) Спасибо. Я стал писать про него из-за того, что он служил в Александровском Брестском кадетском корпусе, где было много повстанцев против оккупационной власти Российской империи; были и известные выпускники этого учебного заведения, кроме уважаемых учителей. С почтением к Вам --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 11:01, 21 მაისი 2026 (UTC) :[https://fgurgia.ru/search?p0.v=%D1%85%D0%B8%D0%BC%D1%88%D0%B8%D0%B5%D0%B2&type=simple&p0.t=&p0.d=&p0.c=12&p0.a=72425 читай бабулико, читай]. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:09, 21 მაისი 2026 (UTC) :{{ping|Krupski Oleg}} [https://drive.google.com/drive/folders/1ruhy4giWrujifEFvpBr6RhUB7fXxkUBA eto nash pariniok]? [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 18:18, 21 მაისი 2026 (UTC) :{{ping|Krupski Oleg}} '''1 січня 1838 р. отримав військове звання підполковника.''' ТУТ АШИПКА!!! ОН НЕ МОГ 1838 ГОДУ СТАТЬ ПОДПАЛКОВНИКОМ, ТАК КАК В ВАШЕМ-ЖЕ ИСТОЧНИКЕ 1842 ГОДА он ИЗ КАПИТАНА ПРЕВРАЩАЕТСЯ, ПРЕ-ВРА-ЩА-ЕТСЯ в ПОДПОЛКОВНИКУ! ОН ВСЕ ЕТА ВРЕМЯ (1839-1842) БЫЛ КАПИТАНОМ! ЧИТАЙТЕ Месяцеслов и общий штат Российской империи в етих гадах!!! ОН НЕ МОГ СРАЗУ ИЗ ШНАПС-КАПИТАНА СТАТЬ ПОДПОЛКОВНИКОМ!!!! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:27, 22 მაისი 2026 (UTC) :Олександрівському Брест'''-Литовському''' кадетському корпусі — Откуда это название? Может просто '''Брестому'''??? общий штат Российской империи такого не пишут в 1842 году. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 17:46, 22 მაისი 2026 (UTC) :Короче, спасибо за инфу! все что смог скопировал, что-то добавил. Видимо его фогография Вашему величесту не понравилось... ЖалСь! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 19:21, 22 მაისი 2026 (UTC) :он воевал в 1828-1829 годы. медали дали зато. источник Гогитидзе. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 03:19, 23 მაისი 2026 (UTC) == ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი == სტატიაში პირველი რესურსის ლინკია გასასწორებელი, სხვის ბიოგრაფიაზე გადადის. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:52, 21 მაისი 2026 (UTC) :მადლობა! თარგი შევცვალე. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 14:56, 21 მაისი 2026 (UTC) nvdrh0vel4dlavjkq42ei2tim9st0tj 0 329795 5398195 5122352 2026-05-23T01:42:47Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398195 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო კონფლიქტი |კონფლიქტი= გალიპოლის ბრძოლა |ნაწილი= [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს |სურათი= [[ფაილი:G.C._18_March_1915_Gallipoli_Campaign_Article.jpg|250პქ]] |სათაური= |თარიღი=[[19 თებერვალი]], [[1915]] — [[9 იანვარი]], [[1916]] |მდებარეობა= [[გელიბოლუს ნახევარკუნძული|გალიპოლი]] |casus= |შედეგი= [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის იმპერიის]] გამარჯვება |ტერიტორია= |მხარე1={{დროშა|ოსმალეთის იმპერია}}<br />{{დროშა|გერმანიის იმპერია}} |მხარე2= {{დროშა|ბრიტანეთის იმპერია}} <br /> {{დროშა|ავსტრალია}} <br /> [[ფაილი:British_Raj_Red_Ensign.svg|20პქ]] [[ინდოეთი]] <br /> [[ფაილი:Flag of Newfoundland (1904–1949).svg|20პქ]] [[ნიუფაუნდლენდი]] <br /> {{დროშა|ახალი ზელანდია}} <br /> {{დროშა|საფრანგეთი}} |მეთაური1= {{დროშანიშანი|გერმანიის იმპერია}} [[ოტო ლიმან ფონ სანდერსი]]<br />{{დროშანიშანი|ოსმალეთის იმპერია}} [[მუსტაფა ქემალ ათათურქი|მუსტაფა ქემალი]] <br />{{დროშანიშანი|ოსმალეთის იმპერია}} [[მეჰმეთ ესათ-ფაშა|ესათ-ფაშა]] <br />{{დროშანიშანი|ოსმალეთის იმპერია}} [[მეჰმედ ბეჰიფ-ფაშა|ბეჰიფ-ფაშა]] <br />{{დროშანიშანი|ოსმალეთის იმპერია}} [[ისმაილ ჯევათ-ფაშა|ჯევათ-ფაშა]] <br />{{დროშანიშანი|ოსმალეთის იმპერია}} [[ალი ფუათ-ფაშა|ფუათ-ფაშა]] |მეთაური2={{დროშანიშანი|ბრიტანეთის იმპერია}} [[იან სტანდიშ მონტეგიუ ჰამილტონი|იან ჰამილტონი]]<br />{{დროშანიშანი|ბრიტანეთის იმპერია}} [[ჰორაციო ჰერბერტ კიტჩენერი|ჰ. ჰ კიტჩენერი]]<br />{{დროშანიშანი|ბრიტანეთის იმპერია}} [[ჯონ დე რობეკი]]<br />{{დროშანიშანი|ბრიტანეთის იმპერია}} [[სეკვილ კარდენი]] <br />{{დროშანიშანი|ბრიტანეთის იმპერია}} [[ჩარლზ კარმაიკლ მონრო|ჩ. კ. მონრო]] <br />{{დროშანიშანი|საფრანგეთი}} [[ალბერ დ’ამადი]]<br />{{დროშანიშანი|საფრანგეთი}} [[ანრ ჟიზეფ გური|ანრი გურო]] |ძალა1=450 000 |ძალა2= დიდი ბრიტანეთი 490 000<br /> საფანგეთი 120 000 |დანაკარგები1=74 635 დაღუპული, <br />174 634 დაჭრილი |დანაკარგები2= '''დიდი ბრიტანეთი''' <br /> 21 255 დაღუპული, <br />52 230 დაჭრილი '''საფრანგეთი''' <br />10 000 დაღუპული, <br />17 000 დაჭრილი '''ავსტრალია''' <br />7594 დაღუპული, <br /> 20 000 დაჭრილი '''ახალი ზელანდია''' <br />2701 დაღუპული, <br />4546 დაჭრილი '''ინდოეთი''' <br />1358 დაღუპული, <br />3421 დაჭრილი '''ნიუფაუნდლენდი'''<br />49 დაღუპული,<br /> 93 დაჭრილი |შენიშვნა= }} '''გალიპოლის ბრძოლა''', '''გალიპოლის ოპერაცია''', '''დარდანელის ოპერაცია''', '''ჩანაქქალეს ბრძოლა''' ({{lang-tr|Çanakkale Savaşı}}; {{lang-en|Gallipoli Campaign}}) — მასშტაბური სამხედრო ოპერაცია [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს პერიოდში. გაიმართა [[უინსტონ ჩერჩილი]]ს ინიციატივით<ref>Erik Goldstein. ''Wars and Peace Treaties: 1816 — Present''. Routledge, 1992. Page 43.</ref>. ბრძოლაში მონაწილეობდა [[ანტანტა|ანტანტის]] ქვეყნები, ძირითადად [[დიდი ბრიტანეთი]] და [[საფრანგეთი]], ოპერაციის მიზანი იყო [[კონსტანტინოპოლი]]ს ხელში ჩაგდება და [[რუსეთის იმპერია|რუსეთისათვის]] საზღვაო გზების გახსნა<ref>''The Encyclopaedia Britannica'', Vol.7, Edited by Hugh Chisholm, (1911)</ref>. == წინა პირობები == [[1915]] წლისათვის [[დიდი ბრიტანეთი]]სა და [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] ინტერესები დაემთხვა ყურეების კონტროლის სფეროში. დიდი ბრიტანეთი ცდილობდა [[კონსტანტინოპოლი]]ს ხელში ჩაგდებას, ხოლო რუსეთისათვის უკვე [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნიდან]] ყურეების საქმე უმნიშვნელოვანესი სამხედრო სტრატეგიული კონცეფცია იყო. [[ფაილი:Dardanelles_defences_1915.png|150პქ|მინი|მარცხნივ|დარდანელის სრუტის თავდაცვითი სისტემა]] სამხედრო ოპერაციის გეგმა ვიცე-ადმირალმა [[სეკვილ კარდენი|სეკვილ კარდენმა]] წარუდგინა [[უინსტონ ჩერჩილი|უინსტონ ჩერჩილს]]. იგი იყოფოდა ოთხ ეტაპად<ref name="Больных">Больных А. Г. Морские битвы Первой мировой: Трагедия ошибок. — М.: АСТ, 2002</ref>: # გარე თავდაცვითი სისტემის აღება. # შუალედური გამაგრებების აფეთქება ფსკერიდან. # შიდა თავდაცვითი სისტემის აღება. # [[მარმარილოს ზღვა]]ზე გასვლა. კარდენის გეგმა მოიწონა უმაღლესმა ხელმძღვანელობამ და [[დარდანელის სრუტე]]ში გაიგზავნა ბრიტანულ-ფრანგული ესკადრა<ref>Вильсон x. Линкоры в бою. 1914—1918 гг. — М.: Изографус, ЭКСМО, 2002. — 432 стр.</ref>. სამხედრო საბჭოს [[1915]] წლის [[28 იანვარი|28 იანვრის]] სხდომაზე მიიღეს საბოლოო გადაწყვეტილება: დარდანელის სრუტეში განლაგებულ ფრონტს უნდა ემოქმედა დამოუკიდებლად არმიის დახმარების გარეშე. [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის]] მხარემ დაზვერვის საშუალებით უკვე იცოდა ოპერაციის მზადების შესახებ და დაიწყო საფორტიფიკაციო ნაგებობების გამაგრება<ref name="Тарас">Первая мировая война на море — Мн.: Харвест; М.: ACT, 2001</ref>. == ბრძოლის მსვლელობა == ოპერაცია დაიწყო [[1915]] წლის [[19 თებერვალი|19 თებერვალს]] ოსმალეთის ფორტების დაბომბვით, თუმცა მოკავშირეებმა რაიმე სერიოზული ზიანის მიყენება ვერ შეძლეს. გენერალური შეტევა დაიწყო 18 მარტს დილის 10:30 საათზე. მოკავშირეთა ხომალდები სრუტეში შევიდნენ. თურქები შორიახლო მისდევდნენ მოკავშირეებს, გაიხსნა საარტილერო ცეცხლი. მნიშვნელოვნად დაზიანდა მოკავშირეთა ფლოტი. 18:00 საათისათვის ბრიტანელმა ადმირალმა [[ჯონ დე რობეკი|დე რობეკმა]] გასცა ბრძანება ოპერაციის შეწყვეტის შესახებ. თურქებმა უმნიშვნელო დანაკარგი განიცადეს. ზღვაზე წარუმატებლობის შემდეგ მოკავშირეებმა გადაწყვიტეს დესანტის გადასხმით დაეპყროთ [[გელიბოლუს ნახევარკუნძული|გალიპოლი]]. 25 აპრილს მოკავშირეებმა დესანტი ინგლისელი გენერლის [[იან სტანდიშ მონტეგიუ ჰამილტონი|იან ჰამილტონისა]] და ფრანგი გენერლის [[ალბერ დ’ამადი]]ს სარდლობით გელიბოლუს ნახევარკუნძულზე სედიულბაჰირთან გადასხეს. მოკავშირეთა ცდას შედეგი არ მოჰყოლია, რადგან ოსმალეთის იმპერიის ჯარების ძლიერ წინააღმდეგობას წააწყდნენ. [[1915]] წლის 7 დეკემბერს ბრიტანეთის მთავრობამ გასცა ბრძანება სრუტეებიდან მოკავშირეთა ძალების ევაკუაციის შესახებ, რომელიც დასრულდა [[1916]] წლის [[9 იანვარი|9 იანვარს]]. ==შედეგები== გალიპოლის ბრძოლაში გამარჯვებას თურქებისთვის ჰქონდა უდიდესი პოლიტიკური და მორალური მნიშვნელობა. ამ ბრძოლის შემდეგ [[ბულგარეთი]] პირველ მსოფლიო ომში ჩაება ოსმალეთის მხარეს, ხოლო [[უინსტონ ჩერჩილი]] იძულებული გახდა თანამდებობიდან გადამდგარიყო. გენერალ [[ოტო ლიმან ფონ სანდერსი|ფონ სანდერსს]] „აღმოსავლეთის ჰინდენბურგი“ უწოდეს, ხოლო სულთან [[მეჰმედ V]]-ს ურჯულოებზე გამარჯვებულის - [[ღაზი]]ს ტიტული მიანიჭეს. დარდანელის ოპერაციის ჩავარდნით წაგებული დარჩა რუსეთი, რომელსაც სრუტეების რაიონი უნდა რგებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons|Gallipoli Campaign}} * {{cite web|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/system/topicRoot/Gallipoli/|title=Original reports from ''The Times''|accessdate=2016-01-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090508071222/http://www.timesonline.co.uk/tol/system/topicRoot/Gallipoli/|archivedate=2009-05-08}} * {{cite web |url=http://maps.omniatlas.com/europe/19150426/ |title=Map of Europe during the Gallipoli Campaign |work=Omniatlas.com |accessdate=2016-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140419161930/http://maps.omniatlas.com/europe/19150426/ |archivedate=2014-04-19 }} * {{cite web |url=http://www.1914-1918.net/despatches.htm |publisher=The Long Long Trail |work=The campaign at the Dardanelles (Gallipoli) |title=Despatches |access-date=2016-01-09 |archive-date=2017-10-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171026112302/http://www.1914-1918.net/despatches.htm }} * {{cite web |url=http://www.mq.edu.au/about_us/faculties_and_departments/faculty_of_arts/mhpir/modern_history/research/gallipoli_centenary_research_project/ |title=Gallipoli Centenary Research Project |website=Macquarie University |accessdate=2016-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130608013850/http://www.mq.edu.au/about_us/faculties_and_departments/faculty_of_arts/mhpir/modern_history/research/gallipoli_centenary_research_project/ |archivedate=2013-06-08 }} * {{cite web |url=http://www.history.com/news/winston-churchills-world-war-disaster/ |title=Winston Churchill's World War Disaster}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლები]] [[კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ბრძოლები]] [[კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები]] [[კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები]] aa93la5jbempi7mfocgzpso69tzewrx 0 345360 5398210 4683964 2026-05-23T02:53:10Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398210 wikitext text/x-wiki '''განის ისტორია''' — [[განა|განის]] ტერიტორიაზე [[ადამიანი]] უძველესი დროიდან ცხოვრობდა. ევროპელების მოსვლამდე ([[XV საუკუნე]]) განის ტერიტორიაზე არსებობდა ადრეფეოდალური ტიპის ბევრი პატარა სახელმწიფო. XVII-XVIII საუკუნეში ევროპელების ჩარევამ შეაჩერა მსხვილი ცენტრალიზებული სახელმწიფოების შექმნის კანონზომიერი პროცესი. ==კოლონიამდელი პერიოდი== [[ფაილი:Negroland and Guinea with the European Settlements, 1736.jpg|220px|მინი|ოქროს სანაპირო. განა.]] თანამედროვე განას ტერიტორიაზე მოსახლეობა ჯერ კიდევ [[მეზოლითი]]ს დროიდან არსებობს. ევროპელების მოსვლამდე აქ არსებობდა ძველი ქალაქ-სახელმწიფოები, რომლებშიც განვითარებული იყო [[მიწათმოქმედება]], [[მეცხოველეობა]] და [[ხელოსნობა]], აქტიურად მიმსდინარეობდა [[ოქრო]]ს წარმოება და [[ვაჭრობა]]. სახელწოდება „განა“ მომდინარეობს შუა საუკუნეებიდან. ასე უწოდებდნენ [[ევროპა|ევროპელები]] და [[არაბები]] დასავლეთ აფრიკის ტერიტორიაზე არსებულ იმპერიას, რომლის სათავეში იდგა იმპერატორი განა. 1076 წელს [[იმპერია]] განადგურდა [[ალმორავიდები]]ს მეთაურ აბუ ბექრ იბნ უმართან ბრძოლისას. [[ალმორავიდები]]ს მმართველობის დასასრულს ქვეყანამ არსებობა განაგრძო არა როგორც იმპერიამ, არამედ როგორც [[სამეფო]]მ. მოგვიანებით, რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში ის მოექცა [[საჰელიანის იმპერია|საჰელიანის იმპერიების]] შემადგენლობაში — კერძოდ, [[მალის იმპერია]]ში. აღორძინებული სამეფო მოიცავდა [[სენეგალი|სენეგალის]], [[მავრიტანია|მავრიტანიის]] და [[მალი]]ს ტერიტორიებს თანამედროვე განას საზღვრებიდან ჩრდილოეთით და დასავლეთით დაახლოებით 800 კმ. აგრეთვე, [[მდინარე სენეგალი]]ს რაიონში კონტროლირებად ტერიტორიებს და აღმოსავლეთით [[მდინარე ნიგერი]]ს სანაპიროს. XVII ს. წარმოიქმნა [[აშანტის იმპერია]]. თითქმის მთელი XVIII საუკუნის მანძილზე ის ებრძოდა მეზობლებს სამხრეთში [[გვინეის ყურე|გვინეის ყურის]] სანაპიროზე და ჩრდილოეთში დასავლეთ [[სუდანი]]ს სავაჭრო გზებზე კონტროლის დასამყარებლად. XIX ს. დასაწყისში [[აშანტის იმპერია]] გადაიქცა უძლიერეს სახელმწიფოდ. ძლიერ ჯარზე დაყრდნობით მათ დაიმორჩილეს ან გაანადგურეს მრავალი ტომი და დაიქვემდებარეს მათი ტერიტორიები. ==კოლონიალიზმის ეპოქა== [[ფაილი:FortsSekondi.JPG|thumb|ბრიტანელთა და ჰოლანდიელთა ორი უახლოესი ციხე-სიმაგრე სეკონდში]] [[ფაილი:Aschanti Gefecht 11 july 1824 300dpi.jpg|thumb|ანგლო-აშანტური ომი]] 1482 წელს სანაპიროზე პირველად გადმოსხდნენ [[პორტუგალიელები]]. მათ ააგეს ციხესიმაგრე [[ელმინა]], მოგვიანებით ციხესიმაგრეები — აქსიმი, შამა და სხვ. პორტუგალიელებს გაჰქონდათ [[ოქრო]] (XVI ს. [[ოქროს ნაპირი]]დან გატანილი ოქრო შეადგენს მსოფლიოს ოქროწარმოების დაახლოებით 10 %) და გაჰყავდათ მონები. ოქროს სანაპიროს სიმდიდრემ მიიპყრო სხვა ევროპულ სახელმწიფოთა ყურადღება. კერძოდ, [[ნიდერლანდები]]ს, [[შვედეთი]]ს, [[დანია|დანიის]], [[პრუსია|პრუსიის]], [[დიდი ბრიტანეთი]]ს. პირველი ინგლისელი მოახალშენეები აქ დასახლდნენ 1631 წელს. ოქროს სანაპიროს (ასე უწოდეს მას ევროპელებმა) სიმდიდრის ხელში ჩასაგდებად მიმდინარეობდა სისხლისმღვრელი ბრძოლები, რომლის შედეგად დიდმა ბრიტანეთმა XIX საუკუნის შუა ხანებში ოქროს სანაპიროდან გამორეკა სხვა ევროპული ქვეყნები. 1844 ინგლისელმა გუბერნატორმა დაასრულა ადგილობრივ მმართველებთან ბრიტანეთის პროტექტორატის ცნობაზე ხელშეკრულებების გაფორმება. 1901 წელს ბრიტანელებმა დაამყარეს ამ ტერიტორიებზე სრული კონტროლი. ამისათვის მათ დასჭირდათ ადგილობრივი მოსახლეობის წინააღმდეგობის გატეხვა. ამ მიზნით ჩატარდა შვიდი ანგლო-აშანტური ომი. მათ შორის პირველი 5 დასრულდა აშანტის გამარჯვებით (1806, 1811, 1814—1815, 1823—1826 და 1863 წწ.), თუმცა მე-6 ომში დამარცხებამ (1873—1874 წწ.) ფაქტობრივად ნათელი გახადა აშანტის არსებობის დასასრული და შედეგად მე-7 ომში (1895—1896 წწ.) ინგლისმა სრულად გაანადგურა აშანტი, დაიპყრო მისი ტერიტორიები და გააფორმა ხელშეკრულებები ბრიტანეთის პროტექტორატის ცნობაზე სხვადასხვა ტომებთან. 1900 წელს აშანტი დედა-დედოფალ [[იაა ასანტევა]]ს მეთაურობით უკანასკნელად შეეცადა დამოუკიდებლობის შენარჩუნებას, თუმცა აჯანყება დამარცხდა. ეს ბრძოლა ცნობილია როგორც, [[ბრძოლა ოქროს ტახტისათვის]]. ბრიტანელებმა აიღეს ქალაქი [[კუმასი]] და სამეფო ტახტი. აჯანყების დამარცხების შემდეგ 1901 წელს ინგლისელებმა აშანტის მთელი ტერიტორია გააერთიანეს ოქროს სანაპიროს კოლონიაში. ==პოსტკოლონიური ეპოქა== ===კვამე ნკრუმა: სოციალისტური ორიენტაცია=== [[ფაილი:Kwame Nkrumah (JFKWHP-AR6409-A).jpg|220px|მინი|კვამე ნკრუმა]] 1940-ან წლებში გაძლიერდა ოქროს სანაპიროს ხალხების ბრძოლა დამოუკიდებლობისათვის. შეიქმნა პირველი პარტია — ოქროს სანაპიროს გაერთიანებული კონვენტი, რომელმაც მიზნად დაისახა ქვეყნის დამოუკიდებლობის მიღწერვა. აჯანყების შიშით, ბრიტანელები დათანხმდნენ მათი მოთხოვნების უმრავლესობაზე. 1956 წელს [[დიდი ბრიტანეთი]]ს [[ტოგო]] (ტოგოლენდი), აშანტის პროტექტორატი და ფანტის პროტექტორატი გაერთიანდა ოქროს სანაპიროსტან ერთ კოლონიაში. [[კვამე ნკრუმა]]ს და მისი სახალხო პარტიის მეთაურობით კონვენტმა გააძლიერა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლა, რომელიც დასრულდა [[დეკოლონიზაცია|დეკოლონიზაციით]] და დამოუკიდებლობის აღდგენით. ის გახდა ბრიტანეთის თანამეგობრობაში პირველი შავკანიანთა სახელმწიფო. 1957 წლის 6 მარტიდან ქვეყანას ეწოდა [[განა]]. 1960 წლის 1 ივლისს განა გახდა [[რესპუბლიკა]] და მისი პირველი [[პრემიერ-მინისტრი]] [[კვამე ნკრუმა]] გახდა ქვეყნის პირველი [[პრეზიდენტი]]. კვამე ნკრუმას იდეები იდგა [[მარქსიზმი]]ს, აფრიკული [[სოციალიზმი]]ს და პანაფრიკანიზმის შესაყარზე. მან თავისი შიდა და გარეპოლიტიკის ორიენტირება მოახდინა სოციალისტურ ქვეყნებზე და კერძოდ, პირველ რიგში [[სსრკ]]-სა და [[ჩინეთი|ჩინეთზე]]. გაატარა ქვეყანაში რეფორმები - გააძლიერა სახელმწიფოს როლი [[ეკონომიკა]]ში კოლონიალური სახელმწიფოებისაგან ეკონომიკური დამოუკიდბლობის მოპოვებისათვის, ხელი შეუწყო ფორსირებულ [[ინდუსტრიალიზაცია]]ს და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების შექმნას. ნკრუმა ეხმარებოდა სხვა აფრიკული ქვეყნების ეროვნულ მოძრაობებს (განას ტერიტორიაზე გადიოდა წვრთნასა და მომზადებას მრავალი აფრიკული კოლონიის მეომარი). მან წამოაყენა «აფრიკის გაერთიანებული შტატების», შექმნის იდეა და გახდა [[აფრიკის ერთობის ორგანიზაცია|აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის]] ერთ-ერთი ინიციატორი. თუმცა სახელმწიფოში თანდათან გაძლიერდა ავტორიტარული მმართველობის ფორმის საწინააღმდეგო მოძრაობა, რადგან 1964 წელს შემოღებული იქნა ერთპარტიული სისტემა, გაძლიერდა ადმინისტრაციის კორუფცია, შემცირდა პროდუქციის გაცვლა-გამოცვლა, გაუარესდა საერთაშორისო ეკონომიკური მდგომარეობა (დაქვეითა ფასები [[კაკაო]]ზე, რომელის განას ძირითადი საექსპორტო კულტურა იყო. ამან ხელი შუწყო სახელმწიფო ხელისუფლების გადატრიალებებს. ===გადატრიალებები: ჯერი პოლინგსის მოსვლა ხელისუფლებაში=== [[ფაილი:Jerry Rawlings 3.jpg|220px|მინი|ჯერი პოლინგსი]] 1966 წლის თებერვალში ოფიცერტა ჯგუფმა დაამხო კვამე ნკრუმა. ამას მოჰყვა სამხედრო გადატრიალებების და სუსტი სამოქალაქო ხელისუფლებების სერია. ისინი უარს ამბობდნენ სოციალისტურ კურსზე, ხელს უწყობდნენ უმეტესად კერძო წარმოების განვითარებას. დაბალი რანგის ოფიცერთა ერთ-ერთ გადატრიალებას სათავეში ედგა ახალგაზრდა კაპირატი ჯერი პოლინგსი, რომლის დროს მოკლულ იქნა განას არმიის გენერალი, მთავარსარდალი ოდარტი ველინგტონი. ხელისუფლების ხელში ჩაგდებისთანავე რევოლუციურმა საბჭომ გამოაცხადა წმენდა, რომლის ფარგლებში დახვრეტილ იქნა მრავალი ძველი პოლიტიკური მოღვაწე, ჩინოვნიკი და უფროსი ოფიცერი. 1979 წლის პარლამენტისა და პრეზიდენტის დემოკრატიულ არჩევნებზე გაიმარჯვა მემარცხენე ნაციონალურმა პარტიამ და მისმა ლიდერმა [[ჰილა ლიმანი|ჰილა ლიმანმა]], რომელმაც გააერთიანა კვამე ნკრუმას მრავალი მიმდევრი. მათ გამარჯვებულ 5 პარტიას შორის პარლამენტის 140 ადილიდან მიიღეს 71. მიუხედავად მემარცხენეობისა, მმართველმა პარტიამ არ მოახდინა ეკონომიკის კერძო სექტორის ლიკვიდაცია, წაახალისა უცხოური ინვესტივიები განაში. თუმცა მესამე რესპუბლიკის რეჟიმმა ვერ შეძლო სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემების გამკლავება. უკმაყოფილო ოფიცრებმა ჯერი პოლინგსის მეთაურობით მოახდინეს ახალი გადატრიალება 1981წლის 31 დეკებმერს. 1982 დაარსდა სახალხო ტრიბუნალები, რომლებიც დაკავდნენ ახალი წმენდით. ამასთან ჯერი როლინგსმა შეძლო ქვეყნის ეკონომიკური მგდომარეობის გამოსწორება. ===გადასვლა დემოკრატიაზე=== 1990 წელს გამოცხადდა სამოქალაქო მმართველობის წესზე გადასვლა. 1992 წელს მიღებულ იქნა ახალი კონსტიტუცია ქვეყანაში, რომელიც უზრუნველყოფს პოლიტიკური ცხოვრების მრავალპარტიულ სისტემას. მან გააუქმა პოლიტიკური პარტიების აკრძალვა. იმავე წლის ნოემბერ-დეკემბერში ქვეყანაში პირველად ჩატარდა საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნები მრავალპარტიულ საფუძველზე. პრეზიდენტად არჩეული იქნა იგივე [[ჯერი პოლინგსი]] - ეროვნული თავდაცვის დროებით საბჭოს ყოფილი თავმჯდომარე, რომელმაც 19 წელი მართა სახელმწიფო განა. თუმცა, ყოფილმა დიქტატორმა შეიმუშავა ქვეყანაში ფუნქციონირებადი დემოკრატიის სისტემა. 2000 წლის დეკემბერში, ახალი პრეზიდენტად აირჩიეს [[ჯონ კუფუორი]], რომელმაც ორი ვადით გააგრძელა მუშაობა ამ პოსტზე. 2009 წელს ახალ პრეზიდენტად არჩეულ იქნა ცოციზლ-დემოკრატი [[ჯონ ატა მილსი]]. 2012 წლის 25 ივლისიდან კი განას პრზიდენტია — [[ჯონ დრამანი მაჰამა]]. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.wdl.org/en/item/2552/ განა ერთი წლისაა. საიუბილეო მიმოხილვა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211021020539/https://www.wdl.org/en/item/2552/ |date=2021-10-21 }} * [http://www.ghanaculture.gov.gh/ განა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430215319/http://www.ghanaculture.gov.gh/ |date=2011-04-30 }} * [http://www.bbc.com/news/world-africa-13433790 ქვეყნის მოკლე მიმოხილვა] * [https://www.britannica.com/place/Ghana განა. ენციკლოპედია ბრიტანიკა] {{აფრიკის კავშირი}} {{აფრიკის ქვეყნები}} [[კატეგორია:განა]] [[კატეგორია:განის ისტორია|*]] t6897zo9mybuo4ewocfqtux0vh1k64a 0 347289 5397831 4280643 2026-05-22T13:19:51Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397831 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ყოფილი სამეფო/ქვეყანა |მშობლიური სახელი = |გრძელი სახელი = ერთა ლიგის მანდატის ტერიტორია |რეგიონი = |ქვეყანა = |ერა = |სტატუსი = [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] [[გაერთიანებული ერების სამეურვეო ტერიტორიები|სამეურვეო ტერიტორია]] |მართველობა = [[გაერთიანებული ერების სამეურვეო ტერიტორიები|სამეურვეო ტერიტორია]] |შექმნა = ოკუპაცია |შექმნის თარიღი = 27 აგვისტო |შექმნის წელი = 1914 |გაუქმება = დამოუკიდებელი ერთეული ([[განა]]ს შემადგენლობაში) |გაუქმების თარიღი = 6 მარტი |გაუქმების წელი = 1957 |მოვლენა1 = გაყოფა |მოვლენის თარიღი1 = 27 დეკემბერი, 1916 |მოვლენა2 = ოქროს ნაპირთან შეერთება |მოვლენის თარიღი2 = 13 დეკემბერი, 1956 |მოვლენა3 = |მოვლენის თარიღი3 = |მოვლენა4 = |მოვლენის თარიღი4 = |უპირველესი მოვლენა = |უპირველესის თარიღი = |უკანასკნელი მოვლენა = |უკანასკნელის თარიღი = <!-- წინამორბედები, მემკვიდრეები, დროშები, გერბები და სიმბოლოები --> |p1 = ტოგოლენდი |დროშა_p1 = Reichskolonialflagge.svg |p2 = |დროშა_p2 = |p3 = |დროშა_p3 = |p4 = |დროშა_p4 = |p5 = |დროშა_p5 = |s1 = ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია) |დროშა_s1 = Flag of the Gold Coast (1877–1957).svg |s2 = |დროშა_s2 = |s3 = |დროშა_s3 = |s4 = |დროშა_s4 = |s5 = |დროშა_s5 = |დროშის სურათი = Flag of the United Kingdom.svg |დროშის აღწერა = |გერბი = Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg |გერბის ზომა = 100პქ |გერბის აღწერა = |რუკის სურათი = Togoland.svg |რუკის აღწერა = <small>ბრიტანული ტოგოლენდი მარცხნივ, ფრანგული ტოგოლენდი მარჯვნივ.</small> |რუკის სურათი2 = |რუკის აღწერა2 = |დედაქალაქი = [[ჰო (განა)|ჰო]] |უდიდესი ქალაქები = |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |დევიზი = |ჰიმნი = |ენები = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]] (ოფიციალური), [[გბე]], [[გურის ენები|გური]], [[განა-ტოგოს ენები]] |რელიგია = |ვალუტა = [[ბრიტანეთის დასავლეთ აფრიკული ფუნტი]] <!-- ტიტულები და მართველთა სახელები --> |ლიდერი1 = |ლიდერი2 = |ლიდერი3 = |ლიდერი4 = |ლიდერი5 = |ლიდერი6 = |ლიდერი7 = |ლიდერი8 = |ლიდერი9 = |ლიდერის წელი1 = |ლიდერის წელი2 = |ლიდერის წელი3 = |ლიდერის წელი4 = |ლიდერის წელი5 = |ლიდერის წელი6 = |ლიდერის წელი7 = |ლიდერის წელი8 = |ლიდერის წელი9 = |ლიდერის ტიტული = |ლიდერი1.1 = |ლიდერი1.2 = |ლიდერი1.3 = |ლიდერი1.4 = |ლიდერი1.5 = |ლიდერის წელი1.1 = |ლიდერის წელი1.2 = |ლიდერის წელი1.3 = |ლიდერის წელი1.4 = |ლიდერის წელი1.5 = |ლიდერის ტიტული2 = |ლიდერი2.1 = |ლიდერი2.2 = |ლიდერი2.3 = |ლიდერი2.4 = |ლიდერი2.5 = |ლიდერი2.6 = |ლიდერის წელი2.1 = |ლიდერის წელი2.2 = |ლიდერის წელი2.3 = |ლიდერის წელი2.4 = |ლიდერის წელი2.5 = |ლიდერის წელი2.6 = |ლიდერის ტიტული3 = <!-- საკანონმდებლო ხელისუფლება --> |საკანონმდებლო ხელისუფლება = |პალატა1 = |პალატის ტიპი1 = |პალატა2 = |პალატის ტიპი2 = <!-- ფართობი და მოსახლეობა --> |სტატ. წელი1 = |ფართობი1 = |სტატ. მოსახ1 = |სტატ. წელი2 = |ფართობი2 = |სტატ. მოსახ2 = |სტატ. წელი3 = |ფართობი3 = |სტატ. მოსახ3 = |სტატ. წელი4 = |ფართობი4 = |სტატ. მოსახ4 = |სტატ. წელი5 = |ფართობი5 = |სტატ. მოსახ5 = |სქოლიო_ა = |სქოლიო_ბ = |სქოლიო_ჰ = |სქოლიოები = |დღეს = {{დროშა|განა}} }} '''ბრიტანული ტოგოლენდი''', ოფიციალურად '''ტოგოლენდის მანდატის ტერიტორია''' და მოგვიანებით '''ტოგოლენდის სამეურვეო ტერიტორია''' — [[გაერთიანებული სამეფო]]ს ადმინისტრაციის ქვეშ მყოფი ტერიტორია [[დასავლეთი აფრიკა|დასავლეთ აფრიკაში]]. ის [[1916]] წელს [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დროს [[გერმანიის იმპერია|გერმანიის იმპერიის]] [[პროტექტორატი|პროტექტორატ]] ტოგოლენდის ორ [[ფრანგული ტოგოლენდი|ფრანგულ]] და ბრიტანულ ნაწილად გაყოფის შედეგად წარმოიქმნა. თავდაპირველად ის იყო [[ერთა ლიგა|ერთა ლიგის]] [[ერთა ლიგის მანდატი|B მანდატის ტერიტორია]]. [[1922]] წელს ბრიტანული ტოგოლენდი სამართავად [[ბრიტანეთის იმპერია]]ს გადაეცა, ხოლო ფრანგული ტოგოლენდი (დღევანდელო [[ტოგო]]) [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]]. 1957 წლის 6 მარტს გაერთიანებული სამეფოს მთავრობამ წერილობით მომართა [[გაეროს გენერალური მდივანი|გაეროს გენერალურ მდივანს]] სადაც ნათქვამი იყო, რომ [[განას დამოუკიდებლობის აქტი (1956)|განას 1956 წლის დამოუკიდებლობის აქტის]] საფუძველზე ოქროს ნაპირის შემადგენლობაში შემავალი ტოგოლენდის სამეურვეო ტერიტორია განას დამოუკიდებელი ერთეული ხდებოდა.<ref>{{Cite web |url=http://unyearbook.un.org/1956YUN/1956_P1_SEC3_CH5.pdf |title=UN Publication entitled "The Future of the Togolands |accessdate=2016-08-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131217051012/http://unyearbook.un.org/1956YUN/1956_P1_SEC3_CH5.pdf |archivedate=2013-12-17 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.worldlii.org/int/other/UNGARsn/1957/8.pdf |title=General Assembly, Eleventh Session, General Assembly resolution 1044 on “The future of Togoland under British administration” |access-date=2016-08-29 |archive-date=2018-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180417205702/http://www.worldlii.org/int/other/UNGARsn/1957/8.pdf }}</ref> == სქოლიო == {{commonscat|British Togoland}} {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები]] [[კატეგორია:განის ისტორია]] [[კატეგორია:ტოგოს ისტორია]] kc40pcu6xtf4ye9v5n2nrzrztbswd9c 0 350844 5397862 4936963 2026-05-22T15:05:19Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397862 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ბუკავუ |მშობლიური სახელი = {{lang-fr|Bukavu}} |ქვეყანა = კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა |პანორამა = Place de l'independance.jpg |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S |lat_deg = 2 |lat_min = 31 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 28 |lon_min = 51 |lon_sec = |ქვეყნის რუკის ზომა = 250 |რეგიონის რუკის ზომა = 200 |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = პროვინცია |რეგიონი = სამხრეთი კივუს პროვინცია |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = 1901 |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = კოსტერმანვილი |სტატუსი-დან = |ფართობი = 60 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}სიმაღლე ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 1498 |მოსახლეობა = 241 690 |აღწერის წელი = 2009 |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = 700 000 |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = +1 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = http://www.mairiedebukavu.net/ Official website |კატეგორია ვიკისაწყობში = Bukavu }} '''ბუკავუ''' ({{lang-fr|Bukavu}}, ადრე— '''კოსტერმანვილი''', {{lang-fr|Costermansville}}, {{lang-nl|Costermansstad}}) — ქალაქი-პორტი [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]], [[სამხრეთი კივუს პროვინცია|სამხრეთი კივუს პროვინციის]] ადმინისტრაციული ცენტრი. 2009 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 241 690 ადამიანს. == გეოგრაფია == ქალაქი მდებარეობს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთში, სამხრეთი კივუს პროვინციაში, [[კივუს ტბა|კივუს ტბის]] სამხრეთ სანაპიროზე, [[ეროვნული პარკი|ეროვნულ პარკ]] [[კანუზი ბიეგა]]ს შორიახლოს. ქალაქიდან რამდენიმე კილომეტრში ([[რუანდა|რუანდის]] [[სახელმწიფო საზღვარი|სახელმწიფო საზღვართან]]) მდებარეობს [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] სამშვიდობო ბაზა. == ისტორია == ბუკავუ 1901 წელს დააარსა [[ბელგია|ბელგიის]] კოლონიალურმა მმართველობამ და 1966 წლამდე ერქვა '''კოსტერმანვილი'''. 1960 წლამდე ქალაქი [[ბელგიელები]]სათვის საყვარელი დასასახლებელი ადგილი იყო, რომლებსაც იზიდავდა გრილი [[კლიმატი]] (კივუს ტბა მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 1500 მეტრ სიმაღლეზე). ტბის ნაპირზე აშენდა ბევრი ვილა. ბუკავუ იყო კივუს მთლიანი პროვინციის მთავარი სატრანსპორტო და ადმინისტრაციული ცენტრი. მაგრამ 1960-იანი წლების კონგოს კრიზისის დროს ქალაქის როლი დაკნინდა. ომის მიმდინარეობისას და [[რუანდის გენოციდი]]ს დროს რუანდელმა დევნილებმა დიდი პრობლემები შეუქმნეს [[აფრიკის დიდი ტბები]]ს რეგიონის დევნილებს. ბუკავუ გახდა [[ჰუტუ]]ს ხალხის აჯანყების ცენტრი რუანდაში [[ტუტსი (ხალხი)|ტუტსის]] ხალხის ხელისუფლების წინააღმდეგ. რუანდის [[ჯარი]] თავს დაესხა ბუკავუს 1996 წლის ნოემბერში, რამაც გამოიწვია [[კონგოს პირველი ომი]]. ბუკავუსთან შორიახლოს მოხდა შეტაკება აჯანყებულებსა და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ხელისუფლების ძალებს შორის. === 2004 წლის შეიარაღებული კონფლიქტი === შეიარაღებული კონფლიქტის დასაწყისი დაკავშირებულია აჯანყებულ [[გენერალი|გენერალ]] [[ლორან ნკუნდა]]ს მოქმედებებთან, რომელმაც გამოიყვანა მის დაქვემდებარებაში მყოფი დაახლოებით ათასი ჯარისკაცი — [[ჩრდილოეთი კივუს პროვინცია|ჩრდილოეთ კივუს პროვინციის]] ყოფილი ამბოხებულები და 2004 წლის 2 ივნისს დაიპყრო სამხრეთი კივუს პროვინციის მთავარი ცენტრი — ქალაქი ბუკავუ. ეს ოპერაცია ლორან ნკუნდამ განახორციელა მეორე ყოფილ აჯანყებულთა ლიდერ — იმავე ბანიამულენგეს ხალხის წარმომადგენელ (ქვეყანაში მათ ეძახიან კონგოელ ტუტსებს რუანდელ ტუტსის ხალხთან ენობრივი მსგავსების გამო) პოლკოვნიკ ჟ. მუტებუსისთან ერთად, რომელიც სულ ცოტა ხნის წინ ქვეყნის მე-10 სამხედრო რეგიონის მეთაურის თანამდებობიდან იყო განთავისუფლებული. აჯანყებულთა მეთაურები ამტკიცებდნენ, რომ მათი მოქმედებები ნაკარნახები იყო კონგოელი ტუტსების — ბანიამულენგეს ხალხის დაცვის განსაკუთრებული აუცილებლობით. 2004 წლის 2 ივნისს [[გაეროს უშიშროების საბჭო]]მ გაავრცელა თავისი წარმომადგენლის განცხადება, რომელმაც მკვეთრად დაგმო ბუკავუში შეიარაღებული კონფლიქტი და მოუწოდა მეომარ მხარეებს დაეცვათ სამშვიდობო შეთანხმება და დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ საბრძოლო მოქმედებები. თვითონ კინშასაში აჯანყებულების მიერ ბუკავუს აღებამ გამოიწვია დიდი უწესრიგობები და დემონსტრანტების მცდელობები დაეკავებინათ გაეროს შენობის კომპლექსი.<ref>{{Cite web |url=http://www.niza.nl/docs/200507071153136817.pdf |title=Global Witness ''Under-Mining Peace – The Explosive Trade in Cassiterite in Eastern DRC'' |accessdate=2016-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227171007/http://www.niza.nl/docs/200507071153136817.pdf |archivedate=2008-02-27 }}</ref> შტაბ-ბინის დაცვა და ქვეყნის პოლიცია იძულები იყვნენ გამოეყენებინათ ცრემლსადენი აირი და იარაღი. შედეგად დაიღუპა 12 ადამიანი. ანალოგიური დემონსტრაციები გაიმართა ქალაქებში [[გომა]], [[ლუბუმბაში]] და [[კისი (ქალაქი)|კისი]]. ზოგიერთი მონაცემებით გაუპატიურებული იქნა დაახლოებით 10 ათასი ქალი, როდესაც გენერალმა ლორან ნკუნდამ ჯარისკაცებს მისცა სამი დღე ქალაქის გასაძარცვავად.<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,415601,00.html Der Spiegel (in German)]</ref> 2004 წლის 9 ივნისს ხელისუფლების ჯარი ყოველგვარი წინააღმდეგობის გარეშე შევიდა ქალაქ ბუკავუში. დაქვემდებარების გარეშე მყოფმა ყოფილმა აჯანყებულმა ჯარისკაცებმა მანამდე დატოვეს ეს ქალაქი. ქვეყნის აღმოსავლეთში (ქალაქ [[კამანიოლა]]ს რაიონში) დაიწყო ბრძოლები სახელმწიფო ჯარსა და აჯანყებულებს შორის. ყველაზე უფრო მძაფრი ბრძოლები ხდებოდა ქალაქის ხიდთან, რომელიც მდებარეობს სულ რამდენიმე ასეულ მეტრში რუანდის სახელმწიფო საზღვრიდან. იქ სახელისუფლებო ჯარმა გადაკეტა ავტოგზა, რომელიც ქალაქიდან მიემართებოდა ქვეყნის ჩრდილოეთით და სამხრეთით. საბრძოლო მოქმედებების დროს კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში გაეროს სამშვიდობო ძალების [[ვერტმფრენი|ვერტმფრენებმა]] ცეცხლი გაუხსნეს აჯანყებულთა პოზიციებს. 2004 წლის 25 ივნისს [[ნიგერია|ნიგერიის]] დედაქალაქ [[აბუჯა]]ში შემდგარ მოლაპარაკებებზე კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის და რუანდის პრეზიდენტებმა [[ჟოზეფ კაბილა]]მ და [[პოლ კაგამე]]მ გამოხატეს მისწრაფება არ დაეშვათ ახალი შეიარაღებული კონფლიქტის წარმოქმნა და დაადასტურეს პრეტორიის სამშვიდობო ხელშეკრულების შესრულების აუცილებლობა. === ღირსშესანიშნაობები === [[ფაილი:Cathedrale Bukavu.jpg|thumb|right|275px|ნოტრ-დამ-დე-ლა-პეს კათედრალური ტაძარი ბუკავუში]] ცოტათი შემაღლებულ ადგილზე მდგარი ნოტრ-დამ-დე-ლა-პეს კათედრალური ტაძარი — ქვეყნის მთავარი [[კათოლიციზმი|კათოლიკური]] [[ეკლესია (ნაგებობა)|ეკლესიაა]]. ბუკავუ ამაყობს, როგორც [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] ბურჯი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. ქალაქში მდებარეობს არქიეპისკოპოსის რეზიდენცია და კათოლიკური უნივერსიტეტი. კოლონიალური დროიდან შემორჩა ორსართულიანი თეთრი სახლი ბაღით — გუბერნატორის რეზიდენცია. ქალაქში მოქმედებს ცენტრალური აფრიკის სამეცნიერო კვლევების ინსტიტუტი, რუზიზის ჰიდროელექტროსადგური («მურურუ»). მდინარე რუზიზიზე გადებული განთქმული საფეხმავლო ხიდი «ჩოპო» (დამაკავშირებელი ძაფი კივუსა და [[ტანგანიიკა|ტანგანიიკის]] ტბებს შორის), რომელზეც 1990-იანი წლების შუა პერიოდში გადაიარა რუანდიდან დევნილმა მილიონმა ადამიანმა ორივე მიმართულებით. == ეკონომიკა == ქალაქის [[მრეწველობა]] შენარჩუნებულია ჯერ კიდევ კოლონიალური დროიდან და წარმოდგენილია ქიმიური (ფარმაცევტიკა, ინსეკტიციდები), ლუდსახარში და პოლიგრაფიული საწარმოებით. საწარმოებში ხორციელდება ქინის ხის ქერქის, [[პირეტრუმი]]ს, [[ყავა|ყავის]] პირველადი გადამუშავება. არსებობს საფეიქრო და გემების სარემონტო საწარმოები, მიმდინარეობს საშენი მასალების დამზადება. არსებობს დილერთა კანტორების ქსელი, რომლებიც ყიდიან ბუკავუსთან შორიახლოს მდებარე რაიონის საბადოებში მოპოვებულ კასიტერიტის და კოლტანის მადანს, რომლებსაც ცნობილი კომპანიები და ბრენდები იყენებენ მობილური ტელეფონების, DVD-მოწყობილობების და [[კომპიუტერი|კომპიუტერების]] დასამზადებლად. == ტრანსპორტი == === აეროპორტი === საერთაშორისო [[აეროპორტი]] მდებარეობს ქალაქიდან 30 კმ-ში. === საავტომობილო ტრანსპორტი === ასფალტირებული ავტოგზა ბუკავუს აკავშირებს ქალაქ [[უვირა]]სთან, რომელიც მდებარეობს 20 კმ-ზე ცოტა ახლოს. მასზე გადაყვანები ხორციელდება სამარშრუტო ტაქსების საშუალებით (გზას სჭირდება 2,5 საათი; ღირებულება — 6$ ერთი ადამიანი). ტრასის ნაწილი გადის რუანდის ტერიტორიაზე. ქალაქ უვირამდე ასევე არსებობს გრუნტიანი ავტოგზა რუანდის ავლით, ქალაქ [[ნგომა|ნგომის]] გავლით. მარშრუტით დილის 6 საათზე მიემგზავრება ავტობუსი. === საბორნე კავშირი === ყველა კავშირი ქალაქ [[გომა]]სთან ხორციელდება კივუს ტბის წყლების მეშვეობით. == მოსახლეობა == {| width="100%" |- valign="top" | width="25%" | * [[1950]] — * [[1960]] — 61 000 * [[1970]] — | width="25%" | * [[1980]] — * [[1990]] — 187 000 {{ზრდა}} * [[1994]] — 202 000 {{ზრდა}} | width="25%" | * [[2005]] — 225 431 {{ზრდა}} * [[2008]] — * [[2009]] — 241 690 {{ზრდა}} | width="25%" | * [[2010]] — * [[2011]] — * [[2012]] — |} === რელიგია === ქალაქი ბუკავუს კათოლიკური არქიეპარქიის ცენტრია. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons|Bukavu}} {{wikivoyage|Bukavu}} * {{Cite web|title=Detailed Map of Bukavu|date=25 August 2003|publisher=GIS Unit MONUC (United Nations Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo)|location=Kinshasa, Democratic Republic of the Congo|url=http://www.monuc.org/downloads/Bukavu.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071013073519/http://www.monuc.org/downloads/Bukavu.pdf|archivedate=13 October 2007|deadurl=yes}} * Map {{Cite web|date=21 December 2012|title=Bukavu, Sud-Kivu, Congo-Kinshasa|publisher=Reférential Geographique Commun, République Démocratique du Congo|url=http://www.rgc.cd/site/images/bukavu_121221.pdf}}{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.bukavuonline.com Worldwide Bukavu Community Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190706102126/http://bukavuonline.com/ |date=2019-07-06 }} {{fr icon}} * [http://www.panzihospitalbukavu.org Panzi Hospital of Bukavu] {{fr icon}} * [http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,415601,00.html Spiegel-Online article] {{De icon}} * [http://www.3tamis.org, 3tamis - website of Bukavu and its area]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.stiopka.com/Bukavu/photos_bukavu.html Pictures of Bukavu, previously Costermansville] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820233156/http://www.stiopka.com/Bukavu/photos_bukavu.html |date=2008-08-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები}} [[კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები]] h4tmtfv3vsl1c66cz0hpiao1fsfik17 0 352227 5397841 4809715 2026-05-22T14:24:43Z ~2026-30701-76 183202 /* */ 5397841 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = 10 წლის შემდეგ | სურათი = 10 wlis shemdeg.png | ტიტრი = | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[სიტკომი]] | ფორმატი = | ავტორი = [[დათო გოგიჩაიშვილი]] <br> [[ირაკლი ვახტანგიშვილი]] | ეფუძნება = [[მეგობრები (ტელესერიალი)|მეგობრები]] | შეიმუშავა = | სცენარი = [[თამარ ნიკოლეიშვილი]] <br> [[გიორგი ჯანელიძე]] <br> [[გიორგი გოჩაშვილი]] <br> [[გიორგი აფხაზავა]] <br> [[გიორგი ჯაფარიძე]] | რეჟისორი = გოჩა კორხელაური | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[ოთარ ტატიშვილი]] <br> [[მაია დობორჯგინიძე]] <br> [[გოგა ბარბაქაძე]] <br> [[თათული ედიშერაშვილი]] <br> [[თამუნა ნიკოლაძე]] <br> [[ბაჩო ქაჯაია]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = [[გიგა მიქაბერიძე]] | მთავარი_თემა = | ფინალური_თემა | კომპოზიტორი = | ქვეყანა = {{დროშა|საქართველო}} | ენა = [[ქართული ენა|ქართული]] | სეზონი = 6 | სერია = 121 | ეპიზოდი = | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = [[ირაკლი კაკაბაძე]] | პროდიუსერი = | მონტაჟი = [[აჩიკო ცუცქირიძე]] <br> [[სანდრო ღაღანიძე]] | ადგილი = | ოპერატორი = [[ბექა შაკაშვილი]] | კამერა = | ხანგრძლივობა = 40 წუთი | არხი = TV 11<br>[[ტელე იმედი|იმედი]] | კომპანია = ღამის შოუს სტუდია | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[13 ოქტომბერი]], [[2014]] | უკანასკნელად = [[25 მარტი]], [[2017]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = [[შუა ქალაქში]] | ბოლო = | საიტი = [https://web.archive.org/web/20150324222344/http://imedi.ge/index.php?pg=shs&id%20pr=3755&id=47 ოფიციალური საიტი] }} '''„10 წლის შემდეგ“''' — ქართული [[სიტკომი]]ს ჟანრის სერიალი, რომელიც არის სერიალ „[[შუა ქალაქში|შუა ქალაქშის]]“ გაგრძელება. როგორ განვითარდა პერსონაჟების ცხოვრება 10 წლის შემდეგ თბილისში (ვაკეში). სერიალზე დიდი მოთხოვნა იყო, როგორც წარსულში ასევე ახლაც და შემოქმედებითმა ჯგუფმა გადაწყვიტა სერიალი დაებრუნებინათ. სერიალი პირველად TV 11-ის ეთერში გავიდა [[2014]] [[წელი|წლის]] [[13 ოქტომბერი|13 ოქტომბერს]], ტელეკომპანია მაესტროს დაკვეთით სერიალის სერიები გადიოდა განმეორებით მაესტროს ეთერშიც, თუმცა [[ტელე იმედი|ტელეკომპანია იმედმა]] ფანების თხოვნით და სერიალის დიდი რეიტინგიდან გამომდინარე გადაწყვიტა სერიალი თავის არხზე დაებრუნებინა. სერიალის ბოლო, მე-7 სეზონის მე-10 სერია, 2017 წლის 25 მარტს გავიდა ეთერში. [[ტელე იმედი|ტელეკომპანია იმედმა]] სერიალი დახურა. ==გადაღება== ღამის შოუს სტუდია სპეციალურად სერიალისთვის ამზადებდა დეკორაციას და გადაღებები მიმდინარეობდა სამ სხვადასხვა პავილიონში: ირაკლისა და მარიკას სახლში, ქეთევანისა და ლაშას სახლში და ბარში, სხვადასხვა სახის დეკორაცია მზადდებოდა ეპიზოდური სერიებისთვის. სტუდიის დიზაინზე მუშაობდნენ: ვანო ჭელიძე, ეკა ამაშუკელი და თიკო გუჯაბიძე. დეკორაციას ამზადებდა:გელა გელაშვილი, დათო მაისურაძე, იმედი მეშველიანი და ჯემალ ვერულეიშვილი. განათება: ბექა შაკაშვილი, ზურაბ სამადაშვილი. სტუდიის ინჟინერი: გიორგი ციცქიშვილი. ==მუსიკა== სერიალისთვის მუსიკა შექმნა გიგა მიქაბერიძემ. სერიალის დაწყებიდან დღემდე ის არის ქუდის მუსიკის კომპოზიტორი. ქუდის გრაფიკა:ვახო კაკაურიძე, დავით ჭაბაშვილი. ==ფორმატი== სერიალი გადაღებულია [[სიტკომი]]ს ფორმატში.ღამის შოუ სტუდიამ გამოიყენა ამერიკული სატელევიზიო სერიალის [[მეგობრები (ტელესერიალი)|მეგობრების]] ჟანრის ფორმატი და პირველად დააფუძვნა ეს ფორმატი საქართველოში. 2007 წლის ზაფხულში ღამის შოუ სტუდია გაემგზავრა ამერიკაში, შეხვდა პოპულარული [[სიტკომი|სიტკომების]] პროდიუსერებს და სცენარისტებს: მიჩ სემელს, ბილ პერსკის,ჯონ მარკუსს, ნორმ გუნზერჰაუზერს, ბრუს ფერბერსა და ქრეგ კნაიზეკს დაესწრო ჩაწერების პროცესს. გარდა ამისა, გაიარა ტრენინგი “Warner Brothers Studios”-ში და მოიპოვა ამ ფორმატის კეთების უფლება. ==როლებში== {{მთავარი|შუა ქალაქში და 10 წლის შემდეგ (ტელესერიალების პერსონაჟები)}} {| class="wikitable" |- ! style="background: #386D63"| მსახიობი ! style="background: #386D63"| გმირი ! style="background: #386D63"| აღწერა |- | [[ოთარ ტატიშვილი]] || ირაკლი ჩხეიძე || პროფესორი და წარმატებული ექიმი, რომელსაც საკუთარი "ირაკლი ჩხეიძის სახელობის" კლინიკა აქვს გახსნილი. არის საფეხბურთო კლუბ "ბარსელონას" გულშემატკივარი, ძალიან უყვარს მეგობრებთან ერთად ქეიფი. არის ორი ტყუპი გოგონას მამა და საამაყო ქმარი |- | [[მაია დობორჯგინიძე]] || მარიკა ჩხეიძე || დიასახლისი, ცოტა ხნით მუშაობდა პარლამენტში. კერძების გაკეთება ცუდად გამოსდის, ცდილობს მაგრამ მაინც. მშვიდი და გაწონასწორებული პიროვნებაა, დამოუკიდებელია, უყვარს როდესაც ანებივრებენ. არის ორი ტყუპი გოგონას დედა და ექიმის ცოლი |- | [[გოგა ბარბაქაძე]] || დათო ალექსიძე || მხატვარი, ცხოვრებაში არ გაუმართლა ორჯერ იყო დაქორწინებული და ორივე ქორწინება კრახით დასრულდა, ჰყავს ერთი ქალიშვილი ანანო პირველი ქორწინებიდან. ბევრს სამსახურში მუშაობდა და ხშირად ათავისუფლებდნენ. დიდი ხანია ცხოვრობს თავისი ბიძაშვილის მარიკას სახლში, ქვაზე ხატავდა თუმცა ამასაც დაანება თავი. |- | [[თათული ედიშერაშვილი]] || თამარ ღლონტი || წარმატებული ბიზნესლედი, აქირავებს კომერციულ ფართებს . განქორწინებულია, ბევრჯერ სცადა ურთიერთობის დაწყება სხვა მამაკაცებთან თუმცა უშედეგოდ, ცდილობს თავის ყოფილ მეუღლეს ვახოს შეურიგდეს. ძალიან უყვარს მისი ერთადერთი და ქეთევანი. |- | [[თამუნა ნიკოლაძე]] || ქეთევან ღლონტი || მცხობელი, კარგად გამოსდის კერძების კეთება, აქვს საცხობი სადაც სხავადსხა სახეობის "ხაჭაპურს" აცხობს, დროებით ცხოვრობდა ამერიკაში, ჩამოსვლის შემდეგ შეურიგდა ლაშას, ჰყავს ორი ბიჭი პირველი გიორგი, რომელიც იშვილეს, ხოლო მეორე მიშიკო. |- | ბაჩო ქაჯაია || ლაშა ტორონჯაძე || სტომატოლოგი, ამჟამად უმუშევარი. ჰყავდა ხუთი ცოლი, ქეთევანთან განშორების შემდეგ ისევ იქორწინა, თუმცა ქეთევანი ძალიან უყვარდა და ისევ მას დაუბრუნდა. ჰყავს ორი შვილი მიშიკო (ნაშვილები) და გიორგი |- | [[ჯაბა კილაძე]] || სანდრო მახარაძე || იურისტი, წარსულში განათლება მიიღო ლონდონში და ხშირად ამაყობდა ამით, პარტია ჩამოაყალიბა სახელწოდებით "მახარაძე-მახარაძე" თუმცა არჩევნებში, რომ ვერ გაიმარჯვა გააუქმა. ჰყავს შვილი ლუკა თუმცა არ იცის ვისგან. მიუხედავად მისი განათლებისა ხშირად სულელურ სიტყვებს და წინანდადებებს ამბობს. |- | [[მარიამ ჯოლოგუა]] || ანანო || ფლორისა და ფაუნის პირველი დამცველი, არასდროს ყოფილა გათხოვილი თუმცა ჰქონდა რომანები, ყველაზე გამორჩეული რომანი დათოსთან ჰქონდა, დიდი ხანი მუშაობდა კომპანია "იუ-ენ-ჯი-ეფ-ში" თუმცა გაკოტრების შემდეგ გამოუშვეს სამსახურიდან. მარტოხელა და მხიარულია. |- | გიორგი აფხაზავა || გოგი || დიდი გოგის შვილიშვილი, პედიატრი, სამსახური ირაკლიმ დააწყებინა თავის კლინიკაში, არის მექალთანე და უყვარს ფლირტის გაბმა გოგონებთან. |- | მაია ხორნაული || ნონა ხომერიკი || დირექტორის მოადგილე, მუშაობს "ირაკლი ჩხეიძის კლინიკაში" სამი ქმარი ჰყავდა და სამივე გარდაეცვალა. ჰყავს შვილი. |- |} ==რესურსები ინტერნეტში== [https://web.archive.org/web/20150324222344/http://imedi.ge/index.php?pg=shs&id_pr=3755&id=47 10 წლის შემდეგ] — ინტერნეტარქივის შენახული ბმული * [https://www.youtube.com/watch?v=wg7E5NQE4dM&list=PL18KQ57kGEkJtFMpmfc7UjA2I05_uoFCb 10 წლის შემდეგ] — TV 11-ის ოფიციალური გვერდი Youtube-ზე [[კატეგორია:2014 წლის ქართული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:იმედი (ტელეკომპანია)]] ih1u88efq9ndu5qnvc4frm878carfvx 0 365012 5398256 4304321 2026-05-23T04:43:57Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398256 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წიგნი | სახელწოდება = გედები თოვლქვეშ | მშობ_სახელი = | მთარგმნელი = | სურათი = გედები თოვლქვეშ.jpeg | სურათის ზომა = 220 px | ტიტრი = | ჩარჩო = | წარწერა = გედები თოვლქვეშ, ყდა | ავტორი = [[მიხო მოსულიშვილი]] | რედაქტორი = [[ზაალ სამადაშვილი]] | ილუსტრატორი = | გარეკანის_მხატვარი = Teiji Saga | ქვეყანა = [[საქართველო]] | ენა = [[ქართული ენა|ქართული]] | სერია = | თემა = ცხოვრება | ჟანრი = [[პროზა]], [[მინიატურა]] | გამომცემელი = საარი | გამოც_თარიღი = 2004 | ქართულად_გამოც_თარიღი = | მედია = თხელი ყდა | გვერდი = 176 | isbn = 9994029304 | oclc = | წინამორბედი = [[სივრცე ვერტიკალში]], 1997 | მომდევნო = [[მადლის ქვა]], 2011 }} '''გედები თოვლქვეშ''' – [[მიხო მოსულიშვილი|მიხო მოსულიშვილის]] 2004 წლის მინიატურების კრებული. ==შინაარსი== მიხო მოსულიშვილის წიგნი „გედები თოვლქვეშ“ განსხვავებული სტილითა და განსხვავებულ თემატიკაზე შექმნილ სამოცდაათ მინიატურას აერთიანებს. {{Div col}} * ''გედები თოვლქვეშ'' * ''ქალი კატის თვალებით'' * ''მოლდავური სალამური ამერიკაში'' * ''გადაჭრილი ჰალსტუხი'' * ''ცეკვა კლდეზე'' * ''ფრანსის ჟამს რომ ვირები შემოხვდებიან'' * ''ტროლეიბუსით გატაცებული ქალი'' * ''ჩიტივით თევზი'' * „ქალბატონო ნატალია...“'' * ''მაკა არიგებს ნერვებაშლილ მაცაცოს'' * ''ირაკლი იშხნელის ამბავი'' * ''კოტიკოს მამა'' * ''ფრანც მესმერის კასრი'' * ''ქალი ტუჩში გაყრილი საყურით'' * ''ფიქრად ქცეული'' * ''ნათლის ჭავლები'' * ''ზუსტი შეგრძნება'' * ''„ლაშქრობა კედარის ტყისკენ“'' * ''გოდრის ჭუჭრუტანებიდან დანახული'' * ''ოქროს თივა'' * „პიგმალიონი“ მუსიე ვოლტერისა და მუსიე ჰიუგოს გვერდით'' * ''მიამიტი სიზმარი'' * ''ფაფარგაშლილი ციური ლომი'' * ''შავ ყვავილად იხარა შიშმა'' * ''პეტრე და ბენია'' * ''ცოცხალი საათი'' * ''წერილი ჟანა დარკისგან'' * „ბზუილ-ბზუილა“'' * ''ოსტატი'' * ''უფლის სახედარი და თავისით განათებული ანგელოზები'' * ''მარტოხელა ქვრივი'' * ''არყისმხდელები'' * „არწივი ვნახე დაჭრილი...“'' * ''დიდყურა'' * ''გვიმრისა და გვიმრუჭას პარაბოლა'' * ''რომელიღაც უბნელი ნატუკა'' * ''სიღნაღის გადასახვევთან რომ მარტოხეა'' * ''არყის ბოთლიდან'' * „ჰაუ, ჰაუ!“'' * ''ტბის, ლექსისა და ქორბუდა ირმის პარაბოლა'' * ''თბილისური ოფორტი'' * ''გოგიტა, კუკურა და ლადო – მეცხრე კლასელი ბიჭები'' * ''აბრამ შინჯიკაშვილის გამო'' * ''მოსკოვი საით არის?'' * ''ქალი ყაყაჩოებით'' * „მოხუცი მეთევზე“'' * „შენი ჭირიმე, სიკვდილო“'' * ''სალოცავზე რომ ბილიკი „გადიარს“'' * ''მშვიდობით, ბატონო „იგი“'' * ''ცა ფეხად ჩამოდიოდა'' * ''როგორ იყინებიან'' * ''ჯალათის თანაშემწე'' * ''მთვარის მიღმა'' * ''ავთვალა უშო'' * ''ევროპიელი კაცი'' * ''გაგნა'' * ''„ლუხუმი სადღაა?“'' * ''ფულისა და ძალაუფლების მეტაფორა'' * ''ამბავი აღდგომისას მოკალათებული გულისა'' * ''თევზაობა მტკვარზე'' * ''ასაწყობი მიხო „კინდერსიურპრიზში“'' * ''მაინც რატომ შეჭამეს აბორიგენებმა კაპიტანი ჯეიმზ კუკი?'' * ''„მჭედლო“ რომ „ვერხვების“ სიმღერას დააპირებს'' * ''მაკას სიზმარი'' * ''ფეირვერკი საბურთალოს სასაფლაოზე'' * ''ცოცხლად დამარხვა'' * ''ოპერის წინ'' * ''ნაჩქარევი ესკიზი'' * ''ბორბალო'' * ''ორი რაინდი'' {{Div col end}} წიგნის ყდაზე გამოყენებულია ფოტოგრაფ Teiji Saga-ს გადაღებული ფოტო Whooper Swans In Snow<ref>[http://fineartamerica.com/featured/whooper-swans-in-snow-teiji-saga-and-photo-researchers.html Whooper Swans In Snow is a photograph by Teiji Saga]</ref>, ავტორის მითითებით. == ანოტაცია == [[File:Anotacia.jpg|thumb|left|ზაალ სამადაშვილის ანოტაცია უკანა ყდაზე]] მინიატურების კრებულს უკანა ყდაზე ერთვის წიგნის რედაქტორის, [[ზაალ სამადაშვილი]]ს ანოტაცია: {{ციტატა|სადღაც შორს, ცხრა მთასა და ცხრა ზღვას იქით, კანადის ერთ-ერთ პროვინციაში, რომელსაც გეოგრაფიული შესაბამისობის თვალსაზრისით უცნაური სახელი – ბრიტანეთის კოლუმბია ჰქვია, კაცს, სახელად გასი ჯეკს<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/John_Deighton გასი ჯეკი (ინგლისურად)]</ref>, ხელობით ბარმენს, ძეგლი უდგას – სტუმრების გულითადად დახვედრის, კარგად გამასპინძლებისა და უბადლო თანამეინახეობისათვის... გავკადნიერდები და, მწერლებს, მათ კარგ წიგნებს, იმ კეთილ მასპინძელს და იმ მშვიდ, ბუხრის ტკაცუნით გამყუდროებულ გარემოს შევადარებ, რომელიც გრძელ და ფათერაკიან გზებზე დაღლილ, ქარ-წვიმებისაგან დანესტიანებულ მგზავრს სულის მოსათქმელად, მხნეობის შესამატებლად სჭირდება... გემოვნებამ, ავმა თუ კარგმა, ჩამოყალიბებულმა ორმოცდაათი წლის ასაკში, ამგვარ გარემოდ შემაგრძნობინა პროზაული კრებული - „გედები თოვლქვეშ“ და მგონია, რომ კვლავ და კვლავ მომინდება შეხვედრა მის ავტორთან, წყნარად და გულიანად მთხრობელ მიხო მოსულიშვილთან...<ref>[http://i159.photobucket.com/albums/t145/mikhom/Covers%20of%20my%20books/GedebiTovlqvesh.jpg გედები თოვლქვეშ]</ref>}} == შეფასება == ქალაქ [[ოკლენდი|ოკლენდის]] ([[ახალი ზელანდია]]) უნივერსიტეტის ინგლისური ლიტერატურის ბაკალავრმა, შემოქმედებითი წერის ლექტორმა, მწერალმა, ლიტერატურულ საიტის The Story Mint<ref>[http://www.thestorymint.com/about The Story Mint-ის შესახებ (ინგლ.)]</ref>-ის მფლობელმა და მთავრმა რედაქტორმა, სურაია დევინგმა<ref>[http://www.thestorymint.com/members/suraya-dewing/account-details სურაია დევინგი (ინგლ.)]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> მიხო მოსულიშვილის ამ წიგნში წარმოდგენილი მინიატურების ინგლისურ ენაზე თარგმნისას შენიშნა: {{ციტატა|მისი ნამუშევარი მახსენებს რუს მწერლებს, რომლებსაც მე ვსწავლობდი და მიყვარდა, და [[ომარ ხაიამი]]ს „რობაიებს“, რომლებიც ფიცჯერალდმა<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Edward_FitzGerald_(poet) ედუარდ ფიცჯერალდი (ინგლ.)]</ref> თარგმნა; მთელ ამ რომანებს და თარგმანებს, და მე ხშირად ვეკითხებოდი საკუთარ თავს, რას გამოვტოვებთ ხოლმე, როცა ნაწერი ერთი ენიდან მეორეზე გადაგვაქვს. იმედი მაქვს, რომ, რაკი მიხო და მე ვთანამშრომლობთ, ჩვენ იმას ვწვდებით, რისი თქმაც მას უნდოდა და ასევე, მისი ნაწერის სულსაც. ეს, რა თქმა უნდა, ჩემი მიზანია.<ref>[http://borbalo.blogspot.com/2015/02/writing-is-language-of-ideas-and-spirit.html სურაია დევინგი, სტატიიდან „წერა არის იდეებისა და სულის ენა“, 10 თებერვალი, 2012]</ref>}}. ==გერმანულად== * ''გედები თოვლქვეშ''<ref>[https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D1148578188 „გედები თოვლქვეშ“ გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკის კატალოგში]</ref>, გერმანულად თარგმნეს [[ირმა შიოლაშვილი|ირმა შიოლაშვილმა]] და იოახიმ ბრიტცემ – ''Schwäne im Schnee''<ref>[http://wp.pop-verlag.com/?p=2480 Micho Mossulischwili: Schwäne im Schnee]</ref> Übersetzung aus dem Georgischen von Irma Schiolaschwili und Joachim Britze. Kaukasische Bibliothek. (Hrsg. Uli Rothfuss und Traian Pop) Band 16. (Georgien). ISBN 978-3-86356-170-3, Pop Verlag, Ludwigsburg, 2017 == რესურსები ინტერნეტში == * [https://www.lit.ge/book/307-gedebi-tovlqvesh-mixo-mosulishvili/ „გედები თოვლქვეშ“ ლიტ.ჯი-ზე] * [https://openlibrary.org/works/OL17621839W/Gedebi_Tovlqve%C5%A1 გედები თოვლქვეშ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მიხო მოსულიშვილი}} [[კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის ნაწარმოებები]] [[კატეგორია:2004 წლის წიგნები]] [[კატეგორია:ქართული მოთხრობები]] nvsfh6kx94z861aoe402g6nohq848xv 0 380453 5398260 4905390 2026-05-23T04:55:53Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398260 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = გეიბ ნიუელი | ფოტო =[[ფაილი:Gabe_Newell_GDC_2010.jpg|250პქ]] | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ნიუელი [[Game Developers Conference|2010 Game Developers Conference]]-ზე | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{birth date and age|1962|11|3}} | დაბადგილი =[[სიეტლი]], [[ვაშინგტონის შტატი|ვაშინგტონი]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება =[[აშშ|ამერიკელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები =1983–დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = 4.1 მილიარდი [[ამერიკული დოლარი]] (2017)<ref name="net_worth">{{cite web | url = http://www.forbes.com/profile/gabe-newell/ | title = Gabe Newell | website = [[Forbes]] | accessdate=18 იანვარი, 2017}}</ref> | ცნობილია როგორც =[[Valve Corporation]]-ის თანადამფუძნებელი | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = ლიზა მენეტ ნიუელი (1996-) | შვილები = 2<ref name="net_worth" /> | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = [[BAFTA Fellowship]] (2013)<br/>[[ინტერაქტიული გართობისა და ხელოვნების|AIAS]] (2013)<ref>{{cite web|title=D.I.C.E Special Awards|url=http://www.interactive.org/special_awards/details.asp?idSpecialAwards=25|accessdate=22 იანვარი, 2017}}</ref> | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''გეიბ ლოგან ნიუელი''' ({{lang-en|Gabe Newell}}; დ. [[3 ნოემბერი]], [[1962]]), მეტსახელით გეიბენი — ამერიკელი პროგრამისტი და ბიზნესმენი. იგი არის [[ვიდეო თამაში|ვიდეო თამაშების]] მწარმოებელი და [[ციფრული დისტრიბუცია|ციფრული დისტრიბუციის]] კომპანიის, [[Valve Corporation]]-ის თანადამფუძნებელი და პრეზიდენტი. გეიბ ნიუელი დაიბადა [[აშშ]]-ის ქალაქ [[სიეტლი|სიეტლში]]. 1980-იანი წლების დასაწყისში იგი სწავლობდა [[ჰარვარდის უნივერსიტეტი|ჰარვარდის უნივერსიტეტში]], მაგრამ თავი დაანება სწავლას, რათა ემუშავა ამერიკის ტექნოლოგიურ კომპანია „[[Microsoft]]“-ში. მაიკროსოფტში იგი მუშაობდა ოპერაციული სისტემის თავდაპირველ ვერსიაზე. კომპანიაში მუშაობის პერიოდში გეიბი და მისი თანამშრომელი, მაიკ ჰარინგტონი, მიიზიდა კომპიუტერულმა თამაშებმა, რომლებიც გამოვიდა 1990-იანი წლებში, როგორებიც არის [[id Software]]-ის „''[[Doom]]''“ და „''[[Quake]]''“. სრულად დარწმუნებულმა, რომ მომავალში ვიდეო თამაშები გართობის ერთ-ერთ საშუალებად გადაიქცეოდა, და საკუთარი კომპანიის არსებობის ამბიციით შეპყრობილმა ნიუელმა თავის ამხანაგ ჰარინგტონთან ერთად მიატოვა მაიკროსოფტი და 1996 წელს გახდა ვალვის ერთ-ერთი დამაარსებელი, სადაც იგი დღემდე რჩება პრეზიდენტის თანამდებობაზე. ==დამატებითი ლიტერატურა== * {{cite web | url = https://www.rockpapershotgun.com/2007/11/21/rps-exclusive-gabe-newell-interview/ | title = RPS Exclusive: Gabe Newell Interview | last = Walker | first = John | date = 21 ნოემბერი, 2007 | website = [[Rock, Paper, Shotgun]]}} * {{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/valves-gabe-newell-interview | title = Valve's Gabe Newell | last = Bramwell | first = Tom | date = 29 აგვისტო, 2007 | website = [[Eurogamer]] | publisher = [[Gamer Network]]}} * {{cite web | url = http://www.gamespot.com/articles/the-final-hours-of-half-life-2/1100-6112889/ | title = The Final Hours of Half-Life 2 | last = Keighley | first = Geoff | date = 12 ნოემბერი, 2004 | website = [[GameSpot]] | publisher = [[CBS Interactive]]}} * {{cite web | url = http://hl2central.net/?id=1480 | title = An interview with Gabe Newell | author = Psycho_byte | date = 26 ივნისი, 2003 | website = [[HL2Central]] | publisher = [[Game Central Network]] | access-date = 2017-07-26 | archive-date = 2018-08-11 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20180811230617/http://hl2central.net/?id=1480 }} * {{cite web | url = https://www.washingtonpost.com/news/the-switch/wp/2014/01/03/gabe-newell-on-what-makes-valve-tick/ | title = Gabe Newell on what makes Valve tick | last = Peterson | first = Andrea | date = 3 იანვარი, 2014 | website = [[The Washington Post]]}} == რესურსები ინტერნეტში == * {{Commonscat-inline|Gabe Newell}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ნიუელი, გეიბ}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:დაბადებული 1962]] [[კატეგორია:მეცნიერებისა და ინტერაქტიული ხელოვნების აკადემიის დიდების დარბაზში შესული ადამიანები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მილიარდერები]] [[კატეგორია:ამერიკელი პროგრამისტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ვიდეო თამაშების დიზაინერები]] [[კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები]] [[კატეგორია:Microsoft-ის თანამშრომლები]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშების პროდიუსერები]] [[კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] nhnpo23drc77ij0e8isdn815j2n20ud 0 384732 5398217 4881479 2026-05-23T03:07:58Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398217 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მუზეუმი | სახელი = განჯის ნიზამი განჯევის სახელობის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი | სურათი = Ganja History - Ethnography Museum building.jpg | სურათისზომა = 250px | წარწერა = | დაარსდა = 1924 | დამაარსებლები = | დაიხურა = | მდებარეობა = განჯა, ათათურქის გამზირი | სტატუსი = მუზეუმი | ექსპონატი = | კლასიფიკაცია = | ვიზიტორები = | დირექტორი = | პრეზიდენტი = | კურატორი = | საიტი = }} '''განჯის ნიზამი განჯევის სახელობის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი''' — ეთნოგრაფიული [[მუზეუმი]], განლაგებული აზერბაიჯანის ქალაქ [[განჯაში]]. == მუზეუმის ისტორია == მუზეუმი დაარსდა 1924 წელს განჯის პედაგოგიური სემინარიის მასწავლებლების და სტუდენტების ინიციატივით.<ref name="Bayramov"/> სტუდენტთა საინიციატივო ჯგუფში შედიოდნენ ისხაგ ჯაფარზადე, ს.სეიდოვი, ფ.მელიქოვი და სხვა. მუზეუმში დაარსდა ორი განყოფილება : სოფლის მეურნეობისა და ეტნოგრაფიის განყოფილებები. აქ დემონსტრირდებოდა ნახევარ ათას ექსპონატზე მეტი.<ref name="Гулиев">[http://anl.az/down/meqale/azerizv/2014/noyabr/400944.htm Храм истории. Гянджинский историко-краеведческий музей отмечает своё 90-летие] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304190927/http://anl.az/down/meqale/azerizv/2014/noyabr/400944.htm |date=2016-03-04 }} Гулиев Ф. 5 ноября 2014</ref> ყოველ წელს ექსპონატთა რიცხვი იზრდებოდა, ამის გამო მუზეუმს 1954 წელს მოუწია ახალ, უფრო დიდ შენობაში გადასვლა. იმ დროისათვის მუზეუმში უკვე სამი განყოფილება იყო : რევოლუციამდელი, საბჭოთა პერიოდისა და ეთნოგრაფიული. მუზეუმის შვიდ დარბაზში გამოფენილი იყო უკვე რამდენიმე ათასი ექსპონატი.<ref name="Гулиев"/>. 1961 წელს განჯის ეთნოგრაფიულ მუზეუმს შეუერთდა ქალაქ ხანლარის ლიკვიდირებული ეთნოგრაფიული მუზეუმი, რომელშიც ინახებოდა 1928 წელს იაგუბ გუმელის მიერ მდინარე განჯაჩაის ტერიტორიაზე, ზარქეოლოგიური გათხრების შედეგად ნაპოვნი ნივთებიც.<ref name="Bayramov">Bayramov A. [http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2010/sentyabr/133732.htm Eksponatlarda yaşayan tarix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207222406/http://anl.az/down/meqale/medeniyyet/2010/sentyabr/133732.htm |date=2021-12-07 }} 22 september 2010</ref>. [[File:Ganja History - Ethnography Museum 2.JPG|thumb|left|250px|მუზეუმის ერთ-ერთი დარბაზი]] 1972 წელს, იმის გათვალიწინებით, რომ მუზეუმის ფონდები საგრძნობლად გაიზარდა, ქალაქის ხელმძღვანელობამ მუზეუმს გამოუყო ძველი სასახლე, რომელსაც რამდენიმე დიდი ოთახი გააჩნდა. ადრე სასახლე ეკუთვნოდა აბულფათ ხანს ზიადხანების საგვარეულოდან, მოგვიანებით კი მის შვილს ისმაილ ხან ზიათხანოვს. ამ შენობაში მუზეუმი იმყოფება დღემდე.<ref name="Гулиев"/> == კოლექცია == მუზეუმში 18 დარბაზია, რომელშიც 30 ათასზე მეტი ექსპონატია. ეს ექსპონატები გამოხატავენ ამ რეგიონის სხვადასხვა დროის ხანას. ამ ექსპონატებს შორის ყველაზე ძვირფას ნიმუშებს წარმოადგენს - ჭურჭელი, იარაღები<ref name="Гулиев"/> და ჩვენი წ.ა. IX ათასწლეულის მეორე ნახევრის ბრინჯაოს მოსართავები, რომელთა უმრავლესობაც ნაპოვნია განჯის მიმდებარე ტერიტორიაზე. მუზეუმის კოლექციის უდიდეს ნაწილს წარმოადგენს განჯა-ყარაბაღის კულტურის (ტიხისა და სპილენძის) ექსპონატები. აქ არის თავმოყრილი შუასაუკუნეების ხანის ჭურჭელი, იარაღები, მონეტების კოლექციები, მოსართავები, სამოსები და ა.შ. ამ განყოფილების ცენტრში წარმოდგენილია განჯის ბოლო ხანის - ჯავად ხანის დროშა, რომელიც ნაპოვნია მისი გადასვენების შედეგად. ასევა სხვა უამრავი ექსპონატი, რომლებიც მიეკუთვნებიან XIX საუკუნის დასაწყისს. მუზეუმის ერთ-ერთი დარბაზი მიეკუთვნება განჯის მკვიდრს, სპარსული პოეზიის გამოჩენილ კლასიკოსს ნიზამი განჯევის.<ref name="Bayramov"/>. მუზეუმის კოლექცია მუდამ იზრდება. ძირითადად მუზეუმში მოაქვთ საბჭოთა კავშირის დროის ექსპონატები (1920-1990-ანი წლების) ჭურჭელი, წიგნები, გაზეთები, მონეტები და ა.შ. ერთ-ერთ ძვირფას ექსპონატად იქცა ქალაქის მკვიდრის მირზა შაფი ვაზეხის ლექსების კრებული, რომელიც 1872 წელს ბერლინში დაიბეჭდა. ==გალერეა== <gallery widths=170px heights=120px> File:Tunc dövrü qəbir.JPG|<small>ბრინჯაოს ხანის საფლავი</small> File:Gil qab 18.JPG|<small>კერამიკა</small> File:Qədim Gəncə gil qab 3.JPG|<small>კერამიკა</small> File:Gil qab, Leylatəpə mədəniyyəti.JPG|<small>კერამიკა </small> </gallery> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აზერბაიჯანის მუზეუმები]] [[კატეგორია:1924 წელს დაარსებული მუზეუმები]] [[კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით]] c0wbxssppl2hcyoh82kn9n436inuoeq 0 403592 5398342 5128996 2026-05-23T09:39:16Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398342 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მონუმენტი |მონუმენტის სახელი = გიოვჰარ აღას ზედა მეჩეთი |მშობლიური სახელი = Yuxarı Gövhar Ağa məscidi |სურათი = Shushi039.jpg |სურათის ზომა = 300px |წარწერა = მეჩეთი 2010 წლის აგვისტოში |კოორდინატები = |მდებარეობა = [[შუშა (ქალაქი)|შუშა]], [[აზერბაიჯანი]] |არქიტექტორი = |მოქანდაკე = ქერბალაი საფიხან ყარაბაღი |ტიპი = |სტილი = |მასალა = |სიგრძე = |სიგანე = |სიმაღლე = |დაწყება = |დასრულება = |გახსნა = |თარიღდება = 1768—1885 |მდგომარეობა = |მიძღვნილია = იბრაჰიმ ხალილ ხანი |რუკის სურათი = |რუკის ტექსტი = |რუკის სიგანე = |რელიეფი = |latd = |latm = |lats = |latNS = |longd = |longm = |longs = |longEW = |lat = |long = |ექსტრა = }} '''გიოვჰარ აღას ზედა მეჩეთი''' ({{lang-az|Yuxarı Gövhar Ağa məscidi}}; {{Lang-hy|Գյովհար Աղայի վերին մզկիթ}}), ასევე '''გიოვჰარ აღას ჯუმა მეჩეთი''' ({{lang-az|Gövhər ağanın Cümə məscidi}}) — მეჩეთი [[აზერბაიჯანი]]ს ქალაქ [[შუშა (ქალაქი)|შუშას]] რვიდან ერთ-ერთ უბანში.<ref>{{Cite web |url=http://aksakal.info/pages%2Bprint%2B187.html |title=Город Шуши — Политический и Культурно-Исторический центр Карабаха |accessdate=2018-05-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090316013030/http://aksakal.info/pages%2Bprint%2B187.html |archivedate=2009-03-16 }}</ref> როგორც აღნიშნავს მეშედიხანუმ ნეიმეთი, მეჩეთი, „ყარაბაღნამეს“ ავტორი, XIX საუკუნის აზერბაიჯანელი ისტორიკოსი მირზა ჯამალი, აშენდა იბრაჰიმ ხანის ბრძანებით „1182 წელს ([[1663]]–[[1769]])“.<ref>{{Cite web |url=http://www.anl.az/el/q/qarabag_4/q-22.htm |title=Эпиграфические памятники Карабаха |access-date=2018-05-09 |archive-date=2017-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171009093158/http://anl.az/el/q/qarabag_4/q-22.htm }}</ref> მეჩეთი განაახლა აზერბაიჯანელმა არქიტექტორმა ქერბალაი სეფი-ხან ყარაბაღიმ, იბრაჰიმ ხანის ქალიშვილის გევარი-აღას განკარგულებით [[1883]]–[[1885]] წლებში. ა. სალიმოვას მონაცემებით, გიოვჰარ აღას მეჩეთს გააჩნია ყარაბაღის რეგიონის მეჩეთებისთვის დამახასიათებელი შიდა სივრცე — ქვის კოლონებით ორსართულიან გალერეებად დაყოფა და გუმბათოვანი გადახურვის გამოყენება.<ref>{{Cite web | url = http://www.bakililar.az/ca/history/khristark.html | title = ВЛИЯНИЕ ХРИСТИАНСТВА НА АРХИТЕКТУРУ АЗЕРБАЙДЖАНА | publisher = ''bakililar.az'' | accessdate = 8 სექტემბერი, 2020 | archive-date = 2002-09-21 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20020921030551/http://www.bakililar.az/ca/history/khristark.html }}</ref> == გალერეა == <center> <gallery> Mosque of Shusha.jpg|მეჩეთი ვ. ვერესჩაგინის ნახატზე. 1860 წელი Stamps of Azerbaijan, 1997-490.jpg|მეჩეთი აზერბაიჯანის მარკაზე. Макет_Шушинская_мечеть.jpg|მეჩეთის მაკეტი ჰეიდარ ალიევის კულტურულ ფონდში </gallery> </center> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აზერბაიჯანის მეჩეთები]] 5xek02b109ct7zog3fp7rejfpxk975g 0 412316 5398206 4689071 2026-05-23T02:41:02Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398206 wikitext text/x-wiki [[განახლებადი ენერგია|განახლებადი ენერგიის]] წყაროები '''[[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანისთვის]]''' მნიშვნელოვანია, თუმცა ჰიდროენერგეტიკის გარდა, არსებობს განახლებადი ენერგიის ნაკლებობა. ენერგიის ერთ-ერთი ალტერნატიული წყაროა ქარის ენერგია. ის ასევე ღირებულების გამოა მომგებიანი, ასევე ეკოლოგიურად სუფთა და განახლებადია სხვა ალტერნატიული ენერგიის წყაროებთან შედარებით<ref name=":0">[http://anl.az/down/meqale/ses/2010/may/120338.htm Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130083721/http://anl.az/down/meqale/ses/2010/may/120338.htm |date=2020-11-30 }} - '''(აზერბაიჯანული)'''</ref>. == განახლებადი ენერგიის წყაროები აზერბაიჯანში == === ქარის წისქვილები === აზერბაიჯანი ისეთი ქვეყანაა, სადაც ქარის ენერგიის გამოყენება სასარგებლოა გეოგრაფიული პირობების გამო. განსაკუთრებით ხელსაყრელია: [[აფშერონის ნახევარკუნძული]], [[კასპიის ზღვა|კასპიის ზღვის]] სანაპირო და კასპიის ზღვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილი, აზერბაიჯანის დასავლეთით განჯა-დაშქესანის ზონა და [[ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა|ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის]] შარურ-ჯულფას რეგიონი. [[1999|1999 წელს]], იაპონურმა კომპანია Tomen-მა აზერბაიჯანის სამეცნიერო-კვლევით ენერგეტიკის ინსტიტუტთან ერთად აფშერონზე დაამონტაჟეს ორი კოშკი, რომელთა სიმაღლე 30 და 40 მ იყო და დადგინდა, რომ ქარის საშუალო წლიური სიჩქარე 7.9-8.1 მ/წმ იყო. ამასთან დაკავშირებით შეადგინეს ტექნუკურ-ეკონომიკური დასაბუთება, რათა [[გობუსტანის რაიონი|გობუსტანის რაიონში]] დააყენონ ქარის წისქვილები 30მვტ სიმძლავრით<ref name=":0" />. === მზის პანელები === აზერბაიჯანის ბუნებრივი კლიმატი ასევე უზრუნველყოფს უამრავ შესაძლებლობას ელექტროენერგიისა და სითბოს წარმოებას მზის ენერგიის გამოყენებით. წლის განმავლობაში მზიანი საათების რაოდენობა აზერბაიჯანში 2,400-3,200 საათია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მზის სხივების რაოდენობა აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე უფრო მეტია, ვიდრე სხვა ქვეყნებში. ეს შეიძლება ჩაითვალოს ერთ-ერთ კრიტერიუმად მზის ენერგიის გამოყენების ინვესტიციების მოზიდვის ეფექტურობისთვის. მზის ენერგიის გამოყენების განვითარება ნაწილობრივ წყვეტს ენერგეტიკულ პრობლემებს აზერბაიჯანის რამდენიმე რეგიონში<ref name=":0" />. === ჰიდროენერგია === ეკოლოგიური თვალსაზრისით, წყალი სუფთა ენერგიის წყაროა მსოფლიოში. [[1990]] წლიდან აზერბაიჯანში იზრდება ჰიდროელექტროენერგიის წარმოება. [[2010]] წელს ჰიდროელექტროენერგეტიკული ენერგიის სიმძლავრე 17.8 პროცენტი იყო რესპუბლიკის ენერგოსისტემის საერთო მოცულობიდან. ქვეყანას საკმაო შესაძლებლობა აქვს ჰიდროენერგეტიკული რესურსების განვითარებისთვის, რაც ჯერჯერობით არ იყო გამოყენებული. ჰიდროელექტრო სადგურების მშენებლობის შედეგად, რეგულირდება წყალდიდობა, ხორციელდება ეკოლოგიურად სუფთა წარმოება, იქმნება ახალი სარწყავი სისტემები. აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მდინარეები მოსახერხებელია მცირე ჰიდროელექტრო სადგურების შექმნისთვის. ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ენერგოსისტემასა და რესპუბლიკის მთავარ ენერგოსექტორს შორის კავშირის არარსებობის გამო არსებობს საშუალო, მცირე და მიკროელექტროსადგურების შექმნის აუცილებლობა<ref name=":0" />. === ბიომასა === აზერბაიჯანში არსებობს ბიომასის შემდეგი წყაროები: აალებადი სამრეწველო ნარჩენები, სატყეო და ხის გადამამუშავებელი სექტორის ნარჩენები, სასოფლო-სამეურნეო კულტურები და ორგანული ნარევის ნარჩენები, საყოფაცხოვრებო და კომუნალური ნარჩენები, ნავთობისა და ნავთობით დაბინძურებული ტერიტორიების ნარჩენები. კვლევის მიხედვით, ეკონომიკის ყველა სექტორში წარმოებული ნარჩენების უმეტესობა ბიომასის პროდუქტებს შორისაა. ამ ბიომასისგან შესაძლებელია გაზის, თხევადი და მყარი ბიომასის წარმოება, რომელიც გამოიყენება ელექტროენერგიის წარმოებაში. ყოველწლიურად აზერბაიჯანში 2 მლნ ტონა მყარი შიდა და სამრეწველო ნარჩენები ნეიტრალიზაციისთვის ნაგავსაყრელებზეა მოთავსებული. მყარი საყოფაცხოვრებო და სამრეწველო ნარჩენების დამუშავება ნაწილობრივ წყვეტს ბაქოსა და ქვეყნის დიდ ინდუსტრიულ ქალაქები გათბობის პრობლემას<ref name=":0" />. აზერბაიჯანის ტერიტორია მდიდარია თერმული წყლებით. ისინი დიდ ფართობზე ვრცელდება, როგორიცაა დიდი და მცირე კავკასიონის მთები, აფშერონის ნახევარკუნძული, თალიშის მთის ფერდობი, მტკვირს აუზი და გუბის რაიონი. ამ ადგილებში თერმული წყლების გამოყენების გამო შესაძლებელია თერმული ენერგიის მოთხოვნების ნაწილის დაფარვა, რომელიც გამოიყენება ყოველდღიურ ცხოვრებაში და სხვა სფეროებში<ref name=":0" />. === თერმული ენერგია და ჰიდროელექტროსადგური === აზერბაიჯანში არსებობს ალტერნატიული ენერგიის წყაროების მაღალი პოტენციალი, ასევე ქარის, მზისა და მცირე ჰიდროელექტრო სადგურების შექმნის პერსპექტივა. თერმული და ჰიდროელექტროსადგურები უფრო მნიშვნელოვანია აზერბაიჯანის ენერგეტიკული საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად. სტატისტიკა აჩვენებს, რომ ეს თანხა მერყეობს ალტერნატიული და განახლებადი ენერგიის წყაროს 0.01-0.05 პროცენტზე<ref name=":0" />. == ალტერნატიული და განახლებადი ენერგიის წყაროების სახელმწიფო სააგენტო == [[აზერბაიჯანის ალტერნატიული და განახლებადი წყაროების სახელმწიფო სააგენტო|აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ალტერნატიული და განახლებადი ენერგიის წყაროების სახელმწიფო სააგენტო]] შეიქმნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის [[2013]] წლის [[1 თებერვალი|1 თებერვლის]] ბრძანებით ალტერნატიული და განახლებადი ენერგიის წყაროების მართვის სისტემის გაუმჯობესების მიზნით<ref name=":0" />. ბრძანების თანახმად, სააგენტო წარმოადგენს ცენტრალურ აღმასრულებელ ორგანოს, რომელიც ახორციელებს სახელმწიფო პოლიტიკას და მის რეგლამენტსა და მის ეფექტურ გამოყენებას აზერბაიჯანში ალტერნატიული და განახლებადი ენერგიის წყაროების სფეროში, ალტერნატიული და განახლებადი ენერგიის წყაროების საქმიანობის ეფექტიანი ორგანიზებას, ამ სფეროში საქმიანობის კოორდინაციას<ref>[http://archive.president.az/articles.php?item_id=20090716064638302&sec_id=29 Azərbaycan Respublikası Sənaye və Energetika Nazirliyinin Alternativ və Bərpa Olunan Enerji Mənbələri üzrə Dövlət Agentliyinin yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130082443/http://archive.president.az/articles.php?item_id=20090716064638302&sec_id=29 |date=2020-11-30 }} - '''(აზერბაიჯანული)'''</ref>. სააგენტო იღებს მონაწილეობას ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის შესაბამის სფეროში, უზრუნველყოფს ამ პოლიტიკის განხორციელებას, ალტერნატიული და განახლებადი ენერგიის წყაროების განვითარებას, ინფრასტრუქტურის შექმნას, ალტერნატიული და განახლებადი ენერგიის წყაროების გამოყენებას ეკონომიკურ და სოციალურ სექტორებში, იღებს ენერგოეფექტურობასთან დაკავშირებულ საქმიანობაში<ref>[http://www.area.gov.az/page/3 Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170624170423/http://area.gov.az/page/3 |date=2017-06-24 }} - ''area.gov.az''</ref>. == წლიური ანგარიში == [[2014]] წელს ქვეყანაში 1480.0 მილიონი კვტ.სთ ელექტროენერგია წარმოიშვა ყველა განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან. [[2015]] წელს ენერგეტიკის ყველა ალტერნატიული და განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ იქნა 1816.0 მლნ კვტ ელექტროენერგია და თერმული ენერგიის 6315,3 პროცენტი. წინასწარი ოფიციალური სტატისტიკური და ეკონომიკური საკითხების შესახებ მონაცემების შეგროვების მონაცემებით, [[2016]] წელს მთლიანი ალტერნატიული და განახლებადი წყაროებისგან ელექტროენერგიამ შეადგინა 2,141.9 მლნ კილოვატი საათი. წინა წელთან შედარებით, ელექტროენერგიის მთლიანი მოცულობა 100.8% შეადგინა, ხოლო მისი წარმოება ალტერნატიული და განახლებადი ენერგიის წყაროების სახელმწიფო სააგენტოში იყო 117.1%<ref>{{Cite web |url=http://www.area.gov.az/public/uploads/NK%20hesabat-%202016%20illik.pdf |title=2016-cı ilin HESABATI |accessdate=2018-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180713171152/http://www.area.gov.az/public/uploads/NK%20hesabat-%202016%20illik.pdf |archivedate=2018-07-13 }}</ref>. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.area.gov.az/ აზერბაიჯანის ალტერნატიული და განახლებადი წყაროების სახელმწიფო სააგენტო] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180803215359/http://area.gov.az/ |date=2018-08-03 }} - '''ოფიციალური ვებ-გვერდი''' == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:განახლებადი ენერგია]] [[კატეგორია:აზერბაიჯანის ენერგეტიკა]] [[კატეგორია:ბუნებრივი რესურსები]] tlm7eer5mbyxezgybkygti37w87qnp1 0 422199 5398330 4961041 2026-05-23T09:23:48Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398330 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ჩოგბურთელი |სახელი = გილიერმო ვილასი |სურათი = [[ფაილი:Vilas-1975.jpg|250px]] |სურათის ზომა = |ალტ = |წარწერა = ვილასი 1975 წელს |სრული სახელი = |მშობლიური სახელი = |მშობლიური სახელის ენა = |itf-ის სახელი = |ქვეყნის წარმომადგენელი = {{დროშანიშანი|არგენტინა}} [[არგენტინა]] |საცხოვრებელი ადგილი = [[ბუენოს-აირესი]], არგენტინა |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1952|08|17}} |დაბადების ადგილი = [[მარ-დელ-პლატა]], არგენტინა |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = |სიმაღლე = 180 სმ. |პროფესიონალი = [[1969]] |კარიერა დაასრულა = [[1992]] |თამაში = მემარცხენე |კოლეჯი = |მწვრთნელი = |ფულადი პრიზი კარიერაში = 4,923,882 [[აშშ დოლარი]] |ჩოგბურთის დიდების დარბაზის წელი = 1991 |ჩოგბურთის დიდების დარბაზის იდენტიფიკატორი = guillermo-vilas |საიტი = |ერთეულთა ჩანაწერები = 949–291 (76.53%) |ერთეულთა ტიტულები = 62 |ყველაზე მაღალი რეიტინგი ერთეულებში = მე-2 (30 აპრილი, 1975) |მიმდინარე რეიტინგი ერთეულებში = |ავსტრალიის შედეგები = გამარჯვება (1978, 1979) |საფრანგეთის შედეგები = გამარჯვება (1977) |უიმბლდონის შედეგები = მეოთხედფინალი (1975, 1976) |ამერიკის შედეგები = გამარჯვება (1977) |სხვა ტურნირები = არის |მასტერსის შედეგები = გამარჯვება (1974) |WCT-ის ფინალის შედეგები = ფინალი (1976) |წყვილთა ჩანაწერები = 225–156 (59.05%) |წყვილთა ტიტულები = 16 |ყველაზე მაღალი რეიტინგი წყვილებში = მე-20 (21 მაისი, 1979) |მიმდინარე რეიტინგი წყვილებში = |ავსტრალიის წყვილთა შედეგები = 2რ (1977 (იან.)) |საფრანგეთის წყვილთა შედეგები = ნახევარფინალი (1975) |უიმბლდონის წყვილთა შედეგები = 3რ (1976) |ამერიკის წყვილთა შედეგები = მეოთხედფინალი (1975) |სხვა წყვილთა ტურნირები = |მასტერსის წყვილთა შედეგები = |ოლიმპიადის წყვილთა შედეგები = |გუნდური = არის |დეივისის თასის შედეგები = ფინალი (1981) |ჰოპმანის თასის შედეგები = |მედლის თარგები = |მედლის თარგის-გაშლა = |განახლებული = 3 ნოემბერი, 2018 }} '''გილიერმო ვილასი''' ({{lang-es|Guillermo Vilas}}; დ. [[17 აგვისტო]], [[1952]], [[მარ-დელ-პლატა]], [[არგენტინა]]) — არგენტინელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი მეორე ჩოგანი. ვილასს 4 [[დიდი სლემი (ჩოგბურთი)|დიდი სლემის]] ტურნირი აქვს მოგებული – 2 [[ავსტრალიის ღია პირველობა]], 1 [[საფრანგეთის ღია პირველობა]] და 1 [[აშშ-ის ღია პირველობა ჩოგბურთში|აშშ-ის ღია პირველობა]]. მან ასევე ერთხელ გაიმარჯვა [[ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი|წლის შემაჯამებელი ტურნირზე]]. ჯამში მას [[პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია|ATP-ის]] 62 ტიტული აქვს ერთეულებში მოგებული. 62-დან 49 ტიტული, ვილასმა თიხის საფარზე მოიგო და ამ საფარის ტიტულების რაოდენობით, იგი მხოლოდ [[რაფაელ ნადალი|რაფაელ ნადალს]] ჩამორჩება. არგენტინელს თიხაზე 678 მატჩი აქვს მოგებული, რაც ყველა დროის საუკეთესო შედეგია აღნიშნულ საფარზე. 1977 წელს, მან ორი თიხის დიდი სლემის ტურნირი მოიგო (აშშ-ის ღია პირველობა მაშინ თიხაზე ტარდებოდა). ამავე წელს, მას თიხაზე 53 მატჩიანი მოგებათა სერია ჰქონდა, რაც მოგვიანებით მხოლოდ ნადალმა გააუმჯობესა. აღნიშნული მიღწევების გამო, გილიერმო ვილასი ისტორიაში თიხის საფარის ერთ-ერთ საუკეთესო ჩოგბურთელად ითვლება<ref>{{cite news|title=Ahead of French Open 2017 Simon Briggs ranks the 20 male clay-court players of all time|url=http://www.telegraph.co.uk/tennis/2016/03/06/top-20-male-clay-court-players-of-all-time---by-simon-briggs/guillermo-vilas/|work=telegraph.co.uk|accessdate=3 ნოემბერი 2018}}</ref>. 1991 წელს, ვილასი [[საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზი|საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში]] შეიყვანეს. ==სტატისტიკა და მიღწევები== {{მთავარი|გილიერმო ვილასის სტატისტიკა და მიღწევები}} ===დიდი სლემის ტურნირების ფინალები: 8 (4–4)=== {|class="sortable wikitable" |- !შედეგი !წელი !ტურნირი !საფარი !მეტოქე !ანგარიში |-style="background:#ebc2af;" |style="background:#ffa07a;"|მარცხი||1975||[[საფრანგეთის ღია პირველობა]]||თიხა||{{დროშანიშანი|SWE}} [[ბიერნ ბორგი]]||2–6, 3–6, 4–6 |-style="background:#ffc;" |style="background:#ffa07a;"|მარცხი||1977 (იან.)||[[ავსტრალიის ღია პირველობა]]||ბალახი||{{დროშანიშანი|USA}} [[როსკო ტანერი]]||3–6, 3–6, 3–6 |-style="background:#ebc2af;" |style="background:#98fb98;"|გამარჯვება||1977||საფრანგეთის ღია პირველობა <small>(1)</small>||თიხა||{{დროშანიშანი|USA}} [[ბრაიან გოტფრიდი]]||6–0, 6–3, 6–0 |-style="background:#ccf;" |style="background:#98fb98;"|გამარჯვება||1977||[[აშშ-ის ღია პირველობა ჩოგბურთში|აშშ-ის ღია პირველობა]] <small>(1)</small>||თიხა||{{დროშანიშანი|USA}} [[ჯიმი კონორსი]]||2–6, 6–3, 7–6^(7–4), 6–0 |-style="background:#ebc2af;" |style="background:#ffa07a;"|მარცხი||1978||საფრანგეთის ღია პირველობა||თიხა||{{დროშანიშანი|SWE}} ბიერნ ბორგი||1–6, 1–6, 3–6 |-style="background:#ffc;" |style="background:#98fb98;"|გამარჯვება||1978||ავსტრალიის ღია პირველობა <small>(1)</small>||ბალახი||{{დროშანიშანი|AUS}} [[ჯონ მარკსი (ჩოგბურთელი)|ჯონ მარკსი]]||6–4, 6–4, 3–6, 6–3 |-style="background:#ffc;" |style="background:#98fb98;"|გამარჯვება||1979||ავსტრალიის ღია პირველობა <small>(2)</small>||ბალახი||{{დროშანიშანი|USA}} [[ჯონ სედრი]]||7–6^(7–4), 6–3, 6–2 |-style="background:#ebc2af;" |style="background:#ffa07a;"|მარცხი||1982||საფრანგეთის ღია პირველობა||თიხა||{{დროშანიშანი|SWE}} [[მატს ვილანდერი]]||6–1, 6–7^(6–8), 0–6, 4–6 |} ===წლის შემაჯამებელი ტურნირის ფინალები: 1 (1–0)=== {|class=wikitable |- !შედეგი !წელი !width=300|ტურნირი !საფარი !width=200|მეტოქე !width=230|ანგარიში |- style="background:#ffc;" |bgcolor=98FB98|გამარჯვება||1974||[[ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი|მასტერსის გრან-პრი]], [[მელბურნი]] <small>(1)</small>||ბალახი||{{დროშანიშანი|ROU|1965}} [[ილიე ნასტასე]]||7–6^(8–6), 6–2, 3–6, 3–6, 6–4 |} (დ) – დახურული კორტი == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.atpworldtour.com/en/players/-/V028/overview ვილასი ATP-ის ოფიციალურ საიტზე] * [http://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=10001449 ვილასი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190517053047/https://www.itftennis.com/ProCircuit/players/player/profile.aspx?PlayerID=10001449 |date=2019-05-17 }} * [http://www.daviscup.com/en/players/player.aspx?id=800174900 ვილასი დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190607012330/https://www.daviscup.com/en/players/player.aspx?id=800174900 |date=2019-06-07 }} * [http://www.tennisfame.com/hall-of-famers/inductees/guillermo-vilas ვილასი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზის ოფიციალურ საიტზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავსტრალიის ღია პირველობის ჩემპიონები მამაკაცებში ერთეულთა თანრიგში}} {{საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონები მამაკაცებში ერთეულთა თანრიგში}} {{აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები მამაკაცებში ერთეულთა თანრიგში}} {{ATP-ის წლის შემაჯამებელი ტურნირის გამარჯვებულები ერთეულთა თანრიგში}} {{DEFAULTSORT:ვილასი, გილიერმო}} [[კატეგორია:არგენტინელი ჩოგბურთელები]] [[კატეგორია:ავსტრალიის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში]] [[კატეგორია:საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში]] [[კატეგორია:აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში]] [[კატეგორია:დაბადებული 1952]] [[კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ბუენოს-აირესში დაბადებულები]] o64p8bvvh36qqqsvugmiqxfqg4spjih 0 426529 5398367 5360196 2026-05-23T10:59:06Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5398367 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |სურათი = Dilekkaya Köyü Eylül 2025.jpg |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''აგია''' ({{lang-el|Αγιά}}), '''დილექაია''' ({{lang-tr|Dilekkaya}}) ან '''აგაქებირი''' ({{lang-tr|Agakebir}}) — სოფელი კვიპროსში, [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]]. მდებარეობს [[ტიმბუ]]ს და [[ერჯანის საერთაშორისო აეროპორტი]]ს აღმოსავლეთით. სოფელი ჯერ კიდევ [[1974]] წლამდე თითქმის მთლიანად იქნა დასახლებული [[კვიპროსელი თურქები]]თ.<ref>{{cite web|title=AGIA|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=247|website=Internal Displacement in Cyprus|publisher=[[PRIO|PRIO Cyprus Centre]]|accessdate=12 January 2015}}</ref> [[1974]] წლიდან ოკუპირებულია თვითგამოცხადებული [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქული რესპუბლიკის]] მიერ. == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} {{ლეფკოშის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] ol547fz6a3f863p9m29cdi10s505g0z 0 427725 5398328 4557302 2026-05-23T09:15:06Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398328 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მონუმენტი |მონუმენტის სახელი = გილეილის მეჩეთი |მშობლიური სახელი = {{lang-az|Gileyli məscidi}} |სურათი = Gileyli məscidi (2).JPG |სურათის ზომა = |წარწერა = |კოორდინატები = |მდებარეობა = [[იჩერი-შეჰერი]], [[ბაქო]], [[აზერბაიჯანი]] |არქიტექტორი = |მოქანდაკე = |ტიპი = უბნის მეჩეთი |სტილი = შირვან-აბშერონის არქიტექტურული სკოლა |მასალა = |სიგრძე = |სიგანე = |სიმაღლე = |დაწყება = |დასრულება = |გახსნა = |თარიღდება = 1309 |მდგომარეობა = |მიძღვნილია = |რუკის სურათი = |რუკის ტექსტი = |რუკის სიგანე = |რელიეფი = |latd = |latm = |lats = |latNS = |longd = |longm = |longs = |longEW = |lat = |long = |ექსტრა = }} '''გილეილის მეჩეთი''', '''ჯომად გერაიას მეჩეთი''' ან '''გილეკ მეჩეთი''' ({{lang-az|Gileyli məscidi}} ან {{lang-az|Comərd Gəray məscidi}}) — XIV საუკუნის ისტორიული მეჩეთი მირზა მანსურის ქუჩაზე [[ბაქო]]ს ძველ ქალაქში, აზერბაიჯანში. 2001 წლის 2 აგვისტოს [[აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტი|აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა]] კაბინეტის დადგენილების შესაბამისად ორსართულიანი ქარავან-სარაი დარეგისტრირებულ იქნა როგორც ეროვნული არქიტექტურის ძეგლი.<ref>{{cite web|title=Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasi Nazirlər Kabinetinin qərarı|url=http://www.e-qanun.az/framework/2847|website=e-qanun.az|accessdate=14 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170412101021/http://www.e-qanun.az/framework/2847|archivedate=12 აპრილი 2017}}</ref> გილეილის მეჩეთი აშენდა ორ ეტაპად. პირველი ეტაპი შეესაბამება შირვანშაჰთა ეპოქას — 1309 წელს. მეჩეთის შემდგომი ეტაპის მშენებლობა გაგრძელდა XIX საუკუნეში.<ref name="автоссылка1">{{cite web|title= GİLЕYLİ MƏSCİDİ|url= http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument28|publisher= icherisheher.gov.az|language= az|accessdate= 6 April 2018|archiveurl= https://web.archive.org/web/20170119194432/http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument28|archivedate= 19 იანვარი 2017}}</ref> თავიდან მეჩეთის შესასვლელი კარები დამზადებული იყო კაკლის ხისგან, მაგრამ დაიწვა და შეიცვალა.<ref>{{cite web|title= İçərişəhər məscidləri...|url= http://anl.az/down/medeniyyet2007/oktyabr/medeniyyet2007_oktyabr_128.htm|publisher= anl.az|language= az|accessdate= 6 April 2018|archive-date= 6 აპრილი 2018|archiveurl= https://web.archive.org/web/20180406230936/http://anl.az/down/medeniyyet2007/oktyabr/medeniyyet2007_oktyabr_128.htm}}</ref> მეჩეთის კედლებზე იყო ამოტვიფრული წარწერები, რომელიც შესრულებული იყო მსხვილი ზომის ასოებით, ნასხის კალიგრაფიით. წარწერის ფონი მორთული იყო ორნამენტებით: {{ციტატა|ამ მე-2 მეჩეთის განახლება ბრძანა სადრ ალ მუხტარ ამინ ად დინ ჯუმად გარაი ბ. ბარქმა, ღმერთი იყოს მისი მფარველი ყველა კეთილ საქმეში, რომლებიც მას მიაახლოვებენ უფალს. ზუ ლ ჰიდჯას 708 წელს.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} == გალერეა == <gallery caption= "Мечеть Джомад Герая" class="center"> Gileyli məscidi.JPG| Gileyli məscidi (3).JPG| Gileyli məscidinin giriş qapısı üzərindəki daş kitabə.JPG| Gileyli məscidinin kitabəsi.JPG| Gileyli məscidinin interyeri.JPG| </gallery> [[კატეგორია:შიიზმი]] [[კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები]] acuiatf36cg7lmnilv71r70dbqo0nyw 0 433966 5398320 4724372 2026-05-23T09:03:39Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398320 wikitext text/x-wiki '''გივი ჩიქვანაია''' (დ. [[29 მაისი]], [[1939]], [[თელავი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]] — გ. [[2 აგვისტო]], [[2018]], [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]]<ref>{{Cite web |url = http://georgianaquatics.com/%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98-%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%AC/ |title = დიდი დანაკლისი ქართული წყალბურთისათვის |publisher = საქართველოს საწყლოსნო სპორტის სახეობათა ფედერაცია |date = 2 აგვისტო, 2018 |accessdate = 6 მარტი, 2019 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20180831112713/http://georgianaquatics.com/%e1%83%93%e1%83%98%e1%83%93%e1%83%98-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%90%e1%83%99%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%a1%e1%83%98-%e1%83%a5%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%97%e1%83%a3%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%ac/ |archivedate = 2018-08-31 }}</ref>) — ქართველი [[წყალბურთი|წყალბურთელი]], მწვრთნელი. [[1964]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]. გამოდიოდა თბილისისა და მოსკოვის „დინამოს“ გუნდებში. საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, რუსეთის ფედერაციის სპორტის დამსახურებული ოსტატი ([[2001]]).<ref>{{cite web |url= http://lelo.ge/article/%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%9C-%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%AC%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A1-%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%98-%E1%83%A9%E1%83%98%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%2C-%E1%83%9D%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0-%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-23117/ |title= ისინი ერთად წერდნენ ქართული წყალბურთის ისტორიას: გივი ჩიქვანაია, ოთარ მიმინოშვილი |date= 3 აგვისტო, 2020 |work= lelo.ge |access-date= 23 იანვარი, 2022 |archive-date= 2022-01-23 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20220123014605/http://lelo.ge/article/%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%9C-%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%AC%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A1-%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%98-%E1%83%A9%E1%83%98%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90,-%E1%83%9D%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0-%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-23117/ }}</ref> == ბიოგრაფია == XVII ([[1960]], [[რომი]])<ref>{{cite web |url = https://geonoc.org.ge/index.php?lang_id=&sec_id=54 |title = XVII ოლიმპიური თამაშები 1960, 25 აგვისტო — 11 სექტემბერი. რომი, იტალია. |publisher = [[საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი]] |access-date = 23 იანვარი, 2022 }}</ref> და XIX ოლიმპიადის ([[1968]], [[მეხიკო]]) მეორე ადგილის პრიზიორი, ევროპის ვიცე-ჩემპიონი ([[1962]], [[ლაიფციგი]]), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი ([[1968]], [[1969]]), საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი ([[1960]], [[1962]], [[1970]]), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი ([[1958]], [[1964]], [[1966]], [[1971]], [[1972]]), საბჭოთა კავშირის ხალხთა სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი ([[1963]]), საბჭოთა კავშირის ხალხთა სპარტაკიადის ბრინჯაოს პრიზიორი ([[1959]], [[1967]]). [[1959]]–[[1970]] წლებში თამაშობდა საბჭოთა კავშირის ნაკრებში. [[1975]]–[[1984]] წლებში იყო მოსკოვის დინამოს მწვრთნელი, [[1984]]–[[1988]] წლებში მოსკოვის დინამოს — მთავარი მწვრთნელი. მისი ხელმძღვანელობით მოსკოველებმა [[1985]], [[1986]] და [[1987]] წლებში საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი მოიგეს, ხოლო [[1986]] და [[1987]] წლებში — საბჭოთა კავშირის თასი. [[1988]]–[[1994]] წლებში იყო თბილისის დინამოს მთავარი მწვრთნელი. [[2001]] წელს მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. იყო რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მწვრთნელი. == ძირითადი შედეგები == {| class="wikitable" style="text-align:center" !წელი !ტურნირი !მასპინძელი !ადგილი |- |[[1960]] |ზაფხულის XVII ოლიმპიური თამაშები |რომი, იტალია |{{Silver2}} |- |[[1962]] |ევროპის ჩემპიონატი |ლაიფციგი, გდრ |{{Silver2}} |- |[[1968]] |ზაფხულის XIX ოლიმპიური თამაშები |მეხიკო, მექსიკა |{{Silver2}} |} == ლიტერატურა == * ენციკლოპედია „[[თბილისი (ენციკლოპედია)|თბილისი]]“, გვ. 934, თბ., 2002; * ''ელგუჯა ბერიშვილი'', ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 246, თბ.: პალიტრა L, 2013. == რესურსები ინტერნეტში == {{Nplg ბიოგრაფია|00009528|გივი ჩიქვანაია}} {{Nplg სპორტსმენი|00005104|გივი ჩიქვანაია}} * [http://geonoc.org.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=28&sportmen_id=100 გივი ჩიქვანაია] — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი * [http://sport.gov.ge/?pg=sportsman&sid=243 გივი ჩიქვანაია] — ქართული სპორტი * [http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=73&info_id=1602 გივი ჩიქვანაია] — საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო * [http://www.wp-dynamo.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=535&Itemid=215 გივი ჩიქვანაია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170505075458/http://www.wp-dynamo.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=535&Itemid=215 |date=2017-05-05 }} — წყალბურთის კლუბი „დინამო“ მოსკოვი * [http://mematiane.ge/product-details.php?id=623 გივი ჩიქვანაია] — მემატიანე == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} {{DEFAULTSORT:ჩიქვანაია, გივი}} [[კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1939]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აგვისტო]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2018]] [[კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:ქართველი წყალბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები]] 6fv6sby53pymry2sk8e0hrr8f9xnlqm 0 448690 5398362 5331923 2026-05-23T10:47:10Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 4 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398362 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = გიორგი გულიაშვილი |სურათი = Giorgi Guliashvili.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2001|9|5}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] |სიმაღლე = 179 [[სმ]] |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]] |მიმდინარე კლუბი = რასინგი სანტანდერი |ნომერი = 7 |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = |წელი1 = 2019–2023 |კლუბი1 = [[საბურთალო (საფეხბურთო კლუბი)|საბურთალო]] |მატჩი1 = 79 |გოლი1 = 11 |წელი2 = 2023–2026 |კლუბი2 = სარაევო |მატჩი2 = 55 |გოლი2 = 17 |წელი3 = 2023–2024 |კლუბი3 = {{იჯარა}} ველეჟი |მატჩი3 = 22 |გოლი3 = 8 |წელი4 = 2026– |კლუბი4 = რასინგი სანტანდერი |მატჩი4 = 6 |გოლი4 = 2 |ეროვნული წელი1 = 2018–2020 |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 19-წლ.]] |ეროვნული მატჩი1 = 18 |ეროვნული გოლი1 = 11 |ეროვნული წელი2 = 2020–2023 |ეროვნული ნაკრები2 = [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 21-წლ.]] |ეროვნული მატჩი2 = 20 |ეროვნული გოლი2 = 8 |ეროვნული წელი3 = 2025– |ეროვნული ნაკრები3 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |ეროვნული მატჩი3 = 6 |ეროვნული გოლი3 = 0 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = 8 ნოემბერი, 2025 |ეროვნული ნაკრები-განახლება = 18 ნოემბერი, 2025 }} '''გიორგი გულიაშვილი''' (დ. [[5 სექტემბერი]], [[2001]], [[თბილისი]], [[საქართველო]]) — [[ქართველები|ქართველი]] [[ფეხბურთელი]]. [[ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონი]]ს მონაწილე საფეხბურთო კლუბ სანტანდერის „რასინგის“ [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]].<ref>{{cite web |url=https://1tv.ge/news/fekhburti-espanuri-gamocema-rasingis-sportuli-direqtori-guliashvilis-transfershi-ar-shemcdara-1tvsport/ |title=„რასინგის“ სპორტული დირექტორი გულიაშვილის ტრანსფერში არ შემცდარა |accessdate=03.03.2026 |author=მერაბ მამულაშვილი |date=03.03.2026 |work=1tv.ge |publisher=საზოგადოებრივი მაუწყებელი }}</ref><ref>[https://1tv.ge/news/giorgi-guliashvili-saqartvelos-erovnul-nakrebshi-gamodzakheba-sauketeso-jildoa-1tvsport/ საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში გამოძახება საუკეთესო ჯილდოა]</ref> ==კარიერა== ===საკლუბო=== გიორგი გულიაშვილი [[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|„საბურთალოს“]] საფეხბურთო აკადემიის აღზრდილია, რომლის პირველი გუნდის ღირსებას 2019–2023 წლებში იცავდა. ამ პერიოდში მან [[ეროვნული ლიგა|ეროვნული ლიგის]] 79 მატჩი ითამაშა და 11 გოლი შეაგდო. 2023 წლის იანვრიდან კარიერა საფეხბურთო კლუბ „სარაევოს“ შემადგენლობაში განაგრძო.<ref>[http://lelo.ge/article/ოფიციალურად-გიორგი-გულიაშვილი-სარაევოში-40265/ გიორგი გულიაშვილი "სარაევოში"!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230625010316/http://lelo.ge/article/%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98-40265/ |date=2023-06-25 }} // ''lelo.ge''</ref><ref>[http://lelo.ge/article/video-მაღალი-საშემსრულებლო-ოსტატობა-გულიაშვილმა-სარაევოში-პირველივე-მატჩი-დუბლით-აღნიშნა-40395/ გულიაშვილმა „სარაევოში“ პირველივე მატჩი დუბლით აღნიშნა!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230625012710/http://lelo.ge/article/video-%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%9D-%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94-%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A9%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%97-%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A8%E1%83%9C%E1%83%90-40395/ |date=2023-06-25 }} // ''lelo.ge''</ref> 2023 წლის ოქტომბრიდან „სარაევოდან“ იჯარით მოსტარის „ველეჟში“ გადავიდა. იმავე წლის 13 ნოემბერს გიორგი გულიაშვილმა ბოსნია-ჰერცეგოვინის ჩემპიონატის მე-14 ტურის შეხვედრაში დუბლი შეასრულა და მოსტარის „ველეჟს“ გათამაშების ერთ-ერთ ლიდერ „ზრინსკისთან“ გამარჯვება მოაპოვებინა (3–0).<ref>[https://1tv.ge/news/guliashvilma-bosniashi-dubli-sheasrula-veledjma-zrinski-daamarckha-video-1tvsport/ გულიაშვილმა ბოსნიაში დუბლი შეასრულა]</ref><ref>Velez 3–0 Zrinjski / [https://int.soccerway.com/matches/2023/11/13/bosnia-herzegovina/premier-liga/fk-vele-mostar/hk-zrinjski-mostar/4107816/ Premijer Liga] // ''soccerway''</ref> 2024 წლის 14 მარტს გიორგი გულიაშვილმა ბოსნია-ჰერცეგოვინის თასზე დუბლი შეასრულა, — 32-ე წუთზე საჯარიმო ეფექტურად შეასრულა და სხვაობა მინიმუმამდე შეამცირა, ხოლო 11 წუთში მეკარესთან პირისპირ დარჩენილმა ანგარიში გაათანაბრა. მაგრამ „შიროკი ბრიეგთან“ შეხვედრის მოსაგებად ეს „ველეჟისთვის“ საკმარისი არ აღმოჩნდა (2–3) და მისი გუნდი გათამაშებას გამოეთიშა.<ref>[https://1tv.ge/news/guliashvilma-bosniis-tasze-dubli-sheasrula-velez-mostari-gatamashebas-mainc-gamoetisha-1tvsport/ გულიაშვილმა ბოსნიის თასზე დუბლი შეასრულა]</ref> 2024 წლის მაისში მოსტარის „ველეჟის“ ქართველი თავდამსხმელი — ბოსნია-ჰერცეგოვინის ჩემპიონატის წლის სიმბოლურ ნაკრებში დაასახელეს. ტრადიციული საზეიმო ცერემონია სახელწოდებით „კრისტალი 11“ [[სარაევო]]ს მერიაში გაიმართა. სეზონის გუნდში, საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების ყოფილი თავდამსხმელის გარდა, მოსტარის გუნდის კიდევ ორი ფეხბურთელი მოხვდა — მეკარე ოსმან ჰაჯიკიჩი და მარჯვენა მცველი ანტე ჰრკაჩი. გიორგი გულიაშვილმა 2024 წლის სეზონში „ველეჟის“ მაისურით ჩატარებულ 22 შეხვედრაში რვა გოლი შეაგდო და ერთი საგოლე გადაცემა შეასრულა.<ref>[https://1tv.ge/news/giorgi-guliashvili-bosnia-hercegovinas-ligis-wlis-simbolur-nakrebshi-daasakheles-1tvsport/ გიორგი გულიაშვილი ლიგის წლის სიმბოლურ ნაკრებში]</ref> ===სანაკრებო=== 2020 წლიდან [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველოს 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების]] ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაშიც 18 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და 8 გოლი გაიტანა.<ref>[https://www.flashscore.com/player/guliashvili-giorgi/j3Roy3Re/ Giorgi Guliashvili — Georgia U21 Matches]</ref> პირველი შეხვედრა [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველოს 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების]] რიგებში 2020 წლის 4 სექტემბერს, საფრანგეთის 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების წინააღმდეგ ჩაატარა. მატჩი გორში, [[თენგიზ ბურჯანაძის სტადიონი|თენგიზ ბურჯანაძის სტადიონზე]] გაიმართა და სტუმართა გამარჯვებით 2–0 დასრულდა.<ref>Georgia U21 0–2 France U21 / [https://int.soccerway.com/matches/2020/09/04/europe/uefa-u21-championship/georgia-under-21/france-under-21/2978827/ UEFA U21 Championship] // Soccerway</ref> იმავე წლის 4 სექტემბერს, ლიხტენშტაინის 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების წინააღმდეგ სტუმრად გამართულ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა. ამჯერად შეხვედრა ქართველი ფეხბურთელების გამარჯვებით 2–0 დამთავრდა.<ref>Liechtenstein U21 0–2 Georgia U21 / [https://int.soccerway.com/matches/2020/09/08/europe/uefa-u21-championship/liechtenstein-u21/georgia-under-21/2978830/ UEFA U21 Championship] // Soccerway</ref> 2020 წელს კიდევ სამი სანაკრებო შეხვედრა ჩაატარა — შვეიცარიის (0–3),<ref>Georgia U21 0–3 Switzerland U21 / [https://int.soccerway.com/matches/2020/10/09/europe/uefa-u21-championship/georgia-under-21/switzerland-under-21/2978834/ UEFA U21 Championship] // Soccerway</ref> აზერბაიჯანის (1–0),<ref>Georgia U21 1–0 Azerbaijan U21 / [https://int.soccerway.com/matches/2020/10/13/europe/uefa-u21-championship/georgia-under-21/azerbaijan-under-21/2978837/ UEFA U21 Championship] // Soccerway</ref> და სლოვაკეთის (2–1),<ref>Georgia U21 2–1 Slovakia U21 / [https://int.soccerway.com/matches/2020/11/12/europe/uefa-u21-championship/georgia-under-21/slovakia-under-21/2978824/ UEFA U21 Championship] // Soccerway</ref> წინააღმდეგ. პირველი სანაკრებო გოლი [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველოს 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების]] შემადგენლობაში 2020 წლის 13 ოქტომბერს, აზერბაიჯანის 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების კარში, შეხვედრის 42-ე წუთზე გაიტანა.<ref>[https://www.fcsaburtalo.ge/en/georgian-youth-team-hosted-azerbaijan-and-defeated-the-rivals/ Georgian youth team hosted Azerbaijan and defeated the rivals]</ref> 2021 წელს სამი ამხანაგური მატჩი ჩაატარა საქართველოს 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების რიგებში — ბელარუსის (4–1), რუმინეთის (1–1) და ინგლისის (3–2) წინააღმდეგ. ამ სამ შეხვედრაში გიორგი გულიაშვილმა ხუთჯერ შეძლო მეტოქეთა კარის აღება — ორჯერ ბელარუსის (მე-5 და მე-60 წუთებზე), რუმინეთის (73-ე წუთზე) და ორჯერ ინგლისის (24-ე და 47-ე წუთებზე).<ref>[https://www.flashscore.com/team/georgia/QHv6ApOD/results/ Georgia U21 results] // ''Flashscore.com''</ref> 2022 წელს საქართველოს 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების მიერ გამართულ ექვს ამხანაგურ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა, ხოლო 2023 წელს გამართულ ხუთ შეხვედრაში 2 გოლი გაიტანა — ლატვიისა (21-ე წუთზე) და ბელგიის (87-ე წუთზე) 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების კარებში. == მიღწევები == === საკლუბო === ; {{დროშანიშანი|საქართველო}} [[საბურთალო (საფეხბურთო კლუბი)|საბურთალო]] ; [[ეროვნული ლიგა]] * ჩემპიონი: [[ეროვნული ლიგა 2018|2018]] ; [[საქართველოს საფეხბურთო თასი|საქართველოს თასი]] * თასის მფლობელი: 2019, 2021 ; [[საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი|საქართველოს სუპერთასი]] * თასის მფლობელი: 2020 * ფინალისტი: 2019, 2022 ===ინდივიდუალური=== * სეზონის გოლის ავტორი: 2019 * საუკეთესო მოთამაშე 19-წლამდელთა შორის: 2019 * ბოსნიის ჩემპიონატის სეზონის სიმბოლური გუნდის წევრი: 2024<ref>{{Cite web |url=https://lelo.ge/article/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0-%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%93%E1%83%90-47028/ |title=ბოსნიის მთავარი ლიგის სეზონის სიმბოლურ ნაკრებში |access-date=2024-05-29 |archive-date=2024-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240529142546/https://lelo.ge/article/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0-%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%93%E1%83%90-47028/ }}</ref><ref>[https://atiani.ge/2024/05/25/guliashvili-bosniis-chempionatis-sezonis-simbolur-nakrebshi-mokhvda/ გულიაშვილი სეზონის სიმბოლურ ნაკრებში მოხვდა]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.realracingclub.es/jugadores/giorgi-guliashvili გიორგი გულიაშვილი] — სანტანდერის „რასინგის“ ოფიციალურ საიტზე * [https://erovnuliliga.ge/ge/player/3639-giorgi-guliashvili გიორგი გულიაშვილი] — ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე * [https://nakrebi.ge/ka/team/men-seniors/squad/player/2249 გიორგი გულიაშვილი] — [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია|საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის]] ოფიციალურ საიტზე {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row | [https://www.11v11.com/players/giorgi-guliashvili-277006/ AFS] · [https://int.soccerway.com/players/giorgi-guliashvili/463545/ Soccerway] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | მედია |- ! scope=row | [https://1tv.ge/news_tag/giorgi-guliashvili/ 1tv.ge] · [http://lelo.ge/tags/გიორგი%20გულიაშვილი lelo.ge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230627184611/http://lelo.ge/tags/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98%20%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98/ |date=2023-06-27 }} |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გულიაშვილი, გიორგი}} [[კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2001]] [[კატეგორია:საბურთალოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:სარაევოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონის ფეხბურთელები]] c5uasa9zw2esgyoseu5bb9hxkd0qznh 0 456743 5398296 4692465 2026-05-23T08:17:48Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 5 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398296 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = გია ჯაფარიძე | სურათი= Gia Japaridze.jpg | სურათის ზომა =250px | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა = | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1974|5|11}} | დაბადების ადგილი= [[თბილისი]], [[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]], [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრკ]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა = {{დროშა|საქართველო}} | ეროვნება = [[ქართველები|ქართველი]] | რეზიდენცია = | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = | შვილები= | ნათესავები = [[ზურაბ ჯაფარიძე]] (ძმა) | განათლება =<li> [[თსუ|თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა]] ([[1996]]) </li> <li> [[ათენის უნივერსიტეტი]]ს ([[2007]])</li> | პროფესია = | საქმიანობა = | რელიგია = | ჯილდოები = | პარტია = | საიტი= | რიგი = [[საქართველოს უნივერსიტეტი]]ს საერთაშორისო ურთიერთობების პროგრამის ხელმძღვანელი | თანამდებობა დაიკავა = [[2017]] | თანამდებობა დატოვა = | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | რიგი2 = | თანამდებობა დაიკავა2 = | თანამდებობა დატოვა2= | წინამორბედი2 = | მემკვიდრე2 = | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = | თანამდებობა დატოვა3 = | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= }} '''გაიოზ (გია) ჯაფარიძე''' (დ. [[11 მაისი]], [[1974]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] დიპლომატი, [[საქართველოს უნივერსიტეტი]]ს საერთაშორისო ურთიერთობების პროგრამის თანახელმძღვანელი, სოციალურ მეცნიერებათა სკოლის პოლიტიკისა და საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის ლექტორი. <ref>[[საქართველოს უნივერსიტეტი]] - [https://ug.edu.ge/persons/full/4295 ჯაფარიძე გია - პოლიტიკისა და საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტი სოციალურ მეცნიერებათა სკოლა] </ref> გია ჯაფარიძე იყო GRASS-ის და GSAC-ის უფროსი მკვლევარი. 2020 წლიდან არის ილია ჭავჭავაძის ცენტრის ბორდის წევრი. დიპლომატიური საქმიანობის პერიოდში გია ჯაფარიძე [[საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო]]ს წარმოადგენდა მრავალი სხვადასხვა მიმართულებით: საქართველოს საელჩოს საკონსულო ოფიცერი და მრჩეველი [[საბერძნეთი|საბერძნეთის რესპუბლიკაში]]; მრჩეველი, ევროპის საქმეთა დეპარტამენტი, [[ბალკანეთი|ბალკანეთის ქვეყნების სამმართველო]]; [[პორტუგალია|პორტუგალიის რესპუბლიკაში]] საქართველოს დიპლომატიური მისიის ხელმძღვანელი, ელჩისს მოვალეობის შემსრულებელი და დიპლომატიური მისიის ხელმძღვანელის მოადგილე; [[კვიპროსი|კვიპროსის რესპუბლიკაში]] საქართველოს დიპლომატიური მისიის ხელმძღვანელის მოვალეობის შემსრულებელი. <ref name="gipa">[https://gipa.ge/geo/lectors/show/672 GIPA - მოწვეული ლექტორები], გაიოზ (გია) ჯაფარიძე - საქართველოს პოლიტიკა და მმართველობა</ref> გია ჯაფარიძე [[თსუ|თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა]] ([[1996]]) და [[ათენის უნივერსიტეტი]]ს ([[2007]]) კურსდამთავრებულია. მისი ფორმალური სწავლება მოიცავს კლასიკურ ფილოლოგიას, საერთაშორისო ურთიერთობებს, პოლიტიკურ თეორიას, საერთაშორისო სამართალს, ევროპულ ინტეგრაციასა და ამერიკის შეერთებული შტატების საგარეო პოლიტიკას. ==პუბლიკაციები== === წიგნები === * (ავტორთა ჯგუფი) [https://chavchavadzecenter.ge/public/uploads/other/2022-09-02/2646.pdf?fbclid=IwAR2lMfzhZCmnIEpocFXv6UsQmwbAaLiGekVqVKPqIcYGl-RcM1_Lh-YWZn0 შიდაპარტიული დემოკრატიის დეფიციტის შედეგები საქართველოში], თბ., ილია ჭავჭავაძის ევროპული სწავლებისა და სამოქალაქო განათლების ცენტრი, 2021. * (ავტორთა ჯგუფი) [https://www.researchgate.net/profile/Mariam-Gersamia/publication/349076594_shidapartiuli_demokratia_sakartveloshi_C_ilia_chavchavadzis_sakhelobis_evropuli_kvlevebisa_da_samokalako_ganatlebis_tsentri_tbilisi_2020/links/601e9af3458515893984fb0f/shidapartiuli-demokratia-sakartveloshi-C-ilia-chavchavadzis-sakhelobis-evropuli-kvlevebisa-da-samokalako-ganatlebis-tsentri-tbilisi-2020.pdf შიდაპარტიული დემოკრატია საქართველოში], თბ., ილია ჭავჭავაძის ევროპული სწავლებისა და სამოქალაქო განათლების ცენტრი, 2020. * (ავტორთა ჯგუფი) [https://chavchavadzecenter.ge/public/uploads/other/2021-03-09/1198.pdf ლიბერალიზმი და საქართველო], თბ., ილია ჭავჭავაძის ევროპული სწავლებისა და სამოქალაქო განათლების ცენტრი 2020. * [https://ugsp.ug.edu.ge/storage/publications/March2021/CgDIrUgwHCzrgs824jWA.pdf გაეროს ჩართულობა კვიპროსის პრობლემისა და აფხაზეთის კონფლიქტის მოგვარების საკითხში] : შედარებითი ანალიზი, თბ., საქართველოს უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2020. === სტატიები === * [https://akhaliiveria.ge/ka/article/31 გვეშველება რამე?, ჟურნალი „ახალი ივერია“, 2023] * [https://akhaliiveria.ge/ka/article/18 რამდენიმე სიტყვა ნეიტრალიტეტის მომაკვდავ კონცეფტსა და პრაქტიკაში დამკვიდრების  შეუძლებლობაზე, ჟურნალი „ახალი ივერია“, 2022] (თანავტორი) * [https://www.akhaliiveria.ge/ka/article/5 Veni, vidi, perdidi, ჟურნალი „ახალი ივერია“, 2022] * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/31535751.html კრიზისიდან კრიზისამდე, რადიო თავისუფლება, 29 ოქტომბერი, 2021] * [http://liberali.ge/articles/view/42572/proportsiuli-tu-shereuli-saarchevno-sistema პროპორციული თუ შერეული საარჩევნო სისტემა, ჟურნალი „ლიბერალი“, 19/01/2019] * [http://www.tabula.ge/ge/story/143051-fiqrni-orbelianis-sasaxlis-piras ფიქრნი „ორბელიანის“ სასახლის პირას, ჟურნალი „ტაბულა“, 18/01/2019] * [http://grass.org.ge/wp-content/uploads/2018/07/article-2.pdf „Political masquerade passed off as a democratic change of government in Georgia“, 7/18/2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200131120357/https://grass.org.ge/wp-content/uploads/2018/07/article-2.pdf |date=2020-01-31 }} (თანაავტორი) * [http://grass.org.ge/wp-content/uploads/2018/08/merkeli-1-phinal.pdf გერმანიის კანცლერის ვიზიტი საქართველოში, 22/08/2018]] * [http://forbes.ge/news/1937/vizaliberalizacia ვიზა ლიბერალიზაცია - შესაძლებლობები და რისკები, მარტი, 2017, FORBES Magazine] * [http://www.tabula.ge/en/story/84127-in-colonial-dependence In colonial dependence, June, 2014, TABULA Magazine] * [http://acip.ug.edu.ge/news/full/46 ფლირტი თუ ურთიერთობების ნორმალიზაციაs? 2016-08-16]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200131120343/https://grass.org.ge/wp-content/uploads/2018/08/merkeli-1-phinal.pdf |date=2020-01-31 }} * [https://acip.ug.edu.ge/news/full/21 ევროპის კავშირი-თურქეთი: გრძელი გზა გაურკვეველი დასასრულით, 2015-12-09] *[https://gsac.ge/wp-content/uploads/2018/12/Georgian-Foreign-Policy-Overview-Gia-Japaridze.docx ''„საქართველოს საგარეო პოლიტიკის მიმოხილვა“''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200201134528/https://gsac.ge/wp-content/uploads/2018/12/Georgian-Foreign-Policy-Overview-Gia-Japaridze.docx |date=2020-02-01 }}, GSAC (Georgian Strategic Analysis Center) {{ka}}, 2018 წლის დეკემბერი. *[http://grass.org.ge/wp-content/uploads/2018/07/article-2.pdf "Political masquerade passed off as a democratic change of government in Georgia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200131120357/https://grass.org.ge/wp-content/uploads/2018/07/article-2.pdf |date=2020-01-31 }} {{en}}, 2018 წლის 18 ივლისი. *[http://grass.org.ge/wp-content/uploads/2018/07/MACEDONIA-Gia-Japaridze.pdf „25 წლიანი მოლაპარაკებების შედეგი: ყირმ-იდან ჩრდილოეთ მაკედონიამდე“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200131120350/https://grass.org.ge/wp-content/uploads/2018/07/MACEDONIA-Gia-Japaridze.pdf |date=2020-01-31 }} {{ka}}, 2018 წლის 20 ივლისი. *[http://grass.org.ge/wp-content/uploads/2018/08/merkeli-1-phinal.pdf Visit of German Chancellor in Georgia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200131120343/https://grass.org.ge/wp-content/uploads/2018/08/merkeli-1-phinal.pdf |date=2020-01-31 }} {{ka}}, 2018 წლის 22 აგვისტო *[http://forbes.ge/news/1937/vizaliberalizacia Visa liberalization - Opportunities and risks] {{ka}}, FORBES Magazine, 2017 წლის მარტი *[http://www.tabula.ge/en/story/84127-in-colonial-dependence In colonial dependence] {{en}}, TABULA Magazine, 2014 წლის ივნისი *[http://iveria.biz/print:page,1,367-sizifosis-axali-cikli-tu-axali-realoba-xmeltasua-zrvis-auzsi.html Online article – New reality in the Mediterranean] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128165736/http://iveria.biz/print:page,1,367-sizifosis-axali-cikli-tu-axali-realoba-xmeltasua-zrvis-auzsi.html |date=2020-01-28 }} {{ka}}, 2014 წლის 17 თებერვალი *[https://girchi.ge/ka/story/karznebi-mucebs-da-ubloko-statusi/95/ Online article - Factories to workers and non block status]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} {{ka}}, 2017 წლის მარტი *[http://acip.ug.edu.ge/news/full/46 Online article - Flirt or normalization of relations?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200131120339/http://acip.ug.edu.ge/news/full/46 |date=2020-01-31 }} {{ka}}, 2016 წლის 16 აგვისტო *[http://acip.ug.edu.ge/news/full/21 Online article - The European Union-Turkey: The long road to an unknown end] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200131120337/http://acip.ug.edu.ge/news/full/21 |date=2020-01-31 }} {{ka}}, 2015 წლის 9 დეკემბერი ==რესურსები ინტერნეტში== *{{nplg ბიოგრაფია|00016977}} *[https://tabula.ge/ge/topic/გია-ჯაფარიძე გია ჯაფარიძე ტაბულაზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ჯაფარიძე, გია}} [[კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1974 ]] [[კატეგორია:ქართველი დიპლომატები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ჯაფარიძეები|გ]] 8nji5tjfligyl04bxagmfenntlhadiw 0 468548 5397855 4083915 2026-05-22T14:51:35Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397855 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტბა |სახელი = ბუენგ-ბორაფეთი |მშობლიური სახელი = |სურათი = Fishing on Bueng Boraphet.jpg |სურათის სიგანე = |სურათის წარწერა = |lat_dir =N |lat_deg = 15|lat_min = 41|lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = 100|lon_min = 15|lon_sec = |CoordRegion = |CoordScale = |მდებარეობა = {{დროშა|ტაილანდი}} |ტერიტორიული ერთეული = |სიმაღლე ზღვის დონიდან = 25 |სიგრძე = |სიგანე = |ფართობი = 224 |მოცულობა = |სანაპირო ზოლის სიგრძე = |მაქსიმალური სიღრმე = |საშუალო სიღრმე = |მარილიანობა = |გამჭვირვალობა = |აუზის ფართობი = |ჩამდინარე მდინარე = |გამომდინარე მდინარე = |პოზრუკა = ტაილანდი |პოზრუკის სიგანე = |სქოლიო = |ვიკისაწყობი = }} '''ბუენგ-ბორაფეთი''' ({{lang-th|บึงบอระเพ็ด}}) — დაჭაობებული ტბა ცენტრალურ [[ტაილანდი|ტაილანდში]]. ტბა [[ნაქჰონ სავანის პროვინცია|ნაქჰონ სავანის პროვინციის]] აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე [[ნანი (მდინარე)|ნანის]] სამხრეთით მდებარეობს. მისი ფართობი 224 კმ²-ია. ჭაობის დანახვა შესაძლებელია ჩრდილოეთ სარკინიგზო ხაზზე, ბუენგ-ბორაფეთი-თაფ-კრითის სადგურებს შორის მატარებლით მგზავრობისას. ადრე ჭაობის ტერიტორიაზე იზამთებდა იშვიათი სახეობის თეთრთვალა მდინარის მერცხალი (''Pseudochelidon sirintarae''), რომელიც 1980 წლის შემდეგ აღარ შეუნიშნავთ.<ref name=Turner>{{cite book |title=Swallows & martins: an identification guide and handbook |last=Turner |first=Angela K |author2=Rose, Chris |location=Boston |publisher=Houghton Mifflin |year=1989 |isbn=0-395-51174-7 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/swallowsmartinsi00turn }} p86-88</ref> აქვე ბინადრობდა სიამური ვეფხვთევზა (''Datnioides pulcher''), რომელიც დღეს მთლიანად გადაშენებულია როგორც მოხმარების, ისე თევზის მრეწველობის მიზნით უკონტროლო ჭერის გამო.<ref>{{cite web|title=“เสือตอลายใหญ่” ปลาไทยหายาก ที่หลายคนเชื่อว่า…ใกล้สูญพันธุ์จากธรรมชาติแล้ว|trans-title=“Siamese tiger perch” a rare Thai fish, many people believe that...almost to extinction in the wild|language=thai|work=Amarin TV|date=2019-07-19|accessdate=2020-03-03|url=https://www.amarintv.com/lifestyle-update/articles-1390/402587/?utm_source=line&utm_medium=feed&utm_campaign=default|archive-date=2024-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241205075637/https://www.amarintv.com/lifestyle-update/articles-1390/402587?utm_source=line&utm_medium=feed&utm_campaign=default}}</ref> [[2019]] წლის დეკემბრის დასაწყისში პირველად ტაილანდში, ბუენგ-ბორაფეთის ჭაობის ტერიტორიაზე ''Helopsaltes pryeri''.<ref>{{cite web|url=https://mgronline.com/travel/detail/9620000116036|date=2019-12-04|accessdate=2020-03-16|language=thai|work=ASTV Manager|title=ฮือฮา พบนกชนิดใหม่ของไทยที่บึงบอระเพ็ด|trans-title=Famed for discovering Thailand's new bird species at Bueng Boraphet}}</ref> [[1975]] წელს ტბის 106 კმ² არასამონადირეო სივრცედ აღიარეს. [[2000]] წელს ტაილანდის მთავრობის გადაწყვეტილებით მას საერთაშორისო მნიშვნელობის [[ჭარბტენიანი ტერიტორიები|ჭარბტენიანი ტერიტორიის]] სტატუსი მიენიჭა.<ref>[http://www.wetlands.org/Thailand/En/articlemenu.aspx?id=0552aadb-e9eb-49b2-9ded-126c0f712e01 wetlands.org] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070715091321/http://www.wetlands.org/Thailand/En/articlemenu.aspx?id=0552aadb-e9eb-49b2-9ded-126c0f712e01 |date=July 15, 2007 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://web.archive.org/web/20070928075944/http://www.arcbc.org.ph/wetlands/thailand/tha_beubor.htm Wetlands of SE Asia] *[http://www.dnp.go.th/p_wildlife/Huntingwave/Huntingphysical/Bungborapet.htm National Park, Wildlife and Plant Conservation Department] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080405082545/http://www.dnp.go.th/p_wildlife/Huntingwave/Huntingphysical/Bungborapet.htm |date=2008-04-05 }} {{th icon}} *[http://www.dnp.go.th/p_wildlife/Huntingwave/Bungborapet.pdf Royal Gazette Issue 92 chapter 132 of February 15 1975] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929123708/http://www.dnp.go.th/p_wildlife/Huntingwave/Bungborapet.pdf |date=2007-09-29 }} {{th icon}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ტაილანდის ეროვნული პარკები}} [[კატეგორია:ტაილანდის ტბები]] [[კატეგორია:ტაილანდის არასამონადირეო სივრცეები]] [[კატეგორია:1975 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები]] gp121sbjkxd3zoom0j4819nwi8tq2y0 0 469262 5398264 5371729 2026-05-23T05:31:08Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398264 wikitext text/x-wiki {{ლიბერალიზმი}} [[ფაილი:Igualtat_de_sexes.svg|მინი| გენდერული თანასწორობის ზოგადი სიმბოლო ]] '''გენდერული თანასწორობა''' — ცნობილი როგორც '''სქესობრივი თანასწორობა''' ან '''სქესთა თანასწორობა''', წარმოადგენს სქესის მიუხედავად რესურსებისა და შესაძლებლობების თანაბარ განაწილებას, მათ შორის ეკონომიკურ ჩართულობასა და გადაწყვეტილების მიღების პროცესში, განსხვავებული ქცევის, მისწრაფებების და საჭიროებების თანაბრად დაფასებას. გენდერული თანასწორობა არის მიზანი, ხოლო გენდერული ნეიტრალიტეტი და გენდერული სამართლიანობა არის პრაქტიკა და აზროვნების მეთოდები, რომლებსაც მიზნის მიღწევისკენ მივყავართ. გენდერული პარიტეტი, რომელიც გამოიყენება მოცემულ სიტუაციაში გენდერული ბალანსის გასაზომად, ხელს უწყობს გენდერული თანასწორობის მიღწევას, მაგრამ ეს არ არის თვითმიზანი. გენდერული თანასწორობა უფრო მეტია, ვიდრე თანაბარი წარმომადგენლობა, იგი მტკიცედ არის დაკავშირებული [[ქალთა უფლებები|ქალთა უფლებებთან]] და ხშირად მოითხოვს არსებული პოლიტიკის შეცვლას. [[გაეროს ბავშვთა ფონდი|გაეროს ბავშვთა ფონდის]] განცხადებით, გენდერული თანასწორობა „ნიშნავს, რომ ქალები და მამაკაცები, გოგონები და ბიჭები ერთნაირი უფლებებით, რესურსებით, შესაძლებლობებით და დაცვით სარგებლობენ. არ მოითხოვს იმას, რომ გოგოები და ბიჭები, ან ქალები და კაცები, ერთნაირები იყვნენ, ან რომ მათ ზუსტად ერთნაირად მოეპყრონ.“ <ref name="UNICEF">{{Cite web|url=http://www.unicef.org/gender/files/Overarching_2Pager_Web.pdf|title=Promoting Gender Equality: An Equity-based Approach to Programming|first=Roger|date=2011|publisher=UNICEF|accessdate=2011-01-28|last=LeMoyne|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020152744/https://www.unicef.org/gender/files/Overarching_2Pager_Web.pdf|archivedate=2017-10-20}}</ref> გლობალური მასშტაბით, გენდერული თანასწორობის მიღწევა ასევე მოითხოვს ქალთა და გოგონათა მიმართ მავნე პრაქტიკის აღმოფხვრას, მათ შორის [[სექსუალური ტრეფიკინგი]]ს, [[ფემიციდი]]ს, [[ომის დროს სექსუალური ძალადობა|ომის დროს სექსუალური ძალადობის]] და ჩაგვრის სხვა ტაქტიკების ჩათვლით. [[UNFPA|გაეროს მოსახლეობის ფონდის]] განცხადებით: {{ციტატა|მიუხედავად მრავალი საერთაშორისო შეთანხმებისა, რომლებიც ამტკიცებენ ადამიანის უფლებებს, ქალები კვლავ უფრო მეტი ალბათობით არიან ღარიბი და გაუნათლებელი ვიდრე მამაკაცები. მათ უფრო ნაკლები წვდომა აქვთ საკუთრების ფლობაზე, კრედიტზე, ტრენინგებსა და დასაქმებაზე. ისინი ბევრად უფრო ნაკლებ პოლიტიკურად აქტიურები არიან ვიდრე კაცები და ბევრად უფრო სავარაუდოა, რომ ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი იქნებიან.<ref name="unfpa.org1">{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/gender-equality|title=Gender equality|last=|first=|date=|publisher=UNFPA|accessdate=14 June 2015}}</ref>}} 2017 წლის მდგომარეობით, გენდერული თანასწორობა არის მეხუთე [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] მდგრადი განვითარების 17 მიზანში. გენდერული უთანასწორობა იზომება ყოველწლიურად [[გაეროს განვითარების პროგრამა|გაეროს განვითარების პროგრამის]] ადამიანის განვითარების ანგარიშების მიხედვით. == ისტორია == [[კრისტინ დე პიზანი|ქრისტინე დე პიზანი]], გენდერული თანასწორობის ადრეული დამცველი, თავის 1405 წელს დაწერილ წიგნში ამბობს, რომ ქალების შევიწროება ემყარება ირაციონალურ ცრურწმენებს. საზოგადოების მრავალი მიღწევა კი, სავარაუდოდ, ქალთა მიერაა შექმნილი.<ref>{{Cite book|title=The Real Wealth of Nations: Creating a Caring Economics|url=https://archive.org/details/realwealthofnati0000eisl|author=Riane Eisler|year=2007|page=[https://archive.org/details/realwealthofnati0000eisl/page/72 72]}}</ref> === შეიკერები === შეიკერები, ევანგელური ჯგუფი, რომელიც პრაქტიკაში ახდენდა სქესთა დაყოფისა და მკაცრად იკავებდნენ თავს დაქორწინებისგან, გენდერული თანასწორობის ადრეული პრაქტიკოსები იყვნენ. [[1744]] წელს ისინი გამოეყვნენ [[კვაკერები|კვაკერულ]] საზოგადოებას ინგლისის ჩრდილო – დასავლეთით და ემიგრაციაში წავიდნენ ამერიკაში. ამერიკაში,1788 წელს ჯოზეფ მეჩამ, შეიკერთა ცენტრალური მინისტრის ხელმძღვანელმა, გამოაცხადა, რომ სქესები თანაბარი უნდა იყვნენ. შემდეგ მან [[ლუსი რაითი]] ქალთა საკითხებში მინისტრად დანიშნდა და ერთად შექმნეს საზოგადოება სქესობრივი უფლებების დაბალანსების მიზნით. მეჩამმა და რაითმა ჩამოაყალიბეს ხელმძღვანელთა გუნდები, სადაც თითოეული მოხუცი ქალი, რომელიც ზრუნავდა მამაკაცის კეთილდღეობაზე, წყვილდებოდა ისეთ მამაკაცთან, რომელიც იმავეს აკეთებდა ქალებისთვის. თითოეულ დიაკონს პარტნიორი ჰყავდა დიაკონი ქალი. მამაკაცებს ჰქონდათ ზედამხედველობა მამაკაცებზე. ქალებს ჰქონდათ ზედამხედველობა ქალებზე. ქალები ცხოვრობდნენ ქალებთან. კაცები ცხოვრობდნენ კაცებთან. შეიკერ საზოგადოებაში ქალი არ იყო კონტროლირებადი და არც რომელიმე კაცის საკუთრებაში. [[1796]] წელს მეჩამის გარდაცვალების შემდეგ, რაითი გახდა შეიკერის ხელმძღვანელი მინისტრი, მის გარდაცვალებამდე [[1821]] წელს. შეიკერებმა შეინარჩუნეს გენდერული დაბალანსებული ხელმძღვანელობის იგივე ფორმა 200 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში. მათ ასევე ხელი შეუწყვეს თანასწორობასა და ქალთა უფლებების დაცვას სხვა დამცველებთან ერთად. [[1859]] წელს, შეიკერმა ხანდაზმულმა ფრედერიკ ევანმა დაწერა, რომ შეიკერთა საზოგადოება „პირველი იყო, ვინც ქალს არ აიძულა ვასალის მდგომარეობაში ყოფნა, რასაც ყველა სხვა რელიგიური სისტემა (მეტ-ნაკლებად) აიძულებდა და უზრუნველყო მისთვის სამართლიანი და თანასწორი უფლებები კაცთან.<ref>{{Cite book|first=Frederick William|last=Evans|url=https://archive.org/details/shakerscompendi00conggoog|title=Shakers: Compendium of the Origin, History, Principles, Rules and Regulations, Government, and Doctrines of the United Society of Believers in Christ's Second Appearing|publisher=D. Appleton & Co.|year=1859|page=[https://archive.org/details/shakerscompendi00conggoog/page/n40 34]}}</ref> ევანი და მისი კოლეგა, ელდრესი ანტუანეტ დულიტლეტი, შეუერთდნენ ქალთა უფლებების დამცველებს მომხსენებელთა პლატფორმებზე აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთში 1870-იან წლებში. შეიკერებთან ვიზიტორმა [[1875]] წელს დაწერა: {{ციტატა|თითოეულ სქესს აქვს სათანადო მოქმედების სფერო, სადაც ხდება ქალის სათანადო დაქვემდებარება, დაცვა და პატივისცემა მამაკაცის მხრიდან, ხოლო მამრობითი სქესის მიმართ მდედრობითი სქესის მხრიდან. ამ თემში „ქალთა უფლებების“ გულმოდგინე დამცველებმა შეიძლება იპოვნონ თავიანთი იდეალის პრაქტიკული რეალიზაცია.}} შეიკერი უფრო მეტი იყო ვიდრე რადიკალური რელიგიური სექტა ამერიკული საზოგადოების საზღვრებზე. მათ პრაქტიკაში დანერგეს სქესთა თანასწორობა. მათ აჩვენეს, რომ გენდერული თანასწორობა მიღწევადი იყო და ამის მისაღწევი გზაც გვაჩვენეს. <ref>Wendy R. Benningfield, Appeal of the Sisterhood: The Shakers and the Woman's Rights Movement (University of Kentucky Lexington doctoral dissertation, 2004), p. 73.</ref> ფართო საზოგადოებაში, გენდერული თანასწორობისკენ მოძრაობა დაიწყო XIX საუკუნის ბოლოს დასავლურ კულტურებში [[სუფრაჟისტები|სუფრაჟისტების მოძრაობით]], რომელიც ქალებს ხმის მიცემის უფლებას და საარჩევნო პოზიციების დაკავების საშუალებას აძლევდა. ამ პერიოდში ასევე მოხდა ცვლილებები ქალის საკუთრების უფლების მნიშვნელოვან საკითხებში, განსაკუთრებით მათ ოჯახურ სტატუსთან დაკავშირებით. === ომისშემდგომი ერა === [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ]], [[ქალთა განთავისუფლება|ქალთა გამათავისუფლებელმა]] მოძრაობამ და [[ფემინიზმი|ფემინიზმმა]] შექმნეს ზოგადი მოძრაობა [[ქალთა უფლებები]]ს აღიარებისათვის. [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერომ]] და სხვა საერთაშორისო სააგენტოებმა მიიღეს რამდენიმე კონვენცია, რომლებიც ხელს უწყობენ გენდერულ თანასწორობას. ყველა კონვენცია ერთნაირად არ იქნა მიღებული და მოიცავს შემდეგ კონვენციებს: * [[კონვენცია განათლებაში დისკრიმინაციის წინააღმდეგ]] მიღებულია [[1960]] წელს, ძალაში შევიდა [[1962]] და [[1968]] წლებში. * [[ კონვენცია ქალთა დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ |კონვენცია ქალთა დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ]] (CEDAW) მიღებულ იქნა [[1979]] წელს [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალური ასამბლეის მიერ]]. იგი აღწერილია, როგორც ქალთა უფლებების საერთაშორისო კანონპროექტი, რომელიც ძალაში შევიდა [[1981]] წლის 3 სექტემბერს. * [[ვენის დეკლარაცია და სამოქმედო პროგრამა]], [[ადამიანის უფლებები|ადამიანის უფლებათა]] დეკლარაცია მიღებულ იქნა კონსენსუსის საფუძველზე, [[1993]] წლის 25 ივნისს [[ადამიანის უფლებათა მსოფლიო კონფერენცია]]ზე, [[ვენა]]ში, [[ავსტრია]]. ქალთა უფლებები განიხილება პუნქტში 18.<ref>{{Cite web|last=United Nations High Commissioner for Refugees|title=Vienna Declaration and Programme of Action|url=http://www.refworld.org/cgi-bin/texis/vtx/rwmain?page=topic&tocid=459d17822&toid=459b17a82&docid=3ae6b39ec&skip=O|publisher=United Nations High Commissioner for Refugees|accessdate=14 June 2015}}</ref> * [[დეკლარაცია ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრის შესახებ]] [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ]] [[1993]] წელს მიიღო. * [[1994]] წელს, ოცი წლის ''კაიროს სამოქმედო პროგრამა'' მიღებულ იქნა მოსახლეობისა და განვითარების საერთაშორისო კონფერენციაზე (ICPD) [[კაირო|კაიროში]] . სამოქმედო არასავალდებულო პროგრამა ირწმუნებოდა, რომ მთავრობებს ევალებათ დააკმაყოფილონ ინდივიდების რეპროდუქციული საჭიროებები დემოგრაფიული მიზნებზე მეტად. როგორც ასეთი, იგი ითხოვდა ოჯახის დაგეგმვას, რეპროდუქციული უფლებების დაცვას და გენდერული თანასწორობის განვითარების და ქალთა მიმართ ძალადობის შეჩერების სტრატეგიებს. * ასევე, [[1994]] წელს, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]], [[ქალთა მიმართ ძალადობის პრევენციის, დასჯის და აღმოფხვრის ინტერ-ამერიკული კონვენცია|ქალთა მიმართ ძალადობის პრევენციის, დასჯისა და აღმოფხვრის ინტერ-ამერიკულმა კონვენციამ]], რომელიც ცნობილია როგორც Belém do Pará Convention, მოუწოდა ქალთა მიმართ ძალადობისა და დისკრიმინაციის დასრულებისკენ.<ref>{{Cite web|last=Organization of American States|title=Follow-up Mechanism to the Belém do Pará Convention (MESECVI): About the Belém do Pará Convention|publisher=Organization of American States|url=http://www.oas.org/en/mesecvi/convention.asp|accessdate=14 June 2015}}</ref> * [[მეოთხე მსოფლიო კონფერენცია ქალთა შესახებ|ქალთა მეოთხე მსოფლიო კონფერენციის]] დასასრულს, გაერომ [[1995]] წლის 15 სექტემბერს მიიღო პეკინის დეკლარაცია - რეზოლუცია გენდერული თანასწორობის საკითხების პრინციპის გამოსაცემად. * გაეროს უშიშროების საბჭოს 1325 რეზოლუცია (UNSRC 1325), რომელიც მიიღეს [[2000]] წლის 31 ოქტომბერს, ეხება ქალთა და გოგონათა უფლებებსა და დაცვას [[ომი|შეიარაღებული კონფლიქტების]] დროს და მის შემდეგ. * [[მაპუტოს პროტოკოლი]] უზრუნველყოფს ქალთა ყოვლისმომცველ უფლებებს, მათ შორის, პოლიტიკურ პროცესში მონაწილეობის უფლების, მამაკაცებთან სოციალურ და პოლიტიკურ თანასწორობას, გააკონტროლებს მათ რეპროდუქციულ ჯანმრთელობას და [[ქალთა წინადაცვეთა|ქალის სასქესო ორგანოების დასახიჩრებას]]. იგი მიღებულ იქნა [[აფრიკის კავშირი]]ს მიერ, ადამიანის უფლებათა და ხალხთა უფლებების შესახებ აფრიკის ქარტიის შესახებ ოქმის სახით და ძალაში შევიდა [[2005]] წელს. * [[ევროპის საბჭო|ევროსაბჭოს]] კონვენცია ქალთა მიმართ ძალადობისა და ოჯახში ძალადობის პრევენციისა და მათ წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ, პირველი იურიდიულად სავალდებულო ინსტრუმენტია ევროპაში ქალთა მიმართ ძალადობის სფეროში, <ref>{{Cite book|title=The Convention of Belém do Pará and the Istanbul Convention: a response to violence against women worldwide|url=https://www.oas.org/es/mesecvi/docs/CSW-SideEvent2014-Flyer-EN.pdf|publisher=Organization of American States, Council of Europe, Permanent Mission of France to the United Nations and Permanent Mission of Argentina to the United Nations}} CSW58 side event flyer 2014.</ref> ძალაში შევიდა [[2014]] წელს. * [[ევროპის საბჭო|ევროსაბჭოს]] ''გენდერული თანასწორობის სტრატეგია 2014-2017'', რომელსაც აქვს ხუთი სტრატეგიული მიზანი: <ref>{{Cite web|url=https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?id=2105977&Site=COE&BackColorInternet=C3C3C3&BackColorIntranet=EDB021&BackColorLogged=F5D383|title=Committee of Ministers - Gender Equality Commission (GEC) - Gender Equality Strategy 2014-2017 [1183 meeting]|last=Council of Europe, Committee of Ministers, CM document (CM)|accessdate=14 June 2015}}</ref> :* [[გენდერული როლები|გენდერული სტერეოტიპებისა]] და სექსიზმის წინააღმდეგ ბრძოლა :* ქალთა მიმართ ძალადობის თავიდან აცილება და მასთან ბრძოლა :* ქალთა სამართლიანობის თანაბარი ხელმისაწვდომობის გარანტირება :* ქალთა და მამაკაცთა დაბალანსებული მონაწილეობის მიღწევა პოლიტიკური და საზოგადოებრივი გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში :* გენდერული მეინსტრიმინგის მიღწევა პოლიტიკასა და ყველა განზომილებაში === გაერო === ეს არის ხედვა, რომ ქალებსა და მამაკაცებს თანაბრად უნდა მოეპყრონ სოციალურ, ეკონომიკურ და საზოგადოების ყველა სხვა ასპექტში და არ მოხდეს [[სექსიზმი|მათი სქესის საფუძველზე დისკრიმინაცია]]. გენდერული თანასწორობა არის გაეროს [[ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია|ადამიანის უფლებათა უნივერსალური დეკლარაციის]] ერთ-ერთი მიზანი. <ref>{{Cite web|url=http://wwda.org.au/wp-content/uploads/2013/12/undechr1.pdf|title=Universal Declaration of Human Rights|last=|first=|date=December 16, 1948|access-date=October 31, 2016}}</ref> მსოფლიო ორგანიზაციებმა განსაზღვრეს გენდერული თანასწორობა [[ადამიანის უფლებები]]ს, განსაკუთრებით [[ქალთა უფლებები]]ს და [[ეკონომიკური განვითარება|ეკონომიკური განვითარების თვალსაზრისით]].<ref name="Smart">{{Cite journal|date=September 2006|title=Gender Equality as Smart Economics: A World Bank Group Gender Action Plan (Fiscal years 2007–10)|url=http://siteresources.worldbank.org/INTGENDER/Resources/GAPNov2.pdf|last=World Bank}}</ref> <ref name="MDG3">{{Cite web|url=http://www.endpoverty2015.org/goals/gender-equity|title=Goal #3 Gender Equity|access-date=2008-06-01|last=United Nations Millennium Campaign}}</ref> გაერთიანებული ერების ათასწლეულის განვითარების მიზნების ანგარიშში ნათქვამია, რომ მათი მიზანია „გენდერული თანასწორობის მიღწევა და ქალთა გაძლიერება“. განვითარებად ქვეყნებში ეკონომიკური ბრძოლების მიუხედავად, გაერო ჯერ კიდევ ცდილობს ხელი შეუწყოს გენდერულ თანასწორობას, ისევე როგორც ეხმარება შექმნას მდგრადი საცხოვრებელი გარემო ყველა ერისათვის. მათი მიზნები ასევე მოიცავს იმას რომ, ქალებს, რომლებიც მუშაობენ გარკვეულ განაკვეთზე სამუშაოს თანაბარი ანაზღაურებით უნდა ჰქონდეთ , რაც იმავე სამუშაოს მქონე მამაკაცების აქვთ. ==გენდერული მიკერძოება== ზოგიერთი ფემინისტი აკრიტიკებდა იმ პოლიტიკურ დისკურსსა და პოლიტიკას, რომელსაც ატარებდნენ იმისთვის, რათა მიეღწიათ გარკვეული „პროგრესისათვის“ გენდერულ თანასწორობაში; მათი მტკიცებით, მსგავსი სტრატეგიები ზედაპირული იყო, ვინაიდან ორიენტირებულნი იყვნენ არა მამაკაცთა დომინანტობის სოციალური სტრუქტურების პრობლემისკენ, არამედ მიზნად, მხოლოდ, ქალთა მდგომარეობის გამუმჯობესებას ისახავდნენ, იმ საზოგადოებრივ ჩარჩოებში, რომლებიც ქალის მამაკაცზე დაქვემდებარებას გულისხმობს,<ref>{{Cite book|title=Man's dominion : religion and the eclipse of women's rights in world politics|last=Sheila|first=Jeffreys|date=2012-01-01|publisher=Routledge|isbn=9780415596732|location=|pages=94|oclc=966913723}}</ref> და ეს ოფიციალური საჯარო პოლიტიკაც (როგორიცაა სახელმწიფოს პოლიტიკა ან საერთაშორისო ორგანოების პოლიტიკა) საეჭვოა, ვინაიდან პატრიარქალურ კონტექსტს მიემართება, და პირდაპირ თუ ირიბად, იმ სისტემის აგენტებისგან კონტროლდება, რომლებიც, უმეტესად, მამაკაცებისთვისაა. <ref>{{cite journal|title=EU Gender Policy: Trapped in the 'Wollstonecraft Dilemma'?|first=Emanuela|last=Lombardo|date=1 May 2003|journal=European Journal of Women's Studies|volume=10|issue=2|pages=159–180|doi=10.1177/1350506803010002003|s2cid=143732030}}</ref> გენდერული თანასწორობის პოლიტიკისა და, განსაკუთრებით, [[ევროკავშირი]]ს პოლიტიკის ერთ-ერთი კრიტიკის საფუძველი ისიცაა, რომ არაპროპორციულად მიმართავენ ყურადღებას ქალთა საჯარო ცხოვრებაში ინტეგრირებისკენ და არ ცდილობენ, გადალახონ ღრმად არსებული პრობლემები კერძო სფეროს ჩაგვრაში. <ref>{{Cite book|title=Multiple meanings of gender equality : a critical frame analysis of gender policies in Europe|last1=Lombardo|first1=Emanuela|last2=Jalušiè|first2=Vlasta|last3=Maloutas|first3=Maro Pantelidou|last4=Sauer|first4=Birgit|publisher=Central European University Press Budapest|year=2007|isbn=9786155211393|editor-last=Verloo|editor-first=Mieke|editor1-link=Mieke Verloo|location=New York|pages=79–108|chapter=III. Taming the Male Sovereign? Framing Gender Inequality in Politics in the European Union and the Member States|oclc=647686058}}</ref> გარდა ამისა, ხელფასებს შორის გენდერული ნიშნით სხვაობაც გენდერული მიკერძოების ფენომენია. ეს ნიშნავს, რომ ქალები ასრულებენ იმავე სამუშაოს, ან მუშაობენ თავიანთი მამრობითი სქესის კოლეგასთან ერთად, მაგრამ ვერ იღებენ იმავე ხელფასს ან შესაძლებლობებს სამუშაო ძალაში. ადამიანების საზოგადოება მიისწრაფვის „თანაბარი შრომისთვის თანაბარი ანაზღაურების“ მისაღწევად. <ref name="ReferenceC">{{Cite journal|last1=Meriküll|first1=Jaanika|last2=Mõtsmees|first2=Pille|date=2017-09-04|title=Do you get what you ask? The gender gap in desired and realised wages|journal=International Journal of Manpower|volume=38|issue=6|pages=893–908|doi=10.1108/ijm-11-2015-0197|s2cid=155152121 |issn=0143-7720}}</ref> [[სურათი:Midsommarkransar.jpg|thumb|არსებობს უთანხმოება იმ იდეოლოგიებთან დაკავშირებით, რომელთა მიხედვითაც [[დასავლური კულტურა]] და დასავლური ფემინიზმი საერთაშორისო სტანდარტად უნდა ჩაითვალოს, რომელსაც განვითარებადი სამყარო უნდა მიჰყვეს.<ref>https://ucu.edu.uy/sites/default/files/facultad/dcsp/western_feminy_theory.pdf</ref>]] დამატებით არსებობს კრიტიკაც, რომ მხოლოდ არადასავლური ქვეყნების ქალთა მდგომარეობაზე ყურადღების გამახვილება, მაშინ, როცა, ხშირად, დასავლეთშივე არსებული პრობლემები რჩება ყურადღების მიღმა, [[იმპერიალიზმი]]სა და დასავლეთის მორალური აღმატებულობის გაძლიერების მცდელობის ფორმაა; ასევე, ოჯახური ძალადობის „გაუცხოების“ ხერხია ისეთნაირად წარმოჩენა, თითქოს რაღაც განსაკუთრებულია და მხოლოდ სხვებისთვის დამახასიათებელი - „მოძალადე სხვები“ - და არა, ვითომდა, პროგრესული დასავლური კულტურებისთვის.<ref>{{cite journal|title=The Othering of Domestic Violence: The EU and Cultural Framings of Violence against Women|first1=Celeste|last1=Montoya|first2=Lise|last2=Rolandsen Agustín|date=1 December 2013|journal=Soc Polit|volume=20|issue=4|pages=534–557|doi=10.1093/sp/jxt020|s2cid=22204941}}</ref> აღნიშნული კრიტიკის მიხედვით ქალები დასავლეთის ქვეყნებშიც ხშირად ხვდებიან იმავენაირ პრობლემებს, როგორიცაა ოჯახური ძალადობა და გაუპატიურება, როგორც დანარჩენ მსოფლიოში.<ref>{{Cite book|title=An introduction to feminist philosophy|last=Alison|first=Stone|publisher=Polity Press|year=2008|isbn=9780745638836|location=|pages=209–211|oclc=316143234}}</ref> კრიტიკოსებს ასევე მოჰყავთ ფაქტი, რომ ქალები სამართლებრივი დისკრიმინაციის წინაშე, სულ რაღაც, რამდენიმე ათწლეულია, რაც აღარ დგანან; მაგალითად, ზოგიერთ დასავლეთის ქვეყანაში, როგორიცაა [[შვეიცარია]], [[საბერძნეთი]], [[ესპანეთი]] და [[საფრანგეთი]], ქალებმა თანაბარი უფლებები [[საოჯახო სამართალი|საოჯახო სამართალში]] 1980-იან წლებში მიიღეს.{{შენიშვნა|In Switzerland in 1985, a referendum guaranteed women legal equality with men within marriage.<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17988450|title=Switzerland profile - Timeline|date=28 December 2016|website=Bbc.com|access-date=14 November 2017}}</ref><ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://history-switzerland.geschichte-schweiz.ch/chronology-womens-right-vote-switzerland.html|title=The Long Way to Women's Right to Vote in Switzerland: a Chronology|first=Markus G. Jud, Lucerne|last=Switzerland|website=History-switzerland.geschichte-schweiz.ch|access-date=14 November 2017}}</ref> The new reforms came into force in January 1988.<ref name="auto1">{{Cite book|title=Women's movements of the world : an international directory and reference guide|publisher=Cartermill International|year=1988|isbn=9780582009882|editor-last=Schreir|editor-first=Sally|location=|pages=254|oclc=246811744}}</ref>}}{{შენიშვნა|In Greece in 1983, legislation was passed guaranteeing equality between spouses, abolishing [[dowry]], and ending legal discrimination against illegitimate children.<ref name="auto2" group=upper-alpha>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/01/26/world/around-the-world-greece-approves-family-law-changes.html#|title=AROUND THE WORLD; Greece Approves Family Law Changes|last=Reuters|date=26 January 1983|newspaper=The New York Times|access-date=14 November 2017}}</ref><ref group=upper-alpha>''Demos, Vasilikie. (2007) "The Intersection of Gender, Class and Nationality and the Agency of Kytherian Greek Women." Paper presented at the annual meeting of the American Sociological Association. August 11''.</ref>}}{{შენიშვნა|In 1981, Spain abolished the requirement that married women must have their husbands’ permission to initiate judicial proceedings<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://wbl.worldbank.org/~/media/FPDKM/WBL/Documents/Reports/2014/Women-Business-and-the-Law-2014-Key-Findings.pdf |title=Women Business and the Law 2014 Key Findings |access-date=2014-08-25 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140824032832/http://wbl.worldbank.org/~/media/FPDKM/WBL/Documents/Reports/2014/Women-Business-and-the-Law-2014-Key-Findings.pdf |archivedate=2014-08-24 }}</ref>}}{{შენიშვნა|Although married women in France obtained the right to work without their husbands' permission in 1965,<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.tandf.co.uk/journals/explore/cmcf-vsi-women-in-france.pdf |title=Modern and Contemporary France: Women in France |access-date=2016-04-03 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304092212/http://www.tandf.co.uk/journals/explore/cmcf-vsi-women-in-france.pdf |archivedate=2016-03-04 }}</ref> and the paternal authority of a man over his family was ended in 1970 (before that parental responsibilities belonged solely to the father who made all legal decisions concerning the children), it was only in 1985 that a legal reform abolished the stipulation that the husband had the sole power to administer the children's property.<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://ceflonline.net/wp-content/uploads/France-Parental-Responsibilities.pdf| title=National Report: France|first=Frédérique|last=Ferrand|website=Parental Responsibilities|publisher =Commission on European Family Law}}</ref>}} კიდევ ერთი კრიტიკა ეხება შერჩევით საჯარო დისკურსს ქალთა სხვადასხვა სახის ჩაგვრასთან დაკავშირებით - ძალადობის ზოგიერთი ფორმა, როგორიცაა [[ღირსების მკვლელობა]] (ყველაზე მეტად გავრცელებულია გარკვეულ გეოგრაფიულ ადგილებში, როგორიცაა აზიისა და ჩრდილოეთ აფრიკის ნაწილები), ხშირად ხდება საჯარო დებატების საგანი, როცა ძალადობის სხვა ფორმებს, როგორიცაა მსუბუქი სასჯელი [[ვნების დანაშაული]]სათვის [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკაში]], არ აქცევენ დასავლეთში იმავენაირ ყურადღებას.<ref name="National">{{cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2002/02/0212_020212_honorkilling.html|title=Thousands of Women Killed for Family "Honor"|last=Mayell|first=Hillary|date=February 12, 2002|website=National Geographic News|publisher=National Geographic Society|access-date=14 June 2015}}</ref>{{შენიშვნა|In 2002, Widney Brown, advocacy director for [[Human Rights Watch]], pointed out that "crimes of passion have a similar dynamic [to honor killings] in that the women are killed by male family members and the crimes are perceived [in those relevant parts of the world] as excusable or understandable".<ref name="National" />}} კრიტიკოსები, ასევე, ამტკიცებენ, რომ მრავალი განვითარებადი ქვეყნის გამორჩეულ კანონთა კრიტიკა ყურადღების მიღმა ტოვებს [[კოლონიალიზმი]]ს ზეგავლენას სამართლებრივ სისტემებზე.{{შენიშვნა|Especially of the French [[Napoleonic Code]],<ref group=upper-alpha>{{Cite book|title=Secular and Islamic feminist critiques in the work of Fatima Mernissi|url=https://archive.org/details/secularislamicfe00rhou|last=Raja.|first=Rhouni|date=2010-01-01|publisher=Brill|isbn=9789004176164|location=|pages=[https://archive.org/details/secularislamicfe00rhou/page/52 52]|oclc=826863738}}</ref> which was extremely powerful in its influence over the world (historian Robert Holtman regards it as one of the few documents that have influenced the whole world<ref group=upper-alpha>{{Cite book|title=The Napoleonic revolution|last=Holtman|first=Robert B.|publisher=Louisiana State University Press|year=1979|isbn=9780807104873|location=|pages=|oclc=492154251}}</ref>) and which designated married women a subordinate role, and provided for leniency with regard to 'crimes of passion' (which was the case in France until 1975<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.gallup.com/poll/107521/Common-Ground-Europeans-Muslims-Among-Them.aspx|title=Common Ground for Europeans and Muslims Among Them|last1=Rheault|first1=Magali|last2=Mogahed|first2=Dalia|date=May 28, 2008|website=Gallup Poll|publisher=Gallup, Inc|access-date=}}</ref>)}} დავა იყო [[ვესტერნიზაცია|ვესტერნიზაციისა]] და [[ევროპეიზაცია|ევროპეიზაციის]] ცნებების გარშემოც, ვინაიდან წარსულ კოლონიზალიზმს ემსგავსება<ref>[https://web.archive.org/web/20150911081340/http://repository.usfca.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1286&context=diss]</ref> და, ასევე, ზოგიერთ დასავლურ ქვეყანას, როგორიცაა შვეიცარია, საკმაოდ დიდი დრო დასჭირდა ქალებისთვის სამართლებრივი უფლებების მისანიჭებლად.<ref>{{cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/2016/08/country-that-didnt-let-women-vote-till-1971/|title=Non! Nein! No! A Country That Wouldn't Let Women Vote Till 1971|date=26 August 2016|website=News.nationalgeographic.com|access-date=14 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/politics/swiss-suffragettes-were-still-fighting-for-the-right-to-vote-in-1971-10514445.html|title=Swiss suffragettes were still fighting for the right to vote in 1971|date=26 September 2015|website=Independent.co.uk|access-date=14 November 2017}}</ref> წინააღმდეგობები არსებობს დასავლეთის მედიის მიერ სხვადასხვა კულტურის ქალთა სტერეოტიპულად წარმოჩენასთან დაკავშირებითაც, როგორიცაა, ,,მორჩილი" აზიელი ან აღმოსავლეთ ევროპელი ქალის სტერეოტიპი, რომელიც მჭიდროდ უკავშირდება [[Mail Order Bride]] ინდუსტრიას.<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2017/03/21/italian-tv-programme-axed-portraying-eastern-european-women/|title=Italian TV programme axed after portraying Eastern European women as submissive sex objects|first=Nick|last=Squires|date=21 March 2017|access-date=14 November 2017|newspaper=The Telegraph}}</ref> ასეთი სტერეოტიპები არ შეესაბამება სიმართლეს: მაგალითად, მრავალი აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყანაში ქალები მაღალ პროფესიულ სტატუსს ფლობენ.<ref>{{cite web|url=https://www.grantthornton.global/en/press/press-releases-2015/women-in-business-2015/|title=Women in business 2015 results|website=Grant Thornton International Ltd. Home|access-date=14 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190413230553/https://www.grantthornton.global/en/press/press-releases-2015/women-in-business-2015/|archivedate=13 აპრილი 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.zdnet.com/article/women-in-tech-why-bulgaria-and-romania-are-leading-in-software-engineering/|title=Women in tech: Why Bulgaria and Romania are leading in software engineering - ZDNet|first=Andrada|last=Fiscutean|website=Zdnet.com|access-date=14 November 2017}}</ref> მრავალ განვითარებად ქვეყანაში ფემინისტები ძლიერ უპირისპირდებიან იმ აზრს, რომ ეს ქვეყნები დასავლეთმა უნდა „გადაარჩინოს“.<ref>''Transmediterranean: Diasporas, Histories, Geopolitical Spaces'', edited by Joseph Pugliese pg.60-61</ref> არსებობს კითხვები, თუ როგორ იზომება ზუსტად გენდერული თანასწორობა და რამდენად არის დასავლეთი ნამდვილად „საუკეთესო“ ამ საკითხში: 2010 წლის კვლევამ აჩვენა, რომ [[მეცნიერება|მეცნიერების]] სფეროში ქალ უმაღლესდამთავრებულთა მიხედვით მოწინავე 20 ქვეყნიდან უმეტესობა იყო ქვეყანა, რომელიც მსოფლიოში ყველაზე დაბალ პოზიციაზე ითვლებოდა ქალთა უფლებების მიხედვით - აქედან მოწინავე ადგილებზეა [[ირანი]], [[საუდის არაბეთი]] და [[ომანი]], ხოლო, ევროპული ქვეყნებიდან მხოლოდ ხუთი: [[რუმინეთი]], [[ბულგარეთი]], [[იტალია]], [[საქართველო]] და [[საბერძნეთი]].<ref>{{cite web|url=https://contexts.org/articles/what-gender-is-science/|title=What Gender Is Science? - Contexts|first=Contexts|last=Magazine|website=contexts.org|access-date=14 November 2017}}</ref> უთანხმოება დასავლეთის კულტურულ ზეგავლენასთან დაკავშირებით ახალი არაა მსოფლიოსთვის; 1940-იანი წლების ბოლოს, როცა [[ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია]] იწერებოდა, [[ამერიკის ანთროპოლოგთა ასოციაცია]]მ გამოთქვა გაფრთხილება, რომ აღნიშნული დოკუმენტი განსაზღვრავდა საყოველთაო უფლებებს დასავლური პერსპექტივიდან, რომელიც შესაძლოა საზიანო ყოფილიყო არადასავლური ქვეყნებისთვის, და, უფრო მეტიც, ამტკიცებდა, რომ დასავლეთის კოლონიალიზმის ისტორია და საზოგადოებებში ძალისმიერი ჩარევა უნივერსალური გლობალური სტანდარტებისთვის დასავლეთს პრობლემურ მორალურ წარმომადგენლად აქცევდა.<ref>{{Cite web |url=http://franke.uchicago.edu/aaa1947.pdf |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2020-11-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200322142127/http://franke.uchicago.edu/aaa1947.pdf |archivedate=2020-03-22 }}</ref> არსებობდა კრიტიკაც, რომ [[საერთაშორისო სამართალი]], [[საერთაშორისო სასამართლო]]ები და ადამიანის უფლებათა საყოველთაო [[გენდერული ნეიტრალიტეტი|გენდერულად ნეიტრალური]] ცნებები არაფერს ამბობენ ქალებთან დაკავშირებულ უამრავ პრობლემაზე და უარეს შემთხვევაში, ორიენტირებულნი არიან მამრობით სქესზე.<ref>{{cite journal|title=Gender and democratic citizenship: the impact of CEDAW|first=F.|last=Raday|date=30 March 2012|journal=International Journal of Constitutional Law|volume=10|issue=2|pages=512–530|doi=10.1093/icon/mor068|doi-access=free}}</ref> გადაჭარბებულმა [[გენდერული ნეიტრალიტეტი|გენდერულმა ნეიტრალურობამ]] შესაძლოა, გააუარესოს ქალთა მდგომარეობა, რადგან კანონი „ვარაუდობს“, რომ ქალს იგივე პოზიცია უკავია, რაც მამაკაცს, იმ ბიოლოგიური ფაქტის უგულებელყოფით, რომ [[რეპროდუქცია|რეპროდუქციისა]] და [[ორსულობა|ორსულობის]] პროცესში არანაირი „თანასწორობა“ არ არსებობს; ფიზიკური განსხვავებების გარდა, სოციალურად კონსტრუირებული შეზღუდვებიც მოქმედებს, რომლებიც ქალებს სოციალურად და კულტურულად დაბალ პოზიციას ანიჭებს - მდგომარეობა მოითხოვს განსაკუთრებულ მიდგომას ქალების უფლებებისადმი და არა მხოლოდ გენდერული ნეიტრალიტეტის მიმართ.<ref>''EU Non-Discrimination Law in the Courts: Approaches to Sex and Sexualities, Discrimination in the EU law'', by Jule Mulder, pg 35-39</ref> 1975 წლის ინტერვიუში [[სიმონ დე ბოვუარი]] საუბრობდა ქალთა უფლებებისადმი უარყოფითი რეაქციების შესახებ, მემარცხენე პოზიციიდან, რომლებიც უნდა ყოფილიყო პროგრესული და მხარი უნდა დაეჭირა სოციალურ ცვლილებებს; ბოვუარი სკეპტიკურად იყო განწყობილი საერთაშორისო ორგანიზაციების იდეების მიმართაც.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=adMHPnaMTtI|title=Why I Am A Feminist : An Interview with Simone de Beauvoir (1975)|last=Philosophy Matters|date=9 January 2017|access-date=14 November 2017|publisher=[[YouTube]]}}</ref> ==ძალისხმევა უთანასწორობასთან საბრძოლველად== 2010 წელს [[ევროკავშირი|ევროკავშირმა]] გახსნა [[გენდერული თანასწორობის ევროპული ინსტიტუტი]] (EIGE) [[ვილნიუსი|ვილნიუსში]], [[ლიეტუვა]]ში, გენდერული თანასწორობის ხელშესაწყობად და [[სქესობრივი დისკრიმინაცია|სქესობრივი დისკრიმინაციის]] წინააღმდეგ საბრძოლველად. 2015 წელს ევროკავშირმა „[[გენდერული სამოქმედო გეგმა]] 2016-2020“ გამოაქვეყნა.<ref name="GAP2016">{{cite web|title=The European Union's new Gender Action Plan 2016–2020: gender equality and women's empowerment in external relations|url=https://www.odi.org/publications/10021-gender-equality-empowerment-eu-external-relations-gap-2016_2020|website=odi.org|accessdate=2020-11-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181215133747/https://www.odi.org/publications/10021-gender-equality-empowerment-eu-external-relations-gap-2016_2020|archivedate=2018-12-15}}</ref> დიდ ბრიტანეთსა და ბევრ სხვა ევროპულ ქვეყანაში გენდერული თანასწორობა ეროვნული სასწავლო გეგმის ნაწილია. პრეზიდენტის განკარგულებით, [[ყაზახეთი]]ს რესპუბლიკამ შექმნა გენდერული თანასწორობის სტრატეგია 2006-2016 წლებისთვის, რათა გრაფიკულად განესაზღვრათ შემდგომი ათწლეულის მცდელობები გენდერული თანასწორობის მისაღწევად.<ref name="sgeinkz">{{cite web|title=Strategy for Gender Equality in Kazakhstan 2006–2016|url=https://www.ndi.org/files/Kazakhstan-Gender-Strategy-2006-2016.pdf|website=NDI.org|accessdate=2020-11-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220219142019/https://www.ndi.org/sites/default/files/Kazakhstan-Gender-Strategy-2006-2016.pdf|archivedate=2022-02-19}}</ref> [[პიროვნული, სოციალური და ჯანდაცვის განათლება]], [[რელიგიური განათლება|რელიგიური სწავლებები]] და [[ენის შეძენა|ენის შეძენის]] სასწავლო პროგრამები გენდერული თანასწორობის საკითხის სერიოზულად განხილვისა და მისი საზოგადოებაზე გავლენების ანალიზისკენაა მიმართული. დიდმა და მზარდმა კვლევითმა ორგანომ აჩვენა, თუ როგორ ასუსტებს გენდერული უთანასწორობა ჯანდაცვასა და განვითარებას. გენდერული უთანასწორობის დასაძლევად [[გაეროს მოსახლეობის ფონდი]] აცხადებს, რომ „ქალთა გაძლიერება და გენდერული თანასწორობა მოითხოვს სტრატეგიულ ჩარევას პროგრამებისა და პოლიტიკის შექმნის თითოეულ დონეზე. ეს დონეები მოიცავს რეპროდუქციულ ჯანმრთელობას, ეკონომიკურ გაძლიერებას, საგანმანათლებლო გაძლიერებასა და პოლიტიკურ გაძლიერებას“.<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/resources/engaging-men-and-boys-brief-summary-unfpa-experience-and-lessons-learned|title=Engaging Men and Boys: A Brief Summary of UNFPA Experience and Lessons Learned|last=|first=|date=2013|website=UNFPA: United Nations Population Fund|language=en|access-date=2017-03-28}}</ref> გაეროს მოსახლეობის ფონდის განცხადებით, „კვლევამ ასევე აჩვენა, თუ როგორ ეხმარება გენდერული თანასწორობის ხელშესაწყობად მამაკაცებთან და ბიჭებთან მუშაობა, ისევე, როგორც ქალებთან და გოგონებთან მუშაობა, ჯანდაცვისა და განვითარების შედეგების გაუმჯობესებას.“<ref name=":2" /> === ჯანმრთელობა და უსაფრთხოება === ====გენდერული უთანასწორობის გავლენა ჯანმრთელობაზე==== გენდერის სოციალური კონსტრუქტები (სოციალურად მისაღები მამაკაცურობისა და ქალურობის კულტურული იდეალები), ხშირად, უარყოფითად მოქმედებს ჯანმრთელობაზე. [[მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია]]ს (WHO) მოჰყავს მაგალითი იმ ქალებისა, რომლებსაც არ აქვთ უფლება, მარტო გავიდნენ სახლიდან (მაგალითად, წავიდნენ საავადმყოფოში), და რომლებსაც კულტურული ნორმები აფერხებენ, სთხოვონ ქმარს პრეზერვატივის გამოყენება. ეს ხდება ისეთ კულტურებში, რომლებიც, ამავდროულად, ახალისებენ მამაკაცებს, ჰყავდეთ მრავალი პარტნიორი. მსგავსი სოციალური ნორმები ზიანს აყენებს ქალის ჯანმრთელობას. WHO-ს მოჰყავს მამაკაცთა ჯანმრთელობაზე გენდერული ნორმების უარყოფითი გავლენის მაგალითებიც: თინეიჯერი ბიჭები უბედური შემთხვევების მსხვერპლნი ხდებიან სოციალური მოლოდინების გამო, რომ რისკზე წასვლით შთაბეჭდილებას მოახდენენ თანატოლებზე; მამაკაცების ფილტვის კიბოთი სიკვდილიანობის მაჩვენებელი გაცილებით მაღალია ისეთ კულტურებში, რომლებშიც მოწევა მამაკაცურობასთან ასოცირდება.<ref>{{cite web|url=https://www.who.int/gender/genderandhealth/en/|title=WHO: World Health Organization|website=Who.int|access-date=14 June 2015}}</ref> მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია იმასაც აღნიშნავს, რომ მჭიდრო კავშირი არსებობს გენდერულ სოციალიზაციასა და აივ ინფექციის/[[შიდსი]]ს სათანადო კონტროლის არარსებობას შორის. <ref name="ReferenceA" /> [[სურათი:Total Fertility Rate Map by Country.svg|thumb|right|upright=1.35|ქვეყნები შობადობის მაჩვენებლის მიხედვით (2020), [[მოსახლეობის აღწერის ბიურო]]ს მიხედვით]] გარკვეული კულტურული ტრადიციები, როგორიცაა ქალთა გენიტალიების დასახიჩრება, ნეგატიურად აისახება ქალის ჯანმრთელობაზე.<ref name="who.int">{{Cite web | url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/female-genital-mutilation |title = Female genital mutilation}}</ref> ქალის გენიტალიის დასახიჩრება (FGM) გარეგანი გენიტალიის ნაწილობრივ, ან მთლიანად, მოჭრის რიტუალია. ეს სათავეს სქესთა შორის უთანასწორობაში იღებს და ქალთა წინააღმდეგ დისკრიმინაციის ფორმას წარმოადგენს.<ref name="who.int"/> ასეთი ჩვეულებები აღმოჩენილია აფრიკაში, აზიაში, შუა აღმოსავლეთსა და იმიგრანტ საზოგადოებებში ისეთი ქვეყნებიდან, სადაც FGM მიღებულია. გაეროს ბავშვთა ფონდის შეფასებით, 2016 წელს აღნიშნული პროცედურა 200-მა მილიონმა ქალმა გაიარა.<ref name="UNICEF2016">{{cite web |url=http://www.unicef.org/media/files/FGMC_2016_brochure_final_UNICEF_SPREAD.pdf |title=Female Genital Mutilation/Cutting: A Global Concern |location=New York |publisher=United Nations Children's Fund |date=2016 |access-date=2020-12-26 |archive-date=2017-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170210071422/http://www.unicef.org/media/files/FGMC_2016_brochure_final_UNICEF_SPREAD.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170210071422/http://www.unicef.org/media/files/FGMC_2016_brochure_final_UNICEF_SPREAD.pdf |archivedate=2017-02-10 }}</ref> მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მიხედვით, გენდერულ თანასწორობას შეუძლია მამაკაცთა ჯანმრთელობის გაუმჯობესება. კვლევა აჩვენებს, რომ მასკულინობის ტრადიციულ წარმოდგენებს დიდი ზეგავლენა აქვთ მამაკაცთა ჯანმრთელობაზე. ევროპელ მამაკაცებში არაგადამდები დაავადებები, როგორიცაა კიბო, გულ-სისხლძარღვთა, და რესპირატორული დაავადებები, დიაბეტი, 30-59 წლის მამაკაცთა სიკვდილის უმრავლესობა შემთხვევის მიზეზია, რაც ხშირადაა კავშირში არაჯანსაღ დიეტებთან, სტრესთან, ნივთიერებათა არასათანადო გამოყენებასა და სხვა ჩვევებთან, რომლებსაც WHO-ს ანგარიში ისეთ ქცევებს უკავშირებს, რომლებიც, ხშირად, სტერეოტიპულად მასკულინურ ქცევებად ითვლება, მაგალითად, მძიმე მსმელობა და მწეველობა. ტრადიციული გენდერული სტერეოტიპები, რომლებიც მამაკაცებს შემომტანის როლს აკისრებს და სისტემატური დისკრიმინაცია ქალების მიმართ, რომ ვერ შეძლონ საშინაო საქმის გარდა, სამუშაო ძალასთან შეერთება, მამაკაცებს დამატებით სტრესს უჩენს - იზრდება მათი ჯანმრთელობის პრობლემების რისკები. მამაკაცები კი, რომლებიც კულტურული ნორმების ზემოქმედების ქვეშ არიან, ქალებთან შედარებით, მეტად არიან მიდრეკილნი მეტ რისკზე წავიდნენ და ჩაერთონ ძალადობის აქტში, რასაც, ხშირად, სასიკვდილო დაზიანებებიც მოაქვს.<ref>{{cite web |url=https://www.euronews.com/2018/09/19/gender-equality-could-help-men-in-europe-live-longer-report|title=Gender equality could help men in Europe live longer: report|date=September 20, 2018|work=[[Euronews]]}}</ref><ref>{{cite web |url=https://qz.com/work/1392183/mens-health-is-worse-in-countries-with-less-gender-equality/|title=Countries where men hold the power are really bad for men's health|date=September 17, 2018|work=[[Quartz (publication)|Quartz]]}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.globalcitizen.org/en/content/gender-inequality-mens-health/|title=Gender Inequality Is Bad for Men's Health, Report Says|date=September 18, 2018|work=[[Global Citizen Festival|Global Citizen]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.euro.who.int/en/health-topics/health-determinants/gender/mens-health|title=Men's health and well-being in the WHO European Region|work=[[WHO]]|date=2019-06-06|accessdate=2020-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190222062158/http://www.euro.who.int/en/health-topics/health-determinants/gender/mens-health|archivedate=2019-02-22}}</ref> ==== ძალადობა ქალთა მიმართ ==== [[ფაილი:FGM_road_sign,_Bakau,_Gambia,_2005.jpg|მინი| საგზაო ნიშანი, ბაკაუ, [[გამბია]], 2005 ]] ქალთა მიმართ ძალადობა ტექნიკური ტერმინია, რომელიც კოლექტიურად ეხება ძალადობრივ ქმედებებს, რომლებიც, პირველ რიგში, ან ექსკლუზიურადაა ჩადენილი ქალთა მიმართ. ძალადობის ეს სახეობა გენდერზეა დაფუძნებული, რაც ნიშნავს, რომ ძალადობრივი ქმედებები ქალთა მიმართ განხორციელებულია პირდაპირ, ''რადგან'' ისინი ქალები არიან, ან პატრიარქალური გენდერული კონსტრუქციების შედეგად. ქორწინებაში ქალთა მიმართ ძალადობა და არასათანადო მოპყრობა ბოლო ათწლეულების განმავლობაში საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში მოექცა. ეს მოიცავს როგორც ქორწინების დროს ჩადენილ ძალადობას (ოჯახში ძალადობა), ასევე ძალადობას, რომელიც დაკავშირებულია ქორწინების წეს-ჩვეულებებთან და ტრადიციებთან (მაგალითად, [[სათავნო]], პატარძლის ფასი, [[იძულებითი ქორწინება]] და ბავშვთა ქორწინება). ===== ძალადობა ტრანსი ქალების მიმართ ===== 2009 წელს შეერთებული შტატების მონაცემებმა აჩვენა, რომ [[ტრანსგენდერი ხალხი|ტრანსგენდერი ადამიანები]], სავარაუდოდ, განიცდიან ძალადობის ფართო სპექტრს მთელი ცხოვრების განმავლობაში. [[პუერტო-რიკო]]ში ტრანსი ქალების მიმართ ძალადობამ დაიწყო გამომჟღავნება, მაგრამ ათწლეულების წინ განიხილებოდა როგორც „უხილავი პრობლემა“. პუერტო რიკოს ასოციაციის 58-ე კონვენციის ცნობით, ბევრი ტრანსგენდერი ქალი დგას ინსტიტუციური, ემოციური და სტრუქტურული დაბრკოლებების წინაშე. ტრანს – ქალთა უმეტესობას არ აქვს წვდომა ჯანდაცვაზე და არ აქვს სათანადო ცოდნა ძალადობის პრევენციაზე, ფსიქიკურ ჯანმრთელობასა და სოციალურ სერვისებზე, რომლებიც მათ სარგებელს მოუტანს.<ref>{{Cite journal|last=Rodríguez-Madera|first7=Alíxida|issn=0091-8369|doi=10.1080/00918369.2016.1174026|pages=209–217|issue=2|volume=64|journal=Journal of Homosexuality|title=Experiences of Violence Among Transgender Women in Puerto Rico: An Underestimated Problem|date=2017-01-28|last7=Ramos-Pibernus|first=Sheilla L.|first6=Ericka J.|last6=Florenciani|first5=Ana C. Vasques|last5=Guzzi|first4=Torsten|last4=Neilands|first3=Nelson|last3=Varas-Díaz|first2=Mark|last2=Padilla|pmid=27054395}}</ref> ====რეპროდუქციული და სქესობრივი ჯანმრთელობა და უფლებები==== [[სურათი:Maternal mortality rate worldwide.jpg|thumb|მსოფლიოში დედათა სიკვდილიანობა ყოველ 100 000 ახალშობილზე, (2010)<ref name=CIA>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2223rank.html Country Comparison: Maternal Mortality Rate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150418113820/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2223rank.html |date=2015-04-18 }} in [[:en:The World Factbook|The CIA World Factbook]].</ref>]] [[სურათი:Maternal health (4798750001).jpg|thumb|2010 წელს, [[სიერა-ლეონე]]მ უფასო სამედიცინო მომსახურება წამოიწყო ორსულებისა და მეძუძური დედებისთვის.]] [[მსოფლიოს მეოთხე კონფერენცია ქალთა შესახებ|მსოფლიოს მეოთხე კონფერენციამ ქალთა შესახებ]] ბეიჯინგში და [[გაეროს საერთაშორისო კონფერენცია მოსახლეობისა და განვითარების შესახებ|გაეროს მოსახლეობისა და განვითარების საერთაშორისო კონფერენციის]] სამოქმედო პროგრამამ გადამწყვეტად ცნო მნიშვნელობა იმისა, რომ ქალებს საკუთარ სხეულზე კონტროლის, რეპროდუქციული გადაწყვეტილებების მიღებისა და სექსუალობის უფლება და შესაძლებლობა ჰქონდეთ; ასევე აღიარა გენდერული თანასწორობის საჭიროება აღნიშნული მიზნების მისაღწევად. [[მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია|მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის]] განცხადებით კი, გენდერული თანასწორობის ხელშეწყობა გადამწყვეტია [[აივ]]-ინფექციასთან/[[შიდსი|შიდს-თან]] საბრძოლველად.<ref name="ReferenceA">{{cite web|url=https://www.who.int/gender/hiv_aids/en/|title=WHO: World Health Organization|website=Who.int|access-date=14 June 2015}}</ref> [[დედათა სიკვდილიანობა]] მთავარი პრობლემაა მსოფლიოს მრავალ ადგილას. [[გაეროს მოსახლეობის ფონდი]]ს განცხადებით, ქვეყნები ვალდებულნი არიან დაიცვან ქალთა ჯანმრთელობის უფლებები, მაგრამ ბევრი ქვეყანა მოვალეობას არ ასრულებს.<ref name=":3" >{{Cite book|url=https://www.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/reducing_mm.pdf|title=Reducing Maternal Mortality: The contribution of the right to the highest attainable standard of health|last1=Hunt|first1=Paul|last2=Mezquita de Bueno|first2=Julia|publisher=University of Essex|year=2010|isbn=|location=United Nations Population Fund|pages=}}</ref> დღეს, დედათა სიკვდილიანობა განიხილება არა მხოლოდ როგორც განვითარების, არამედ [[ადამიანის უფლებები]]ს საკითხადაც.{{შენიშვნა|[[UNFPA]] says that, "since 1990, the world has seen a 45 per cent decline in maternal mortality – an enormous achievement. But in spite of these gains, almost 800 women still die every day from causes related to pregnancy or childbirth. This is about one woman every two minutes."<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.unfpa.org/maternal-health|title=Maternal health: UNFPA – United Nations Population Fund|website=Unfpa.org|access-date=14 June 2015}}</ref> According to UNFPA:<ref name=":3" /> :"Preventable maternal mortality occurs where there is a failure to give effect to the rights of women to health, equality, and non-discrimination. Preventable maternal mortality also often represents a violation of a woman’s right to life."}} მსოფლიოს მრავალ ნაწილში ქალთა რეპროდუქციული და სექსუალური ავტონომია უარყოფილია ისეთი პრაქტიკებით, როგორიცაა [[იძულებითი სტერილიზაცია]], [[იძულებითი სექსუალური პარტნიორობა]] (მაგალითად, [[იძულებითი ქორწინება]], [[ბავშვთა ქორწინება]]), შეთანხმებითი სქესობრივი აქტის კრიმინალიზაცია (როგორიცაა, [[Extramarital sex|სექსი ქორწინების გარეთ]]), ოჯახური გაუპატიურების კრიმინალიზაციის არარსებობა, ძალადობა პარტნიორის არჩევასთან დაკავშირებით ([[ღირსების მკვლელობა]], როგორც სასჯელი „შეუსაბამო“ ურთიერთობებისთვის).{{შენიშვნა|Amnesty International’s Secretary General has stated that: "It is unbelievable that in the twenty-first century some countries are condoning child marriage and marital rape while others are outlawing abortion, sex outside marriage and same-sex sexual activity – even punishable by death."<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/news/sexual-and-reproductive-rights-under-threat-worldwide-2014-03-06|title=Sexual and reproductive rights under threat worldwide|publisher=Amnesty International|date=March 6, 2014|accessdate=2020-11-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141206225115/http://www.amnesty.org/en/news/sexual-and-reproductive-rights-under-threat-worldwide-2014-03-06|archivedate=2014-12-06}}</ref>}} ქალთა სექსუალური ჯანმრთელობის მდგომარეობა სუსტია ისეთ საზოგადოებებში, რომლებშიც არაა აღიარებული ქალთა უფლებები საკუთარ სექსუალობაზე.{{შენიშვნა|High Commissioner for Human Rights [[Navi Pillay]] has called for full respect and recognition of women's autonomy and sexual and reproductive health rights, stating: :"Violations of women's human rights are often linked to their sexuality and reproductive role. Women are frequently treated as property, they are sold into marriage, into trafficking, into sexual slavery. Violence against women frequently takes the form of sexual violence. Victims of such violence are often accused of promiscuity and held responsible for their fate, while infertile women are rejected by husbands, families, and communities. In many countries, married women may not refuse to have sexual relations with their husbands, and often have no say in whether they use contraception."<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.chr.up.ac.za/images/files/news/news_2012/Navi%20Pillay%20Lecture%2015%20May%202012.pdf|title=Valuing Women as Autonomous Beings: Women's sexual and reproductive rights|last=Pillay|first=Navi|date=May 15, 2012|website=University of Pretoria, Centre for Human Rights|accessdate=ნოემბერი 22, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170313210726/http://www.chr.up.ac.za/images/files/news/news_2012/Navi%20Pillay%20Lecture%2015%20May%202012.pdf|archivedate=მარტი 13, 2017}}</ref> These practices infringe on the right of achieving reproductive and sexual health.}} მოზარდ გოგონებში მაღალია სექსუალური ძალადობის, სქესობრივი დაავადებებისა და უარყოფითი რეპროდუქციული შედეგების რისკი. რისკები, რომლებსაც გოგონები აწყდებიან, უფრო მაღალია, ვიდრე ბიჭებისა და მამაკაცების შემთხვევაში; რისკის მაღალი დონე, ნაწილობრივ, გენდერული უთანასწორობითაა გამოწვეული (გოგონებისა და ბიჭების განსხვავებული სოციალიაზაცია, გენდერული ნიშნით ძალადობა, ბავშვთა ქორწინება) და, ნაწილობრივ, ბიოლოგიური ფაქტორებით.{{შენიშვნა|Females' risk of acquiring sexually transmitted infections during unprotected sexual relations is two to four times that of males'.<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.unfpa.org/resources/giving-special-attention-girls-and-adolescents|title=Giving Special Attention to Girls and Adolescents|website=Unfpa.org|access-date=14 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150707005611/http://www.unfpa.org/resources/giving-special-attention-girls-and-adolescents|archivedate=7 ივლისი 2015}}</ref>}} ===== ოჯახის დაგეგმვა და აბორტი ===== [[სურათი:Familiy Planning Ethiopia (bad effects).jpg|thumb|პლაკატი, რომელზეც გამოსახულია ოჯახის დაგეგმვის არარსებობის, მრავალშვილიანობისა და ჩვილის ყოლის უარყოფითი ეფექტები ([[ეთიოპია]])]] [[სურათი:Familyplanningmalaysia.jpg|thumb|upright=0.9|left|ოჯახის დაგეგმვის დაწესებულება [[კუალა-ტერენგგანუ]]ში, [[მალაიზია]]]] ოჯახის დაგეგმვა არის ბავშვების რაოდენობის თავისუფლად გადაწყვეტის პრაქტიკა და მათი შობადობის ინტერვალი, განსაკუთრებით, კონტრაცეფციის ან ნებაყოფლობითი სტერილიზაციის გზით. აბორტი ორსულობის შეწყვეტაა. აბორტის შესახებ კანონები მნიშვნელოვნად განსხვავდება ქვეყნების მიხედვით. კონტრაცეფციის, სტერილიზაციისა და აბორტის პრაქტიკა დამოკიდებულია კანონებზე, ასევე, სოციალურ, კულტურულ და რელიგიურ ნორმებზე. ზოგიერთ ქვეყანას, ამ საკითხებთან დაკავშირებით, ლიბერალური კანონები აქვს, მაგრამ, პრაქტიკაში, საკმაოდ რთულია ასეთი სერვისების დაშვება ექიმების, ფარმაცევტების და სხვა სოციალური და სამედიცინო მუშაკების წინააღმდეგობის გამო.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2016/mar/11/italian-gynaecologists-refuse-abortions-miscarriages|title=Seven in 10 Italian gynaecologists refuse to carry out abortions|date=11 March 2016|accessdate=14 November 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.balkaninsight.com/en/article/doctors-refusal-to-perform-abortions-divides-croatia-02-13-2017|title=Doctors' Refusal to Perform Abortions Divides Croatia|accessdate=14 November 2017|date=2017-02-14}}</ref> ოჯახის დაგეგმვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ქალთა უფლებების თვალსაზრისით, რადგან, ხშირ შემთხვევაში, ორსულობამ, განსაკუთრებით ისეთ რაიონებში, სადაც არ არის სათანადო კვება, შესაძლოა სერიოზული საფრთხე შეუქმნას ქალის ჯანმრთელობას. გაეროს მოსახლეობის ფონდი წერს, რომ „ოჯახის დაგეგმვა უმთავრესია გენდერული თანასწორობისა და ქალთა გაძლიერებისათვის და ეს არის სიღარიბის შემცირების მთავარი ფაქტორი“.<ref>{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/family-planning|title=Family planning: UNFPA – United Nations Population Fund|accessdate=14 November 2017}}</ref> ====ქალებისა და გოგონების წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულთა გამოძიება და სამართლებრივი დევნა==== ადამიანის უფლებადამცველმა ორგანიზაციებმა შეშფოთება გამოთქვეს ქალთა მიმართ დანაშაულის ჩამდენთა იურიდიული დაუსჯელობის გამო, რომელთა დანაშაულები, ხშირად, ავტორიტეტთა ყურადღების მიღმა რჩება.<ref>{{cite web|url=http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/ImpunityForVAWGlobalConcern.aspx|title=Impunity for violence against women is a global concern|website=Ohchr.org|access-date=14 November 2017}}</ref> ეს ეხება, განსაკუთრებით, [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკაში]] არსებულ ქალთა მკვლელობის შემთხვევებს.<ref>{{cite web|url=http://www2.ohchr.org/english/bodies/cedaw/docs/ngos/CDDandCMDPDH_forthesession_Mexico_CEDAW52.pdf|title=Femicide and Impunity in Mexico: A context of structural and generalized violence|website=2.ohchr.org|access-date=14 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.unwomen.org/en/news/stories/2013/4/femicide-in-latin-america|title=Femicide in Latin America|website=Unwomen.org|access-date=14 June 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://cgrs.uchastings.edu/our-work/central-america-femicides-and-gender-based-violence|title=Central America: Femicides and Gender-Based Violence|website=Cgrs.uchastings.edu|access-date=14 June 2015|archive-date=14 ივლისი 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714224933/http://cgrs.uchastings.edu/our-work/central-america-femicides-and-gender-based-violence}}</ref> კერძოდ, დაუსჯელი რჩება [[ოჯახური ძალადობა]].{{შენიშვნა|High Commissioner for Human Rights, [[Navi Pillay]], has stated on domestic violence against women: "The reality for most victims, including victims of honor killings, is that state institutions fail them and that most perpetrators of domestic violence can rely on a culture of impunity for the acts they commit – acts which would often be considered as crimes, and be punished as such, if they were committed against strangers."<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.ohchr.org/en/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=9869&LangID=E|title=High Commissioner speaks out against domestic violence and "honour killing" on occasion of International Women's Day"|website=Ohchr.org|access-date=14 November 2017}}</ref>}} ქალებს, ხშირად, როგორც კანონიერად, ისე პრაქტიკულად, არ აქვთ ხელიმსაწვდომობა იურიდიულ დაწესებულებებთან. გაეროს ქალთა ორგანიზაციის მიხედვით: „ძალიან ხშირად, მართლმსაჯულების დაწესებულებები, მათ შორის პოლიცია და სასამართლოები, უარყოფენ ქალთა სამართალს“.<ref>{{cite web|url=http://progress.unwomen.org/|title=Progress of the World's Women 2015–2016|website=My Favorite News|access-date=14 June 2015}}</ref> ხშირად, ქალებს არ შეუძლიათ იურიდიული დახმარების მიღება, რადგან სახელმწიფო დაწესებულებები თავად არიან სტრუქტურირებულნი და მოქმედებენ სამართალთან შეუთავსებელი გზით იმ ქალების მიმართ, რომლებიც ძალადობას განიცდიან. {{შენიშვნა|According to Amnesty International, "Women who are victims of gender-related violence often have little recourse because many state agencies are themselves guilty of gender bias and discriminatory practices."<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.amnestyusa.org/our-work/issues/women-s-rights/violence-against-women/violence-against-women-information|title=Violence Against Women Information|website=Amnesty International USA}}</ref>}} ====მავნე ტრადიციული წეს-ჩვეულებები==== [[სურათი:Say no to dowry.jpg|thumb|მზითვების საწინააღმდეგო პოსტერი [[ბანგალორი|ბანგალორში]], ინდოეთი]] [[სურათი:FGM prevalence UNICEF 2013.svg|right|thumb|ქალთა გენიტალიების დასახიჩრება ქვეყნების მიხედვით, [[გაეროს ბავშვთა ფონდი]]ს ანგარიშის მიხედვით<ref name="childinfo">{{cite web|url=http://data.unicef.org/child-protection/fgmc|title=Prevalence of FGM/C|publisher=UNICEF|access-date=18 August 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715233215/http://data.unicef.org/child-protection/fgmc|archive-date=15 July 2015|date=2014-07-22}}</ref>]] „მავნე ტრადიციული წეს-ჩვეულებები“ მიემართება ძალადობის ფორმებს, რომლებსაც იმდენად ხშირად ჩადიან გარკვეულ საზოგადოებებში, რომ კულტურულ პრაქტიკად ყალიბდებდა და, ამ მიზეზით, საზოგადოებაში მიღებული ხდება. ასეთი ქმედებების მთავარი მსხვერპლი ახალგაზრდა ქალები არიან, მიუხედავად იმისა, რომ მამაკაცებიც შესაძლოა დაზარალდნენ.<ref name="NHS Traditional">{{cite web|url=http://www.gbv.scot.nhs.uk/gbv/harmful-traditional-practices|title=National Gender Based Violence & Health Programme|website=Gbv.scot.nhs.uk|access-date=14 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141208001701/http://www.gbv.scot.nhs.uk/gbv/harmful-traditional-practices|archivedate=8 დეკემბერი 2014}}</ref> ასეთი ძალადობა იმ გარემოშიც ხდება, რომელშიც ქალებსა და გოგონებს თანაბარი უფლებები და შესაძლებლობები აქვთ.<ref name="ohchr.org">{{cite web|url=http://www.ohchr.org/Documents/Publications/FactSheet23en.pdf|title=Fact Sheet No.23, Harmful Traditional Practices Affecting the Health of Women and Children|website=Ohchr.org|access-date=14 November 2017}}</ref> [[გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის ოფისი]]ს თანახმად:<ref name="ohchr.org" /> {{Quote|[[ქალის გენიტალიების დასახიჩრება]] (FGM); ქალთა იძულებითი კვება; ადრეული ქორწინება; სხვადასხვა ტაბუები და პრაქტიკები, რომლებიც ხელს უშლის ქალს საკუთარი ნაყოფიერების კონტროლში; კვებასთან დაკავშირებული ტაბუები და ტრადიციული დაბადების პრაქტიკები; ვაჟისთვის უპირატესობის მინიჭება და ამის შედეგები ქალიშვილის სტატუსზე; მდედრობითი სქესის ჩვილთა მკვლელობა; ადრეული ორსულობა; და მზითევის ფასი.}} ვაჟებისთვის უპირატესობის მინიჭება ეხება ვაჟების კულტურულ უპირატესობას ქალიშვილებთან მიმართებით, და ვლინდება ისეთი პრაქტიკებით, როგორიცაა აბორტის სქესობრივი ნიშნით შერჩევითობა; მდედრობითი სქესის ჩვილთა მკვლელობა, ან მიტოვება; უყურადღებობა ან ქალიშვილების მიმართ ცუდად მოპყრობა.<ref name="ohchr.org" /> კვებასთან დაკავშირებული ძალადობა გულისხმობს ტაბუს გარკვეულ საკვებზე, რისი შედეგიცაა ქალთა არასათანადო კვება და ჯანმრთელობის საფრთხეში ჩაგდება, განსაკუთრებით, ორსულობისას.<ref name="ohchr.org" /> [[კასტური სისტემა ინდოეთში]], რომელსაც მივყავართ [[ხელშეუხებლობა]]სთან (ჯგუფის საზოგადოებიდან გარიყვის პრაქტიკა), ხშირად უკავშირდება გენდერულ დისკრიმინაციასაც და, შედეგად, ორმაგ დისკრიმინაციას, რომელსაც [[დალიტი]] ქალები აწყდებიან. <ref>{{cite web|url=http://www2.ohchr.org/english/bodies/cerd/docs/ngos/chrgj-hrw.pdf|title=CASTE DISCRIMINATION AGAINST DALITS OR SO-CALLED UNTOUCHABLES IN INDIA|website=2.ohchr.org|access-date=14 November 2017}}</ref> 2014 წლის კვლევაში ინდოელების 27%-მა აღიარა ხელშეუხებლობის პრაქტიკაში ჩართულობა.<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/one-in-four-indians-admit-to-practising-untouchability-biggest-caste-survey/|title=Biggest caste survey: One in four Indians admit to practising untouchability|date=29 November 2014|newspaper=[[The Indian Express]]|access-date=14 June 2015}}</ref> მშობიარობასთან დაკავშირებული ტრადიციული წეს-ჩვეულებები, ზოგჯერ, საფრთხეს უქმნის დედებს. აფრიკის ზოგიერთ ნაწილში მშობიარობას ტრადიციული მშობიარობის დამსწრენი ესწრებიან, რომლებიც, ზოგჯერ, ისეთ რიტუალებს ასრულებენ, რომლებიც საშიშია დედის ჯანმრთელობისთვის. მრავალ საზოგადოებაში მძიმე შრომა ცოლქმრული ღალატის ღვთიურ სასჯელად ითვლება და ასეთი ქალები ზეწოლასა და ძალადობას განიცდიან ღალატის „აღიარებისთვის“.<ref name="ohchr.org" /> ტომთა ტრადიციები მამაკაცებისთვისც შეიძლება იყოს საზიანო; მაგალითად, [[სატერე-მეივე]]ს ტომში [[პარაპონერა კალავატა]]ს (ტყვია-ჭიანჭველა) იყენებენ ინიციაციის რიტუალში. მამაკაცებს ათი წუთის განმავლობაში უნდა ეცვათ ასობით ტყვია-ჭიანჭველასგან ნაქსოვი ხელთათმანები: ჭიანჭველების ნაკბენი იწვევს მძიმე ტკივილსა და დამბლას. ეს ჩვეულება უნდა შესრულდეს ოცჯერ, რათა ბიჭები „მეომრებად“ ჩაითვალონ.<ref>{{cite news|url=http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/travel/Holidays/Wildlife/article77936.ece|title=Bitten by the Amazon|last=Backshall|first=Steve|date=6 January 2008|newspaper=The Sunday Times|location=London|access-date=13 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222144437/http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/travel/Holidays/Wildlife/article77936.ece|archivedate=22 თებერვალი 2014}}</ref> სხვა მავნე ტრადიციული პრაქტიკები მოიცავს მოტაცებით ქორწინებას, რიტუალიზებულ სექსუალურ მონობას ([[დევადასი]], [[ტროკოსი]]), [[მკერდის დაუთოება]]სა და [[ლევირატი|ლევირატს]].<ref>{{cite web|url=http://www.krepublishers.com/02-Journals/T-Anth/Anth-13-0-000-11-Web/Anth-13-2-000-11-Abst-Pdf/Anth-13-2-121-11-720-Wadesango-N/Anth-13-2-121-11-720-Wadesango-N-Tt.pdf|title=Violation of Women's Rights by Harmful Traditional Practices|author1=Newman Wadesango|author2= Symphorosa Rembe|author3=Owence Chabaya|website=Krepublishers.com|access-date=14 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.un.org/womenwatch/daw/egm/elim-disc-viol-girlchild/ExpertPapers/EP.4%20%20%20Raswork.pdf|title=The impact of harmful traditional practices on the girl child|website=Un.org|access-date=14 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/CEDAW/HarmfulPractices/GenderEmpowermentandDevelopment.pdf|title=Breast Ironing... A Harmful Practice That Has Been Silenced For Too Long|website=Ohchr.org|access-date=14 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kit.nl/net/KIT_Publicaties_output/ShowFile2.aspx?e=1415|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819085837/http://www.kit.nl/net/KIT_Publicaties_output/ShowFile2.aspx?e=1415|url-status=dead|archive-date=19 August 2014|title=Exchange on HIV/AIDS, Sexuality and Gender|date=2008|access-date=14 November 2017}}</ref> ===== ქალის სასქესო ორგანოების დასახიჩრება ===== [[ფაილი:Campaign_road_sign_against_female_genital_mutilation_(cropped)_2.jpg|მარცხნივ|მინი|საგზაო ნიშანი კაპჩორვასთან, [[უგანდა]], 2004 წ.]] გაეროს მოსახლეობის ფონდი და [[გაეროს ბავშვთა ფონდი]] თვლიან, რომ [[ქალთა წინადაცვეთა|ქალის სასქესო ორგანოების დასახიჩრება]] წარმოადგენს „ღრმად ჩასმული გენდერული უთანასწორობის გამოვლინებას. იგი მრავალი მიზეზის გამო კვლავ არსებობს. მაგალითად, ზოგიერთ საზოგადოებაში ის ითვლება საჭირო რიტუალად. სხვებში ეს განიხილება, როგორც ქორწინების წინაპირობა. ზოგიერთ თემში - იქნება ეს ქრისტიანი, ებრაელი, მუსლიმი - ეს პრაქტიკა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს რელიგიურ მრწამსსაც.“ <ref>{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/female-genital-mutilation|title=Female genital mutilation: UNFPA – United Nations Population Fund|accessdate=14 November 2017}}</ref> სავარაუდოდ, 125 მილიონმა ქალმა და გოგონამ გაიარა სასქესო ორგანოს დასახიჩრება იმ 29 ქვეყანაში, რომლის მონაცემები არსებობს. აქედან დაახლოებით ნახევარი ცხოვრობს ეგვიპტესა და ეთიოპიაში.<ref>{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/publications/unfpa-unicef-joint-programme-female-genital-mutilationcutting-accelerating-change|title=UNFPA-UNICEF Joint Programme on Female Genital Mutilation/Cutting: Accelerating Change|accessdate=4 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170409002244/http://www.unfpa.org/publications/unfpa-unicef-joint-programme-female-genital-mutilationcutting-accelerating-change|archivedate=9 აპრილი 2017}}</ref> ეს ყველაზე ხშირად ტარდება ახალშობილებსა და 15 წლამდე ასაკის გოგონებზე.<ref name="NHS Traditional"/> ===== იძულებითი ქორწინება და ბავშვთა ქორწინება ===== [[ფაილი:Girl_Summit_-_22nd_July_in_London_(14498368279).jpg|მარცხნივ|მინი| პლაკატი ბავშვთა და იძულებითი ქორწინების წინააღმდეგ]] ნაადრევი ქორწინება, ბავშვის ქორწინება ან [[იძულებითი ქორწინება]] გავრცელებულია აზიისა და აფრიკის ნაწილებში. დაზარალებულთა უმრავლესობა ქალია და 18-დან 23 წლამდე ასაკში.<ref name="NHS Traditional"/> ამგვარმა ქორწინება შეიძლება მავნე ზეგავლენა იქონიოს გოგონების აღზრდაზე და განვითარებაზე და შესაძლოა გოგონები განიცდიდნენ სოციალურ იზოლაციას ან ძალადობას.<ref name="ohchr.org"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.unicef.org/protection/57929_58008.html|title=Child marriage|accessdate=14 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907061839/https://www.unicef.org/protection/57929_58008.html|archivedate=7 სექტემბერი 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.hrw.org/topic/womens-rights/child-marriage|title=Child Marriage|accessdate=14 June 2015}}</ref> ===== პატარძლის ფასი ===== პატარძლის ფასი (რომელსაც ასევე უწოდებენ ''პატარძლის ნიშანს'') არის ფული, ქონება ან სხვა ფორმის სიმდიდრე, რომელსაც სიძე ან მისი ოჯახი უხდის პატარძლის მშობლებს. ეს ჩვეულება ხშირად გულისხმობს, რომ ქალებს ეკარგებათ კონტროლი მათ ნაყოფიერებაზე. მაგალითად, ჩრდილოეთ [[განა]]ში, პატარძლის ფასის გადახდა გულისხმობს, ქალის მხრიდან აუცილებლობას შვილების გაჩენის შესახებ. ხოლო ჩასახვის საწინააღმდეგო აბების გამოყენებისას, ქალებს ემუქრებათ ძალადობა და რეპრესიები.<ref>{{Cite web|url=http://www.popcouncil.org/uploads/pdfs/councilarticles/sfp/SFP301Bawah.pdf|title=Women's Fears and Men's Anxieties : The Impact of Family Planning on Gender Relations in Northern Ghana|accessdate=14 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191123123341/https://www.popcouncil.org/research/womens-fears-and-mens-anxieties-the-impact-of-family-planning-on-gender-rel|archivedate=23 ნოემბერი 2019}}</ref> ===ეკონომიკა და საჯარო პოლიტიკა=== ====ქალთა ეკონომიკური გაძლიერება==== [[სურათი:EU 27 Gender Pay Gap 2014.png|thumb|upright=1.35|alt=Bar graph showing the gender pay gap in European countries|გენდერული ნიშნით უთანასწორობა საშუალო საათობრივ ანაზღაურებაში [[ევროკავშირი]]ს ქვეყნებში, [[ევროსტატი]]ს მიხედვით, 2014.<ref name="EC stats">{{cite web|url=http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/gender-pay-gap/situation-europe/index_en.htm |title=''The situation in the EU''|publisher=[[European Commission]]|access-date=July 12, 2011}}</ref>{{failed verification|date=March 2018}}]] გენდერული თანასწორობის ხელშეწყობა აღიქმება, როგორც წახალისება მეტი ეკონომიკური კეთილდღეობისკენ.<ref name="Smart" />{{შენიშვნა|For example, nations of the [[Arab world]] that deny equality of opportunity to women were warned in a 2008 [[United Nations]]-sponsored report that this disempowerment is a critical factor crippling these nations' return to the first rank of global leaders in commerce, [[Education|learning]], and [[culture]].<ref group=upper-alpha>{{Cite web|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=20879#.WNpwsRLyub8|title=Gender equality in Arab world critical for progress and prosperity, UN report warns|last=|first=|date=2006-12-07|website=UN News Service Section|language=en|access-date=2017-03-28}}</ref> That is, Western bodies are less likely to conduct commerce with nations in the Middle East that retain culturally accepted attitudes towards the status and function of women in their society in an effort to [[cultural globalization|force them to change their beliefs]] in the face of relatively underdeveloped economies.}} ქალთა ეკონომიკური აქტივობა გენდერული თანასწორობის ჩვეული საზომია ეკონომიკაში. {{შენიშვნა|[[UN Women]] states that: "Investing in women’s economic empowerment sets a direct path towards gender equality, poverty eradication and inclusive economic growth."<ref name="unwomen.org">{{cite web|url=http://www.unwomen.org/ru/what-we-do/economic-empowerment|title=What we do: Economic empowerment: UN Women – Headquarters|website=headQuarters|access-date=14 June 2015}}</ref>}} გენდერული ნიშნით დისკრიმინაცია ხშირად იწვევს ქალთა დაბალ ანაზღაურებასა და არაპროპორციულ სიღარიბეს, დისკრიმინაციასა და ექსპლუატაციას.<ref name="unwomen.org" />{{შენიშვნა|The [[UN Population Fund]] says that, "Six out of 10 of the world’s poorest people are women. Economic disparities persist partly because much of the unpaid work within families and communities falls on the shoulders of women, and because women continue to face discrimination in the economic sphere."<ref name="unfpa.org1" />}} მზარდი კვლევითი ორგანო აღწერს, თუ რა ასრულებს დიდ როლს ქალთა ეკონომიკურ გაძლიერებაში, დაწყებული ფორმალურ ფინანსურ სერვისებთან ხელისაწვდომობის უზრუნველყოფით, დამთავრებული სოფლის მეურნეობასა და ბიზნეს-მენეჯმენტში ტრენინგებითა და პრაქტიკებით, თუმცა უფრო მეტი კვლევაა საჭირო სხვადასხვა კონტექსტში, რათა დამტკიცდეს ამგვარი ჩარევების ეფექტურობა.<ref>{{cite web |url=http://www.womeneconroadmap.org/ |title=Roadmap for Promoting Women's Economic Empowerment|website=Womeneconroadmap.org|access-date=14 November 2017}}</ref> გენდერული მიკერძოება საქონლისა და მომსახურების მიწოდებაშიც არსებობს.<ref name=":0">{{Citation|last=Harvard Law Review Association|title=Civil rights – gender discrimination: California prohibits gender-based pricing|date=May 1996}}</ref> ტერმინი „ქალთა გადასახადი“, ასევე ცნობილი, როგორც „[[ვარდისფერი გადასახადი]]“, აღნიშნავს გენდერული ნიშნით ფასდადებას - გულისხმობს ერთსა და იმავე საქონლისა და მომსახურების ქალებისთვის უფრო ძვირად მიყიდვას, ვიდრე მამაკაცებისთვის. გენდერული ნიშნით საფასო დისკრიმინაცია აერთიანებს იმ კომპანიებს, რომლებიც თითქმის იდენტურ საქონელსა და მომსახურებას აწვდიან განსხვავებულ ფასებში, რამდენადაც, ამას განსაზღვრავს სამიზნე ბაზარი. კვლევების შედეგად აღმოჩნდა, რომ, გენდერული ნიშნით საფასო დისკრიმინაციიდან გამომდინარე, ქალები, დაახლოებით, 1400$-ით მეტს იხდიან წელიწადში, ვიდრე მამაკაცები. მიუხედავად იმისა, რომ სხვადასხვა საქონლისა და მომსახურების „ვარდისფერი გადასახადი“ არაა ერთგვაროვანი, საერთო ჯამში, ქალები უფრო მეტს იხდიან ისეთ საქონელში, რომელიც ქალის ფემინური სხეულის ვიზუალურ წარმოჩენას ემსახურება.<ref>{{Cite journal|last2=Grauerholz|first2=Liz|last3=Weichsel|first3=Rebecca|last4=Guittar|first4=Nicholas A.|year=2011|title=The Cost of Doing Femininity: Gendered Disparities in Pricing of Personal Care Products and Services|url=https://archive.org/details/sim_gender-issues_2011-06_28_4/page/175|journal=Gender Issues|volume=28|issue=4|pages=175–191|doi=10.1007/s12147-011-9106-3|first1=Megan|last1=Duesterhaus|s2cid=145812818}}</ref>{{შენიშვნა|For example, studies have shown that women are charged more for services especially tailoring, hair cutting and laundering.<ref name=":0" />}} ====გადაადგილების თავისუფლება==== [[სურათი:Group of Women Wearing Burkas.jpg|thumb|ქალები [[ავღანეთი|ავღანეთში]] ატარებენ [[ბურკა]]ს ზოგიერთ სამოსს, რომლის ტარებასაც ქალებს სთხოვენ, კანონით თუ ტრადიციით, შეუძლია მათი მოძრაობის შეფერხებაც.]] საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ქალების მონაწილეობის ხარისხს (როგორც კანონით, ისე პრაქტიკულად) კულტურული და სოციოეკონომიკური მახასიათებლები განსაზღვრავს. მრავალი საზოგადოების მაღალ კლასებში საერთო წეს-ჩვეულება იყო ქალების საზოგადოებისგან განცალკევება სახლებში, ზოგიერთ საზოგადოებაში მსგავსი პრაქტიკა დღემდე გრძელდება. XX საუკუნემდე ეს ჩვეულება სამხრეთ ევროპაშიც იყო გავრცელებული, მაგალითად, [[ესპანეთი]]ს დიდ ნაწილში.<ref>''Liberating Women's History:Theoretical and Critical Essays'', edited by Berenice A. Carroll, pp. 161–2</ref> ქალთა [[გადაადგილების თავისუფლება|გადაადგილების თავისუფლების]] იურიდიულად შეზღუდვა მსოფლიოს რამდენიმე ნაწილში კვლავ გრძელდება. ეს შეზღუდვები, ხშირად, საქორწინო კანონებიდან გამომდინარეობს.{{შენიშვნა|For instance, in [[Yemen]], marriage regulations stipulate that a wife must obey her husband and must not leave home without his permission.<ref name="www2.ohchr.org" group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www2.ohchr.org/english/bodies/hrc/docs/ngos/Yemen%27s%20darkside-discrimination_Yemen_HRC101.pdf|title=Yemen's Dark Side: Discrimination and violence against women and girls.|website=2.ohchr.org|access-date=14 November 2017}}</ref>}} ზოგიერთი ქვეყნის კანონით, ქალებს, სახლიდან გასვლისას, თან უნდა ახლდეთ მამაკაცი მეურვე (ქმარი ან მამაკაცი ნათესავი).<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/newsround/24691034|title=Why can't women drive in Saudi Arabia?|publisher=BBC|access-date=14 June 2015|date = 27 October 2013}}</ref> ქალთა წინააღმდეგ ყველანაირი ფორმის დისკრიმინაციის კონვენციის მე-15 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით: {{Quote|4. მონაწილე სახელმწიფოები უნდა შეთანხმდნენ ქალებისა და მამაკაცების ერთნაირ უფლებებზე, რომლებიც ადამიანის გადაადგილებისა და საცხოვრებელი ადგილის თავისუფლად არჩევის კანონს უკავშირდება.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/text/econvention.htm |title=CEDAW 29th Session 30 June to 25 July 2003 |access-date=14 June 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://www.webcitation.org/5xc2eRFDv?url=http://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/text/econvention.htm |archivedate=April 1, 2011 }}</ref>}} კანონებთან ერთად, ქალთა გადაადგილების თავისუფლება სოციალური და რელიგიური ნორმებითაც იზღუდება.{{შენიშვნა|For example, [[purdah]], a religious and social practice of female seclusion prevalent among some Muslim communities in [[Afghanistan]] and [[Pakistan]] as well as upper-caste Hindus in [[North India|Northern India]], such as the [[Rajputs]], which often leads to the minimizing of the movement of women in public spaces and restrictions on their social and professional interactions;<ref name=Papanek group=upper-alpha>{{cite journal | last1 = Papanek | first1 = Hanna | year = 1973 | title = Purdah: Separate Worlds and Symbolic Shelter | url =https://archive.org/details/sim_comparative-studies-in-society-and-history_1973-06_15_3/page/289| journal = Comparative Studies in Society and History | volume = 15 | issue = 3| pages = 289–325 | doi = 10.1017/S001041750000712X }}</ref> or [[namus]], a cultural concept strongly related to [[family honor]].}} აღნიშნული უფლება ასევე იზღუდება ისეთი ტრადიციული წეს-ჩვეულებებით, როგორიცაა [[ბაადი]], [[სვარა]] ან [[ვანი]].{{შენიშვნა|Common especially among [[Pashtun tribes]] in Pakistan and Afghanistan, whereby a girl is given from one family to another (often though a marriage), in order to settle the disputes and feuds between the families. The girl, who now belongs to the second family, has very little autonomy and freedom, her role being to serve the new family.<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.refworld.org/cgi-bin/texis/vtx/rwmain?docid=49dc4b201c|title=Afghan Girls Suffer for Sins of Male Relatives|author=United Nations High Commissioner for Refugees|website=Refworld}}</ref><ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.newspakistan.pk/2011/10/26/vani-pain-of-child-marriage-in-our-society/|title=Vani: Pain of child marriage in our society|website=News Pakistan|date=2011-10-26|accessdate=2020-11-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131019234223/http://www.newspakistan.pk/2011/10/26/vani-pain-of-child-marriage-in-our-society/|archivedate=2013-10-19}}</ref><ref group=upper-alpha>{{cite journal |last1=Nasrullah |first1=M. |last2=Muazzam |first2=S. |last3=Bhutta |first3=Z. A. |last4=Raj |first4=A. |year=2013 |title=Girl Child Marriage and Its Effect on Fertility in Pakistan: Findings from Pakistan Demographic and Health Survey, 2006–2007 |journal=Maternal and Child Health Journal |pages=1–10 }}</ref><ref name=hk2004 group=upper-alpha>[http://fact.com.pk/archives/july/feng/vani.htm Vani a social evil] Anwar Hashmi and Rifat Koukab, The Fact (Pakistan), (July 2004)</ref><ref>Ahsan, I. (2009). PANCHAYATS AND JIRGAS (LOK ADALATS): Alternative Dispute Resolution System in Pakistan. Strengthening Governance Through Access To Justice</ref>}} ====გოგონების წვდომა განათლებაზე==== [[სურათი:Girls lining up for class - Flickr - Al Jazeera English.jpg|thumb|სკოლის მოსწავლე გოგონები [[ღაზის სექტორი|ღაზის სექტორში]]]] მსოფლიოს მრავალ ნაწილში შეზღუდულია გოგონების წვდომა განათლებაზე. განვითარებად ქვეყნებში ქალების საგანმანათლებლო შესაძლებლობებს ხშირად უარყოფენ, რის შედეგადაც ქალები და გოგონები მრავალ დაბრკოლებას აწყდებიან, როგორიცაა: ადრეული და იძულებითი ქორწინება; ადრეული ორსულობა; ცრურწმენები, რომელიც გენდერულ სტერეოტიპებზეა დაფუძნებული სახლში, სკოლაში და საზოგადოებაში; ძალადობა სკოლის გზაზე, სკოლაში ან მის გარშემო; დიდი მანძილი სკოლამდე; დაუცველობა აივ-ინფექციის ეპიდემიისგან; სკოლის გადასახადი, რომლის გამოც მშობლებს, ხშირად, მხოლოდ ვაჟების გაგზავნა უწევთ სკოლაში; გენდერულად მგრძნობიარე მიდგომათა ნაკლებობა და კლასებში მასალების სიმცირე.<ref>{{cite web|url=http://www.teachers.org.uk/node/12978|title=Global issues affecting women and girls |website=National Union of Teachers|access-date=14 June 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150429020903/http://www.teachers.org.uk/node/12978|archivedate=29 April 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.campaignforeducationusa.org/obstacles-to-education-for-girls-and-women|title=Global Campaign For Education United States Chapter|access-date=14 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180916235149/http://campaignforeducationusa.org/obstacles-to-education-for-girls-and-women|archivedate=16 სექტემბერი 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://plan-international.org/files/Africa/progress-and-obstacles-to-girls-education-in-africa|title=Progress and Obstacles to Girls' Education in Africa|website=Plan International|date = 16 July 2015}}</ref> [[გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისარის ოფისი|გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის ოფისის]] თანახმად, 2009-2014 წლების განმავლობაში, მსოფლიოს გარშემო, დაფიქსირდა მრავალი თავდასხმა სკოლებზე, რომელთაგან: „რამდენიმე თავდასხმა განზრახ განხორციელდა იმ გოგონების, მშობლებისა და მასწავლებლების მიმართ, რომლებიც განათლებაში გენდერულ თანასწორობას უჭერდნენ მხარს“.<ref>{{Cite web|url=http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=15555&LangID=E|title=Attacks against girls' education occurring with "increasing regularity" – UN human rights report|last=|first=|date=9 February 2015|website=Ohchr.org|language=en-US|access-date=2017-03-27}}</ref> [[გაეროს მოსახლეობის ფონდი]]ს განცხადებით:<ref>{{cite web|url=http://www.unfpa.org/gender-equality|title=Gender equality|website=[[United Nations Population Fund]]|access-date=17 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20190520233303/https://www.unfpa.org/gender-equality|archive-date=20 May 2019|url-status=dead}}</ref> {{Quote|მსოფლიოს გაუნათლებელ ზრდასრულთა დაახლოებით ორი მესამედი ქალია. განათლების ნაკლებობა უკიდურესად ზღუდავს ქალთა წვდომას ინფორმაციებსა და შესაძლებლობებთან. ამის საპირისპიროდ, ქალებისა და გოგონების საგანმანათლებლო მიღწევების ზრდა სარგებელს მოუტანს როგორც ცალკეულ ინდივიდებს, ისე მთელს მომავალ თაობებს. ქალთა განათლების უმაღლესი საფეხურები ძლიერ ასოცირდება ახალშობილთა სიკვდილიანობისა და განაყოფიერების დაბალ მაჩვენებლებთან, ისევე, როგორც უკეთეს შედეგებთან თავიანთი შვილებისთვის.}} ====ქალთა მონაწილეობა პოლიტიკაში==== [[სურათი:Opposed to suffrage.jpg|thumb|left|ეროვნული ასოციაციის შტაბი, ქალთა ხმის მიცემის წინააღმდეგ, XX საუკუნის დასაწყისი]] [[სურათი:Countries with female Heads of State and Government.svg|thumb|upright=1.15|რუკაზე გამოსახულია ქვეყნები, რომლებიც დამოუკიდებლობის შემდგომ გენერალურ გუბერნატორებს თვლიდნენ სახელმწიფოს მეთაურებად, და არა მონარქებს: {{legend|#ffeda6|მთავრობის ქალი მეთაური{{Efn|name="Peru"}}}} {{legend|#cae0ff|სახელმწიფოს ქალი მეთაური{{Efn|name="Andorra"}}}} {{legend|#b7ebb7|მთავრობის/სახელმწიფოს მეთაური ქალი (შეთავსებით)}} {{legend|#59d159|სახელმწიფოს ქალი მეთაური და მთავრობის ქალი მეთაური}} სამ ყოფილ სუვერენულ სახელმწიფოს (აღმოსავლეთ გერმანია, ტუვა და იუგოსლავია) ასევე ჰყავდათ სახელმწიფოს მეთაური ქალი ან მთავრობის მეთაური ქალი]] [[სურათი:Map3.8Government Participation by Women compressed.jpg|right|thumb|მსოფლიო რუკა, რომელიც აჩვენებს ქვეყნებს მთავრობაში ქალთა მონაწილეობის მიხედვით, 2010.]] უმეტესობა ქვეყნის ეროვნულ პარლამენტში ქალები ნაკლებად არიან წარმოდგენილნი.<ref>{{cite web|url=http://www.ipu.org/wmn-e/world.htm|title=Women in Parliaments: World and Regional Averages|website=Ipu.org|access-date=14 November 2017}}</ref> 2011 წელს გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუციამ მოითხოვა ქალთა პოლიტიკაში ჩართულობის ზრდა და შეშფოთება გამოთქვა იმ ფაქტის შესახებ, რომ „ქალთა პოლიტიკური სფეროსგან იზოლირება დღემდე გრძელდება მსოფლიოს ყველა ნაწილში“.<ref>{{cite journal|url=http://dag.un.org/handle/11176/294223|title=A/RES/66/130 Women and Political Participation|website=United Nations|date=2012-03-19|url-status=dead|accessdate=22 ნოემბერი 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180303105958/http://dag.un.org/handle/11176/294223|archivedate=3 მარტი 2018|archive-date=3 მარტი 2018|access-date=22 ნოემბერი 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303105958/http://dag.un.org/handle/11176/294223}}</ref>{{შენიშვნა|The Council of Europe states that:<ref name="coe.int">{{cite web|url=https://www.coe.int/en/web/genderequality/gender-equality-strategy|title=Gender Equality Strategy 2014-2017|website=Council of Europe|access-date=14 November 2017}}</ref> :"Pluralist democracy requires balanced participation of women and men in political and public decision-making. Council of Europe standards provide clear guidance on how to achieve this."}} მსოფლიოს მასშტაბით, პარლამენტართა მხოლოდ 22%-ია ქალი - პოლიტიკური და იურიდიული თანამდებობების დიდი ნაწილი მამაკაცებს უკავიათ.<ref name="unfpa.org1" /> 2014 წლის ნოემბერში, ევროკავშირის წევრი ქვეყნების წევრების 28%-ს ქალები შეადგენდნენ.<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/gender-decision-making/index_en.htm|title=Gender balance in decision-making positions|website=Ec.europa.eu|access-date=14 November 2017}}</ref> დასავლეთის ზოგიერთ ქვეყანაში ქალებმა სულ ახლახან მიიღეს [[ქალთა საარჩევნო უფლებები|ხმის მიცემის უფლება]].{{შენიშვნა|Notably in [[Switzerland]], where women gained the right to vote in federal elections in 1971;<ref name="switzerland-chronology" group=upper-alpha>{{cite web|url=http://history-switzerland.geschichte-schweiz.ch/chronology-womens-right-vote-switzerland.html |title=The Long Way to Women's Right to Vote in Switzerland: a Chronology |publisher=History-switzerland.geschichte-schweiz.ch |access-date=2011-01-08}}</ref> but in the canton of [[Appenzell Innerrhoden]] women obtained the right to vote on local issues only in 1991, when the canton was forced to do so by the [[Federal Supreme Court of Switzerland]].<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/WOM1373.doc.htm |title=United Nations press release of a meeting of the Committee on the Elimination of Discrimination against Women (CEDAW), issued on 14 January 2003 |publisher=Un.org |access-date=2011-09-02}}</ref>}} 2015 წელს, [[რუანდა]]ს პარლამენტის ქვედა პალატაში წევრთა 61,3 %-ს ქალები შეადგენდნენ, რაც იყო ყველაზე მაღალი თანაფარდობა მსოფლიოს მასშტაბით, მაგრამ ეს იყო ერთ-ერთი შემთხვევა მხოლოდ ორიდან - მეორეა [[ბოლივია|ბოლივიის]] პარლამენტის ქვედა პალატა.<ref name=IPU2015a>{{cite web |author=Inter-Parliamentary Union |date=1 August 2015 |title=Women in national parliaments |author-link=Inter-Parliamentary Union |url=http://www.ipu.org/wmn-e/classif.htm |access-date=31 August 2015}}</ref> ====ქორწინება, განქორწინება და საკუთრების კანონები და რეგულაციები==== თანაბარი უფლებები ქორწინების, განქორწინების, საკუთრების/მიწის ფლობისა და მემკვიდრეობის საკითხში არსებითია გენდერული თანასწორობითვის. [[კონვენცია ქალთა დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ]] (CEDAW) მოითხოვს საოჯახო კანონთა დისკრიმინაციულობის დასრულებას.<ref>{{cite web|url=http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/Equalityinfamilyrelationsrecognizingwomensrightstoproperty.aspx|title=Equality in family relations: recognizing women's rights to property|website=Ohchr.org|access-date=14 November 2017}}</ref> 2013 წელს გაეროს ქალთა ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ „მიუხედავად იმისა, რომ სულ მცირე 115 ქვეყანაში აღიარეს ქალისა და მამაკაცის თანაბარი უფლებები მიწის ფლობასთან დაკავშირებით, პრაქტიკაში ეფექტურად განხორციელება მთავარ გამოწვევად რჩება“.<ref>{{cite web|url = http://www.unwomen.org/en/news/stories/2013/11/womens-land-rights-are-human-rights-says-new-un-report|title = Women's land rights are human rights, says new UN report |date = 11 November 2013|website = UN Women}}</ref> დაქორწინებულ ქალთა მიმართ სოციალური და სამართლებრივი მოპყრობა, XIX საუკუნიდან მოყოლებული, ხშირად განიხილება, როგორც პოლიტიკური საკითხი.{{შენიშვნა|[[John Stuart Mill]], in ''[[The Subjection of Women]]'' (1869) compared marriage to [[slavery]] and wrote that: "The law of servitude in marriage is a monstrous contradiction to all the principles of the modern world, and to all the experience through which those principles have been slowly and painfully worked out."<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=https://www.marxists.org/reference/archive/mill-john-stuart/1869/subjection-women/ch04.htm|title=The Subjection of Women by John Stuart Mill|website=Marxists.org|access-date=14 June 2015}}</ref>}}{{შენიშვნა|In 1957, James Everett, then Minister for Justice in Ireland, stated: "The progress of organised society is judged by the status occupied by married women".<ref name=Oireachtas group=upper-alpha>{{cite web |url= http://oireachtasdebates.oireachtas.ie/debates%20authoring/debateswebpack.nsf/takes/seanad1957011600008?opendocument |title= Married Women's Status Bill, 1956—Second Stage: Minister for Justice (Mr. Everett) |website= [[Houses of the Oireachtas|Oireachtas]] |date= 16 January 1957}}</ref>}} 1970 წლამდე, ევროპის ქვეყნებში, სამართლებრივად იყო მიღებული დაქორწინებულ ქალთა მორჩილება - [[ქორწინების კანონები]] იურიდიულ უფლებამოსილებას აძლევდა ქმარს ისევე, როგორც [[ქორწინების დაბრკოლება|ქორწინების დაბრკოლებები]].{{შენიშვნა|In France, married women obtained the right to work without their husband's consent in 1965;<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.tandf.co.uk/journals/explore/cmcf-vsi-women-in-france.pdf |title=Archived copy |access-date=2016-04-03 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304092212/http://www.tandf.co.uk/journals/explore/cmcf-vsi-women-in-france.pdf |archivedate=2016-03-04 }}</ref> while the paternal authority of a man over his family was ended in 1970 (before that parental responsibilities belonged solely to the father who made all legal decisions concerning the children); and a new reform in 1985 abolished the stipulation that the father had the sole power to administer the children's property.<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://ceflonline.net/wp-content/uploads/France-Parental-Responsibilities.pdf|title=National Report: France|website=Ceflonline.net|access-date=14 November 2017}}</ref>}}{{შენიშვნა|In [[Austria]], the marriage law was overhauled between 1975 and 1983, abolishing the restrictions on married women's right to work outside the home, providing for equality between spouses, and for joint ownership of property and assets.<ref group=upper-alpha>''Women and Politics in Contemporary Ireland: From the Margins to the Mainstream'', by Yvonne Galligan, pp.90</ref>}} 1978 წელს [[ევროპის საბჭო|ევროპის საბჭომ]] მიიღო ,,რეზოლუცია (78) 37 მეუღლეთა თანასწორობაზე სამოქალაქო სამართალში".<ref>{{cite web|title=RESOLUTION (78) 37 ON EQUALITY OF SPOUSES IN CIVIL LAW|url=https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=596422&SecMode=1&DocId=662346&Usage=2|publisher=Council of Europe|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160121025014/https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=596422&SecMode=1&DocId=662346&Usage=2|archivedate=21 January 2016|date=27 September 1978}}</ref> შვეიცარია ერთ-ერთი ბოლო ქვეყანა იყო ევროპაში, რომელმაც აღიარა გენდერული თანასწორობა ქორწინებაში - დაქორწინებულ ქალთა უფლებები სერიოზულად იზღუდებოდა 1988 წლამდე, როცა ძალაში შევიდა ქორწინებაში გენდერული თანასწორობის სამართლებრივი რეფორმები, რომელიც აუქმებდა ქმრის სამართლებრივ ძალაუფლებას (ეს რეფორმები დამტკიცდა 1985 წელს, რეფერენდუმით, რომლის ამომრჩეველთა 54,7 %-მა დაუჭირა მხარი რეზოლუციას). [[შვეიცარია]] იყო ერთ-ერთი ყველაზე ბოლო ქვეყანა ევროპაში, რომელმაც აღიარა გენდერული თანასწორობა ქორწინებაში, აღნიშნულ ქვეყანაში დაქორწინებულ ქალთა უფლებები სერიოზულად იზღუდებოდა 1988 წლამდე, როცა ძალაში შევიდა ქორწინებაში გენდერული თანასწორობის სამართლებრივი რეფორმები, რომელიც აუქმებდა ქმრის სამართლებრივ ძალაუფლებას (ეს რეფორმები დამტკიცდა 1985 წელს, რეფერენდუმით, რომლის ამომრჩეველთა 54,7 %-მა დაუჭირა მხარი რეზოლუციას). <ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1985/09/23/world/swiss-grant-women-equal-marriage-rights.html|title=SWISS GRANT WOMEN EQUAL MARRIAGE RIGHTS|date=23 September 1985|newspaper=The New York Times|last1=Times|first1=Special to the New York}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17988450|title=Switzerland Profile: Timeline|website=BBC News|date = 21 December 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://history-switzerland.geschichte-schweiz.ch/chronology-womens-right-vote-switzerland.html|title=The Long Way to Women's Right to Vote in Switzerland: a Chronology|author=Markus G. Jud, Lucerne, Switzerland|website=History-switzerland.geschichte-schweiz.ch|access-date=14 November 2017}}</ref><ref name="auto1"/> [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]] კი, მხოლოდ 1984 წელს მიაღწიეს სრულ სამართლებრივ თანასწორობას ცოლსა და ქმარს შორის: 1984 წლამდე კანონი ითვალისწინებდა ქმრის აზრის უპირატესობას ცოლის აზრთან შედარებით, მათ შორის ისეთი საკითხების შესახებ, როგორიცაა შვილების განათლება და ოჯახის საცხოვრებელი ადგილი. <ref>''The Economics of Imperfect Labor Markets: Second Edition'', by Tito Boeri, Jan van Ours, pp. 105</ref><ref>{{cite web|archiveurl = https://web.archive.org/web/20170906070337/https://rm.coe.int/168045ae0e |archivedate = 6 September 2017| title = Dutch gender and LGBT-equality policy 2013-2016|url = https://rm.coe.int/168045ae0e}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.unece.org/fileadmin/DAM/Gender/publication/Netherlands_2015_Review_BPFA_Report_of_the_Netherlands_Government.pdf|title=2015 Review Report of the Netherlands Government in the context of the twentieth anniversary of the Fourth World Conference on Women and the adoption of the Beijing Declaration and Platform for Action|website=Unece.org|access-date=14 November 2017}}</ref> [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] ქმრისადმი ცოლის სამართლებრივად დაქვემდებარება დასრულდა [[აშშ-ის უზენაესი სასამართლო|აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს]] ''[[Kirchberg v. Feenstra]]'', [[აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს საქმეთა სია, ტომი 450|450]] [[აშშ-ის მოხსენებები|U.S]] 455 (1981) საქმით, რომლითაც სასამართლომ [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] [[უფროსისა და მფლობელის უფლებები]], რომელიც ქმარს ანიჭებდა ცოლ-ქმრის ქონებაზე სრული კონტროლის უფლებას, არაკონსტიტუციურად ცნო.<ref>{{cite web|url=https://supreme.justia.com/cases/federal/us/450/455/|title=Kirchberg v. Feenstra :: 450 U.S. 455 (1981) :: Justia U.S. Supreme Court Center|website=Justia Law}}</ref> ყოველდღიური ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტებში, ზოგჯერ, კვლავ გრძელდება დაქორწინებულ ქალთა მიმართ უთანასწორო მოპყრობა. მაგალითად, [[ავსტრალია]]ში, 1983 წლამდე, დაქორწინებულ ქალს რომ ავსტრალიური პასპორტი მიეღი, ქმარს უნდა მიეცა ამის უფლება.<ref>{{cite web|url=http://www.passports.gov.au/Web/passport_history.aspx|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060614171552/http://www.passports.gov.au/Web/passport_history.aspx|title=The History of Passports in Australia|archivedate=14 June 2006|access-date=14 November 2017}}</ref> სხვა ჩვეულებები მოიცავდა და, ზოგიერთ ქვეყანაში, ისევ მოიცავს ქმრის თანხმობის საჭიროებას დაქორწინებული ქალის მიერ საბანკო სესხებისა და საკრედიტო ბარათების მისაღებად; ცოლის [[რეპროდუქციული უფლებები]]ს შეზღუდვებს, როგორიცაა ქალის მიერ [[კონტრაცეფცია|კონტრაცეფტივების]] მისაღებად და [[აბორტი]]ს გასაკეთებლად ქმრის თანხმობის საჭიროება.<ref>{{cite web|url=http://www.amnesty.ca/sites/default/files/womens_lives_womens_rights_campaigning.pdf|title=Women's Lives Women's Rights: Campaigning for maternal health and sexual and reproductive rights.|website=Amnesty.ca|access-date=14 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140626165326/http://www.amnesty.ca/sites/default/files/womens_lives_womens_rights_campaigning.pdf|archivedate=26 ივნისი 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www2.ohchr.org/english/bodies/cedaw/docs/ngos/AmnestyInternational_for_PSWG_en_Indonesia.pdf|title=Left without a choice : Barriers to reproductive health in Indonesia|website=2.ohchr.org|access-date=14 November 2017}}</ref> ზოგიერთ ადგილას, მიუხედავად იმისა, რომ ცოლის სხვადასხვა ქმედებებისთვის ქმრის თანხმობას აღარ ითხოვს კანონი, ქმრისთვის ნებართვის თხოვნის პრაქტიკა მაინც გრძელდება.<ref>{{cite book|title = Education For Women|first =D. Bhaskara|last = Rao|page = 161|date = 2004|publisher = Discovery Publishing House|isbn = 9788171418732}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[მზითევი|მზითვის]] ტრადიცია [[სამხრეთ აზია|სამხრეთ აზიასთან]] ასოცირდება, ეს ჩვეულება სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის ნაწილებში მე-20 საუკუნის შუა წლებამდე იყო მიღებული.{{შენიშვნა|For example, in [[Greece]] dowry was removed from [[family law]] only in 1983 through legal changes which reformed marriage law and provided gender equality in marriage.<ref group=upper-alpha>Demos, Vasilikie. (2007) "The Intersection of Gender, Class and Nationality and the Agency of Kytherian Greek Women." Paper presented at the annual meeting of the American Sociological Association. August 11.</ref> These changes also dealt with the practice of women [[Married and maiden names|changing their surnames to that of the husbands]] upon getting married, a practice which has been outlawed or restricted in some jurisdictions, because it is seen as contrary to women's rights. As such, women in Greece are required to ''keep'' their birth names for their whole life.<ref group=upper-alpha>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/oct/06/women-change-name-after-marriage-greece|title=Should women change their names after marriage? Ask a Greek woman |first=Heather |last=Long |newspaper=The Guardian|date=2013-10-06 }}</ref>}} მრავალ ქვეყანაში კანონები, რომლებიც ქორწინებასა და განქორწინებას არეგულირებენ, დღემდე დისკრიმინაციულია ქალების მიმართ.{{შენიშვნა|For example, in [[Yemen]], marriage regulations state that a wife must obey her husband and must not leave home without his permission.<ref name="www2.ohchr.org" group=upper-alpha />}} [[ერაყი|ერაყში]] ქმარს სამართლებრივი უფლება აქვს, რომ „დასაჯოს“ ცოლი, სისხლის სამართლის კოდექსის 41-ე პუნტით გათვალისწინებულია, რომ დანაშაული არ არსებობს, თუ ქმედება ჩადენილია კანონიერი უფლების გამოყენებით.{{შენიშვნა|Examples of legal rights include: "The punishment of a wife by her husband, the disciplining by parents and teachers of children under their authority within certain limits prescribed by law or by custom".<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://law.case.edu/saddamtrial/documents/Iraqi_Penal_Code_1969.pdf |title=Archived copy |access-date=October 21, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021100954/http://law.case.edu/saddamtrial/documents/Iraqi_Penal_Code_1969.pdf |archivedate=October 21, 2012 }}</ref>}} 1990-იან წლებსა და XXI საუკუნეში აფრიკის ბევრ ქვეყანაში შეინიშნება პროგრესი: მაგალითად, [[ნამიბია]]ში ქმრის ოჯახური ძალაუფლება სამართლებრივად გაუქმდა 1996 წელს „დაქორწინებულ პირთა თანასწორობის აქტით“; [[ბოტსვანა]]ში - 2004 წელს „ოჯახური ძალაუფლების გაუქმების აქტით“; ლესოთოში კი - 2006 წელს „დაქორწინებულ პირთა თანასწორობის აქტით“.<ref>{{cite web |url=http://www.nyulawglobal.org/globalex/lesotho.htm |title=The Law and Legal Research in Lesotho |author=Buhle Angelo Dube |date=February 2008 |access-date=2010-07-04 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100620014058/http://nyulawglobal.org/globalex/Lesotho.htm |archivedate=2010-06-20 }}</ref> ზოგიერთ ქვეყანაში ცოლების მიმართ ძალადობა დღემდე სამართლებრივად მისაღებია; მაგალითად, 2010 წელს [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები]]ს სასამართლომ დააკანონა მამაკაცის მიერ ცოლისა და შვილების ფიზიკურად დასჯა, იმ პირობით, თუ სხეულზე არ დაამჩნევდა ფიზიკურ ნიშნებს.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2010/WORLD/meast/10/19/uae.court.ruling/index.html?_s=PM:WORLD|title=Court in UAE says beating wife, child OK if no marks are left|website=Edition.cnn.com|access-date=14 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171115015526/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/meast/10/19/uae.court.ruling/index.html?_s=PM:WORLD|archivedate=15 ნოემბერი 2017}}</ref> ცოლ-ქმრული ღალატის კრიმინალიზაცია კრიტიკის საგანია, რადგან კანონით თუ პრაქტიკაში მისი აკრძალვა, პირველ რიგში, ქალების წინააღმდეგ გამოიყენება, ასევე, აქეზებს ძალადობას ქალთა მიმართ ([[ვნების დანაშაული]], [[ღირსების მკვლელობა]]).{{შენიშვნა|A Joint Statement by the United Nations Working Group on discrimination against women in law and in practice in 2012 stated:<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=12672& |title=Statement by the United Nations Working Group on discrimination against women in law and in practice |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150306103836/http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=12672& |archivedate=2015-03-06 }}</ref> "the United Nations Working Group on discrimination against women in law and in practice is deeply concerned at the criminalization and penalization of adultery whose enforcement leads to discrimination and violence against women." UN Women also stated that "Drafters should repeal any criminal offenses related to adultery or extramarital sex between consenting adults".<ref group=upper-alpha>{{cite web|url=http://www.endvawnow.org/en/articles/738-decriminalization-of-adultery-and-defenses.html%29|title=Decriminalization of adultery and defenses|website=Endvawnow.org|access-date=14 June 2015|archive-date=8 იანვარი 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160108112544/http://www.endvawnow.org/en/articles/738-decriminalization-of-adultery-and-defenses.html%29}}</ref>}} === სოციალური და იდეოლოგიური === ==== პოლიტიკური გენდერული თანასწორობა ==== ქვეყნებში, რომლებშიც ქურთების დიდი ნაწილი ცხოვრობს, ორმა თანამედროვე მოძრაობამ პოლიტიკური გენდერული თანასწორობის პოლიტიკა გაატარა. ერთ-ერთი იყო ქურთული მოძრაობა, სამხრეთ-აღმოსავლეთ თურქეთში, [[დემოკრატიული რეგიონების პარტია|დემოკრატიული რეგიონების პარტიისა]] (DBP) და [[ხალხთა დემოკრატიული პარტია|ხალხთა დემოკრატიული პარტიის]] (HDP) ხელმძღვანელობით, დაწყებული 2006 წლიდან. ორი მეტროპოლიტური რეგიონისა და 97 ქალაქის მერიებს ერთობლივად ხელმძღვანელობენ მამრობითი და მდედრობითი სქესის წარმომადგენლები - „თანამერები“; პარტიის ოფისებსაც მართავენ ქალები და მამაკაცები; ჩამოყალიბდა ადგილობრივი საბჭოები, რომლებსაც, ასევე, ერთად თავმჯდომარეობდნენ ორივე სქესის წარმომადგენლები. მიუხედავად ამისა, 2016 წლის ნოემბერში, თურქეთის სახელმწიფომ დაშალა ხალხთა დემოკრატიული პარტია, პარტიიდან 10 პარლამენტის წევრი კი, რომელთა შორის ქალებიც იყვნენ, ციხეში ჩასვა.<ref name=Nordland>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/2016/12/07/world/middleeast/turkey-kurds-womens-rights.html |title=Crackdown in Turkey Threatens a Haven of Gender Equality Built by Kurds |last=Nordland |first=Rod| date=2016-12-07|work=The New York Times |access-date=2018-01-23|language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ჩრდილოეთ სირიაში არსებულ ქურთულ მოძრაობას [[დემოკრატიული კავშირის პარტია (სირია)|დემოკრატიული კავშირის პარტია]](PYD) ხელმძღვანელობდა. <ref name=Mogelson>{{Cite news|url=https://www.newyorker.com/magazine/2017/11/06/dark-victory-in-raqqa|title=Dark Victory in Raqqa|last=Mogelson|first=Luke|date=2017-10-30|work=The New Yorker|access-date=2018-01-23|issn=0028-792X}}</ref> ჩრდილოეთ სირიის ყველა სოფელსა და ქალაქს პარტიის ქალი და მამაკაცი ლიდერები მართავდნენ. ჩამოყალიბდა ადგილობრივი საბჭოები, რომლებშიც თითოეული სქესიდან 40 %-იანი წარმომადგენლობა უნდა ყოფილიყო და, ასევე, წარმოდგენილნი უნდა ყოფილყვნენ უმცირესობებიც.<ref name=Mogelson /> ====გენდერული სტერეოტიპები==== [[ფაილი:Bettie_Page_driving.jpg|ალტ=Series of photographs lampooning women drivers|მინი|1952 წელს ქალი მძღოლების შესახებ არსებული სტერეოტიპების წარმოჩენა, იმ სტერეოტიპის საფუძველზე, რომ ქალები კარგად ვერ მართავდნენ. ჟურნალ Bettie-ს გვერდი.]] გენდერული [[სტერეოტიპი|სტერეოტიპები]] ყალიბდება ქალისა და მამაკაცის სოციალურად დამტკიცებული როლებით, როგორც კერძო, ისე საზოგადოებრივ სფეროში - სახლში, თუ სამუშაო ადგილზე. შინამეურნეობაში ქალი, როგორც წესი, დედის ფიგურებად აღიქმება, რაც ქალს „დამხმარისა“ და „აღმზრდელის“ კატეგორიაში ათავსებს. ქალებისგან მოელიან, რომ შეითავსებენ დედის როლს და აიღებენ ძირითად პასუხისმგებლობას საშინაო საჭიროებებზე.<ref>{{Cite book|title=Women Voices and Feminist Visions}}</ref> მათ პარტნიორ მამაკაცებს კი, „მტკიცედ“ ან „ამბიციურად“ აღიქვამენ, ვინაიდან მამაკაცი მუშაობს და ოჯახის მთავარი მარჩენალია.<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.geteverwise.com/human-resources/how-does-gender-bias-really-affect-women-in-the-workplace/|title=How Does Gender Bias Really Affect Women in the Workplace?|date=2016-03-24|language=en-US|access-date=2016-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171115015212/https://www.geteverwise.com/human-resources/how-does-gender-bias-really-affect-women-in-the-workplace/|archivedate=2017-11-15}}</ref> ამ შეხედულებებისა და მოლოდინების გამო, ქალები ხშირად განიცდიან დისკრიმინაციას საჯარო სფეროში, მაგალითად, სამუშაო ადგილზე. ქალი აღიქმება, როგორც ნაკლებად პროდუქტიული სამსახურში, რადგან ითვლება, რომ უფრო მეტად უნდა ამახვილებდეს ყურადღებას ოჯახსა და შვილებზე.<ref>{{Cite journal|title=Gender inequality in employment: Editors' introduction|date=2010}}</ref> [[გენდერული როლები|გენდერული როლი]] საზოგადოებრივი ნორმების ერთობლიობაა, რომლებიც ადამიანებს ქცევების ისეთ სახეებს კარნახობს, რომლებიც მისაღებად, სათანადოდ და სასურველად განიხილება ადამიანის სქესზე დაყრდნობით. ზოგადად, გენდერული როლები ორიენტირებულია [[ფემინურობა|ფემინურობისა]] და [[მასკულინობა|მასკულინობის]] ცნებებზე, თუმცა არსებობს [[გენდერკვირი|სახესხვაობები]] და [[მესამე გენდერი|გამონაკლისებიც]]. ====ქალების წარმოჩენა მედიაში==== ხშირად აკრიტიკებენ იმ ფორმას, რა ფორმითაც ქალებს მედიაში წარმოაჩენენ, უარყოფითი გენდერული სტერეოტიპების შენარჩუნების ბრალდებით. [[ქალთა ექსპლუატაცია მასმედიაში]] იმ კრიტიკას ეხება, რომელიც მასმედიაში ქალების გამოყენებისა და ობიექტივიზაციის წინააღმდეგაა მიმართული, როცა მათი ასეთნაირად წარმოჩენა მიზნად მედიის ან რაიმე პროდუქტის მიმზიდველობის ზრდას ისახავს, ქალთა ინტერესების გათვალისწინების გარეშე. შეშფოთებას იწვევს ფაქტიც, რომ ყველა სახის მედია ფლობს ძალას, ქალის მორჩილ დიასახლისად ან სექსუალურ ობიექტად წარმოჩენით, ფორმა მისცეს მოსახლეობის აღქმებს და შექმნას არარეალური სტერეოტიპული სურათი.<ref>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/etudes/join/2013/474442/IPOL-FEMM_ET%282013%29474442_EN.pdf|title=Women and Girls as Subjects of Media's Attention and Advertisement Campaigns : The Situation in Europe, Best Practices and Legislations|website=Europarl.europa.eu|access-date=14 November 2017}}</ref> მედია ხაზს უსვამს ტრადიციულ საოჯახო თუ სექსუალურ გენდერულ როლებს, რაც ქალთა მიმართ ძალადობის ნორმალიზებას იწვევს. მრავალმა კვლევა, რომელიც მედიაში ქალთა წარმოჩენის საკითხს ეხება, აჩვენა, რომ ქალებს ხშირად გამოსახავენ, როგორც არარაციონალურს, სუსტს, ნაკლებად ინტელექტუალურს, დამყოლსა და მამაკაცის მორჩილს.<ref name="Acevedo 2010">Acevedo et all. 2010. 'A Content Analysis of the Roles Portrayed by Women in Commercials: 1973 – 2008', Revista Brasileira de Marketing Vol. 9. Universidade Nove de Julho, Sao Paulo.</ref> მსგავსი სტერეოტიპული ხატები კი, უარყოფით ზეგავლენას ახდენს მრავალი ქალი მაყურებლის მენტალურ ჯანმრთელობაზე - ამ როლებით შეზღუდვა ქალთა თვითშეფასების პრობლემებს, დეპრესიასა და შფოთვას განაპირობებს.<ref name="Acevedo 2010"/> კვლევის მიხედვით, ის, თუ რა ფორმით გამოსახავს მედია ქალებს, ხშირად იწვევს: „საშუალო ან ნორმალური გარეგნობის ქალების მიერ თავის არასრულფასოვნად ან ნაკლებმიმზიდველად მიჩნევას იმ გამორჩეული მიმზიდველობის ქალებთან შედარებით, რომლებსაც მედია ფართოდ იყენებს“; „სექსუალური ძალადობის ალბათობისა და მიმღებლობის ზრდას“; „მამაკაცების არარეალურ მოლოდინებს იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა გამოიყურებოდეს და იქცეოდეს ქალი“; „ფსიქოლოგიურ აშლილობებს, როგორიცაა სხეულის დისმორფული აშლილობა, ანორექსია, ბულიმია და ა.შ.“; „ფიზიკური გარეგნობის მნიშვნელობის ხაზგასმასა და განმტკიცებას გოგონების განვითარების ადრეულ პერიოდში“. კვლევებით აღმოჩნდა, რომ 6-8 წლის მდედრობითი სქესის წარმომადგენელთა, დაახლოებით, ნახევარმა განაცხადა, რომ სურს, უფრო გამხდარი იყოს. (სტრიგელ-მური და ფრანკო, 2002)".<ref>{{cite web|url=http://www.westminstercollege.edu/myriad/index.cfm?parent=...&detail=4475&content=4795|title=The Myriad: Westminster's Interactive Academic Journal|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160428172944/http://www.westminstercollege.edu/myriad/index.cfm?parent=...&detail=4475&content=4795|archivedate=2016-04-28}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.huffingtonpost.com/gretchen-kelly/the-thing-all-women-do-you-dont-know-about_b_8630416.html|title=The Thing All Women Do That You Don't Know About|author=Gretchen Kelly|work=[[Huffington Post]]|date=November 23, 2015|access-date=14 November 2017}}</ref> ====მედიაში ქალთა წარმომადგენლობის სტატისტიკა==== *ქალებს მიღებული აქვთ [[პულიცერის პრემია|პულიცერის პრემიების]] მხოლოდ მეოთხედი უცხოური რეპორტაჟებისთვის და [[მართა გელჰორნის პრემია ჟურნალისტიკისთვის|მართა გელჰორნის პრემიების]].<ref>{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2016/03/women-foreign-correspondents/472596/|title=Why Don't Female Journalists Win More Awards?|last=Asquith|first=Christina|date=2016-03-07|website=The Atlantic|language=en-US|access-date=2019-08-21}}</ref> 2015 წელს [[აფრიკის განვითარების ბანკი]] „ქალთა უფლებები აფრიკაში“ წლიური დაჯილდოების სპონსორი გახდა, გენდერული თანასწორობის ხელშეწყობის მიზნით.<ref>{{Cite web|url=https://www.afdb.org/en/news-and-events/african-development-bank-promotes-gender-equality-in-the-media-through-womens-rights-in-africa-award-14447|title=African Development Bank promotes gender equality in the media through 'Women's Rights in Africa' Award|last=Bank|first=African Development|date=2019-02-13|website=African Development Bank - Building today, a better Africa tomorrow|language=en|access-date=2019-08-21}}</ref> *[[იუნესკო/გილერმო კანოს სახელობის მსოფლიო პრესის თავისუფლების პრემია]] 1997 წელს შეიქმნა და ყოველწლიურად აჯილდოებს ინდივიდს, ორგანიზაციას, ან დაწესებულებას, რომელსაც, მსოფლიოს ნებისმიერ ადგილას, პრესის თავისუფლების ხელშეწყობაში ან/და დაცვაში აქვს მნიშვნელოვანი წვლილი შეტანილი. საერთო ჯამში, 20 გამარჯვებულიდან ცხრა იყო ქალი.<ref name=":22">{{Cite book|title=World Trends in Freedom of Expression and Media Development Global Report 2017/2018|last=|first=|publisher=UNESCO|year=2018|isbn=|location=http://www.unesco.org/ulis/cgi-bin/ulis.pl?catno=261065&set=005B2B7D1D_3_314&gp=1&lin=1&ll=1|pages=202}}</ref> *[[პოინტერის ინსტიტუტი]] 2014 წლიდან ხელმძღვანელობს ქალთა ლიდერობის აკადემიას ციფრულ მედიაში და განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმ უნარებსა და ცოდნაზე, რაც ციფრული მედიის სფეროში მისაღწევადაა საჭირო. *[[გაზეთებისა და ახალი ამბების გამომცემელთა მსოფლიო ორგანიზაცია]], რომელიც 18,000-ზე მეტ გამოცემას, 15,000 ვებსაიტსა და 3,000-ზე მეტ კომპანიას წარმოადგენს 120-ზე მეტ ქვეყანაში, ხელმძღვანელობს „ქალები ახალ ამბებში“ (WIN) კამპანიას, გენდერული და მედიის თავისუფლების სტრატეგიის ფარგლებში. მათ 2016 წლის ცნობარში კამპანიის სტრატეგიებია წარმოდგენილი: გენდერული მრავალფეროვნების გაზრდის გზით უფრო ძლიერი მედია ორგანიზაციების შექმნა ხაზს უსვამს პოზიტიური ქმედებების იმ სტრატეგიებს, რომლებიც ხორციელდება მათი წევრი ორგანიზაციების მიერ მრავალი ქვეყნიდან, დაწყებული გერმანიიდან, გაგრძელებული იორდანიით და დამთავრებული კოლუმბიით.<ref>{{Cite web|url=https://www.wan-ifra.org/reports/2018/05/28/winning-strategies-creating-stronger-news-media-organizations-by-increasing-gende|title=WINning Strategies – Creating Stronger News Media Organizations by Increasing Gender Diversity (2018 update) - WAN-IFRA|website=www.wan-ifra.org|accessdate=2020-11-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200921082454/https://www.wan-ifra.org/reports/2018/05/28/winning-strategies-creating-stronger-news-media-organizations-by-increasing-gende|archivedate=2020-09-21}}</ref> ====ქალთა ინფორმირება თავიანთი უფლებების შესახებ==== როცა მრავალ ქვეყანაში მთავარი პრობლემა სათანადო კანონმდებლობის საჭიროებაა, სხვაგან მთავარი სირთულე არა იმდენად სამართლებრივი ჩარჩოს არარსებობაა, რამდენადაც ფაქტი, რომ ქალების უმეტესობამ არ იცის საკუთარი უფლებები. იგულისხმება, განსაკუთრებით, ბოლო პერიოდში მიღებული კანონები, რომლებიც ქალთა უფლებებს ეხება. ამ ინფორმაციის არქონა მოძალადეს საშუალებას აძლევს (აშკარად თუ ირიბად), მსხვერპლი დაარწმუნოს, რომ მისი ძალადობრივი ქმედებები არ სცდება კანონის ფარგლებს - ეს შეიძლება მოიცავდეს ძალადობის ფართო სპექტრს, დაწყებული ოჯახური ძალადობით, დამთავრებული სამუშაო ადგილას დისკრიმინაციით.<ref>{{cite web|url=http://www2.gov.bc.ca/assets/gov/law-crime-and-justice/criminal-justice/bc-criminal-justice-system/if-victim/publications/hsh-english-domestic-violence.pdf|title=Help is available if you or someone you know is a victim of Domestic Violence|website=2.gov.bc.ca|access-date=14 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.maternityaction.org.uk/2015/01/know-your-rights-get-your-rights/|title=Know your rights – get your rights!|website=Maternityaction.org.uk|access-date=14 November 2017|date=2015-01-14}}</ref> გაეროს განვითარების პროგრამის განცხადებით, გენდერული სამართლიანობისკენ წინსვლისთვის, „ქალებმა უნდა იცოდნენ თავიანთი უფლებები და უნდა ჰქონდეთ წვდომა სამართლებრივ სისტემებზე“.<ref>{{cite web|url=http://www.undp.org/content/undp/en/home/ourwork/crisispreventionandrecovery/focus_areas/gender_equality_andwomensempowerment/eight_point_agendaforwomensempowermentandgenderequality.html|title=Eight Point Agenda for Women's Empowerment and Gender Equality|website=Undp.org|access-date=14 November 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170509195554/http://www.undp.org/content/undp/en/home/ourwork/crisispreventionandrecovery/focus_areas/gender_equality_andwomensempowerment/eight_point_agendaforwomensempowermentandgenderequality.html|archivedate=9 May 2017}}</ref> გაეროს 1993 წლის [[დეკლარაცია ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრის შესახებ]] მე-4 (d) [...] პუნქტში აცხადებს, რომ „სახელმწიფოებმა ქალებს უნდა აცნობონ შესახებ თავიანთი უფლებებისა, აღადგინონ სამართალი ასეთი მექანიზმების მეშვეობით“.<ref>{{cite web|url=http://www.un-documents.net/a48r104.htm|title=A/RES/48/104 – Declaration on the Elimination of Violence against Women – UN Documents: Gathering a body of global agreements|first=United Nations General|last=Assembly|website=Un-documents.net|access-date=14 November 2017}}</ref> ძალადობის წინააღმდეგ დამცავი კანონმდებლობის ამოქმედებას მცირე ეფექტი ექნება, თუ: ქალებს არ ეცოდინებათ, როგორ გამოიყენონ ის: მაგალითად, ისრაელში, ბედუინ ქალთა გამოკითხვით აღმოჩნდა, რომ მათმა 60%-მა არ იცოდა, რას ნიშნავდა შემაკავებელი ორდერი;<ref>{{cite news|url=http://www.haaretz.com/israel-news/study-most-bedouin-victims-of-domestic-violence-believe-it-s-a-decree-from-god-1.427190|title=Study: Most Bedouin Victims of Domestic Violence Believe It's a 'Decree From God'|first=Jack|last=Khoury|date=30 April 2012|newspaper=Haaretz|access-date=14 November 2017}}</ref> არ ეცოდინებათ, რა ქმედებებია არალეგალური: საერთაშორისო ამნისტიის ანგარიშმა უნგრეთში, 2006 წლის საჯარო გამოკითხვის შედეგად, აჩვენა, რომ 1200 გამოკითხულიდან 62%-მა არ იცოდა ოჯახური გაუპატიურების არალეგალურობის შესახებ (რომელიც 1997 წელს გამოცხადდა) და, ამიტომაც, ეს დანაშაული იშვიათად თუ აღირიცხებოდა. საერთაშორისო ამნისტიის ანგარიშმა უნგრეთში, 2006 წლის საჯარო გამოკითხვის შედეგად, აჩვენა, რომ 1200 გამოკითხულიდან 62%-მა არ იცოდა ოჯახური გაუპატიურების არალეგალურობის შესახებ (რომელიც 1997 წელს გამოცხადდა) და ამიტომ ეს დანაშაული იშვიათად აღირიცხებოდა.<ref>{{cite web|url=http://www.refworld.org/pdfid/465bfa162.pdf|title=Hungary : Cries unheard : The failure to protect women from rape and sexual violence in the home|website=Refworld.org|access-date=14 November 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6643727.stm|title=Hungary law 'fails rape victims'|date = 10 May 2007 |work=[[BBC]]|access-date=14 November 2017}}</ref> ქალთა ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაციით უზრუნველყოფაც მნიშვნელოვანია: სანდო სამედიცინო და ხელმისაწვდომი სამედიცინო პროცედურების შესახებ ინფორმაციის არქონა ქალთა ჯანმრთელობას აყენებს ზიანს.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/gender/women_health_report/full_report_20091104_en.pdf|title=Women and health : today's evidence tomorrow's agenda|website=Who.int|access-date=14 November 2017}}</ref> ====გენდერული მეინსტრიმინგი==== გენდერული მეინსტრიმინგი განიმარტება, როგორც შეფასების საჯარო პოლიტიკა, რომელიც აფასებს გენდერული თანასწორობის მისაღწევად დაგეგმილი ნებისმიერი პოლიტიკური ქმედების, მათ შორის კანონმდებლობისა და პროგრამების, განსხვავებულ გავლენებს ქალებსა და მამაკაცებზე.<ref>{{cite journal | last1 = Booth | first1 = C. | last2 = Bennett | year = 2002 | title = Gender Mainstreaming in the European Union | url = | journal = European Journal of Women's Studies | volume = 9 | issue = 4| pages = 430–46 | doi = 10.1177/13505068020090040401 | s2cid = 143702617 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ilo.org/public/english/bureau/gender/newsite2002/about/defin.htm|title=Definition of Gender Mainstreaming|website=International Labor Organization|access-date=14 June 2015}}</ref> გენდერული მეინსტრიმინგის ცნება, პირველად, 1985 წელს შემოიტანეს ქალთა მესამე კონფერენციაზე [[ნაირობი|ნაირობიში]] ([[კენია]]). ეს იდეა განვითარდა [[გაერო|გაეროს]] განვითარების საზოგადოებაში.<ref>"[https://web.archive.org/web/20010708124202/http://www.jeanmonnetprogram.org/papers/00/000201-03.html II. The Origins of Gender Mainstreaming in the EU]", ''[http://www.jeanmonnetprogram.org/ Academy of European Law online]''</ref> გენდერული მეინსტრიმინგი „უზრუნველყოფს, რომ გენდერული თანასწორობის მიზნებისკენ გენდერული პერსპექტივები და ყურადღება ცენტრალური მნიშვნელობისაა თითოეული აქტივობისთვის“.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/womenwatch/osagi/gendermainstreaming.htm|title=Gender Mainstreaming|website=UN Women|access-date=14 June 2015}}</ref> [[ევროპის საბჭო|ევროპის საბჭოს]] განმარტების მიხედვით: „გენდერული მეინსტრიმინგი პოლიტიკური პროცესების (რე)ორგანიზება, გაუმჯობესება, განვითარება და შეფასებაა ისე, რომ გენდერული თანასწორობის პერსპექტივა ჩართული იყოს ყველანაირ პოლიტიკაში, ყველა დონესა და ყველა ეტაპზე, რომელსაც პოლიტიკის შემქმნელები ატარებენ“.<ref name="coe.int"/> ინტეგრირებული გენდერული მეინსტრიმინგის მიდგომა არის „მცდელობა, რომ ჩამოყალიბდეს ალისანსები და საერთო პლატფორმები, რომლებიც აერთიანებს რწმენის ძალასა და გენდერული თანასწორობისკენ სწრაფვას ადამიანის უფლებების განვითარებისთვის“.<ref name="unfpa.org3">{{cite web|url=http://www.unfpa.org/publications/gender-heart-icpd|title=Gender at the Heart of ICPD: The UNFPA Strategic Framework on Gender Mainstreaming and Women's Empowerment |website=United Nations Population Fund|date = 2011|access-date=14 June 2015}}</ref> მაგალითად, „აზერბაიჯანში [[გაეროს მოსახლეობის ფონდი|გაეროს მოსახლეობის ფონდმა]] ჩაატარა კვლევა გენდერულ თანასწორობაზე - ერთმანეთს შეადარა [[კონვენცია ქალთა დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ|ქალთა დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ კონვენციის]] ტექსტი და ზოგიერთი ფართოდ აღიარებული ისლამური წყაროები და რესურსები. შედეგებმა ასახა პარალელები კონვენციასა და ისლამური საღვთო წერილისა და პრაქტიკის მრავალ პრინციპს შორის. კვლევამ წარმოაჩინა კონკრეტული საკითხები, მათ შორის ძალადობა ქალთა მიმართ, ბავშვთა ქორწინება, ქალის ღირსების პატივისცემა, და თანასწორობა ქალთა ეკონომიკურ და პოლიტიკურ მონაწილეობაში. მოგვიანებით, აღნიშნული კვლევა გამოყენებულ იქნა სასწავლო მასალების შესადგენად, რომლებიც რელიგიური ლიდერების მგრძნობელობისკენ იყო მიმართული“.<ref name="unfpa.org3"/> == შენიშვნები == {{შენიშვნების სია}} ==ლიტერატურა== * Dangerfield, George. ''The Strange Death of Liberal England'' (1935), pp 133–205, 349–73; [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.175390 online free]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Gender equality}} * [http://www.unrol.org/article.aspx?article_id=28 United Nations Rule of Law: Gender Equality] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721210016/http://www.unrol.org/article.aspx?article_id=28 |date=2011-07-21 }}, on the relationship between gender equality, the rule of law and the United Nations. * [https://www.un.org/womenwatch Women and Gender Equality], the United Nations Internet Gateway on Gender Equality and Empowerment of Women. * [http://www.undp.org/content/undp/en/home/ourwork/gender-equality/overview.html Gender Equality] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204111314/http://www.undp.org/content/undp/en/home/ourwork/gender-equality/overview.html |date=2017-12-04 }}, an overview of the United Nations Development Program's work on Gender Equality. * [http://www.watershedpedia.com/gender-issue-significance-in-watershed-management-programmes Gender issue -Significance in Watershed Management Programmes], Watershedpedia. * [http://www.oecd.org/dac/gender-development/About-GENDERNET.htm GENDERNET] International forum of gender experts working in support of Gender equality. Development Co-operation Directorate of the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). * [http://www.oecd.org/gender OECD's Gender Initiative], an overview page which also links to wikiGENDER, the Gender equality project of the OECD Development Centre. * [http://www.thelocal.se/page/view/search?q=gender+equality The Local] A news collection about Gender equality in Sweden. * [http://www.annette-boeckler.de/liturgie/EgalitarianServices.html Egalitarian Jewish Services] A Discussion Paper. * [https://web.archive.org/web/20160824045521/http://www.gender-in-equality.com/ End The Gender Pay Gap] Project based in Palo Alto, CA. * [http://www.genderequality.ca Gender Equality Incorporated], an organization that develops capacity in addressing gender and inclusion issues, Canada * [http://www.cedpa.org/ Center for Development and Population Activities (CEDPA)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201124215710/http://cedpa.org/ |date=2020-11-24 }} * [http://www.equileap.org/ Equileap], an organisation aiming to accelerate progress towards gender equality in the workplace ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სქოლიო|group=upper-alpha}} [[კატეგორია:გენდერული საკითხები და საზოგადოება]] [[კატეგორია:სოციალური უთანასწორობა]] [[კატეგორია:ჰუმანიტარული დისციპლინები]] [[კატეგორია:ადამიანის უფლებები]] [[კატეგორია:ფემინისტური თეორია]] [[კატეგორია:გენდერული როლები]] [[კატეგორია:გენდერული თანასწორობა]] [[კატეგორია:ქალთა კვლევები]] [[კატეგორია:მასკულიზმი]] 4bmb32zt6y7khvlbrgt07skz2l2l4k5 0 486090 5397836 4569589 2026-05-22T14:00:29Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397836 wikitext text/x-wiki '''[[ბრუნეი|ბრუნეის]] კულტურა''' — ბრუნეის ტერიტორიაზე არსებული კულტურა, რომელზეც ძლიერ გავლენას ახდენს [[მალაიები|მალაიური]] კულტურები და [[ისლამი|ისლამური რელიგია]].  კულტურაზე გავლენას ახდენს ქვეყნის დემოგრაფიული შემადგენლობაც: მოსახლეობის ორ მესამედზე მეტი [[მალაიები|მალაიელია]], ხოლო დანარჩენი ნაწილი არიან ჩინელები, ინდოელები და ძირძველი ჯგუფები, როგორიცაა [[დაიაკები]], დუსუნები და კედაზანები . <ref name="ciafactbook">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html|title=The World Factbook: Brunei|accessdate=2015-11-09|work=[[Central Intelligence Agency]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721102115/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html|archivedate=2015-07-21}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სტანდარტული მალაიური არის ბრუნეის ოფიციალური ენა, უფრო ხშირად საუბრობენ ისეთ ენებზე, როგორიცაა ბრუნეი მალაიური და [[ინგლისური ენა]] . ისლამი არის ბრუნეის ოფიციალური რელიგია და ბრუნეიმ [[შარიათი|შარიათის]] კანონი აამოქმედა 2014 წლიდან. == ენა == [[მალაიური ენა|სტანდარტული მალაიური]], ენა, რომელზეც ლაპარაკობენ ეთნიკური [[მალაიები|მალაიელები]], <ref name="ciafactbook"/> არის ბრუნეის ოფიციალური ენა. <ref name="bilingualencyclopedia">{{Cite book|title=Encyclopedia of Bilingualism and Bilingual Education|url=https://books.google.com/books?id=YgtSqB9oqDIC&q=languages+spoken+in+brunei&pg=PA372}}</ref> ამასთან, ბრუნეიში ყველაზე ფართოდ გავრცელებული ენაა ბრუნეი მალაიური, რომელიც დიდად განსხვავდება სტანდარტული მალაიურისგან ისეთი საკითხებით, როგორიცაა გამოთქმა, ლექსიკა და [[სინტაქსი]] . <ref name="bruneienglish">{{Cite book|title=Brunei English: A New Variety in a Multilingual Society|url=https://books.google.com/books?id=b5Zy8RQdAZoC&q=languages+spoken+in+brunei&pg=PA22}}</ref> გარდა ამისა, არსებობს მრავალი სხვა [[მალაიური ენები|მალაიური დიალექტი,]] რომელზეც [[აბორიგენი|ადგილობრივი მოსახლეობა]] საუბრობს, მაგალითად, [[დაიაკები]] და იბანი . ამგვარი მალაიური დიალექტების გამოყენება შემცირდა, რადგან ეთნიკურმა კულტურამ ასიმილაცია განიცადა კულტურასთან; ამ დიალექტების ზოგიერთ სახეობას გადაშენების საფრთხე ემუქრება. ბრუნეიში ასევე გამოიყენება [[ინგლისური ენა]] . <ref name="bilingualencyclopedia"/> ის ისწავლება როგორც დაწყებით, ასევე საშუალო საფეხურზე ბრუნეის სკოლებში და ხშირად ჩანს მთელ ქვეყანაში ქუჩის საგზაო ნიშნებზე. ასევე ფართოდ გამოიყენება ჩინური მანდარინი , ენა, რომელსაც უმცირესობაში მყოფი ჩინური საზოგადოება იყენებს. მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალურად არ არის აღიარებული, ეს ენა ისწავლება ჩინეთის მიერ მართულ ზოგიერთ სკოლაში და არჩევითი საგანია სახელმწიფო ბრუნეის უნივერსიტეტ დარუსალამში . <ref name="minoritylanguage">{{Cite book|last1=Gorter|first1=Durk|last2=F. Marten|first2=Heiko|date=6 January 2012|title=Minority Languages in the Linguistic Landscape|url=https://books.google.com/books?id=s3Lvycoqtt0C&q=languages+used+in+brunei&pg=PA237|publisher=Palgrave Macmillan|page=237|isbn=978-0-230-36023-5}}</ref> ჩინურ დიალექტებზე, როგორიცაა ჰოკინი, ჩვეულებრივ ლაპარაკობენ ჩინურ საზოგადოებაში, თუმცა მათი გამოყენება მცირდება, რადგან ახალგაზრდა თაობამ დიალექტების ნაცვლად ჩინური მანდარინი აირჩია. <ref name="bruneienglish"/> == რელიგია == [[ისლამი]] არის ბრუნეის ოფიციალური რელიგია. მუსლიმები მოსახლეობის 78% -ს შეადგენს. <ref name="ciafactbook"/> ბრუნეის კონსტიტუციაში ნათქვამია, რომ „ბრუნეის დარუსალამის რელიგია უნდა იყოს მუსლიმური რელიგია ამ რელიგიის შაფიტური სექტის თანახმად“, თუმცა იგი ასევე უზრუნველყოფს რელიგიურ თავისუფლებას, თუმცა შეზღუდვებითაც. <ref name="statedepartment">{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/documents/organization/171648.pdf|title=Brunei|accessdate=2015-11-10|work=[[United States Department of State]]}}</ref> მმართველი მონარქი გამოსახულია, როგორც ქვეყანაში ისლამის დამცველი იმ სისტემის ქვეშ, რომელსაც მალაის ისლამურ მონარქია უწოდებენ, <ref name="bbc">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-12990058|title=Brunei country profile|accessdate=2015-11-10|work=[[BBC]]}}</ref> მაშინ, როდესაც სახელმწიფოს რელიგიურ საქმეთა სამინისტრო ბრუნეიში ისლამს ოფიციალურად უწყობს ხელს. <ref name="michiganstate">{{Cite web|url=http://asia.isp.msu.edu/wbwoa/southeast_asia/brunei/religion.htm|title=Windows on Asia: Brunei - Religion|accessdate=2015-11-10|work=Asian Studies Center, [[Michigan State University]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151117160702/http://asia.isp.msu.edu/wbwoa/southeast_asia/brunei/religion.htm|archivedate=2015-11-17}}</ref> 2014 წელს ბრუნეიმ საკამათოდ მიიღო [[შარიათი|შარიათის კანონი]] და გახდა აღმოსავლეთ აზიის პირველი ქვეყანა, რომელმაც ეს გააკეთა. <ref name="bbc"/> ეს კანონები ვრცელდება ქვეყანაში არამუსლიმებზე , რის გამოც მკაცრად გააკრიტიკა ისეთმა საერთაშორისო ორგანიზაციებმა, როგორიცაა [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]] და [[Amnesty International|საერთაშორისო ამნისტია]] . შარიათის კანონის შემოღებამდე ბრუნეიმ უკვე მიიღო რელიგიურად მოტივირებული კანონები, როგორიცაა ქვეყანაში ალკოჰოლის გაყიდვის აკრძალვა. <ref name="cnn20140501">{{Cite web|url=http://edition.cnn.com/2014/05/01/world/asia/brunei-sharia-law/|title=Brunei adopts sharia law amid international outcry|date=1 May 2014|accessdate=2015-11-10|work=[[CNN]]}}</ref> ქრისტიანები და [[ბუდიზმი|ბუდისტები]] ბრუნეიში არამუსლიმთა უდიდეს ნაწილს წარმოადგენენ. <ref name="ciafactbook"/> აქ არის რამდენიმე ქრისტიანული ეკლესია, ჩინეთის ბუდისტური ან [[დაოსიზმი|დაოისტური]] ტაძრები და ინდუისტური ტაძრები, მაგრამ ამ არამუსლიმურ ჯგუფებს სალოცავო ადგილები არ გააჩნიათ. მათ არ აქვთ უფლება ჰქონდეთ თავიანთი რელიგიის ხილული ნიშნები ან აჩვენონ ისინი თავიანთ შენობაში. <ref name="michiganstate"/> დაუშვებელია ამ რელიგიების პროზელიტიზაცია ან სხვების სარწმუნოებაზე მოქცევა. არამუსლიმი ქალი, რომელიც მუსლიმზეა დაქორწინებული, კანონით მოეთხოვება ისლამის მიღებას. == სპორტი == [[ფეხბურთი]] არის ძალიან სპორტის ყველაზე პოპულარული სახეობა ბრუნეიში. <ref name="bt20100602">{{Cite web|url=http://www.bt.com.bn/letters-editor/2010/06/02/bring-back-womens-football-brunei|title=Bring back women's football to Brunei|date=2 June 2010|accessdate=6 ნოემბერი 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160308201132/http://www.bt.com.bn/letters-editor/2010/06/02/bring-back-womens-football-brunei|archivedate=8 მარტი 2016}}</ref> ბრუნეის სპორტსმენებმა მსოფლიო ასპარეზზე იასპარეზეს ისეთ შეჯიბრებში, როგორიცაა [[ოლიმპიური თამაშები]], თანამეგობრობის თამაშები და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის თამაშები . <ref name="olympiccouncilofasia">{{Cite web|url=http://www.ocasia.org/NOCS/NocCountries.aspx?UzbiAHrAGzk=|title=Brunei|accessdate=2020-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150804090330/http://ocasia.org/Nocs/NocCountries.aspx?UzbiAHrAGzk=|archivedate=2015-08-04}}</ref> 1996, 2000 და 2004 წლების ოლიმპიურ თამაშებში ბრუნეიმ გაგზავნა ერთი კონკურენტი სპორტსმენი, ხოლო [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2012|2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებზე]] მან გაგზავნა ორი სპორტსმენი, მათ შორის მისი პირველი ქალი ოლიმპიური წარმომადგენელი. <ref name="times20120705">{{Cite journal|first1=William|last1=Lee Adams|url=http://olympics.time.com/2012/07/05/trailblazer-meet-bruneis-first-female-olympian-ever/|title=Trailblazer: Meet Brunei's First Female Olympian — Ever|date=5 July 2012|archive-date=2 ოქტომბერი 2016|access-date=6 ნოემბერი 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002160705/http://olympics.time.com/2012/07/05/trailblazer-meet-bruneis-first-female-olympian-ever/}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ 1990 წლის გამოშვების შემდეგ მან თანამეგობრობის თამაშებში სპორტსმენები გაგზავნა, ბრუნეის სპორტსმენებს ამ თამაშებზე მედლები ჯერ არ მიუღიათ. <ref name="bbc20131105">{{Cite web|first1=Graham|last1=Fraser|url=https://www.bbc.com/sport/0/commonwealth-games/24805609|title=Brunei's history-maker Maziah Mahusin targets Glasgow 2014|date=5 November 2013}}</ref> 1999 წლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის თამაშებს მასპინძლობდა ბრუნეი. <ref name="commonwealthgames">{{Cite web|url=http://www.thecgf.com/countries/intro.asp?loc=BRU|title=Commonwealth Games:Brunei Darussalam|accessdate=2020-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071026061405/http://www.thecgf.com/countries/intro.asp?loc=BRU|archivedate=2007-10-26}}</ref> == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.kkbs.gov.bn/ Ministry of Culture, Youth and Sports, Brunei] (in Malay) * [http://www.asean-china-center.org/english/2010-05/28/c_13319408.htm Brunei Culture on Asian- China Centre] * [https://web.archive.org/web/20120724031137/http://www.bruneidirecthys.net/about_brunei/culture_and_tradition.html Culture and Tradition on Brudirect.com] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} re6v6kpfym8ql0jl9k0kelzw3whntn7 0 486540 5398205 4436689 2026-05-23T02:35:23Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398205 wikitext text/x-wiki '''განათლება სინგაპურში''' — სინგაპურის განათლების სამინისტროს (MOE) მიერ მართული სისტემა <ref>{{Cite web|url=http://www.det.wa.edu.au/education/accountability/docs/singapore.pdf|title=Singapore – Education System and School Accountability|work=Department of Education, Western Australia|accessdate=3 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120913030203/http://www.det.wa.edu.au/education/accountability/docs/singapore.pdf|archivedate=13 სექტემბერი 2012}}</ref>, რომელიც აკონტროლებს სახელმწიფო სკოლების განვითარებასა და ადმინისტრაციას, გადამხდელთა დაფინანსება, მაგრამ ასევე აქვს საკონსულტაციო და სამეთვალყურეო როლი კერძო სკოლებში. განათლების ხარჯები, როგორც წესი, შეადგენს წლიური ეროვნული ბიუჯეტის დაახლოებით 20 პროცენტს <ref>{{Cite web|title=TOTAL ESTIMATES OUTLAYS FOR FY2020 BY HEAD OF EXPENDITURE|url=https://www.singaporebudget.gov.sg/docs/default-source/budget_2020/download/pdf/05-government-expenditure-2020.pdf|date=|access-date=|archive-date=2020-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201022033407/https://www.singaporebudget.gov.sg/docs/default-source/budget_2020/download/pdf/05-government-expenditure-2020.pdf}}</ref> რომელიც აფინანსებს სახელმწიფო განათლებას და სინგაპურის მოქალაქეების მიერ მთავრობის დახმარებით კერძო სწავლებას და აფინანსებს ედუსეივის (Edusave) პროგრამას. არამოქალაქეებისთვის მნიშვნელოვნად უფრო ძვირია შვილების განათლება სინგაპურის სამთავრობო და მთავრობის მიერ დახმარებულ სკოლებში. 2000 წელს კანონი სავალდებულო განათლების შესახებ კანონი ასახავდა დაწყებითი კლასის ასაკის ბავშვებისათვის განათლების სავალდებულოობას (გარდა სპეციალური საჭიროების მქონე პირებისა ), <ref name="compulsory edu">{{Cite web|title=Compulsory Education|url=http://www.moe.gov.sg/initiatives/compulsory-education/|access-date=23 February 2012}}</ref> და [[სისხლის სამართალი|სისხლის სამართლის დანაშაულად მიიჩნევა]] თუ მშობელი შვილს არ ჩარიცხავს სკოლაში და არ უზრუნველყოფს მათ რეგულარულ დასწრებას სასწავლო პროცესში. <ref>{{Cite web|url=http://statutes.agc.gov.sg/non_version/cgi-bin/cgi_retrieve.pl?actno=REVED-51&doctitle=COMPULSORY%20EDUCATION%20ACT|title=Compulsory Education Act (Chapter 51)|accessdate=2020-11-11|archiveurl=https://www.webcitation.org/6E0l6Qf3M?url=http://statutes.agc.gov.sg/non_version/cgi-bin/cgi_retrieve.pl?actno=REVED-51|archivedate=2013-01-28}}</ref> გათავისუფლება დასაშვებია საშინაო სწავლების ან სრულ განაკვეთზე მყოფი რელიგიური დაწესებულებებისათვის, მაგრამ მშობლებმა უნდა მიმართონ განათლების სამინისტროს გათავისუფლების თხოვნით და უნდა დააკმაყოფილონ მინიმალური ნიშნული. <ref>{{Cite web|url=http://www.inca.org.uk/1018.html|title=Singapore: Compulsory education|accessdate=11 ნოემბერი 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060706180711/http://www.inca.org.uk/1018.html|archivedate=6 ივლისი 2006}}</ref> სინგაპურის საგანმანათლებლო სისტემა ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OECD) მიხედვით მსოფლიოში ერთ–ერთ მოწინავე ადგილზეა. ითვლება, რომ ეს მოდის სწავლების სტილიდან, რომელიც სინგაპურში ხორციელდება. პედაგოგები ყურადღებას ამახვილებენ იმაზე, რომ თითოეულმა მოსწავლემ საფუძვლიანად აითვისოს შესწავლილი მასალა ვიდრე სილაბუსით გათვალისწინებულ ახალ თემაზე გადავლენ. მასწავლებლები სინგაპურში ასწავლიან გაცილებით ვიწრო, მაგრამ უფრო ღრმა ტიპის ინსტრუქციებით. <ref>{{Cite news|url=https://www.economist.com/leaders/2018/08/30/what-other-countries-can-learn-from-singapores-schools|title=What other countries can learn from Singapore’s schools}}</ref> სინგაპურში სწავლების მთავარი ენაა ინგლისური, რომელიც ოფიციალურად დაინიშნა პირველ ენად ადგილობრივი განათლების სისტემაში 1987 წელს. <ref>{{Cite news|title=Going back to the basics of effective English-language teaching|url=http://www.asiaone.com/News/Education/Story/A1Story20091109-178771.html|accessdate=23 December 2010|date=9 November 2009}}</ref> ინგლისური პირველი ენაა, რომელსაც ბავშვების ნახევარი სწავლობს სკოლამდელი ასაკის მიღწევამდე და ამის შემდეგ, ინგლისური ენა ხდება დაწყებითი სკოლის სწავლების ძირითადი საშუალება. მიუხედავად იმისა, რომ [[მალაიური ენა|მალაიზია]], მანდარინი და [[ტამილური ენა|ტამილური]] ასევე ოფიციალური ენებია, ინგლისური თითქმის ყველა საგნის სწავლების ენაა, გარდა დედაენისა და ამ ენაზე არსებული ლიტერატურისა; გარკვეული სკოლები, მაგალითად, საშუალო სკოლები სპეციალური დახმარების გეგმის (SAP) შესაბამისად, ხელს უწყობენ მშობლიური ენის უფრო მდიდარ გამოყენებას და ზოგჯერ მათ შეუძლიათ ისწავლონ საგნები მანდარინ ჩინურ ენაზე. რამდენიმე სკოლა ექსპერიმენტებს ატარებს სასწავლო პროგრამებში, რომლებიც აერთიანებს ენის საგნებს მათემატიკასა და მეცნიერებებში, როგორც ინგლისურის, ასევე მეორე ენის გამოყენებით. სინგაპურის საგანმანათლებლო სისტემა აღწერილია, როგორც „მსოფლიოს წამყვანი“. მოსწავლეთა შეფასების საერთაშორისო პროგრამის (PISA) კვლევის თანახმად, სინგაპურს აქვს ყველაზე დიდი წარმატება საერთაშორისო განათლებაში და ლიდერობს გლობალურ რეიტინგში. <ref>{{Cite news|title=Schools 'in a curriculum vacuum'|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/10355207.stm|accessdate=20 June 2010|date=18 June 2010}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Singapore first place in school rankings|url=https://www.bbc.com/news/education-38212070|date=6 December 2016}}</ref> == განათლების პოლიტიკა == === მერიტოკრატია === [[მერიტოკრატია]] სინგაპურში ფუნდამენტური იდეოლოგიაა და განათლების სისტემის ფუნდამენტური პრინციპია, რომელიც მიზნად ისახავს ბრწყინვალე ახალგაზრდა სტუდენტების აღმოჩენას და მოწინავე პოზიციებზე განაწილებას. სისტემა დიდ ყურადღებას აქცევს აკადემიურ მოსწრებას სტუდენტების შეფასებისას და მათ სპეციალურ პროგრამებსა და უნივერსიტეტებში დაშვების მინიჭებისას, თუმცა ამან შეშფოთება გამოიწვია, რადგან ჩნდებოდა ელიტების შექმნის საშიშროება. <ref>{{Cite web|title=Update on the University Sector|year=2004|publisher=Ministry of Education, Singapore|url=http://www.moe.gov.sg/corporate/yearbook/2006/higher/more_flexibility_and_choice.html|accessdate=11 ნოემბერი 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070323135557/http://www.moe.gov.sg/corporate/yearbook/2006/higher/more_flexibility_and_choice.html|archivedate=23 მარტი 2007}}</ref> აკადემიური შეფასება განიხილება, როგორც სტუდენტის შესაძლებლობისა და ძალისხმევის ობიექტური საზომები, მათი სოციალური წარმომავლობის მიუხედავად. <ref>{{Cite web|title=Singapore Education Sector Analysis|year=2002|url=http://eric.ed.gov/ERICWebPortal/Home.portal?_nfpb=true&_pageLabel=RecordDetails&ERICExtSearch_SearchValue_0=ED473030&ERICExtSearch_SearchType_0=eric_accno&objectId=0900000b80178722|publisher=Education Resources Information Center}}</ref> კარგი აკადემიური მოსწრების ქონა განიხილება, როგორც ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი სტუდენტების კარიერული პერსპექტივების დასაქმების ბაზარზე და მათი მომავალი ეკონომიკური სტატუსისთვის. <ref>{{Cite news|title=National Day Rally Speech}}</ref> === ბილინგვიზმი (დედა ენა) === ბილინგვიზმი, ანუ ''დედაენის პოლიტიკა'' სინგაპურის განათლების სისტემის ქვაკუთხედია. მიუხედავად იმისა, რომ ინგლისური ენა არის პირველი ენა და სწავლების საშუალება საშუალო სკოლაში, სტუდენტების უმეტესობას მოეთხოვება „მშობლიური ენის“ ცოდნა, რომელიც შეიძლება იყოს სამი ოფიციალური ენიდან ერთი: სტანდარტული მანდარინი, მალაიზიური ან ტამილური. არათამილმა ინდიელმა შეიძლება აირჩიოს თამილური ან არაოფიციალური ენა, როგორიცაა [[ბენგალური ენა|ბენგალური]], [[გუჯარათული ენა|გუჯარათი]], [[ჰინდი ენა|ჰინდი]], [[პენჯაბური ენა|პენჯაბური]] ან [[ურდუ ენა|ურდუ]]. ამასთან, არა მანდარინული წარმოშობის ჩინელმა სტუდენტებმა, მაგალითად კანტონურ ენაზე მოსაუბრეებმა, უნდა ისწავლონ მანდარინი, ხოლო ინდონეზიური წარმოშობის მქონე მოსწავლეებმა უნდა ისწავლონ მალაიზიური. არაჩინურმა, მალაიელმა ან ინდოელმა სტუდენტმა შეიძლება აირჩიოს რომელიმე ამ ენის შესწავლა (ჩვეულებრივ იაპონელები, კორეელები და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიელები, რომლებიც არ არიან მალაური ან ინდონეზიური წარმოშობა, ირჩევენ ჩინურს). დედა ენა არის სავალდებულო გამოცდა. <ref>{{Cite web|title=Returning Singaporeans – Mother Tongue Policy|publisher=Ministry of Education, Singapore|url=http://www.moe.gov.sg/esp/eduinfo/mt.htm|accessdate=11 ნოემბერი 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030803011525/http://www.moe.gov.sg/esp/eduinfo/mt.htm|archivedate=3 აგვისტო 2003}}</ref> === სამომავლო უნარები === სამომავლო უნარების (SkillsFuture) ინიციატივის ოთხი ძირითადი მიზანი არსებობს: # დაეხმაროს ინდივიდებს განათლების, ტრენინგისა და კარიერის არჩევისას კარგად გააზრებულ დაგეგმვაში. # განათლებისა და ტრენინგის ინტეგრირებული, მაღალი ხარისხის სისტემის შემუშავება, რომელიც რეაგირებს მუდმივად განვითარებად ინდუსტრიულ საჭიროებებზე. # დამსაქმებლის აღიარებისა და კარიერული განვითარების ხელშეწყობა უნარ-ჩვევების საფუძველზე. # კულტურის განვითარება, რომელიც მხარს უჭერს და აღნიშნავს სწავლების უწყვეტ პროცესს. <ref>{{Cite journal|last=Yorozu|first=Rika|year=2017|title=Lifelong Learning in Transformation: Promising practices in Southeast Asia|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0025/002536/253603e.pdf|publisher=UNESCO|volume=No. 4|pages=50}}</ref> სამომავლო უნარების პროგრამა „გამოიმუშავე და ისწავლე“ საშუალებას აძლევს კურსდამთავრებულებს მუშაობა დაიწყონ პროფესიის შესაბამისად, რაც მათ საშუალებას აძლევს მიიღონ ანაზღაურება სამსახურისათვის საჭირო სტრუქტურირებული ტრენინგის გავლისას. <ref>{{Cite journal|last=Yorozu|first=Rika|year=2017|title=Lifelong Learning in Transformation: Promising practices in Southeast Asia|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0025/002536/253603e.pdf|publisher=UNESCO|volume=No. 4|pages=49}}</ref> 2016 წლის მონაცემებით, სინგაპურში სულ 40 „გამოიმუშავე და ისწავლე“ პროგრამაა. <ref>{{Cite journal|last=Yorozu|first=Rika|year=2017|title=Lifelong Learning in transformation: Promising practices in Southeast Asia|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0025/002536/253603e.pdf|publisher=UNESCO|volume=No. 4|pages=52}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{განათლება აზიაში}} [[კატეგორია:განათლება სინგაპურში]] 3aq20jx8pgdq6vr0vu4nucek3pd0qly 0 489190 5398315 4064210 2026-05-23T08:57:26Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398315 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება |სახელი = გივი პაპავა |მშობსახელი = |პორტრეტი = |ფოტოს_სიგანე = |წარწერა = |დაბსახელი = |მოღვაწეობა = მსახიობი |დაბ თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1994|12|3}} |დაბ ადგილი = | განათლება = |მოქალაქეობა = |დაკრ ადგილი = |ეროვნება = [[ქართველები|ქართველი]] |მამა = |დედა = |მეუღლე = ნანა ნიკოლავა |შვილები = გაბრიელი |ჯილდოები = |სხვადასხვა = }} '''გივი პაპავა''' (დ. [[3 დეკემბერი]], [[1994]] <ref>{{Cite web |url=https://www.mshoblebi.ge/gamocdileba/mamebis-kuthkhe/19699-qshabath-kviras-me-vuvli-vucvli-vatcmev-vathamasheb-zustad-vici-momavalshi-mravalshviliani-mama-viqnebiq-givi-papavas-ojakhuri-bedniereba.html |title="შაბათ-კვირას მე ვუვლი, ვუცვლი, ვაჭმევ, ვათამაშებ... ზუსტად ვიცი, მომავალში მრავალშვილიანი მამა ვიქნები" - გივი პაპავას ოჯახური ბედნიერება |access-date=2020-11-28 |archive-date=2020-11-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128155240/https://www.mshoblebi.ge/gamocdileba/mamebis-kuthkhe/19699-qshabath-kviras-me-vuvli-vucvli-vatcmev-vathamasheb-zustad-vici-momavalshi-mravalshviliani-mama-viqnebiq-givi-papavas-ojakhuri-bedniereba.html }}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] მსახიობი. ბავშვობიდან იყო [[ხონის თეატრი]]ს მსახიობი. დამთავრებული აქვს [[ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ტურიზმის ფაკულტეტი. <ref> [https://www.ambebi.ge/article/224462-ar-mainteresebs-ramden-gogos-movconvar-chemi-piradi-acqobili-makvs-rogoria-realur-cxovrebashi-givi-papava/ "არ მაინტერესებს, რამდენ გოგოს მოვწონვარ... ჩემი პირადი აწყობილი მაქვს" - როგორია რეალურ ცხოვრებაში გივი პაპავა] </ref> მონაწილეობდა „[[მხიარულთა და საზრიანთა კლუბი|მხიარულთა და საზრიანთა კლუბში]]“. თამაშობდა გუნდ „იშვიათ იმერლებში“. <ref> [https://sarkenews.ge/2019/12/givi-papava-tsoli-chemze-dzlieria-komedi-shous-msakhiobi-bazrobis-qalebs-sasidzod-mostsonth/ გივი პაპავა] </ref> ამჟამად არის „[[კომედი შოუ]]ს“ მსახიობი. ჰყავს მეუღლე ნანა ნიკოლავა და ერთი შვილი. <ref>[https://www.mshoblebi.ge/kaleidoskopi/18091-rodis-tiris-da-ra-metsakhelith-mimarthavs-gabrazebuli-coli-givi-papavas.html როდის ტირის და რა მეტსახელით მიმართავს გაბრაზებული ცოლი გივი პაპავას?]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> [[2015]] წელს იუმორისტ თემო ნიქაბაძესთან ერთად დაიწყო იუმორისტული ვიდეობის ატვრითვა სოციალურ ქსელში, [[Facebook]] გვერდ „კაკოვიჩზე“ რამაც მას განსაკუთრებული პოპულარობა მოუტანა. <ref> [https://www.kutaisipost.ge/video/article/6246-qkakovichiq-iumoristebis-dueti-quthaisidan-video "კაკოვიჩი"– იუმორისტების დუეტი ქუთაისიდან (ვიდეო)] </ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{nplg ბიოგრაფია|00016489}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:პაპავა, გივი}} [[კატეგორია:დაბადებული 1994]] [[კატეგორია:დაბადებული 3 დეკემბერი]] [[კატეგორია:ქართველი მსახიობები]] [[კატეგორია:პაპავები|გივი]] cunwx2v0rn01z2090od5r5kbzpbaefn 0 490021 5397826 4905195 2026-05-22T12:43:15Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397826 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მსახიობი|სახელი=ბრეტ მაკ-კენზი|მშობსახელი=Bret McKenzie|ფოტო=Bret McKenzie Muppets Most Wanted Premiere (cropped).jpg|ენის კოდი=en|დაბ სახელი=ბრეტ პიტერ ტარანტ მაკ-კენზი|დაბ თარიღი=29 ივნისი, 1976|დაბ ადგილი=[[ველინგტონი]]; [[ახალი ზელანდია]]|საქმიანობა=კომიკოსი, მუსიკოსი, მსახიობი|აქტიურობის წლები=1994-დან - დღემდე}} '''ბრეტ პიტერ ტარანტ მაკ-კენზი''' (დ. [[29 ივნისი]], [[1976]]) — ახალი ზელანდიელი კომიკოსი, მსახიობი, მუსიკოსი და პროდიუსერი. იგი არის მუსიკალური კომედიური დუეტის Flight of the Conchords- ის წევრი, ჯემაინ კლემენტთან ერთად . დუეტის კომედიური ჟანრი და მუსიკა გახდა BBC- ს რადიო სერიალისა და ამერიკული სატელევიზიო სერიალის შექმნის მიზეზი, რომელიც ორი სეზონის განმავლობაში გადიოდა [[HBO|HBO- ზე]]. მაკ-კენზი იყო სიმღერების შემქმნელი ორი [[მაპეტები|მაპეტისთვის]], რომელთაგან პირველმა მას [[ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისთვის|ოსკარის ჯილდო საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისთვის]] მოუტანა. სიმღერის სახელწოდებაა ,,ჰაცი ან მაფეტი". მისმა ბოლო ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია 2016 წლის საინსბურის საშობაო რეკლამა, რომლისთვისაც მან ტექსტი დაწერა, სიმღერა კი ჯეიმზ კორდენმა შეასრულა.<ref> https://www.standard.co.uk/lifestyle/london-life/sainsbury-s-christmas-advert-2016-5-things-you-need-to-know-about-the-greatest-gift-a3393691.html</ref> როგორც მსახიობმა, მან [[პიტერ ჯექსონი|პიტერ ჯექსონის]] [[ბეჭდების მბრძანებელი (ფილმების სერია)|''ბეჭდების მბრძანებლისა'']] და [[ჰობიტი (ფილმების სერია)|''ჰობიტის'']] ფილმებში ელფები როლი მოირგო: თავდაპირვერად მის პერსონაჟს სახელწოდება არ ჰქონდა და მას ფანებმა ფიგვიტი უწოდეს. ჰობიტის ტრილოგიაში მისი სახელწოდებაა ლინდრინი. ლინდრინო პირველად ჩნდება წიგნში ''[[ბეჭდის საძმო|„ბეჭდის საძმო“]]''. == მოღვაწეობა == მაკ-კენზი დაიბადა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]], [[უელინგტონი|ველინგტონში]] და ჰყავს ერთი უმცროსი და ერთი უფროსი ძმა.<ref name="life9">{{cite news|title=Giant leap for Bret McKenzie|url=http://www.stuff.co.nz/dominion-post/6517608/Giant-leap-for-Bret-McKenzie|publisher=[[Stuff (website)|Stuff]]|date=3 March 2012|language=en}}</ref> ის არის The Black Seeds– ის ყოფილი წევრი.<ref>{{cite news|title=The Black Seeds|url=https://www.nzonscreen.com/title/the-black-seeds/artist|accessdate=4 October 2020|publisher=NZ On Screen|date=29 August 2017|language=en}}</ref> მან გამოუშვა ალბომი ''Prototype,''<ref>{{Cite web|url=http://www.videokid.tv/|title=Video Kid|accessdate=3 დეკემბერი 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180225023340/http://www.videokid.tv/|archivedate=25 თებერვალი 2018}}</ref> და იყო ველინგტონის საერთაშორისო უკულელის ორკესტრის წევრი.<ref>{{Cite web|title=WIUO - The Orchestra|url=http://www.ukulele.co.nz/bios.html|access-date=4 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110614085104/http://www.ukulele.co.nz/bios.html|archivedate=14 ივნისი 2011}}</ref> მაკკენზი სწავლობდა კლიფტონის ტერასის სამოდელო სკოლაში 1982 – დან 1987 წლამდე <ref name="life9"/><ref>{{cite news|title=Bret's McKenzie's biggest fans|url=https://www.stuff.co.nz/dominion-post/6469947/Brets-McKenzies-biggest-fans|accessdate=4 October 2020|publisher=[[Stuff (website)|Stuff]]|date=23 February 2012|language=en}}</ref> სკოლაში მის კლასელებს შორის იყვნენ ანტონიას პრეამბულა და ეჟი პრაიორი.<ref name="life9"/> შემდეგ მაკკენზი გადავიდა ველინგტონის კოლეჯში. ის The Blue Samanthas და Rockquest-ში ყოფინის შემდეგ შეუერთდა Black Seeds-ს.<ref name="life9"/> სწორედ ველინგტონის ვიქტორიის უნივერსიტეტში სწავლის დროს გაიცნო ჯემაინ კლემენტი, რომელიც ასევე სწავლობდა უნივერსიტეტში კინოსა და თეატრის განხრით. მათ სწავლა არ დაუსრულებიათ. მოგვიანებით ისინი ერთად გადავიდნენ საცხოვრებლად და გახდნენ So You're a Man- ის წევრები, შემდეგ კი შექმნეს დამოუკიდებელი დუეტი Flight of the Conchords.<ref name="life9"/> მაკკენზი [[პიტერ ჯექსონი|პიტერ ჯექსონის]] ''[[ბეჭდების მბრძანებელი (ფილმების სერია)|ბეჭდების მბრძანებელის]]''ტრილოგიის პირველ და მესამე ფილმებში გამოჩნდა. პირველ ფილმში მისმა ჩუმმა როლმა, როგორც ფიგვიტმა, ინტერნეტში პოპულარობა მოუტანა,<ref name="life9"/> რის გამოც პიტერ ჯექსონმა მას მესამე ფილმშიც მისცა როლი.<ref name="life9"/> 2011 წლის აპრილში მაკკენზი შეირჩა ელფ ლინდირის როლზე ''[[ჰობიტი (ფილმების სერია)|ჰობიტში]]''.<ref>{{Cite web|title=Flight Of The Conchords' Bret McKenzie talks his role in 'The Hobbit' {{!}} NME|url=https://www.nme.com/news/film/flight-of-the-conchords-bret-mckenzie-talks-his-ro-876228|accessdate=7 January 2012|date=7 January 2012}}</ref> მისმა მამამ პიტერ მაკკენზიმ შეასრულა ელენდილის როლი ''ბეჭდების მბრძანებელში''.<ref>{{Cite web|title=Peter McKenzie|url=https://gcm.co.nz/artists/peter-mckenzie|accessdate=4 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200926140233/https://gcm.co.nz/artists/peter-mckenzie|archivedate=26 სექტემბერი 2020}}</ref>[[ფაილი:Flight_of_the_Conchords_@_Gramercy,_2007.jpg|ალტ=The two men sit on stools facing out to an audience with guitars and mics and glowing lighting. McKenzie is pensively looking up.|მინი| 2007 წელს ბრეტ მაკკენზი და კოლეგა ჯერმინ კლემენტი. (Flight of the Conchords-ის დუეტი)|მარცხნივ]]კლიმენტთან ერთად მაკკენზი 2007 წელს [[Salon (საიტი)|Salon]]-მა ,,ყველაზე სექსუალური ადამიანად" დაასახელა.<ref>{{Cite web|title=Sexiest Man Living 2007|url=https://www.salon.com/2007/11/15/sexiest_man/|language=en|date=15 November 2007}}</ref><ref name="sexiest2">{{cite news|last1=Vernon|first1=Polly|title=The accidental sex gods|url=https://www.smh.com.au/entertainment/the-accidental-sex-gods-20080308-gds48c.html|publisher=The Sydney Morning Herald|date=8 March 2008|language=en}}</ref> ის ასევე შევიდა 2008 წლის ,,100 ყველაზე სექსუალური ადამიანის" სიაში, რომელიც ავსტალიურმა ჟურნალმა ''Who''-მ ჰამოაქვეყნა.<ref>{{cite news|last1=Barlow|first1=Helen|title=Interview: Jemaine Clement in People, Places, Things|url=https://www.sbs.com.au/movies/article/2017/06/27/interview-jemaine-clement-people-places-things|publisher=SBS Movies|language=en}}</ref> მაკკენზი და მისი თანამოაზრე კონჩორდ კლემენტის სტუმარის სტატუსით მონაწილეობდნენ ''[[სიმფსონები|სომფსონების]]'' 22-ე სეზონის ერთ-ერთ სერიაში, რომელიც ეთერში გავიდა 2010 წლის 26 სექტემბერს.<ref name="Simpsons">{{Cite web|title=Gleeful over Glee: Cory Monteith to appear on The Simpsons|author=Strachan, Alex|url=http://www.canada.com/Gleeful+over+Glee+Cory+Monteith+appear+Simpsons/3350970/story.html|publisher=[[Canada.com]]|date=2 August 2010|accessdate=2010-08-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111028000202/http://www2.canada.com/gleeful+over+glee+cory+monteith+appear+simpsons/3350970/story.html|archivedate=28 October 2011}}</ref> 2010 წლის ზაფხულში მაკ-კენზი ლოს ანჯელესში ცხოვრობდა მაფეტებისთვის სიმღერის შექმნისათვის.<ref>{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/entertainment/film/4442796/Conchords-star-flies-south-for-new-film|title=Conchords star flies south|accessdate=15 October 2014}}</ref> მან დაწერა ფილმის ხუთი ორიგინალური საუნდტრეკიდან ოთხი, მათ შორისაა ,,კაცი ან მაპეტი" და ,,ცხოვრების ბედნიერი სიმღერა", რომლებიც ნომინირებული იყვნენ მაუწყებლის კინოკრიტიკოსთა ასოციაციის ჯილდოებსა და [[სატელიტის ჯილდო|სატელიტის ჯილდოებზე]] საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისთვის.<ref>[[Satellite Award for Best Original Song]]</ref> 2012 წელს [[ოსკარის 84-ე დაჯილდოება|ოსკარის 84-ე დაჯილდოების ცერემონიაზე]] მისმა სიმღერამ ,,კაცი ან მაპეტი" მოიგო [[ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისთვის|ოსკარის ჯილდო საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისთვის]] .<ref name="life9"/> მაკკენზი, ავსტრალიელ კომიკოს ჰამიშ ბლეიკთან ერთად თამაშობდა ახალ ზელანდიურ მხატვრულ ფილმში ''ორი პატარა ბიჭი'', რომელიც დასრულდა 2011 წლის ბოლოს და გამოვიდა ახალ ზელანდიაში 2012 წლის მარტში.<ref name="DailyTelegraphAust_09Dec2010_SydneyConfidential_HamishBlaketostarwithBretMcKenzieinSarkies'TwoLittleBoys2">{{cite news|url=http://www.dailytelegraph.com.au/entertainment/sydney-confidential/hamish-blake-to-star-with-bret-mckenzie-in-sarkies-two-little-boys/story-e6frewz0-1225968460210|title=Hamish Blake to star with Bret McKenzie in Sarkies' Two Little Boys|last=Catanzariti|first=Katelyn|date=9 December 2010|work=[[The Daily Telegraph (Sydney)]]|publisher=[[News Corporation (1980–2013)|News Corporation]]|accessdate=9 December 2010}}</ref> 2012 წლის დედოფლის დაბადების დღისა და ბრილიანტის საიუბილეო წარჩინებებში მაკკენზი დაინიშნა ახალი ზელანდიის ღირსების ორდენის ოფიცრად, მუსიკასა და კინოში დამსახურებებისთვი.<ref>{{Cite web|url=https://www.dpmc.govt.nz/publications/queens-birthday-and-diamond-jubilee-honours-list-2012|title=Queen's Birthday and Diamond Jubilee honours list 2012|access-date=6 June 2019}}</ref> == პირადი ცხოვრება == ის დაქორწინებულია ახალზელანდიელ პუბლიცისტზე, ჰანა კლარკზე<ref>{{cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&objectid=10562875|title=Bride of the Conchord - Bret marries childhood sweetheart|work=New Zealand Herald|date=22 March 2009|accessdate=2009-05-21|first=Rebecca|last=Lewis}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.stuff.co.nz/entertainment/2278386/Conchord-has-wings-clipped|title=Conchord has wings clipped|publisher=[[Fairfax New Zealand]]|date=20 March 2009|accessdate=2009-05-17}}</ref> და ამჟამად ცხოვრობს [[ლოს-ანჯელესი|ლოს – ანჯელესში]], [[ნიუ-იორკი|ნიუ – იორკში]] და [[უელინგტონი|ველინგტონში]]. მათ სამი შვილი ჰყავთ, რომლებიც ძირითადად ველინგტონში ცხოვრობენ.<ref>{{cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/music/news/article.cfm?c_id=264&objectid=10607282|title=Fatherhood keeps 'Conchords' stars busy|work=New Zealand Herald|date=5 November 2009|accessdate=2009-11-08|first=Jacqueline|last=Smith}}</ref> == ფილმოგრაფია == {| class="wikitable" !წელი ! სათაური ! პერსონაჟი ! ფორმატი |- | 2001 წ | ''[[ბეჭდების მბრძანებელი: ბეჭდის საძმო|ბეჭდების მბრძანებელი: ბეჭდის სტიპენდიატი]]'' | ლინდირი <ref name="Variety Hobbit3">{{cite web|url=https://www.variety.com/article/VR1118034972|title='Conchords' star McKenzie an elf in 'The Hobbit'|last=McNary|first=Dave|date=4 April 2011|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|publisher=[[PMC (company)|Penske Media Corporation]]|accessdate=4 April 2011}}</ref> | მხატვრული ფილმი |- | 2003 წ | ''[[ბეჭდების მბრძანებელი: მეფის დაბრუნება]]'' | ლინდირი <ref name="Variety Hobbit3"/> | მხატვრული ფილმი |- | 2007–2009 წწ | ''კონქორდების ფრენა'' | ბრეტ მაკკლინი <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2008/feb/10/familyandrelationships.television|title=The accidental sex gods|last=Vernon|first=Polly|date=9 February 2008|work=[[The Observer]]|publisher=[[Guardian Media Group]]|accessdate=30 June 2013}}</ref> | ტელესერიალი |- | 2009 წ | ''ტიმ და ერიკის გასაოცარი შოუ, კარგია!'' | ტიმის ტენისის დუბლი | ტელესერიალი |- | 2009 წ | ''დიაგნოზი სიკვდილი'' | დოქტორი კრუიზი | ფილმი |- | 2010 წ | ''[[სიმფსონები|სიმპსონები]]'' | კურტ ჰარდვიკი | ტელესერიალი |- | 2011 წ | ''მაფეტები'' | | მხატვრული ფილმი |- | 2012 წ | ''ორი პატარა ბიჭი'' | ნიჟი | მხატვრული ფილმი |- | 2012 წ | ''[[ჰობიტი: მოულოდნელი მოგზაურობა]]'' | ლინდირი <ref name="Variety Hobbit">{{Cite web|url=https://www.variety.com/article/VR1118034972|title='Conchords' star McKenzie an elf in 'The Hobbit'|last=McNary|first=Dave|date=4 April 2011|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|publisher=[[PMC (company)|Penske Media Corporation]]|accessdate=4 April 2011}}</ref> | მხატვრული ფილმი |- | 2013 წ | ''უსტლენდი'' | მარტინი | მხატვრული ფილმი |- | 2014 წ | ''ყველაზე სასურველი მაუპეტები'' | | მხატვრული ფილმი |- | 2018 წელი | ''Flight of the Conchords: ცხოვრება ლონდონში'' | საკუთარი თავი | სატელევიზიო სპეციალური |- | rowspan="2" | 2019 | ''ბობ მიუზიკლი'' | | rowspan="2" | მხატვრული ფილმი |- | ''მუნლენდი''<ref>{{cite news|last=Crittenton|first=Anya|title=BRET MCKENZIE OF FLIGHT OF THE CONCHORDS WRITING FANTASY FILM FOR WARNER BROS. (EXCLUSIVE)|url=http://www.tracking-board.com/bret-mckenzie-of-flight-of-the-conchords-writing-fantasy-film-for-warner-bros-exclusive/|date=8 August 2016|website=The Tracking Board|accessdate=24 December 2017}}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> | |} == რესურსები ინტერნეტში == {{Imdb სახელი|1235366|Bret McKenzie}} * [https://web.archive.org/web/20111118040135/http://flightoftheconchords.co.nz/ flight of the Conchords ოფიციალური საიტი] * [http://www.whatthefolk.net/ რა ხალხურია!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126162519/http://www.whatthefolk.net/ |date=2021-01-26 }} [http://www.whatthefolk.net/ flight of theConchords- ის ფან-საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126162519/http://www.whatthefolk.net/ |date=2021-01-26 }} * [http://www.bbc.co.uk/radio2/comedy/conchords.shtml BBC რადიო 2] * [https://www.myspace.com/conchords flight of the Conchords ოფიციალური MySpace] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მაკ-კენზი, ბრეტ}} [[კატეგორია:ახალზელანდიელი მამაკაცი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ახალზელანდიელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:ახალზელანდიელი მამაკაცი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ახალზელანდიელი მუსიკოსები]] [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელები საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] c0wgbwt4mlv6hkqic08qjhg122jacj9 0 499890 5398297 4831751 2026-05-23T08:29:30Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398297 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სურათის ფაილი = Leucopaxillus giganteus 20070817wa.JPG | სამეფო = სოკოები | განყოფილება = [[ბაზიდიუმიანი სოკოები]] | კლასი = [[აგარიკომიცეტები]] | რიგი = [[ფირფიტოვანნი]] | ოჯახი = [[ტრიქოლომასებრნი]] | გვარი = [[ლეუკოპაქსილუსი]] | სახეობა = '''გიგანტური ლეუკოპაქსილუსი''' | ლათ = {{Btname|Leucopaxillus giganteus|([[Sowerby]]) [[Singer]] (1939)}} | author = ([[Sowerby]]) {{Singer}}, 1938 | commons = Category:Leucopaxillus giganteus | mycobank = 283342 }} '''გიგანტური ლეუკოპაქსილუსი''' ({{lang-la|''Leucopaxillus giganteus''}}) — [[ლეუკოპაქსილუსი]]ს გვარის სოკო [[ტრიქოლომასებრნი|ტრიქოლომასებრთა]] ოჯახისა. პირობითად საჭმელი სოკოა. ფართოდაა გავრცელებული [[ჩრდილოეთ ამერიკა]]სა და [[ევროპა]]ში. იზრდება ზაფხულ-შემოდგომით. სოკო პირველად აღწერა ინგლისელმა ბოტანიკოსმა და მიკოლოგმა [[ჯეიმზ საუერბი]]მ [[1809]] წელს როგორც ''Agaricus giganteus''.<ref name=Sowerby1809>{{cite book |title=Coloured Figures of English Fungi |author=Sowerby J.|year=1809 |volume=4 |publisher=R. Wilks |location=London |quote=in pl. 420 |pages=401–40}}</ref> მიმდინარე [[ბინომიალური ნომენკლატურა|ბინომიალური სახელწოდება]] მისცა გერმანელმა მიკოლოგმა [[როლფ ზინგერი|როლფ ზინგერმა]] [[1939]] წელს.<ref name="Singer1938">{{cite journal |author=Singer R. |year=1938 |title=De nonnullis Basidiomycetibus. I |journal=Botanicheskie Materialy Otdela Sporovyh Rastenij Botanicheskogo Instituti Imeni V.L. Komarova |volume=4 |issue=10–12 |pages=4–18 |language=Latin}}</ref> '''სამეცნიერო სინონიმები''': * {{bt|Agaricus giganteus|Sowerby, 1809}}{{ბაზიონიმი}} * {{bt|Aspropaxillus giganteus|(Sowerby) [[Kühner]] & [[Maire]], 1934}} * {{bt|Clitocybe gigantea|(Sowerby) [[Quél.]], 1872}} * {{bt|Omphalia geotropa|var=gigantea|(Sowerby) Quél., 1886}} * {{bt|Paxillus giganteus|(Sowerby) [[Fr.]], 1874}} == აღწერა == [[სოკოს ქუდი|ქუდი]] — დიდი ზომის, მისი დიამეტრი 30-50 [[სანტიმეტრი|სმ]]-მდე აღწევს (იშვიათად 70 სმ).<ref name="Van Os 1995">{{cite book |vauthors=Van Os J, Bas C, Kuyper TW, Noordeloos ME, Vellinga EC |title=Flora Agaricina Neerlandica – 3 |publisher=CRC |location=Boca Raton, Florida |year=1995 |page=77 |isbn=978-90-5410-616-6 |url=https://books.google.com/books?id=NGGiXsS9eYwC&pg=PA76}}</ref> თავდაპირველად ბრტყლად ამოზნექილი, შემდგომში ჩაჭყლეტილი და ღრმად ძაბრისებრი. ასაკთან ერთად შესაძლოა დაიფაროს მოყავისფრო ლაქებითა და ნაპრალებით. კიდეები ზოლიან-ტალღოვანია და შებუსვილი.<ref>{{საქართველოს სოკოები|105}}</ref> ზედაპირი თავიდან გლუვი, კრემისფერ-თეთრი შეფერილობის, ცენტრში როგორც წესი მოწაბლისფრო. [[სოკოს რბილობი|რბილობი]] — თეთრი ფერის, მკვრივი, ფქვილის სუნითა და სასიამოვნო გემოთი. [[ჰიმენოფორი]] — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ვიწრო, ხშირი, ფეხთან შეზრდილი ან ოდნავ დაღმავალია, მოთეთრო ან ღია ჩალისფერი. [[სოკოს ფეხი|ფეხის]] სიგრძე — 4-7, სიგანე — 2,5—3,5 სმ, ცილინდრული ან სუსტადაა შევწიროებული ბულბისებრი ძირისკენ, ქუდისფერია. [[სპორების ფხვნილი]] — თეთრი. [[სპორა|სპორები]] 6-8×3-4 [[მიკრომეტრი|მკმ]], ელიფსისებრი, გლუვი, ხორკლიანი ზედაპირით. == გამოყენება == მიუხედავად იმისა, რომ ერთი წყარო მას პირობითად საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს,<ref name="Schalkwijk-Barendsen1991" /> მეორე წყაროს მიხედვით, სოკომ შესაძლოა გამოიწვიოს დიარეა და კუჭის სპაზმი.<ref name="Hall2003" /> მოხმარებამდე რეკომენდებულია, დაიჭრას მცირე ზომის ნაწილებად და ისე მოიხარშოს, ხოლო ნახარში გადაიღვაროს.<ref name="Burrows2005">{{cite book |author=Burrows I. |title=Food from the Wild |publisher=New Holland Publishers |year=2005 |page=109 |isbn=978-1-84330-891-1 |url=https://books.google.com/books?id=j470CrsOuPQC&pg=PA109}}</ref> გიგანტური ლეუკოპაქსილუსი შეიცავს ბიოაქტიურ ნაერთ კლიტოცინს, რომელსაც გააჩნია [[ანტიბიოტიკები|ანტიბიოტიკური]] მოქმედება ადამიანისთვის საშიში რიგი [[ბაქტერია|ბაქტერიების]] წინააღმდეგ, ისეთების როგორებიცაა ''[[Bacillus cereus]]''და ''[[Bacillus subtilis]]''.<ref name=Mueller1990>{{cite journal |author=Müller-Stoll WR.|year=1990 |title=The antibiotic activity of clitocybine and nebularine from ''Leucopaxillus giganteus'' and ''Clitocybe nebularis'' |journal=Zeitschrift für Mykologie |issn=0170-110X |volume=56 |issue=1 |pages=167–86}}</ref> უფრო ადრეული კვლევების თანახმად (1945) ანტიბიოტიკური მოქმედება აქვს ბაქტერიების — ''[[Mycobacterium tuberculosis]]'', ''[[Salmonella typhi]]'' და ''[[Brucea abortus]]'' წინააღმდეგ.<ref name=Hollande1945>{{cite journal |author=Hollande AC.|year=1945 |title=Lyse massive des bacilles de Koch chez la Cobaye après traitement à la clitocybine. Pouvoir inhibiteur de ce produit vis-à-vis du bacille typhique, du colibacille, de ''Brucella abortus'' etc |journal=Comptes Rendus de l'Académie des Sciences |volume=221 |pages=361–63 |language=French}}</ref> == ეკოლოგია და გავრცელება == საპროტროფია, იზრდება [[ველობი|ველობებზე]], გზის პირებსა<ref name=Hall2003>{{cite book |author=Hall IR. |title=Edible and Poisonous Mushrooms of the World |url=https://archive.org/details/ediblepoisonousm0000unse |publisher=Timber Press |location=Portland, Oregon |year=2003 |page=[https://archive.org/details/ediblepoisonousm0000unse/page/159 159] |isbn=978-0-88192-586-9}}</ref> და საძოვრებზე.<ref name=Kaiser1998>{{cite journal |author=Kaiser P. |year=1998 |title=Relations of ''Leucopaxillus giganteus'', basidiomycete of fairy rings, with soil microflora and grassland plants |journal=Cryptogamie Mycologie |url=http://serials.cib.unibo.it/cgi-ser/start/it/spogli/df-s.tcl?prog_art=1083110&language=ENGLISH&view=articoli |issn=0181-1584 |volume=19 |issue=1–2 |pages=45–61 |archive-date=2012-02-13 |access-date=2021-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213084346/http://serials.cib.unibo.it/cgi-ser/start/it/spogli/df-s.tcl?prog_art=1083110&language=ENGLISH&view=articoli }}</ref> ხშირად ქმნის „[[ქაჯის წრე]]ს“. კოსმოპოლიტია.<ref name="Schalkwijk-Barendsen1991">{{cite book |author=Schalkwijk-Barendsen HME. |title=Mushrooms of Western Canada |publisher=Lone Pine Publishing |location=Edmonton, Alberta |year=1991 |page=[https://archive.org/details/mushroomsofweste0000scha/page/260 260] |isbn=978-0-919433-47-2 |url=https://archive.org/details/mushroomsofweste0000scha/page/260 }}</ref> ფართოდაა გავრცელებული [[ჩრდილოეთ ნახევარსფერო]]ს [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერ სარტყლებში]]<ref name=Pilat1961>{{cite book |title=Mushrooms and other Fungi |url=https://archive.org/details/mushroomsotherfu0000pila |vauthors=Pilat Á, Ušák O |year=1961 |publisher=Peter Nevill |location=London, UK |pages=[https://archive.org/details/mushroomsotherfu0000pila/page/n111 49]–50}}</ref> — [[ჩრდილოეთ ამერიკა]]სა და [[ევროპა]]ში.<ref name="Kibby2006">{{cite book |author=Kibby G. |title=Guide to Mushrooms and Toadstools of Britain and Europe (Philips Guide) |url=https://archive.org/details/philipsguidetomu0000kibb |publisher=Philip's |location=London, UK |year=2006 |page=[https://archive.org/details/philipsguidetomu0000kibb/page/137 137] |isbn=978-0-540-08936-9}}</ref> [[დევიდ არორა]]ზე დაყრდნობით, ჩრდილოეთ ამერიკაში სახეობა ყველაზე მეტად გავრცელებულია [[წყნარი ოკეანე|წყნარი ოკეანის]] ჩრდილო-დასავლეთსა და [[კლდოვანი მთები|კლდოვან მთებში]].<ref name=Arora1986>{{cite book |author=Arora D. |title=Mushrooms Demystified: A Comprehensive Guide to the Fleshy Fungi |publisher=Ten Speed Press |location=Berkeley, California |year=1986 |pages=158–59 |isbn=978-0-89815-169-5 |url=https://books.google.com/books?id=S-RmabYsjI4C&pg=RA1-PA949}}</ref> '''სეზონი''' — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.<ref name="Ribeiro2008">{{cite journal |vauthors=Ribeiro B, Andrade PB, Baptista P, Barros L, Ferreira IC, Seabra RM, Valentão P |title=''Leucopaxillus giganteus'' mycelium: effect of nitrogen source on organic acids and alkaloids |journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry |volume=56 |issue=12 |pages=4769–74 |year=2008|pmid=18494481 |doi=10.1021/jf8001526|hdl=10198/3689 |hdl-access=free }}</ref> ==გალერეა== <gallery class="center"> ფაილი:Leucopaxillus giganteus - andrey zharkikh.jpg ფაილი:Aspropaxillus giganteus 844350.jpg ფაილი:Aspropaxillus giganteus 844351.jpg ფაილი:GT Giant Funnel Leucopaxillus giganteus.jpg ფაილი:Riesen-Krempentrichterling am Geschwister-Scholl-Weg Ruhland, "Heldenhain" unweit Neugrabenweg 02.jpg ფაილი:Riesen-Krempentrichterling am Geschwister-Scholl-Weg Ruhland, "Heldenhain" unweit Neugrabenweg 01.jpg ფაილი:Leucopaxillus giganteus 72289.jpg ფაილი:Leucopaxillus giganteus 20070817wb.JPG </gallery> == ლიტერატურა == * {{cite book |title=The encyclopedia of fungi of Britain and Europe |url=https://archive.org/details/encyclopediaoffu0000jord |year=2004 |isbn=0711223785 |pages=[https://archive.org/details/encyclopediaoffu0000jord/page/158 158] |language=en |author=Jordan, Michael}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Leucopaxillus giganteus}} *{{Mycobank|283342}} *{{IndexFungorum|283342}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საჭმელი სოკოები]] [[კატეგორია:ლეუკოპაქსილუსი]] qenhc36jxyajhia8tc1dq7eo4dhmiy1 0 500740 5398208 5359697 2026-05-23T02:50:17Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398208 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სურათის ფაილი = Collybia-platyphylla.jpg | სამეფო = სოკოები | განყოფილება = [[ბაზიდიუმიანი სოკოები]] | კლასი = [[აგარიკომიცეტები]] | რიგი = [[ფირფიტოვანნი]] | ოჯახი = ''[[Marasmiaceae]]'' | გვარი = [[მეგაკოლიბია]] | სახეობა = '''განიერფირფიტიანი უდემანსიელა''' | ლათ = ''Megacollybia platyphylla'' ([[Pers.]]) [[Kotl.]] & [[Pouzar]], 1972 | syn = | wikispecies = | commons = Megacollybia platyphylla | mycobank = 317427 }} '''განიერფირფიტიანი უდემანსიელა''' ({{lang-la|''Megacollybia platyphylla''}}) — [[მეგაკოლიბია]]ს გვარის სოკო ''[[Marasmiaceae]]''-ის ოჯახისა. ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე წყარო — არასაჭმელად ან მცირედ შხამიანად. ახასიათებს მწარე გემო, ზოგიერთი ადამიანის შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიოს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლა სუსტ ფორმებში. გავრცელებიულია [[ევროპა]]სა და [[ცენტრალური ამერიკა|ცენტრალურ ამერიკაში]]. საპროტროფია. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში. ერთეულებად ან დიდ ჯგუფებად, გაზაფხულიდან შემოდგომამდე. სოკო პირველად აღწერა [[1796]] წელს, გერმანელმა მიკოლოგმა [[კრისტიან ჰენდრიკ პერსონი|კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა]] როგორც ''Agaricus platyphyllus''. '''სამეცნიერო სინონიმები''': * {{btname|Agaricus grammocephalus|[[Bull.]] 1793}} * {{btname|Agaricus platyphyllus|[[Pers.]] 1796}} {{basionym}} * {{btname|Clitocybula platyphylla|(Pers.) [[E. Ludw.]] 2001}} * {{btname|Clitocybula platyphylla|(Pers.) [[Malençon]] & [[Bertault]] 1975}} * {{btname|Collybia grammocephala|(Bull.) [[Quél.]] 1888}} * {{btname|Gymnopus platyphyllus|(Pers.) [[Murrill]] 1916}} * {{btname|Hydropus platyphyllus|(Pers.) [[Kühner]] 1980, [[nom. inval.]]}} * {{btname|Oudemansiella platyphylla|(Pers.) [[M.M. Moser]] 1983}} * {{btname|Tricholomopsis platyphylla|(Pers.) [[Singer]] 1939}} == აღწერა == [[სოკოს ქუდი|ქუდი]]ს დიამეტრი 5-15 [[სანტიმეტრი|სმ]]-მდე აღწევს, მყიფე. ნორჩობაში ამოზნექილი, შემდეგ ბრტყელი და ოდნავ ჩაჭყლეტილი, მშრალ ამინდში რადიალურად დამსკდარი, ნორჩობაში შეკეცილი კიდეებით, მონაცრისფრო-ყავისფერი. [[სოკოს რბილობი|რბილობი]] — თეთრი ფერის, წყალწყალა, განსაკუთრებული სუნის გარეშე, გემოზე მწარეა. [[ჰიმენოფორი]] — ფირფიტებიანი, ფეხთან ოდნავ შეზრდილი, თავისუფალი, განიერი. თეთრი ან მონაცრისფრო. [[სოკოს ფეხი|ფეხის]] სიგრძე — 4-15 სმ, სისქე — 1-2, სწორი ან ზევითკენ დავიწროებული, მკვრივი, ბოჭკოვან-ხრტილოვანი. თეთრი. ძირში მთავრდება რიზოიდებით.<ref>{{საქართველოს სოკოები|112}}</ref> [[სპორების ფხვნილი]] — თეთრი ფერის.<ref name="Cetto 1">[[Bruno Cetto]]: „Der große Pilzführer”, vol. 1, ed. a 5-a, Editura BLV Verlagsgesellschaft, München, Berna, Viena 1979, p. 264-265, ISBN 3-405-12116-7</ref><ref name="Laux">Hans E. Laux: „Der große Pilzführer, Editura Kosmos, Halberstadt 2001, p. 194-195, ISBN 978-3-440-14530-2</ref> [[სპორა|სპორები]] უფერული, 7-10×5-7 [[მიკრომეტრი|მკმ]]. ფართოელიფსისებრი ან ოვალური ფორმის. == მსგავსი სახეობები == <gallery class="center"> ფაილი:Collybia butyracea 031102w.jpg|''[[Collybia butyracea]]'' ფაილი:Entoloma.lividoalbum2.-.lindsey.jpg|''[[Entoloma lividoalbum]]'' ფაილი:Gymnopus fusipes Podkomorské lesy.jpg|''[[Gymnopus fusipes]]'' ფაილი:Inocybe flocculosa a1 (1).JPG|''[[Inocybe flocculosa]]'' ფაილი:2012-04-25 Inocybe fraudans (Britzelm.) Sacc 214752 crop.jpg|''[[Inocybe fraudans]]'' ფაილი:2011-03-27 Pluteus atromarginatus (Singer) Kühner 138787.jpg|''[[Pluteus atromarginatus]]'' </gallery> <gallery class="center"> ფაილი:Pluteus cervinus 20080420wa.jpg|''[[Pluteus cervinus]]'' ფაილი:2012-06-23 Pluteus romellii (Britzelm.) Lapl 230261.jpg|''[[Pluteus romellii]]'' ფაილი:Tricholoma fucatum (Fr.) P. Kumm 72222.jpg|''[[Tricholoma fucatum]]'' ფაილი:Tricholoma terreum G3.1.jpg|''[[Tricholoma terreum]]'' ფაილი:Tricholoma filamentosum 01.jpg|''[[Tricholoma tigrinum]]'' </gallery> ==კვებითი ღირებულება== ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე წყარო — არასაჭმელ ან მცირედ შხამიან სოკოდ.<ref name=guminska>{{cite book|author=Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda|title=Grzyby i ich oznaczanie |url=https://archive.org/details/grzybyiichoznacz0000barb|location=Warszawa |year=1985 |publisher=PWRiL |isbn= 83-09-00714-0}}</ref> ახასიათებს მწარე გემო. ზოგიერთი ადამიანის შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიოს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლა სუსტ ფორმებში.<ref>{{cite web |author=Deutsche Gesellschaft für Mykologie |url=https://www.dgfm-ev.de/pilzesammeln-und-vergiftungen/speisepilze?name=Pilze_uneinheitl_beurt_Speisewert_20190620.pdf&reattachment=047265223d08c00f624683dfc8513f1f |title=Liste der Pilze mit uneinheitlich beurteiltem Speisewert |date=2019-06-20 |format=PDF |language=de |accessdate=2020-05-09 |archive-date=2021-05-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210513164533/https://www.dgfm-ev.de/pilzesammeln-und-vergiftungen/speisepilze?name=Pilze_uneinheitl_beurt_Speisewert_20190620.pdf&reattachment=047265223d08c00f624683dfc8513f1f }}</ref> [[ბრუნო ჩეტო]] ურჩევს მომხმარებლებს, მიირთვან იგი მცირე რაოდენობით სხვა სახეობის საჭმელ სოკოებთან ერთად.<ref name="Cetto 1"/> ==გავრცელება და ეკოლოგია== გავრცელებიულია [[ევროპა]]სა და [[ცენტრალური ამერიკა|ცენტრალურ ამერიკაში]]. აგრეთვე დაფიქსირებულია [[იაპონია]]ში.<ref>{{cite web |url=http://www.discoverlife.org/search.html| title=Discover Life|accessdate = 2015-12-05|langiage=en}}</ref> საპროტროფია. იზრდება ფოთლოვან, იშვიათად წიწვოვან ტყეებში, დამპალ ხეებსა და მორებზე, ან მათთან ახლოს. '''სეზონი''' — გაზაფხულიდან შემოდგომამდე. ==გალერეა== <gallery class="center"> ფაილი:Megacollybia platyphylla 030914w.jpg ფაილი:Megacollybia.platyphylla.-.lindsey.jpg ფაილი:Megacollybia.platyphylla2.-.lindsey.jpg ფაილი:Megacollybia platyphylla 170827w.JPG ფაილი:Megacollybia platyphylla.JPG ფაილი:Megacollybia.platyphylla3.-.lindsey.jpg </gallery> == ლიტერატურა == * {{cite book|author=William C. Roody|title=Mushrooms of West Virginia and the Central Appalachians|url=https://books.google.com/books?id=5HGMPEiy4ykC|publisher=The University Press of Kentucky|alpages=520|pages=209—210|isbn=0-8131-9039-8}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Megacollybia platyphylla}} * {{mycobank|317427}} * {{IndexFungorum|317427}} == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:საჭმელი სოკოები]] [[კატეგორია:მეგაკოლიბია]] 81f1hk24iayo5nhx3egbkeo3trx81nu 0 502259 5398230 4536235 2026-05-23T03:23:29Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398230 wikitext text/x-wiki '''გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2''' — კომბინირებული ციკლის [[თბოელექტროსადგური]] [[საქართველო]]ში, [[გარდაბნის მუნიციპალიტეტი|გარდაბნის მუნიციპალიტეტში]], ქალაქ [[გარდაბანი|გარდაბანთან]]. სადგურის დადგმული [[სიმძლავრე|სიმძლავრეა]] 230 [[მეგვტ]]. წელიწადში გამოიმუშავებს 1,3 მილიარდ [[კვტ·სთ]]-მდე [[ელექტროენერგია]]ს. გამოირჩევა მაღალი ეფექტიანობითა და გარემოს დაცვითი ტექნოლოგიით; თითქმის ორჯერ უფრო ნაკლებ [[ბუნებრივი აირი|გაზს]] მოიხმარს და უფრო ეკონომიურია, ვიდრე საქართველოში ბუნებრივ აირზე მომუშავე ძველი ენერგობლოკები.<ref name=":1" /> აღჭურვილია თანამედროვე ტიპის „[[General Electric]]“-ის გაზისა და ორთქლის ტურბინებით და გენერატორებით.<ref name=":0">{{cite news |title=გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2-ის მშენებლობისთვის აირტურბინული აგრეგატების იმპორტი განხორციელდა |url=https://www.gogc.ge/ka/article/gardabnis-tboeleqtrosadguri-2--is-msheneblobistvis-airturbinuli-agregatebis-importi-ganxorcielda/94 |access-date=26 თებერვალი, 2021 |publisher=[[საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაცია]]|website=gogc.ge}}</ref> თბოელექტროსადგური პირველია საქართველოში, რომელიც ინოვაციური, ე.წ. „ნულიდან გაშვების“ ფუნქციითაა აღჭურვილი, რაც ქვეყნის ელექტროსისტემაში საგანგებო მდგომარეობის შემთხვევაში, დროის მოკლე პერიოდში, სისტემისთვის ელექტროენერგიის მიწოდებას და ნულიდან აღდგენას გულისხმობს.<ref name=":1">{{cite news |title=გიორგი გახარიამ და ნათია თურნავამ „გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2“- ოფიციალურად გახსნეს |url=http://www.economy.ge/?page=news&nw=1394 |access-date=26 თებერვალი, 2021 |website=www.economy.ge |publisher=[[საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო]] |date=17 იანვარი, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226175910/http://www.economy.ge/?page=news&nw=1394 |archivedate=2021-02-26 }}</ref> თბოელექტროსადგურის სამშენებლო ფაზა [[2018]] წლის თებერვლიდან [[2019]] წლის დეკემბრამდე გრძელდებოდა.<ref>{{cite news |title=გარდაბანში თბოსადგურ 2-ის მშენებლობა დასრულდა |url=https://imedinews.ge/ge/ekonomika/124331/gardabanshi-tbosadgur-2is-mshenebloba-dasrulda |access-date=26 თებერვალი, 2021 |work=imedinews.ge |date=24 დეკემბერი, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226180144/https://imedinews.ge/ge/ekonomika/124331/gardabanshi-tbosadgur-2is-mshenebloba-dasrulda |archivedate=2021-02-26 }}</ref> გაიხსნა [[2020]] წლის 17 იანვარს.<ref>{{cite news |title=გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2 გაიხსნა |url=https://imedinews.ge/ge/politika/125703/gardabnis-tboeleqtrosadguri-2-gaikhsna |access-date=26 თებერვალი, 2021 |work=imedinews.ge |date=17 იანვარი, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226180518/https://imedinews.ge/ge/politika/125703/gardabnis-tboeleqtrosadguri-2-gaikhsna |archivedate=2021-02-26 }}</ref> ექსპლუატაციაში შევიდა 2020 წლის მარტში, მას შემდეგ, რაც [[სემეკი|სემეკ]]-მა გასცა წარმოების ლიცენზია.<ref name=":2">{{cite web |title=გარდაბნის თბოსადგური 2 |url=https://www.gogc.ge/ka/project/gardabnis-tbosadguri-2/32 |access-date=26 თებერვალი, 2021 |publisher=[[საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაცია]]|website=gogc.ge}}</ref> აშენდა [[საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაცია|საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციის]] 180 მილიონამდე [[აშშ დოლარი]]ს ინვესტიციით. == შპს „გარდაბნის თბოსადგური 2“ == გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2-ის მფლობელია შპს „გარდაბნის თბოსადგური 2“, რომელიც საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციის შვილობილი კომპანიაა.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> == იხილეთ აგრეთვე == * [[გარდაბნის თბოელექტროსადგური]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საქართველოს თბოელექტროსადგურები]] [[კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტი]] bfmok69nv032c3m669ncgiawshx22gg 0 518097 5397972 4393916 2026-05-22T16:59:13Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397972 wikitext text/x-wiki [[ფაილი: Южное_Бутово_-_panoramio_(1).jpg|მინი|200პქ| მარჯვნივ|სამხრეთი ბუტოვო]] '''ბუტოვო''' ({{lang-ru|Бутово}}) — ისტორიული ადგილი [[მოსკოვი]]ს წრიული საავტომობილო გზის (МКАД) სამხრეთით. აერთიანებს მოსკოვის ორ რაიონს: ჩრდილოეთ და სამხრეთ ბუტოვოს ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ადმინისტრაციულ ერთეულში. ==გეოგრაფია და ჰიდროგრაფია== ბუტოვო მდებარეობს მოსკოვის ყველაზე მაღალ ადგილას (აბსოლუტური სიმაღლე 260 მ-მდე).<ref>[https://msk-ts.livejournal.com/120214.html Самая высокая точка Москвы]</ref> ბუტოვოს ტყიდან (სიმაღლე 228 მ.) ყოფილ სააგარაკე დასახლება — ბუტოვოსკენ მიემართება დაღმართი. ბუტოვოს ტერიტორიაზე წყლის სისტემების დიდი რაოდენობა. მდინარეები: ბიტცა (მიედინება რაიონის ტერიტორიაზე ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით), გვოზდიანკა (ქმნის წყალსაცავების კასკადს), ლოპენკა, კორიუშკა (თავისი წყალსაცავთა კასკადით), მოვია, ციგანკა (მდ.სოსენკას შენაკადი), ჩეჩიორკა და მისი მარცხენა შენაკადი, რამდენიმე [[წყალსაცავი]]. მათ შორის, სამი ბოტანიკური ბაღის — ვილარის ტერიტორიაზეა. ==ეკოლოგია== ხელსაყრელი ეკოლოგიური სიტუაცია განპირობებულია სამრეწველო საწარმოების სიმცირით. (რაიონის აღმოსავლეთ ნაწილში ფუნქციონირებდა ბუტოვოს კომბინატი და ქიმიური ქარხანა, რომელიც ამჟამად არ მუშაობს). ==დასახელება== ბუტოვოს გაჩერებას სახელი მიენიჭა სოფ.ბუტოვოსგან, რომლის ირგვლივაც გაშენდა დასახლება ბუტოვო. ის 1984-1985 წწ. შევიდა მოსკოვის შემადგენლობაში და მისცა დასახელება ქალაქის ორ თანამედროვე რაიონს — ჩრდილოეთ და სამხრეთ ბუტოვოს. სოფელი ბუტოვო აგრძელებდა არსებობას მოსკოვის რაიონის ტერიტორიაზე და 2019 წელს მიიღო [[დაბა|დაბის]] სტატუსი (განსხვავდება დაბა ბუტოვოსგან, რომელიც [[მოსკოვი]]ს შემადგენლობაში შედის). ==ისტორია== ==ღირსშესანიშნაობები== * რუსეთის წამლების და არომატული მცენარეების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი (ВИЛА́Р) * ბოტანიკური ბაღი — ვილარი (დაარსდა 1951 წელს). * [[მოსკოვის დიდმოწამე პარასკევას ტაძარი (კაჩალოვო)]] * [[მოსკოვის ქრისტეშობის ტაძარი (ჩერნოვო)]] * [[ღვთისმშობლის ხატის ზეციური სასწაულის ტაძარი (ზახარინო)]] * ტაძარი წმინდა მეომარ [[თედორე უშაკოვი|თედორე უშაკოვის]] პატივსაცემად.<ref>https://hramushakova.ru/index.php/about/letopis</ref> * ბუტოვოს პოლიგონი, სადაც 1930-1950 წწ. დახვრიტეს 20 ათასზე მეტი ადამიანი. მის მახლობლად 2004-2007 წლებში აღიმართა ახალწამებულთა და რუს აღმსარებელთა ბუტოვოს ტაძარი.<ref>[http://www.patriarchia.ru/db/text/194486.html Протоиерей Кирилл Каледа]</ref><ref>{{Cite web |url=http://old.memo.ru/memory/communarka/index.htm |title=ПОСЛЕСЛОВИЕ К СПИСКАМ ЗАХОРОНЕННЫХ В «КОММУНАРКЕ» |access-date=2021-12-01 |archive-date=2020-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200429001810/http://old.memo.ru/memory/communarka/index.htm }}</ref> ==გალერეა== ;ჩრდილოეთ ბუტოვო <gallery mode="packed-hover" heights=150px> Метро Бульвар Дмитрия Донского 01.jpg|მეტროს სადგური [[დიმიტრი დონელის ბულვარი (მოსკოვის მეტრო)|„დიმიტრი დონელის ბულვარი“]] Panorama of North Butovo.jpg|რაიონის პანორამა Park along the Bitsa River in North Butovo, Moscow.jpg|ბუტოვოს პარკი Северное Бутово. Дорога среди сосен. Осень 2005.jpg|ბუტოვოს ტყეპარკი </gallery> ;სამხრეთ ბუტოვო <gallery mode="packed-hover" heights=150px> Butovskaya line Moscow Metro terminus.JPG|მოსკოვის მეტროს ბუტოვოს ხაზის დასასრული (მეტროს სადგური [[ბუნინსკაია-ალეია (მოსკოვის მეტრო)|„ბუნინის ხეივანი“]]) და ჩერნოვოს ტბორები Южное Бутово (31).JPG|[[ულიცა-სკობელევსკაია (მოსკოვის მეტრო)|მეტროს სადგური „სკობელევის ქუჩა“]] Butovo kadyrova str.JPG|[[ბუნინსკაია-ალეია (მოსკოვის მეტრო)|მეტროს სადგური „ბუნინის ხეივანი“]] Moscow, South Butovo, Gavrikovskie ponds.jpg|გავრიკოვოს ტბორები Moscow, South Butovo, Chernevsky Pond at dusk (131309541).jpg|ჩერნიოვოს ტბორი Замерзший пруд в Южном Бутово - panoramio (1).jpg|გაყინული ტბორი Pam_heroes_wow_in_south-butovo.jpg|დიდი სამამულო ომის გმირთა მემორიალი ყოფილ სოფელ ჩერნიოვოში </gallery> ==სქოლიო== [[კატეგორია:მოსკოვის ისტორიული ადგილები და რაიონები]] 57izg2ac4nr5zmv70t7bhn3q45fdepm 0 522120 5398265 4696305 2026-05-23T05:32:31Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398265 wikitext text/x-wiki [[File:Equal Pay Day.webm|thumb|upright=1.6|აქტივისტების დემონსტრაცია „თანასწორი ხელფასის დღეს“ [[ფრანკფურტი|ფრანკფურტში]].]] '''გენდერული სახელფასო სხვაობა''' — საშუალო სხვაობა დასაქმებული ქალებისა და კაცების ანაზღაურებებს შორის. მიიჩნევა, რომ ქალებს საშუალოდ უფრო ნაკლებს უხდიან, ვიდრე კაცებს. სახელფასო სხვაობასთან დაკავშირებით გვხვდება ორი სხვადასხვა რიცხვი: არაადაპტირებული და ''ადაპტირებული'' სახელფასო სხვაობა. ეს უკანასკნელი, როგორც წესი, მოიცავს ნამუშევარი საათების, დასაქმების სფეროების, განათლებისა და მუშაობის გამოცდილების სხვაობებს.<ref>{{Cite web|url=http://www.genderequality.ie/en/GE/Pages/GenderPayGap|title=Gender Pay Gap|website=www.genderequality.ie}}</ref> მაგალითად, [[აშშ]]-ში ქალის საშუალო არაადაპტირებული ყოველწლიური ხელფასი 79%-ით უფრო ნაკლებია, ვიდრე კაცების ხელფასი, ადაპტირებულის შემთხვევაში კი ეს რიცხვი 95%-ია.<ref>{{Cite web|date=2019-03-27|title=Progress on the Gender Pay Gap: 2019 - Glassdoor|url=https://www.glassdoor.com/research/gender-pay-gap-2019/|access-date=2021-03-09|website=Glassdoor Economic Research|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210324153845/https://www.glassdoor.com/research/gender-pay-gap-2019/|archivedate=2021-03-24}}</ref><ref>{{cite news | url=https://money.cnn.com/2015/04/13/news/economy/equal-pay-day-2015/ | title=78 cents on the dollar: The facts about the gender wage gap | work=CNN Money | date=April 14, 2015 | access-date=May 28, 2015 | author=O'Brien, Sara Ashley | location=New York | quote=7% wage gap between male and female college grads a year after graduation even controlling for college major, occupation, age, geographical region and hours worked. | archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316233315/http://money.cnn.com/2015/04/13/news/economy/equal-pay-day-2015/ | archivedate=მარტი 16, 2018 }}</ref> სახელფასო სხვაობის მიზეზები დაკავშირებულია სამართლებრივ, სოციალურ და ეკონომიკურ ფაქტორებთან და სცდება „თანაბარი ანაზღაურება თანაბარი საქმისთვის“ ცნების ფარგლებს.<ref name=":0">https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/7896990/3-06032017-AP-EN.pdf</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://femea.ge/blog/34 სახელფასო სხვაობა] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ქალთმოძულეობა]] [[კატეგორია:სახელფასო სხვაობა]] [[კატეგორია:სექსიზმი]] 8zfhintwaolkpotb0hl4zsm1r0r6czc 0 523374 5397994 5338429 2026-05-22T17:15:08Z LukaBek 135660 5397994 wikitext text/x-wiki {{გრამატიკა}}{{ვიკი}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = იცხაკ ილანი |ორიგინალური სახელი = יצחק אילן </br >ავთანდილ წიწუაშვილი |ცხოვრების პერიოდი = * |დაბადების თარიღი ={{birth date|1956|7|28|df=yes}} |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი ={{death date and age|2020|10|16|1956|7|28|df=yes}} |გარდაცვალების ადგილი = |პორტრეტი = [[File:יצחק אילן.jpg|200px]] |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = |ჯარის სახეობა = |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''იცხაკ ილანი''' (დაბადებისას - '''ავთანდილ წიწუაშვილი''') — [[ისრაელი|ისრაელელი]] უშიშროების ოფიცერი. [[1982]]-[[2012]] წლებში მსახურობდა ისრაელის უშიშროების სააგენტოში ([[შაბაქი]] ან შინ-ბეთი) და მისი ბოლო თანამდებობა იყო ამ სააგენტოს უფროსის მოადგილე (2010-2011).<ref>[https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2014/07/disengagement-gaza-nine-years-hamas-rule-gaza-rocket-fire.html Knesset debates whether Gaza disengagement helped Hamas], By Mazal Mualem, Published: 18.07.2014,[[Al-Monitor]]</ref><ref>[http://www.businesswire.com/news/home/20160216006726/en/ Former Deputy Director of the Israeli Security Agency (“Shin-Bet”) joins Brainwave Science’s International Advisory Board], [[Business Wire]], 16 February 2016</ref> ==ბიოგრაფია== იცხაკ ილანი (ავთანდილ წიწუაშვილი) დაიბადა [[საქართველო|საქართველოში]], დაბა [[სურამი|სურამში]] [[1956]] წლის [[28 ივლისი|28 ივლისს]]. იცხაკ ილანი არის საქართველოში ცნობილი რაბინების ოჯახის შთამომავალი: მისი ბაბუა, რაბი ხახამ გაბრიელ დავარაშვილი, XX საუკუნის გამოჩენილი რაბის ხაიმ ჰალევი სოლოვეიჩიკის მოწაფე იყო. მისი ბაბუის უფროსი ძმა, რაბი მოშე ჰაკატანი იყო რაბი ისრაელ მეირ ჰაქოენის, იგივე ხაფეც ხაიმის, მოწაფე ქალაქ [[რადინი|რადინში]].<ref>מאיר מיכאלי, " הנער מציחנוואלי שהפך לגדול בישראל ",עיתון "האור", ‏8 בינואר 2015, גיליון 37, עמוד 14. כפי שפורסם במקור בהמודיע בשנת 1976 על ידי ג. אחיהוד.</ref> მოსე ჰა კატანი ([[მოსე დავარაშვილი]]) იყო საქართველოს პირველი რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი 1918-1921 წლებში და ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტზე. მოსე დავარაშვილი 1970-იან წლებში საბჭოთა კავშირიდან იმიგრაციის განახლების მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერია. მეორე ძმა, რაბი იაკობ დავარაშვილი, იყო ქართველი ებრაელების მთავარი რაბინი 1960-იან წლებში. ბაბუის კიდევ ერთი ძმა [[პალესტინის სახელმწიფო|პალესტინაში]] ჩავიდა 1920-იან წლებში. იცხაკ ილანმა 1973 წლის ზაფხულში წარჩინებით დაამთავრა თბილისის კომაროვის სახელობის [[კომაროვის სკოლა|ფიზიკა-მათემატიკის სკოლა]]-ინტერნატი და დაჯილდოვდა ოქროს მედლით. იმავე წელს, 17 აგვისტოს, ოჯახთან ერთად ჩავიდა ისრაელში და [[იერუსალიმი|იერუსალიმში]] დასახლდა. უნივერსიტეტში ორწლიანი სწავლის შემდეგ გადაწყვიტა, რომ ისრაელის ჯარში სამსახურით უკეთესად გამოადგებოდა ქვეყანას. 1976-1980 წლებში მსახურობდა ისრაელის ჯარში, საჰაერო ძალების საზენიტო დივიზიაში და ბატალიონის მეთაურის თანამდებობას მიაღწია ლეიტენანტის წოდებით. იცხაკ ილანმა უშიშროების სამსახურში სხვადასხვა წამყვან თანამდებობებზე იმსახურა 31 წლის განმავლობაში, მიაღწია სახელმწიფოს უშიშროების სამსახურის გენერალ-მაიორის წოდებას, მისი თანამდებობის რიგში აღსანიშნავია ისრაელის უშიშროების სააგენტოს უფროსის მოადგილეს თანამდებობა. იცხაკ ილანი იყო საჯარო საფინანსო კომპანიის დირექტორთა საბჭოს წევრი, 2017 წლიდან კი საინვესტიციო კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორი და სხვადასხვა საერთაშორისო ტექნოლოგიური კომპანიის დირექტორთა საბჭოს წევრი. იცხაკ ილანი ფლობდა 5 ენას. მან წარჩინებით დაამთავრა ბარ-ილანის უნივერსიტეტის ეკონომიკის, სოციოლოგიისა და პოლიტოლოგიის ფაკულტეტი, შემდგომ გახდა თელ-ავივის უნივერსიტეტის დიპლომატიის ფაკულტეტის მაგისტრი.<ref>[http://www.haaretz.com/opinion/.premium-1.626794 "The Shin Bet Needs a Chief Who'll Clean the Place Up"], By Amir Oren, Published: 17.11.2014, [[Haaretz]] Daily Newspaper</ref> იცხაკ ილანი გარდაიცვალა 2020 წლის 16 ოქტომბერს ისრაელში კორონავირუსის პანდემიის დროს.<ref>{{cite news|date=16 October 2020|agency=The Jerusalem Post|url=https://www.jpost.com/breaking-news/former-shin-bet-deputy-director-yitzhak-ilan-died-from-corona-at-64-645924|title=Former Shin Bet deputy director Yitzhak Ilan died from COVID-19 at 64}}</ref> ==შაბაქში სამსახური== 1982 წლის იანვარში ილანმა დაიწყო სამსახური ისრაელის უშიშროების სააგენტოს კონტრდაზვერვის რუსეთის განყოფილებაში. 1985 წელს იცხაკ ილანმა ისწავლა არაბული ენა, გადავიდა უშიშროების სააგენტოს არაბულ სექტორში და დაიწყო მუშაობა ტერაქტების გამომძიებლად იუდეასა და სამარიაში და სულ მალე დაინიშნა ქალაქ რამალაში საგამომძიებლო ჯგუფის უფროსად, მოგვიანებით კი იუდეასა და სამარიის საგამომძიებლო დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ. 1995-1997 წლების განმავლობაში ილანი იყო ღაზის სექტორში დაზვერვისა და ოპერატიული სამუშაოების დეპარტამენტის უფროსი. მან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა განთქმული პალესტინელი ტერორისტის [[იხია აიში|იხია აიშის]], ე.წ. „ინჟინერის“ ლიკვიდაციაში. <ref>{{cite news|last1=Oren|first1=Amir|title=Description of proposed deputy|url=http://www.haaretz.co.il/misc/1.1164162|agency=Haaretz|language=he}}</ref> 2000-2003 წლებში, მეორე „ინტიფადის“ დროს, იცხაკ ილანი შინ-ბეთს მეთაურობდა სამარიის რაიონში. 2002 წელს ისრაელის შეიარაღებულმა ძალებმა ჩაატარეს ოპერაცია „თავდაცვის კედელი“, რომლის შედეგადაც მძიმე ზარალი მიაყენეს ტერორისტულ ინფრასტრუქტურას იუდეასა და სამარიაში და ხელახლა დაიპყრეს ეს ტერიტორიები. 2004-2006 წლებში იცხაკ ილანმა მიიღო გენერლის წოდება და დაინიშნა შინ-ბეთის საგამოძიებო განყოფილების ხელმძღვანელად. იგი ხელმძღვანელობდა სპეციალურ საგამოძიებო ჯგუფს, რომელიც შედგებოდა შინ ბეთის, ისრაელის პოლიციის და ისრაელის ჯარის გამომძიებლებისგან. ამ ჯგუფმა ჩაატარა რეზერვის პოლკოვნიკის [[ელხანან ტენენბაუმი|ელხანან ტენენბაუმის]] საქმის გამოძიება, როდესაც ის ხიზბალას 3 წლიანი ტყვეობიდან იქნა განთავისუფლებული. 2006 წელს ილანმა პარალელურად უხელმძღვანელა არაბულ განყოფილებასაც და ერთი წლის განმავლობაში მან ამ განყოფილების სრული რეორგანიზაცია განახორციელა. 2006-2008 წლებში ილანი ხელმძღვანელობდა ანტიტერორისტულ და სადაზვერვო არაბულ-ირანულ განყოფილებას. 2008-2010 წლებში ილანი ხელმძღვანელობდა ე.წ. უცხოეთის განყოფილებას, რომელიც ფუნქციებშიც შედის: * საზღვარგარეთ მცხოვრები ებრაული მოსახლეობის მიმართ ტერორის წინააღმდეგ ბრძოლა, * დასავლეთის ქვეყნების (არა არაბულ-ირანულის) წინააღმდეგ კონტრდაზვერვა, * ისრაელის ნაციონალური უშიშროების საიდუმლოებების დაცვა და ა.შ. როგორც დეპარტამენტის უფროსი, ის აგრეთვე ამერიკელი ებრაელი ტერორისტის [[ჯეკ ტაიტელი|ჯეკ ტაიტელის]] დაპატიმრების პასუხისმგებელი იყო. 2010 წლის დასაწყისში იცხაკ ილანი ისრაელის უშიშროების სააგენტოს უფროსის მოადგილედ დაინიშნა, სადაც იმუშავა 2011 წლის სექტემბრამდე. იუვალ დისკინმა, განყოფილების უფროსმა, რომელიც მაშინ თანამდებობას სტოვებდა, რეკომენდაცია გაუწია ილანს, მაგრამ ამისდა მიუხედავად, ილანი არ იქნა დანიშნული უშიშროების სააგენტოს უფროსის თანამდებობაზე. 2013 წელს იცხაკ ილანმა ინტერვიუ მისცა ალექს ფიშმანს გაზეთ „ედიოთ ახრონოთიდან“ და აღნიშნა ოთხი მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელმაც ტერორიზმის წარმატებული აღკვეთა გამოიწვია. <ref>[[Alex Fishman]], "Bekoach Whobemoach" - Itzhak Ilan, Former Deputy of the shin-bet in first and An exclusive interview, The "Mussaf Leshabat" of [[Yediot Achronot]], 1 March 2013.</ref> {{ციტატა| * პირველი ფაქტორია დიდ ქალაქებსა და ლტოლვილთა ბანაკებში სიტუაციის კონტროლირება. * მეორე - ტერაქტების თავიდან აცილება. შაბაქში გააზრებულ იქნა, რომ მხოლოდ თვითმკვლელების დევნა-ძიება არ მოიპოვებს შედეგს, არამედ თვითმკლელების მომზადებაში ჩაბმული ჯგუფების განადგურებაა საჭირო. ამიტომ მიღებული იქნა გადაწყვეტილება რომ ჩვენი მიზანია ტერორისტული ორგანიზაციების ლიდერებისა და ტერაქტებისათვის გამიზნული ასაფეთქებელი ტექნიკის დამზადების სპეციალისტების წინააღმდეგ ბრძოლა. ორი წლის განმავლობაში ისინი ან დავაპატიმრეთ ან გავანადგურეთ. ნელ-ნელა დაიწყო თვითმკვლელების ტერაქტების შემცირება და საბოლოოდ მისი შეწყვეტა. * მესამე კომპონენტი იყო ისრაელსა და იუდეა-სამარიას შორის ღობის, როგორც ფიზიკური ბარიერის აგება. * მეოთხე, რამაც სამარიაში ტერორისტებზე გამარჯვება მოგვიტანა, იყო [[იასირ არაფატი|იასირ არაფატის]] გარდაცვალება და მისი ლიდერობის შეწყვეტა. მის ნაცვლად მოვიდა ახალი ლიდერი, [[მაჰმუდ აბასი|აბუ მაზენი]], რომელიც ტერორიზმის წინააღმდეგია და მიაჩნია, რომ ტერორმა დიდი ზარალი მიაყენა პალესტინის ერს და რომ ათი წლით უკან დახია ის.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 1956]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] [[კატეგორია:ქართველი ებრაელები]] pogqrg45lu2f1ykok4a3wwv73pvs2ak 0 526827 5397985 5246360 2026-05-22T17:11:05Z LukaBek 135660 5397985 wikitext text/x-wiki {{მანქანური თარგმანი}} {{გრამატიკა}} {{ინფოდაფა პიროვნება |სახელი = ფრანჩესკა ანისი |მშობსახელი = |პორტრეტი = Francesca-annis-trailer.jpg |ზომა = |წარწერა = ფრანჩესკა ანისი |დაბსახელი = |მოღვაწეობა = [[მსახიობი]] |დაბ თარიღი = [[14 მაისი]], [[1945]] |დაბ ადგილი = [[ლონდონი]], ინგლისი |მოქალაქეობა = |ქვეშევრდომობა = | გარდ თარიღი = | გარდ ადგილი = | დაკრ ადგილი= |ეროვნება= |მამა = |დედა = |მეუღლე = პატრიკ უაისმენი (1976–1997) [[რალფ ფაინსი |რალფ ფაინსი]] (1995–2006) |შვილები = |ჯილდოები = |საიტი = |სხვადასხვა = }} '''ფრანჩესკა ანისი''' ({{lang-en|Francesca Annis}}; დ. [[1945]], [[14 მაისი]], [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]) — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] [[მსახიობი]]. იგი ცნობილია სატელევიზიო როლებით ''Reckless'' ([[1998]]), ''ცოლები და ქალიშვილები'' ([[1999]]), ''მოტყუება'' ([[2000]]) და ''კრენფორდი'' ([[2007]]). ექვსგზის [[BAFTA]] სატელევიზიო ჯილდოს ნომინანტი, მან მოიპოვა [[1979]] წლის BAFTA TV ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალის როლისთვის ITV სერიალისთვის Lillie. მისი ფილმებია: Krull ([[1983]]), Dune ([[1984]]), The Debt Collector ([[1999]]) და The Libertine ([[2004]]). ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== ანისი დაიბადა ინგლისელი მამის, ლესტერ უილიამ ენტონი ანისის ([[1914]]–[[2001]]) და ბრაზილიელ-ფრანგი დედის, მარიკიტა (მარა) პერსელის ([[1913]]–[[2009]]) ოჯახში. ორივე ოდესღაც მსახიობი იყო ამასთან ერთად მარა მომღერალიც იყო. მარიკიტა მდიდარი ბრაზილიელი ოჯახიდან იყო. ანისები გადავიდნენ [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]], როდესაც ფრანჩესკა ერთი წლის იყო და იქ იცხოვრა ექვსი წელი, ხოლო ინგლისში დაბრუნდნენ, როდესაც ის შვიდი წლის იყო. ბრაზილიაში გატარებული წლების გახსენებისას, მან აღწერა მისი მშობლები, რომლებიც მართავდნენ "ღამის კლუბს კოპაკაბანას სანაპიროზე", ხოლო დედამისი მარა ასრულებდა "ბლუზი მომღერალის როლს". ანისმა მიიღო განათლება მონასტრის სკოლაში და სწავლობდა ადრეულ წლებში, როგორც ბალეტის მოცეკვავე, სწავლობდა რუსულ სტილში კორონას სცენის აკადემიაში. მან პროფესიონალურად მსახიობობა მოზარდობაში დაიწყო და მისი დებიუტი შედგა ფილმში „კატების ბანდა“ ([[1959]]). მისი პირველი მთავარი როლი, კინოში იყო ელიზაბეტ ტეილორის ხელახალი ფილმში კლეოპატრა ([[1963]]), რომელშიც ის 16 წლის ასაკში იყო, როცა ჯერ კიდევ რუსულ ბალეტს სწავლობდა. ==პირადი ცხოვრება== ანისი იყო ფოტოგრაფ პატრიკ უაიზმენთან ურთიერთობაში, რომელიც დაიწყო [[1974]] წელს, ზრდიდა სამ შვილს, შარლოტას, ტარანს და ანდრეასს. ანისმა დაიწყო ურთიერთობა ჰამლეტთან, რალფ ფაინსთან [[1995]] წელს, [[1997]] წელს დაასრულა 23 წლიანი ურთიერთობა უაიზმენთან; თავის მხრივ, ფაინსი დაშორდა ოთხწლიან მეუღლეს, ალექს კინგსტონს. ამბობენ, რომ ანისმა "ბოდიში მოუხადა ვაისმენს" მათი განშორების გამო. ანისმა და ფაინსმა გამოაცხადეს დაშორება [[2006]] წლის [[7 თებერვალი|7 თებერვალ]]ს, 11 წლიანი ერთად ყოფნის შემდეგ, განშორების დროს, რომელიც აღწერილი იყო როგორც "საშინელი", მას შემდეგ რაც ჭორები ჰქონდათ რომანი რუმინელ მომღერალ კორნელია კრიზანთან. 64 წლის ასაკში, [[2009]] წელს The Telegraph-ის ტიმ ოლდთან ინტერვიუში, ანისმა აღწერა საკუთარი თავი, ვინც მიდრეკილია „დაივიწყოს ცუდი რამ, მე მათზე არ ვჩერდები. ვფიქრობ, „ოჰ, ეს, ცხოვრებაა. ძალიან მოკლე" და მიუხედავად იმისა, რომ მარტოხელა, მას "სჯობს ვინმესთან ყოფნა, ვიდრე მარტო" და თქვა: "ვფიქრობ, რომ უფრო სრულფასოვანი ცხოვრებით ცხოვრობ... სხვისი აზრი რაიმეზე - წიგნზე, კვებაზე, ბავშვები, ცხოვრება, გასეირნებაზე ფანტასტიკურია". ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|0000768}} *{{IBDB name|70978}} {{DEFAULTSORT:ანისი, ფრანჩესკა}} [[კატეგორია:დაბადებული 1945]] [[კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი]] [[კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ინგლისელი ქალები]] [[კატეგორია:დაბადებულები ლონდონში]] [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] lg261640bvfb176kzyk7cflvefec1qy 0 529624 5397752 5370648 2026-05-22T12:16:54Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397752 wikitext text/x-wiki '''ბრედფორდ ლი სმიტი'''<ref>{{cite book |date=2018 |title=Directory of Corporate Counsel |edition=Mid-Year|publisher=Wolters Kluwer Law & Business |page=899 |isbn=978-1454889250 }}</ref> ({{lang-en|Bradford Lee Smith}}; დ. [[17 იანვარი]], [[1974]],<ref>{{cite magazine|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2004-05-30/online-extra-r-sum-bradford-l-dot-smith|title=Online Extra: Résumé: Bradford L. Smith|magazine=[[Bloomberg Businessweek]]|date=May 31, 2004|access-date=May 1, 2019}}</ref> — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] [[ადვოკატი]] და ტექნოლოგიების აღმასრულებელი დირექტორი ამჟამად [[Microsoft]]-ის ვიცე-თავმჯდომარე და [[პრეზიდენტი]]. ==ადრეული ცხოვრება და ოჯახი== სმიტი დაიბადა 1959 წლის 17 [[იანვარი|იანვარს]] [[მილუოკი|მილუოკიში]], [[უისკონსინი|ვისკონსინი]].<ref name="Times2017">{{cite web|url=https://www.thetimes.co.uk/article/in-a-world-under-cyberattack-on-all-sides-microsoft-wants-to-fight-back-zjn0h735l|title=In a world under cyberattack on all sides, Microsoft wants to fight back|last=Frean|first=Alexandra|date=April 1, 2017|work=[[The Times]]|access-date=December 6, 2017}}</ref> მისი მამა იყო [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მენეჯერი Wisconsin Bell-ში. მათი ოჯახი რამდენჯერმე გადავიდა სხვადასხვა [[შტატი (აშშ)|შტატში]].<ref name="SeattleTimes2015">{{cite news|url=https://www.seattletimes.com/business/microsoft/microsoft-appoints-general-counsel-brad-smith-as-president/|title=Microsoft appoints general counsel Brad Smith as president|last=Greene|first=Jay|date=September 11, 2015|work=[[The Seattle Times]]|access-date=December 5, 2017}}</ref> სმიტმა დაამთავრა [[Appleton West]]-ის საშუალო სკოლა, სადაც ის იყო სტუდენტური საბჭოს პრეზიდენტი და [[სკოლა|სკოლის]] [[გაზეთი|გაზეთის]] [[რედაქტორი]]. კლასის პრეზიდენტობის დროს მან შუამავლობით აწარმოა თავისისი ერთ-ერთი პირველი [[გარიგება]], სკოლის დარბაზისთვის საშვის სისტემა. სმიტმა გაიცნო მისი მეუღლე [[კეტი სურეის-სმიტი]], როდესაც ისინი [[პრინსტონის უნივერსიტეტი|პრინსტონის უნივერსიტეტში]] სწავლობდნენ. სმიტი სწავლობდა [[ვუდრო უილსონი|ვუდრო ვილსონის]] საჯარო და საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლაში და დაამთავრა [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის]] ხარისხი. [[1981]] წელს, 199 გვერდიანი [[დისერტაცია|დისერტაციის]] დასრულების შემდეგ, სახელწოდებით "ლტოლვილთა პოლიტიკა: ლტოლვილთა საერთაშორისო სამართლის განვითარება და ხელშეწყობა".<ref>{{Cite journal|last=Smith|first=Bradford Lee|editor-last=Woodrow Wilson School of Public and International Affairs|title=The Politics of Refugees: The Development and Promotion of International Refugee Law|url=https://catalog.princeton.edu/catalog/dsp01mk61rh71r|language=en}}</ref> სმიტმა და მისმა მეუღლემ ერთად დაამთავრეს პრინსტონი 1981 წელს და ორივემ განაგრძო [[კოლუმბიის სამართლის სკოლა]]. ისინი [[1983]] წელს დაქორწინდნენ და 1983-[[1984]] სასწავლო წელი გაატარეს [[შვეიცარია|შვეიცარიის]] საერთაშორისო კვლევების სამაგისტრო [[ინსტიტუტი|ინსტიტუტში]] [[საერთაშორისო სამართალი|საერთაშორისო სამართლის]] სწავლაში, სანამ [[კოლუმბია|კოლუმბიაში]] დაბრუნდნენ [[1985]] წელს დასამთავრებლად.<ref name="BradSmithLinkedIn">{{cite web|url=https://www.linkedin.com/in/bradsmi/|title=Brad Smith, President and CLO at Microsoft Corporation|work=[[LinkedIn]]|access-date=December 4, 2017}}</ref><ref name="KathySuraceSmithLinkedIn">{{cite web|url=https://www.linkedin.com/in/kathy-surace-smith-58076813/|title=Kathy Surace-Smith, Vice President, General Counsel and Corporate Secretary, NanoString Technologies, Inc.|work=[[LinkedIn]]|access-date=December 4, 2017}}</ref> სურეის-სმიტი არის ვიცე პრეზიდენტი და გენერალური მრჩეველი [[სიეტლი|სიეტლის]] ბიოტექნოლოგიური კომპანიის [[NanoString Technologies]].<ref name="KathySuraceSmithLinkedIn"/> ჰყავთ [[1992]] წელს დაბადებული ვაჟი და [[1995]] წელს დაბადებული ქალიშვილი. ==კარიერა== სმიტის პირველი სამსახური სკოლის დამთავრების შემდეგ იყო შეერთებული შტატების ფედერალური მოსამართლე [[ჩარლზ მილერ მეტცნერი|ჩარლზ მილერ მეტცნერის]] [[იურისდიქცია]].<ref name="Times2017"/> [[1986]] წელს იგი შეუერთდა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონის]] იურიდიულ ფირმას [[Covington & Burling]]. სამსახურისთვის ერთი პირობა ჰქონდა: ჰქონოდა საკუთარი პერსონალური კომპიუტერი. სმიტი მუშაობდა სამი წლის განმავლობაში ვაშინგტონში და ოთხი წლის განმავლობაში [[ლონდონი|ლონდონში]], სადაც მუშაობდა Covington-ის პროგრამული უზრუნველყოფის პრაქტიკაში. [[1993]] წლისთვის იგი გახდა ამ კომპანიის პარტნიორი.<ref name="Fortune">{{cite news|url=http://fortune.com/2015/09/14/microsoft-president-brad-smith/|title=Meet Microsoft's new president: Brad Smith|last=Nusca|first=Andrew|date=September 14, 2015|work=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|access-date=December 4, 2017}}</ref> ===Microsoft=== სმიტი შეუერთდა [[Microsoft]]-ს [[1993]] წელს. სამი წლის განმავლობაში ის ხელმძღვანელობდა მის იურიდიულ და კორპორაციულ საკითხთა გუნდს [[ევროპა|ევროპაში]], შემდეგ ხუთი წელი გენერალური მრჩევლის მოადგილედ, სანამ [[2002]] წელს დაინიშნა გენერალურ მრჩევლად და უფროს ვიცე-პრეზიდენტად.<ref name="rsnyt">{{cite news |last1=Stross |first1=Randall |title=Why Bill Gates Wants 3,000 New Patents |url=https://www.nytimes.com/2005/07/31/business/digital-domain-why-bill-gates-wants-3000-new-patents.html |publisher=The New York Times Company |date=31 July 2005}}</ref> როგორც მაიკროსოფტის გენერალური მრჩეველი, სმიტი მუშაობდა როგორც იურისტი, [[პოლიტიკოსი]] და [[დიპლომატია|დიპლომატი]]. [[2001]] წელს მაიკროსოფტმა მოაგვარა შეერთებული შტატების Microsoft Corp-ის წინააღმდეგ, ოთხწლიანი ანტიმონოპოლიური ბრძოლა Internet Explorer-ის ვებ ბრაუზერის [[Microsoft Windows]] ოპერაციული სისტემით შეერთების შესახებ.<ref name="SeattleTimes2015"/> სმიტის განცხადება სამუშაოზე 2001 წლის ბოლოს მოიცავდა [[PowerPoint]] პრეზენტაციას ერთი სლაიდის შესახებ, რომელსაც ეწერა: "მშვიდობის დამყარების დროა". Microsoft-ის თავმჯდომარე [[ბილ გეიტსი|ბილ გეითსი]] და აღმასრულებელი დირექტორი [[სტივ ბალმერი]] შეთანხმდნენ.<ref name="Bloomberg">{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2004-05-30/teaching-microsoft-to-make-nice|title=Teaching Microsoft To Make Nice?|date=May 31, 2004|last1=Greene|first1=Jay|last2=Reinhardt|first2=Andy|last3=Lowry|first3=Tom|work=[[Bloomberg Businessweek]]|publisher=[[Bloomberg L.P.]]|access-date=December 5, 2017}}</ref> სმიტი აღწერილი იყო, როგორც შემრიგებელი კონკურენტებისა და მარეგულირებლების მიმართ. იგი ხელმძღვანელობდა მოლაპარაკებებს Microsoft-ის რამდენიმე კონკურენტთან, მათ შორის [[AOL Time-Warner]]-თან, [[Sun Microsystems]]-თან და Be Inc-თან, 5 მილიარდი დოლარის გადახდაზე მოსარჩელეებისთვის, ეს კი მიზნად ისახავდა მომგებიანი გადაწყვეტილებების მიღებას, რამაც მოიპოვა ქება მათი მთავარი მრჩევლებისგან. სმიტი ასევე ზედამხედველობდა [[ევროკომისია|ევროკომისიასთან]] მოლაპარაკებებს ანტიმონოპოლიური ბრალდებების შესახებ, ხვდებოდა უცხოელ ლიდერებს, ლობირებას და [[2010]] წელს უმეტესი საკითხების მოგვარებას. სმიტი უბიძგებდა მრავალფეროვნებას კომპანიის იურიდიულ განყოფილებაში, გახადა აღმასრულებელი ბონუსები დამოკიდებული მაიკროსოფტისა და მასთან დაკავშირებული იურიდიული ფირმების მიერ რასობრივი უმცირესობების, ქალებისა და ლგბტ თანამშრომლების დასაქმების მზარდ დასაქმებაზე და ემიგრანტებისთვის საათების დათმობაზე.<ref name="SeattleTimes2010">{{cite news|url=http://old.seattletimes.com/html/businesstechnology/2011097992_msftbradsmith21.html|title=Microsoft's chief counsel Brad Smith sharp, able to relate to people|last=Pian Chan|first=Sharon|date=February 20, 2010|work=[[The Seattle Times]]|access-date=December 4, 2017}}</ref><ref name="WaPo2013">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/business/capitalbusiness/microsofts-chief-legal-officer-talks-about-the-companys-diversity-benchmarks/2013/03/22/60b58162-919f-11e2-9cfd-36d6c9b5d7ad_story.html|title=Microsoft's chief legal officer talks about the company's diversity benchmarks|last=Ho|first=Catherine|date=March 24, 2013|newspaper=[[The Washington Post]]|access-date=May 4, 2018}}</ref> [[2008]] წელს მიზნები არ იქნა მიღწეული და მაიკროსოფტის ხელმძღვანელებმა თავიანთი ბონუსები ქველმოქმედებას გადასცეს. [[2013]] წელს National Law Journal-მა იგი დაასახელა "ამერიკის 100 ყველაზე გავლენიან ადვოკატთა შორის". [[2014]] წლისთვის სმიტი იყო მაიკროსოფტის უმაღლესი ხელმძღვანელობის მსახური წევრი და ითვლებოდა "დე ფაქტო ელჩად ტექნოლოგიური ინდუსტრიისთვის", დაიმსახურა დიპლომატიის მოწონება სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენლებისგან, როგორიცაა [[ენ-მერი|ენ-მერი]] და სტიუარტ ეიზენსტატი. მან შეიტანა ოთხი განსხვავებული სარჩელი მომხმარებლის მონაცემების დაცვის მიზნით [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ს [[მთავრობა|მთავრობის]] წინააღმდეგ [[2013]] წლიდან [[2016]] წლამდე და იყო [[Apple Inc.|Apple Inc]].-ის ცნობილი მხარდამჭერი, როდესაც [[გამოძიების ფედერალური ბიურო|FBI]] ითხოვდა წვდომას [[iPhone]]-ზე. მან შეძლო მოეწყო რეფორმების სამთავრობო ზედამხედველობის [[კოალიცია]], მათ შორის კონკურენტები, როგორიცაა [[Google]], [[Yahoo!]], და Apple. სმიტი დაინიშნა Microsoft-ის პრეზიდენტად და მთავარ იურიდიულ ოფიცრად [[2015]] წელს აღმასრულებელი დირექტორის [[სატია ნადელა|სატია ნადელას]] მიერ და გახდა Microsoft-ის პირველი პრეზიდენტი. ახლა სმიტი პასუხისმგებელია Microsoft-ის კორპორატიულ, გარე და იურიდიულ საკითხებზე და ასევე არის ფირმის შესაბამისობის მთავარი ოფიცერი. მომდევნო ორი წლის განმავლობაში, Microsoft Philanthropies-მა გადასცა ათობით მილიონი გრანტი განათლებისა და ლტოლვილთა ორგანიზაციებს და ასობით მილიონი [[Microsoft Azure]] ღრუბლოვანი გამოთვლითი სერვისების სახით არაკომერციულ ორგანიზაციებსა და მკვლევარებს.<ref>{{cite news|url=https://www.insidephilanthropy.com/home/2017/5/14/microsoft-philanthropies-grants-tech|title=Technology for the People: What's Microsoft Philanthropies Been Up To?|last=Lynn-Moses|first=Sue|date=May 14, 2017|work=[[Inside Philanthropy]]|access-date=January 10, 2018}}</ref> როგორც Microsoft-ის პრეზიდენტი, სმიტს კვლავ უწოდებდნენ ტექნიკური ინდუსტრიის ლიდერს კონფიდენციალურობისა და იმიგრაციის საკითხებში.<ref>{{cite news|url=https://www.recode.net/2017/12/6/16692072/brad-smith-intuit-ceo-recode-100|title=Microsoft's Brad Smith is leading the tech industry into battle on immigration|last=Romm|first=Tony|date=December 6, 2017|work=[[Recode]]|access-date=December 31, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190426153351/https://www.recode.net/2017/12/6/16692072/brad-smith-intuit-ceo-recode-100|archivedate=აპრილი 26, 2019}}</ref> მან სთხოვა [[დონალდ ტრამპი|ტრამპის]] ადმინისტრაციას გამონაკლისი მოგზაურობის აკრძალვა<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-trump-immigration-microsoft/microsoft-asks-for-exception-program-on-trump-immigration-orders-idUSKBN15H1YJ|title=Microsoft asks for exception program on Trump immigration orders|last=Nellis|first=Stephen|date=February 2, 2017|work=[[Reuters]]|access-date=December 31, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://fortune.com/2017/09/05/daca-microsoft/|title=DACA: Microsoft Says Feds Must "Go Through Us" to Deport|last=Rogers|first=Jeff John|date=September 5, 2017|work=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|access-date=December 31, 2017}}</ref> სმიტმა მოითხოვა "ციფრული ჟენევის კონვენცია" 2017 წლის თებერვალში RSA კიბერუსაფრთხოების კონფერენციაზე [[სან-ფრანცისკო|სან-ფრანცისკოში]],<ref>{{cite news|url=http://fortune.com/2017/02/14/microsoft-president-digital-geneva-convention/|title=Microsoft President Brad Smith Calls For a Digital Geneva Convention|last=Vanian|first=Jonathan|date=February 14, 2017|work=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|access-date=December 30, 2017}}</ref> გაიმეორა თავისი წინადადება WannaCry გამოსასყიდი პროგრამის შეტევის შემდეგ, რომელიც სავარაუდოდ მომდინარეობდა [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეის]] მთავრობისგან,<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/north-korea-responsible-wannacry-ransomware-microsoft-brad-smith-cyber-attack-nsa-a8000166.html|title=North Korea behind devastating 'WannaCry' cyberattack that hit NHS and systems across US, says Microsoft head|last=Sharman|first=Jon|date=October 14, 2017|work=[[The Independent]]|access-date=December 30, 2017}}</ref> და იდეა წარუდგინა [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციას]] [[ჟენევა|ჟენევაში]] [[2017]] წლის [[ნოემბერი|ნოემბერში]].<ref>{{cite news|url=http://www.financialexpress.com/industry/technology/world-needs-new-digital-geneva-convention-says-microsoft-president-brad-smith/928670/|title=World needs new digital Geneva Convention, says Microsoft President Brad Smith|last=Indo-Asian News Service|author-link=Indo-Asian News Service|date=November 11, 2017|work=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|access-date=December 30, 2017}}</ref><ref name="Times2017"/><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/tech/news/2017/02/14/microsoft-brad-smith-digital-geneva-convention/97883896/|title=Microsoft calls for 'digital Geneva Convention'|last=Weise|first=Elizabeth|date=February 14, 2017|work=[[USA Today]]|access-date=December 30, 2017}}</ref> ასევე 2017 წელს, მან [[Microsoft]]-ი შეუერთა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის ოფისს, რომელსაც ოფისმა უწოდა "ძირითადი" და "ღირსშესანიშნაობა" და გაიღო 5 [[მილიონი (ერთეული)|მილიონი]] [[ამერიკული დოლარი|დოლარი]] ხუთი წლის განმავლობაში ტექნოლოგიის განვითარებისთვის ოფისის ადამიანის უფლებების დაცვის მხარდასაჭერად.<ref>{{cite web|url=http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=21620&LangID=E|title=Technology for human rights: UN Human Rights Office announces landmark partnership with Microsoft|date=May 16, 2017|work=[[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights]]|access-date=January 4, 2018}}</ref> მან მიიყვანა მაიკროსოფტი ორი ამბიციური ინიციატივისკენ, რათა შეეტანა ტექნოლოგია ამერიკის სოფლებში, რომელიც [[2022]] წლისთვის მოუტანს ფართოზოლოვანი ინტერნეტის წვდომას 12 შტატში გამოუყენებელი სატელევიზიო არხის სიხშირეების გამოყენებით,<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/innovations/wp/2017/07/11/microsoft-wants-to-bring-2-million-americans-online-by-2022/|title=Microsoft wants to bring 2 million rural Americans online by 2022|last1=Shaban|first1=Hamsa|last2=Fung|first2=Brian|date=July 11, 2017|newspaper=[[The Washington Post]]|access-date=January 4, 2018}}</ref> [[სოფელი|სოფლები]] და მცირე [[მეტროპოლიტენი|მეტროპოლიტენები]], დაწყებული ჩრდილოეთ დაკოტადან და [[ვისკონსინი|ვისკონსინიდან]].<ref>{{cite news|url=https://www.apnews.com/209413e0ec2b447bb9c62b44495debe7/Microsoft-to-help-expand-rural-broadband-in-6-states|title=Microsoft to help expand rural broadband in 6 states|last=Kolpack|first=Dave|date=October 5, 2017|publisher=[[Associated Press]]|access-date=January 4, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128052325/https://apnews.com/209413e0ec2b447bb9c62b44495debe7/Microsoft-to-help-expand-rural-broadband-in-6-states|archivedate=ნოემბერი 28, 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.apnews.com/ca1d5f093321498b89f06d361ff5826c|title=Packers, Microsoft join in tech venture near Lambeau Field|last=Moreno|first=Ivan|date=October 19, 2017|publisher=[[Associated Press]]|access-date=January 4, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200727043746/https://apnews.com/ca1d5f093321498b89f06d361ff5826c|archivedate=ივლისი 27, 2020}}</ref> ==სამოქალაქო მუშაობა== სმიტი თავმჯდომარეობს არაკომერციულ Kids in Need of Defense, რომელიც მან დააარსა მსახიობ [[ანჯელინა ჯოლი|ანჯელინა ჯოლისთან]] ერთად [[2008]] წელს.<ref>{{cite web|url=https://supportkind.org/about/leadership/|title=Leadership - Kind|publisher=Kids in Need of Defense|access-date=December 31, 2017}}</ref> KIND უზრუნველყოფს პრო ბონო უფასო იურიდიულ დახმარებას უპატრონო ემიგრანტ ბავშვებს, რომლებსაც [[დეპორტაცია]] ემუქრებათ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ს რვა უმსხვილეს ქალაქში.<ref>{{cite news|url=http://old.seattletimes.com/html/nationworld/2008276992_detainedkids17m0.html|title=Microsoft set to help the littlest immigrants|last=Turnbull|first=Lornet|date=October 17, 2008|work=[[The Seattle Times]]|access-date=December 31, 2017}}</ref> მას აფინანსებს მაიკროსოფტი და შემოწირულია საათები იურიდიული ფირმებიდან და კორპორატიული განყოფილებებიდან მთელი ქვეყნის მასშტაბით.<ref>{{cite news|url=https://www.philanthropy.com/article/Microsofts-Top-Lawyer/227553|title=Microsoft's Top Lawyer Recruits Celebrities and Colleagues to Start Charity|last=Preston|first=Caroline|date=October 20, 2011|work=[[The Chronicle of Philanthropy]]|access-date=December 31, 2017}}</ref> [[2009]] წლიდან [[2016]] წლამდე სმიტი იყო იურიდიული მრავალფეროვნების ლიდერთა საბჭოს თავმჯდომარე და დამფუძნებელი საბჭოს წევრი, კორპორატიული მთავარი იურიდიული ოფიცრების ორგანიზაცია და იურიდიული ფირმის მმართველი პარტნიორები, რომლებიც ეძღვნებოდნენ მრავალფეროვნებას იურიდიულ პროფესიაში..<ref>{{cite web|url=http://www.lcldnet.org/about/corporation-membership/brad-smith/|title=Brad Smith|publisher=Leadership Council on Legal Diversity|access-date=December 31, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200805100404/https://www.lcldnet.org/about/corporation-membership/brad-smith/|archivedate=აგვისტო 5, 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.law.com/nationallawjournal/almID/1202670561096/legal-diversity-councils-efforts-showing-promise/?back=law|title=Legal Diversity Council's Efforts Showing Promise|last=Sloan|first=Karen|date=September 18, 2014|work=[[National Law Journal]]|access-date=December 31, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128125756/https://www.law.com/nationallawjournal/almID/1202670561096/legal-diversity-councils-efforts-showing-promise/?back=law|archivedate=ნოემბერი 28, 2020}}</ref> სმიტი არის საბჭოს თავმჯდომარე, იგი დაეხმარა [[ვაშინგტონის შტატი|ვაშინგტონის შტატის]] შესაძლებლობის [[სტიპენდია|სტიპენდიის]] შექმნას, რომელიც [[გრანტი|გრანტებს]] აძლევს დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე [[სტუდენტი|სტუდენტებს]], რომლებიც იღებენ ბაკალავრის ხარისხს [[მეცნიერება|მეცნიერებაში]], [[ტექნოლოგია|ტექნოლოგიაში]], [[ინჟინერია|ინჟინერიაში]], [[მათემატიკა|მათემატიკაში]] და ჯანდაცვაში.<ref name="BizJournal">{{cite news|url=https://www.bizjournals.com/seattle/news/2017/02/09/led-by-microsofts-brad-smith-program-gives-out-6m.html|title=Led by Microsoft's Brad Smith, program gives out $6M in STEM grants in Washington|last=Stewart|first=Ashley|date=February 9, 2017|work=[[Puget Sound Business Journal]]|access-date=December 31, 2017}}</ref> საჯარო და კერძო პარტნიორობამ [[2011]] წელს დაარსებიდან 190 მილიონი დოლარი შეაგროვა, მათ შორის 35 მილიონი მაიკროსოფტიდან, 25 მილიონი დოლარი ბოინგიდან და 25 მილიონი აშშ დოლარი ვაშინგტონის შტატის საკანონმდებლო ორგანოდან.<ref>{{cite news|url=http://old.seattletimes.com/html/localnews/2023808092_opportunityscholarshipxml.html|title=Big boost in awards for state's STEM college scholarships|last=Long|first=Kathering|date=June 10, 2014|work=[[The Seattle Times]]|access-date=December 31, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://crosscut.com/2013/06/microsoft-boeing-stem-opportunity-scholarships/|title=State's science, tech students see new opportunity at home|last=Manuturi|first=Vanesha|date=June 4, 2013|work=[[Crosscut.com]]|access-date=December 31, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200817120612/https://crosscut.com/2013/06/microsoft-boeing-stem-opportunity-scholarships|archivedate=აგვისტო 17, 2020}}</ref><ref>{{cite web|last1=Wattles|first1=Jackie|date=September 2, 2015|title=Can Microsoft and Steve Ballmer help more young people launch tech careers?|url=https://money.cnn.com/2015/09/02/technology/microsoft-steve-ballmer-education-donation/index.html|website=CNN.com|publisher=CNN|access-date=February 1, 2018|archive-date=ნოემბერი 28, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128095534/https://money.cnn.com/2015/09/02/technology/microsoft-steve-ballmer-education-donation/index.html}}</ref> ის სხვა საქველმოქმედო საქმიანობას უზიარებს თავის მეუღლეს, კეტი სურეის-სმიტს. ისინი ხელმძღვანელობდნენ King County, Washington United Way-ის კამპანიას 2011 წელს, შეაგროვეს $120 მილიონი.<ref>{{cite news|url=http://old.seattletimes.com/html/localnews/2015701404_unitedway23.html|title=Local United Way raises $120M|last=Heim|first=Kristi|date=July 22, 2011|work=[[The Seattle Times]]|access-date=January 1, 2018}}</ref> ისინი ასევე არიან თავიანთი ალმა მატერი კოლუმბიის სამართლის სკოლის გამოჩენილი მხარდამჭერები. სურეის-სმიტი არის კოლუმბიის უნივერსიტეტის რწმუნებული და თანათავმჯდომარეა სკოლის წლიურ ფონდში. მოსწავლეები დადიან სკოლაში და 2017 წელს ისინი გახდნენ სკოლის დაფინანსების კამპანიის თანათავმჯდომარეები და გაუკეთეს 1,25 მილიონი დოლარის საჩუქარი კოლუმბიის ადამიანის უფლებათა კლინიკას.<ref>{{cite web|url=http://www.law.columbia.edu/news/2017/11/brad-smith-and-kathy-surace-smith-support-human-rights|title=Columbia Law Receives $1.25 Million Gift from Brad Smith '84 and Kathy Surace-Smith '84|work=[[Columbia University]]|access-date=December 31, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227071302/https://www.law.columbia.edu/news/2017/11/brad-smith-and-kathy-surace-smith-support-human-rights|archivedate=დეკემბერი 27, 2019}}</ref> 2022 წლის [[თებერვალი|თებერვალში]] სმიტებმა დამატებითი $5 მილიონი შესწირეს ადამიანის უფლებათა კლინიკას.<ref>{{Cite web|title=Microsoft's Top Lawyer And Wife Donate $5 Million To Columbia Law School|url=https://www.lawyer-monthly.com/2022/02/microsofts-top-lawyer-and-wife-donate-5-million-to-columbia-law-school/|access-date=2022-02-12|website=Lawyer Monthly {{!}} Legal News Magazine|language=en-GB}}</ref> ==ლიტერატურა== {{Commons category}} * {{C-SPAN|1009696}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ამერიკელი ადვოკატები]] [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1974]] 4n2x8cu2jw4bz19m1kb0ffkg2l4ahqj 0 535363 5398250 4447405 2026-05-23T04:19:04Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398250 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა|სახელი=გაულთერიასმაგვარი ეპიგეა|სურათის ფაილი=Flower,_from_Rize_02272-100.JPG|სამეფო=მცენარეები|განყოფილება=[[ფარულთესლოვნები]]|კლასი=Asterids|ოჯახი=[[მანანასებრნი]]|გვარი=[[ეპიგეა]]|სახეობა='''გაულთერიასმაგვარი ეპიგეა'''|ლათ=Epigaea gaultherioides (Boiss. &Balansa) Takht.|ვიკისახეობები=Epigaea gaultherioides|commons=Category:Epigaea gaultherioides }} '''გაულთერიასმაგვარი ეპიგეა''' ({{lang-la|}}Epigaea gaultherioides) — მარადმწვანე ბუჩქი, რომლის ღერო გართხმულია. ფოთლები ტყავის მსგავსია, ელიფსურ-ლანცეტა ფორმის, კიდემთლიანი და ჯაგრისებურწამწამიანი, 7-10 სმ სიგრძისა და 3,5-5,5 სმ სიგანის. ყვავილედი კენწრული 2-5-ყვავილიანი ფარჩხატი მტევანია. ჯამის ფოთლები მოგრძო-ლანცეტა ფორმისაა. გვირგვინი ძაბრისებურია, 5-ნაკვთიანი. იზრდება 1000-2500 მ სიმაღლეზე – წიფლნარში, უნგერნისა და პონტური შქერის, მედვედევის არყის რაყებში. [[საქართველო|საქართველოში]] გავრცელებულია [[აჭარა|აჭარაში]]. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს [[მცირე აზია|მცირე აზიას]]. == გალერეა == <gallery mode="packed" heights="130px"> სურათი:Epigaea_gaultheroides_-_Flickr_-_peganum_(1).jpg| სურათი:Epigaea_gaultheroides_-_Flickr_-_peganum.jpg| სურათი:Epigaea_gaultherioides-2.JPG| სურათი:Epigaea_gaultherioides.jpg| </gallery> == ლიტერატურა == * ''სუხიტაშვილი კ''., [http://environment.cenn.org/ge/%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%90/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%A7%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98/ საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}, თბ., 2018, გვ. 320. [[კატეგორია:ფარულთესლოვნები]] [[კატეგორია:მანანასებრნი]] g1efe7h5esvk4o942d43xdoz4wg02b4 0 535450 5397957 4392085 2026-05-22T16:48:56Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397957 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა|სახელი=ბუსკანტურა|სურათის ფაილი=Campanula_alliariifolia_Dzwonek_czosnaczkolistny_2019-06-09_06.jpg|სამეფო=მცენარეები|განყოფილება=[[ფარულთესლოვნები]]|კლასი=[[ორლებნიანნი]]|რიგი=Asterales|ოჯახი=[[მაჩიტასებრნი]]|გვარი=[[მაჩიტა]]|სახეობა='''ბუსკანტურა'''|ლათ=Campanula alliariifolia Willd.|ვიკისახეობები=Campanula alliariifolia|commons=Category:Campanula alliariifolia }} '''ბუსკანტურა''' ({{lang-la|}}Campanula alliariifolia) — მრავალწლიანი [[ბალახოვანი მცენარე|ბალახოვანი მცენარეა]]. ღერო 70 სმ-მდე სიმაღლისაა, აღმავალი ან სწორია, დატოტვილი ან მარტივი, მოთეთრო ბეწვით შებუსული. ფესვთანური ფოთლები ფართო სამკუთხაგულისებური ან გულისებურია, წაწვეტებული ან ბლაგვწვერიანი. ყვავილედი გრძელი, ცალმხრივი მტევანია. ყვავილები მსხვილია, მოკლეყუნწიანი, მეტ-ნაკლებად თავდახრილი. გვირგვინი თეთრია და 10-20 მმ სიგრძისა, ძაბრისებურ-ზარისებური ფორმის. იზრდება მთისწინებიდან ალპურ სარტყლამდე კლდეებსა და ნაშალებზე. გავრცელებულია თითქმის მთელ [[საქართველო|საქართველოში]]. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს [[კავკასია|კავკასიასა]] და ჩრდილო [[ანატოლია|ანატოლიას]]. == გალერეა == <gallery> სურათი:Campanula_alliariifolia0.jpg| სურათი:Campanula_alliariifolia_6.jpg| სურათი:Campanula_alliariifolia_2017-09-26_4531.jpg| სურათი:Campanula_alliariifolia-IMG_7140.jpg| </gallery> == ლიტერატურა == * ''სუხიტაშვილი კ''., [http://environment.cenn.org/ge/%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%90/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%A7%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98/ საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}, თბ., 2018, გვ. 144. [[კატეგორია:ორლებნიანნი]] [[კატეგორია:მაჩიტასებრნი]] qromolf0xzv6fac9bbchruo1s3n9scn 0 536210 5398243 5092755 2026-05-23T03:47:02Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 4 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398243 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო კლუბი |სახელი=FC Gareji |ლოგო = [[ფაილი:FC Gareji 1960 Logo.png|200პქ]] |დაარსდა=1960 |სტადიონი=ცენტრალური სტადიონი, [[საგარეჯო|საგარეჯო]] |ტევადობა=2,000 |მწვრთნელი=გიორგი მიქაძე | ლიგა=ეროვნული ლიგა | სეზონი= 2025 | | ადგილი = | | საიტი = | pattern_la1 = | pattern_b1 = _blackshoulders | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2= | pattern_b2= | pattern_ra2=| | leftarm2=000000 | body2=000000 | rightarm2=000000 | shorts2=000000 | socks2=000000 |პრეზიდენტი=ლაზარე დათუნაშვილი|clubname=FC GAREJI}} FC Gareji — ქართული [[ფეხბურთი|საფეხბურთო]] კლუბი ქალაქ [[საგარეჯო]]დან, დაარსდა [[1960]] წელს. [[2025]] წლიდან კლუბი ასპარეზობს [[ეროვნული ლიგა|ეროვნულ ლიგაში]]. ==ისტორია== საბჭოთა პერიოდში, [[1960]] წელს დაარსებული „გარეჯი“ მრავალი წლის განმავლობაში მონაწილეობდა საქართველოს რესპუბლიკურ ჩემპიონატში. [[1990]] წლის შემდეგ გუნდმა რამდენიმე სეზონი მეორე და მესამე დივიზიონებში გაატარა. კლუბის ბოლოდროინდელი წარმატება, [[2018]] წელს რეგიონულ ლიგაში დაიწყო. აღმოსავლეთის ჯგუფში გამარჯვების შემდეგ, გარეჯიმ იოლად დაამარცხა მესამე ლიგის მოწინააღმდეგე გუნდი ორ მატჩში გამართულ პლეი-ოფში. ახალშექმნილ ლიგა 4-ში დებიუტანტებმა მე-3 ადგილი დაიკავეს, რაც წარმატებად ჩაითვალა. [[2020]] წელს, მთავარი მწვრთნელის - თენგიზ კობიაშვილის - ხელმძღვანელობით, ახალაღზევებულმა გუნდმა ლიგა 3-ში ლიდერთა შორის დაიმკვიდრა ადგილი და 18 თამაშიდან 14 გამარჯვებით პირველი ადგილი დაიკავა. ამით გარეჯმა რეკორდული სისწრაფით განვლო გზა მეხუთე დივიზიონიდან მეორე ლიგამდე. მეორე ლიგაში გადასვლის შემდეგ, [[2021]] წელს, გარეჯი გამარჯვებისთვის იბრძოდა მარტვილის მერანთან ერთად. საბოლოოდ, უპირატესობა მერანმა მოიპოვა, თუმცა გარეჯმა რამდენიმე შთამბეჭდავი გამარჯვება მოიპოვა, მათ შორის 8–0, რაც ლიგა 2-ის ისტორიაში ყველაზე დიდი ანგარიშით მოგება იყო, ამ მატჩში გიორგი ხარებაშვილმა ექვსი გოლი გაიტანა. [[2023]] წლის სეზონში გუნდი ლიგის ფავორიტად ითვლებოდა, ივნისში კლუბი თერთმეტი ქულით იყო დაწინაურებული. თუმცა კოლხეთი 1913-მა შეძლო სხვაობის აღმოფხვრა და სეზონის ბოლო ტურში საგარეჯოში გამართული გადამწყვეტი მატჩი ფრე 1-1 კოლხეთისთვის ჩემპიონობის მომტანი აღმოჩნდა. გარეჯის შანსი კვლავ რჩებოდა პლეი-ოფის მეშვეობით, მაგრამ სამტრედიასთან 5-4 ჯამური ანგარიშით დამარცხდა. გუნდის თავდამსხმელი ლევან პაპავა 23 გოლით ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა [[2024]] წლის სეზონში ლევან პაპავამ შედეგი კიდევ უფრო გააუმჯობესა და კვლავ საუკეთესო ბომბარდირი გახდა. იმ წელს კლუბმა ისტორია შექმნა — გადამწყვეტი ეტაპების წარმატებით დაძლევის შემდეგ გუნდი ეროვნული ლიგის საგზურს დაეუფლა, ჩემპიონის ტიტული ხობის კოლხეთთან გასვლაზე 3–2 გამარჯვებით, ერთი ტურით ადრე გაიფორმა. [[2025]] წლიდან FC GAREJI ქვეყნის ეროვნული ლიგის ჩემპიონატში ასპარეზობს. ==სეზონები== {| class="wikitable" style="text-align: center" |+ |- ! წელი !! ლიგა !! პოზ !! თ !! მ !! ფ !! წ !! ბ !! ქ !! შ !! [[საქართველოს საფეხბურთო თასი|თასი]] |- | 2014/15 ||{{center|[[ლიგა 3|მეორე ლიგა]] აღმ. ჯგუფი}} ||'''6'''_/15|| 28|| 14 || 4 || 10 || 63-52|| 46|| || |- | 2015/16 ||{{center|[[ლიგა 3|მეორე ლიგა]] აღმ. ჯგუფი}}|| '''6'''_/14|| 26|| 14 || 2 || 10 || 64-52|| 44|| || |- | 2016|| {{center| [[ლიგა 3|მეორე ლიგა]] ჯგუფი D}} ||bgcolor=#F1A33F|'''3'''_/8|| 14|| 8 || 0 || 6 || 43-34|| 24||დაქვეითდა|| |- | 2017|| [[რეგიონული ლიგა|რეგ. ლიგა]] აღმ. ჯგუფი B||'''4'''_/11|| 24|| 13 || 3 || 8 || 52-39|| 42|| ||1/16 ფინალი |- | 2018|| [[რეგიონული ლიგა|რეგ. ლიგა]] აღმ. ჯგუფი D||bgcolor=Gold |'''1'''_/11{{შენიშვნა|პლეი-ოფში დაამარცხეს [[მარკ სტარზი (საფეხბურთო კლუბი)|„მარკ სტარსი“]], საერთო ჯამში 7–1}}|| 20|| 15 || 3 || 2 || 84-29|| 48|| აღზევდა||1/16 ფინალი |- | 2019|| {{center| [[ლიგა 4]]}} ||bgcolor=#F1A33F| '''3'''_/10 || 27|| 17|| 6|| 4|| 66-34|| 57||აღზევდა||1/2 ფინალი |- | 2020 ||{{center| [[ლიგა 3]]}} ||bgcolor=Gold |'''1'''_/10|| 18 || 14 || 1 || 3 || 33-17|| 43||აღზევდა||1/8 ფინალი |- | 2021||rowspan="4"|{{center| [[ეროვნული ლიგა 2]]}} ||'''4'''_/10||36 ||15 ||5 ||16 ||52-48 ||50 || ||1/4 ფინალი |- | 2022|| '''5'''_/10 ||28 ||10 ||6 ||12 ||38-36 ||36|| ||1/16 ფინალი |- | 2023||bgcolor=Silver| '''2'''_/10{{შენიშვნა|პლეი-ოფში [[სამტრედია (საფეხბურთო კლუბი)|„სამტრედიასთან“]] დამარცხდნენ, საერთო ჯამში 5–4}}||36 ||23 ||7 ||6 ||88-38 ||76||||1/8 ფინალი |- | 2024 ||bgcolor=Gold| '''1'''_/10 ||36 ||19 ||10 ||7 ||77-44 ||67 ||აღზევდა||1/4 ფინალი |} {{შენიშვნების სია}} == შემადგენლობა == ''2025 წლის 1 აპრილის მონაცემებით''<ref>[https://erovnuliliga.ge/ge/club/gareji/squad საგარეჯოს „გარეჯის“ შემადგენლობა]</ref> {{საფეხბურთო გუნდი დასაწყისი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=1|ნაკ=საქართველო|სახელი=[[ლუკა კუტალაძე]]|პოზ=მეკარე}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=22|ნაკ=საქართველო|სახელი=გიორგი წივწივაძე|პოზ=მეკარე}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=28|ნაკ=საქართველო|სახელი=ლაშა გურგენიძე|პოზ=მეკარე}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=2|ნაკ=საქართველო|სახელი=ბაჩანა მოსაშვილი|პოზ=მცველი|სხვა=}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=3|ნაკ=საქართველო|სახელი=ირაკლი კამლაძე|პოზ=მცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=4|ნაკ=საქართველო|სახელი=სულხან სვიანაძე|პოზ=მცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=5|ნაკ=საქართველო|სახელი=[[გიორგი გაბაძე]]|პოზ=მცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=6|ნაკ=საქართველო|სახელი=ჯაბა კასრელიშვილი|პოზ=მცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=15|ნაკ=საქართველო|სახელი=თორნიკე კაპანაძე|პოზ=მცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=8|ნაკ=საქართველო|სახელი=თამაზ ცეცხლაძე|პოზ=ნახევარმცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=12|ნაკ=საქართველო|სახელი=ვალერი ოლხოვი|პოზ=ნახევარმცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=13|ნაკ=საქართველო|სახელი=ნიკოლოზ გალახვარიძე|პოზ=ნახევარმცველი}} {{საფეხბურთო გუნდი შუა}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=17|ნაკ=საქართველო|სახელი=გიორგი ვეკუა|პოზ=ნახევარმცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=18|ნაკ=საფრანგეთი|სახელი=ფრანკ-ივ ბამბოკი|პოზ=ნახევარმცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=21|ნაკ=საქართველო|სახელი=თორნიკე ძებნიაური|პოზ=ნახევარმცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=23|ნაკ=საქართველო|სახელი=ლუკა თოლორდავა|პოზ=ნახევარმცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=26|ნაკ=საქართველო|სახელი=ილია გულისაშვილი|პოზ=ნახევარმცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=27|ნაკ=საქართველო|სახელი=თეიმურაზ ალექსიძე|პოზ=ნახევარმცველი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=9|ნაკ=საქართველო|სახელი=გიორგი გოგოლაშვილი|პოზ=თავდამსხმელი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=10|ნაკ=საქართველო|სახელი=ლევან პაპავა|პოზ=თავდამსხმელი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=11|ნაკ=საქართველო|სახელი=ვახო ბედოშვილი|პოზ=თავდამსხმელი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=19|ნაკ=კამერუნი|სახელი=ფრანსუა ეკონგოლო|პოზ=თავდამსხმელი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=40|ნაკ=საქართველო|სახელი=მათე ქომეთიანი|პოზ=თავდამსხმელი}} {{საფეხბურთო გუნდი დასასრული}} ==მწვრთნელები== {| class="wikitable sortable" style="text-align: left; font-size: 100%;" |- !მწვრთნელი !მოქ. !დან !მდე |- |დავით კოკიაშვილი ||{{დროშანიშანი|საქართველო}} |მარტი 2019 |ოქტომბერი 2019 |- |დავით მაისურაძე ||{{დროშანიშანი|საქართველო}} |ოქტომბერი 2019 |დეკემბერი 2019 |- |თენგიზ კობიაშვილი |{{დროშანიშანი|საქართველო}} |იანვარი 2020 |დეკემბერი 2021 |- |[[კახაბერ გოგიჩაიშვილი|კახი გოგიჩაიშვილი]] |{{დროშანიშანი|საქართველო}} |იანვარი 2022 |აპრილი 2022<ref>{{Cite web |url=https://lelo.ge/article/%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%90-2-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%A9%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%9B%E1%83%AC%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%A0-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-35749/ |title=კახი გოგიჩაიშვილი „გარეჯის“ მწვრთნელი აღარ არის |access-date=2025-04-01 |archive-date=2026-01-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260106075350/https://lelo.ge/article/%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%90-2-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%A9%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%9B%E1%83%AC%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%A0-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-35749/ }}</ref> |- |ნესტორ მუმლაძე (მშ) |{{დროშანიშანი|საქართველო}} |აპრილი 2022 |მაისი 2022 |- |თემურ მახარაძე |{{დროშანიშანი|საქართველო}} |მაისი 2022<ref>[https://lelo.ge/article/განახლებული-ეროვნული-ლიგა-2-უკვე-ოფიციალურად-გარეჯის-ახალი-მთავარი-მწვრთნელი-თემურ-მახარაძე-გახდა-36100/ გარეჯის ახალი მთავარი მწვრთნელი თემურ მახარაძე გახდა]</ref> |ივნისი 2022 |- |დავით დიღმელაშვილი |{{დროშანიშანი|საქართველო}} |ივნისი 2022 |სექტემბერი 2022 |- |გიორგი ონიანი |{{დროშანიშანი|საქართველო}} |სექტემბერი 2022 |ივნისი 2023 |- |დენის ხომუტოვი |{{დროშანიშანი|უკრაინა}} |ივლისი 2023<ref>{{Cite web |url=https://lelo.ge/article/%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%90-2-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98-%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%9A-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%A1-%E1%83%A9%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A1-42762/ |title=„გარეჯი“ უკრაინელ დენის ხომუტოვს ჩააბარეს |access-date=2025-04-01 |archive-date=2024-12-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241204112419/https://lelo.ge/article/%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%90-2-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98-%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%9A-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%A1-%E1%83%A9%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A1-42762/ }}</ref> |დეკემბერი 2023<ref>{{Cite web |url=https://lelo.ge/article/%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%9B%E1%83%AC%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%A0-%E1%83%98%E1%83%A5%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90-44979/ |title=დენის ხომუტოვი „გარეჯის“ მწვრთნელი აღარ იქნება |access-date=2025-04-01 |archive-date=2026-01-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260106052624/https://lelo.ge/article/%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%9B%E1%83%AC%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%A0-%E1%83%98%E1%83%A5%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90-44979/ }}</ref> |- |ნესტორ მუმლაძე |{{დროშანიშანი|საქართველო}} |იანვარი 2024 |მაისი 2024 |- |თენგიზ კობიაშვილი |{{დროშანიშანი|საქართველო}} |მაისი 2024 | |} == სტადიონი == საფეხბურთო კლუბი საშინაო თამაშებს თამაშობს [[საგარეჯო|საგარეჯოს]] ცენტრალურ სტადიონზე, რომელიც 2000 მაყურებელზეა გათვლილი. სტადიონს რეკონსტრუქცია 2018 წელს ჩაუტარდა.<ref>[https://www.gff.ge/ge/media/news/10528 საგარეჯოში განახლებული სტადიონი ოფიციალურად გაიხსნა]</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== * [[საქართველოს საფეხბურთო კლუბების სია]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://erovnuliliga.ge/ge/club/gareji საგარეჯოს „გარეჯი“] — [[ეროვნული ლიგა|ეროვნული ლიგის]] ოფიციალურ საიტზე * [https://www.facebook.com/p/FC-Gareji-100047763375296/?locale=ka_GE FC Gareji] — „გარეჯის“ [[Facebook]] გვერდი * [https://www.youtube.com/@GAREJI-youtube-LIVE FC. GAREJI 1960] — „გარეჯის“ [[YouTube]] არხი * [https://lelo.ge/tags/გარეჯი%20საგარეჯო/ საგარეჯოს „გარეჯი“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260106133321/https://lelo.ge/tags/%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98%20%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%9D/ |date=2026-01-06 }} — Lelo.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები]] nsype13pds39nruujnulduf0123xms2 0 544001 5398245 4811034 2026-05-23T03:54:45Z ~2026-30912-33 183217 დაემატა წყაროები, დაზუსტდა ბორტზე მყოფი სამხედრო პირების შესახებ ინფორმაცია და დამატებულია ჟენევის კონვენციის I დამატებითი ოქმის 37-ე მუხლის კონტექსტი ისტორიული გარემოებების სრულყოფილად წარმოსაჩენად. 5398245 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ავიაკატასტროფა |სახელი = ლათის ტრაგედია |სურათი = Mi-8 Hip Roving Sands 99.jpg |ალტ = |წარწერა = მი-8 ტიპის შვეულმფრენი |თარიღი = [[14 დეკემბერი]], [[1992]] |მიზეზი = ჩამოგდებული |ადგილი = [[ლათა]], [[აფხაზეთი]], [[საქართველო]] |კოორდინატები = |მგზავრები = |ეკიპაჟი = |დაშავებული = |დაღუპული = 81-87 |დაკარგული = |გადარჩენილი = |თვითმფრინავის ტიპი = შვეულმფრენი |თვითმფრინავის სახელი = [[მი-8]] |ავიაკომპანია = |ბორტის ნომერი = |გამოფრენა = [[ტყვარჩელი]] |გაჩერება = |გაჩერება0 = |გაჩერება1 = |გაჩერება2 = |გაჩერება3 = |გაჩერება4 = |გაჩერება5 = |ბოლო გაჩერება = |დანიშნულება = [[გუდაუთა]] }} '''ლათის ტრაგედია''', ასევე '''მი-8 ტიპის შვეულმფრენის კატასტროფა ლათასთან''' — [[1992]] წლის [[14 დეკემბერი|14 დეკემბერს]], [[აფხაზეთის ომი (1992-1993)|აფხაზეთის ომის]] დროს, რუსეთის საჰაერო ძალების [[მი-8]] ტიპის შვეულმფრენის განადგურება, რომელიც ჰუმანიტარულ რეისს ასრულებდა [[ტყვარჩელი]]დან [[გუდაუთა]]ში. ბორტზე ამ დროს 81-დან 87-მდე ადამიანი იმყოფებოდა, მათ შორის 8 ფეხმძიმე და 35 ბავშვი.<ref>{{cite web |url=https://www.amerikiskhma.com/a/lata_georgia_abkhazia/1566589.html |title=20 წელი ლათას ტრაგედიიდან |accessdate= 2023-01-06 |author=ზაზა წულაძე |date=17 დეკემბერი 2012 |work= |publisher=ამერიკის ხმა |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[საქართველო]]ს [[საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭო|სახელმწიფო საბჭოს]] სამხედროების მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიებიდან საზენიტო სარაკეტო სისტემით ნასროლმა ჭურვმა ტყვარჩელიდან აფრენილი შვეულმფრენი ჩამოაგდო. აფხაზური მხარის განცხადებით, შვეულმფრენი ჰუმანიტარულ რეისს ასრულებდა, თუმცა სხვადასხვა წყაროს მიხედვით, ბორტზე მშვიდობიან მოსახლეობასთან ერთად სამხედრო პირებიც იმყოფებოდნენ. აფხაზური მხარე ადასტურებს<ref>{{Cite web |last=Абхазия |first=Sputnik |date=20231214T0900+0300 |title=Прерванный полет: Латская трагедия |url=https://sputnik-abkhazia.ru/20231214/prervannyy-polet-latskaya-tragediya-1049439224.html |access-date=2026-05-23 |website=Sputnik Абхазия |language=ru}}</ref>, რომ შვეულმფრენში იმყოფებოდნენ 12 მებრძოლი, ასევე აფხაზური მხარის ცნობილი საველე მეთაურები [[ვლადიმირ ანცუპოვი]] და [[ასლან ზანთარია]], რომელთა დაღუპვაც ლათის ტრაგედიის დროს დადასტურებულია. მოგვიანებით [[იბრაგიმ იაგანოვი]] აცხადებს<ref>{{Cite web |last=user2 |date=2026-02-10 |title="ლათას ტრაგედიაზე" გამოთქმული მოსაზრების გამო, ომის ვეტერანს, შესაძლოა, აფხაზეთის გმირის სტატუსი ჩამოართვან |url=https://jam-news.net/ge/latas-tragediaze-gamotqmuli-mosazrebis-gamo-omis-veterans-shesadzloa-afkhazetis-gmiris-statusi-chamoartvan/ |access-date=2026-05-23 |website=ჯემნიუსი |language=ka-GE}}</ref>, რომ ჰუმანიტარული ტრანსპორტის სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენება ომის კანონების შესაძლო დარღვევად შეიძლებოდა განხილულიყო. ჟენევის კონვენციების დამატებითი [https://ihl-databases.icrc.org/en/ihl-treaties/api-1977/article-37?utm_source=chatgpt.com ოქმის I-ის 37-ე მუხლი („მუხანათობა“ / perfidy)] კრძალავს ჰუმანიტარული ან დაცული სტატუსის გამოყენებას სამხედრო უპირატესობის მისაღებად. ამ კონტექსტში, სხვადასხვა შეფასებით, შვეულმფრენი შესაძლოა სამხედრო სამიზნედ ყოფილიყო აღქმული და თავდამსხმელ მხარეს არ ჰქონოდა ინფორმაცია ბორტზე ქალებისა და ბავშვების ყოფნის შესახებ. ==კატასტროფა== 1992 წლის 14 დეკემბერს, ქართული შენაერთების მიერ ბლოკირებული [[ტყვარჩელი]]დან აფხაზებით ბორტზე ორი შვეულმფრენი გამოფრინდა, [[სუ-25]]-ის თანხლებით.<ref>{{cite web|url=http://abkhazeti.info/news/1358716848.php|title=Еще раз о латской трагедии|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130405060136/http://abkhazeti.info/news/1358716848.php|archivedate=2013-04-05}}</ref> სოფელ [[ლათა]]სთან ერთ-ერთი შვეულმფრენის მისამართით, საზენიტო სარაკეტო სისტემიდან ჭურვი გაისროლეს. შემდგომი გამოძიების მიხედვით, საზენიტო სარაკეტო სისტემა [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] წარმოების „Стрела-2“ აღმოჩნდა.<ref name=ReferenceA>{{cite web|url=http://www.ekhokavkaza.ru/content/article/24798049.html|title=20 лет назад: трагедия в небе над Латой|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G2YZhpUe?url=http://www.ekhokavkaza.ru/content/article/24798049.html|archivedate=2013-04-21}}</ref> ==მომხდარის ვერსიები== ===აფხაზური=== აფხაზური მხარე თავიდანვე აჟღერებდა ვერსიას, რომ მომხდარი [[საქართველოს შეიარაღებული ძალები]]ს ქმედების შედეგია. ===ქართული=== თავდაპირველად, ქართული მხარე უარყოფდა თავის წვლილს შვეულმფრენის ჩამოგდებაში და არსებობდა რამდენიმე ვერსია მომხდარის: 1. ქართულ მხარეს არ ჰქონდა ინფორმაცია, რომ რეისი გათვლილი იქნებოდა სამოქალაქო პირების გადასაყვანად. ამ ვერსიის თანახმად, ქართულ მხარეს ინფორმაცია ჰქონდა, რომ ბორტზე იქნებოდნენ [[ვლადიმერ ანცუპოვი]] და [[ასლან ზანთარია]], აფხაზი სეპარატისტების სამხედრო ლიდერები, ასევე სეპარატისტი სამხედროები. ისინი მართლაც მიფრინავდნენ 12 სამხედრო პირთან ერთად.<ref>{{cite web|url=http://www.ekhokavkaza.com/content/article/2248476.html|title=Латская трагедия - вопросы без ответа|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G2YbfYgb?url=http://www.ekhokavkaza.com/content/article/2248476.html|archivedate=2013-04-21}}</ref> 2. შვეულმფრენი გადატვირთვის გამო დაეცა. ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემების მიხედვით, [[მი-8]] ტიპის შვეულმფრენი გათვლილია 24-დან 30-მდე ადამიანის გადაყვანისთვის, რაც დამოკიდებულია ვერთმფრენის მოდიფიკაციაზე. შვეულმფრენში, ტრაგედიის დროს, ეკიპაჟის გარდა 79-დან 84-მდე ადამიანი იმყოფებოდა. 3. აფხაზებმა და რუსებმა მიზანმიმართულად დაუშვეს ინფორმაციის გაჟონვა იმის შესახებ, რომ ამ ბორტით ანცუპოვი და ზანთარია მიფრინავდა, სადაც ბევრი სამოქალაქო პირიც იმყოფებოდა.<ref>{{cite web |url=http://www.abkhaziya.org/news_detail.html?nid=27663 |title=АБХАЗИЯ.ORG :: Новости :: «Крик малышей» и «Жалкий лепет оправданья» |accessdate=2013-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191926/http://www.abkhaziya.org/news_detail.html?nid=27663 |archivedate=2016-03-04}}</ref> ამ ვერსიის თანახმად, აფხაზები ან რუსები ამ გზით შეეცადნენ ქართველების წინააღმდეგ სიძულვილის გაზრდას, რათა გაიზარდოს წინააღმდეგობის ტალღა. ამის გარდა, არსებობს ვერსია, რომ კონკრეტულ აფხაზ ლიდერს სურდა ზანთარიას განადგურება ნებისმიერ ფასად. ამ ვერსიის სიმართლის მიუხედავად, შვეულმფრენის განადგურებამ მართლაც გამოიწვია ქართველების მიმართ სიძულვილის ზრდა და აფხაზური საბრძოლო ნაწილების რაოდენობის ზრდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი]] [[კატეგორია:ტრაგედიები საქართველოში]] cur5ruvszxgn5pwq729tk7ibv4cbtdh 5398391 5398245 2026-05-23T11:26:16Z Mehman 75871 [[Special:Contributions/~2026-30912-33|~2026-30912-33]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 4811034 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ავიაკატასტროფა |სახელი = ლათის ტრაგედია |სურათი = Mi-8 Hip Roving Sands 99.jpg |ალტ = |წარწერა = მი-8 ტიპის შვეულმფრენი |თარიღი = [[14 დეკემბერი]], [[1992]] |მიზეზი = ჩამოგდებული |ადგილი = [[ლათა]], [[აფხაზეთი]], [[საქართველო]] |კოორდინატები = |მგზავრები = |ეკიპაჟი = |დაშავებული = |დაღუპული = 81-87 |დაკარგული = |გადარჩენილი = |თვითმფრინავის ტიპი = შვეულმფრენი |თვითმფრინავის სახელი = [[მი-8]] |ავიაკომპანია = |ბორტის ნომერი = |გამოფრენა = [[ტყვარჩელი]] |გაჩერება = |გაჩერება0 = |გაჩერება1 = |გაჩერება2 = |გაჩერება3 = |გაჩერება4 = |გაჩერება5 = |ბოლო გაჩერება = |დანიშნულება = [[გუდაუთა]] }} '''ლათის ტრაგედია''', ასევე '''მი-8 ტიპის შვეულმფრენის კატასტროფა ლათასთან''' — [[1992]] წლის [[14 დეკემბერი|14 დეკემბერს]], [[აფხაზეთის ომი (1992-1993)|აფხაზეთის ომის]] დროს, რუსეთის საჰაერო ძალების [[მი-8]] ტიპის შვეულმფრენის განადგურება, რომელიც ჰუმანიტარულ რეისს ასრულებდა [[ტყვარჩელი]]დან [[გუდაუთა]]ში. ბორტზე ამ დროს 81-დან 87-მდე ადამიანი იმყოფებოდა, მათ შორის 8 ფეხმძიმე და 35 ბავშვი.<ref>{{cite web |url=https://www.amerikiskhma.com/a/lata_georgia_abkhazia/1566589.html |title=20 წელი ლათას ტრაგედიიდან |accessdate= 2023-01-06 |author=ზაზა წულაძე |date=17 დეკემბერი 2012 |work= |publisher=ამერიკის ხმა |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[საქართველო]]ს [[საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭო|სახელმწიფო საბჭოს]] სამხედროების მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიებიდან საზენიტო სარაკეტო სისტემით ნასროლმა ჭურვმა ტყვარჩელიდან აფრენილი შვეულმფრენი ჩამოაგდო, რამაც ბორტზე მყოფი ყველა 87 ადამიანი იმსხვერპლა, მათ შორის 35 ბავშვი და 8 ფეხმძიმე ქალი.<ref>{{cite web |url=https://on.ge/story/95527-ლათას-ტრაგედიიდან-29-წელი-გავიდა-dri-მთავრობას-ტრაგედიის-გამოძიებისკენ-მოუწოდებს |title=ლათას ტრაგედიიდან 29 წელი გავიდა — DRI მთავრობას ტრაგედიის გამოძიებისკენ მოუწოდებს |accessdate= 2023-01-06 |author=on.ge |date=14 დეკემბერი 2021 |work= |publisher=on.ge |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ==კატასტროფა== 1992 წლის 14 დეკემბერს, ქართული შენაერთების მიერ ბლოკირებული [[ტყვარჩელი]]დან აფხაზებით ბორტზე ორი შვეულმფრენი გამოფრინდა, [[სუ-25]]-ის თანხლებით.<ref>{{cite web|url=http://abkhazeti.info/news/1358716848.php|title=Еще раз о латской трагедии|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130405060136/http://abkhazeti.info/news/1358716848.php|archivedate=2013-04-05}}</ref> სოფელ [[ლათა]]სთან ერთ-ერთი შვეულმფრენის მისამართით, საზენიტო სარაკეტო სისტემიდან ჭურვი გაისროლეს. შემდგომი გამოძიების მიხედვით, საზენიტო სარაკეტო სისტემა [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] წარმოების „Стрела-2“ აღმოჩნდა.<ref name=ReferenceA>{{cite web|url=http://www.ekhokavkaza.ru/content/article/24798049.html|title=20 лет назад: трагедия в небе над Латой|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G2YZhpUe?url=http://www.ekhokavkaza.ru/content/article/24798049.html|archivedate=2013-04-21}}</ref> ==მომხდარის ვერსიები== ===აფხაზური=== აფხაზური მხარე თავიდანვე აჟღერებდა ვერსიას, რომ მომხდარი [[საქართველოს შეიარაღებული ძალები]]ს ქმედების შედეგია. ===ქართული=== თავდაპირველად, ქართული მხარე უარყოფდა თავის წვლილს შვეულმფრენის ჩამოგდებაში და არსებობდა რამდენიმე ვერსია მომხდარის: 1. შვეულმფრენი აფხაზი სეპარატისტების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე ჩამოაგდეს. თუმცა, ეს ვერსია არ იყო განმტკიცებული რაიმე ფაქტით, რადგან აღნიშნული ტერიტორია სრულიად ქართული მხარის კონტროლის ქვეშ იყო. გარკვეული დროის შემდეგ, [[საქართველო]]მ აღიარა, რომ ტრაგედია მის კონტროლირებად ტერიტორიაზე მოხდა, კერძოდ, [[გულრიფშის მუნიციპალიტეტი]]ს სოფელ [[ლათა]]ში.<ref name=ReferenceA /> 2. შვეულმფრენი გადატვირთვის გამო დაეცა. ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემების მიხედვით, [[მი-8]] ტიპის შვეულმფრენი გათვლილია 24-დან 30-მდე ადამიანის გადაყვანისთვის, რაც დამოკიდებულია ვერთმფრენის მოდიფიკაციაზე. შვეულმფრენში, ტრაგედიის დროს, ეკიპაჟის გარდა 79-დან 84-მდე ადამიანი იმყოფებოდა. 3. ქართულ მხარეს არ ჰქონდა ინფორმაცია, რომ რეისი გათვლილი იქნებოდა სამოქალაქო პირების გადასაყვანად. ამ ვერსიის თანახმად, ქართულ მხარეს ინფორმაცია ჰქონდა, რომ ბორტზე იქნებოდნენ ვლადიმერ ანცუპოვი და ასლან ზანთარია, აფხაზი სეპარატისტების სამხედრო ლიდერები, ასევე სეპარატისტი სამხედროები. ისინი მართლაც მიფრინავდნენ 12 სამხედრო პირთან ერთად.<ref>{{cite web|url=http://www.ekhokavkaza.com/content/article/2248476.html|title=Латская трагедия - вопросы без ответа|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G2YbfYgb?url=http://www.ekhokavkaza.com/content/article/2248476.html|archivedate=2013-04-21}}</ref> 4. აფხაზებმა და რუსებმა მიზანმიმართულად დაუშვეს ინფორმაციის გაჟონვა იმის შესახებ, რომ ამ ბორტით ანცუპოვი და ზანთარია მიფრინავდა, სადაც ბევრი სამოქალაქო პირიც იმყოფებოდა.<ref>{{cite web|url=http://www.abkhaziya.org/news_detail.html?nid=27663|title=АБХАЗИЯ.ORG :: Новости :: «Крик малышей» и «Жалкий лепет оправданья»|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191926/http://www.abkhaziya.org/news_detail.html?nid=27663|archivedate=2016-03-04}}</ref> ამ ვერსიის თანახმად, აფხაზები ან რუსები ამ გზით შეეცადნენ ქართველების წინააღმდეგ სიძულვილის გაზრდას, რათა გაიზარდოს წინააღმდეგობის ტალღა. ამის გარდა, არსებობს ვერსია, რომ კონკრეტულ აფხაზ ლიდერს სურდა ზანთარიას განადგურება ნებისმიერ ფასად. ამ ვერსიის სიმართლის მიუხედავად, შვეულმფრენის განადგურებამ მართლაც გამოიწვია ქართველების მიმართ სიძულვილის ზრდა და აფხაზური საბრძოლო ნაწილების რაოდენობის ზრდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი]] [[კატეგორია:ტრაგედიები საქართველოში]] dhikv3796vbi3cqqhgxcd2gqxwd7inq 5398394 5398391 2026-05-23T11:30:22Z Mehman 75871 5398394 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ავიაკატასტროფა |სახელი = ლათის ტრაგედია |სურათი = Mi-8 Hip Roving Sands 99.jpg |ალტ = |წარწერა = მი-8 ტიპის შვეულმფრენი |თარიღი = [[14 დეკემბერი]], [[1992]] |მიზეზი = ჩამოგდებული |ადგილი = [[ლათა]], [[აფხაზეთი]], [[საქართველო]] |კოორდინატები = |მგზავრები = |ეკიპაჟი = |დაშავებული = |დაღუპული = 81-87 |დაკარგული = |გადარჩენილი = |თვითმფრინავის ტიპი = შვეულმფრენი |თვითმფრინავის სახელი = [[მი-8]] |ავიაკომპანია = |ბორტის ნომერი = |გამოფრენა = [[ტყვარჩელი]] |გაჩერება = |გაჩერება0 = |გაჩერება1 = |გაჩერება2 = |გაჩერება3 = |გაჩერება4 = |გაჩერება5 = |ბოლო გაჩერება = |დანიშნულება = [[გუდაუთა]] }} '''ლათის ტრაგედია''', ასევე '''მი-8 ტიპის შვეულმფრენის კატასტროფა ლათასთან''' — [[1992]] წლის [[14 დეკემბერი|14 დეკემბერს]], [[აფხაზეთის ომი (1992-1993)|აფხაზეთის ომის]] დროს, რუსეთის საჰაერო ძალების [[მი-8]] ტიპის შვეულმფრენის განადგურება, რომელიც ჰუმანიტარულ რეისს ასრულებდა [[ტყვარჩელი]]დან [[გუდაუთა]]ში. ბორტზე ამ დროს 81-დან 87-მდე ადამიანი იმყოფებოდა, მათ შორის 8 ფეხმძიმე და 35 ბავშვი.<ref>{{cite web |url=https://www.amerikiskhma.com/a/lata_georgia_abkhazia/1566589.html |title=20 წელი ლათას ტრაგედიიდან |accessdate= 2023-01-06 |author=ზაზა წულაძე |date=17 დეკემბერი 2012 |work= |publisher=ამერიკის ხმა |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[საქართველო]]ს [[საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭო|სახელმწიფო საბჭოს]] სამხედროების მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიებიდან საზენიტო სარაკეტო სისტემით ნასროლმა ჭურვმა ტყვარჩელიდან აფრენილი შვეულმფრენი ჩამოაგდო, რამაც ბორტზე მყოფი ყველა 87 ადამიანი იმსხვერპლა, მათ შორის 35 ბავშვი და 8 ფეხმძიმე ქალი.<ref>{{cite web |url=https://on.ge/story/95527-ლათას-ტრაგედიიდან-29-წელი-გავიდა-dri-მთავრობას-ტრაგედიის-გამოძიებისკენ-მოუწოდებს |title=ლათას ტრაგედიიდან 29 წელი გავიდა — DRI მთავრობას ტრაგედიის გამოძიებისკენ მოუწოდებს |accessdate= 2023-01-06 |author=on.ge |date=14 დეკემბერი 2021 |work= |publisher=on.ge |archiveurl= |archivedate= }}</ref> მოგვიანებით, აფხაზურმა მხარემ დაადასტურა 12 სეპარატისტი მებრძოლის და ასევე აფხაზი საველე მეთაურები ვლადიმერ ანცუპოვი და ასლან ზანტარია.<ref>{{cite web |url=https://sputnik-abkhazia.ru/20231214/prervannyy-polet-latskaya-tragediya-1049439224.html |title=Прерванный полет: Латская трагедия |accessdate=2026-05-23 |author= |date=14.12.2023 |work= |publisher=Sputnik |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ==კატასტროფა== 1992 წლის 14 დეკემბერს, ქართული შენაერთების მიერ ბლოკირებული [[ტყვარჩელი]]დან აფხაზებით ბორტზე ორი შვეულმფრენი გამოფრინდა, [[სუ-25]]-ის თანხლებით.<ref>{{cite web|url=http://abkhazeti.info/news/1358716848.php|title=Еще раз о латской трагедии|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130405060136/http://abkhazeti.info/news/1358716848.php|archivedate=2013-04-05}}</ref> სოფელ [[ლათა]]სთან ერთ-ერთი შვეულმფრენის მისამართით, საზენიტო სარაკეტო სისტემიდან ჭურვი გაისროლეს. შემდგომი გამოძიების მიხედვით, საზენიტო სარაკეტო სისტემა [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] წარმოების „Стрела-2“ აღმოჩნდა.<ref name=ReferenceA>{{cite web|url=http://www.ekhokavkaza.ru/content/article/24798049.html|title=20 лет назад: трагедия в небе над Латой|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G2YZhpUe?url=http://www.ekhokavkaza.ru/content/article/24798049.html|archivedate=2013-04-21}}</ref> ==მომხდარის ვერსიები== ===აფხაზური=== აფხაზური მხარე თავიდანვე აჟღერებდა ვერსიას, რომ მომხდარი [[საქართველოს შეიარაღებული ძალები]]ს ქმედების შედეგია. ===ქართული=== თავდაპირველად, ქართული მხარე უარყოფდა თავის წვლილს შვეულმფრენის ჩამოგდებაში და არსებობდა რამდენიმე ვერსია მომხდარის: 1. შვეულმფრენი აფხაზი სეპარატისტების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე ჩამოაგდეს. თუმცა, ეს ვერსია არ იყო განმტკიცებული რაიმე ფაქტით, რადგან აღნიშნული ტერიტორია სრულიად ქართული მხარის კონტროლის ქვეშ იყო. გარკვეული დროის შემდეგ, [[საქართველო]]მ აღიარა, რომ ტრაგედია მის კონტროლირებად ტერიტორიაზე მოხდა, კერძოდ, [[გულრიფშის მუნიციპალიტეტი]]ს სოფელ [[ლათა]]ში.<ref name=ReferenceA /> 2. შვეულმფრენი გადატვირთვის გამო დაეცა. ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემების მიხედვით, [[მი-8]] ტიპის შვეულმფრენი გათვლილია 24-დან 30-მდე ადამიანის გადაყვანისთვის, რაც დამოკიდებულია ვერთმფრენის მოდიფიკაციაზე. შვეულმფრენში, ტრაგედიის დროს, ეკიპაჟის გარდა 79-დან 84-მდე ადამიანი იმყოფებოდა. 3. ქართულ მხარეს არ ჰქონდა ინფორმაცია, რომ რეისი გათვლილი იქნებოდა სამოქალაქო პირების გადასაყვანად. ამ ვერსიის თანახმად, ქართულ მხარეს ინფორმაცია ჰქონდა, რომ ბორტზე იქნებოდნენ ვლადიმერ ანცუპოვი და ასლან ზანთარია, აფხაზი სეპარატისტების სამხედრო ლიდერები, ასევე სეპარატისტი სამხედროები. ისინი მართლაც მიფრინავდნენ 12 სამხედრო პირთან ერთად.<ref>{{cite web|url=http://www.ekhokavkaza.com/content/article/2248476.html|title=Латская трагедия - вопросы без ответа|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G2YbfYgb?url=http://www.ekhokavkaza.com/content/article/2248476.html|archivedate=2013-04-21}}</ref> 4. აფხაზებმა და რუსებმა მიზანმიმართულად დაუშვეს ინფორმაციის გაჟონვა იმის შესახებ, რომ ამ ბორტით ანცუპოვი და ზანთარია მიფრინავდა, სადაც ბევრი სამოქალაქო პირიც იმყოფებოდა.<ref>{{cite web|url=http://www.abkhaziya.org/news_detail.html?nid=27663|title=АБХАЗИЯ.ORG :: Новости :: «Крик малышей» и «Жалкий лепет оправданья»|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191926/http://www.abkhaziya.org/news_detail.html?nid=27663|archivedate=2016-03-04}}</ref> ამ ვერსიის თანახმად, აფხაზები ან რუსები ამ გზით შეეცადნენ ქართველების წინააღმდეგ სიძულვილის გაზრდას, რათა გაიზარდოს წინააღმდეგობის ტალღა. ამის გარდა, არსებობს ვერსია, რომ კონკრეტულ აფხაზ ლიდერს სურდა ზანთარიას განადგურება ნებისმიერ ფასად. ამ ვერსიის სიმართლის მიუხედავად, შვეულმფრენის განადგურებამ მართლაც გამოიწვია ქართველების მიმართ სიძულვილის ზრდა და აფხაზური საბრძოლო ნაწილების რაოდენობის ზრდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი]] [[კატეგორია:ტრაგედიები საქართველოში]] i4mago4fautrzhyx76x3nybtclgug7l 5398395 5398394 2026-05-23T11:30:42Z Mehman 75871 მომხმარებელმა დაიცვა „[[ლათის ტრაგედია]]“: [[ვპ:ვანდალიზმი|ვანდალიზმისგან თავის აცილება]] ([რედაქტირება=ხელმისაწვდომია მხოლოდ ავტომატურად დადასტურებული მომხმარებლებისათვის] (განუსაზღვრელი) [გადატანა=ხელმისაწვდომია მხოლოდ ავტომატურად დადასტურებული მომხმარებლებისათვის] (განუსაზღვრელი)) 5398394 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ავიაკატასტროფა |სახელი = ლათის ტრაგედია |სურათი = Mi-8 Hip Roving Sands 99.jpg |ალტ = |წარწერა = მი-8 ტიპის შვეულმფრენი |თარიღი = [[14 დეკემბერი]], [[1992]] |მიზეზი = ჩამოგდებული |ადგილი = [[ლათა]], [[აფხაზეთი]], [[საქართველო]] |კოორდინატები = |მგზავრები = |ეკიპაჟი = |დაშავებული = |დაღუპული = 81-87 |დაკარგული = |გადარჩენილი = |თვითმფრინავის ტიპი = შვეულმფრენი |თვითმფრინავის სახელი = [[მი-8]] |ავიაკომპანია = |ბორტის ნომერი = |გამოფრენა = [[ტყვარჩელი]] |გაჩერება = |გაჩერება0 = |გაჩერება1 = |გაჩერება2 = |გაჩერება3 = |გაჩერება4 = |გაჩერება5 = |ბოლო გაჩერება = |დანიშნულება = [[გუდაუთა]] }} '''ლათის ტრაგედია''', ასევე '''მი-8 ტიპის შვეულმფრენის კატასტროფა ლათასთან''' — [[1992]] წლის [[14 დეკემბერი|14 დეკემბერს]], [[აფხაზეთის ომი (1992-1993)|აფხაზეთის ომის]] დროს, რუსეთის საჰაერო ძალების [[მი-8]] ტიპის შვეულმფრენის განადგურება, რომელიც ჰუმანიტარულ რეისს ასრულებდა [[ტყვარჩელი]]დან [[გუდაუთა]]ში. ბორტზე ამ დროს 81-დან 87-მდე ადამიანი იმყოფებოდა, მათ შორის 8 ფეხმძიმე და 35 ბავშვი.<ref>{{cite web |url=https://www.amerikiskhma.com/a/lata_georgia_abkhazia/1566589.html |title=20 წელი ლათას ტრაგედიიდან |accessdate= 2023-01-06 |author=ზაზა წულაძე |date=17 დეკემბერი 2012 |work= |publisher=ამერიკის ხმა |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[საქართველო]]ს [[საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭო|სახელმწიფო საბჭოს]] სამხედროების მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიებიდან საზენიტო სარაკეტო სისტემით ნასროლმა ჭურვმა ტყვარჩელიდან აფრენილი შვეულმფრენი ჩამოაგდო, რამაც ბორტზე მყოფი ყველა 87 ადამიანი იმსხვერპლა, მათ შორის 35 ბავშვი და 8 ფეხმძიმე ქალი.<ref>{{cite web |url=https://on.ge/story/95527-ლათას-ტრაგედიიდან-29-წელი-გავიდა-dri-მთავრობას-ტრაგედიის-გამოძიებისკენ-მოუწოდებს |title=ლათას ტრაგედიიდან 29 წელი გავიდა — DRI მთავრობას ტრაგედიის გამოძიებისკენ მოუწოდებს |accessdate= 2023-01-06 |author=on.ge |date=14 დეკემბერი 2021 |work= |publisher=on.ge |archiveurl= |archivedate= }}</ref> მოგვიანებით, აფხაზურმა მხარემ დაადასტურა 12 სეპარატისტი მებრძოლის და ასევე აფხაზი საველე მეთაურები ვლადიმერ ანცუპოვი და ასლან ზანტარია.<ref>{{cite web |url=https://sputnik-abkhazia.ru/20231214/prervannyy-polet-latskaya-tragediya-1049439224.html |title=Прерванный полет: Латская трагедия |accessdate=2026-05-23 |author= |date=14.12.2023 |work= |publisher=Sputnik |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ==კატასტროფა== 1992 წლის 14 დეკემბერს, ქართული შენაერთების მიერ ბლოკირებული [[ტყვარჩელი]]დან აფხაზებით ბორტზე ორი შვეულმფრენი გამოფრინდა, [[სუ-25]]-ის თანხლებით.<ref>{{cite web|url=http://abkhazeti.info/news/1358716848.php|title=Еще раз о латской трагедии|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130405060136/http://abkhazeti.info/news/1358716848.php|archivedate=2013-04-05}}</ref> სოფელ [[ლათა]]სთან ერთ-ერთი შვეულმფრენის მისამართით, საზენიტო სარაკეტო სისტემიდან ჭურვი გაისროლეს. შემდგომი გამოძიების მიხედვით, საზენიტო სარაკეტო სისტემა [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] წარმოების „Стрела-2“ აღმოჩნდა.<ref name=ReferenceA>{{cite web|url=http://www.ekhokavkaza.ru/content/article/24798049.html|title=20 лет назад: трагедия в небе над Латой|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G2YZhpUe?url=http://www.ekhokavkaza.ru/content/article/24798049.html|archivedate=2013-04-21}}</ref> ==მომხდარის ვერსიები== ===აფხაზური=== აფხაზური მხარე თავიდანვე აჟღერებდა ვერსიას, რომ მომხდარი [[საქართველოს შეიარაღებული ძალები]]ს ქმედების შედეგია. ===ქართული=== თავდაპირველად, ქართული მხარე უარყოფდა თავის წვლილს შვეულმფრენის ჩამოგდებაში და არსებობდა რამდენიმე ვერსია მომხდარის: 1. შვეულმფრენი აფხაზი სეპარატისტების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე ჩამოაგდეს. თუმცა, ეს ვერსია არ იყო განმტკიცებული რაიმე ფაქტით, რადგან აღნიშნული ტერიტორია სრულიად ქართული მხარის კონტროლის ქვეშ იყო. გარკვეული დროის შემდეგ, [[საქართველო]]მ აღიარა, რომ ტრაგედია მის კონტროლირებად ტერიტორიაზე მოხდა, კერძოდ, [[გულრიფშის მუნიციპალიტეტი]]ს სოფელ [[ლათა]]ში.<ref name=ReferenceA /> 2. შვეულმფრენი გადატვირთვის გამო დაეცა. ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემების მიხედვით, [[მი-8]] ტიპის შვეულმფრენი გათვლილია 24-დან 30-მდე ადამიანის გადაყვანისთვის, რაც დამოკიდებულია ვერთმფრენის მოდიფიკაციაზე. შვეულმფრენში, ტრაგედიის დროს, ეკიპაჟის გარდა 79-დან 84-მდე ადამიანი იმყოფებოდა. 3. ქართულ მხარეს არ ჰქონდა ინფორმაცია, რომ რეისი გათვლილი იქნებოდა სამოქალაქო პირების გადასაყვანად. ამ ვერსიის თანახმად, ქართულ მხარეს ინფორმაცია ჰქონდა, რომ ბორტზე იქნებოდნენ ვლადიმერ ანცუპოვი და ასლან ზანთარია, აფხაზი სეპარატისტების სამხედრო ლიდერები, ასევე სეპარატისტი სამხედროები. ისინი მართლაც მიფრინავდნენ 12 სამხედრო პირთან ერთად.<ref>{{cite web|url=http://www.ekhokavkaza.com/content/article/2248476.html|title=Латская трагедия - вопросы без ответа|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G2YbfYgb?url=http://www.ekhokavkaza.com/content/article/2248476.html|archivedate=2013-04-21}}</ref> 4. აფხაზებმა და რუსებმა მიზანმიმართულად დაუშვეს ინფორმაციის გაჟონვა იმის შესახებ, რომ ამ ბორტით ანცუპოვი და ზანთარია მიფრინავდა, სადაც ბევრი სამოქალაქო პირიც იმყოფებოდა.<ref>{{cite web|url=http://www.abkhaziya.org/news_detail.html?nid=27663|title=АБХАЗИЯ.ORG :: Новости :: «Крик малышей» и «Жалкий лепет оправданья»|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191926/http://www.abkhaziya.org/news_detail.html?nid=27663|archivedate=2016-03-04}}</ref> ამ ვერსიის თანახმად, აფხაზები ან რუსები ამ გზით შეეცადნენ ქართველების წინააღმდეგ სიძულვილის გაზრდას, რათა გაიზარდოს წინააღმდეგობის ტალღა. ამის გარდა, არსებობს ვერსია, რომ კონკრეტულ აფხაზ ლიდერს სურდა ზანთარიას განადგურება ნებისმიერ ფასად. ამ ვერსიის სიმართლის მიუხედავად, შვეულმფრენის განადგურებამ მართლაც გამოიწვია ქართველების მიმართ სიძულვილის ზრდა და აფხაზური საბრძოლო ნაწილების რაოდენობის ზრდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი]] [[კატეგორია:ტრაგედიები საქართველოში]] i4mago4fautrzhyx76x3nybtclgug7l 5398396 5398395 2026-05-23T11:31:30Z Mehman 75871 5398396 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ავიაკატასტროფა |სახელი = ლათის ტრაგედია |სურათი = Mi-8 Hip Roving Sands 99.jpg |ალტ = |წარწერა = მი-8 ტიპის შვეულმფრენი |თარიღი = [[14 დეკემბერი]], [[1992]] |მიზეზი = ჩამოგდებული |ადგილი = [[ლათა]], [[აფხაზეთი]], [[საქართველო]] |კოორდინატები = |მგზავრები = |ეკიპაჟი = |დაშავებული = |დაღუპული = 81-87 |დაკარგული = |გადარჩენილი = |თვითმფრინავის ტიპი = შვეულმფრენი |თვითმფრინავის სახელი = [[მი-8]] |ავიაკომპანია = |ბორტის ნომერი = |გამოფრენა = [[ტყვარჩელი]] |გაჩერება = |გაჩერება0 = |გაჩერება1 = |გაჩერება2 = |გაჩერება3 = |გაჩერება4 = |გაჩერება5 = |ბოლო გაჩერება = |დანიშნულება = [[გუდაუთა]] }} '''ლათის ტრაგედია''', ასევე '''მი-8 ტიპის შვეულმფრენის კატასტროფა ლათასთან''' — [[1992]] წლის [[14 დეკემბერი|14 დეკემბერს]], [[აფხაზეთის ომი (1992-1993)|აფხაზეთის ომის]] დროს, რუსეთის საჰაერო ძალების [[მი-8]] ტიპის შვეულმფრენის განადგურება, რომელიც ჰუმანიტარულ რეისს ასრულებდა [[ტყვარჩელი]]დან [[გუდაუთა]]ში. ბორტზე ამ დროს 81-დან 87-მდე ადამიანი იმყოფებოდა, მათ შორის 8 ფეხმძიმე და 35 ბავშვი.<ref>{{cite web |url=https://www.amerikiskhma.com/a/lata_georgia_abkhazia/1566589.html |title=20 წელი ლათას ტრაგედიიდან |accessdate= 2023-01-06 |author=ზაზა წულაძე |date=17 დეკემბერი 2012 |work= |publisher=ამერიკის ხმა |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[საქართველო]]ს [[საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭო|სახელმწიფო საბჭოს]] სამხედროების მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიებიდან საზენიტო სარაკეტო სისტემით ნასროლმა ჭურვმა ტყვარჩელიდან აფრენილი შვეულმფრენი ჩამოაგდო, რამაც ბორტზე მყოფი ყველა 87 ადამიანი იმსხვერპლა, მათ შორის 35 ბავშვი და 8 ფეხმძიმე ქალი.<ref>{{cite web |url=https://on.ge/story/95527-ლათას-ტრაგედიიდან-29-წელი-გავიდა-dri-მთავრობას-ტრაგედიის-გამოძიებისკენ-მოუწოდებს |title=ლათას ტრაგედიიდან 29 წელი გავიდა — DRI მთავრობას ტრაგედიის გამოძიებისკენ მოუწოდებს |accessdate= 2023-01-06 |author=on.ge |date=14 დეკემბერი 2021 |work= |publisher=on.ge |archiveurl= |archivedate= }}</ref> მოგვიანებით, აფხაზურმა მხარემ დაადასტურა 12 სეპარატისტი მებრძოლის და ასევე აფხაზი საველე მეთაურების, ვლადიმერ ანცუპოვი და ასლან ზანტარია ბორტზე ყოფნის ფაქტი.<ref>{{cite web |url=https://sputnik-abkhazia.ru/20231214/prervannyy-polet-latskaya-tragediya-1049439224.html |title=Прерванный полет: Латская трагедия |accessdate=2026-05-23 |author= |date=14.12.2023 |work= |publisher=Sputnik |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ==კატასტროფა== 1992 წლის 14 დეკემბერს, ქართული შენაერთების მიერ ბლოკირებული [[ტყვარჩელი]]დან აფხაზებით ბორტზე ორი შვეულმფრენი გამოფრინდა, [[სუ-25]]-ის თანხლებით.<ref>{{cite web|url=http://abkhazeti.info/news/1358716848.php|title=Еще раз о латской трагедии|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130405060136/http://abkhazeti.info/news/1358716848.php|archivedate=2013-04-05}}</ref> სოფელ [[ლათა]]სთან ერთ-ერთი შვეულმფრენის მისამართით, საზენიტო სარაკეტო სისტემიდან ჭურვი გაისროლეს. შემდგომი გამოძიების მიხედვით, საზენიტო სარაკეტო სისტემა [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] წარმოების „Стрела-2“ აღმოჩნდა.<ref name=ReferenceA>{{cite web|url=http://www.ekhokavkaza.ru/content/article/24798049.html|title=20 лет назад: трагедия в небе над Латой|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G2YZhpUe?url=http://www.ekhokavkaza.ru/content/article/24798049.html|archivedate=2013-04-21}}</ref> ==მომხდარის ვერსიები== ===აფხაზური=== აფხაზური მხარე თავიდანვე აჟღერებდა ვერსიას, რომ მომხდარი [[საქართველოს შეიარაღებული ძალები]]ს ქმედების შედეგია. ===ქართული=== თავდაპირველად, ქართული მხარე უარყოფდა თავის წვლილს შვეულმფრენის ჩამოგდებაში და არსებობდა რამდენიმე ვერსია მომხდარის: 1. შვეულმფრენი აფხაზი სეპარატისტების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე ჩამოაგდეს. თუმცა, ეს ვერსია არ იყო განმტკიცებული რაიმე ფაქტით, რადგან აღნიშნული ტერიტორია სრულიად ქართული მხარის კონტროლის ქვეშ იყო. გარკვეული დროის შემდეგ, [[საქართველო]]მ აღიარა, რომ ტრაგედია მის კონტროლირებად ტერიტორიაზე მოხდა, კერძოდ, [[გულრიფშის მუნიციპალიტეტი]]ს სოფელ [[ლათა]]ში.<ref name=ReferenceA /> 2. შვეულმფრენი გადატვირთვის გამო დაეცა. ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემების მიხედვით, [[მი-8]] ტიპის შვეულმფრენი გათვლილია 24-დან 30-მდე ადამიანის გადაყვანისთვის, რაც დამოკიდებულია ვერთმფრენის მოდიფიკაციაზე. შვეულმფრენში, ტრაგედიის დროს, ეკიპაჟის გარდა 79-დან 84-მდე ადამიანი იმყოფებოდა. 3. ქართულ მხარეს არ ჰქონდა ინფორმაცია, რომ რეისი გათვლილი იქნებოდა სამოქალაქო პირების გადასაყვანად. ამ ვერსიის თანახმად, ქართულ მხარეს ინფორმაცია ჰქონდა, რომ ბორტზე იქნებოდნენ ვლადიმერ ანცუპოვი და ასლან ზანთარია, აფხაზი სეპარატისტების სამხედრო ლიდერები, ასევე სეპარატისტი სამხედროები. ისინი მართლაც მიფრინავდნენ 12 სამხედრო პირთან ერთად.<ref>{{cite web|url=http://www.ekhokavkaza.com/content/article/2248476.html|title=Латская трагедия - вопросы без ответа|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G2YbfYgb?url=http://www.ekhokavkaza.com/content/article/2248476.html|archivedate=2013-04-21}}</ref> 4. აფხაზებმა და რუსებმა მიზანმიმართულად დაუშვეს ინფორმაციის გაჟონვა იმის შესახებ, რომ ამ ბორტით ანცუპოვი და ზანთარია მიფრინავდა, სადაც ბევრი სამოქალაქო პირიც იმყოფებოდა.<ref>{{cite web|url=http://www.abkhaziya.org/news_detail.html?nid=27663|title=АБХАЗИЯ.ORG :: Новости :: «Крик малышей» и «Жалкий лепет оправданья»|accessdate=2013-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191926/http://www.abkhaziya.org/news_detail.html?nid=27663|archivedate=2016-03-04}}</ref> ამ ვერსიის თანახმად, აფხაზები ან რუსები ამ გზით შეეცადნენ ქართველების წინააღმდეგ სიძულვილის გაზრდას, რათა გაიზარდოს წინააღმდეგობის ტალღა. ამის გარდა, არსებობს ვერსია, რომ კონკრეტულ აფხაზ ლიდერს სურდა ზანთარიას განადგურება ნებისმიერ ფასად. ამ ვერსიის სიმართლის მიუხედავად, შვეულმფრენის განადგურებამ მართლაც გამოიწვია ქართველების მიმართ სიძულვილის ზრდა და აფხაზური საბრძოლო ნაწილების რაოდენობის ზრდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი]] [[კატეგორია:ტრაგედიები საქართველოში]] 6cc4purcuidfa4obj6ywmo6vrzejgpu 0 551616 5398200 4882747 2026-05-23T02:29:17Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398200 wikitext text/x-wiki '''განათლება ესტონეთში''' — ცოდნის შეძენის სისტემა, რომელიც მოიცავს საბაზისო, პროფესიულ და დამატებით განათლებას. საგანმანათლებლო სისტემა დაფუძნებულია ოთხდონიან სისტემაზე. ფუნქციონირებს სკოლამდელი, დაწყებითი, საშუალო და უმაღლესი განათლება. <ref>{{Cite web|url=http://www.hm.ee/index.php|title=Министерство образования и развития|access-date=2009-11-04}}</ref> არსებობს სკოლებისა და საგანმანათლებლო ინსტიტუტების ფართო ქსელი. [[ესტონეთი|ესტონეთის]] საგანმანათლებლო სისტემა შედგება სახელმწიფო, მუნიციპალური, საჯარო და კერძო საგანმანათლებლო დაწესებულებებისგან. [[ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია|ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის]] (OSED) კვლევის შედეგების მიხედვით PISA-2018 (დაახლოებით 600 ათასი 15 წლის სკოლის მოსწავლეს ჩაუტარდა ჩაუტარდა 79 ქვეყანაში), [[ესტონეთი|ესტონეთმა]] პირველი ადგილი დაიკავა <ref>[https://rus.lsm.lv/statja/analitika/analitika/obrazovatelnoe-chudo-v-oesr-estonskie-shkolniki-pervie-latviyskie--24-e.a340456/ «Образовательное чудо»: в ОЭСР эстонские школьники первые, латвийские — 24-е] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210724220342/https://rus.lsm.lv/statja/analitika/analitika/obrazovatelnoe-chudo-v-oesr-estonskie-shkolniki-pervie-latviyskie--24-e.a340456/ |date=2021-07-24 }} // LSM.lv, 3 декабря, 2019</ref> . == ისტორია == ესტონეთში სასკოლო განათლების ისტორია იწყება პირველი სამონასტრო და საკათედრო სკოლებით, რომლებიც გაჩნდა [[XIII საუკუნე|მე-13]] - [[XIV საუკუნე|მე-14 საუკუნეებში]]. პირველი პრაიმერი ესტონურად [[1575]] წელს გამოიცა. ესტონეთის უძველესი უნივერსიტეტია [[ტარტუს უნივერსიტეტი]], რომელიც დააარსა შვედეთის მეფემ [[გუსტავ II ადოლფი|გუსტავ II ადოლფმა]] [[1632]] წელს . [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] ბოლოს, მასობრივი საჯარო განათლების საშუალებით ესტონელები მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე წიგნიერი ხალხი გახდა: [[1881]] წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 94%–ს შეეძლო კითხვა, ხოლო მოსახლეობის 48%–ს შეეძლო წერა–კითხვა. <ref name="estonica2">{{Cite web|author=Рууз В.-Р.|url=http://www.estonica.org/ru/Образование_и_наука/История_образования_Эстонии_как_история_духовного_освобождения_одного_народа/Народное_образование_как_фундамент_собственной_государственности_/|title=Народное образование как фундамент собственной государственности|work=[[Эстоника]]|publisher=Институт Эстонии|accessdate=2022-10-14}}</ref> [[1919]] წელს გაიხსნა საუნივერსიტეტო კურსები [[ესტონური ენა|ესტონურ ენაზე]]. == სასკოლო განათლება == [[2009]] წლის მონაცემებით ესტონეთში 589 [[სკოლა|სკოლაა]]. <ref>[http://www.ekk.edu.ee/ehis/failid/koolide_kontaktid.xls Эстонская образовательная информационная система] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090617071702/http://www.ekk.edu.ee/ehis/failid/koolide_kontaktid.xls |date=2009-06-17 }}, {{Et}}</ref> (მასწავლებლების 86&nbsp; % -ს ქალები შეადგენენ). <ref>{{Cite web|url=http://www.stat.ee/publication-download-pdf?publication_id=44733&publication_lang=en|title=Квартальный бюллетень статистики Эстонии|access-date=2018-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143030/http://www.stat.ee/publication-download-pdf?publication_id=44733&publication_lang=en|archivedate=2018-06-12}}</ref> [[2015]] წლის PISA-ს კვლევის მიხედვით, [[ესტონელები|ესტონელი]] სტუდენტები [[ევროპა|ევროპაში]] პირველ ადგილს იკავებდნენ, ხოლო მსოფლიოში — მესამეს. <ref>{{Cite web|url=https://www.innove.ee/ru/mesdunarodnoe-sotrudnitsestvo/moduli/pisa/|title=PISA|publisher=Haridus- ja Noorteamet|access-date=2022-11-5|archive-date=2022-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221105063424/https://www.innove.ee/ru/mesdunarodnoe-sotrudnitsestvo/moduli/pisa/}}</ref> [[2022]] წლის ოქტომბერში დამტკიცდა მთავრობის სამოქმედო გეგმა [[2030]] წლამდე ყველა სკოლების [[ესტონური ენა|ესტონურ]] ენის სწავლებაზე გადაყვანის შესახებ. <ref>{{Cite web|url=https://www.hm.ee/ru/novosti/plan-deystviy-po-perekhodu-na-estonoyazychnoe-obuchenie-utverzhden-pravitelstvom|title=План действий по переходу на эстоноязычное обучение утвержден правительством|publisher=[[Министерство образования и науки Эстонии]]|access-date=2022-11-05}}</ref> == Უმაღლესი განათლება == უმაღლესი აკადემიური განათლება [[ესტონეთი|ესტონეთში]] სამ საფეხურად იყოფა: ბაკალავრიატი, ასპირანტურა და დოქტორანტურა. ზოგიერთ სპეციალობაში (საბაზისო სამედიცინო განათლება, ვეტერინარული მედიცინა, ფარმაცია, სტომატოლოგია, საინჟინრო არქიტექტურა და სკოლის მასწავლებელთა პროგრამა) ბაკალავრის და მაგისტრის ხარისხი გაერთიანებულია ერთ ხარისხში. <ref name="EurydiceSummary">{{Cite web|url=http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/eurybase/national_summary_sheets/047_EE_EN.pdf|title=Национальные сводные ведомости о системах образования в Европе и проводимых реформах: Эстония|date=Февраль 2009|publisher=Eurydice|accessdate=2009-11-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/66oMGbAeZ?url=http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/eurybase/national_summary_sheets/047_EE_EN.pdf|archivedate=2012-04-10}}</ref> [[ესტონეთი]]ს საჯარო უნივერსიტეტებს უფრო მეტი დამოუკიდებლობა აქვთ, ვიდრე გამოყენებითი უმაღლესი სასწავლებლებს. გარდა უნივერსიტეტის აკადემიური ცხოვრების ორგანიზებისა, უნივერსიტეტებს შეუძლიათ წარმოადგინონ ახალი სასწავლო პროგრამები, დაამტკიცონ წესები და პირობები, ბიუჯეტი, დაამტკიცონ განვითარების გეგმა, აირჩიონ რექტორი და შეზღუდონ აქტივების რეზოლუცია. <ref>{{Cite web|url=http://www.bologna-berlin2003.de/en/national_reports/index.htm|title=Реализация Болонского соглашения в Эстонии|accessdate=2009-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090709041912/http://www.bologna-berlin2003.de/en/national_reports/index.htm|archivedate=2009-07-09}}</ref> [[ფაილი:TÜ_Hauptgebäude.JPG|მინი| [[ტარტუს უნივერსიტეტი]] ქვეყნის უძველესი და პრესტიჟული უნივერსიტეტი.]] ესტონეთში არაერთი სახელმწიფო და კერძო უნივერსიტეტია. უმსხვილესი სახელმწიფო უნივერსიტეტებია [[ტარტუს უნივერსიტეტი]], [[ტალინის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი]], [[ტალინის უნივერსიტეტი]], [[Эстонский университет науки о жизни|ესტონეთის სიცოცხლის მეცნიერებათა უნივერსიტეტი]], ესტონეთის ხელოვნების აკადემია. ყველაზე დიდი კერძო უნივერსიტეტია აუდენტესის საერთაშორისო უნივერსიტეტი . ინგლისურ და რუსულ ენებზე კურსების ხელმისაწვდომობის, ასევე უფასო განათლების გამო, [[ესტონეთი|ესტონეთში]] უმაღლესი განათლება პოპულარობით სარგებლობს აპლიკანტებს შორის [[დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობა|დსთ-ს ქვეყნებიდან]], მათ შორის [[რუსეთი|რუსეთიდან.]] == Მეცნიერება == [[ესტონეთის მეცნიერებათა აკადემია]] არის სახელმწიფო მეცნიერებათა აკადემია ესტონეთში. [[IT-индустрия|IT ინდუსტრია]] ესტონეთში გაჩნდა [[ესტონეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|1950-იანი წლების]] ბოლოს, როდესაც დაარსდა პირველი კომპიუტერული ცენტრები [[ტარტუ|ტარტუსა]] და [[ტალინი|ტალინში]] . ესტონელმა სპეციალისტებმა [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე დიდი წვლილი შეიტანეს [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სხვადასხვა სამინისტროს პროგრამული სტანდარტების შემუშავებაში. <ref name="Kalja">A. Kalja, J. Pruuden, B. Tamm, E. Tyugu, ''Two Families of Knowledge Based CAD Environments. In: Software for Manufacturing'' (North-Holland), 1989, pp 125—134</ref> <ref name="Jaakkola">H. Jaakkola, A. Kalja, ''Estonian Information Technology Policy in Government, Industry and Research. In: Technology Management: Strategies and Applications.'' (Vol. 3, No. 3), 1997, pp 299—307</ref> == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} [[კატეგორია:განათლება ესტონეთში]] 3rs587wclqopcd1ch8o3ua680xpoq2x 0 551894 5398325 4679423 2026-05-23T09:09:13Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398325 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = ალექსანდრე (გიზო) კაკაურიძე | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = 300პქ | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1948|5|9}} | დაბადგილი = [[ბესიაური (ხონის მუნიციპალიტეტი)|ბესიაური]], [[სსსრ]] | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | სხვა სახელები= | აქტიურობის წლები = | მეუღლეები= | საქმიანობა= [[მსახიობი]] | მამა = | საიტი= | გამორჩეული როლები = }} '''ალექსანდრე (გიზო) კაკაურიძე''' (დ. [[9 მაისი]], [[1948]], სოფ. [[ბესიაური (ხონის მუნიციპალიტეტი)|ბესიაური]], [[ხონი]]ს რაიონი) — [[ქართველები|ქართველი]] [[მსახიობი]], საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის წევრი (1972-დან), [[საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი|საქართველოს დამსახურებული არტისტი]] ([[1988]]), [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი ([[2000]]). ==ბიოგრაფია== დაიბადა 1948 წლის 9 მაისს. 1971 წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი]]ს სამსახიობო ფაკულტეტი და ამავე წლიდან არის [[ქუთაისის დრამატული თეატრი|ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის]] მსახიობი. სახასიათო და ლირიკული როლების პარალელურად, კომედიურ როლებსაც თამაშობდა. აკეთებდა სხვადასხვა ცნობილი პიროვნებების პაროდიებს. 1996 წელს დააარსა ქუთაისის სატირისა და იუმორის თეატრი. 2024 წლის 9 ივლისს ქუთაისის მესხიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის წინ გიზო კაკაურიძის ვარსკვლავი გაიხსნა.<ref>{{Cite web |url=https://infoimereti.ge/%e1%83%a5%e1%83%a3%e1%83%97%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1%e1%83%a8%e1%83%98-%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%a1%e1%83%ae%e1%83%98%e1%83%a8%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%97%e1%83%94/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR0w8M2zeq__9f9_fpmM_xAucEngiP-4rkgA_E__M8RrV1Ut3brgyiG9rC8_aem_VjUyaX2gffxraK_Vr3mxuA |title=ქუთაისში, მესხიშვილის თეატრის წინ გიზო კაკაურიძის ვარსკვლავი გაიხსნა |access-date=2024-07-10 |archive-date=2024-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240710114757/https://infoimereti.ge/%E1%83%A5%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%97%E1%83%94/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR0w8M2zeq__9f9_fpmM_xAucEngiP-4rkgA_E__M8RrV1Ut3brgyiG9rC8_aem_VjUyaX2gffxraK_Vr3mxuA }}</ref> ==ფილმოგრაფია== * 1984 — „[[აქედანა და შენამდე]]“ — გუგუშა * 1977 — „[[სამანიშვილის დედინაცვალი (1977 წლის ფილმი)|სამანიშვილის დედინაცვალი]]“ ==ჯილდოები და აღიარება== * 1988 — [[საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი]] * 2000 — [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{nplg ბიოგრაფია|00013181|გიზო კაკაურიძე}} * [[ეროვნული ფილმოგრაფია]] — [http://geocinema.ge//ka/persons/1812 გიზო კაკაურიძე] * {{imdb|id=0435353|name=გიზო კაკაურიძე}} * [https://sites.google.com/site/meskhishvilisteatriss/dasi მესხიშვილის თეატრის დასი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230515103019/https://sites.google.com/site/meskhishvilisteatriss/dasi |date=2023-05-15 }} * [https://artinfo.ge/2020/05/ganitvirtheth-gizo-kakauridzis-iumorith/ განიტვირთეთ გიზო კაკაურიძის იუმორით] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კაკაურიძე, გიზო}} [[კატეგორია:დაბადებული 1948]] [[კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი]] [[კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი მსახიობები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] 5kmwrnujcim1wv1td9k23tcgeezdzjn 0 553571 5397830 4533209 2026-05-22T13:13:59Z Irmaguru 118553 5397830 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მუსიკოსი |სახელი = ეკატერინე სოხაძე |სურათი = |სათაური = |სურათისზომა = |color = |ფონი = |ნამდვილისახელი = |მეტსახელი = |დაიბადა = [[16 მარტი]], [[1907]] |დაბადების ადგილი = [[ქუთაისი]] |გარდ = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1984|5|22|1907|3|16}} |გარდ ადგილი = |წარმოშობა = [[ქართველები|ქართველი]] |ინსტრუმენტი = |ჟანრი = [[ოპერა]] |საქმიანობა = [[მომღერალი]] |აქტიურობის წლები = |ლეიბლი = |ასოციაციები = |მეუღლე= |ვებ გვერდი = |წევრები = |ყოფილი წევრები = |აღსანიშნავი ინსტრუმენტები = |ჯილდოები= {{ლენინის ორდენი}} {{შრომის წითელი დროშის ორდენი}}<br />{{სტალინური პრემია}}<br />[[საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი|საქართველოს სახალხო არტისტი]] ([[1941]]) }} '''ეკატერინე სოხაძე''' (დ. [[16 მარტი]], [[1907]], [[ქუთაისი]] — გ. [[22 მაისი]], [[1984]]) — [[ქართველები|ქართველი]] საოპერო მომღერალი ([[სოპრანო]]), [[საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი]] ([[1941]]). ==ბიოგრაფია== 1925–1928 წლებში სიმღერას ეუფლებოდა ქუთაისის სამუსიკო სასწავლებელში. 1930 წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია|ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია]]. ამავე წელს შედგა მისი დებიუტი [[თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრი|ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის]] სცენაზე (მარგარიტა – [[შარლ გუნო|გუნოს]] „ფაუსტში“), ამ დროიდან 1953 წლამდე ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი იყო; 1930–1936 წლებში ორჯერ მიიწვიეს სოლისტად სსრკ [[მოსკოვის დიდი თეატრი|მოსკოვის დიდ თეატრში]]. მას ჰქონდა ხავერდოვანი ტემბრის ხმა და დახვეწილი ვოკალური ტექნიკა (ლირიული სოპრანო). მისი შესრულებული პარტიებია: ეთერი, მარო ([[ზაქარია ფალიაშვილი|ზ. ფალიაშვილის]] „[[აბესალომ და ეთერი]]“, „[[დაისი (ოპერა)|დაისი]]“), მარგარიტა (გუნოს „ფაუსტი“), მიქაელა ([[ჟორჟ ბიზე|ბიზეს]] „კარმენი“), დეზდემონა ([[ჯუზეპე ვერდი|ვერდის]] „ოტელო“), ტატიანა ([[ჩაიკოვსკი|პ. ჩაიკოვსკის]] „ევგენი ონეგინი“), ნედა ([[რუჯერო ლეონკავალო|ლეონკავალოს]] „ჯამბაზები“), ნესტანი ([[შალვა მშველიძე|შ. მშველიძის]] „ამბავი ტარიელისა“), ყივჩაღი ქალიშვილი ([[ალექსანდრე ბოროდინი|ბოროდინის]] „თავადი იგორი“), ბატერფლაი ([[ჯაკომო პუჩინი|პუჩინის]] „ჩიო–ჩიო–სანი“), ნატალია ([[ივანე ძერჟინსკი|ი. ძერჟინსკის]] „წყნარი დონი“). ==ჯილდოები და აღიარება== * [[1936]] — [[საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი]] * [[1937]] — [[შრომის წითელი დროშის ორდენი]] * [[1941]] — [[საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი]]<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/281033/1/Umaglesi_Sabchos_Uwyebebi_1941_N1-3.pdf საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1941. №№1-3. გვ. 24.]</ref> * [[1946]] — [[ლენინის ორდენი]]<ref>http://opac.nekrasovka.ru/books/NEWSPAPERS/PRAVDA/1946/PRAVDA_1946_048.pdf</ref> * [[1947]] — [[სტალინური პრემია]] ==ლიტერატურა== * მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბ., 2007. გვ. 259 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00005510|ეკატერინე სოხაძე}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:სოხაძე, ეკატერინე}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1907]] [[კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1984]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:სოპრანოები]] [[კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები]] [[კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები]] f27afhbhbvy6v3a8uok07cyclova0uv 0 554235 5398316 4708661 2026-05-23T08:59:07Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398316 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = გივი სიხარულიძე | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = 200პქ | ფოტოს ზომა = | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[28 თებერვალი]], [[1944]] | დაბადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | სხვა სახელები= | აქტიურობის წლები = 1972-დღემდე | მეუღლეები={{flatlist|თინა საყვარელიძე *რუსუდან ჭოჭუა}} | საქმიანობა= მსახიობი | მამა =დიმიტრი სიხარულიძე | საცხოვრებელი ადგილი= | საიტი= | გამორჩეული როლები = }} '''გივი სიხარულიძე''' (დ. 28 თებერვალი, 1944, [[თბილისი]]<ref>{{Cite web |url=https://www.pageglimpse.org/givisikharulidze.com |title=გივი სიხარულიძე მოკლე ბიოგრაფია |access-date=2023-08-01 |archive-date=2023-08-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230801083653/https://www.pageglimpse.org/givisikharulidze.com }}</ref>, [[საქართველოს სსრ]]) — ქართველი მსახიობი, აგრონომი, მწერალი, მოცეკვავე, სპორტსმენი, ჩოგბურთელი, მთის და წყლის მოთხილლამურე.<ref>[https://www.etaloni.ge/geo/main/index/29913 გივი სიხარულიძის შეჭირვებული ბავშვობა და ახდენილი ოცნება — „კეთილი ხალხით იყო სავსე მაშინ თბილისი“]</ref> [[ვახტანგ ჭაბუკიანი|ვახტანგ ჭაბუკიანის]] ქორეოგრაფიული სტუდიის ყოფილი წევრი. [[1961]] წელს სუხიშვილის და რამიშვილის სახელმწიფო აკადემიური დასის სოლისტი გახდა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, ჩაირიცხა სამეურნეო ინსტიტუტში, სადაც [[1969]] წლამდე სწავლობდა. მისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო [[1972]] წელს ფილმით „[[გასეირნება]]“. შემდეგ მოდიოდა ფილმები როგორიცაა: „[[ჭიდაობას რა უნდა]]“, „[[ტურანდოტი]]“ და „[[დაუმთავრებელი პორტრეტი]]“. მსახიობმა სახელი გაითქვა ფილმით „[[უძინართა მზე]]“ და სერიალით „[[ცხელი ძაღლი]]“ (გურამ ჯინორია). [[1988]] წლიდან [[2006]] წლამდე გივი იყო ქართული ხალხური ცეკვის დასი „თბილისის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი და წამყვანი ქორეოგრაფი. == მწერლობა == გივი სიხარულიძე არის ავტორი რომანის „იამური“, კიდევ 17 მოთხრობის, ლექსისა და წიგნის. 2005 წელს გივის წიგნს „აწყვეტილი სიცოცხლე — არის + მე“ მიენიჭა მთავარი ქართული ლიტერატურული პრემია „ნიკო ლორთქიფანიძის“ სახელობის. 2013 წელს გივი სიხარულიძემ შექმნა სრულიად ახალი ლიტერატურული ჟანრი, მოგონებებზე დაფუძნებული მოთხრობების კრებული. ამ ჟანრში გამოსცა წიგნები მსოფლიოში ცნობილი საოპერო მომღერლების [[ლადო ათანელი]]სა და [[ალეკო ხომერიკი]]ს, [[აჭარის ხალხური ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლი]]ს მთავარ ქორეოგრაფ/ბალეტმაისტერ [[თემურ ბიბილეიშვილი]]ს, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოს [[შოთა ჯაფარიძე (პოლიტიკოსი)|შოთა ჯაფარიძი]]სა და მსოფლიოში ცნობილი [[ოპერა|ოპერისა]] და [[ბალეტი|ბალეტის]] თეატრების მხატვრის [[მურაზ მურვანიძე|მურაზ მურვანიძის]] შესახებ. 1980 წლიდან გივის ნაშრომები იბეჭდება ლიტერატურულ ჟურნალებში და სხვადასხვა პუბლიკაციებში. მისი მოთხრობები ქართული პროზის ანთოლოგიაში შევიდა. ამ მოთხრობებიდან ბევრი ითარგმნა ინგლისურ, რუსულ, ფრანგულ, უკრაინულ, აზერბაიჯანულ და სხვა ენებზე. მას ასახელებენ ახალი ჟანრის „თბილისური მოთხრობების“ შემქმნელად (მოჩვენება მწერალი). გივი სიხარულიძე იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი და საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის თავმჯდომარე. [[2006]] წელს ის აირჩიეს მწერალთა საერთაშორისო კავშირის მიმოხილვის კომიტეტის წევრად [[მოსკოვი|მოსკოვში]]. გივი სიხარულიძე არის არჩეული ქართველ მწერალთა, მეცნიერთა და საზოგადო მოღვაწეთა აკადემიის აკადემიკოსად. == ჯილდოები == * 1987 — [[საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი|საქართველოს დამსახურებული არტისტი]] * 2014 — ბათუმის საპატიო მოქალაქე * 2024 — [[თბილისის საპატიო მოქალაქეები|თბილისის საპატიო მოქალაქე]]<ref>{{cite news|title=თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება 25 ადამიანს მიენიჭა|language=ka-GE|work=1tv.ge|url=https://1tv.ge/news/tbilisis-sapatio-moqalaqis-wodeba-25-adamians-mienicha/|access-date=5 ოქტომბერი, 2024}}</ref> * ცნობილმა ქართულმა გაზეთმა „ახალმა ვერსიამ“ მას გადასცა City’s Vivid Personality Award. * ნიკო ლორთქიფანიძის სახელობის მთავარი ქართული ლიტერატურული პრემია == რესურსები ინტერნეტში == * [https://www.imdb.com/name/nm0797705/bio/?ref_=nm_ov_bio_sm imdb givi sikharulidze] * [https://www.etaloni.ge/geo/main/index/29913 გივი სიხარულიძის ბიოგრაფია] * [https://digest.ge/news/tabloidi/matarelebis-kurdi-tragikulad-daghupuli-meughle---utsnobi-ambebi-givi-sikharulidzis-shesakheb გივი სიხარულიძის ინტერვიუ Digest-ისთვის] * [https://www.pageglimpse.org/givisikharulidze.com გივი სიხარულიძე ბიოგრაფია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230801083653/https://www.pageglimpse.org/givisikharulidze.com |date=2023-08-01 }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:სიხარულიძე, გივი}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1944]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი მსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები]] [[კატეგორია:ბათუმის საპატიო მოქალაქეები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2024)]] hl64q0itjc86xn92k4mhfeplgda26qw 0 554976 5397892 4596901 2026-05-22T15:52:13Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397892 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = ბუმბერაზი მთები | სურათი = Sněžka a Obří důl.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|ჩეხეთი}}<br>{{დროშა|პოლონეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = | უმაღლესი წერტილი = [[სნეჟკა]] | სიმაღლე = 1603 | ფართობი = 631 | სიგრძე = 40 | სიგანე = 8–20 |lat_dir = N |lat_deg = 50|lat_min =44 |lat_sec = 10 |lon_dir = E |lon_deg = 15|lon_min = 44|lon_sec = 25 | პოზრუკა = ჩეხეთი | ლანდშაფტი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | საიტი = | ვიკისაწყობი = Giant Mountains }} '''ბუმბერაზი მთები''', '''კრკონოშე''', '''კარკონოშე''' ({{lang-cs|Krkonoše;}} {{lang-pl|Karkonosze}}) — ქედი [[ჩეხეთი|ჩეხეთსა]] და [[პოლონეთი|პოლონეთში]]. წარმოადგენს [[სუდეტები]]ს ნაწილს. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 40 კმ-ზე, სიგანე 8–20 კმ. ფართობი 631 კმ², საიდანაც [[ჩეხეთი|ჩეხეთზე]] მოდის 454 კმ², ხოლო [[პოლონეთი|პოლონეთზე]] 177 კმ². მაქსიმალური სიმაღლე [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 1603 მ (მთა [[სნეჟკა]]).<ref>[https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=10289 Sněžka, Czech Republic/Poland. Peakbagger.com]</ref> დამახასიათებელია რთული გეოლოგიური აგებულება. თხემური ზედაპირი დამრეცტალღოვანია, ზოგან [[ალპური რელიეფი]]ს ცალკეული ფორმებით, მათ შორის [[მყინვარული ცირკი|მყინვარული ცირკებით]], მორენული ტბებითა და სხვა.<ref>Migoń, Piort (2008). "High-mountain elements in the geomorphology of the Sudetes, Bohemian Massif, and their significance". Geographia Polonica. 81 (1): 101–116.</ref> აგებულია [[გრანიტი|გრანიტებით]], [[ქარსიანი ფიქლები]]თ, [[ფიქალი|ფიქლებითა]] და [[კირქვა|კირქვებით]].<ref>Břetislav Balatka, Jan Kalvoda: Geomorfologické členění reliéfu Čech (Kartografie Praha, 2006</ref> [[მეოთხეული სისტემა|მეოთხეულში]] მის ფარგლებში [[მყინვარი|მყინვარები]] არსებობდნენ, რომლებმაც ადგილობრივი [[ლანდშაფტი]]ს მოდელირება მოახდინეს. აქ გავრცელებული იყო ხეობისა და სკანდინავიის ტიპის მყინვარები.<ref>{{Cite web |url=https://www.krkonose.eu/en/geology |title=Geologie Krkonoš {{!}} Geologie a geomorfologie. www.krkonose.eu |access-date=2023-08-29 |archive-date=2023-08-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230829145002/https://www.krkonose.eu/en/geology }}</ref> ბუმბერაზი მთების სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილიდან სათავე აქვს მდინარე [[ელბა]]ს.<ref>[https://www.britannica.com/place/Giant-Mountains Encyclopedia Britannica | Giant Mountains, mountains, Europe]</ref> მდინარეებზე ბევრია [[ჩანჩქერი]]. ტბებიდან მნიშვნელოვანია [[ველკი-სტავი]], [[მალი-სტავი]]<ref>Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów. T. 3: Karkonosze. Warszawa - Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1993.</ref> და [[მეხოვე]].<ref>Migoń P.: Kotelní jámy, Sudety, 1/172, 2020, s. 18-21</ref> განვითარებულია მკაცრი [[კლიმატი]]. იცის ცივი [[ზამთარი]]. თოვლის საბურველის სიღრმე 3 მ აღწევს. მთები 5–6 თვის განმავლობაში [[თოვლი]]თაა დაფარული. მაღალ სიმაღლეეზე ხშირია [[ნისლი]]. [[ატმოსფერული ნალექები]]ს რაოდენობა წელიწადში 700–1230 მმ.<ref>Michał Paweł Mierzejewski: Karkonosze: przyroda nieożywiona i człowiek. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005</ref> ბუმბერაზი მთების ფარგლებშია [[კრკონოშეს ეროვნული პარკი]] და [[კარკონოშეს ეროვნული პარკი]]. შემოსილია [[წიფელი|წიფლის]], [[სოჭი]]ს, [[ნაძვი]]სა და [[ფიჭვი]]ს ტყეებით. არის [[ქვანახშირი]]ს, [[რკინა|რკინისა]] და [[სპილენძი]]ს მადნის საბადოები. ბუმბერაზი მთები [[ცენტრალური ევროპა|ცენტრალური ევროპის]] ყველაზე ტრადიციული ტურისტული ცენტრია. პოპულარულია თხილამურებით სრიალი. განვითარებულია [[მეცხოველეობა]].<ref>Alfred Jahn: Karkonosze polskie. Wrocław: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1985.</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{იდენტიფიკატორები}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ქედები]] [[კატეგორია:პოლონეთის ქედები]] pfbaki8kpekybt36yipdhsv4kgcsj6c 0 557416 5397973 5054935 2026-05-22T16:59:56Z LukaBek 135660 5397973 wikitext text/x-wiki {{გასწორება}} {{ინფოდაფა ლიდერი}} '''ქარიმ ტოფიგ ოღლუ ვალიევი''' ( დაბადებული.9 თებერვალი 1961, ბაქო ) — [[აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალები|აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების]] გენერალ-პოლკოვნიკი; [[აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრო|აზერბაიჯანის თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე]], აზერბაიჯანის არმიის გენერალური შტაბის უფროსი . აზერბაიჯანის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრის ყოფილი მოადგილე პირად შტაბში - პერსონალური შტაბის გენერალური დეპარტამენტის ყოფილი უფროსი (2014-2021 წწ). === ცხოვრება === ვალიევ ქარიმ თოფიგ ოღლუ დაიბადა 1961 წლის 9 თებერვალს, [[ბაქო|ბაქოში]] . 1982 წელს წარჩინებით დაამთავრა ბაქოს უმაღლესი გენერალური არმიის მეთაურთა სკოლა . 1990-1994 წლებში სწავლობდა ნახევარ განაკვეთზე ფრუნზეს სამხედრო აკადემიაში . ჰყავს ორი შვილი. == სამხედრო სამსახური == 1982-1990 წლებში მსახურობდა კადეტთა ოცეულის მეთაურად, საგანმანათლებლო განყოფილების უფროსის თანაშემწედ, [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრკ]]-ს შეიარაღებულ ძალებში საგანმანათლებლო განყოფილების უფროსის თანაშემწედ. 1992 წლიდან მსახურობდა [[აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალები|აზერბაიჯანის შეიარაღებულ ძალებში]], როგორც სასწავლო განყოფილების უფროსის მოადგილე, ის იყო ბრიგადის მეთაური, ფრონტის მეთაურის მოადგილე, თავდაცვის მინისტრის მოადგილე საბრძოლო მოქმედებებში, არმიის კორპუსის მეთაური და სამხედრო სამეცნიერო ცენტრის უფროსი. თავდაცვის დაგეგმვის სამხედრო სტრატეგიის დეპარტამენტის უფროსი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2014 წლის 14.05.2014 ბრძანებულებით, დაინიშნა თავდაცვის მინისტრის მოადგილის პერსონალურ შტაბში — პერსონალური შტაბის გენერალური დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობაზე. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2021 წლის 23 ივლისის ბრძანებულებით, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე –აზერბაიჯანის არმიის გენერალური შტაბის უფროსად დაინიშნა. <ref>{{Cite web|title=Kərim Vəliyev Baş Qərargah rəisi təyin edildi|url=https://qafqazinfo.az/news/detail/kerim-veliyev-bas-qerargah-reisi-teyin-edildi-330634|access-date=2021-07-23}}</ref> == წარჩინებით == ორდენი "აზერბაიჯანის დროშა" აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 1994 წლის 01.01 ბრძანებულებით, მედალი "სამშობლოსათვის" 2005 წლის 24.06.2005 ბრძანებულებით, მედალი "სამხედრო სამსახურისთვის" 2012 წლის 25.06.2012 ბრძანებულებით. 09.12 "გამარჯვების" ორდენი 2020 წლის ბრძანებით, მედალი "ჯაბრაილის გათავისუფლებისთვის" 24.12.2020 ბრძანებით, მედალი "აღდამის გათავისუფლებისთვის" 29.12.2020 და 29.12.2020 ბრძანებით. დათარიღებული ორდენით დაჯილდოვდა მედლით „გუბადლის გათავისუფლებისათვის“. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://mod.gov.az/az/mudafie-nazirinin-birinci-muavini-azerbaycan-ordusunun-bas-qerargah-reisi-005/ თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე - აზერბაიჯანის არმიის გენერალური შტაბის უფროსი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1961]] [[კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი]] [[კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] hdsrgiame03pkat4qa9csonlr5xmz9k 0 557506 5397832 4610040 2026-05-22T13:23:32Z Irmaguru 118553 5397832 wikitext text/x-wiki '''დიმიტრი ცისკარიშვილი''' (დ. [[13 ნოემბერი]], [[1939]], [[თბილისი]] — გ. [[22 მაისი]], [[2019]]) — ქართველი [[ექიმი]], [[მეცნიერი]], მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. ==ბიოგრაფია== [[1963]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი]]ს სამკურნალო ფაკულტეტი. [[1963]]–[[1965]] წლებში იყო მცხეთის რაისაავადმყოფოს ორდინატორი. [[1966]]–[[1970]] წლებში თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი. [[1970]]–[[1975]] წლებში კლინიკური ელექტროფიზიოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი. [[1975]] წლიდან კვლევის ფუნქციური მეთოდების განყოფილების ხელმძღვანელი. ავტორია 86 სამეცნიერო ნაშრომი და რამდენიმე მონოგრაფიის, მათ შორის: „გულის რიტმის დარღვევების მკურნალობა ელექტროიმპულსით“([[1971]]), „კარდიომონიტორული დაკვირვება მიოკარდიუმის ინფარქტის დროს“ ([[1976]]), „მიტრალური სარქველის პროლაფსი“([[1985]]), „ექოკარდიოგრაფიის ატლასი“([[1988]]); დაინტერესებულია სამხედრო ისტორიის საკითხებით, მას ეკუთვნის პირველი ქართული მონოგრაფია ნაპოლეონზე („ნაპოლეონი“ [[1994]], ტ. I; [[1997]], ტ. II); მისი ხელმძღვანელობით დაცულია სამი საკანდიდატო დისერტაცია. მიღებული აქვს სსრკ სამედიცინო აკადემიის პრემია, საუკეთესო ნაშრომისათვის კარდიოლოგიის დარგში (ერთობლივი ჯილდო, [[1986]]). [[1985]] წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „მოციმციმე არითმიის სიხშირე, მიმდინარეობის თავისებურებები და მკურნალობის საკითხები გულ–სისხლძარღვთა სისტემის ზოგიერთი დაავადების დროს“, [[1985]] წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა – „გულის დიასტორული ფუნქცია ჰიპერტონული დაავადების დროს ხანგრძლივი მკურნალობის პროცესში“. ==ლიტერატურა== * კახეთის გამოჩენილი ადამიანები/ოთარ ნაცარაშვილი თბ.,2001 გვ.664. წიგნი ღირსებისა: ტ. 5/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი თბ., 2003 გვ.196 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001864}} {{DEFAULTSORT:ცისკარიშვილი, დიმიტრი}} [[კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1939]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2019]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ექიმები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] lzosifk1wrebq12bchxhjwnf8sdpz94 0 557993 5398080 4578402 2026-05-22T18:53:09Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398080 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამიტი | სახელი = გაეროს გენერალური ასამბლეის ორმოცდამეთექვსმეტე სესია | სხვასახელი = | ფოტო = Han Seung-Soo - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2009.jpg | ფოტოს სიგანე = 250პქ | წარწერა = გაეროს გენერალური ასამბლეის 56-ე სესიის პრეზიდენტი, [[ჰან სეუნ-სო]] | სხვასახელი = | თარიღი = {{start date|2001|09|12|df=y}} – {{end date|2002|09|09|df=yes}} | მასპნძელი = {{დროშა|გაერო}} | ადგილი = გაეროს შტაბ-ბინა | ქალაქი = ნიუ-იორკი, ნიუ იორკის შტატი, აშშ | მონაწილეები = [[გაერთიანებული ერების წევრი სახელმწიფოები]] | სახელმწიფოს მეთაური = | თავმჯდომარე = | დოკუმენტები = | პრეზიდენტი = ჰან სეუნ-სო | დაფუძნდა = | დამფუძნებელი = | წინამორბედი = [[გაეროს გენერალური ასამბლეის ორმოცდამეთხუთმეტე სესია|55-ე]] | მემკვიდრე = [[გაეროს გენერალური ასამბლეის ორმოცდამეჩვიდმეტე სესია|57-ე]] | საიტი = | შენიშვნები = | compactnav = yes }} '''გაეროს გენერალური ასამბლეის ორმოცდამეთექვსმეტე სესია''' — გაიხსნა 2001 წლის 12 სექტემბერს გაეროს შტაბ-ბინაში [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]].<ref>{{Cite web|title=56th Session of the General Assembly of the United Nations|url=https://www.un.org/en/ga/56/}}</ref> სხდომა გაიხსნა [[2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტული აქტები|11 სექტემბრის თავდასხმის]] მეორე დღეს, რომელმლის შედეგადაც დაინგრა გაეროს შტაბბინასთან ახლოს მდებარე [[მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი]].<ref>{{Cite web|title=Taliban: 'No jihad unless US attacks'|url=http://www.theguardian.com/world/2001/sep/18/september11.usa16}}</ref> პრეზიდენტი იყო სამხრეთ კორეის საგარეო საქმეთა ყოფილი მინისტრი ჰან სეუნ-სუ.<ref>{{Cite web|title=HAN SEUNG-SOO OF REPUBLIC OF KOREA ELECTED PRESIDENT OF FIFTY-SIXTH GENERAL ASSEMBLY SESSION {{!}} UN Press|url=https://press.un.org/en/2001/bio3383R1.doc.htm}}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == რესურსები ინტერნეტში == * [https://research.un.org/en/docs/ga/quick/regular/56 გენერალური ასამბლეის 56-ე სესიაზე მიღებული დადგენილებები და გადაწყვეტილებები] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს გენერალური ასამბლეის სესიები}} [[კატეგორია:გაეროს გენერალური ასამბლეის სესიები]] knr2c1o284t4tyctx5b21uok7s0qodh 0 559090 5398184 4862749 2026-05-23T00:27:16Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398184 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:United_Nations_(Member_States_and_Territories).svg|მინი| {{legend|#009edb|193 წევრი სახელმწიფო}} {{legend|#9edb00|2 [[გენერალური ასამბლეის დამკვირვებელი სახელმწიფოები]] ([[წმინდა საყდარი]] ([[ვატიკანი]]), [[პალესტინის სახელმწიფო|პალესტინა]])}} {{legend|#db9e00|2 დაშვებული არაწევრი სახელმწიფო ([[კუკის კუნძულები]], [[ნიუე]])<ref>{{Cite web|url = https://www.un.org/en/development/desa/population/publications/pdf/policy/WPP2013/Chapters/a_Preface.pdf |title = UN: "Data for 197 countries: all 193 member states, two observer states (the Holy See and Palestine), and two non-member states (Cook Islands and Niue)" |date = |access-date = 2023-04-28 |website = UN.org |publisher = |last = |first = }}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.un.org/geospatial/content/world-today |title = United Nations - The World Today |date = 2019-09-01 |access-date = 2023-04-28 |website = UN.org |publisher = |last = |first = }}</ref>}} {{legend|#c0c0c0|17 [[არა თვითმმართველი ტერიტორიების სია გაეროში|არა თვითმმართველი ტერიტორიები]]}} {{legend|#f0f0f0|[[ანტარქტიდა]] ([[ტერიტორიული პრეტენზიები ანტარქტიდაში|ტერიტორიული პრეტენზიები]] შეჩერებული [[შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ|ანტარქტიდული ხელშეკრულებების სისტემის]] მიერ)}}]] [[ფაილი:Palais_des_Nations_unies,_à_Genève.jpg|ალტ=A long row of flags|მინი| გაეროს წევრი ქვეყნების დროშები, ერთა სასახლის წინ ([[ჟენევა]], [[შვეიცარია]]). 2015 წლიდან ორი დამკვირვებელი სახელმწიფოს დროშა 193 წევრი სახელმწიფოს დროშებთან ერთადაა აღმართული.]] '''გაერთიანებული ერების წევრი სახელმწიფოები''' გაერთიანებული ერების შემადგენლობაში შედის 193 [[სუვერენული სახელმწიფო]]. [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია]] (გაერო) არის მსოფლიოში ყველაზე დიდი [[საერთაშორისო ორგანიზაცია|მთავრობათაშორისი ორგანიზაცია]]. ყველა წევრს აქვს თანაბარი წარმომადგენლობა [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალურ ასამბლეაში]].<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/depts/dhl/unms/whatisms.shtml|title=What are Member States?|publisher=United Nations}}</ref> გაეროს წესდება განსაზღვრავს წევრი ქვეყნების მიღების წესებს. წევრობა ღიაა ყველა მშვიდობისმოყვარე სახელმწიფოსთვის, რომელიც ეთანხმება ქარტიის პირობებს და შეუძლია მათი შესრულება. ახალი წევრებს რეკომენდაცია უნდა გაუწიოს [[გაეროს უშიშროების საბჭო]]მ. წევრი ქვეყნების გარდა, გაერო ასევე იწვევს არაწევრ სახელმწიფოებს, როგორც დამკვირვებლებს [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე]]. == წევრობა == გაეროში ახალი წევრების მიღების კრიტერიუმები დადგენილია [[გაეროს ქარტია|გაეროს ქარტიის]] II თავში, მე-4 მუხლით:<ref name="charter ch2">{{Cite web|title=Charter of the United Nations, Chapter II: Membership|url=https://www.un.org/en/about-us/un-charter/chapter-2|url-status=live|access-date=22 August 2021|publisher=United Nations}}</ref> * გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წევრობა ღიაა ყველა მშვიდობისმოყვარე სახელმწიფოსთვის, რომლებიც იღებენ წესდებაში მოცემულ ვალდებულებებს და ორგანიზაციის გადაწყვეტილებით, შეუძლიათ და სურთ შეასრულონ ეს ვალდებულებები. * ნებისმიერი ასეთი სახელმწიფოს მიღება [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] წევრად ხორციელდება გენერალური ასამბლეის გადაწყვეტილებით, [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭოს]] რეკომენდაციით. [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭოს]] მიერ ახალი წევრის მიღებაზე რეკომენდაციის გასაცემად საჭიროა საბჭოს თხუთმეტი წევრიდან არანაკლებ ცხრის დადებითი ხმა, ხოლო ხუთი მუდმივი წევრიდან არცერთმა არ უნდა გამოიყენოს იყენებს ვეტოს უფლებას. შემდეგ [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭოს]] რეკომენდაცია უნდა დამტკიცდეს [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გენერალურ ასამბლეაზე]] ხმების ორი მესამედით.<ref>{{cite web|date=2015-08-06|title=About UN Membership|url=https://www.un.org/en/about-us/about-un-membership|publisher=United Nations}}</ref> პრინციპულად, მხოლოდ [[სუვერენული სახელმწიფო|სუვერენულ სახელმწიფოებს]] შეუძლიათ გახდნენ გაეროს წევრები, და ამჟამად, გაეროს ყველა წევრი სუვერენული სახელმწიფოა. მიუხედავად იმისა, რომ ხუთი წევრი არ იყო სუვერენული, როდესაც ისინი შეუერთდნენ გაეროს, ისინი შემდგომში ყველა გახდა სრული დამოუკიდებელი 1946-1991 წლებში. იმის გამო, რომ სახელმწიფოს გაეროში გაწევრიანება შეიძლება მხოლოდ უშიშროების საბჭოსა და გენერალური ასამბლეის დამტკიცებით, [[არაღიარებული ქვეყნების სია|რამდენიმე სახელმწიფო, რომლებიც]] მონტევიდეოს კონვენციის მიხედვით სუვერენულად ითვლებიან, არ არიან გაეროს წევრები. ეს იმიტომ ხდება, რომ გაერო მათ არ თვლის [[სუვერენიტეტი]]ს მფლობელად, ძირითადად საერთაშორისო აღიარების არარსებობის ან ერთ-ერთი მუდმივი წევრის წინააღმდეგობის გამო, ზემოთ ხსენებული გამომდინარეობს [[აღიარების კონსტიტუტიური თეორია|აღიარების კონსტიტუტიური თეორიისაგან]]<ref>{{Cite web|url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095634159|title=constitutive theory|accessdate=26/11/2023}}</ref> და [[სტიმსონის დოქტრინა|სტიმსონის დოქტრინისგან]].<ref>[https://www.britannica.com/topic/international-law/States-in-international-law#ref794950 States in international law], by [[Encyclopædia Britannica]].</ref><ref>{{Cite book|last=O’Mahoney|first=Joseph|url=https://www.jstor.org/stable/10.3366/j.ctt1tqx9nb|title=Denying the Spoils of War: The Politics of Invasion and Non-recognition|date=2018|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-1-4744-3443-0|jstor=10.3366/j.ctt1tqx9nb}}</ref><ref>{{Cite journal|last=O’Mahoney|first=Joseph|date=2014-09-01|title=Rule tensions and the dynamics of institutional change: From 'to the victor go the spoils' to the Stimson Doctrine|url=https://doi.org/10.1177/1354066113483781|journal=European Journal of International Relations|language=en|volume=20|issue=3|pages=834–857|doi=10.1177/1354066113483781|s2cid=145748179|issn=1354-0661}}</ref> წევრი ქვეყნების გარდა, გაერო ასევე იწვევს არაწევრ ქვეყნებს, რომ გახდნენ დამკვირვებელი სახელმწიფოები [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე]],<ref>{{Cite web|last1=Secretariat|title=UN GA invitations to non-member states|url=https://undocs.org/en/A/INF/74/3|publisher=United Nations General Assembly|access-date=4 November 2019}}</ref> რაც მათ საშუალებას აძლევს მიიღონ მონაწილეობა და ისაუბრონ გენერალური ასამბლეის სხდომებზე, მაგრამ არ შეუძლიათ ხმის მიცემა. დამკვირვებლები ძირითადად არიან მთავრობათაშორისი ორგანიზაციები და საერთაშორისო ორგანიზაციები და სუბიექტები, რომელთა სახელმწიფოებრიობა ან სუვერენიტეტი ზუსტად არ არის განსაზღვრული. == დამფუძნებელი წევრები == [[ფაილი:United_Nations_Member_States-1945.png|მინი| გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია 1945 წელს, [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ. ღია ცისფერში დამფუძნებელი წევრები. მუქ ლურჯში, პროტექტორატები და დამფუძნებელი წევრების ტერიტორიები.]] გაერო ოფიციალურად შეიქმნა 1945 წლის 24 ოქტომბერს, [[გაეროს ქარტია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდების]] რატიფიცირების შემდეგ [[გაეროს უშიშროების საბჭო]]ს ხუთი მუდმივი წევრის ([[ჩინეთის რესპუბლიკა (1912–1949)|ჩინეთის რესპუბლიკა]], [[საფრანგეთი]], [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირი]], [[გაერთიანებული სამეფო|დიდი ბრიტანეთი]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]]) და სხვა ხელმომწერთა უმრავლესობის მიერ.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/en/sections/history/history-united-nations/index.html|title=History of the United Nations|publisher=United Nations|date=2015-08-21}}</ref> სულ 51 დამფუძნებელი წევრი შეუერთდა ორგანიზაციას იმ წელს; მათგან 50-მა ხელი მოაწერა ქარტიას [[სან-ფრანცისკოს კონფერენცია|გაეროს საერთაშორისო ორგანიზაციის კონფერენციაზე]] [[სან-ფრანცისკო]]ში 1945 წლის 26 ივნისს, ხოლო [[პოლონეთი|პოლონეთმა]], რომელიც არ იყო წარმოდგენილი კონფერენციაზე, ხელი მოაწერა მას 1945 წლის 15 ოქტომბერს.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/depts/dhl/unms/founders.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20091121135646/https://www.un.org/depts/dhl/unms/founders.shtml|archive-date=21 November 2009|title=Founding Member States|publisher=United Nations}}</ref><ref name=originalmembers>{{cite web|url=https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=I-1&chapter=1&clang=_en|title=Chapter I – Charter of the United Nations and Statute of the International Court of Justice|access-date=2020-05-23|publisher=United Nations}}</ref> გაეროს თავდაპირველი წევრები იყვნენ: [[ჩინეთი]] (მაშინ [[ჩინეთის რესპუბლიკა (1912–1949)|ჩინეთის რესპუბლიკა]] ), [[საფრანგეთი]] (მაშინ [[საფრანგეთის რესპუბლიკის დროებითი მთავრობა|დროებითი მთავრობა]]), [[რუსეთი]] (მაშინ [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირი]]), [[გაერთიანებული სამეფო|დიდი ბრიტანეთი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]] (ეს პირველი ხუთი ქმნიდა უშიშროების საბჭოს), [[არგენტინა]], [[ავსტრალია]], [[ბელგია]], [[ბოლივია]], [[ბრაზილია]], [[ბელარუსი]] (მაშინ [[ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|ბელორუსის სსრ]]), [[კანადა]], [[ჩილე]], [[კოლუმბია]], [[კოსტა-რიკა]], [[კუბა]], [[ჩეხოსლოვაკია]] (მაშინ [[ჩეხოსლოვაკიის მესამე რესპუბლიკა|მესამე რესპუბლიკა]]), დანია, [[დომინიკელთა რესპუბლიკა]], [[ეკვადორი]], [[ეგვიპტე]] (მაშინ [[ეგვიპტის სამეფო]]), [[სალვადორი|ელ სალვადორი]], [[ეთიოპია]] (მაშინ [[აბისინია]]), [[საბერძნეთი]] (მაშინ [[საბერძნეთის სამეფო]]), [[გვატემალა]], [[ჰაიტი]], [[ჰონდურასი]], [[ბრიტანეთის ინდოეთი|ინდოეთი]], [[ირანი]], [[ერაყი]] (მაშინ [[ერაყის სამეფო]]), [[ლიბანი]], [[ლიბერია]], [[ლუქსემბურგი]], [[მექსიკა]], [[ნიდერლანდების სამეფო|ნიდერლანდები]], [[ახალი ზელანდია]] (მაშინ [[ახალი ზელანდიის სამეფო]]), [[ნიკარაგუა]], [[ნორვეგია]], [[პანამა]], [[პარაგვაი]], [[პერუ]], [[ფილიპინები]] (მაშინ [[ფილიპინების თანამეგობრობა]]), [[პოლონეთი]], [[საუდის არაბეთი]], [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა]] (მაშინ [[სამხრეთ აფრიკის კავშირი]]), [[სირია]], [[თურქეთი]], [[უკრაინა]] (მაშინ [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|უკრაინის სსრ]]), [[ურუგვაი]], [[ვენესუელა]] და [[იუგოსლავია]] (მაშინ [[დემოკრატიული ფედერალური იუგოსლავია]]).<ref name=originalmembers/> დამფუძნებელ წევრებს შორის 49 ან კვლავ გაეროს წევრია, ან მათი წევრობა გაეროში გაგრძელდა მემკვიდრე სახელმწიფოს მიერ ''(იხ. ცხრილი ქვემოთ)''; მაგალითად, [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] წევრობა [[რუსეთი|რუსეთის ფედერაციამ]] გააგრძელა მისი დაშლის შემდეგ. დანარჩენი ორი თავდაპირველი წევრი, [[ჩეხოსლოვაკია]] და [[იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა|იუგოსლავია]] (ანუ იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა) დაიშალა და მათი წევრობა გაეროში არ გაგრძელებულა 1992 წლიდან რომელიმე ერთი მემკვიდრე სახელმწიფოს მიერ.<ref name=originalmembers/> გაეროს დაარსების დროს გაეროში ჩინეთის ადგილს იკავებდა [[ჩინეთის რესპუბლიკა (1912–1949)|ჩინეთის რესპუბლიკა]], მაგრამ გაეროს გენერალური ასამბლეის 1971 წლის რეზოლუცია 2758-ის შედეგად, ის ამჟამად [[ჩინეთი|ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას]] ეკუთვნის. რამდენიმე თავდაპირველი წევრი არ იყო სუვერენული, როდესაც ისინი შეუერთდნენ გაეროს და მხოლოდ მოგვიანებით მოიპოვეს სრული დამოუკიდებლობა:<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/world45.pdf|title=The World in 1945|publisher=United Nations|url-status=dead}}</ref> * [[ბელარუსი]] (მაშინ [[ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|ბელორუსის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]]) და [[უკრაინა]] (მაშინ [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]]) ორივე საბჭოთა კავშირის შემადგენელი რესპუბლიკები იყო 1991 წელს სრული დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე. * [[ინდოეთი]] (რომლის ტერიტორია იმ დროს, [[ბრიტანეთის ინდოეთის გაყოფა|ინდოეთის დაყოფამდე]], ასევე მოიცავდა [[პაკისტანი]]სა და [[ბანგლადეში]]ს დღევანდელ ტერიტორიებს) [[ბრიტანეთის ინდოეთი|ბრიტანეთის კოლონიალურ მმართველობაში]] იყო 1947 წელს სრული დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე. * [[ფილიპინები]] (მაშინ ფილიპინების თანამეგობრობა) იყო თანამეგობრობა შეერთებულ შტატებთან, 1946 წელს სრული დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე. * [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]], მაშინ როდესაც ''დე ფაქტო'' სუვერენული იყო, „მხოლოდ 1947 წელს მოიპოვა სხვა სახელმწიფოებთან ურთიერთობის სრული შესაძლებლობა, როდესაც მიიღო ვესტმინსტერის აქტის ადაპტაციის კანონმდებლობა. ეს მოხდა ბრიტანეთის პარლამენტის მიერ [[ვესტმინსტერის სტატუტი|ვესტმინსტერის აქტის]] 1931 წელს მიღებიდან 16 წელში, ვესმისტერის აქტმა აღიარა ახალი ზელანდიის ავტონომია. თუკი მონტევიდეოს კონვენციის კრიტერიუმებით ვიმსჯელებთ, ახალ ზელანდიას 1947 წლამდე არ მიუღია სრული ''დე იურე'' სახელმწიფოებრიობა.“<ref>{{Cite web|url=http://www.parliament.nz/en-NZ/ParlSupport/ResearchPapers/9/1/8/00PLLawRP07041-New-Zealand-sovereignty-1857-1907-1947-or-1987.htm|title=New Zealand Sovereignty: 1857, 1907, 1947, or 1987?|date=August 2007|publisher=New Zealand Parliament|author=John Wilson|url-status=dead}}</ref> == ამჟამინდელი წევრები == ამჟამინდელი წევრები და მათი მიღების თარიღები ჩამოთვლილია ქვემოთ მათი ოფიციალური აღნიშვნებით, რომლებიც გამოიყენება გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიერ.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/en/about-us/member-states|title=Member States|author=<!--Not stated-->|date=<!--Not stated-->|access-date=2022-08-03|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://protocol.un.org/dgacm/pls/site.nsf/files/BB306/$FILE/bb306.pdf|title=Blue Book "Permanent Missions to the United Nations No.&nbsp;306"|date=June 2016|access-date=5 October 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181031222127/https://protocol.un.org/dgacm/pls/site.nsf/files/BB306/$FILE/bb306.pdf|archivedate=31 ოქტომბერი 2018}}</ref> წევრი ქვეყნების ოფიციალური აღნიშვნების ანბანური თანმიმდევრობა ინგლისურ ენაზე გამოიყენება [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გენერალური ასამბლეის]] სესიების ადგილების განლაგების დასადგენად.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=15263&Cr=general&Cr1=assembly|title=Thailand's name picked to set seating arrangement for General Assembly session|date=2 August 2005|publisher=United Nations}}</ref> ზოგიერთი წევრი სახელმწიფო იყენებს სრულ ოფიციალურ სახელებს თავის ოფიციალურ აღნიშვნებში და, შესაბამისად, განლაგებისას მათი მთლიანი სახელები გამოიყენება.<ref name="originalmembers/><ref name="accedingmembers">{{Cite web|url=https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=I-2&chapter=1&clang=_en|title=CHAPTER I – CHARTER OF THE UNITED NATIONS AND STATUTE OF THE INTERNATIONAL COURT OF JUSTICE|publisher=[[United Nations]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.state.gov/charter-of-the-united-nations-san-francisco-june-26-1945/|title=Charter of the United Nations|publisher=[[United States Department of State]]}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ {{sronly|გაეროს წევრი სახელმწიფოები}} ! scope="col" | წევრი სახელმწიფოები ! scope="col" | გაწევრიანების თარიღი ! scope="col" | დამფუძნებელი წევრი ! scope="col" | იხილეთ აგრეთვე |- ! scope="row" | [[ავღანეთი]]{{efn|ავღანეთი: ამჟამინდელად გაერო აღიარებს [[ავღანეთის ისლამური რესპუბლიკა|ავღანეთის ისლამურ რესპუბლიკა]]ს, როგორც ავღანეთის მთავრობას და არა ''დე-ფაქტო'' მმართველ მთავრობას, [[ავღანეთის ისლამური საამირო|ავღანეთის ისლამურ საამიროს]].}} | {{dts|format=dmy|1946|11|19}} | {{na}} | 2021 წლის 1 დეკემბერს, ცხრა სახელმწიფოსგან შემდგარმა [[გაეროს გენერალური ასამბლეის დამოწმების კომიტეტი|გენერალური ასამბლეის დამოწმების კომიტეტმა]] გადაავადა [[თალიბანი|თალიბანისათვის]] ავღანეთის გაეროში წარმოდგენის უფლების მიცემის საკითხის გადაწყვეტა.<ref name=unseats>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2021/12/01/world/americas/united-nations-taliban-myanmar.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/12/01/world/americas/united-nations-taliban-myanmar.html |archive-date=2021-12-28 |url-access=limited|title=U.N. Seats Denied, for Now, to Afghanistan's Taliban and Myanmar's Junta|first=Rick|last=Gladstone|work=[[The New York Times]]|date=2021-12-01|access-date=2021-12-02}}</ref> 2022 წლის 15 თებერვალს გაერომ გამოსცა წევრი სახელმწიფოების განახლებული სია, რომელშიც [[აშრაფ ღანი|ღანის]] ადმინისტრაციის ოფიციალური წარმომადგენლების სახელები და მათი დანიშვნის თარიღები ამოღებული და ჩანაცვლებული იყო ცარიელი ადგილებით. სახელმწიფოს სახელად „ავღანეთის ისლამური რესპუბლიკა“ ეწერა.<ref name="unheads">{{cite web | url=https://www.un.org/dgacm/en/content/protocol/hshgnfa | title=Heads of State, Heads of Government and Ministers for Foreign Affairs &#124; Department for General Assembly and Conference Management }}</ref><ref>{{cite web |last1=Taieb |first1=Rajab |title=Ghani Removed From UN Heads of State List |url=https://tolonews.com/afghanistan-176824 |website=[[TOLOnews]] |access-date=22 February 2022 |date=22 February 2022}}</ref> 2022 წლის 12 დეკემბერს დამოწმების კომიტეტმა გადაწყვეტილება კვლავ გადაავადა.<ref name="Credentials 12/12">{{cite news |last1=Nichols |first1=Michelle |title=Afghan Taliban administration, Myanmar junta not allowed into United Nations for now |url=https://www.reuters.com/world/afghan-taliban-administration-myanmar-junta-not-allowed-into-united-nations-now-2022-12-15/ |access-date=16 December 2022 |work=[[Reuters]] |date=14 December 2022}}</ref> |- ! scope="row" | [[ალბანეთი]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ალჟირი]] | {{dts|format=dmy|1962|10|8}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ანდორა]] | {{dts|format=dmy|1993|7|28}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ანგოლა]] | {{dts|format=dmy|1976|12|1}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ანტიგუა და ბარბუდა]] | {{dts|format=dmy|1981|11|11}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[არგენტინა]] | {{dts|link=on|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სომხეთი]] | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ავსტრალია]] | {{dts|format=dmy|1945|11|1}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ავსტრია]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[აზერბაიჯანი]] | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ბაჰამის კუნძულები]] | {{dts|format=dmy|1973|9|18}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბაჰრეინი]] | {{dts|format=dmy|1971|9|21}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბანგლადეში]] | {{dts|format=dmy|1974|9|17}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბარბადოსი]] | {{dts|format=dmy|1966|12|9}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბელარუსი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | ყოფილი წევრი: ''[[ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ბელგია]] | {{dts|format=dmy|1945|12|27}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბელიზი]] | {{dts|format=dmy|1981|9|25}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბენინი]]{{efn|ბენინი: 1975 წლის 2 დეკემბრამდე ერქვა ''[[დაჰომეას რესპუბლიკა]]''.}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბუტანი]] | {{dts|format=dmy|1971|9|21}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბოლივია|ბოლივიის მრავალეროვანი სახელმწიფო]]{{efn|ბოლივიის მრავალეროვანი სახელმწიფო: 2009 წლის 9 აპრილამდე ერქვა ''ბოლივია''.}} | {{dts|format=dmy|1945|11|14}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბოსნია და ჰერცეგოვინა]] | {{dts|format=dmy|1992|5|22}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[იუგოსლავია]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ბოცვანა]] | {{dts|format=dmy|1966|10|17}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბრაზილია]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბრუნეი |ბრუნეი დარუსალამი]] | {{dts|format=dmy|1984|9|21}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბულგარეთი]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბურკინა ფასო]]{{efn|ბურკინა ფასო: 1984 წლის 6 აგვისტომდე ერქვა ზემო ვოლტის რესპუბლიკა.}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ბურუნდი]] | {{dts|format=dmy|1962|9|18}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კაბო ვერდე]]{{efn|კაბო ვერდე: 2013 წლის 24 ოქტომბერს კაბო ვერდემ მოითხოვა, რომ მისი სახელი აღარ გადათარგმნილიყო სხვა ენებზე.<ref>{{cite web|url=http://unterm.un.org/dgaacs/unterm.nsf/c2f5f1ea9d52ce7485256dc5006e5940/564216703eaddfae85257c1300729613/$FILE/Cabo%20Verde%20change%20of%20name.pdf|title=Change of name – Cape Verde|date=29 October 2013|access-date=2 January 2014|publisher=United Nations|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140102195859/http://unterm.un.org/dgaacs/unterm.nsf/c2f5f1ea9d52ce7485256dc5006e5940/564216703eaddfae85257c1300729613/%24FILE/Cabo%20Verde%20change%20of%20name.pdf|archive-date=2 January 2014|df=dmy-all|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140102195859/http://unterm.un.org/dgaacs/unterm.nsf/c2f5f1ea9d52ce7485256dc5006e5940/564216703eaddfae85257c1300729613/%24FILE/Cabo%20Verde%20change%20of%20name.pdf|archivedate=2 იანვარი 2014}}</ref>}} | {{dts|format=dmy|1975|9|16}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კამბოჯა]]{{efn|კამბოჯა: 1970 წლის 7 ოქტომბერს სახელი შეიცვალა და ერქვა [[ქმერის რესპუბლიკა]], 1975 წლის 30 აპრილს ისევ კამბოჯა დაერქვა, 1976 წლის 6 აპრილს დაირქვა [[დემოკრატიული კამპუჩია]] და 1990 წლის 3 თებერვალს ისევ დაერქვა კამბოჯა.}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კამერუნი]]{{efn|კამერუნი: ადრე მოხსენიებული, როგორც [[ფრანგული კამერუნი]] (1961 წელს [[სამხრეთი კამერუნი|სამხრეთ კამერუნთან]] გაერთიანებამდე). 1974 წელის 4 იანვრიდან დაერქვა კამერუნის გაერთიანებული რესპუბლიკა. 1984 წლის 4 თებერვალს სახელი გახდა კვლავ კამერუნი.}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კანადა]] | {{dts|format=dmy|1945|11|9}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა]]{{efn|ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა: 1976 წლის 20 დეკემბერს ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკამ დაირქვა ცენტრალური აფრიკის იმპერია. 1979 წლის 20 სექტემბერს კვლავ ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა დაირქვა.}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ჩადი]] | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ჩილე]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ჩინეთი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | ყოფილი წევრი: ''[[ტაივანი|ჩინეთის რესპუბლიკა]]'' |- ! scope="row" | [[კოლუმბია]] | {{dts|format=dmy|1945|11|5}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კომორის კუნძულები]] | {{dts|format=dmy|1975|11|12}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კონგოს რესპუბლიკა]]{{efn|კონგო: 1971 წლის 15 ნოემბრამდე ერქვა [[კონგოს სახალხო რესპუბლიკა]].}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კოსტა რიკა]] | {{dts|format=dmy|1945|11|2}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კოტ-დ’ივუარი]]{{efn|კოტ-დ’ივუარი: 1985 წლის 31 დეკემბრამდე ეწოდებოდა სპილოს ძვლის ნაპირი.}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ხორვატია]] | {{dts|format=dmy|1992|5|22}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[იუგოსლავია]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[კუბა]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კვიპროსი]] | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ჩეხეთი]]{{efn|ჩეხეთი: 2016 წლის 17 მაისამდე ეწოდებოდა ჩეხეთის რესპუბლიკა.}} | {{dts|format=dmy|1993|1|19}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[ჩეხოსლოვაკია]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა]]{{efn|კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა: 1971 წლის 27 ოქტომბრიდან 1997 წლის 16 მაისამდე ერქვა [[ზაირი]].}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[დანია]]{{efn|name=realms|[[დანიის სამეფო]], [[ახალი ზელანდიის სამეფო]] და [[ნიდერლანდების სამეფო]] გაეროში წარმოადგენენ როგორც თავიანთ მეტროპოლიებს, ისე თავიანთ შემადგენელ სახელმწიფოებს: [[ფარერის კუნძულები]] და [[გრენლანდია]] (დანია); [[არუბა]], [[კიურასაო]] და [[სინტ-მარტენი]] (ნიდერლანდები); [[ნიუე]] და [[კუკის კუნძულები]] (ახალი ზელანდია).<ref name="art102">{{citation|format=PDF |url=http://legal.un.org/repertory/ |title=Repertory of Practice |publisher=United Nations |contribution=Organs Supplement |number=8 |page=10}}</ref><ref name=map1>{{citation |url=https://www.un.org/geospatial/content/world-today |publisher=United Nations |title=The World today }}</ref>}} | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ჯიბუტი]] | {{dts|format=dmy|1977|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[დომინიკა]] | {{dts|format=dmy|1978|12|18}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[დომინიკელთა რესპუბლიკა]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ეკვადორი]] | {{dts|format=dmy|1945|12|21}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ეგვიპტე]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | ყოფილი წევრი: ''[[გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკა]]'' |- ! scope="row" | [[ელ-სალვადორი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ეკვატორული გვინეა]] | {{dts|format=dmy|1968|11|12}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ერიტრეა]] | {{dts|format=dmy|1993|5|28}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ესტონეთი]] | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ესვატინი]]{{efn|ესვატინი: 2018 წლის 19 აპრილამდე ერქვა სვაზილენდი.}} | {{dts|format=dmy|1968|9|24}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ეთიოპია]] | {{dts|format=dmy|1945|11|13}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ფიჯი]] | {{dts|format=dmy|1970|10|13}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ფინეთი]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[საფრანგეთი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[გაბონი]] | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[გამბია]] | {{dts|format=dmy|1965|9|21}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[საქართველო]] | {{dts|format=dmy|1992|7|31}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[გერმანია]] | {{dts|format=dmy|1973|9|18}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა]]'' |- ! scope="row" | [[განა]] | {{dts|format=dmy|1957|3|8}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[საბერძნეთი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|25}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[გრენადა]] | {{dts|format=dmy|1974|9|17}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[გვატემალა]] | {{dts|format=dmy|1945|11|21}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[გვინეა]] | {{dts|format=dmy|1958|12|12}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[გვინეა-ბისაუ]] | {{dts|format=dmy|1974|9|17}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[გაიანა]] | {{dts|format=dmy|1966|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ჰაიტი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ჰონდურასი]] | {{dts|format=dmy|1945|12|17}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[უნგრეთი]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ისლანდია]] | {{dts|format=dmy|1946|11|19}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ინდოეთი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|30}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ინდონეზია]]{{efn|ინდონეზია: 1965 წლის 20 იანვარს დატოვა გაერო და 196 წლის 28 სექტემბერს ისევ შეუერთდა მას.}} | {{dts|format=dmy|1950|9|28}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ირანის ისლამური რესპუბლიკა]]{{efn|ირანის ისლამური რესპუბლიკა: ძველად მოიხსენიებოდა, როგორც უბრალოდ ირანი. 1982 წლის 4 ოქტომბერს ირანმა გაეროს გენერალურ მდივანს აცნობა, რომ ის უნდა მოიხსენიონ სრული სახელით, როგორც ირანის ისლამური რესპუბლიკა.}} | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ერაყი]] | {{dts|format=dmy|1945|12|21}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ირლანდია]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ისრაელი]] | {{dts|format=dmy|1949|5|11}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[იტალია]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[იამაიკა]] | {{dts|format=dmy|1962|9|18}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[იაპონია]] | {{dts|format=dmy|1956|12|18}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[იორდანია]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ყაზახეთი]] | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[კენია]] | {{dts|format=dmy|1963|12|16}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კირიბატი]] | {{dts|format=dmy|1999|9|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ქუვეითი]] | {{dts|format=dmy|1963|5|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ყირგიზეთი]] | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ლაოსი|ლაოსის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა]]{{efn|ლაოსის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა: ერქვა ლაოსი 1975 წლის 2 დეკემბრამდე.}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ლატვია]] | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ლიბანი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ლესოტო]] | {{dts|format=dmy|1966|10|17}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ლიბერია]] | {{dts|format=dmy|1945|11|2}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ლიბია]]{{efn|ლიბია: 1969 წლამდე ეწოდებოდა ლიბია, 1977 წლის 1 და 12 აპრილამდე ეწოდებოდა [[ლიბიის არაბული რესპუბლიკა]], 1977 წლის 1 და 12 აპრილს გენერალური მდივნისათვის გაგზავნილი წერილების საფუძველზე დაერქვა [[ლიბიის არაბული ჯამაჰირია]]. 2011 წლის 16 აპრილს გაეროს გენერალურ ასამბლეაში ლიბიის ადგილი დაიკავა [[ლიბიის ეროვნული გარდამავალი საბჭო|ლიბიის ეროვნულმა გარდამავალმა საბჭომ]] და მას კვლავ ლიბია დაერქვა.}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | 2022 წლის 12 დეკემბერს დამოწმების კომიტეტმა გადაავადა [[ლიბიის ეროვნული სტაბილურობის მთავრობა|ეროვნული სტაბილურობის მთავრობისათვის]] ლიბიის გაეროში წარმოდგენის უფლებაზე გადაწყვეტილება და [[ლიბიის ეროვნული ერთიანობის მთავრობა|ეროვნული ერთიანობის მთავრობას]] მისცა ადგილის შენარჩუნების უფლება.<ref name="Credentials 12/12" /> |- ! scope="row" | [[ლიხტენშტაინი]] | {{dts|format=dmy|1990|9|18}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ლიეტუვა]] | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ლუქსემბურგი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მადაგასკარი]] | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მალავი]] | {{dts|format=dmy|1964|12|1}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მალაიზია]] | {{dts|format=dmy|1957|9|17}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მალდივები]]{{efn|მალდივები: 1969 წლის 14 აპრილამდე ერქვა მალდივის კუნძულები.}} | {{dts|format=dmy|1965|9|21}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მალი]] | {{dts|format=dmy|1960|9|28}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მალტა]] | {{dts|format=dmy|1964|12|1}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მარშალის კუნძულები]] | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მავრიტანია]] | {{dts|format=dmy|1961|10|27}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მავრიკი]] | {{dts|format=dmy|1968|4|24}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მექსიკა]] | {{dts|format=dmy|1945|11|7}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მიკრონეზიის ფედერაციული შტატები]] | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მონაკო]] | {{dts|format=dmy|1993|5|28}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მონღოლეთი]] | {{dts|format=dmy|1961|10|27}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მონტენეგრო]] | {{dts|format=dmy|2006|6|28}} | {{na}} | ყოფილი წევრები: ''[[იუგოსლავია]]'' (დამფუძნებელი წევრი), ''[[სერბეთი და ჩერნოგორია|სერბეთი და მონტენეგრო]]'' |- ! scope="row" | [[მაროკო]] | {{dts|format=dmy|1956|11|12}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მოზამბიკი]] | {{dts|format=dmy|1975|9|16}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მიანმარი]]{{efn|მიანმარი: 1989 წლის 17 ივნისამდე ერქვა ბირმა.}} | {{dts|format=dmy|1948|4|19}} | {{na}} | 2021 წლის 1 დეკემბერს დამოწმების კომიტეტმა გადაავადა [[მიანმარის სამხედრო ხუნტა|მიანმარის მმართველი სამხედრო ხუნტას]] მიერ მიანმარის გაეროში წარმოდგენის უფლებაზე გადაწყვეტილება.<ref name=unseats /> გადაწყვეტილება კვლავ გადაავადეს 2022 წლის 12 დეკემბერს.<ref name="Credentials 12/12" /> |- ! scope="row" | [[ნამიბია]] | {{dts|format=dmy|1990|4|23}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ნაურუ]] | {{dts|format=dmy|1999|9|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ნეპალი]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ნიდერლანდების სამეფო]]{{efn|name=realms}} | {{dts|format=dmy|1945|12|10}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ახალი ზელანდია]]{{efn|name=realms}} | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ნიკარაგუა]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ნიგერი]] | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ნიგერია]] | {{dts|format=dmy|1960|10|7}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ჩრდილოეთი მაკედონია]]{{efn|ჩრდილოეთი მაკედონია: 2019 წლის 11 თებერვლამდე ეწოდებოდა ყოფილი იუგოსლავიის რესპუბლიკა მაკედონია.}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[იუგოსლავია]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ნორვეგია]] | {{dts|format=dmy|1945|11|27}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ომანი]] | {{dts|format=dmy|1971|10|7}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[პაკისტანი]] | {{dts|format=dmy|1947|9|30}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[პალაუ]] | {{dts|format=dmy|1994|12|15}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[პანამა]] | {{dts|format=dmy|1945|11|13}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[პაპუა ახალი გვინეა]] | {{dts|format=dmy|1975|10|10}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[პარაგვაი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[პერუ]] | {{dts|format=dmy|1945|10|31}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ფილიპინები]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[პოლონეთი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[პორტუგალია]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[კატარი]] | {{dts|format=dmy|1971|9|21}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სამხრეთი კორეა|კორეის რესპუბლიკა]] | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[მოლდოვის რესპუბლიკა]]{{efn|მოლდოვის რესპუბლიკა: 2006 წლის 6 ოქტომბრიდან 2008 წლის 10 სექტემბრამდე ეწოდებოდა მოლდოვა.}} | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[რუმინეთი]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[რუსეთის ფედერაცია]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[რუანდა]] | {{dts|format=dmy|1962|9|18}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სენტ-კიტსი და ნევისი]]{{efn|სენტ-კიტსი და ნევისი: 1986 წლის 18 დეკემბრამდე ეწოდებოდა სენტ-კრისტოფერი და ნევისი.}} | {{dts|format=dmy|1983|9|23}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სენტ-ლუსია]] | {{dts|format=dmy|1979|9|18}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სენტ-ვინსენტი და გრენადინები]] | {{dts|format=dmy|1980|9|16}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სამოა]]{{efn|სამოა: 1997 წლის 4 ივლისამდე ოფიციალურად ერქვა დასავლეთი სამო“, თუმცა ყოველთვის სამოად იწოდებოდა.}} | {{dts|format=dmy|1976|12|15}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სან მარინო]] | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სან-ტომე და პრინსიპი]] | {{dts|format=dmy|1975|9|16}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[საუდის არაბეთი]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სენეგალი]] | {{dts|format=dmy|1960|9|28}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სერბეთი]] | {{dts|format=dmy|2000|11|1}} | {{na}} | ყოფილი წევრები: ''[[იუგოსლავია]]'' (დამფუძნებელი წევრი), ''[[სერბეთი და ჩერნოგორია|სერბეთი და მონტენეგრო]]'' |- ! scope="row" | [[სეიშელის კუნძულები]] | {{dts|format=dmy|1976|9|21}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სიერა-ლეონე]] | {{dts|format=dmy|1961|9|27}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სინგაპური]] | {{dts|format=dmy|1965|9|21}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[მალაიზია]]'' |- ! scope="row" | [[სლოვაკეთი]] | {{dts|format=dmy|1993|1|19}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[ჩეხოსლოვაკია]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[სლოვენია]] | {{dts|format=dmy|1992|5|22}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[იუგოსლავია]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[სოლომონის კუნძულები]] | {{dts|format=dmy|1978|9|19}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სომალი]] | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სამხრეთი აფრიკა]]{{efn|სამხრეთი აფრიკა: 1961 წლის 13 მაისამდე ერქვა [[სამხრეთ აფრიკის კავშირი]].}} | {{dts|format=dmy|1945|11|7}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სამხრეთი სუდანი]] | {{dts|format=dmy|2011|7|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ესპანეთი]] | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[შრი ლანკა]]{{efn|შრი ლანკა: 1972 წლის 19 აგვისტომდე ერქვა [[ცეილონის დომინიონი]].}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სუდანი]] | {{dts|format=dmy|1956|11|12}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სურინამი]]{{efn|სურინამი: 1978 წლის 23 იანვრამდე ეწოდებოდა სურინამ.}} | {{dts|format=dmy|1975|12|4}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[შვედეთი]] | {{dts|format=dmy|1946|11|19}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[შვეიცარია]] | {{dts|format=dmy|2002|9|10}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[სირია|სირიის არაბული რესპუბლიკა]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | ყოფილი წევრი: ''[[გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკა]]'' |- ! scope="row" | [[ტაჯიკეთი]] | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ტაილანდი]] | {{dts|format=dmy|1946|12|16}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ტიმორ-ლესტე]] | {{dts|format=dmy|2002|9|27}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ტოგო]] | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ტონგა]] | {{dts|format=dmy|1999|9|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ტრინიდადი და ტობაგო]] | {{dts|format=dmy|1962|9|18}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ტუნისი]] | {{dts|format=dmy|1956|11|12}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[თურქეთი]]{{efn|თურქეთი: 2022 წლის 31 მაისს დაერქვა Türkiye.}} | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[თურქმენეთი]] | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ტუვალუ]] | {{dts|format=dmy|2000|9|5}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[უგანდა]] | {{dts|format=dmy|1962|10|25}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[უკრაინა]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | ყოფილი წევრი: ''[[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები]] | {{dts|format=dmy|1971|12|9}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ტანზანია|ტანზანიის გაერთიანებული რესპუბლიკა]]{{efn|ტანზანიის გაერთიანებული რესპუბლიკა: 1964 წლის 2 ნოემბრამდე ერქვა ტანგანიკასა და ზანზიბარის გაერთიანებული რესპუბლიკა.}} | {{dts|format=dmy|1961|12|14}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ამერიკის შეერთებული შტატები]] | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ურუგვაი]] | {{dts|format=dmy|1945|12|18}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[უზბეკეთი]] | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} | {{na}} | ყოფილი წევრი: ''[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]]'' (დამფუძნებელი წევრი) |- ! scope="row" | [[ვანუატუ]] | {{dts|format=dmy|1981|9|15}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ვენესუელა|ვენესუელის ბოლივარული რესპუბლიკა]]{{efn|ვენესუელის ბოლივარული რესპუბლიკა: 2004 წლის 17 ნოემბრამდე ეწოდებოდა ვენესუელა.}} | {{dts|format=dmy|1945|11|15}} | {{ya}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ვიეტნამი|ვიეტ ნამი]]<!--გაეროში სახელი ორი სიტყვით იწერება--> | {{dts|format=dmy|1977|9|20}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[იემენი]] | {{dts|format=dmy|1947|9|30}} | {{na}} | ყოფილი წევრები: ''იემენი'' და ''[[იემენის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა]]'' |- ! scope="row" | [[ზამბია]] | {{dts|format=dmy|1964|12|1}} | {{na}} | {{sort|~|}} |- ! scope="row" | [[ზიმბაბვე]] | {{dts|format=dmy|1980|8|25}} | {{na}} | {{sort|~|}} |} == ყოფილი წევრები == === ჩინეთის რესპუბლიკა (1945-1971) === [[ფაილი:China_map.png|ალტ=A map of East Asia highlighting the Chinese states|მინი| ტერიტორიები, რომლებსაც აკონტროლებენ ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა და ჩინეთის რესპუბლიკა]] [[ჩინეთის რესპუბლიკა (1912–1949)|ჩინეთის რესპუბლიკა]] (ROC) შეუერთდა გაეროს, როგორც დამფუძნებელი წევრი 1945 წლის 24 ოქტომბერს, და როგორც ეს განსაზღვრულია [[გაეროს ქარტია|გაეროს წესდების]] V თავის 23-ე მუხლით, გახდა [[გაეროს უშიშროების საბჭო|გაეროს უშიშროების საბჭოს]] ხუთი მუდმივი წევრიდან ერთ-ერთი.<ref name="charter ch5">{{Cite web|url=https://www.un.org/en/sections/un-charter/chapter-v/index.html|title=Charter of the United Nations, Chapter V: The Security Council|publisher=United Nations|date=2015-06-17}}</ref> 1949 წელს, [[ჩინეთის სამოქალაქო ომი|ჩინეთის სამოქალაქო ომის]] შედეგად, კუომინტანგის ხელმძღვანელობით ROC-მ დაკარგა ეფექტური კონტროლი [[კონტინენტური ჩინეთი|კონტინენტურ ჩინეთზე]] და გადავიდა კუნძულ ტაივანზე, ხოლო [[ჩინეთის კომუნისტური პარტია|კომუნისტური პარტიის]] ხელმძღვანელობით [[ჩინეთი|ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის]] მთავრობამ (PRC) 1949 წლის 1 ოქტომბერს კონტროლი დაამყარა მთლიან კონტინენტურ ჩინეთზე. გაეროს ეცნობა 1949 წლის 18 ნოემბერს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ცენტრალური სახალხო მთავრობის შექმნის შესახებ; თუმცა, ჩინეთის რესპუბლიკის მთავრობამ განაგრძო ჩინეთის წარმომადგენლობა გაეროში, მიუხედავად ROC-ის იურისდიქციის მცირე ტერიტორიაზე გავრცელებისა. რადგან ორივე მთავრობა აცხადებდა, რომ იყო ჩინეთის ერთადერთი ლეგიტიმური წარმომადგენელი, განიხილებოდა წინადადებები გაეროში ჩინეთის წარმომადგენლობის ცვლილების შესახებ, მაგრამ უარყოფილი იქნა მომდევნო ორი ათწლეულის განმავლობაში, რადგან ROC კვლავ აღიარებული იყო ჩინეთის ერთადერთ ლეგიტიმურ წარმომადგენლად გაეროს წევრთა უმრავლესობის მიერ. ორივე მხარემ უარყო კომპრომისული წინადადებები, რათა ორივე სახელმწიფოს მიეცეთ საშუალება მონაწილეობა მიეღოთ გაეროში, ერთი ჩინეთის პოლიტიკის საფუძველზე.<ref>{{Cite web|url=http://www.brookings.edu/research/opinions/2012/06/20-taiwan-un-winkler|title=Taiwan's UN Dilemma: To Be or Not To Be|publisher=[[Brookings Institution]]|date=June 2012}}</ref> 1970-იანი წლებისთვის საერთაშორისო დიპლომატიურ წრეებში ცვლა მოხდა და PRC-მ მოიპოვა უპირატესობა საერთაშორისო დიპლომატიურ ურთიერთობებში აღიარების რაოდენობაში. 1971 წლის 25 ოქტომბერს, [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურმა ასამბლეამ]] 21-ედ განიხილა გაეროში PRC-ის მიღების შესაძლებლობა,<ref>{{cite web|url=http://www.upi.com/Audio/Year_in_Review/Events-of-1971/Red-China-Admitted-to-UN/12295509436546-3/|title=1971 Year in Review: Red China Admitted to UN|work=United Press International|year=1971}}</ref> მიღებულ იქნა გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 2758, რომლითაც იგი აღიარებდა, რომ „სახალხო რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლები ჩინეთის ერთადერთი კანონიერი წარმომადგენელია გაეროში და რომ ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა არის უშიშროების საბჭოს ხუთი მუდმივი წევრიდან ერთ-ერთი და გადაწყვიტა“ რომ „აღადგინოს თავისი ყველა უფლება ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში და აღიაროს მისი მთავრობის წარმომადგენლები, როგორც ჩინეთის ერთადერთი ლეგიტიმური წარმომადგენელი გაეროში, და დაუყოვნებლივ განდევნოს [[ჩან კაიში|ჩიანგ კაი-შეკის]] წარმომადგენლები იმ ადგილიდან, რომელსაც ისინი უკანონოდ იკავებენ გაეროში და მასთან დაკავშირებულ ყველა ორგანიზაციაში.“<ref>{{UN document|docid=A-RES-2758(XXVI)|type=R|body=A|session=26|resolution_number=2758|highlight=rect_485,223_914,684|page=1|access-date=2016-04-24|date=25 October 1971|title=Restoration of the lawful rights of the People's Republic of China in the United Nations}}</ref> ამით ფაქტობრივად გადაეცა ჩინეთის ადგილსამყოფელი გაეროში, მათ შორის მისი მუდმივი ადგილი უშიშროების საბჭოში, ROC-დან PRC-ს და გააძევეს ROC გაეროდან. გაეროში ადგილის დაკარგვის გარდა, გაეროს გენერალურმა მდივანმა რეზოლუციიდან დაასკვნა, რომ გენერალურმა ასამბლეამ ტაივანი მიიჩნია ჩინეთის პროვინციად, რომელიც აღნიშნავს დიდი ჩინეთის რეგიონს. შესაბამისად, გენერალურმა მდივანმა გადაწყვიტა, რომ არ იყო ნებადართული ROC გამხდარიყო მასთან დეპოზირებული ხელშეკრულებების მხარე.<ref>{{cite web|url=https://treaties.un.org/doc/source/publications/FC/English.pdf|title=Final Clauses of Multilateral Treaties|year=2003|access-date=2016-04-25|publisher=United Nations|quote=Hence, instruments received from the Taiwan Province of China will not be accepted by the Secretary-General in his capacity as depositary.|archive-url=https://web.archive.org/web/20120312032445/https://treaties.un.org/doc/source/publications/FC/English.pdf|archive-date=12 March 2012|url-status=live}}</ref> ==== ტაივანის წარმომადგენლად დაბრუნების წინადადებები ==== [[ფაილი:Voa_chinese_ma_ying_jeou_tw_09Oct10_480.jpg|ალტ=Ma Ying-jeou stands behind a podium decked with flowers|მინი| მა ინგ ჯეუს პრეზიდენტობისას [[ტაივანი|ჩინეთის რესპუბლიკამ]] პირველად მონაწილეობა გაეროს ორგანოში თითქმის 40 წლის შემდეგ.]] 1993 წელს ROC-მა დაიწყო კამპანია ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკისგან განცალკევებით გაეროში გაწევრიანების მიზნით. განიხილებოდა რამდენიმე ვარიანტი, მათ შორის სპეციალიზებულ სააგენტოებში წევრობის მოთხოვნა, დამკვირვებლის სტატუსის მიღება, სრულუფლებიანი წევრობისთვის განაცხადი ან 2758 რეზოლუციის გაუქმება გაეროში ჩინეთის ადგილის დასაბრუნებლად.<ref name="Lindemann">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Mw3IBAAAQBAJ|title=Cross-Strait Relations and International Organizations: Taiwan's Participation in IGOs in the Context of Its Relationship with China|year=2014|first=Björn Alexander|last=Lindemann|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|pages=258|isbn=9783658055271}}</ref> ყოველწლიურად 1993 წლიდან 2006 წლამდე, გაეროს წევრი ქვეყნები გაეროს გენერალურ მდივანს წარუდგენდნენ მემორანდუმს, რომლითაც სთხოვდნენ გაეროს გენერალურ ასამბლეას განეხილა ROC-ს გაეროში მონაწილეობის განახლება.<ref>{{Cite web|url=https://www.brookings.edu/opinions/taiwans-un-dilemma-to-be-or-not-to-be/|title=Taiwan's UN Dilemma: To Be or Not To Be|last=Winkler|first=Sigrid|date=2012-06-20|language=en-US|access-date=2019-01-19}}</ref>{{შენიშვნა|{{UN document |docid=A/48/191 |type=A |body=A |session=48|access-date=2016-04-18|date=1993-08-09}}<br />{{UN document |docid=A/49/144 |type=A |body=A |session=49|access-date=2016-04-18|date=1994-07-19}}<br />{{UN document |docid=A/50/145 |type=A |body=A |session=50|access-date=2016-04-18|date=1995-07-19}}<br />{{UN document |docid=A/51/142 |type=A |body=A |session=51|access-date=2016-04-19|date=1996-07-18}}<br />{{UN document |docid=A/52/143 |type=A |body=A |session=52|access-date=2016-04-19|date=1997-07-16}}<br />{{UN document |docid=A/53/145 |type=A |body=A |session=53|access-date=2016-04-19|date=1998-07-08}}<br />{{UN document |docid=A/54/194 |type=A |body=A |session=54|access-date=2016-04-20|date=1999-08-12}}<br />{{UN document |docid=A/55/227 |type=A |body=A |session=55|access-date=2016-04-23|date=2000-08-04}}<br />{{UN document |docid=A/56/193 |type=A |body=A |session=56|access-date=2016-04-23|date=2001-08-08}}<br />{{UN document |docid=A/57/191 |type=A |body=A |session=57|access-date=2016-04-23|date=2002-08-20}}<br />{{UN document |docid=A/58/197 |type=A |body=A |session=58|access-date=2016-04-23|date=2003-08-05}}<br />{{UN document |docid=A/59/194 |type=A |body=A |session=59|access-date=2016-04-24|date=2004-08-10}}<br />{{UN document |docid=A/60/192 |type=A |body=A |session=60|access-date=2016-04-24|date=2005-08-11}}<br />{{UN document |docid=A/61/194 |type=A |body=A |session=61|access-date=2016-04-24|date=2006-08-11}}}} ეს მიდგომა არჩეული იყო წევრობის ფორმალური განაცხადის სანაცვლოდ, რადგან ის შეიძლება ამოქმედდეს გენერალური ასამბლეის მიერ, ხოლო წევრობის განაცხადს დასჭირდებოდა უშიშროების საბჭოს დამტკიცება, სადაც PRC-ს აქვს ვეტო.<ref name="Lindemann"/> ადრეული წინადადებები რეკომენდაციას უწევდა ROC-ის და PRC-ის პარალელურ წარმომადგენლობას ჩინეთის ადგილას, საბოლოო გაერთიანების მოლოდინში, მოყვანილი იყო სხვა გაყოფილი ქვეყნების მაგალითები, რომლებიც გახდნენ გაეროს ცალკეული წევრი ქვეყნები, როგორიცაა [[გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა|აღმოსავლეთ]] და [[გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა (1949-1990)|დასავლეთ გერმანია]] და [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ]] და [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეა]]. მოგვიანებით წინადადებებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ ROC იყო ცალკე სახელმწიფო, რომელზეც PRC არ გააჩნდა სუვერენიტეტი. ეს შემოთავაზებული რეზოლუციები მოიხსენიებდნენ ROC-ს სხვადასხვა სახელწოდებით: „ჩინეთის რესპუბლიკა ტაივანში“ (1993-1994), „ჩინეთის რესპუბლიკა ტაივანზე“ (1995-1997, 1999-2002), „ჩინეთის რესპუბლიკა“ (1998), „ჩინეთის რესპუბლიკა (ტაივანი)“ (2003) და „ტაივანი“ (2004–2006). თუმცა, თოთხმეტივე მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა, რადგან გენერალური ასამბლეის გენერალურმა კომიტეტმა უარი თქვა საკითხის ასამბლეის დღის წესრიგში განსახილველად დაყენებაზე, PRC-ის ძლიერი წინააღმდეგობის გამო.<ref name="europers">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=RLcDLDQsgy0C|title=European Perspectives on Taiwan|first1=Jens|last1=Damm|first2=Paul|last2=Lim|year=2012|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|pages=160–63|quote=By mid 2009, 16 applications for membership on behalf of Taiwan had been sent to the UN, but, in each of these cases, the General Assembly's General Committee, which sets the Assembly's agenda, decided against even raising the question during the Assembly's session.|isbn=9783531943039}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ყველა ეს წინადადება ბუნდოვანი იყო, ROC მოითხოვდა გაეროს საქმიანობაში მონაწილეობის უფლებას რაიმე სამართლებრივი მექანიზმის მითითების გარეშე, 2007 წელს ROC-მ წარმოადგინა ოფიციალური განაცხადი სახელწოდებით „ტაივანი“ გაეროში სრულუფლებიანი წევრობისთვის.<ref name="A/62/1932">{{UN document|docid=A/62/193|type=A|body=A|session=62|access-date=2016-04-24|date=2007-08-17|title=Request for the inclusion of a supplementary item in the agenda of the sixty-second session Urging the Security Council to process Taiwan’s membership application pursuant to rules 59 and 60 of the provisional rules of procedure of the Security Council and Article 4 of the Charter of the United Nations}}</ref> თუმცა, განცხადება უარყო გაეროს იურიდიულ საკითხთა ოფისმა გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 2758-ით,<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/News/briefings/docs/2007/db070723.doc.htm|title=Transcript: Daily Press Briefing by the Office of the Spokesperson for the Secretary-General|publisher=United Nations|date=23 July 2007}}</ref> უშიშროების საბჭოსთვის გადაგზავნის გარეშე. გაეროს გენერალურმა მდივანმა [[პან გი მუნი|პან კი მუნმა]] განაცხადა: {{ციტირება|გაეროს პოზიცია არის, რომ ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა არის ჩინეთის ერთადერთი და ლეგიტიმური წარმომადგენელი მთავრობა. აქამდე მიღებული გადაწყვეტილებები ტაივანელი ხალხის გაეროში გაწევრიანების ნებასთან დაკავშირებით მიღებული იყო ამ საფუძვლით. რეზოლუცია (გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 2758), რომელიც თქვენ ახლა ახსენეთ აშაკარად აღნიშნავს, რომ ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა არის ჩინეთის ერთადერთი და ლეგიტიმური წარმომადგენელი მთავრობა და გაეროს პოზიცია არის, რომ ტაივანი ჩინეთის ნაწილია.<ref>{{cite web|title=Ban Ki-moon Convenes Largest-Ever Meeting of Global Leaders on Climate Change |url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=23926 |publisher=United Nations |date=24 September 2007 |access-date=2017-06-08}}</ref>}} გაეროს განცხადებაზე უარის თქმის გამო, ROC-ის მთავრობამ განაცხადა, რომ ტაივანი არც ახლა არის და არც ოდესმე ყოფილა PRC-ის იურისდიქციის ქვეშ და რომ გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 2758 არ განმარტავს გაეროში ტაივანის წარმომადგენლობის საკითხს და ეს ხელს არ უშლის ტაივანის მონაწილეობას გაეროში, როგორც დამოუკიდებელი სუვერენული სახელმწიფო.<ref>{{Cite web|url=http://www.mofa.gov.tw/webapp/ct.asp?xItem=26680&ctNode=1028&mp=6|title=Talking points for Taiwan's UN Membership Application|publisher=Ministry of Foreign Affairs, Republic of China|url-status=dead|accessdate=2023-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090109022444/http://www.mofa.gov.tw/webapp/ct.asp?xItem=26680&ctNode=1028&mp=6|archivedate=2009-01-09}}</ref> ROC-ის მთავრობამ ასევე გააკრიტიკა აკრძალვა იმის გამო, რომ ტაივანი ჩინეთის ნაწილად გამოაცხადა და განცხადება უშიშროების საბჭოს ან გენერალური ასამბლეისთვის გადაცემის გარეშე დააბრუნა უკან,<ref>{{Cite web|url=http://www.mofa.gov.tw/webapp/ct.asp?xItem=26682&ctNode=1028&mp=6|title=President Chen Shui-bian's Letters to UN Secretary-General Ban Ki-moon and UN Security Council President Wang Guangya on 31 July (Office of the President)|publisher=Ministry of Foreign Affairs, Republic of China|url-status=dead|accessdate=2023-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090904110812/http://www.mofa.gov.tw/webapp/ct.asp?xItem=26682&ctNode=1028&mp=6|archivedate=2009-09-04}}</ref> ეწინააღმდეგება გაეროს სტანდარტულ პროცედურას (უშიშროების საბჭოს პროცედურული წესების თავი X; 59-ე წესი).<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/en/sc/about/rules/|title=Provisional Rules of Procedure of the Security Council|publisher=United Nations}}</ref> მეორეს მხრივ, PRC-ის მთავრობამ, რომელმაც განაცხადა, რომ ტაივანი არის ჩინეთის ნაწილი და მტკიცედ ეწინააღმდეგება ტაივანის ნებისმიერი ხელისუფლების განცხადებას გაეროში გაწევრიანების შესახებ, როგორც წევრი ან დამკვირვებელი, შეაქო გაეროს გადაწყვეტილება და განაცხადა, რომ ის „მიღებული იქნა გაეროს წესდების და გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 2758-ის თანახმად და აჩვენა გაეროს და მისი წევრი ქვეყნების უნივერსალური ერთგულება ერთი ჩინეთის პრინციპისადმი.“<ref>{{Cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english/2007-07/24/content_6425429.htm|title=China praises UN's rejection of Taiwan's application for membership|url-status=dead}}</ref> გაეროს წევრი ქვეყნების ჯგუფმა წარმოადგინა რეზოლუციის პროექტი შემოდგომაზე გაეროს გენერალური ასამბლეისთვის, რომელიც მოუწოდებს უშიშროების საბჭოს განიხილოს განაცხადი.<ref name="A/62/1933">{{UN document|docid=A/62/193|type=A|body=A|session=62|access-date=2016-04-24|date=2007-08-17|title=Request for the inclusion of a supplementary item in the agenda of the sixty-second session Urging the Security Council to process Taiwan’s membership application pursuant to rules 59 and 60 of the provisional rules of procedure of the Security Council and Article 4 of the Charter of the United Nations}}</ref> მომდევნო წელს ტაივანში გამართული ორი რეფერენდუმი გაეროში მონაწილეობის აღდგენის მცდელობის შესახებ, არ ჩატარდა დაბალი აქტივობის გამო. იმ შემოდგომაზე, ROC-მ ახალი მიდგომა მიიღო, მისმა მოკავშირეებმა წარადგინეს რეზოლუცია, რომელიც მოითხოვდა, რომ „ჩინეთის რესპუბლიკას (ტაივანი)“ მიეღო „მნიშვნელოვანი მონაწილეობა“ გაეროს სპეციალიზებულ სააგენტოებში. ეს საკითხი ასამბლეის დღის წესრიგში კვლავ არ დადგა.<ref name="europers"/> 2009 წელს ROC-მა არჩია გაეროს მონაწილეობის საკითხი განსახილველად არ წამოეყენებინა გენერალურ ასამბლეაზე პირველად მას შემდეგ, რაც მან დაიწყო კამპანია 1993 წელს.<ref>{{cite magazine|url=http://www.economist.com/node/14506556|title=Not even asking|date=2009-09-24|access-date=2016-04-24|newspaper=[[The Economist]]}}</ref> 2009 წლის მაისში ჩინეთის რესპუბლიკის ჯანდაცვის დეპარტამენტი მიიწვიეს [[ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია|ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის]] მიერ 62-ე მსოფლიო ჯანდაცვის ასამბლეაზე დამკვირვებლად სახელწოდებით „ჩინური ტაიპეი“. ეს იყო ROC-ის პირველი მონაწილეობა ღონისძიებაში, რომელიც ორგანიზებულ იქნა გაეროს შვილობილი სააგენტოს მიერ 1971 წლიდან.<ref>{{cite web|url=http://www.upi.com/Top_News/2009/05/18/Taiwan-attends-WHA-as-observer/UPI-68411242697115/|title=Taiwan attends WHA as observer|work=United Press International|date=18 May 2009}}</ref> ჩინეთის რესპუბლიკა ოფიციალურად არის აღიარებული 12 გაეროს წევრი სახელმწიფოსა და [[წმინდა საყდარი|წმიდა საყდრის]] მიერ. ის არაოფიციალურ ურთიერთობას ინარჩუნებს 100-მდე ქვეყანასთან, მათ შორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებთან]] და [[იაპონია|იაპონიასთან]]. === სახელმწიფოები, რომლებიც აღარ არსებობს === ==== ჩეხოსლოვაკია (1945–1992) ==== [[ჩეხოსლოვაკია]] შეუერთდა გაერთიანებულ ერების ორგანიზაციას, როგორც დამფუძნებელი წევრი 1945 წლის 24 ოქტომბერს. [[ჩეხოსლოვაკიის დაშლა|ჩეხოსლოვაკიის გარდაუვალი დაშლის]] შემდეგ, 1992 წლის 10 დეკემბრით დათარიღებული წერილით, მისმა მუდმივმა წარმომადგენელმა აცნობა გაეროს გენერალურ მდივანს, რომ ჩეხეთისა და სლოვაკეთის ფედერაციული რესპუბლიკები შეწყვეტდნენ არსებობას 1992 წლის 31 დეკემბერს და რომ [[ჩეხეთი]] და [[სლოვაკეთი]], როგორც მემკვიდრე სახელმწიფოები გაეროს წევრობისთვის განაცხადს შეავსებდნენ. არც ერთი სახელმწიფო არ ცდილობდა ერთადერთი მემკვიდრე სახელმწიფოს სტატუსის მინიჭებას. ორივე სახელმწიფო გაეროში 1993 წლის 19 იანვარს ხელახლა მიიღეს.<ref name="yearbook"/> ==== გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა (1973–1990) ==== [[გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა (1949-1990)|გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა]] (დასავლეთ გერმანია) და [[გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა]] (აღმოსავლეთ გერმანია) გაეროში მიიღეს 1973 წლის 18 სექტემბერს. 1990 წლის 3 ოქტომბრიდან [[გერმანიის გაერთიანება (1990)|გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკის მიერ აღმოსავლეთ გერმანიის მიერთების]] შედეგად, გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორია გახდა გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ნაწილი. გენერალური მდივნისადმი მიწერილ წერილში გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აცნობა გაეროს ამ გაერთიანების შესახებ და განაცხადა, რომ გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა შემდგომში მიიღებს მის წევრობას ''გერმანიის'' სახელით. შესაბამისად, გერმანიის ფედერაციულმა რესპუბლიკამ გააგრძელა გაერო-ს წევრი, ხოლო გერმანიის დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ არსებობა შეწყვიტა.<ref name="yearbook"/> ==== მალაიას ფედერაცია (1957–1963) ==== მალაიას ფედერაცია [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაეროში]] 1957 წლის 17 სექტემბერს შეუერთდა. 1963 წლის 16 სექტემბერს, მისი სახელი შეიცვალა [[მალაიზია|მალაიზიით]], მას შემდეგ, რაც მალაიზია ჩამოყალიბდა [[სინგაპური|სინგაპურის]], [[ბრიტანეთის სამეფოს ჩრდილოეთ ბორნეოს კოლონია|ჩრდილოეთ ბორნეოს]] (ახლანდელი [[საბაჰი]]), სარავაკის და მალაიას ფედერაციის არსებული სახელმწიფოების გაერთიანებით. სინგაპური დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა 1965 წლის 9 აგვისტოს და გაეროს წევრი 1965 წლის 21 სექტემბერს. ==== ტანგანიკა (1961–1964) და ზანზიბარი (1964) ==== [[ტანგანიიკის რესპუბლიკა|ტანგანიკა]] გაეროში მიიღეს 1961 წლის 14 დეკემბერს, ხოლო ზანზიბარი 1963 წლის 16 დეკემბერს. 1964 წლის 26 აპრილს ტანგანიკასა და ზანზიბარს შორის კავშირის წესდების რატიფიცირების შემდეგ, ორი სახელმწიფო გაერთიანდა და ჩამოაყალიბა ერთი წევრი „ტანგანიკის და ზანზიბარის ერთიანი რესპუბლიკა“, რომლის სახელი შეიცვალა [[ტანზანია|ტანზანიის გაერთიანებული რესპუბლიკით]] 1964 წლის 1 ნოემბერს.<ref name="yearbook"/> ==== საბჭოთა კავშირი (1945–1991) ==== [[ფაილი:Soviet_Union_map_1945-09-20_to_1946-02-02.png|ალტ=A map of Eurasia highlighting the USSR|მინი| სსრკ, როგორც მისი საზღვრები და რესპუბლიკები კონფიგურირებული იყო გაეროში შესვლისთანავე. საზღვრების ცვლილება და სხვადასხვა რესპუბლიკების დაშლა მოხდა მისი წევრობის პერიოდში.]] [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი]] (სსრკ) შეუერთდა გაერო-ს, როგორც დამფუძნებელი წევრი 1945 წლის 24 ოქტომბერს და, როგორც ეს განსაზღვრულია [[გაეროს ქარტია|გაეროს წესდებით]], თავი V, მუხლი 23, გახდა [[გაეროს უშიშროების საბჭო|გაეროს უშიშროების საბჭოს]] ხუთი მუდმივი წევრიდან ერთ-ერთი.<ref name="charter ch5"/> [[სსრკ-ის დაშლა|სსრკ-ს დაშლის]] შემდეგ, 1991 წლის 24 დეკემბრით დათარიღებული წერილით, [[რუსეთის პრეზიდენტი|რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტმა]] [[ბორის ელცინი|ბორის ელცინმა]] აცნობა გაეროს გენერალურ მდივანს, რომ სსრკ-ს წევრობა უშიშროების საბჭოში და გაეროს ყველა სხვა ორგანოში გააგრძელა [[რუსეთი|რუსეთის ფედერაციამ]] [[დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობა|დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის 11 წევრი სახელმწიფოს]] მხარდაჭერით.<ref name="yearbook"/> ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკებისგან დანარჩენი თოთხმეტი დამოუკიდებელი სახელმწიფო ყველა მიიღეს გაეროში: * [[ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|ბელორუსის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]] და [[უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]] შეუერთდნენ გაეროს 1945 წლის 24 ოქტომბერს სსრკ-სთან ერთად. დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, უკრაინის საბჭოთა სოციალისტურმა რესპუბლიკამ შეცვალა სახელი და [[უკრაინა]] დაირქვა 1991 წლის 24 აგვისტოს, ხოლო 1991 წლის 19 სექტემბერს ბელორუსის საბჭოთა სოციალისტურმა რესპუბლიკამ გაეროს აცნობა, რომ სახელი შეიცვალა და დაირქვა [[ბელარუსი]]. * [[ესტონეთი]], [[ლატვია]] და [[ლიეტუვა]] გაეროში მიიღეს 1991 წლის 17 სექტემბერს, [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრკ-]]<nowiki/>ს დაშლამდე, დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ. ისინი არ თვლიან, რომ საბჭოთა კავშირის ოკუპაციის დროს კანონიერად იყვნენ წარმოდგენილნი გაეროში სსრკ-ს მიერ.<ref>{{Cite book|title=Illegal Annexation and State Continuity|chapter=The Legal Status of the Baltic States in International Law After 1991: Claims and Responses|last=Mälksoo|first=Lauri|date=28 June 2022|publisher=Brill Nijhoff|isbn=9789004464896}}</ref> * [[რუსეთი|რუსეთმა]] დაიკავა საბჭოთა კავშირის ადგილი 1991 წლის 24 დეკემბერს, მას შემდეგ რაც პრეზიდენტ [[ბორის ელცინი|ბორის ელცინის]] წერილი მიიღო გენერალურმა მდივანმა [[ხავიერ პერეს დე კუელიარი|ხავიერ პერეს დე კუელარმა]]. * [[სომხეთი]], [[აზერბაიჯანი]], [[ყაზახეთი]], [[ყირგიზეთი]], [[მოლდოვა]], [[ტაჯიკეთი]], [[თურქმენეთი]] და [[უზბეკეთი]] გაეროში მიიღეს 1992 წლის 2 მარტს. * [[საქართველო]] გაეროში 1992 წლის 31 ივლისს იქნა მიღებული. ==== არაბთა გაერთიანებული რესპუბლიკა (1958–1961) ==== [[ფაილი:United_Arab_Republic_(orthographic_-_close).svg|ალტ=A map of the UAR|მინი| არაბთა გაერთიანებული რესპუბლიკა, მათ შორის ოკუპირებული ღაზას სექტორი.]] [[ფაილი:NasserQuwatliUAR.jpg|ალტ=|მინი| ეგვიპტის პრეზიდენტი [[გამალ აბდელ ნასერი]] (მჯდომარე მარჯვნივ) და სირიის პრეზიდენტი [[შუქრი კუათლი]] ხელს აწერენ შეთანხმებას [[გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკა|არაბთა გაერთიანებული რესპუბლიკის]] შექმნის შესახებ 1958 წელს. პოლიტიკური გაერთიანება წარმოადგენდა ორივე სახელმწიფოს და გამოიყენებოდა [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] სახელად კავშირიდან [[სირია|სირიის]] გასვლის შემდეგ.]] [[ეგვიპტე]] და [[სირია]] შეუერთდნენ გაეროს, როგორც დამფუძნებელი წევრები 1945 წლის 24 ოქტომბერს. 1958 წლის 21 თებერვალს გამართული პლებისციტის შემდეგ, [[გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკა|არაბთა გაერთიანებული რესპუბლიკა]] შეიქმნა ეგვიპტისა და სირიის გაერთიანების მიერ და გაეროში გაწევრიანდა, როგორც ერთი წევრი სახელმწიფო. 1961 წლის 13 ოქტომბერს [[სირია|სირიამ]], დამოუკიდებელი სახელმწიფოს სტატუსით, განაახლა თავისი წევრობა გაეროში. ეგვიპტემ გააგრძელა გაეროს წევრობა არაბეთის გაერთიანებული რესპუბლიკის სახელით, სანამ არ დაუბრუნდა თავდაპირველ სახელს 1971 წლის 2 სექტემბერს. 1971 წლის 14 სექტემბერს სირიამ სახელი შეიცვალა და სირიის არაბული რესპუბლიკა დაირქვა.<ref name="yearbook"/> ==== იემენი (1947–1990) და დემოკრატიული იემენი (1967–1990) ==== [[იემენის არაბული რესპუბლიკა|იემენი]] (ანუ '''ჩრდილოეთი იემენი''') გაეროში მიიღეს 1947 წლის 30 სექტემბერს; [[იემენის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა]] (ე.ი. '''სამხრეთი იემენი''') მიღებულ იქნა გაეროში სახელწოდებით '''სამხრეთ იემენის სახალხო რესპუბლიკა''' 1967 წლის 14 დეკემბერს, მისი სახელი შეიცვალა '''იემენის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკით''' 1970 წლის 30 ნოემბერს და მოგვიანებით მოიხსენიება როგორც '''დემოკრატიული იემენი'''. 1990 წლის 22 მაისს [[იემენის გაერთიანება|ორი სახელმწიფო გაერთიანდა]] და ჩამოაყალიბა იემენის რესპუბლიკა, რომელმაც [[იემენი|იემენის]] სახელით განაგრძო მონაწილეობა გაეროს ორგანოებში.<ref name="yearbook"/> ==== იუგოსლავია/სერბეთი და ჩერნოგორია (1945–2006) ==== [[ფაილი:Former_Yugoslavia_2006.svg|ალტ=|მინი| 1990-იანი წლების დასაწყისიდან [[იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა]] დაიშალა რამდენიმე სახელმწიფოდ. 2006 წლისთვის, გაეროს ექვსი წევრი სახელმწიფო არსებობდა მის ყოფილ ტერიტორიაზე. კოსოვომ დამოუკიდებლობა 2008 წელს გამოაცხადა.]] [[იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა]], მოხსენიებული როგორც იუგოსლავია, შეუერთდა გაეროს, როგორც დამფუძნებელი წევრი 1945 წლის 24 ოქტომბერს. 1992 წლისთვის ის ფაქტრობრივად [[იუგოსლავიის დაშლა|დაიშალა]] ხუთ დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ, რომლებიც შემდგომში მიიღეს გაეროში: * [[ბოსნია და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკა|ბოსნია და ჰერცეგოვინა]], [[ხორვატია]] და [[სლოვენია]] გაეროში მიიღეს 1992 წლის 22 მაისს.<ref>{{Cite news|last=[[Paul L. Montgomery]]|date=23 May 1992|title=3 Ex-Yugoslav Republics Are Accepted into U.N.|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/1992/05/23/world/3-ex-yugoslav-republics-are-accepted-into-un.html|url-status=live|access-date=29 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111013548/http://www.nytimes.com/1992/05/23/world/3-ex-yugoslav-republics-are-accepted-into-un.html|archive-date=11 November 2012}}</ref> * [[ჩრდილოეთი მაკედონია|ჩრდილოეთ მაკედონია]] მიღებულ იქნა გაეროში 1993 წლის 8 აპრილს, რომელიც დროებით ყველა მიზნისთვის გაეროს ფარგლებში მოიხსენიება, როგორც „ყოფილი იუგოსლავიის რესპუბლიკა მაკედონია“ [[დებატები მაკედონიის დასახელებაზე|მისი სახელთან დაკავშირებით წარმოქმნილი უთანხმოების]] მოგვარების მოლოდინში.<ref>{{Cite news|last=Lewis|first=Paul|date=8 April 1993|title=U.N. Compromise Lets Macedonia Be a Member|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1993/04/08/world/un-compromise-lets-macedonia-be-a-member.html}}</ref> 2019 წლის 13 თებერვალს მან აცნობა გაეროს, რომ ოფიციალურად შეცვალა სახელი საბერძნეთთან შეთანხმების შემდეგ და ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკა დაირქვა.<ref>{{Cite news|date=13 February 2019|title=UN Notified Of North Macedonia's Name Change|publisher=Radio Free Europe|url=https://www.rferl.org/a/un-notified-of-north-macedonia-s-name-change/29768586.html}}</ref> * [[სერბეთი და ჩერნოგორია|იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკა]] (მოგვიანებით [[სერბეთი და ჩერნოგორია|სერბეთი და მონტენეგრო]]) გაეროში 2000 წლის 1 ნოემბერს მიიღეს.<ref name="fr yugoslavia">{{Cite news|date=2 November 2000|title=A Different Yugoslavia, 8 Years Later, Takes Its Seat at the U.N.|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2000/11/02/world/a-different-yugoslavia-8-years-later-takes-its-seat-at-the-un.html}}</ref> მისი უფლებამონაცვლე ქვეყნების შესახებ დავის გამო, წევრი სახელმწიფო „იუგოსლავია“, რომელიც გულისხმობს იუგოსლავიის ყოფილ სოციალისტურ ფედერაციულ რესპუბლიკას, მრავალი წლის განმავლობაში დარჩა გაეროს წევრთა ოფიციალურ სიაში მისი ეფექტური დაშლის შემდეგ.<ref name="yearbook"/> ხუთივე სახელმწიფოს გაეროს ახალ წევრად მიღების შემდეგ „იუგოსლავია“ გაეროს წევრთა ოფიციალური სიიდან ამოიღეს. იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკის მთავრობა, რომელიც შეიქმნა 1992 წლის 28 აპრილს იუგოსლავიის დარჩენილი რესპუბლიკების მონტენეგროსა და სერბეთის მიერ,<ref name="nytfry">{{Cite news|last=Burns|first=John F.|date=28 April 1992|title=Confirming Split, Last 2 Republics Proclaim a Small New Yugoslavia|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1992/04/28/world/confirming-split-last-2-republics-proclaim-a-small-new-yugoslavia.html}}</ref> აცხადებდა თავს ყოფილი იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის სამართალმემკვიდრე სახელმწიფოდ;<ref>{{Cite web|url=http://www.serbia-info.com/enc/history/breakup.html|title=History of Serbia: The Break-up of SFR Yugoslavia (1991–1995)|publisher=Serbia Info|accessdate=2023-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071222072852/http://www.serbia-info.com/enc/history/breakup.html|archivedate=2007-12-22}}</ref> თუმცა, 1992 წლის 30 მაისს მიღებულ იქნა გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 757, რომლითაც მან საერთაშორისო სანქციები დააწესა იუგოსლავიის ფედერაციულ რესპუბლიკას [[იუგოსლავიის ომები|იუგოსლავიის ომებში]] მისი როლის გამო და აღნიშნა, რომ „იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკის (სერბეთი და ჩერნოგორია) პრეტენზია ავტომატურად გააგრძელოს იუგოსლავიის ყოფილი სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის წევრობა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ზოგადად მიუღებელია“<ref>{{Cite web|url=http://daccess-dds-ny.un.org/doc/RESOLUTION/GEN/NR0/011/16/IMG/NR001116.pdf?OpenElement|title=United Nations Security Council Resolution 757|publisher=United Nations|url-status=dead|accessdate=2023-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110814060549/http://daccess-dds-ny.un.org/doc/RESOLUTION/GEN/NR0/011/16/IMG/NR001116.pdf?OpenElement|archivedate=2011-08-14}}</ref> და 1992 წლის 22 სექტემბერს გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია A/RES/47/1 მიღებულ იქნა, რომლითაც მან მიიჩნია, რომ „იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკას ([[სერბეთი და ჩერნოგორია]]) არ შეუძლია ავტომატურად გააგრძელოს იუგოსლავიის ყოფილი სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის წევრობა გაერთიანებულ ერების ორგანიზაციის შემადგენლობაში“, და ამიტომ გადაწყვიტა, რომ „იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკამ (სერბეთი და ჩერნოგორია) უნდა მიმართონ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წევრობისთვის და არ მიიღონ მონაწილეობა [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გენერალური ასამბლეის]] საქმიანობაში.<ref>{{Cite web|url=http://daccess-dds-ny.un.org/doc/RESOLUTION/GEN/NR0/023/69/IMG/NR002369.pdf?OpenElement|title=United Nations General Assembly Resolution A/RES/47/1|publisher=United Nations|url-status=dead|access-date=2023-12-10|archive-date=2011-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110814061053/http://daccess-dds-ny.un.org/doc/RESOLUTION/GEN/NR0/023/69/IMG/NR002369.pdf?OpenElement}}</ref><ref>{{Cite news|last=Sudetic|first=Chuck|date=24 September 1992|title=U.N. Expulsion of Yugoslavia Breeds Defiance and Finger-Pointing|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1992/09/24/world/un-expulsion-of-yugoslavia-breeds-defiance-and-finger-pointing.html}}</ref> მრავალი წლის განმავლობაში იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკა უარს ამბობდა რეზოლუციის შესრულებაზე, ამტკიცებდა, რომ ის იყო იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის ლეგიტიმური მემკვიდრე და რომ რეზოლუცია და სანქციები უკანონო იყო, რადგან ამით იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკის დე ფაქტო გაირიცხა გაეროდან. (თუმცა თავად გაერომ განაცხადა, რომ რეზოლუცია იყო ლეგალური და დე იურე არ იყო იუგოსლავიის გარიცხვა, რადგან ისინი არ იყვნენ იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის კანონიერი მემკვიდრეები და ამიტომ იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკა არასოდეს ყოფილა გაეროს წევრი). [[სერბია და ჩერნოგორიის პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[სლობოდან მილოშევიჩი|სლობოდან მილოშევიჩის]] თანამდებობიდან გადაყენების შემდეგ, იუგოსლავიამ მიმართა გაეროს გაწევრიანებისთვის და 2000 წლის 1 ნოემბერს სერბეთისა და ჩერნოგორიის სახელით მიღებულ იქნა გაეროში.<ref name="fr yugoslavia"/> 2003 წლის 4 თებერვალს იუგოსლავიის ფედერაციულ რესპუბლიკას ოფიციალური სახელი შეეცვალა და სერბეთი და ჩერნოგორია, იუგოსლავიის ფედერალური რესპუბლიკის ასამბლეის მიერ სერბეთისა და მონტენეგროს კონსტიტუციური ქარტიის მიღებისა და გამოქვეყნების შემდეგ.<ref>{{Cite news|date=4 February 2003|title=Yugoslavia consigned to history|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2724047.stm}}</ref> 2006 წლის 21 მაისს ჩატარებული [[მონტენეგროს დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი (2006)|რეფერენდუმის]] საფუძველზე [[მონტენეგრო|მონტენეგრომ]] 2006 წლის 3 ივნისს გამოაცხადა დამოუკიდებლობა [[სერბეთი და ჩერნოგორია|სერბეთი და ჩერნოგორიისგან]]. იმავე დღეს დათარიღებულ წერილში [[სერბეთის პრეზიდენტი|სერბეთის პრეზიდენტმა]] აცნობა გაეროს გენერალურ მდივანს, რომ სერბეთისა და ჩერნოგორიას გაეროში წევრობას აგრძელებდა [[სერბეთი|სერბეთის,]] მონტენეგროს მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, სერბეთის კონსტიტუციური ქარტიის შესაბამისად.<ref>{{Cite news|date=6 June 2006|title=World Briefing&nbsp;– Europe: Serbia: Going Solo|work=The New York Times|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=980CE5D91431F935A35755C0A9609C8B63}}</ref> მონტენეგრო გაეროში 2006 წლის 28 ივნისს იქნა მიღებული.<ref>{{Cite news|last=Schneider|first=Daniel B.|date=29 June 2006|title=World Briefing&nbsp;– Europe: Montenegro: U.N. Makes It Official|work=The New York Times|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E6DB1430F93AA15755C0A9609C8B63}}</ref> [[კოსოვოს ომი|კოსოვოს ომის]] შემდეგ, [[კოსოვო|კოსოვოს]] ტერიტორია, მაშინდელი იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკის [[კოსოვოსა და მეტოხიის ავტონომიური მხარე|ავტონომიური პროვინცია]], 1999 წლის 10 ივნისს კოსოვოში გაეროს მისიის დროებითი ადმინისტრაციის ქვეშ მოექცა. 2008 წლის 17 თებერვალს მან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, მაგრამ ეს სერბეთმა არ აღიარა. [[კოსოვო|კოსოვოს რესპუბლიკა]] არ არის გაეროს წევრი, მაგრამ არის [[საერთაშორისო სავალუტო ფონდი|საერთაშორისო სავალუტო ფონდის]]<ref>{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/np/sec/memdir/members.htm|title=IMF Members' Quotas and Voting Power, and IMF Board of Governors|publisher=International Monetary Fund}}</ref> და მსოფლიო ბანკის ჯგუფის წევრი,<ref>{{Cite web|url=http://go.worldbank.org/14OS09UZ90|url-status=dead|title=World Bank Group Members|publisher=World Bank|access-date=2023-12-10|archive-date=2011-02-19|archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20110219031539/http%3A//web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTABOUTUS/ORGANIZATION/BODEXT/0%2C%2CcontentMDK%3A20122871%7EmenuPK%3A64020025%7EpagePK%3A64020054%7EpiPK%3A64020408%7EtheSitePK%3A278036%2C00.html}}</ref> ორივე სპეციალიზებული სააგენტო გაერთიანებული ერების სისტემაში. კოსოვოს რესპუბლიკა აღიარებულია გაეროს წევრი 114 ქვეყნის მიერ, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭო|გაეროს უშიშროების საბჭოს]] ხუთი მუდმივი წევრიდან სამი (საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და ამერიკის შეერთებული შტატები); რამდენიმე სახელმწიფომ შეაჩერა ან გააუქმა კოსოვოს დამოუკიდებლობის აღიარება, რის შედეგადაც ჯამში 98-მდე შემცირდა კოსოვოს დამოუკიდებლობის მომხრე სახელმწიფოთა რიცხვი. 2010 წლის 22 ივლისს, [[მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლო|მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლომ]], გამოსცა საკონსულტაციო დასკვნა, რომელიც დაადგინა, რომ კოსოვოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება არ არღვევდა საერთაშორისო სამართალს.<ref>{{Cite news|date=22 July 2010|title=Kosovo independence not illegal, says UN court|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/world-europe-10734676/kosovo-independence-not-illegal-says-un-court}}</ref> == წევრობის შეჩერება, გარიცხვა და გასვლა == სახელმწიფო შეიძლება შეჩერდეს წევრობა ან გაირიცხოს გაეროდან, [[გაეროს ქარტია|გაეროს წესდების]] II თავის მე-5 მუხლის მიხედვით:<ref name="charter ch2"/> {{ციტირება|თუკი ორგანიზაციის წევრის მიმართ უშიშროების საბჭოს მიერ განხორციელდა პრევენციული ან იძულებითი ქმედებები, გენერალურ ასამბლეას აქვს ულფება, უშიშროეიბს საბჭოს რეკომენდაციით, შეაჩეროს მისთვის, როგორც ორგანიზაციის წევრისათვის მიკუთვნებული უფლებებისა და პრივილეგიების განხორციელება. ამ უფლებათა და პრივილეგიების განხორციელების აღდგენა შეუძლია უშიშროების საბჭოს.}} მე-6 მუხლიდან:<ref name="charter ch2"/> {{ციტირება|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წევრი, რომელიც მუდმივად არღვევს ქარტიაში მოცემულ პრინციპებს, შეიძლება ორგანიზაციიდან გაირიცხოს გენერალური ასამბლეის მიერ, უშიშროების საბჭოს რეკომენდაციით.}} მისი დაარსების დღიდან არცერთი წევრი სახელმწიფოს წევრობა არ შეჩერებულა ან გარიცხული გაეროდან მე-5 ან მე-6 მუხლების მიხედვით. თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში, სახელმწიფოებს შეუჩერეს გაეროს საქმიანობაში მონაწილეობა მე-5 ან მე-6 მუხლების გარდა სხვა მიზეზებით: * 1971 წლის 25 ოქტომბერს მიღებულ იქნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 2758, რომელმაც [[ჩინეთი|ჩინეთის რესპუბლიკის]] ნაცვლად [[ტაივანი|ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა]] აღიარა (1949 წლიდან მხოლოდ ტაივანი აკონტროლებდა) გაეროში ჩინეთის ლეგიტიმურ წარმომადგენლად და ფაქტობრივად გააძევა ჩინეთის რესპუბლიკა. გაეროდან 1971 წელს. ეს აქტი არ წარმოადგენდა წევრი სახელმწიფოს გაძევებას მე-6 მუხლის მიხედვით, რადგან ეს მოითხოვდა უშიშროების საბჭოს დამტკიცებას და ექვემდებარება ვეტოს მისი მუდმივი წევრების მიერ, მათ შორის თავად ჩინეთის რესპუბლიკა და ამერიკის შეერთებული შტატები, რომელიც იმ დროს კვლავ აღიარებდა ჩინეთის რესპუბლიკას.<ref name="bolton2">{{cite journal|url=http://www.aei.org/publication/new-directions-for-the-chen-administration-on-taiwanese-representation-in-the-united-nations/|title=New Directions for the Chen Administration on Taiwanese Representation in the United Nations|date=1 July 2000|author=[[John R. Bolton]]|journal=China Affairs Quarterly|volume=1|page=29}}</ref> * 1974 წლის ოქტომბერში უშიშროების საბჭომ განიხილა რეზოლუციის პროექტი, რომელიც რეკომენდაციას უწევდა გენერალურ ასამბლეას დაუყოვნებლივ გაერიცხა [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთო აფრიკა]] გაეროდან, გაეროს წესდების მე-6 მუხლის შესაბამისად, [[აპართეიდი|მისი აპართეიდის პოლიტიკის]] გამო.<ref name="yearbook">{{cite web| url=http://unyearbook.un.org/| title=Yearbook of the United Nations| publisher=United Nations| access-date=13 May 2009| archive-date=15 August 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20100815092703/http://unyearbook.un.org/| url-status=dead}}</ref> თუმცა რეზოლუცია არ იქნა მიღებული უშიშროების საბჭოს სამი მუდმივი წევრის: საფრანგეთის, დიდი ბრიტანეთისა და ამერიკის შეერთებული შტატების ვეტოს გამო. ამის საპასუხოდ, გენერალურმა ასამბლეამ გადაწყვიტა შეეჩერებინა სამხრეთ აფრიკის მონაწილეობა ასამბლეის 29-ე სესიის მუშაობაში 1974 წლის 12 ნოემბერს; თუმცა, სამხრეთ აფრიკის წევრობა ოფიციალურად არ შეჩერებულა მე-5 მუხლის მიხედვით. შეჩერება გაგრძელდა მანამ, სანამ გენერალური ასამბლეა არ დაეთანხმა სამხრეთ აფრიკის სრულ მონაწილეობას გაეროში 1994 წლის 23 ივნისს, იმავე წლის დასაწყისში წარმატებული დემოკრატიული არჩევნების შემდეგ.<ref>{{Cite web|url=http://daccess-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N94/278/46/PDF/N9427846.pdf?OpenElement|title=United Nations General Assembly Resolution A/RES/48/258|url-status=dead|accessdate=2023-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120924221014/http://daccess-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N94/278/46/PDF/N9427846.pdf?OpenElement|archivedate=2012-09-24}}</ref> * 1992 წლის 28 აპრილს [[სერბეთი და ჩერნოგორია|იუგოსლავიის ახალი ფედერაციული რესპუბლიკა]] დაარსდა ყოფილი [[იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა|იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის]] სერბეთისა და მონტენეგროს დარჩენილი რესპუბლიკების მიერ. 1992 წლის 22 სექტემბერს მიღებულ იქნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია A/RES/47/1, რომლითაც იგი მიიჩნევდა, რომ „იუგოსლავიის ფედერაციულ რესპუბლიკას (სერბეთი და ჩერნოგორია) არ შეუძლია ავტომატურად გააგრძელოს იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის წევრობა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში“ და ამიტომ გადაწყვიტა, რომ „იუგოსლავიის ფედერაციულმა რესპუბლიკამ (სერბეთი და მონტენეგრო) უნდა მიმართოს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წევრობისთვის და არ მიიღოს მონაწილეობა გენერალური ასამბლეის მუშაობაში“. მან არ შეიტანა განაცხადი წევრობისთვის მანამ, სანამ [[სლობოდან მილოშევიჩი|სლობოდან მილოშევიჩმა]] არ დაკარგა პრეზიდენტობა და ორგანიზაციაში იქნა მიღებული 2000 წლის 1 ნოემბერს. === ინდონეზიის გასვლა (1965–1966) === [[ფაილი:Presiden_Sukarno.jpg|ალტ=A black-and-white three-quarters view of Sukarno's face|მინი| [[ინდონეზია|ინდონეზიის]] პრეზიდენტის [[სუკარნო|სუკარნოს]] გასვლა 1965 წელს იყო ერთადერთი შემთხვევა, როდესაც გაეროს წევრმა სცადა ორგანიზაციის დატოვება; ერთი წლის შემდეგ ინდონეზია კვლავ შეუერთდა ორგანიზაციას.]] გაეროს დაარსების დღიდან მხოლოდ ერთმა წევრმა სახელმწიფომ (გარდა იმ სახელმწიფოებისა, რომლებიც დაიშალა ან გაერთიანდნენ სხვა წევრ სახელმწიფოებთან) ცალმხრივად სცადა გაეროდან გასულიყო. ინდონეზია-მალაიზია დაპირისპირების დროს და გაეროს უშიშროების საბჭოს არამუდმივ წევრად [[მალაიზია|მალაიზიის]] არჩევის საპასუხოდ. 1965 წლის 20 იანვრით დათარიღებულ წერილში [[ინდონეზია|ინდონეზიამ]] აცნობა გაეროს გენერალურ მდივანს, რომ მან გადაწყვიტა „ამ ეტაპზე და არსებულ ვითარებაში“ გაეროდან გასვლა. თუმცა პრეზიდენტის [[სუკარნო|სუკარნოს]] რეჟიმის დამხობის შემდეგ, 1966 წლის 19 სექტემბრით დათარიღებული დეპეშაში, ინდონეზიამ აცნობა გენერალურ მდივანს თავისი გადაწყვეტილების შესახებ „გაეროსთან სრული თანამშრომლობის აღდგენისა და მის საქმიანობაში მონაწილეობის აღდგენის შესახებ, დაწყებული გაეროს გენერალური ასამბლეის ოცდამეერთე სესიით“. 1966 წლის 28 სექტემბერს [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ]] გაითვალისწინა ინდონეზიის მთავრობის გადაწყვეტილება და მისმა პრეზიდენტმა მიიწვია ამ ქვეყნის წარმომადგენლები ასამბლეაში თავიანთი ადგილების დასაკავებლად.<ref name="yearbook"/> შეჩერებისა და გაძევებისგან განსხვავებით, გაეროს წესდებაში არ არის გამოკვეთილი დებულება იმის შესახებ, შეუძლია თუ არა წევრს ლეგალურად გასვლა გაეროდან (ძირითადად, რათა თავიდან იქნას აცილებული გასვლის საფრთხე პოლიტიკური შანტაჟის სახით, ან გათვალისწინებული ვალდებულებებისთვის თავის არიდების მიზნით, განსხვავებით ერთა ლიგის ქარტიისგან, რადგან სწორედ გასვლებმა დაასუსტა გაეროს წინამორბედი ერთა ლიგა),<ref name="bolton3">{{cite journal|url=http://www.aei.org/publication/new-directions-for-the-chen-administration-on-taiwanese-representation-in-the-united-nations/|title=New Directions for the Chen Administration on Taiwanese Representation in the United Nations|date=1 July 2000|author=[[John R. Bolton]]|journal=China Affairs Quarterly|volume=1|page=29}}</ref> ან იმის შესახებ, უნდა განიხილებოდეს თუ არა გასული წევრის მიერ დაბრუნების მოთხოვნა გაწევრიანების შესახებ განცხადებასთან ერთად, ანუ უშიშროების საბჭოს და გენერალური ასამბლეის მიერ დამტკიცების გზით. ინდონეზიის გაეროში დაბრუნება მიუთითებს იმაზე, რომ ეს არ არის საჭირო; თუმცა მეცნიერები ამტკიცებენ, რომ გენერალური ასამბლეის მიერ განხორციელებული ქმედება არ შეესაბამებოდა ქარტიას სამართლებრივი თვალსაზრისით.<ref>{{Cite book|title=Eroding the United Nations Charter|url=https://books.google.com/books?id=39qvWCYWo5QC}}</ref> == დამკვირვებლები და არაწევრები == {{ციტატა|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წევრს, რომლის წინააღმდეგაც [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] განახორციელა პრევენციული ან აღმსრულებელი ქმედებები, შეიძლება შეეზღუდოს წევრის უფლებებისა და პრივილეგიების განხორციელება [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გენერალური ასამბლეის]] მიერ, უშიშროების საბჭოს რეკომენდაციის საფუძველზე. ამ უფლებებისა და პრივილეგიების განხორციელების უფლება შეიძლება აღადგინოს მხოლოდ უშიშროების საბჭომ.}} === დამკვირვებლები === წევრი ქვეყნების გარდა, არსებობს გაეროს გენერალური ასამბლეის ორი არაწევრი დამკვირვებელი სახელმწიფო: [[წმინდა საყდარი]] და [[პალესტინის სახელმწიფო]].<ref name="Gharib"/> * [[წმინდა საყდარი]] ფლობს სუვერენიტეტს [[ვატიკანი|ვატიკანზე]] და ინარჩუნებს დიპლომატიურ ურთიერთობას 180 სხვა სახელმწიფოსთან. ის არის [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალური ასამბლეის]] (UNGA) არაწევრი დამკვირვებელი სახელმწიფო 1964 წლის 6 აპრილიდან და მოიპოვა სრული წევრობის ყველა უფლება, გარდა ხმის მიცემისა 2004 წლის 1 ივლისს.<ref>{{UN document|date=2004-07-16}}</ref> * [[პალესტინის გათავისუფლების ორგანიზაცია|პალესტინის განმათავისუფლებელ ორგანიზაციას]] მიენიჭა დამკვირვებლის სტატუსი, როგორც „არაწევრი სუბიექტი“ 1974 წლის 22 ნოემბერს.<ref>{{UN document|date=1974-11-22}}</ref> 1988 წლის 15 ნოემბერს პალესტინის ეროვნული საბჭოს მიერ [[პალესტინის სახელმწიფო|პალესტინის სახელმწიფოს]] გამოცხადების შემდეგ, [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ]] გადაწყვიტა, რომ 1988 წლის 15 დეკემბრიდან აღნიშვნა „პალესტინა“ გამოყენებული უნდა იყოს „პალესტინის განმათავისუფლებელი ორგანიზაციის“ ნაცვლად გაეროს სისტემაში.<ref>{{UN document|date=1988-12-15}}</ref> 2011 წლის 23 სექტემბერს [[პალესტინის ეროვნული ადმინისტრაცია|პალესტინის ეროვნული ხელისუფლების]] პრეზიდენტმა [[მაჰმუდ აბასი|მაჰმუდ აბასმა]] გაეროს გენერალურ მდივანს [[პან გი მუნი|ბან კი მუნს]] წარუდგინა განცხადება პალესტინის სახელმწიფოს გაეროში წევრობის შესახებ;<ref>{{UN document|title=Application of Palestine for admission to membership in the United Nations|date=2011-09-23|access-date=2016-04-16|publisher=[[United Nations]]|docid=A/66/371|body=A|type=A|session=66|document_number=116}}</ref><ref>{{cite news| url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=39722&Cr=palestin&Cr1=| title=Ban sends Palestinian application for UN membership to Security Council| publisher=United Nations| date=23 September 2011}}</ref> განაცხადისთვის გაეროს უშიშროების საბჭოს კენჭი არ უყრია. 2011 წლის 31 ოქტომბერს [[იუნესკო|იუნესკოს]] გენერალურმა ასამბლეამ მხარი დაუჭირა პალესტინის წევრად მიღებას და გახდა გაეროს პირველი სააგენტო, რომელმაც მიიღო პალესტინა სრულუფლებიან წევრად.<ref>{{cite web|url=http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/general_conference_admits_palestine_as_unesco_member_state/|title=General Conference admits Palestine as UNESCO Member State|publisher=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|date=31 October 2011}}</ref> პალესტინა აღიარებულ იქნა [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალური ასამბლეის]] არაწევრ დამკვირვებელ სახელმწიფოდ 2012 წლის 29 ნოემბერს, როდესაც [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ]] მიიღო გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 67/19 138 ხმით 9-ის წინააღმდეგ, ხოლო 41-მა თავი შეიკავა.<ref>{{UN document|date=2012-12-04}}</ref><ref>{{Cite news|date=29 November 2012|title=Palestinians win implicit U.N. recognition of sovereign state|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-palestinians-statehood-idUSBRE8AR0EG20121129|access-date=29 November 2012}}</ref><ref>{{Cite news|date=30 November 2012|title=UN makes Palestine nonmember state|work=3 News NZ|url=http://www.3news.co.nz/LIVE-STREAM-Palestine-asks-United-Nations-for-a-birth-certificate-ahead-of-vote/tabid/417/articleID/278702/Default.aspx|url-status=dead|access-date=10 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116091340/http://www.3news.co.nz/LIVE-STREAM-Palestine-asks-United-Nations-for-a-birth-certificate-ahead-of-vote/tabid/417/articleID/278702/Default.aspx|archive-date=16 January 2013}}</ref> სტატუსის ცვლილება ''[[The Independent]]-''მა შეაფასა, როგორც „პალესტინის სუვერენული სახელმწიფოს დე ფაქტო აღიარება“.<ref name="UNStatehoodBid2012accepted">{{Cite news|last=Williams|first=Dan|date=1 December 2012|title=Israel defies UN after vote on Palestine with plans for 3,000 new homes in the West Bank|work=The Independent|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/israel-defies-un-after-vote-on-palestine-with-plans-for-3000-new-homes-in-the-west-bank-8372494.html|url-status=live|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/israel-defies-un-after-vote-on-palestine-with-plans-for-3000-new-homes-in-the-west-bank-8372494.html|archive-date=12 May 2022}}</ref> 2012 წლის 17 დეკემბერს, მაშინდელმა გაეროს პროტოკოლის უფროსმა იეოჩეოლ იუნმა გადაწყვიტა, რომ „ სახელი „პალესტინის სახელმწიფო“ გამოიყენებოდა სამდივნოს მიერ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ყველა ოფიციალურ დოკუმენტში“.<ref name="Gharib">{{Cite news|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2012/12/20/u-n-adds-new-name-state-of-palestine.html|title=U.N. Adds New Name: "State of Palestine"|last=Gharib|first=Ali|date=20 December 2012|access-date=10 January 2013|work=[[The Daily Beast]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130101145115/http://www.thedailybeast.com/articles/2012/12/20/u-n-adds-new-name-state-of-palestine.html|archive-date=1 January 2013|url-status=dead}}</ref> მალტის სუვერენული სამხედრო ორდენი, რომელიც არ არის სუვერენული სახელმწიფო, არამედ ერთეული, არის დამკვირვებლის სტატუსის მქონე გაეროში და ინარჩუნებს დიპლომატიურ ურთიერთობას 113 ქვეყანასთან.<ref>[http://www.theutenberg.se/pdf/the_holy_see_the_order_of_malta_and_international_law.pdf The Holy See, the Order of Malta and International Law], {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151121180847/http://www.theutenberg.se/pdf/the_holy_see_the_order_of_malta_and_international_law.pdf |date=21 November 2015 }}, Bo J. Theutenberg, {{ISBN|91-974235-6-4}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.un.int/orderofmalta |title=Malta Permanent Mission to the United Nations |website=Un.int |access-date=12 April 2016}}</ref><ref>[https://www.orderofmalta.int/diplomatic-activities/bilateral-relations/ Bilateral relations of the Sovereign Order of Malta], 2023-12-07.</ref> რიგ სახელმწიფოებს ასევე მიენიჭათ დამკვირვებლის სტატუსი გაეროში სრულუფლებიან წევრად მიღებამდე.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/en/sections/member-states/about-permanent-observers/index.html|title=What is a Permanent Observer?|publisher=United Nations|date=2015-08-07}}</ref><ref name="osmanczyk">{{Cite book|title=Encyclopedia of the United Nations and International Agreements|publisher=Routledge|url=https://books.google.com/books?id=QqlFx7xHiSUC}}</ref><ref>{{Cite book|title=Constructing the Nation-State: International Organization and Prescriptive Action|publisher=Greenwood Publishing Group|url=https://archive.org/details/constructingnati00mcne}}</ref> დამკვირვებელი სახელმწიფოს წევრი სახელმწიფოდ მიღების უახლესი შემთხვევა იყო [[შვეიცარია]], რომელიც 2002 წელს იქნა მიღებული გაეროს სრულუფლებიან წევრად.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7464.doc.htm|title=Security Council Recommends Admission of Switzerland as Member of United Nations|publisher=United Nations|date=24 July 2002}}</ref> [[ევროკავშირი|ევროკავშირის]] ინსტიტუტს, [[ევროკომისია|ევროკომისიას]], მიენიჭა დამკვირვებლის სტატუსი გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 3208-ით 1974 წელს. 2009 წლის [[ლისაბონის ხელშეკრულება|ლისაბონის ხელშეკრულებამ]] გამოიწვია დელეგატების აკრედიტაცია პირდაპირ ევროკავშირში.<ref>{{Cite web|url=http://www.europa-eu-un.org/articles/articleslist_s33_en.htm|title=About the EU at the UN&nbsp;– European Union Delegations|publisher=Europa|access-date=22 September 2011|url-status=dead}}</ref> მას მიენიჭა სრული უფლებები გენერალურ ასამბლეაზე, გარდა ხმის მიცემის უფლებისა და კანდიდატების წარდგენის უფლებისა, გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია A/RES/65/276-ით 2011 წლის 10 მაისს.<ref>{{Cite web|url=http://www.unbrussels.org/images/pdf/2011/A_RES_65_276.pdf|title=Resolution adopted by the General Assembly: Participation of the European Union in the work of the United Nations|publisher=United Nations|access-date=22 September 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131208032745/http://unbrussels.org/images/pdf/2011/A_RES_65_276.pdf|archivedate=8 დეკემბერი 2013}}</ref> ის ერთადერთი არასახელმწიფო მხარეა 50-ზე მეტ მრავალმხრივ კონვენციაში და მონაწილეობას იღებს გაეროს საქმიანობაში ყველანაირად, გარდა კენჭისყრისა გაეროს რიგ კონფერენციებზე.<ref>{{Cite web|url=http://www.europa-eu-un.org/articles/articleslist_s88_en.htm|title=About the EU at the UN|publisher=Europa|access-date=22 September 2011|url-status=dead}}</ref> === არაწევრი სახელმწიფოები === [[კუკის კუნძულები]] და [[ნიუე]], რომლებიც არიან [[ახალი ზელანდია|ახალი ზელანდიის]] [[ასოცირებული სახელმწიფო|ასოცირებული სახელმწიფოები]], არ არიან გაეროს წევრი ქვეყნები, მაგრამ არიან გაეროს სპეციალიზებული სააგენტოების წევრი სახელმწიფოები, როგორიცაა [[ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია|WHO]]<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/countries/en/|url-status=dead|title=Countries|publisher=World Health Organization}}</ref> და [[იუნესკო|UNESCO]]<ref>{{Cite web|url=http://erc.unesco.org/portal/UNESCOMemberStates.asp?language=en|title=Member States|publisher=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|url-status=dead}}</ref> და აქვთ „ხელშეკრულების დადების სრული უნარი“ აღიარებული [[გაეროს სამდივნო|გაეროს სამდივნოს]] მიერ 1992 და 1994 წლებში შესაბამისად.<ref name="art102"/><ref name="map2">{{Citation|url=https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/world00.pdf|publisher=[[United Nations|UN]]|title=The World today|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://treaties.un.org/Pages/HistoricalInfo.aspx#CookIslands|title=United Nations Treaty Collection}}</ref> მას შემდეგ ისინი გახდნენ არაერთი საერთაშორისო ხელშეკრულების მხარეები, როგორიცაა [[კლიმატის ცვლილების კონვენცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ჩარჩო კონვენცია კლიმატის ცვლილების შესახებ]]<ref>{{Cite web|url=http://unfccc.int/parties_and_observers/parties/items/2352.php|title=Parties to the Convention and Observer States|publisher=United Nations|url-status=dead}}</ref> და გაეროს კონვენცია საზღვაო სამართლის შესახებ.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/Depts/los/reference_files/chronological_lists_of_ratifications.htm|title=Chronological lists of ratifications of the United Nations Convention on the Law of the Sea|publisher=United Nations}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/world00.pdf|title=The World Today|publisher=United Nations|url-status=dead}}</ref><ref name="art102"/> [[კუკის კუნძულები|კუკის კუნძულებმაც]] და [[ნიუე|ნიუემაც]] გამოთქვეს სურვილი გახდნენ გაეროს წევრი სახელმწიფო, მაგრამ ახალმა ზელანდიამ განაცხადა, რომ ისინი მხარს არ დაუჭერენ განაცხადს მათი კონსტიტუციური ურთიერთობების ცვლილების გარეშე, კერძოდ, ახალი ზელანდიის მოქალაქეობის საკითხთან დაკავშირებით.<ref>{{Cite web|url=http://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/276695/nz-pm-rules-out-discussion-on-cooks-un-membership|title=NZ PM rules out discussion on Cooks UN membership|publisher=[[Radio New Zealand]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.radionz.co.nz/international/programmes/datelinepacific/audio/201821415/niue-to-seek-un-membership|title=Niue to seek UN membership|publisher=[[Radio New Zealand]]}}</ref> [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარას]] სუვერენიტეტის სტატუსი სადავოა [[მაროკო|მაროკოსა]] და პოლისარიოს ფრონტს შორის. ტერიტორიის უმეტეს ნაწილს [[მაროკო]] აკონტროლებს, დანარჩენს (თავისუფალ ზონას) [[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა|საჰრავის არაბული დემოკრატიული რესპუბლიკა]], რომელიც გამოაცხადა პოლისარიოს ფრონტმა. [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]] გაეროს მიერ არის აღიარებული, როგორც არა თვითმმართველი ტერიტორია“.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/en/decolonization/nonselfgovterritories.shtml|title=Non-Self-Governing Territories|publisher=United Nations}}</ref> კოსოვოს სუვერენიტეტი სადავოა [[კოსოვო|კოსოვოს რესპუბლიკასა]] და [[სერბეთი|სერბეთს]] შორის, რომელიც მას [[კოსოვოსა და მეტოხიის ავტონომიური მხარე|ავტონომიურ პროვინციად]] მიიჩნევს. [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1244|გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1244-სა]] და კოსოვოს პოლიტიკურ სტატუსზე მიმდინარე დიალოგის მიხედვით, კოსოვოს რესპუბლიკა არ არის გაეროს წევრი, მიუხედავად იმისა, რომ აქვს [[კოსოვოს საგარეო ურთიერთობები|ურთიერთობა წევრი ქვეყნების ნახევართან]]. ის არის გაეროს სისტემის ორი სპეციალიზებული სააგენტოს წევრი: [[საერთაშორისო სავალუტო ფონდი|საერთაშორისო სავალუტო ფონდისა]] და [[მსოფლიო ბანკი|მსოფლიო ბანკის]]. მან 2015 წელს მიმართა [[იუნესკო|იუნესკოს]] წევრობისთვის, მაგრამ ეს წარუმატებელი აღმოჩნდა.<ref>{{Cite web|url=http://www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/GBS/38GC/images/38_VR_10_init_multilingual.pdf|title=Tenth plenary meeting of the 38th session of the General Conference, Page 14|access-date=2015-11-09|url-status=dead}}</ref> [[ტაივანი|ჩინეთის რესპუბლიკა (ტაივანი)]] არ არის გაეროს წევრი, რადგან [[ჩინეთი|ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა]] აცხადებს სუვერენიტეტს „ტაივანის პროვინციაზე“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==შენიშვნები== {{შენიშვნების სია}} {{გაერო}} {{გაეროს ქარტია}} [[კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციების წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები]] giithfemy6a69x270frum3pyubmhra3 1 561059 5398248 5198179 2026-05-23T04:07:29Z GlobalJustice29 183020 /* ნეიტრალური სახელი */ პასუხი 5398248 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} == ნეიტრალური სახელი == ვიკიპედიაში მოქმედებს ნეიტრალიტეტის წესი. "ლათას ტრაგედია" ესაა სეპარატისტების შერქმეული სახელი და მსგავს ტერმინოლოგიას თუ არ გამოვიყენებთ ქართულ ვიკიპედიაში, კარგი იქნება. მითუმეტეს, ინგლისური და რუსული ვიკიპედიაც კი არ ასათაურებს ამ სტატიას ასე. 1992 Russian Air Force Mi-8 shootdown ინგლისურ ვიკიპედიაში და Авиакатастрофа Ми-8 рядом с селом Лата რუსულში. ესაა გაცილებით ნეიტრალური სახელები, ყველანაირი სენტიმენტალური არაენციკლოპედიური დამოკიდებულებებისგან თავისუფალი. გვერდი უნდა იქნეს გადატანილი უფრო ნეიტრალურ სათაურზე. არ არსებობს მიზეზი, ეს სეპარატისტების შეთითხნილი დასახელება რატომ უნდა იყოს გამოყენებული ნეიტრალური დასათაურების ნაცვლად. [[მომხმარებელი:ArsenalAtletico2017|ArsenalAtletico2017]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ArsenalAtletico2017|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ArsenalAtletico2017|წვლილი]]) 23:43, 22 იანვარი 2024 (UTC) ყველაფერს თავი დავანებოთ, 1993 წელს სოხუმში ქართული თვითმფრინავის ჩამოგდებაზე სტატიას რატომ უნდა ერქვას "Transair Georgia-ს თვითმფრინავის ჩამოგდება" და ამ სტატიას რატომ უნდა ერქვას "ლათას ტრაგედია"? ქართველები არ ვართ? ქართულმა ვიკიპედიამ შორს უნდა დაიჭიროს თავი სეპარატისტული პროპაგანდისგან. საჭიროა უფრო ნეიტრალური დასათაურება. [[მომხმარებელი:ArsenalAtletico2017|ArsenalAtletico2017]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ArsenalAtletico2017|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ArsenalAtletico2017|წვლილი]]) 23:48, 22 იანვარი 2024 (UTC) :როგორც ჩანს გვერდის გადატანის დისკუსიის გახსნის შაბლონი არ გვაქვს ქართულ ვიკიპედიაში (ქართული ანალოგი არ ჰქონდა შაბლონის გვერდის ინგლისურ ვერსიას), ან შეიძლება მე ვერ ვიპოვე, ამიტომ ისე ვაყენებ საკითხს. [[მომხმარებელი:ArsenalAtletico2017|ArsenalAtletico2017]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ArsenalAtletico2017|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ArsenalAtletico2017|წვლილი]]) 00:13, 23 იანვარი 2024 (UTC) ::მოდით ეს პატრიოტული სენტიმენტები გვერდზე გადავდოთ, პირველ რიგში. თვითონ ამბობთ ნეიტრალურიო და თავიდან ბოლომდე არანეიტრალურად მსჯელობთ. ვიკიპედიაში სათაურები ისე შემოგვაქვს, როგორც ყველაზე ცნობადი და გავრცელებულია მოვლენა, წაიკითხეთ [[:en:Wikipedia:Article_titles#Use_commonly_recognizable_names|ეს წესი]] და შემდეგ გავაგრძელოთ მსჯელობა. ქართულ წყაროებში ყველაზე გავრცელებული სახელწოდებაა „ლათის ტრაგედია“ და ვერ ვხედავ სათაურის გადატანის აუცილებლობას. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 11:54, 23 იანვარი 2024 (UTC) :::ერთიანი მიდგომა უნდა იყოს. თუკი გვაქვს [[Transair Georgia-ს თვითმფრინავის ჩამოგდება]], მაშინ ტრაგედია აქ ზედმეტია. თუკი აქ ტრაგედიას ვტოვებთ, მაშინ ზემოაღნიშნულს უნდა ეწოდოს „ბაბუშერის ტრაგედია“. [[User:გიო ოქრო|'''''<span style="color:gold">გიო</span> <span style="color:#66FF00">ოქრო</span>''''']] 18:42, 23 იანვარი 2024 (UTC) ::::მგონი ერთ რაღაცას ვერხვდებით აქ: სტატიის სახელწოდება იწერება იმ სახელით, რაზეც ფართოდ ცნობილია. ამ შემთხვევაში, თუ მოძებნით ინტერნეტში, ეს მოვლენა ცნობილია და ფართოდ გავრცელებულია მიმდინარე სახელწოდებით, და არა ისე, როგორც გვთავაზაბთ. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 19:02, 23 იანვარი 2024 (UTC) :::::სტატიას დამატებული აქვს წყაროებით დადასტურებული ფაქტები და კონკრეტული პირების შესახებ ინფორმაცია, რაც მოვლენების ისტორიულ კონტექსტს უფრო სრულად და თვალსაჩინოდ ასახავს. [[მომხმარებელი:GlobalJustice29|GlobalJustice29]] ([[მომხმარებლის განხილვა:GlobalJustice29|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/GlobalJustice29|წვლილი]]) 04:07, 23 მაისი 2026 (UTC) cc4zcog6llph5shvvg6bieposfpl29o 0 569186 5398267 4969339 2026-05-23T06:17:43Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398267 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''გერასიმე არტემის ძე ეზოვი''' ({{lang-ru|Герасим Артемьевич Эзов}}), ''კარაპეტ არუთინის ძე ეზიანი'' (დ. [[5 სექტემბერი]], [[1835]], [[მოსკოვი]], — გ. [[31 მაისი]], [[1905]], [[პეტერბურგი]]) — რუსი ისტორიკოსი, წარმოშობით სომეხი. სომხური ნაციონალისტური მიმართულების მოღვაწე. == ბიოგრაფია == დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვში]]. დაამთავრა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] აღმოსავლური ენების ინსტიტუტი და [[სანქტ-პეტერბურგი|პეტერბურგის]] უნივერსიტეტის აღმოსავლური ენების განყოფილება. საზოგადოებისთვის ცნობილი გახდა ერთ-ერთი ნაშრომით, მსხვილფორმატიანი წიგნით „Cношения Петра Великого с армянским народом“. წიგნი არის საარქივო დოკუმენტთა კრებული, რომელიც 300-ზე მეტ ისტორიულ საბუთს და ხელნაწერს მოიცავს. წიგზე დართულია ვრცელი მონაცემები, რომელიც ამავდროულად [[რუსეთი|რუსეთის]] ურთიერთობების ირგვლივ, [[საქართველო|საქართველოსა]] და [[სომხეთი|სომხეთის]] ურთიერთობის საკითხებსაც ეხება. სხვა ნაციონალისტ სომეხ მწერალთა მსგავსად, ეზოვი მკვეთრად ცდლობს საქართველოს ისტორიაზე საზოგადოებისთვის უარყოფითი აზრის და დამოკიდებულების შექმნას. სწორედ ამიტომ, [[ილია ჭავჭავაძე|ილია ჭავჭავაძემ]] შენიშნა: {{ციტატა|რაც კი სადმე ქართველებზე ცუდი თქმულა, ბატონ ეზოვს ყველა თითქოს რაღაც სიხარულით მოუკრებია და გულში გვახლის, რაც კეთილი თქმულა, ყველა ეს სანაქებოდ მიუმალავს.}} [[ილია ჭავჭავაძე|ილიას]] განსაკუთრებული აღშფოთება გამოიწვია ეზოვის მეირ, [[საქართველო|საქართველოს]] ისტორიის საზიანოდ ფაქტების გაყალბებამ. კერძოდ, [[1782]] წელს რუსეთის ხელისუფლებასთან მოლაპარაკების დროს, [[ერეკლე II]]-ის მიერ გამოთქმული წინადადების კომენტირებისას ეზოვი ცინიკურად განმარტავდა. იგი ამბობდა რომ, ერეკლე უთმობდა [[რუსეთი|რუსეთს]] იმას, რაც უფლებით ეკუთვნოდა სპარსეთს და არა თვითონ. უთმობდა უმაღლეს ხელისუფლებას, რომელიც უღონობით, ხელში ვეღარ შეემაგრებინა. ხოლო, ამის სანაცვლოდ ითხოვდა მეფობის შენარჩუნებას. ეზოვი ბევრჯერ გამოაშკარავდა ფაქტების გაყალბებაში, [[ილია ჭავჭავაძე]] წერდა: {{ციტატა|ზღაპარს მაშინ გამოიცნობთ, როცა გაიხსენებთ ეზოვის დაფარულ აზრსა: [[საქართველო]] საქართველო კი არ არის, ძველი [[სომხეთი|სომხეთიაო]]. ეს მაცდური და წყეული სურვილი გზას უბნევს ბატონ ეზოვს და სისულელეს აროშვინებს მეცნიერების სახელით.}} ==ბიბლიოგრაფია== * [https://runivers.ru/lib/book19459/577850/ Сношения Петра Великого с армянским народом] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240713102930/https://runivers.ru/lib/book19459/577850/ |date=2024-07-13 }}, СПб., 1898. ==ლიტერატურა== {{ქე|2|565|მაისურაძე გ.}} * [https://w.wiki/AekA Эзов, Герасим Артемьевич] // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1891. — Т. IIa. — С. 898. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ეზოვი, გერასიმე}} [[კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1835]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მაისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1905]] [[კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები]] [[კატეგორია:რუსი ფილოლოგები]] [[კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ]] [[კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები]] [[კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები]] j6rgn6re327gsp69dcddd6pkzlxw7hz 0 575460 5397828 4817835 2026-05-22T13:02:07Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397828 wikitext text/x-wiki აზერბაიჯანის თანამედროვე ტერიტორიაზე '''ბრინჯაოს ხანა''' დაიწყო ჩვენს წელთაღრიცხვამდე IV ათასწლეულის მეორე ნახევარში და დასრულდა ძვ.წ. II ათასწლეულის მეორე ნახევარში. ამ პერიოდის ბოლოს დაიწყო '''რკინის ხანა''', რომელიც დაახლოებით ძვ.წ. VII-VI საუკუნეებში შეიქმნა. ბრინჯაოს ხანა პირობითად იყოფა ადრეულ, შუა და გვიან ბრინჯაოს ხანებად. ბრინჯაოს ხანას გააზიარებდნენ სხვადასხვა არქეოლოგიური რეგიონები, მათ შორის: [[ნახიჩევანი]], [[განჯა]], [[დაშქასანი|დაშქესანი]], [[მინგეჩაური]], [[გობუსტანი]], [[ყაზახი]] და [[ყარაბაღი]]. == პირველი გათხრები == ბრინჯაოს ხანის მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური აღმოჩენები იწყება XIX საუკუნის ბოლოს. 1890 წელს ჟაკ დე მორგანმა თალიშის მთიან რაიონებში ჩატარებული გათხრების დროს აღმოაჩინა 230-ზე მეტი სამარხი, რომლებიც თარიღდება გვიან ბრინჯაოსა და ადრეული რკინის ხანით. 1894-1903 წლებში, არქეოლოგმა ე. როსლერმა წარადგინა პირველად თავისი აღმოჩენები ყარაბაღისა და განჯის ტერიტორიებზე. მისი მოხსენებები რეგულარულად ქვეყნდებოდა ბერლინის საზოგადოების ეთნოლოგიისა და პრეისტორიული ისტორიის ჟურნალებში<ref>[https://www.iranicaonline.org/articles/archeology-viii-northern-azerbaijan-republic-of-azerbaijan-1 ARCHEOLOGY viii. REPUBLIC OF AZERBAIJAN]</ref>. 1930-1941 წლებში, არქეოლოგმა ჯ. ჰუმელმა გოიგოლსა და ყარაბაღში განახორციელა გათხრები, სადაც გამოვლინდა გვიან ბრინჯაოს ხანის ბორცვები<ref>[https://academic.oup.com/edited-volume/43506/chapter/364132196?login=false The Early Bronze Age of the Southern Caucasus]</ref>. მაშინ, როცა ფრანგულ-აზერბაიჯანული ერთობლივი არქეოლოგიური ექსპედიცია 2012-2013 წლებში ახორციელებდა ნეკროპოლისის და დაკრძალვის ტრადიციების შესწავლას ლანკარანში (ლერიკის რეგიონი), ისინი ეყრდნობოდნენ ბრინჯაოს-რკინის ხანის პერიოდის ნაშთებს. ეს გახლდათ არქეოლოგიური კვლევა, რომელიც ითვალისწინებდა ცალკეული პერიოდების ნეკროპოლისებს და დაკრძალვის ფორმებს, რომლებიც დაკავშირებული იყო ბრინჯაოს და რკინის ხანებს. == ადრეული ბრინჯაოს ხანა == ადრეული ბრინჯაოს ხანა მოიცავს ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 3500-2500 წლებს. ამ პერიოდში მოხდა მნიშვნელოვანი ცვლილებები არქიტექტურაში, მეტალურგიაში, კერამიკაში, დასახლების ტიპებსა და დაკრძალვის რიტუალებში. ადრეული ბრინჯაოს ხანის მატერიალური კულტურა უკავშირდება მტკვარ-არაქსის კულტურას, რომელიც აზერბაიჯანის მთელ ტერიტორიაზე გავრცელდა და იმ დროის სხვა რეგიონებში, მათ შორის ამიერკავკასიაში, ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიაში, დაღესტანში, ჩრდილოეთ კავკასიაში, სირიასა და პალესტინაში<ref>[https://www.aqra.az/az/naxcivanin-ilk-tunc-dovru-keramikasi/ NAXÇIVANIN İLK TUNC DÖVRÜ KERAMİKASI]</ref>. დასახლებები აშენდა მთის ფერდობებზე, სანაპიროებზე და მდინარეების გასწვრივ. აღნიშნული პერიოდის დასახლებული ადგილები მიუთითებს მოსახლეობის რაოდენობის ზრდაზე, რომელთა შორის სოფლის მეურნეობის განვითარება განაპირობებდა პატრიარქატის წარმოშობას. ადრეული ბრინჯაოს ხანის მატერიალური კულტურის ნიმუშები აღმოჩენილი იქნა 2006-2013 წლებში არქეოლოგიური გათხრების დროს, რომელიც მოიცავდა ვ. ბახშალიევის, ვ. ალიევის, რ. გოიუშევის, ჩ. მოროს და ს. აშუროვის მიერ განხორციელებულ სამუშაოებს არფაჩაის ხეობის გასწვრივ. კერამიკული ნიმუშები, ბრინჯაოსა და ძვლისგან დამზადებული ნივთები და სხვა აღმოჩენები მტკვარ-არაქსის კულტურასთან დაკავშირებულ ადგილებში აღმოჩენილ იქნა, რაც ცხადყოფს ამ პერიოდის შემოქმედებითი და ტექნოლოგიური პროგრესი. ამ პერიოდში განვითარებული იყო ახალი ტიპის დაკრძალვის რიტუალები. საფლავები ჩვეულებრივ ბორცვებით იყო დაფარული, ხოლო სამარხების უმეტესობა დასახლებების გარეთ მდებარეობდა. მაგალითად, მინგაურში აღმოჩენილ ქვიშის სამარხებში გვამი სხვადასხვა მიმართულებით იყო მოხრილი, თავის გვერდით მოთავსებული თიხის ქოთნით. ხოშბულაგში (დაშქესანში) აღმოჩენილი ქვის სამარხები შეიცავდა ბრინჯაოს, ვერცხლისა და ოქროს სამკაულებს. რელიგიური ტაძრები და სალოცავი სახლები აღმოაჩინეს სერკერ თეფეში ([[ხაჩმაზის რაიონი]]), ბაბა დერვიშში ([[ყაზახის რაიონი]]), ყულთეფეში ([[ნახიჩევანი]]), რომლებიც ადრეული ბრინჯაოს ხანის რელიგიურ პრაქტიკებსა და ტრადიციებს ასახავდნენ<ref>[http://www.visions.az/en/news/35/fdf8b4b9/ A History of Azerbaijan: from the Furthest Past to the Present Day]</ref>. == შუა ბრინჯაოს ხანა == შუა ბრინჯაოს ხანა აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ძვ.წ. III ათასწლეულის ბოლოდან ძვ.წ. II ათასწლეულის დასაწყისამდე პერიოდს მოიცავს. ამ ეპოქის მახასიათებელია „მოხატული ჭურჭლის“ კულტურა და მნიშვნელოვანი ცვლილებები საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. ამ პერიოდში გაიზარდა დასახლებების ზომა, გაღრმავდა სოციალური და ქონებრივი უთანასწორობა. ტომებს შორის სტაბილური ურთიერთობების ჩამოყალიბებამ ხელი შეუწყო ეთნოკულტურული თემების ჩამოყალიბებას. წინა ეპოქის ოვალური ნამოსახლარები შეიცვალა მრავალოთახიანი სახლებით. მთიან რაიონებში აშენდა ციკლოპური ნაგებობები - გამაგრებული დასახლებები, რომლებიც ტომთა კავშირების დასაცავად უზარმაზარი ლოდებით იყო ნაგები. უზერლიქთეფეში (აღდამი), ნახიჩევანსა და სხვა ადგილებში აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა მიუთითებს მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარებაზე. შრომის მეორე დანაწილების შედეგად ხელოსნობა გამოეყო სხვა საწარმოო სფეროებს<ref>[https://medeniyyet.az/page/news/12845/Boyali-qablar-medeniyyeti.html Boyalı qablar mədəniyyəti]</ref>. მოხატული კერამიკის კულტურა პირველად 1895 წელს ყიზილ-ვანქში აღმოაჩინეს. ამ კულტურის ნიმუშები გვხვდება ნახიჩევანში (ყულთეფე II, ჩალხანგალა), გობუსტანში (ბოიუქ-დაშ), აღდამში (უზერლიქთეფე), ყარაბაღში (გარაკოპაქტეფე), ღაზახში (დაშსალახლი) და სხვა ადგილებში. შუა ბრინჯაოს ხანაში ჩაისახა პირველი საქალაქო ცენტრები, მათ შორის ქალაქი ნახიჩევანი<ref>{{Cite web |url=http://qedim.nakhchivan.az/index.php?option=com_content&view=article&id=85&Itemid=77 |title='''NAXÇIVANIN ORTA TUNC DÖVRÜ MƏDƏNİYYƏTİ''' |accessdate=2024-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190910115241/http://qedim.nakhchivan.az/index.php?option=com_content&view=article&id=85&Itemid=77 |archivedate=2019-09-10 }}</ref>. ყიზილ-ვანქის სასაფლაოზე 1926 წელს ა. მილერმა აღმოაჩინა მოხატული კერამიკის ნაშთები. XVIII-XVII საუკუნეების ბორცვებში ნაპოვნია შუბისპირები და ისრისპირები, რომელთა ლითონოლოგიური ანალიზი მიუთითებს ადგილობრივი ნედლეულის გამოყენებაზე იმპორტირებული კალის დამატებით. ყულთეფე I-ის III ფენაში აღმოჩენილია ოთხკუთხა სახლების ნაშთები, მონოქრომული და პოლიქრომული კერამიკა და ქვის იარაღები. 2008 წელს დიზეს ნეკროპოლისში აღმოჩნდა დოქი და კაჟის საჭრელი იარაღი<ref>[http://www.visions.az/en/news/179/fc94314f/ Azerbaijani history: from ancient times to the present day]</ref>. == რკინის ხანა == გვიანი ბრინჯაოსა და რკინის ხანა (XV-VII სს.) მოიცავს ხოჯალი-გედაბეის, ნახიჩევანისა და თალიშ-მუღანის არქეოლოგიურ კულტურებს. ამ პერიოდის ნამოსახლარები შესწავლილია ნახიჩევანში, ყარაბაღში, ლენქორანში, განჯა-ყაზახსა და შეკი-ზაქათალაში. გვიანი ბრინჯაოსა და ადრე რკინის ხანაში გაიზარდა მოსახლეობა, აშენდა მუდმივი და დროებითი სიმაგრეები. ციკლოპური ნაგებობები ძირითადად მცირე კავკასიონის რეგიონშია გავრცელებული. სამარხებში აღმოჩენილი ბრინჯაოს ნივთები მიუთითებს სამხედრო ელიტის არსებობაზე. ცხენის მოშინაურებამ და მეცხოველეობის განვითარებამ განაპირობა სეზონური მიგრაცია. სამარხები ძირითადად ბორცვების, ქვიშის ორმოების და კრომლეხებით გარშემორტყმული ქვის ყუთების სახითაა წარმოდგენილი. მიცვალებულებს კეცავდნენ ან ათავსებდნენ გვერდზე, ზურგზე ან მჯდომარე მდგომარეობაში<ref>{{Cite web |url=http://sosbilder.igdir.edu.tr/Makaleler/1832771541_08_Halilov_(117-132).pdf |title=Поздняя бронза на территории Азербайджана |accessdate=2024-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200726010357/http://sosbilder.igdir.edu.tr/%2fMakaleler%2f1832771541_08_Halilov_(117-132).pdf |archivedate=2020-07-26 }}</ref>. თალიშ-მუღანის კულტურის ნაშთები პირველად ჯალილაბადის უზუნ-თეფეში აღმოაჩინეს. აქ ნაპოვნია ბრინჯაოსა და რკინის იარაღები და გეომეტრიული ორნამენტებით შემკული ხანჯლები. ნახიჩევანში აღმოჩენილია ძვ.წ. II ათასწლეულის ბოლოსა და I ათასწლეულის დასაწყისით დათარიღებული რუხი-შავი კერამიკის ფრაგმენტები. გობუსტანის კლდეებზე არსებული გემების გამოსახულებები მიუთითებს ამ პერიოდში დასავლეთ აზიისა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებთან საზღვაო სავაჭრო კავშირების არსებობაზე. 2018 წელს განჯა-ყაზახის რეგიონში არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩნდა ნეკროპოლისი, სადაც ნაპოვნია ოქროსა და ბრინჯაოს სამკაულები და ხოჯალი-გედაბეის კულტურისთვის დამახასიათებელი გვიანი ბრინჯაოს ხანის კერამიკული ჭურჭლის ნაშთები. == რესურსები ინტერნეტში == * [https://web.archive.org/web/20180425182926/http://elibrary.bsu.az/books_rax/N_92.pdf История Азербайджана] * [http://www.anl.az/el/Kitab/2018/02/cd/i-44365.pdf History of Azerbaijan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211020144202/http://anl.az/el/Kitab/2018/02/cd/i-44365.pdf |date=2021-10-20 }} * [http://static.bsu.az/w8/Xeberler%20Jurnali/Humanitar%202011%204/223-230.pdf Изучение истории Азербайджана] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია]] 3an3fenjeo1j2u5n9rlthnih0d4g3jp 0 575639 5397834 5370671 2026-05-22T13:29:41Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397834 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მწერალი}} '''ბრიჯიტ კლერ მენდლერი''' ({{lang-en|Bridgit Claire Mendler}}; დ. [[18 დეკემბერი]], [[1992]]) — [[ამერიკელი]] მეწარმე, ყოფილი [[მსახიობი]] და [[მომღერალი]].<ref>{{Cite episode|title=Night at the Lazerama|series=Wizards of Waverly Place|series-link=Wizards of Waverly Place|network=Disney Channel|date=November 6, 2009|season=3|number=5|quote=Guest starring: Bridgit Claire Mendler as Juliet Van Heusen}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bridgit Mendler|url=http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=900044&type=mendler|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029195726/http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=900044&type=mendler|archive-date=October 29, 2013|website=Disney Channel}}</ref> იგი პირველად გახდა ცნობილი, როგორც ბავშვი მსახიობი და განაგრძო მსახიობობა ზრდასრულ ასაკში, რომელიც გადაფარდა მუსიკალურ კარიერას [[2010]]-იან წლებში. MIT-სა და ჰარვარდში ჩარიცხვის შემდეგ, მან თავი დაანება მსახიობობასა და სიმღერას, რათა ფოკუსირება მოახდინოს ბიზნესსა და მეწარმეობაზე [[2020]]-იან წლებში, რაც მოხსენიებულია, როგორც წარმატებული კარიერის ხელახალი გამოგონების მაგალითი. მენლერის ადრეული სამსახიობო ტიტულები მოიცავს ფილმებს „Alice Upside Down“ ([[2007]]), „The Clique“ ([[2008]]) და „Labor Pains“ ([[2009]]). [[2009]] წელს [[Disney Channel]]-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ, მან ითამაშა ჯულიეტ ვან ჰეუზენი [[ჯადოქრები უეივერლი პლეისიდან|„ჯადოქრები უეივერლი პლეისიდანში“]] ([[2009]]-[[2012]]) და ტედი დანკანი [[წარმატებებს გისურვებ, ჩარლი|„წარმატებებს გისურვებ, ჩარლიზე“]] ([[2010]]-[[2014]]) და ითამაშა Disney Channel-ის ფილმში „Lemonade Mouth“ ([[2011]]). შემდეგ იგი გამოჩნდა [[NBC]]-ის [[სიტკომი|სიტკომში]] „Undateable“ ([[2015]]–<nowiki/>[[2016]]), [[The American Broadcasting Company|ABC]] / CMT მუსიკალურ სატელევიზიო სერიალში „Nashville“ ([[2017]]) და [[Netflix]]-ის კომედიურ სერიალში „Merry Happy Whatever“ ([[2019]]). მენლერმა მუსიკალური კარიერა დაიწყო Lemonade Mouth-ის საუნდტრეკში [[2011]] წელს და იმავე წელს გააფორმა კონტრაქტი Hollywood Records-თან. მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომი „Hello My Name Is...“ ([[2012]]), [[ბილბორდ 200]]-ში 30-ე ადგილი დაიკავა და გამოუშვა ჰიტ სინგლები „Ready or Not“ და „Hurricane“. შემდეგ მან დაიწყო ორი საკონცერტო ტური: Live in Concert ([[2012]]) და Summer Tour ([[2013]]–<nowiki/>[[2014]]). Black Box-ის ჩამწერ ლეიბლთან ერთად მან დამოუკიდებლად გამოუშვა [[EP|გაფართოებული პიესა]], Nemesis ([[2016]]), რომელიც ''ბილბორდის'' დამოუკიდებელი ალბომების ჩარტში 46-ე ადგილს იკავებს. შემდეგ მან დაიწყო ნემესისის ტური ([[2016]]–<nowiki/>[[2017]]). [[2010]] წლიდან [[2012]] წლამდე მენლერი მსახურობდა არაკომერციულ First Book-ში, რომელიც წაახალისებს კითხვას და „Give with Target“, ელჩი იყო აშშ-ში სკოლების რეფორმირებისთვის. ის იყო MIT Media Lab-ის სტუდენტი და მკვლევარი [[2017]] წლიდან [[2023]] წლამდე. ის ასევე დარეგისტრირებულია როგორც [[ფილოსოფიის დოქტორი|დოქტორანტი]] MIT-ის კონსტრუქციული კომუნიკაციებისა და სოციალური მანქანების ცენტრის ჯგუფში. [[2024]] წელს იგი გახდა სატელიტური მონაცემების სტარტაპ Northwood Space-ის აღმასრულებელი დირექტორი და თანადამფუძნებელი და მოიპოვა JD ჰარვარდის სამართლის სკოლაში. == ადრეული ცხოვრება და განათლება == მენდლერი დაიბადა [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში, DC]] და ოჯახთან ერთად გადავიდა მილ ველში, კალიფორნია, რვა წლის ასაკში.<ref>{{Cite web|date=May 17, 2011|title=Adam Hicks and Bridgit Mendler Q&A|url=http://www.kidzworld.com/article/25656-adam-hicks-and-bridgit-mendler-qanda|url-status=live|access-date=December 14, 2012|publisher=Kidzworld.com|archive-date=აგვისტო 11, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140811193706/http://www.kidzworld.com/article/25656-adam-hicks-and-bridgit-mendler-qanda}}</ref><ref>{{Cite web|date=December 18, 1992|title=Bridgit Mendler Biography|url=http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Bridgit-Mendler-Biography/1A4C0D3D509D38A84825783100252F15|url-status=dead|access-date=December 14, 2012|publisher=Sing365.com}}</ref> სწორედ იქ გამოავლინა პირველად მსახიობობისადმი ინტერესი და დაიწყო სპექტაკლებში მუშაობა.<ref name="hr">{{Cite web|title=A star is born|url=http://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/a-star-is-born-1004031788.story?pn=2|url-status=live|access-date=December 15, 2010}}</ref> როდესაც ის რვა წლის იყო, მენლერმა დაიწყო ადგილობრივ როლებში მონაწილეობა როგორც დრამატულ, ისე მუსიკალურ თეატრში და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა შემსრულებელი სან-ფრანცისკოს ფრინჯის ფესტივალზე.<ref>{{Cite web|title=Bridgit Mendler "Teddy Duncan"|url=http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=900044&type=mendler|url-status=dead}}</ref> როდესაც ის 11 წლის იყო, მან დაიქირავა აგენტი, რათა დაეხმარა მას სამსახიობო სამუშაოს დაკავებაში.<ref>{{Cite web|date=June 1, 2012|title=10 Interesting Facts About Disney's Bridgit Mendler « Kiss 95.1 – Charlotte's #1 Hit Music Station|url=http://kiss951.cbslocal.com/2012/06/01/10-interesting-facts-about-disneys-bridgit-mendler/|url-status=dead|access-date=December 14, 2012|publisher=Kiss951.cbslocal.com}}</ref> მენდლერი ფსიქოლოგ კრისტინ ბლესი ფორდის დისშვილია.<ref name="aunt">{{Cite news|last=Cole|first=Devan|others=Contributions by Eli Watkins, Gloria Borger, and Kate Sullivan|date=September 20, 2018|title=Ford's family issues statement of support|work=CNN|url=https://www.cnn.com/2018/09/20/politics/blasey-ford-family-statement/index.html|url-status=live|access-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921030344/https://www.cnn.com/2018/09/20/politics/blasey-ford-family-statement/index.html|archive-date=September 21, 2018|quote=In the statement, which was posted to Twitter by Bridgit Mendler, who identified herself as Ford's niece, the family asks that Ford's decision to come forward "be treated seriously and respectfully" and that her and her family's privacy be respected as her allegations are investigated. Mendler is an American actress and singer, and starred on a Disney Channel show}}</ref> [[2010]]-იან წლებში მენლერი სწავლობდა [[ანთროპოლოგია|ანთროპოლოგიის]] ხარისხს [[სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტი|სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში]] (USC) ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია.<ref name="degree12">{{Cite web|date=November 22, 2016|title=Bridgit Mendler Has Found Her Post-Disney Voice|url=https://noisey.vice.com/en_us/article/bridgit-mendler-has-found-her-post-disney-voice|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240305180618/https://www.vice.com/en/article/znmgje/bridgit-mendler-has-found-her-post-disney-voice|archive-date=March 5, 2024|access-date=January 17, 2017|website=Noisey|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240305180618/https://www.vice.com/en/article/znmgje/bridgit-mendler-has-found-her-post-disney-voice|archivedate=მარტი 5, 2024}}</ref> მისი ჯგუფის ორი წევრი ასევე სწავლობდა USC-ში.<ref>{{Cite web|date=November 15, 2012|title=Kelly & Michael: Bridgit Mendler "Ready Or Not" Performance|url=http://www.recapo.com/live-with-kelly-ripa/live-with-kelly-music/kelly-michael-bridgit-mendler-ready-or-not-performance/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141219045339/http://www.recapo.com/live-with-kelly-ripa/live-with-kelly-music/kelly-michael-bridgit-mendler-ready-or-not-performance/|archive-date=December 19, 2014|access-date=May 22, 2013|website=Recapo}}</ref> ბრაიან მენსფილდთან ინტერვიუში USA Today-დან, მენდლერმა თქვა: „ჩემი გეგმა ახლა არის მხოლოდ ერთი გაკვეთილის ჩატარება და ვნახოთ, როგორ წარიმართება ეს. მე უბრალოდ ვაპირებ შევისწავლო ის, რაც იქნება საინტერესო და შესასრულებელი გზიდან. და ახლა მხოლოდ ჩემს ზოგადსაგანმანათლებლო კურსებზე იზრუნე, მინდა ვიცოდე რაღაცის მიღმა, რასაც ვაკეთებ.“<ref name="usatodayinterview2">{{Cite web|title=On the Verge: Disney's Bridgit Mendler|url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2012/11/30/bridgit-mendler-ready-or-not-on-the-verge/1731703/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121217073237/http://www.usatoday.com/story/life/music/2012/11/30/bridgit-mendler-ready-or-not-on-the-verge/1731703/|archive-date=December 17, 2012|access-date=May 22, 2013|website=USA Today}}</ref> [[2013]] წელს მან აირჩია ანთროპოლოგია<ref name="universitystar2">{{Cite web|title=Q&A with Bridgit Mendler, Disney Channel Star|url=https://star.txstate.edu/node/2231|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908073431/http://star.txstate.edu/node/2231|archive-date=September 8, 2014|access-date=May 22, 2013|website=University Star|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140908073431/http://star.txstate.edu/node/2231|archivedate=სექტემბერი 8, 2014}}</ref> და შეისწავლა [[შუა საუკუნეების ხელოვნება|შუა საუკუნეების ვიზუალური კულტურა]] და სამედიცინო ანთროპოლოგია.<ref>{{Cite web|title=Allentown Fair: Bridgit Mendler hopes 'Good Luck' follows her through career|url=http://www.hispanicbusiness.com/2013/8/27/allentown_fair_bridgit_mendler_hopes_good.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002064740/http://www.hispanicbusiness.com/2013/8/27/allentown_fair_bridgit_mendler_hopes_good.htm|archive-date=October 2, 2013|access-date=May 22, 2013|website=Hispanic Business|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002064740/http://www.hispanicbusiness.com/2013/8/27/allentown_fair_bridgit_mendler_hopes_good.htm|archivedate=ოქტომბერი 2, 2013}}</ref><ref>{{Cite web|title=Power girl bridgit mendler on dealing with change, not knowing what's next|url=http://www.seventeen.com/entertainment/reviews/bridgit-mendler-talks-good-luck-charlie-series-finale|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140314114414/http://www.seventeen.com/entertainment/reviews/bridgit-mendler-talks-good-luck-charlie-series-finale|archive-date=March 14, 2014|access-date=May 22, 2013|website=Seventeen}}</ref> უნივერსიტეტის ვარსკვლავისთვის, მენლერმა თქვა, რომ USC მნიშვნელოვანი იყო: „ვფიქრობ, რომ ვხედავ, რომ კოლეჯში ცხოვრება და როგორი იქნებოდა ეს, გაინტერესებთ როგორი ცხოვრების წესი იქნებოდა ეს, მაგრამ მე ნამდვილად მადლობელი ვარ იმისთვის, რაც მაქვს. და ვფიქრობ, რომ ძალიან მაგარია, რადგან ჩემი კარიერული გზა არც ისე ფორმულირებულია, შემიძლია გადავწყვიტო, როდის მსურს გარკვეული საქმის გასაკეთებლად დასვენება.“<ref name="universitystar2" /> დედამისი<ref>{{Cite web|title=Sandy Mendler, AIA, LEED AP|url=http://mithun.com/about/leadership/sandy_mendler/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141122133016/http://mithun.com/about/leadership/sandy_mendler/|archive-date=November 22, 2014|access-date=May 22, 2013|website=Mithun}}</ref> იმ დროს USC-ში საჯარო პოლიტიკის დოქტორანტურას სწავლობდა.<ref name="usatoday">{{Cite news|last=Mansfield|first=Brian|date=June 20, 2009|title=On the Verge: Disney's Bridgit Mendler|work=USA Today|url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2012/11/30/bridgit-mendler-ready-or-not-on-the-verge/1731703/|url-status=live|access-date=March 31, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20121217073237/http://www.usatoday.com/story/life/music/2012/11/30/bridgit-mendler-ready-or-not-on-the-verge/1731703/|archive-date=December 17, 2012}}</ref> მენლერმა გამოტოვა USC [[2016]] წელს.<ref>{{Cite web|last=Jackson|first=Ashton|date=February 21, 2024|title=Ex-Disney star Bridgit Mendler accidentally checked a box on a college application—now she's running a startup because of it|url=https://www.cnbc.com/2024/02/21/how-bridgit-mendler-went-from-disney-star-to-space-startup-ceo.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240309010315/https://www.cnbc.com/2024/02/21/how-bridgit-mendler-went-from-disney-star-to-space-startup-ceo.html|archive-date=March 9, 2024|access-date=March 9, 2024|website=[[CNBC]]|language=en}}</ref> [[2017]] წლის მაისში მენდლერი გამოცხადდა MIT Media Lab-ის 2017 წლის ერთ-ერთ დირექტორად.<ref>{{Cite web|title=Media Lab announces 2017 Director's Fellows|url=https://www.media.mit.edu/posts/2017-directors-fellows/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190726114228/https://www.media.mit.edu/posts/2017-directors-fellows/|archive-date=July 26, 2019|access-date=May 8, 2019}}</ref> [[2018]] წლის მაისში მან Twitter-ზე გამოაცხადა, რომ დაიწყო სამაგისტრო პროგრამა [[მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტი|მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში]] (MIT) სოციალური მედიის გაუმჯობესებაზე: „როგორც გასართობი ადამიანი, წლების განმავლობაში ვცდილობდი სოციალურ მედიას, რადგან ვგრძნობდი, რომ იყო უფრო მოსიყვარულე და ადამიანური გზა ფანებთან დასაკავშირებლად."<ref>{{Cite tweet|number=991629087197286400|user=bridgitmendler|title=First, the reason why I'm taking this time out to study is very connected to how I feel about social media. As an entertainer, for years I struggled with social media because I felt like there was a more loving and human way to connect with fans. That is what I'm going to study|first=Bridgit|last=Mendler|date=May 2, 2018}}</ref><ref>{{Cite web|date=January 12, 2022|title=Bridgit Mendler – MIT Center for Constructive Communication|url=https://www.ccc.mit.edu/person/bridgit-mendler/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240221200700/https://www.ccc.mit.edu/person/bridgit-mendler/|archive-date=February 21, 2024|access-date=February 21, 2024}}</ref> [[2020]] წელს მან დაასრულა MS მედია ხელოვნებასა და მეცნიერებებში MIT-ში.<ref name=":03">{{Cite thesis|last=Mendler|first=Bridgit Claire|title=OurStory: Dispute System Design Technology for Stakeholder Inclusion|date=2020|access-date=February 20, 2024|degree=M.S.|publisher=Massachusetts Institute of Technology|url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/127493|archive-url=https://web.archive.org/web/20240221042040/https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/127493|archive-date=February 21, 2024|hdl=1721.1/127493|url-status=live}}</ref> მის სამაგისტრო ნაშრომს ერქვა ჩვენი ისტორია: დავის სისტემის დიზაინის ტექნოლოგია დაინტერესებული მხარეების ჩართვისთვის.<ref name=":03" /> დები როი იყო მისი დისერტაციის მრჩეველი.<ref name=":03" /> მოგვიანებით მან დაიწყო მუშაობა [[ფილოსოფიის დოქტორი|დოქტორანტურაზე]] MIT-ის კონსტრუქციული კომუნიკაციებისა და სოციალური მანქანების ცენტრის ჯგუფთან.<ref name="Person Overview ‹ Bridgit Mendler2">{{Cite web|title=Person Overview ‹ Bridgit Mendler|url=https://www.media.mit.edu/people/bridgitm/overview/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507063019/https://www.media.mit.edu/people/bridgitm/overview/|archive-date=May 7, 2021|access-date=May 11, 2021|website=MIT Media Lab}}</ref> [[2022]] წლის განმავლობაში იგი ჩაირიცხა ჰარვარდის სამართლის სკოლაში და MIT-ში.<ref>{{Cite web|title=Board – Harvard Space Law Society|url=https://orgs.law.harvard.edu/space/board/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230128232236/https://orgs.law.harvard.edu/space/board/|archive-date=January 28, 2023|access-date=January 28, 2023}}</ref> [[2024]] წლის მაისში მას მიენიჭა ჰარვარდის სამართლის დოქტორის წოდება.<ref>{{Cite web|last=Rahbar|first=Sabba|date=May 24, 2024|title=Bridgit Mendler Officially Graduates Harvard Law School and Her Future's Bright|url=https://www.eonline.com/news/1402410/bridgit-mendler-officially-graduates-harvard-law-school-and-her-futures-bright|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240525015524/https://www.eonline.com/news/1402410/bridgit-mendler-officially-graduates-harvard-law-school-and-her-futures-bright|archive-date=May 25, 2024|access-date=May 24, 2024|website=E! Online}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bridgit Mendler Graduates from Harvard After Earning Her Law Degree|url=https://people.com/bridgit-mendler-graduates-from-harvard-after-earning-her-law-degree-8654121|access-date=2024-10-12|website=People.com|language=en}}</ref> == პირადი ცხოვრება == [[ფაილი:Shane_Harper_PNE_032.png|მინი| მენდლერი თავის მაშინდელ ბოიფრენდთან, შეინ ჰარპერთან ერთად [[2011]] წელს გამოდიოდა]] [[2011]] წლის მაისიდან [[2015]] წლის ნოემბრამდე მენლერი ხვდებოდა დიდი ხნის მეგობარს და ყოფილ თანავარსკვლავს შეინ ჰარპერს.<ref>{{Cite web|date=May 20, 2014|title=Happy 3 Year Anniversary to Bridgit Mendler & Shane Harper!|url=http://www.m-magazine.com/posts/happy-3-year-anniversary-to-bridgit-mendler-shane-harper-38455|url-status=live|access-date=November 7, 2015|archive-date=ივნისი 27, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150627050149/http://www.m-magazine.com/posts/happy-3-year-anniversary-to-bridgit-mendler-shane-harper-38455}}</ref><ref>{{Cite web|title=[EXCLUSIVE] Interview With Shane Harper|url=http://officiallythehottest.com/exclusive-interview-with-shane-harper/|url-status=dead|access-date=May 22, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928010350/http://officiallythehottest.com/exclusive-interview-with-shane-harper|archivedate=სექტემბერი 28, 2013}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bridgit Mendler and Shane Harper Dating: Bridgit Spills All in New Interview|url=http://www.cambio.com/2012/09/04/bridgit-mendler-and-shane-harper-dating-good-luck-charlie/|access-date=May 22, 2013}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bridgit Mendler Talks Dating Shane Harper After 'Good Luck Charlie' Finale and Mia Talerico Death Threats|url=http://www.classicalite.com/articles/6293/20140225/bridgit-mendler-talks-dating-shane-harper-good-luck-charlie-finale.htm|url-status=live|access-date=May 22, 2013}}</ref><ref>{{Cite web|date=November 4, 2015|title=Disney Channel's Cutest Couple, Bridgit Mendler and Shane Harper, Have Broken Up|url=http://www.seventeen.com/celebrity/celebrity-couples/news/a35393/disney-channels-cutest-couple-bridgit-mendler-and-shane-harper-have-broken-up/|url-status=live|access-date=November 7, 2015}}</ref> [[2019]] წლის ოქტომბერში მენლერმა [[Instagram|ინსტაგრამის]] საშუალებით გამოაცხადა, რომ დაქორწინდა გრიფინ კლერლიზე.<ref>{{Cite web|date=November 4, 2019|title=Disney Star Bridgit Mendler Opens Up About Her 'Magical' Wedding to Griffin Cleverly|url=https://people.com/tv/disney-star-bridgit-mendler-married-boyfriend-griffin-cleverly/|url-status=live|access-date=November 30, 2021}}</ref> [[2024]] წლის თებერვალში მენლერმა გამოაცხადა, რომ იგი გახდა 4 წლის ბიჭის დედა, რომლის აღზრდა 2021 წელს დაიწყო და 2022 წლის შობის გარშემო იშვილა.<ref>{{Cite web|date=February 20, 2024|title=Disney Channel Alum Bridgit Mendler Reveals She's a Mom—and a Space Startup CEO|url=https://www.eonline.com/news/1395512/disney-channel-alum-bridgit-mendler-reveals-shes-a-mom-and-a-space-startup-ceo|url-status=live|access-date=February 20, 2024}}</ref> == დისკოგრაფია == * „Hello My Name Is...“ ([[2012]]) == ტურნეები == * „Live in Concert“ ([[2012]]) * „Summer Tour“ ([[2013]]–<nowiki/>[[2014]]) * „Nemesis Tour“ ([[2016]]–<nowiki/>[[2017]]) == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons cat|Bridgit Mendler}} * {{ოფიციალური|bridgitmendlermusic.com}} * {{Imdb სახელი|1847099}} * {{facebook|BridgitMendler}} * {{instagram|bridgitmendler}} * {{twitter|bridgitmendler}} * {{YouTube|user=bridgitmendler}} == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{DEFAULTSORT:მენდლერი, ბრიჯიტ}} [[კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1992]] [[კატეგორია:მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:Walt Disney Records-ის შემსრულებლები]] [[კატეგორია:სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:Hollywood Records-ის შემსრულებლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი მომღერლები და სიმღერების ავტორები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოპ-მომღერლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი გამხმოვანებლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები]] [[კატეგორია:ამერიკელი სოპრანოები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები და სიმღერების ავტორები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ვაშინგტონში დაბადებულები]] 7qy793z0mb0xa38tb0heu2iwtkfu5ig 0 578164 5397907 4874725 2026-05-22T16:15:23Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397907 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Localización_de_la_provincia_de_Burgos.svg|300px|მინი|ბურგოსის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე]] [[ბურგოსის პროვინცია]] ({{lang-es|Burgos}}) შედის [[კასტილია და ლეონი]]ს ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 371 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის ({{lang-es|Ley reguladora de las Bases del Régimen Local}}) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.<ref>[http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/l7-1985.html Ley 7/1985, de 2 de abril, Reguladora de las Bases del Régimen Local] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029162123/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/l7-1985.html |date=2020-10-29 }} art.11</ref><ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Spain/Government-and-society#ref70305|title=Spain. Local government|publisher=''britannica.com''|lang=en|accessdate=2020-11-17|archive-date=2020-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200914224528/https://www.britannica.com/place/Spain/Government-and-society#ref70305|dead-url=no}}</ref> ბურგოსის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 13 კომარკაში: [[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]], [[ალფოს-დე-ლარის კომარკა|ალფოს-დე-ლარა]], [[არლანსის კომარკა|არლანსა]], [[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]], [[ებროს კომარკა|ებრო]], [[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]], [[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]], [[მონტეს-დე-აიაგოს კომარკა|მონტეს-დე-აიაგო]], [[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]], [[პარამოსის კომარკა|პარამოსი]], [[პინარესის კომარკა (ბურგოსი)|პინარესი]], [[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]], [[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]. ბურგოსის პროვინციის ფართობია 14 022 კმ² და [[2020]] წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 357 650 მაცხოვრებელს.<ref name="ine.es"></ref> დედაქალაქია [[ბურგოსი]], რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდია. ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია [[ვილიადიეგო]] (327,96 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — [[მამოლარი]] (1,32 კმ²)<ref name="infolaso"></ref>. ==მუნიციპალიტეტების სია== {| class="sortable wikitable" style="text-align: center; font-size: 95%" |- !class="unsortable"|სახელწოდება !class="unsortable"|ფოტო !class="unsortable"|გერბი !ფართობი (კმ²)<ref name="infolaso">{{cite web|url=https://www.infolaso.com/geografia/114-geografia-de-espana/1159-extension-geografica-de-los-municipios-de-asturias.html|title=Extensión Geográfica de los Municipios de Asturias|author=|lang=es|date=|work=|publisher=infolaso.com|description=список муниципалитетов Астурии по площади|accessdate=2020-11-18|archive-date=2020-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201118233218/https://www.infolaso.com/geografia/114-geografia-de-espana/1159-extension-geografica-de-los-municipios-de-asturias.html|dead-url=no}}</ref> !მოსახლეობა (2020)<ref name="ine.es">{{cite web|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=2886#!tabs-tabla|title=Asturias: Población por municipios y sexo|publisher=''ine.es''|lang=es|accessdate=2020-11-18}}</ref> !class="unsortable"|კოორდინატები !კომარკა !class="unsortable"|რუკა !class="unsortable"|სქოლიო |-align="center" |[[აბახასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Abajas''</small>||align=center|[[ფაილი:Abajas03.jpg|170px|[[Абахас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Abajas (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Абахас]]]]||35||31||{{coord|42.62333|-3.58000}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.abajas.es/ Официальный сайт муниципалитета Абахас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612154131/http://www.abajas.es/ |date=2013-06-12 }}{{ref-es}}. ''abajas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ადრადა-დე-ასა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Adrada de Haza''</small>||align=center|[[ფაილი:Adrada de haza.jpg|170px|[[Адрада-де-Аса]]]]||[[ფაილი:Escudo de Adrada de Haza (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Адрада-де-Аса]]]]||10||203||{{coord|41.59417|-3.82167}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.adradadehaza.es/ Официальный сайт муниципалитета Адрада-де-Аса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112002354/http://www.adradadehaza.es/ |date=2021-01-12 }}{{ref-es}}. ''adradadehaza.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[აგვას-კანდიდასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Aguas Cándidas''</small>||align=center|[[ფაილი:Aguas candidas01.jpg|170px|[[Агвас-Кандидас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Aguas Cándidas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Агвас-Кандидас]]]]||18||56||{{coord|42.71583|-3.50167}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Aguas Candidas.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.aguascandidas.es/ Официальный сайт муниципалитета Агвас-Кандидас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425201346/http://www.aguascandidas.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''aguascandidas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[აგილარ-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Aguilar de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Aguilar de bureba01.jpg|170px|[[Агилар-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Aguilar de Bureba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Агилар-де-Буреба]]]]||9||57||{{coord|42.59000|-3.32861}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Aguilar de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.aguilardebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Агилар-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426083104/http://www.aguilardebureba.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''aguilardebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ალბილიოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Albillos''</small>||align=center|[[ფაილი:Albillos04.jpg|170px|[[Альбильос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Albillos (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Альбильос]]]]||12||210||{{coord|42.27639|-3.79306}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://albillos.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Альбильос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130606131629/http://albillos.burgos.es/ |date=2013-06-06 }}{{ref-es}}. ''albillos.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ალკოსერო-დე-მოლა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alcocero de Mola''</small>||align=center|[[ფაილი:Alcocero de mola06.jpg|170px|[[Алькосеро-де-Мола]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alcocero de Mola (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Алькосеро-де-Мола]]]]||8||32||{{coord|42.47472|-3.35694}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Alcocero de Mola.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.alcocerodemola.es/ Официальный сайт муниципалитета Алькосеро-де-Мола] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503185925/http://www.alcocerodemola.es/ |date=2021-05-03 }}{{ref-es}}. ''alcocerodemola.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ალფოს-დე-ბრისია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alfoz de Bricia''</small>||align=center|[[ფაილი:Presillas 001.JPG|170px|[[Альфос-де-Брисиа]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альфос-де-Брисиа]]]]||52||70||{{coord|42.89667|-3.87917}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.alfozdebricia.es/ Официальный сайт муниципалитета Альфос-де-Брисиа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210523154551/http://www.alfozdebricia.es/ |date=2021-05-23 }}{{ref-es}}. ''alfozdebricia.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ალფოს-დე-კინტანადუენიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alfoz de Quintanadueñas''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Quintanadueñas1.JPG|170px|[[Альфос-де-Кинтанадуэньяс]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alfoz de Quintanadueñas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альфос-де-Кинтанадуэньяс]]]]||43||2179||{{coord|42.38333|-3.73333}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.alfozdequintanadueñas.es/ Официальный сайт муниципалитета Альфос-де-Кинтанадуэньяс] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624132951/http://www.xn--alfozdequintanadueas-l7b.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''alfozdequintanadueñas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ალფოს-დე-სანტა-გადეა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alfoz de Santa Gadea''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Alfoz de Santa Gadea.jpg|170px|[[Альфос-де-Санта-Гадеа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alfoz de Santa Gadea.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альфос-де-Санта-Гадеа]]]]||34,39||104||{{coord|42.95556|-3.95056}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.alfozdesantagadea.es/ Официальный сайт муниципалитета Альфос-де-Санта-Гадеа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120230234/http://www.alfozdesantagadea.es/ |date=2021-01-20 }}{{ref-es}}. ''alfozdesantagadea.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ალტაბლე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Altable''</small>||align=center|[[ფაილი:Altable01.jpg|170px|[[Альтабле]]]]||[[ფაილი:Escudo de Altable (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Альтабле]]]]||8||46||{{coord|42.60333|-3.07694}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.altable.es/ Официальный сайт муниципалитета Альтабле] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426075232/http://www.altable.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''altable.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ამეიუგო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ameyugo''</small>||align=center|[[ფაილი:Ameyugo03.jpg|170px|[[Амеюго]]]]||[[ფაილი:Escudo de Ameyugo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Амеюго]]]]||12,51||113||{{coord|42.65556|-3.06139}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ameyugo.es/ Официальный сайт муниципалитета Амеюго] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428072202/http://www.ameyugo.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''ameyugo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ანგიქსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Anguix''</small>||align=center|[[ფაილი:Anguix09.jpg|170px|[[Ангикс]]]]||[[ფაილი:Escudo de Anguix.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ангикс]]]]||13,44||155||{{coord|41.75349500|-3.93216111}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.anguix.es/ Официальный сайт муниципалитета Ангикс] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210106001126/http://www.anguix.es/ |date=2021-01-06 }}{{ref-es}}. ''anguix.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[არანდა-დე-დუერო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Aranda de Duero''</small>||align=center|[[ფაილი:Aranda de Duero Aerea.jpg|170px|[[Аранда-де-Дуэро]]]]||[[ფაილი:Coat of Arms of Aranda de Duero.svg|80px|Герб муниципалитета [[Аранда-де-Дуэро]]]]||127,28||33 187||{{coord|41.67139|-3.68639}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.arandadeduero.es/ Официальный сайт муниципалитета Аранда-де-Дуэро] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080315043640/http://www.arandadeduero.es/ |date=2008-03-15 }}{{ref-es}}. ''arandadeduero.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[არანდილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arandilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Arandilla20110625143439P1120583.jpg|170px|[[Арандилья]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Арандилья]]]]||26,68||162||{{coord|41.73750|-3.42861}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.arandilla.es/ Официальный сайт муниципалитета Арандилья] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210106154720/http://www.arandilla.es/ |date=2021-01-06 }}{{ref-es}}. ''arandilla.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[არაუსო-დე-მიელი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arauzo de Miel''</small>||align=center|[[ფაილი:Portada de la antigua iglesia de Arauzo de Miel.JPG|170px|[[Араусо-де-Мьель]]]]||[[ფაილი:Escudo de Arauzo de Miel.svg|80px|Герб муниципалитета [[Араусо-де-Мьель]]]]||57||306||{{coord|41.86000|-3.38778}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.arauzodemiel.es, http://arauzodemiel.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Араусо-де-Мьель]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}{{ref-es}}. ''arauzodemiel.es, http://arauzodemiel.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[არაუსო-დე-სალსე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arauzo de Salce''</small>||align=center|[[ფაილი:Pantano de Arauzo de Salce.jpg|170px|[[Араусо-де-Сальсе]]]]||[[ფაილი:Escudo salce.svg|80px|Герб муниципалитета [[Араусо-де-Сальсе]]]]||18,50||54||{{coord|41.81972|-3.41222}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.arauzodesalce.es/ Официальный сайт муниципалитета Араусо-де-Сальсе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210106204640/http://www.arauzodesalce.es/ |date=2021-01-06 }}{{ref-es}}. ''arauzodesalce.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[არაუსო-დე-ტორე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arauzo de Torre''</small>||align=center|[[ფაილი:Arauzo de la torre01.jpg|170px|[[Араусо-де-Торре]]]]||[[ფაილი:Escudo de Arauzo de Torre.svg|80px|Герб муниципалитета [[Араусо-де-Торре]]]]||13,59||77||{{coord|41.79833|-3.42250}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.arauzodetorre.es/ Официальный сайт муниципалитета Араусо-де-Торре] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426074846/http://www.arauzodetorre.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''arauzodetorre.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[არკოს-დე-ლა-ლიანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arcos''</small>||align=center|[[ფაილი:Municipio Arcos.JPG|170px|[[Аркос-де-ла-Льяна]]]]||[[ფაილი:Escudo de Arcos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Аркос-де-ла-Льяна]]]]||31,44||1775||{{coord|42.26611|-3.75556}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.aytoarcosdelallana.es/ Официальный сайт муниципалитета Аркос-де-ла-Льяна]{{ref-es}}. ''aytoarcosdelallana.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20100330213851/http://aytoarcosdelallana.es/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[არენილიას-დე-რიოპისუერგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arenillas de Riopisuerga''</small>||align=center|[[ფაილი:Arenillas de riopisuerga08.jpg|170px|[[Аренильяс-де-Риописуэрга]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Аренильяс-де-Риописуэрга]]]]||28||174||{{coord|42.35667|-4.23306}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.arenillasderiopisuerga.es/ Официальный сайт муниципалитета Аренильяс-де-Риописуэрга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426074836/http://www.arenillasderiopisuerga.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''arenillasderiopisuerga.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[არიხა (ბურგოსი)|არიხა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arija''</small>||align=center|[[ფაილი:Arija20060515aereo1.jpg|170px|[[Ариха (Бургос)|Ариха]]]]||[[ფაილი:Escudo de Arija (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Ариха (Бургос)|Ариха]]]]||7||121||{{coord|42.99417|-3.94444}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ayuntamientodearija.org Официальный сайт муниципалитета Ариха] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160109121325/http://www.ayuntamientodearija.org/ |date=2016-01-09 }}{{ref-es}}. ''ayuntamientodearija.org'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[არლანსონი (ქალაქი)|არლანსონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arlanzón''</small>||align=center|[[ფაილი:Arlanzon07.jpg|170px|[[Арлансон (город)|Арлансон]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Арлансон (город)|Арлансон]]]]||77,74||407||{{coord|42.32278|-3.45806}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Arlanzon.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.arlanzon.es/ Официальный сайт муниципалитета Арлансон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191224/http://www.arlanzon.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''arlanzon.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[არაია-დე-ოკა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arraya de Oca''</small>||align=center|[[ფაილი:Arraya de oca04.jpg|170px|[[Аррайя-де-Ока]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Аррайя-де-Ока]]]]||12,25||47||{{coord|42.41528|-3.39778}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Arraya de Oca.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.belorado.org Официальный сайт муниципалитета Аррайя-де-Ока] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220303163510/http://www.belorado.org/ |date=2022-03-03 }}{{ref-es}}. ''belorado.org'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ატაპუერკა (მუნიციპალიტეტი)|ატაპუერკა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Atapuerca''</small>||align=center|[[ფაილი:Atapuerc 099.jpg|170px|[[Атапуэрка (муниципалитет)|Атапуэрка]]]]||[[ფაილი:Escudo de Atapuerca (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Атапуэрка (муниципалитет)|Атапуэрка]]]]||25||166||{{coord|42.37667|-3.50917}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Atapuerca.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[აველიანოსა-დე-მუნიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Avellanosa de Muñó''</small>||align=center|[[ფაილი:Avellanosa-Oeste.jpg|170px|[[Авельяноса-де-Муньо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Avellanosa de Muñó.svg|80px|Герб муниципалитета [[Авельяноса-де-Муньо]]]]||36,89±0,01||106||{{coord|41.98361|-3.82444}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ბააბონ-დე-ესგევა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Bahabón de Esgueva''</small>||align=center|[[ფაილი:BahabónDeEsgueva20100101071159SAM 1984.jpg|170px|[[Баабон-де-Эсгева]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Баабон-де-Эсгева]]]]||21,39||79||{{coord|41.86194|-3.72917}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ბანიოს-დე-ვალდეარადოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Baños de Valdearados''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de la Asunción BdV 6.jpg|170px|[[Баньос-де-Вальдеарадос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Baños de Valdearados (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Баньос-де-Вальдеарадос]]]]||37||333||{{coord|41.76972|-3.55611}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.banosdevaldearados.es/ Официальный сайт муниципалитета Баньос-де-Вальдеарадос]{{ref-es}}. ''banosdevaldearados.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20121016051204/http://www.banosdevaldearados.es/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[ბანუელიოს-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Bañuelos de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Baniuelos de bureba04.jpg|170px|[[Баньуэлос-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Баньуэлос-де-Буреба]]]]||15,438||35||{{coord|42.50083|-3.28056}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Bañuelos de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://xn--bauelosdebureba-zqb.es/ Официальный сайт муниципалитета Баньуэлос-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130714173539/http://xn--bauelosdebureba-zqb.es/ |date=2013-07-14 }}{{ref-es}}. ''xn--bauelosdebureba-zqb.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბარბადილიო-დე-ერეროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Barbadillo de Herreros''</small>||align=center|[[ფაილი:Barbadillo de Herreros.JPG|170px|[[Барбадильо-де-Эррерос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Barbadillo de Herreros.svg|80px|Герб муниципалитета [[Барбадильо-де-Эррерос]]]]||64,16||109||{{coord|42.150|-3.167}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.barbadillodeherreros.es/ Официальный сайт муниципалитета Барбадильо-де-Эррерос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428054021/http://www.barbadillodeherreros.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''barbadillodeherreros.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბარბადილიო-დელ-მერკადო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Barbadillo del Mercado''</small>||align=center|[[ფაილი:Barbadillo del Mercado - Iglesia de San Pedro.jpg|170px|[[Барбадильо-дель-Меркадо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Barbadillo del Mercado (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Барбадильо-дель-Меркадо]]]]||15,19||140||{{coord|42.03917|-3.35833}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.barbadillodelmercado.es/ Официальный сайт муниципалитета Барбадильо-дель-Меркадо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210201194215/http://www.barbadillodelmercado.es/ |date=2021-02-01 }}{{ref-es}}. ''barbadillodelmercado.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბარბადილიო-დელ-პესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Barbadillo del Pez''</small>||align=center|[[ფაილი:Barbadillo del pez02.jpg|170px|[[Барбадильо-дель-Пес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Барбадильо-дель-Пес]]]]||20,76||63||{{coord|42.11944|-3.22833}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.barbadillodelpez.es Официальный сайт муниципалитета Барбадильо-дель-Пес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624155640/http://www.barbadillodelpez.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''barbadillodelpez.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბარიო-დე-მუნიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Barrio de Muñó''</small>||align=center|[[ფაილი:Barrio de munio01.jpg|170px|[[Баррио-де-Муньо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Баррио-де-Муньо]]]]||4||31||{{coord|42.17500|-4.00694}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.barriodemuño.es/ Официальный сайт муниципалитета Баррио-де-Муньо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624135527/http://www.xn--barriodemuo-beb.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''barriodemuño.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბარიოს-დე-კოლინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Barrios de Colina''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Juan de Ortega, Burgos.JPG|170px|[[Барриос-де-Колина]]]]||[[ფაილი:Escudo de Barrios de Colina.svg|80px|Герб муниципалитета [[Барриос-де-Колина]]]]||23,49||55||{{coord|42.39611|-3.45972}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Barrios de Colina.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.barriosdecolina.com/ Официальный сайт муниципалитета Барриос-де-Колина]{{ref-es}}. ''barriosdecolina.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20080515134907/http://www.barriosdecolina.com/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[ბასკონსილიოს-დელ-ტოსო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Basconcillos del Tozo''</small>||align=center|[[ფაილი:Basconcillos del Tozo 3.JPG|170px|[[Басконсильос-дель-Тосо]]]]||[[ფაილი:Escudo de la Junta de Castilla y León.svg|80px|Герб муниципалитета [[Басконсильос-дель-Тосо]]]]||121||295||{{coord|42.70250|-3.98944}}||[[პარამოსის კომარკა|პარამოსი]]||[[ფაილი:BASCONCILLOS.jpg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.basconcillosdeltozo.es/ Официальный сайт муниципалитета Басконсильос-дель-Тосо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426074224/http://www.basconcillosdeltozo.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''basconcillosdeltozo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბასკუნიანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Bascuñana''</small>||align=center|[[ფაილი:Bascuniana03.jpg|170px|[[Баскуньяна]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Баскуньяна]]]]||8||23||{{coord|42.42528|-3.08194}}||[[მონტეს-დე-აიაგოს კომარკა|მონტეს-დე-აიაგო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.bascuñana.es/ Официальный сайт муниципалитета Баскуньяна] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220623135458/http://www.xn--bascuana-h3a.es/ |date=2022-06-23 }}{{ref-es}}. ''bascuñana.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბელბიმბრე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Belbimbre''</small>||align=center|[[ფაილი:Belbimbre06.jpg|170px|[[Бельбимбре]]]]||[[ფაილი:Escudo de Belmimbre.svg|80px|Герб муниципалитета [[Бельбимбре]]]]||10,23||57||{{coord|42.16861|-4.01222}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.belbimbre.es/ Официальный сайт муниципалитета Бельбимбре] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122043938/http://www.belbimbre.es/ |date=2021-01-22 }}{{ref-es}}. ''belbimbre.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბელორადო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Belorado''</small>||align=center|[[ფაილი:Belorado Plaza Mayor.jpg|170px|[[Белорадо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Belorado.svg|80px|Герб муниципалитета [[Белорадо]]]]||130||1780||{{coord|42.42056|-3.19028}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Belorado.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.belorado.org/ Официальный сайт муниципалитета Белорадо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220303163510/http://www.belorado.org/ |date=2022-03-03 }}{{ref-es}}. ''belorado.org'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბერბერანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Berberana''</small>||align=center|[[ფაილი:Berberana09.jpg|170px|[[Берберана]]]]||[[ფაილი:Escudo de Berberana.svg|80px|Герб муниципалитета [[Берберана]]]]||33,80||60||{{coord|42.91972|-3.06000}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.berberana.es/ Официальный сайт муниципалитета Берберана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428071950/http://www.berberana.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''berberana.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბერლანგას-დე-როა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Berlangas de Roa''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Berlangas de Roa 05.jpg|170px|[[Берлангас-де-Роа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Berlangas de Roa.svg|80px|Герб муниципалитета [[Берлангас-де-Роа]]]]||15,71||183||{{coord|41.68917|-3.87417}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.BerlangasdeRoa.es Официальный сайт муниципалитета Берлангас-де-Роа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624132014/http://www.berlangasderoa.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''BerlangasdeRoa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბერსოსა-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Berzosa de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Berzosa de bureba01.jpg|170px|[[Берсоса-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Берсоса-де-Буреба]]]]||7,84||29||{{coord|42.62667|-3.26611}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Berzosa de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.berzosadebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Берсоса-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122180558/http://www.berzosadebureba.es/ |date=2021-01-22 }}{{ref-es}}. ''berzosadebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბოსოო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Bozoó''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Julián y Santa Basilisa, Bozoó 03.jpg|170px|[[Босоо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Bozoó.svg|80px|Герб муниципалитета [[Босоо]]]]||33||97||{{coord|42.72639|-3.08528}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.bozoo.es/ Официальный сайт муниципалитета Босоо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425202332/http://www.bozoo.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''bozoo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბრასაკორტა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Brazacorta''</small>||align=center|[[ფაილი:Brazacorta03.jpg|170px|[[Брасакорта]]]]||[[ფაილი:Escudo de Brazacorta.svg|80px|Герб муниципалитета [[Брасакорта]]]]||21||54||{{coord|41.71694|-3.36694}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.brazacorta.es/ Официальный сайт муниципалитета Брасакорта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203357/http://www.brazacorta.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''brazacorta.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბრივიესკა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Briviesca''</small>||align=center|[[ფაილი:Briviesca - Colegiata de Santa Maria la Mayor 5.jpg|170px|[[Бривьеска]]]]||[[ფაილი:Escudo de Briviesca (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Бривьеска]]]]||81||6582||{{coord|42.55000|-3.31667}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Briviesca.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ayto-briviesca.com/ Официальный сайт муниципалитета Бривьеска] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110618140937/http://www.ayto-briviesca.com/ |date=2011-06-18 }}{{ref-es}}. ''ayto-briviesca.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბუხედო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Bugedo''</small>||align=center|[[ფაილი:Monasterio Bugedo.jpg|170px|[[Бухедо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Bugedo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Бухедо]]]]||9,93||187||{{coord|42.64917|-3.01778}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ayuntamiento-bugedo.com/ Официальный сайт муниципалитета Бухедо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190616094401/http://www.ayuntamiento-bugedo.com/ |date=2019-06-16 }}{{ref-es}}. ''ayuntamiento-bugedo.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბუნიელი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Buniel''</small>||align=center|[[ფაილი:Buniel01.jpg|170px|[[Буньель]]]]||[[ფაილი:Escudo de Buniel (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Буньель]]]]||13,28||563||{{coord|42.30944|-3.82361}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.buniel.es/ Официальный сайт муниципалитета Буньель] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425190715/http://www.buniel.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''buniel.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბურგოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Burgos''</small>||align=center|[[ფაილი:Burgos city view facing south east.jpg|170px|[[Бургос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Burgos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Бургос]]]]||107,08±0,01||176 418||{{coord|42.34083|-3.69972}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:Burgos OSM 01.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://turismo.aytoburgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Бургос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120104959/http://turismo.aytoburgos.es/ |date=2021-01-20 }}{{ref-es}}. ''turismo.aytoburgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ბუსტო-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Busto de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Martín, Busto de Bureba 01.jpg|170px|[[Бусто-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Busto de Bureba (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Бусто-де-Буреба]]]]||18,56||133||{{coord|42.65917|-3.26444}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Busto de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.bustodebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Бусто-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425202506/http://www.bustodebureba.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''bustodebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კაბანიეს-დე-ესგევა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cabañes de Esgueva''</small>||align=center|[[ფაილი:CabañesDeEsgueva20110909122941P1130375.jpg|170px|[[Кабаньес-де-Эсгева]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кабаньес-де-Эсгева]]]]||26,567||160||{{coord|41.83111|-3.78528}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cabañesdeesgueva.es/ Официальный сайт муниципалитета Кабаньес-де-Эсгева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624142019/http://www.xn--cabaesdeesgueva-1qb.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''cabañesdeesgueva.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კაბესონ-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cabezón de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Cabezón de la Sierra casa consistorial.jpg|170px|[[Кабесон-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cabezón de la Sierra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кабесон-де-ла-Сьерра]]]]||19,83||40||{{coord|41.93444|-3.24194}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cabezondelasierra.es/ Официальный сайт муниципалитета Кабесон-де-ла-Сьерра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110705040655/http://www.cabezondelasierra.es/ |date=2011-07-05 }}{{ref-es}}. ''cabezondelasierra.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კალერუეგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Caleruega''</small>||align=center|[[ფაილი:Caleruega - Convento de los Dominicos 3.jpg|170px|[[Калеруэга]]]]||[[ფაილი:Caleruega Escudo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Калеруэга]]]]||47,63||420||{{coord|41.82556|-3.48694}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:Map-caleruega-spain.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.caleruega.es/ Официальный сайт муниципалитета Калеруэга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220325022510/http://www.caleruega.es/ |date=2022-03-25 }}{{ref-es}}. ''caleruega.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კამპილიო-დე-არანდა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Campillo de Aranda''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia Parroquial - Campillo de Aranda.jpg|170px|[[Кампильо-де-Аранда]]]]||[[ფაილი:Campillo-de-Aranda-escudo.png|80px|Герб муниципалитета [[Кампильо-де-Аранда]]]]||24||179||{{coord|41.61000|-3.73028}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.campillodearanda.es/ Официальный сайт муниципалитета Кампильо-де-Аранда] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111172051/http://www.campillodearanda.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''campillodearanda.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კამპოლარა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Campolara''</small>||align=center|[[ფაილი:Campolara02.jpg|170px|[[Камполара]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Камполара]]]]||13,24||57||{{coord|42.11944|-3.42722}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.campolara.es/ Официальный сайт муниципалитета Камполара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426084750/http://www.campolara.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''campolara.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კანიკოსა-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Canicosa de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Canicosa.jpg|170px|[[Каникоса-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Canicosa de la Sierra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Каникоса-де-ла-Сьерра]]]]||30||433||{{coord|41.93583|-3.04194}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:Canicosa - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.canicosa.es Официальный сайт муниципалитета Каникоса-де-ла-Сьерра]{{ref-es}}. ''canicosa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20070929031300/http://www.canicosa.es/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[კანტაბრანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cantabrana''</small>||align=center|[[ფაილი:Panorámica Cantabrana.jpg|170px|[[Кантабрана]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cantabrana (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кантабрана]]]]||3||25||{{coord|42.73444|-3.46694}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Cantabrana.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cantabrana.es/ Официальный сайт муниципалитета Кантабрана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425192510/http://www.cantabrana.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''cantabrana.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კარასო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Carazo''</small>||align=center|[[ფაილი:Carazo20130220142822P1170083.jpg|170px|[[Карасо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Карасо]]]]||26||30||{{coord|41.96944|-3.35389}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.carazo.es/ Официальный сайт муниципалитета Карасо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203348/http://www.carazo.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''carazo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კარსედო-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Carcedo de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Carcedo de bureba02.jpg|170px|[[Карседо-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Карседо-де-Буреба]]]]||43||40||{{coord|42.57806|-3.49833}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Carcedo de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.carcedodebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Карседо-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426080345/http://www.carcedodebureba.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''carcedodebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კარსედო-დე-ბურგოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Carcedo de Burgos''</small>||align=center|[[ფაილი:Carcedo arquitectura popular.jpg|170px|[[Карседо-де-Бургос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Carcedo de Burgos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Карседо-де-Бургос]]]]||25,68||424||{{coord|42.28583|-3.62278}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://carcedodeburgos.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Карседо-де-Бургос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130504095825/http://carcedodeburgos.burgos.es/ |date=2013-05-04 }}{{ref-es}}. ''carcedodeburgos.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კარდენიადიხო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cardeñadijo''</small>||align=center|[[ფაილი:Abrevadero en Cardeñalijo.jpg|170px|[[Карденьядихо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cardeñadijo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Карденьядихо]]]]||9||1369||{{coord|42.30139|-3.66694}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cardeñadijo.es/ Официальный сайт муниципалитета Карденьядихо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624022145/http://www.xn--cardeadijo-x9a.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''cardeñadijo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კარდენიახიმენო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cardeñajimeno''</small>||align=center|[[ფაილი:Cardeñajimeno 03 by-dpc.jpg|170px|[[Карденьяхимено]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Карденьяхимено]]]]||12||1136||{{coord|42.33083|-3.62167}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:Provincia Burgos.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cardeñajimeno.es/ Официальный сайт муниципалитета Карденьяхимено] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624144051/http://www.xn--cardeajimeno-ehb.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''cardeñajimeno.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კარდენიუელა-რიოპიკო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cardeñuela Riopico''</small>||align=center|[[ფაილი:Cardeñuela Riopico - Ayuntamiento -BT- 01.jpg|170px|[[Карденьуэла-Риопико]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cardeñuela Riopico.svg|80px|Герб муниципалитета [[Карденьуэла-Риопико]]]]||11,30||115||{{coord|42.35972|-3.55778}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cardeñuelariopico.es/ Официальный сайт муниципалитета Карденьуэла-Риопико] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624143023/http://www.xn--cardeuelariopico-bub.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''cardeñuelariopico.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კარიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Carrias''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista General Municipio Nevado.jpg|170px|[[Карриас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Carrias.svg|80px|Герб муниципалитета [[Карриас]]]]||13,26||25||{{coord|42.48167|-3.28306}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal de Carrias.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.carrias.es/ Официальный сайт муниципалитета Карриас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210113012101/http://www.carrias.es/ |date=2021-01-13 }}{{ref-es}}. ''carrias.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კასკახარეს-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cascajares de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Cascajares de bureba01.jpg|170px|[[Каскахарес-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cascajares de Bureba (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Каскахарес-де-Буреба]]]]||8||30||{{coord|42.67889|-3.23722}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Cascajares de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cascajaresdebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Каскахарес-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425201730/http://www.cascajaresdebureba.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''cascajaresdebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კასკახარეს-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cascajares de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Cascajares de la Sierra casa consistorial.jpg|170px|[[Каскахарес-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Каскахарес-де-ла-Сьерра]]]]||7||33||{{coord|42.06167|-3.39944}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Cascajares de la Sierra.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cascajaresdelasierra.es/ Официальный сайт муниципалитета Каскахарес-де-ла-Сьерра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428070052/http://www.cascajaresdelasierra.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''cascajaresdelasierra.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კასტელიანოს-დე-კასტრო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castellanos de Castro''</small>||align=center|[[ფაილი:Castellanos de Castro 02.jpg|170px|[[Кастельянос-де-Кастро]]]]||[[ფაილი:Escudo de Castellanos de Castro.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастельянос-де-Кастро]]]]||9,928||50||{{coord|42.32833|-4.03361}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.castellanosdecastro.es/ Официальный сайт муниципалитета Кастельянос-де-Кастро] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210130045600/http://www.castellanosdecastro.es/ |date=2021-01-30 }}{{ref-es}}. ''castellanosdecastro.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კასტილ-დე-პეონესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castil de Peones''</small>||align=center|[[ფაილი:Castil de peones01.jpg|170px|[[Кастиль-де-Пеонес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Castil de Peones.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастиль-де-Пеонес]]]]||14||25||{{coord|42.48306|-3.38444}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Castil de Peones.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.castildepeones.es/ Официальный сайт муниципалитета Кастиль-де-Пеонес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210131090504/http://www.castildepeones.es/ |date=2021-01-31 }}{{ref-es}}. ''castildepeones.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კასტილდელგადო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castildelgado''</small>||align=center|[[ფაილი:Castildelgado.jpg|170px|[[Кастильдельгадо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Castildelgado.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастильдельгадо]]]]||5||36||{{coord|42.43722|-3.08444}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.castildelgado.es/ Официальный сайт муниципалитета Кастильдельгадо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220326142206/http://www.castildelgado.es/ |date=2022-03-26 }}{{ref-es}}. ''castildelgado.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კასტრილიო-დე-ლა-რეინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castrillo de la Reina''</small>||align=center|[[ფაილი:Castrillo de la Reina sinal CL-117.jpg|170px|[[Кастрильо-де-ла-Рейна]]]]||[[ფაილი:Escudo de Castrillo de la Reina.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастрильо-де-ла-Рейна]]]]||14,45||176||{{coord|41.98722|-3.23694}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://castrillodelareina.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Кастрильо-де-ла-Рейна] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130606155755/http://castrillodelareina.burgos.es/ |date=2013-06-06 }}{{ref-es}}. ''castrillodelareina.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კასტრილიო-დე-ლა-ვეგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castrillo de la Vega''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Castrillo de la Vega.jpg|170px|[[Кастрильо-де-ла-Вега]]]]||[[ფაილი:Escudo de Castrillo de la Vega (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастрильо-де-ла-Вега]]]]||26,40||650||{{coord|41.65056|-3.78139}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:Castrillo de la vega Spain location.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.castrillodelavega.net/ Официальный сайт муниципалитета Кастрильо-де-ла-Вега]{{ref-es}}. ''castrillodelavega.net'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20070513160208/http://www.castrillodelavega.net/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[კასტრილიო-დე-რიოპისუერგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castrillo de Riopisuerga''</small>||align=center|[[ფაილი:Castrillo de Riopisuerga 001.JPG|170px|[[Кастрильо-де-Риописуэрга]]]]||[[ფაილი:Escudo de Castrillo de Riopisuerga (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастрильо-де-Риописуэрга]]]]||17,444||60||{{coord|42.51472|-4.25222}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.castrilloderiopisuerga.es/ Официальный сайт муниципалитета Кастрильо-де-Риописуэрга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426074849/http://www.castrilloderiopisuerga.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''castrilloderiopisuerga.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კასტრილიო-დელ-ვალი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castrillo del Val''</small>||align=center|[[ფაილი:Castrillo del val08.jpg|170px|[[Кастрильо-дель-Валь]]]]||[[ფაილი:Escudo de Castrillo del Val.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастрильо-дель-Валь]]]]||22,54||793||{{coord|42.31417|-3.58472}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.castrillodelval.es/ Официальный сайт муниципалитета Кастрильо-дель-Валь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111144035/http://www.castrillodelval.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''castrillodelval.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კასტრილიო-მატახუდიოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castrillo Mota de Judíos''</small>||align=center|[[ფაილი:Castrillo matajudios01.jpg|170px|[[Кастрильо-Матахудиос]]]]||[[ფაილი:Castrillo-Matajudíos.png|80px|Герб муниципалитета [[Кастрильо-Матахудиос]]]]||22,051||50||{{coord|42.31028|-4.17361}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.castrillomotadejudios.eu/ Официальный сайт муниципалитета Кастрильо-Матахудиос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201229164540/http://www.castrillomotadejudios.eu/ |date=2020-12-29 }}{{ref-es}}. ''castrillomotadejudios.eu'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კასტროხერისი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castrojeriz''</small>||align=center|[[ფაილი:Castrojeriz - 001 (30706446575).jpg|170px|[[Кастрохерис]]]]||[[ფაილი:Escudo de Castrojeriz (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастрохерис]]]]||136||782||{{coord|42.28778|-4.13889}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.castrojeriz.com Официальный сайт муниципалитета Кастрохерис] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080707031331/http://www.castrojeriz.com/ |date=2008-07-07 }}{{ref-es}}. ''castrojeriz.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კავია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cavia''</small>||align=center|[[ფაილი:Cavia castillo 01.jpg|170px|[[Кавиа]]]]||[[ფაილი:Cavia-escudo.png|80px|Герб муниципалитета [[Кавиа]]]]||13||238||{{coord|42.28361|-3.84500}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.aytocavia.es/ Официальный сайт муниципалитета Кавиа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120213615/http://www.aytocavia.es/ |date=2021-01-20 }}{{ref-es}}. ''aytocavia.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კაიუელა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cayuela''</small>||align=center|[[ფაილი:Cayuela S.Esteban 02.jpg|170px|[[Каюэла]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cayuela.svg|80px|Герб муниципалитета [[Каюэла]]]]||13,474||183||{{coord|42.27250|-3.81944}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cayuela.es Официальный сайт муниципалитета Каюэла]{{ref-es}}. ''cayuela.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://archive.today/20130607175729/http://www.cayuela.es/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[სებრეკოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cebrecos''</small>||align=center|[[ფაილი:Cebrecos01.jpg|170px|[[Себрекос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Себрекос]]]]||23,30||52||{{coord|41.98306|-3.59639}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cebrecos.es/ Официальный сайт муниципалитета Себрекос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428070752/http://www.cebrecos.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''cebrecos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სელადა-დელ-კამინო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Celada del Camino''</small>||align=center|[[ფაილი:Celada del camino01.jpg|170px|[[Селада-дель-Камино]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Селада-дель-Камино]]]]||12,57||115||{{coord|42.26250|-3.93361}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.celadadelcamino.es/ Официальный сайт муниципалитета Селада-дель-Камино] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111145608/http://www.celadadelcamino.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''celadadelcamino.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სერესო-დე-რიო-ტირონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cerezo de Río Tirón''</small>||align=center|[[ფაილი:Cerezo de riotiron01.jpg|170px|[[Сересо-де-Рио-Тирон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cerezo de Río Tirón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сересо-де-Рио-Тирон]]]]||60,92||541||{{coord|42.49111|-3.13556}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Cerezo de rio Tiron.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cerezoderiotiron.es/ Официальный сайт муниципалитета Сересо-де-Рио-Тирон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129232109/http://www.cerezoderiotiron.es/ |date=2021-01-29 }}{{ref-es}}. ''cerezoderiotiron.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სერატონ-დე-ხუაროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cerratón de Juarros''</small>||align=center|[[ფაილი:Cerratón de Juarros, vista de la población desde la antigua iglesia.jpg|170px|[[Серратон-де-Хуаррос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cerratón de Juarros (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Серратон-де-Хуаррос]]]]||16,20||55||{{coord|42.42194|-3.37389}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Cerraton de Juarros.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cerratondejuarros.es/ Официальный сайт муниципалитета Серратон-де-Хуаррос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210131051837/http://www.cerratondejuarros.es/ |date=2021-01-31 }}{{ref-es}}. ''cerratondejuarros.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სიადონჩა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ciadoncha''</small>||align=center|[[ფაილი:Ciadoncha03.jpg|170px|[[Сиадонча]]]]||[[ფაილი:Escudo de Ciadoncha.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сиадонча]]]]||15,29||80||{{coord|42.16056|-3.93472}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ciadoncha.es/ Официальный сайт муниципалитета Сиадонча] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191810/http://www.ciadoncha.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''ciadoncha.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სილიაპერლატა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cillaperlata''</small>||align=center|[[ფაილი:Cillaperlata iglesia.JPG|170px|[[Сильяперлата]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cillaperlata.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сильяперлата]]]]||17||31||{{coord|42.78250|-3.35833}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Cillaperlata.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cillaperlata.es/ Официальный сайт муниципалитета Сильяперлата] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201117094330/http://www.cillaperlata.es/ |date=2020-11-17 }}{{ref-es}}. ''cillaperlata.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სილიერუელო-დე-აბახო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cilleruelo de Abajo''</small>||align=center|[[ფაილი:Cilleruelo de abajo10.jpg|170px|[[Сильеруэло-де-Абахо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cilleruelo de Abajo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сильеруэло-де-Абахо]]]]||48||210||{{coord|41.88417|-3.79556}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cilleruelodeabajo.com/ Официальный сайт муниципалитета Сильеруэло-де-Абахо]{{ref-es}}. ''cilleruelodeabajo.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20080829180657/http://www.cilleruelodeabajo.com/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[სილიერუელო-დე-არიბა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cilleruelo de Arriba''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Cilleruelo de Arriba 02.jpg|170px|[[Сильеруэло-де-Арриба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cilleruelo de Arriba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сильеруэло-де-Арриба]]]]||18,49||47||{{coord|41.90472|-3.66028}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cilleruelodearriba.com Официальный сайт муниципалитета Сильеруэло-де-Арриба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170922134026/http://www.cilleruelodearriba.com/ |date=2017-09-22 }}{{ref-es}}. ''cilleruelodearriba.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სირუელოს-დე-სერვერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ciruelos de Cervera''</small>||align=center|[[ფაილი:Ciruelos de cervera04.jpg|170px|[[Сируэлос-де-Сервера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Ciruelos de Cervera.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сируэлос-де-Сервера]]]]||37,87||97||{{coord|41.90556|-3.53000}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ciruelosdecervera.es/ Официальный сайт муниципалитета Сируэлос-де-Сервера] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090717162834/http://www.ciruelosdecervera.es/ |date=2009-07-17 }}{{ref-es}}. ''ciruelosdecervera.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კოგოლიოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cogollos''</small>||align=center|[[ფაილი:Cogollos04.jpg|170px|[[Когольос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cogollos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Когольос]]]]||31,247||570||{{coord|42.20083|-3.69889}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cogollos.es/ Официальный сайт муниципалитета Когольос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201113021055/http://www.cogollos.es/ |date=2020-11-13 }}{{ref-es}}. ''cogollos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კონდადო-დე-ტრევინიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Condado de Treviño''</small>||align=center|[[ფაილი:Treviño.jpg|170px|[[Кондадо-де-Тревиньо]]]]||[[ფაილი:Emblem of Condado de Treviño.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кондадо-де-Тревиньо]]]]||260,71||1363||{{coord|42.73472|-2.74722}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:Mapa Treviño en Burgos.jpg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.condadodetreviño.es/ Официальный сайт муниципалитета Кондадо-де-Тревиньо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200413002103/http://www.xn--condadodetrevio-crb.es/ |date=2020-04-13 }}{{ref-es}}. ''condadodetreviño.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კონტრერასი (ბურგოსი)|კონტრერასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Contreras''</small>||align=center|[[ფაილი:Contreras ermida e escultura Santo André.jpg|170px|[[Контрерас (Бургос)|Контрерас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Контрерас (Бургос)|Контрерас]]]]||38,12||80||{{coord|42.02139|-3.41000}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.contreras.es/ Официальный сайт муниципалитета Контрерас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160110015254/http://www.contreras.es/ |date=2016-01-10 }}{{ref-es}}. ''contreras.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კორუნია-დელ-კონდე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Coruña del Conde''</small>||align=center|[[ფაილი:AbsideRectangular.jpg|170px|[[Коруния-дель-Конде]]]]||[[ფაილი:Escudo de Coruña del Conde (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Коруния-дель-Конде]]]]||32,415||107||{{coord|41.76583|-3.39167}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.xn--coruadelconde-lkb.es/ Официальный сайт муниципалитета Коруния-дель-Конде] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110705040414/http://www.xn--coruadelconde-lkb.es/ |date=2011-07-05 }}{{ref-es}}. ''xn--coruadelconde-lkb.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კოვარუბიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Covarrubias''</small>||align=center|[[ფაილი:Covarrubias - Plaza Mayor.jpg|170px|[[Коваррубиас]]]]||[[ფაილი:Covarrubias-escudo.png|80px|Герб муниципалитета [[Коваррубиас]]]]||41||541||{{coord|42.05917|-3.52000}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:Map-covarrubias-spain.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ecovarrubias.com/ Официальный сайт муниципалитета Коваррубиас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190421202549/http://www.ecovarrubias.com/ |date=2019-04-21 }}{{ref-es}}. ''ecovarrubias.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კუბილიო-დელ-კამპო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cubillo del Campo''</small>||align=center|[[ფაილი:Cubillo del campo07.jpg|170px|[[Кубильо-дель-Кампо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cubillo del Campo (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кубильо-дель-Кампо]]]]||14||99||{{coord|42.16833|-3.61028}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cubillodelcampo.es/ Официальный сайт муниципалитета Кубильо-дель-Кампо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612001429/http://www.cubillodelcampo.es/ |date=2013-06-12 }}{{ref-es}}. ''cubillodelcampo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კუბო-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cubo de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia San Millan Abad Cubo de Bureba.jpg|170px|[[Кубо-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cubo de Bureba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кубо-де-Буреба]]]]||9||95||{{coord|42.64028|-3.20667}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Cubo de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cubodebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Кубо-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191156/http://www.cubodebureba.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''cubodebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კუევას-დე-სან-კლემენტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cuevas de San Clemente''</small>||align=center|[[ფაილი:Aérea Pueblo puesta Sol.jpg|170px|[[Куэвас-де-Сан-Клементе]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Куэвас-де-Сан-Клементе]]]]||13,26||41||{{coord|42.12972|-3.56833}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.cuevasdesanclemente.es Официальный сайт муниципалитета Куэвас-де-Сан-Клементе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624154445/http://www.cuevasdesanclemente.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''cuevasdesanclemente.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ენსიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Encío''</small>||align=center|[[ფაილი:SCosmeDamianEncio.jpg|170px|[[Энсио]]]]||[[ფაილი:Escudo de Encío.svg|80px|Герб муниципалитета [[Энсио]]]]||18,61||44||{{coord|42.66750|-3.08444}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.encio.es/ Официальный сайт муниципалитета Энсио] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130618044346/http://www.encio.es/ |date=2013-06-18 }}{{ref-es}}. ''encio.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ესპინოსა-დე-სერვერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Espinosa de Cervera''</small>||align=center|[[ფაილი:Espinosa de cervera04.jpg|170px|[[Эспиноса-де-Сервера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Espinosa de Cervera (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Эспиноса-де-Сервера]]]]||29,62||91||{{coord|41.89611|-3.46833}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.espinosadecervera.es/ Официальный сайт муниципалитета Эспиноса-де-Сервера] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111154440/http://www.espinosadecervera.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''espinosadecervera.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ესპინოსა-დე-ლოს-მონტეროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Espinosa de los Monteros''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista Amplia Espinosa.JPG|170px|[[Эспиноса-де-лос-Монтерос]]]]||[[ფაილი:Escudo Espinosa de los Monteros (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Эспиноса-де-лос-Монтерос]]]]||137,5±0,01||1651||{{coord|43.06667|-3.53333}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:Espinosa de los Monteros Término Municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[https://espinosadelosmonteros.es Официальный сайт муниципалитета Эспиноса-де-лос-Монтерос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220615023557/https://espinosadelosmonteros.es/ |date=2022-06-15 }}{{ref-es}}. '' https://espinosadelosmonteros.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ესპინოსა-დელ-კამინო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Espinosa del Camino''</small>||align=center|[[ფაილი:No image available.svg|170px|[[Эспиноса-дель-Камино]]]]||[[ფაილი:Escudo de Espinosa del Camino.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эспиноса-дель-Камино]]]]||7||42||{{coord|42.40639|-3.28111}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Espinosa del Camino.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.espinosadelcamino.es/ Официальный сайт муниципалитета Эспиноса-дель-Камино] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425190638/http://www.espinosadelcamino.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''espinosadelcamino.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ესტეპარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Estépar''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista panorámica de Villavieja de Muñó.jpg|170px|[[Эстепар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Estépar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эстепар]]]]||102,7||596||{{coord|42.27667|-3.89833}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.estepar.es/ Официальный сайт муниципалитета Эстепар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210131000043/http://www.estepar.es/ |date=2021-01-31 }}{{ref-es}}. ''estepar.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფონტისიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fontioso''</small>||align=center|[[ფაილი:Fontioso01.jpg|170px|[[Фонтиосо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фонтиосо]]]]||25||57||{{coord|41.94250|-3.73889}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fontioso.es/ Официальный сайт муниципалитета Фонтиосо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428070716/http://www.fontioso.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''fontioso.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფრანდოვინესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Frandovínez''</small>||align=center|[[ფაილი:Frandovinez05.jpg|170px|[[Франдовинес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Frandovínez-Burgos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Франдовинес]]]]||9||86||{{coord|42.30917|-3.83806}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.frandovinez.es/ Официальный сайт муниципалитета Франдовинес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091031202925/http://www.frandovinez.es/ |date=2009-10-31 }}{{ref-es}}. ''frandovinez.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფრესენდა-დე-ლა-სიერა-ტირონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fresneda de la Sierra Tirón''</small>||align=center|[[ფაილი:Fresneda de la Sierra Tiron.jpg|170px|[[Фреснеда-де-ла-Сьерра-Тирон]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фреснеда-де-ла-Сьерра-Тирон]]]]||61||94||{{coord|42.31500|-3.13500}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fresnedadelasierra.com Официальный сайт муниципалитета Фреснеда-де-ла-Сьерра-Тирон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040326095117/http://fresnedadelasierra.com/ |date=2004-03-26 }}{{ref-es}}. ''fresnedadelasierra.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფრესნენია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fresneña''</small>||align=center|[[ფაილი:Fresnenia01.jpg|170px|[[Фреснения]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fresneña (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Фреснения]]]]||14||68||{{coord|42.41417|-3.13472}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fresneña.es/ Официальный сайт муниципалитета Фреснения] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624162101/http://www.xn--fresnea-9za.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''fresneña.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფრესნილიო-დე-ლას-დუენიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fresnillo de las Dueñas''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Fresnillo de las Dueñas.JPG|170px|[[Фреснильо-де-лас-Дуэньяс]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fresnillo de las Dueñas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фреснильо-де-лас-Дуэньяс]]]]||13,692||677||{{coord|41.64667|-3.64444}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fresnillodelasdueñas.es/ Официальный сайт муниципалитета Фреснильо-де-лас-Дуэньяс] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624175255/http://www.xn--fresnillodelasdueas-c4b.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''fresnillodelasdueñas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფრესნო-დე-რიო-ტირონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fresno de Río Tirón''</small>||align=center|[[ფაილი:Convento fresno.jpg|170px|[[Фресно-де-Рио-Тирон]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фресно-де-Рио-Тирон]]]]||9,68||184||{{coord|42.46000|-3.17472}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Fresno de rio Tiron.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fresnoderiotiron.es/ Официальный сайт муниципалитета Фресно-де-Рио-Тирон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426074332/http://www.fresnoderiotiron.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''fresnoderiotiron.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფრესნო-დე-როდილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fresno de Rodilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Fresno de rodilla01.jpg|170px|[[Фресно-де-Родилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fresno de Rodilla.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фресно-де-Родилья]]]]||12 146||44||{{coord|42.42000|-3.48500}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Fresno de Rodilla.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fresnoderodilla.es/ Официальный сайт муниципалитета Фресно-де-Родилья] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111170730/http://www.fresnoderodilla.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''fresnoderodilla.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფრიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Frías''</small>||align=center|[[ფაილი:Frías0152.JPG|170px|[[Фриас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фриас]]]]||29,37||247||{{coord|42.76139|-3.29417}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Frias.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ciudaddefrias.com Официальный сайт муниципалитета Фриас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110207135915/http://ciudaddefrias.com/ |date=2011-02-07 }}{{ref-es}}. ''ciudaddefrias.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფუენტებურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentebureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Miguel Arcángel, Fuentebureba 02.jpg|170px|[[Фуэнтебуреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fuentebureba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтебуреба]]]]||9||47||{{coord|42.63389|-3.23472}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Fuentebureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fuentebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Фуэнтебуреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201219004046/http://www.fuentebureba.es/ |date=2020-12-19 }}{{ref-es}}. ''fuentebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფუენტესენი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentecén''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuentecén20110717120313P1120725.jpg|170px|[[Фуэнтесен]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fuentecén.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтесен]]]]||17,047||217||{{coord|41.62833|-3.86944}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fuentecen.es/ Официальный сайт муниципалитета Фуэнтесен] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426082919/http://www.fuentecen.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''fuentecen.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფუენტელსესპედი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentelcésped''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuentelcesped01.jpg|170px|[[Фуэнтельсеспед]]]]||[[ფაილი:Fuentelcésped-escudo.gif|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтельсеспед]]]]||22,424||252||{{coord|41.59111|-3.64056}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://fuentelcesped.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Фуэнтельсеспед] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203608/http://fuentelcesped.burgos.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''fuentelcesped.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფუენტელისენდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentelisendo''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuentelisendo 2010.JPG|170px|[[Фуэнтелисендо]]]]||[[ფაილი:Fuentelisendo (heráldica).jpg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтелисендо]]]]||7||92||{{coord|41.62222|-3.90194}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fuentelisendo.es/ Официальный сайт муниципалитета Фуэнтелисендо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191224/http://www.fuentelisendo.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''fuentelisendo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფუენტემოლინოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentemolinos''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuentemolinos, Casa Consistorial.jpg|170px|[[Фуэнтемолинос]]]]||[[ფაილი:Fuentemolinos-escudo.gif|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтемолинос]]]]||12,810||100||{{coord|41.60528|-3.84972}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fuentemolinos.es/ Официальный сайт муниципалитета Фуэнтемолинос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425202316/http://www.fuentemolinos.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''fuentemolinos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფუენტენებრო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentenebro''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Fuentenebro.jpg|170px|[[Фуэнтенебро]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fuentenebro.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтенебро]]]]||38,985||131||{{coord|41.52528|-3.75361}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fuentenebro.es/ Официальный сайт муниципалитета Фуэнтенебро] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425185742/http://www.fuentenebro.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''fuentenebro.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ფუენტესპინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentespina''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuentespina01.jpg|170px|[[Фуэнтеспина]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fuentespina.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтеспина]]]]||12,028||785||{{coord|41.63194|-3.68528}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.fuentespina.es/ Официальный сайт муниципалитета Фуэнтеспина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428124420/http://www.fuentespina.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''fuentespina.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[გალბაროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Galbarros''</small>||align=center|[[ფაილი:Galbarros01.jpg|170px|[[Гальбаррос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Гальбаррос]]]]||32||30||{{coord|42.52778|-3.43778}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Galbarros.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.galbarros.es/ Официальный сайт муниципалитета Гальбаррос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425201011/http://www.galbarros.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''galbarros.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[გრიხალბა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Grijalba''</small>||align=center|[[ფაილი:IglesiaDeNuestraSeñoraDeLosReyesGrijalba20121006113930P1160657.jpg|170px|[[Грихальба]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Грихальба]]]]||20||112||{{coord|42.42972|-4.11889}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.grijalba.es/ Официальный сайт муниципалитета Грихальба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130608073601/http://www.grijalba.es/ |date=2013-06-08 }}{{ref-es}}. ''grijalba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[გრისალენია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Grisaleña''</small>||align=center|[[ფაილი:Grisalenia02.jpg|170px|[[Грисаления]]]]||[[ფაილი:Escudo de Grisaleña (Burgos) 2.svg|80px|Герб муниципалитета [[Грисаления]]]]||16,346||49||{{coord|42.59083|-3.26389}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Grisaleña.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.grisalena.es/ Официальный сайт муниципалитета Грисаления] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210504190740/http://www.grisalena.es/ |date=2021-05-04 }}{{ref-es}}. ''grisalena.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[გუმიელ-დე-ისანი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Gumiel de Izán''</small>||align=center|[[ფაილი:Gumiel de Izan 03.jpg|170px|[[Гумьель-де-Исан]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Гумьель-де-Исан]]]]||75,54||561||{{coord|41.77361|-3.68806}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[გუმიელ-დე-მერკადო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Gumiel de Mercado''</small>||align=center|[[ფაილი:IglesiaDeSanPedroGumielDelMercado.jpg|170px|[[Гумьель-де-Меркадо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Гумьель-де-Меркадо]]]]||57,71||359||{{coord|41.75583|-3.80194}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.gumieldemercado.es/ Официальный сайт муниципалитета Гумьель-де-Меркадо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200530115636/http://www.gumieldemercado.es/ |date=2020-05-30 }}{{ref-es}}. ''gumieldemercado.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ასინასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hacinas''</small>||align=center|[[ფაილი:Hacinos casa consistorial.jpg|170px|[[Асинас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Асинас]]]]||8||144||{{coord|41.98500|-3.28694}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ayto-hacinas.es Официальный сайт муниципалитета Асинас]{{ref-es}}. ''ayto-hacinas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20110702093233/http://ayto-hacinas.es/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[ასა (ბურგოსი)|ასა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Haza''</small>||align=center|[[ფაილი:Haza20110717155203P1120797.jpg|170px|[[Аса (Бургос)|Аса]]]]||[[ფაილი:Escudo de Haza.svg|80px|Герб муниципалитета [[Аса (Бургос)|Аса]]]]||83,45||30||{{coord|41.62139|-3.82944}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:HAZA.jpg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ონტანასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hontanas''</small>||align=center|[[ფაილი:P1090003.jpg|170px|[[Онтанас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Онтанас]]]]||10,22||74||{{coord|42.31278|-4.04583}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.hontanas.es/ Официальный сайт муниципалитета Онтанас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425192445/http://www.hontanas.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''hontanas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ონტანგასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hontangas''</small>||align=center|[[ფაილი:ErmitaDeNuestraSeñoraDeLaCuevaHontangaP1120801-P1120802.jpg|170px|[[Онтангас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Hontangas (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Онтангас]]]]||12,220||87||{{coord|41.58250|-3.79611}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.hontangas.es/ Официальный сайт муниципалитета Онтангас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425200315/http://www.hontangas.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''hontangas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ონტორია-დე-ლა-კანტერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hontoria de la Cantera''</small>||align=center|[[ფაილი:IglesiayPueblo hontoria cantera.JPG|170px|[[Онториа-де-ла-Кантера]]]]||[[ფაილი:ESCUDO-COLOR-hontoria.jpg|80px|Герб муниципалитета [[Онториа-де-ла-Кантера]]]]||28,834||145||{{coord|42.18889|-3.64333}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.hontoriadelacantera.es/ Официальный сайт муниципалитета Онториа-де-ла-Кантера] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111151234/http://www.hontoriadelacantera.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''hontoriadelacantera.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ონტორია-დე-ვალდეარადოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hontoria de Valdearados''</small>||align=center|[[ფაილი:HontoriaDeValdearados20110625163823P1120599.jpg|170px|[[Онториа-де-Вальдеарадос]]]]||[[ფაილი:Hontoria-de-Valdearados-escudo.gif|80px|Герб муниципалитета [[Онториа-де-Вальдеарадос]]]]||33,58||175||{{coord|41.74444|-3.52000}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.hontoriadevaldearados.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Онториа-де-Вальдеарадос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426074402/http://www.hontoriadevaldearados.burgos.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''hontoriadevaldearados.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ონტორია-დელ-პინარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hontoria del Pinar''</small>||align=center|[[ფაილი:Hontoria del Pinar (Burgos).jpg|170px|[[Онториа-дель-Пинар]]]]||[[ფაილი:Hontoria-del-pinar-escudo.jpg|80px|Герб муниципалитета [[Онториа-дель-Пинар]]]]||81||650||{{coord|41.84833|-3.16222}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.hontoriadelpinar.es/ Официальный сайт муниципалитета Онториа-дель-Пинар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201219021641/http://www.hontoriadelpinar.es/ |date=2020-12-19 }}{{ref-es}}. ''hontoriadelpinar.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ორნილიოს-დელ-კამინო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hornillos del Camino''</small>||align=center|[[ფაილი:Hornillos del Camino.jpg|170px|[[Орнильос-дель-Камино]]]]||[[ფაილი:Escudo de Hornillos del Camino.svg|80px|Герб муниципалитета [[Орнильос-дель-Камино]]]]||14,078||59||{{coord|42.33806|-3.92528}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.hornillosdelcamino.es/ Официальный сайт муниципалитета Орнильос-дель-Камино] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126015241/http://www.hornillosdelcamino.es/ |date=2021-01-26 }}{{ref-es}}. ''hornillosdelcamino.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ორტიგუელა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hortigüela''</small>||align=center|[[ფაილი:Hortigüela, vista general.jpg|170px|[[Ортигуэла]]]]||[[ფაილი:Escudo de Hortigüela (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Ортигуэла]]]]||20,66||105||{{coord|42.06806|-3.42528}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.hortiguela.es/ Официальный сайт муниципалитета Ортигуэла] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428080845/http://www.hortiguela.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''hortiguela.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ოიალეს-დე-როა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hoyales de Roa''</small>||align=center|[[ფაილი:HoyalesDeRoa20110717140202P1120770.jpg|170px|[[Ойялес-де-Роа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Hoyales de Roa.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ойялес-де-Роа]]]]||12,78||234||{{coord|41.65889|-3.86278}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.hoyalesderoa.es/ Официальный сайт муниципалитета Ойялес-де-Роа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111155116/http://www.hoyalesderoa.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''hoyalesderoa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[უერმესესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Huérmeces''</small>||align=center|[[ფაილი:Huermeces01.jpg|170px|[[Уэрмесес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Huérmeces.svg|80px|Герб муниципалитета [[Уэрмесес]]]]||48,700||161||{{coord|42.52167|-3.77139}}||[[Бургос]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.huermeces.es/ Официальный сайт муниципалитета Уэрмесес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428070831/http://www.huermeces.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''huermeces.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[უერტა-დე-არიბა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Huerta de Arriba''</small>||align=center|[[ფაილი:Huerta de arriba01.jpg|170px|[[Уэрта-де-Арриба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Huerta de Arriba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Уэрта-де-Арриба]]]]||33||125||{{coord|42.11611|-3.08194}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.huertadearriba.es/ Официальный сайт муниципалитета Уэрта-де-Арриба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425200650/http://www.huertadearriba.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''huertadearriba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[უერტა-დელ-რეი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Huerta de Rey''</small>||align=center|[[ფაილი:Huerta atardecer.jpg|170px|[[Уэрта-дель-Рей]]]]||[[ფაილი:Escudo de Huerta de Rey.svg|80px|Герб муниципалитета [[Уэрта-дель-Рей]]]]||98||901||{{coord|41.84000|-3.34806}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:Huerta de Rey - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.huertaderey.com Официальный сайт муниципалитета Уэрта-дель-Рей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200227170006/http://www.huertaderey.com/ |date=2020-02-27 }}{{ref-es}}. ''huertaderey.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[უმადა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Humada''</small>||align=center|[[ფაილი:Humada Burgos.jpg|170px|[[Умада]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Умада]]]]||85,193||118||{{coord|42.66806|-4.08333}}||[[პარამოსის კომარკა|პარამოსი]]||[[ფაილი:HUMADA.jpg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.humada.es/ Официальный сайт муниципалитета Умада] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425202107/http://www.humada.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''humada.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ურონესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hurones''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia-Hurones.jpg|170px|[[Уронес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Уронес]]]]||8||62||{{coord|42.40611|-3.61389}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.hurones.es/ Официальный сайт муниципалитета Уронес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201112192434/http://www.hurones.es/ |date=2020-11-12 }}{{ref-es}}. ''hurones.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[იბეას-დე-ხუაროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ibeas de Juarros''</small>||align=center|[[ფაილი:Gran Dolina93.jpg|170px|[[Ибеас-де-Хуаррос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Ibeas de Juarros.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ибеас-де-Хуаррос]]]]||130,27||1405||{{coord|42.33111|-3.53556}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Ibeas de Juarros.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ibeasdejuarros.es/ Официальный сайт муниципалитета Ибеас-де-Хуаррос]{{ref-es}}. ''ibeasdejuarros.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20121204081021/http://www.ibeasdejuarros.es/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[იბრილიოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ibrillos''</small>||align=center|[[ფაილი:No image available.svg|170px|[[Ибрильос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ибрильос]]]]||6||39||{{coord|42.45389|-3.08306}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ibrillos.es/ Официальный сайт муниципалитета Ибрильос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121123174934/http://www.ibrillos.es/ |date=2012-11-23 }}{{ref-es}}. ''ibrillos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[იგლესიარუბია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Iglesiarrubia''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesiarrubia01.jpg|170px|[[Иглесиаррубиа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Iglesiarrubia.svg|80px|Герб муниципалитета [[Иглесиаррубиа]]]]||15||39||{{coord|41.97417|-3.84667}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.iglesiarrubia.es/ Официальный сайт муниципалитета Иглесиаррубиа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111160339/http://www.iglesiarrubia.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''iglesiarrubia.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[იგლესიასი (ბურგოსი)|იგლესიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Iglesias''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesias20130914053533P1170824Aclarado.jpg|170px|[[Иглесиас (Бургос)|Иглесиас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Iglesias.svg|80px|Герб муниципалитета [[Иглесиас (Бургос)|Иглесиас]]]]||35||143||{{coord|42.29778|-3.99000}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.iglesias.es/ Официальный сайт муниципалитета Иглесиас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210121233720/http://www.iglesias.es/ |date=2021-01-21 }}{{ref-es}}. ''iglesias.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ისარი (მუნიციპალიტეტი)|ისარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Isar''</small>||align=center|[[ფაილი:Isar10.jpg|170px|[[Исар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Isar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Исар]]]]||66,419||287||{{coord|42.36167|-3.93028}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.isar.es/ Официальный сайт муниципалитета Исар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426073800/http://www.isar.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''isar.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ინტერო-დელ-კასტილიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Itero del Castillo''</small>||align=center|[[ფაილი:IterodelCastillo-IglesiaSanCristóbal.jpg|170px|[[Итеро-дель-Кастильо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Itero del Castillo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Итеро-дель-Кастильо]]]]||17||80||{{coord|42.28917|-4.24417}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.iterodelcastillo.es/ Официальный сайт муниципалитета Итеро-дель-Кастильо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111172051/http://www.iterodelcastillo.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''iterodelcastillo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ხარამილიო-დე-ლა-ფუენტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Jaramillo de la Fuente''</small>||align=center|[[ფაილი:Jaramillo de la fuente01.jpg|170px|[[Харамильо-де-ла-Фуэнте]]]]||[[ფაილი:Jaramillo-de-la-Fuente-escudo.gif|80px|Герб муниципалитета [[Харамильо-де-ла-Фуэнте]]]]||21,56||42||{{coord|42.11472|-3.31250}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.jaramillodelafuente.es/ Официальный сайт муниципалитета Харамильо-де-ла-Фуэнте] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200531052445/http://www.jaramillodelafuente.es/ |date=2020-05-31 }}{{ref-es}}. ''jaramillodelafuente.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ხარამილიო-კემადო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Jaramillo Quemado''</small>||align=center|[[ფაილი:Jaramillo quemado10.jpg|170px|[[Харамильо-Кемадо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Харамильо-Кемадо]]]]||17,45||10||{{coord|42.08472|-3.36083}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.jaramilloquemado.es/ Официальный сайт муниципалитета Харамильо-Кемадо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425185735/http://www.jaramilloquemado.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''jaramilloquemado.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ხუნტა-დე-ტრასლალომა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Junta de Traslaloma''</small>||align=center|[[ფაილი:Castrobarto. Paisaje.jpg|170px|[[Хунта-де-Траслалома]]]]||[[ფაილი:Escudo de Junta de Traslaloma.svg|80px|Герб муниципалитета [[Хунта-де-Траслалома]]]]||75,81||128||{{coord|43.03694|-3.38944}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.juntadetraslaloma.es/ Официальный сайт муниципалитета Хунта-де-Траслалома] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426072900/http://www.juntadetraslaloma.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''juntadetraslaloma.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ხუნტა-დე-ვილიალბა-დე-ლოსა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Junta de Villalba de Losa''</small>||align=center|[[ფაილი:Villalba de Losa.JPG|170px|[[Хунта-де-Вильяльба-де-Лоса]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Хунта-де-Вильяльба-де-Лоса]]]]||46||87||{{coord|42.93528|-3.08694}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.juntadevillalbadelosa.es/ Официальный сайт муниципалитета Хунта-де-Вильяльба-де-Лоса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210113084429/http://www.juntadevillalbadelosa.es/ |date=2021-01-13 }}{{ref-es}}. ''juntadevillalbadelosa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ხურისდიქსიონ-დე-ლარა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Jurisdicción de Lara''</small>||align=center|[[ფაილი:Aceña de lara01.jpg|170px|[[Хурисдиксион-де-Лара]]]]||[[ფაილი:Escudo de Jurisdicción de Lara.svg|80px|Герб муниципалитета [[Хурисдиксион-де-Лара]]]]||25||31||{{coord|42.13472|-3.44972}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.jurisdicciondelara.es/ Официальный сайт муниципалитета Хурисдиксион-де-Лара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425202640/http://www.jurisdicciondelara.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''jurisdicciondelara.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ხურისდიქსიონ-დე-სან-სადორნილი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Jurisdicción de San Zadornil''</small>||align=center|[[ფაილი:20092007-san-zadornil-1.JPG|170px|[[Хурисдиксион-де-Сан-Садорниль]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Хурисдиксион-де-Сан-Садорниль]]]]||31||57||{{coord|42.84278|-3.15639}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Jurisdiccion de San Zadornil.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.jurisdicciondesanzadornil.es/ Официальный сайт муниципалитета Хурисдиксион-де-Сан-Садорниль] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426072848/http://www.jurisdicciondesanzadornil.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''jurisdicciondesanzadornil.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლა-კუევა-დე-როა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''La Cueva de Roa''</small>||align=center|[[ფაილი:La cueva de roa01.jpg|170px|[[Ла-Куэва-де-Роа]]]]||[[ფაილი:Escudo de La Cueva de Roa (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Куэва-де-Роа]]]]||12||120||{{coord|41.66639|-3.93944}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.lacuevaderoa.es/ Официальный сайт муниципалитета Ла-Куэва-де-Роа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111150419/http://www.lacuevaderoa.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''lacuevaderoa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლა-გალიეგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''La Gallega''</small>||align=center|[[ფაილი:La Gallega casa consistorial.jpg|170px|[[Ла-Гальега]]]]||[[ფაილი:Escudo de La Gallega.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Гальега]]]]||17||45||{{coord|41.89861|-3.26389}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.lagallega.es/ Официальный сайт муниципалитета Ла-Гальега] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725223623/http://www.lagallega.es/ |date=2011-07-25 }}{{ref-es}}. ''lagallega.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლა-ორა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''La Horra''</small>||align=center|[[ფაილი:Viñedos Bodega Viña Sastre - Hermanos Sastre Ribera del Duero.JPG|170px|[[Ла-Орра]]]]||[[ფაილი:Escudo de La Horra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Орра]]]]||29,99||335||{{coord|41.74083|-3.87500}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.lahorra.es/ Официальный сайт муниципалитета Ла-Орра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130607230437/http://www.lahorra.es/ |date=2013-06-07 }}{{ref-es}}. ''lahorra.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლა-პუებლა-დე-არგანსონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Puebla de Arganzón, La''</small>||align=center|[[ფაილი:Argantzun.jpg|170px|[[Ла-Пуэбла-де-Аргансон]]]]||[[ფაილი:Escudo de La Puebla de Arganzón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Пуэбла-де-Аргансон]]]]||19||502||{{coord|42.76611|-2.83139}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.lapuebladearganzon.net Официальный сайт муниципалитета Ла-Пуэбла-де-Аргансон]{{ref-es}}. ''lapuebladearganzon.net'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20100106033056/http://www.lapuebladearganzon.net/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[ლა-რევილია-ი-აედო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''La Revilla y Ahedo''</small>||align=center|[[ფაილი:Ahedo20130220171129P1170102.jpg|170px|[[Ла-Ревилья-и-Аедо]]]]||[[ფაილი:Escudo de La Revilla y Ahedo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Ревилья-и-Аедо]]]]||15,29||100||{{coord|42.01250|-3.33083}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.larevillayahedo.es/ Официальный сайт муниципалитета Ла-Ревилья-и-Аедо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111152020/http://www.larevillayahedo.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''larevillayahedo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლა-სეკერა-დე-ასა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''La Sequera de Haza''</small>||align=center|[[ფაილი:La Sequera de Haza, Casa Consistorial, 01.jpg|170px|[[Ла-Секера-де-Аса]]]]||[[ფაილი:Escudo de La Sequera de Haza.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Секера-де-Аса]]]]||7||27||{{coord|41.56361|-3.81694}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.lasequeradehaza.es/ Официальный сайт муниципалитета Ла-Секера-де-Аса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130608033540/http://www.lasequeradehaza.es/ |date=2013-06-08 }}{{ref-es}}. ''lasequeradehaza.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლა-ვიდ-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''La Vid de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Juan Evangelista, La Vid de Bureba 01.jpg|170px|[[Ла-Вид-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo La Vid de Bureba.jpg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Вид-де-Буреба]]]]||9,743||31||{{coord|42.63083|-3.30056}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal la Vid de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.laviddebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Ла-Вид-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425201010/http://www.laviddebureba.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''laviddebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლა-ვიდი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''La Vid y Barrios''</small>||align=center|[[ფაილი:La Vid, monasterio-PM 17526.jpg|170px|[[Ла-Вид]]]]||[[ფაილი:Escudo de La Vid y Barrios.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Вид]]]]||37,58||250||{{coord|41.62944|-3.49028}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.lavidybarrios.es/ Официальный сайт муниципалитета Ла-Вид] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426072916/http://www.lavidybarrios.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''lavidybarrios.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლას-ორმასასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hormazas, Las''</small>||align=center|[[ფაილი:Borcos.jpg|170px|[[Лас-Ормасас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Las Hormazas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лас-Ормасас]]]]||36,58||96||{{coord|42.52750|-3.92667}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.lashormazas.es/ Официальный сайт муниципалитета Лас-Ормасас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425200601/http://www.lashormazas.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''lashormazas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლას-კინტანილიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Las Quintanillas''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Facundo y San Primitivo, Las Quintanillas 02.jpg|170px|[[Лас-Кинтанильяс]]]]||[[ფაილი:Escudo de Las Quintanillas (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Лас-Кинтанильяс]]]]||24,783||362||{{coord|42.37250|-3.84389}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.lasquintanillas.es/ Официальный сайт муниципалитета Лас-Кинтанильяс] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191300/http://www.lasquintanillas.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''lasquintanillas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლერმა (ესპანეთი)|ლერმა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Lerma''</small>||align=center|[[ფაილი:Ord Talgo con 333 a madrid en Lerma (cropped).jpg|170px|[[Лерма (Испания)|Лерма]]]]||[[ფაილი:Escudo de Lerma.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лерма (Испания)|Лерма]]]]||166||2537||{{coord|42.02639|-3.75556}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ayuntamientodelerma.es Официальный сайт муниципалитета Лерма] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220615045704/http://www.ayuntamientodelerma.es/ |date=2022-06-15 }}{{ref-es}}. ''ayuntamientodelerma.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლიანო-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Llano de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:LlanoDeBureba20140517152625SAM 5347.jpg|170px|[[Льяно-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Llano de Bureba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Льяно-де-Буреба]]]]||15||57||{{coord|42.62417|-3.45889}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Llano de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.llanodebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Льяно-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191250/http://www.llanodebureba.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''llanodebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლოს-ალტოსი (ესპანეთი)|ლოს-ალტოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Los Altos''</small>||align=center|[[ფაილი:Villalta nevada.jpg|170px|[[Лос-Альтос (Испания)|Лос-Альтос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Los Altos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лос-Альтос (Испания)|Лос-Альтос]]]]||139,85||184||{{coord|42.80861|-3.63167}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.losaltos.es/ Официальный сайт муниципалитета Лос-Альтос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426084755/http://www.losaltos.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''losaltos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლოს-აუსინესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Los Ausines''</small>||align=center|[[ფაილი:Cubillo del César.JPG|170px|[[Лос-Аусинес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Los Ausines.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лос-Аусинес]]]]||41,68||133||{{coord|42.22556|-3.59750}}||[[ალფოს-დე-ლარის კომარკა|ალფოს-დე-ლარა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.losausines.es/ Официальный сайт муниципалитета Лос-Аусинес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201117104329/http://www.losausines.es/ |date=2020-11-17 }}{{ref-es}}. ''losausines.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლოს-ბალბასესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Los Balbases''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Esteban (Los Balbases) - 16.jpg|170px|[[Лос-Бальбасес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лос-Бальбасес]]]]||64,366||319||{{coord|42.21500|-4.06222}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.losbalbases.es/ Официальный сайт муниципалитета Лос-Бальбасес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210131082657/http://www.losbalbases.es/ |date=2021-01-31 }}{{ref-es}}. ''losbalbases.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ლოს-ბარიოს-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Los Barrios de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Los Barrios de Bureba San Facundo Vista General 05.JPG|170px|[[Лос-Барриос-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Los Barrios de Bureba (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Лос-Барриос-де-Буреба]]]]||46,721||179||{{coord|42.64583|-3.39083}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal los Barrios de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.losbarriosdebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Лос-Барриос-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201219035330/http://www.losbarriosdebureba.es/ |date=2020-12-19 }}{{ref-es}}. ''losbarriosdebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მადრიგალ-დელ-მონტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Madrigal del Monte''</small>||align=center|[[ფაილი:Madrigal del Monte iglesia.JPG|170px|[[Мадригаль-дель-Монте]]]]||[[ფაილი:Escudo de Madrigal del Monte (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Мадригаль-дель-Монте]]]]||27||147||{{coord|42.14444|-3.67528}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.madrigaldelmonte.es/ Официальный сайт муниципалитета Мадригаль-дель-Монте] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200405033558/http://www.madrigaldelmonte.es/ |date=2020-04-05 }}{{ref-es}}. ''madrigaldelmonte.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მადრიგალეხო-დელ-მონტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Madrigalejo del Monte''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento Casa consistorial de Madrigalejo del Monte.jpg|170px|[[Мадригалехо-дель-Монте]]]]||[[ფაილი:Escudo de Madrigalejo del Monte (Burgos) 2.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мадригалехо-дель-Монте]]]]||25||174||{{coord|42.12444|-3.72500}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.madrigalejodelmonte.es/ Официальный сайт муниципалитета Мадригалехо-дель-Монте] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200319225006/http://www.madrigalejodelmonte.es/ |date=2020-03-19 }}{{ref-es}}. ''madrigalejodelmonte.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მაამუდი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mahamud''</small>||align=center|[[ფაილი:Mahamud-SanMiguel2.jpg|170px|[[Маамуд]]]]||[[ფაილი:Escudo de Mahamud.svg|80px|Герб муниципалитета [[Маамуд]]]]||33,61||100||{{coord|42.11972|-3.94083}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.mahamud.com Официальный сайт муниципалитета Маамуд] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304231758/http://www.mahamud.com/ |date=2016-03-04 }}{{ref-es}}. ''mahamud.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მამბრილია-დე-კასტრეხონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mambrilla de Castrejón''</small>||align=center|[[ფაილი:Mambrilla de Castrejón entrada.jpg|170px|[[Мамбрилья-де-Кастрехон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Mambrilla de Castrejón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мамбрилья-де-Кастрехон]]]]||16||104||{{coord|41.66694|-3.98472}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.mambrilladecastrejon.es/ Официальный сайт муниципалитета Мамбрилья-де-Кастрехон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428071750/http://www.mambrilladecastrejon.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''mambrilladecastrejon.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მამბრილიას-დე-ლარა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mambrillas de Lara''</small>||align=center|[[ფაილი:Ermita de Santa María.jpg|170px|[[Мамбрильяс-де-Лара]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мамбрильяс-де-Лара]]]]||34||45||{{coord|42.09417|-3.46167}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.mambrillasdelara.es/ Официальный сайт муниципалитета Мамбрильяс-де-Лара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425201239/http://www.mambrillasdelara.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''mambrillasdelara.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მამოლარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mamolar''</small>||align=center|[[ფაილი:Mamolar cartel.jpg|170px|[[Мамолар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Mamolar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мамолар]]]]||1,322||27||{{coord|41.92667|-3.36167}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.mamolar.es/ Официальный сайт муниципалитета Мамолар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428072115/http://www.mamolar.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''mamolar.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მანსილესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Manciles''</small>||align=center|[[ფაილი:Manciles04.jpg|170px|[[Мансилес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мансилес]]]]||7||20||{{coord|42.45556|-3.94417}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.manciles.es/ Официальный сайт муниципалитета Мансилес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202182646/http://www.manciles.es/ |date=2008-12-02 }}{{ref-es}}. ''manciles.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მასუელა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mazuela''</small>||align=center|[[ფაილი:Mazuela01.jpg|170px|[[Масуэла]]]]||[[ფაილი:Escudo de Mazuela.svg|80px|Герб муниципалитета [[Масуэла]]]]||13,41||55||{{coord|42.20667|-3.93278}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.mazuela.org Официальный сайт муниципалитета Масуэла] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101000827/http://www.mazuela.org/ |date=2020-11-01 }}{{ref-es}}. ''mazuela.org'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მესერეიესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mecerreyes''</small>||align=center|[[ფაილი:Mecerreyes (cropped).jpg|170px|[[Месеррейес]]]]||[[ფაილი:EscMece.jpg|80px|Герб муниципалитета [[Месеррейес]]]]||37||193||{{coord|42.09528|-3.57361}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.mecerreyes.es/ Официальный сайт муниципалитета Mecerreyes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425202557/http://www.mecerreyes.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''mecerreyes.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მედინა-დე-პომარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Medina de Pomar''</small>||align=center|[[ფაილი:Medina de Pomar - 041 (30589640612).jpg|170px|[[Медина-де-Помар]]]]||[[ფაილი:Coat of Arms of Medina de Pomar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Медина-де-Помар]]]]||214||5734||{{coord|42.92778|-3.48667}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.medinadepomar.org Официальный сайт муниципалитета Медина-де-Помар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110621033259/http://www.medinadepomar.org/ |date=2011-06-21 }}{{ref-es}}. ''medinadepomar.org'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მელგარ-დე-ფერნამენტალი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Melgar de Fernamental''</small>||align=center|[[ფაილი:Melgar de Fernamental - 002 (30406371260).jpg|170px|[[Мельгар-де-Фернаменталь]]]]||[[ფაილი:Escudo de Melgar de Fernamental (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Мельгар-де-Фернаменталь]]]]||108,62||1548||{{coord|42.40333|-4.24444}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://melgardefernamental.es Официальный сайт муниципалитета Мельгар-де-Фернаменталь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624124301/http://melgardefernamental.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''melgardefernamental.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მერინდად-დე-კუესტა-ურია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Merindad de Cuesta-Urria''</small>||align=center|[[ფაილი:Castillo de las Cuevas.jpg|170px|[[Мериндад-де-Куэста-Урриа]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мериндад-де-Куэста-Урриа]]]]||122||291||{{coord|42.90000|-3.39167}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Merindad de Cuesta-Urria.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://merindaddecuestaurria.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Мериндад-де-Куэста-Урриа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425201032/http://merindaddecuestaurria.burgos.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''merindaddecuestaurria.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მერინდად-დე-მონტიხა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Merindad de Montija''</small>||align=center|[[ფაილი:Merindad de Montija Noceco.jpg|170px|[[Мериндад-де-Монтиха]]]]||[[ფაილი:Escudo de Merindad de Montija.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мериндад-де-Монтиха]]]]||100||707||{{coord|43.06555611|-3.47388889}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.merindaddemontija.es/ Официальный сайт муниципалитета Мериндад-де-Монтиха] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428064907/http://www.merindaddemontija.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''merindaddemontija.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მერინდად-დე-რიო-უბიერნა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Merindad de Río Ubierna''</small>||align=center|[[ფაილი:VISTA UBIERA DESDE CASTILLO.JPG|170px|[[Мериндад-де-Рио-Убьерна]]]]||[[ფაილი:Escudo de Merindad de Río Ubierna.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мериндад-де-Рио-Убьерна]]]]||275,23||1418||{{coord|42.61667|-3.65000}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.merindadderioubierna.com/ Официальный сайт муниципалитета Мериндад-де-Рио-Убьерна]{{ref-es}}. ''merindadderioubierna.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20170916215038/http://merindadderioubierna.com/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[მერინდად-დე-სოტოსკუევა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Merindad de Sotoscueva''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia con reloj en Quisicedo (Burgos).jpg|170px|[[Мериндад-де-Сотоскуэва]]]]||[[ფაილი:Escudo de Merindad de Sotoscueva (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Мериндад-де-Сотоскуэва]]]]||153,35||396||{{coord|43.05861|-3.64194}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.merindaddesotoscueva.es/ Официальный сайт муниципалитета Мериндад-де-Сотоскуэва] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111112324/http://www.merindaddesotoscueva.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''merindaddesotoscueva.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მერინდად-დე-ვალდეპორესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Merindad de Valdeporres''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia túnel de la Engaña.jpg|170px|[[Мериндад-де-Вальдепоррес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Merindad de Valdeporres (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Мериндад-де-Вальдепоррес]]]]||120||412||{{coord|43.01056|-3.74056}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.merindaddevaldeporres.es/ Официальный сайт муниципалитета Мериндад-де-Вальдепоррес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420080404/http://www.merindaddevaldeporres.es/ |date=2021-04-20 }}{{ref-es}}. ''merindaddevaldeporres.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მერინდად-დე-ვალდივიელსო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Merindad de Valdivielso''</small>||align=center|[[ფაილი:2010-06-30 Iglesia de San Nicolás, El Almiñé de Valdivielso.jpg|170px|[[Мериндад-де-Вальдивьельсо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мериндад-де-Вальдивьельсо]]]]||129||380||{{coord|42.82472|-3.54694}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Merindad de Valdivielso.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.merindaddevaldivielso.com Официальный сайт муниципалитета Мериндад-де-Вальдивьельсо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220626063048/http://www.merindaddevaldivielso.com/ |date=2022-06-26 }}{{ref-es}}. ''merindaddevaldivielso.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მილაგროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Milagros''</small>||align=center|[[ფაილი:MilagrosDesdeElEste.jpg|170px|[[Милагрос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Milagros (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Милагрос]]]]||22,036||434||{{coord|41.57528|-3.69917}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.milagros.es/ Официальный сайт муниципалитета Милагрос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201202200007/http://www.milagros.es/ |date=2020-12-02 }}{{ref-es}}. ''milagros.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მირანდა-დე-ებრო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Miranda de Ebro''</small>||align=center|[[ფაილი:Puente Carlos III Miranda.JPG|170px|[[Миранда-де-Эбро]]]]||[[ფაილი:Escudo de Miranda de Ebro.svg|80px|Герб муниципалитета [[Миранда-де-Эбро]]]]||101,33||35 760||{{coord|42.68333|-2.93333}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:Municipio Miranda de Ebro (España).png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.mirandadeebro.es/ Официальный сайт муниципалитета Миранда-де-Эбро] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201034649/http://www.mirandadeebro.es/ |date=2015-02-01 }}{{ref-es}}. ''mirandadeebro.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მირავეჩე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Miraveche''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Santa Eulalia de Mérida, Miraveche 01.jpg|170px|[[Миравече]]]]||[[ფაილი:Escudo de Miraveche.svg|80px|Герб муниципалитета [[Миравече]]]]||22,703||70||{{coord|42.67444|-3.19944}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Mirabeche.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.miraveche.es/ Официальный сайт муниципалитета Миравече] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203554/http://www.miraveche.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''miraveche.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მოდუბარ-დე-ლა-ემპარედადა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Modúbar de la Emparedada''</small>||align=center|[[ფაილი:Modúbar de la Emparedada, vista de la población.jpg|170px|[[Модубар-де-ла-Эмпаредада]]]]||[[ფაილი:Escudo de Modúbar de la Emparedada.svg|80px|Герб муниципалитета [[Модубар-де-ла-Эмпаредада]]]]||11,75||710||{{coord|42.26000|-3.65972}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.modubardelaemparedada.es/ Официальный сайт муниципалитета Модубар-де-ла-Эмпаредада] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425200642/http://www.modubardelaemparedada.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''modubardelaemparedada.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მონასტერიო-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Monasterio de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Monasterio de la Sierra sinal.jpg|170px|[[Монастерио-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Монастерио-де-ла-Сьерра]]]]||6||43||{{coord|42.05111|-3.19333}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.monasteriodelasierra.net Официальный сайт муниципалитета Монастерио-де-ла-Сьерра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110613061750/http://www.monasteriodelasierra.net/ |date=2011-06-13 }}{{ref-es}}. ''monasteriodelasierra.net'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მონასტერიო-დე-როდილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Monasterio de Rodilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Ntra Sra del Valle (Monasterio de Rodilla).jpg|170px|[[Монастерио-де-Родилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Monasterio de Rodilla.svg|80px|Герб муниципалитета [[Монастерио-де-Родилья]]]]||37||165||{{coord|42.45750|-3.46889}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Monasterio de Rodilla.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.monasterioderodilla.es/ Официальный сайт муниципалитета Монастерио-де-Родилья] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121204072707/http://www.monasterioderodilla.es/ |date=2012-12-04 }}{{ref-es}}. ''monasterioderodilla.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მონკალვილიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Moncalvillo''</small>||align=center|[[ფაილი:Moncalvillo de la sierra.png|170px|[[Монкальвильо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Монкальвильо]]]]||26,76||81||{{coord|41.9544444|-3.1993750}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.moncalvillo.es/ Официальный сайт муниципалитета Монкальвильо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110701114057/http://www.moncalvillo.es/ |date=2011-07-01 }}{{ref-es}}. ''moncalvillo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მონტერუბიო-დე-ლა-დემანდა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Monterrubio de la Demanda''</small>||align=center|[[ფაილი:Monterrubio de la Demanda Bonifacio Zamora.jpg|170px|[[Монтеррубио-де-ла-Деманда]]]]||[[ფაილი:Escudo de Monterrubio de la Demanda (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Монтеррубио-де-ла-Деманда]]]]||15||56||{{coord|42.14806|-3.11250}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.monterrubiodelademanda.es/ Официальный сайт муниципалитета Монтеррубио-де-ла-Деманда] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426072928/http://www.monterrubiodelademanda.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''monterrubiodelademanda.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მონტორიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Montorio''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Montorio.JPG|170px|[[Монторио]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Монторио]]]]||23,53||142||{{coord|42.58444|-3.77639}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.montorio.es/ Официальный сайт муниципалитета Монторио] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203823/http://www.montorio.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''montorio.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[მორადილიო-დე-როა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Moradillo de Roa''</small>||align=center|[[ფაილი:Moradillo de Roa, 02, desde BU-202.jpg|170px|[[Морадильо-де-Роа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Moradillo de Roa.svg|80px|Герб муниципалитета [[Морадильо-де-Роа]]]]||11,72||171||{{coord|41.55194|-3.79167}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.moradilloderoa.es/ Официальный сайт муниципалитета Морадильо-де-Роа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709191054/http://www.moradilloderoa.es/ |date=2021-07-09 }}{{ref-es}}. ''moradilloderoa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ნავა-დე-როა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Nava de Roa''</small>||align=center|||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Нава-де-Роа]]]]||22,41||220||{{coord|41.61361|-3.96500}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.navaderoa.es/ Официальный сайт муниципалитета Нава-де-Роа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111150641/http://www.navaderoa.es/ |date=2020-11-11 }}{{ref-es}}. ''navaderoa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ნავას-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Navas de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Navas de bureba01.jpg|170px|[[Навас-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Navas de Bureba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Навас-де-Буреба]]]]||9||33||{{coord|42.68222|-3.32667}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Navas de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.navasdebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Навас-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425201247/http://www.navasdebureba.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''navasdebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ნებრედა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Nebreda''</small>||align=center|[[ფაილი:Nebreda.jpg|170px|[[Небреда]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Небреда]]]]||28,43||57||{{coord|41.96889|-3.63472}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.nebreda.es/ Официальный сайт муниципалитета Небреда] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426083815/http://www.nebreda.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''nebreda.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ნეილა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Neila''</small>||align=center|[[ფაილი:DesdeRiofrio.jpg|170px|[[Нейла]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Нейла]]]]||68,59||153||{{coord|42.05972|-2.99694}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villaneila.com Официальный сайт муниципалитета Нейла] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130327023155/http://www.villaneila.com/ |date=2013-03-27 }}{{ref-es}}. ''villaneila.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ოლმედილიო-დე-როა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Olmedillo de Roa''</small>||align=center|[[ფაილი:Torre de la Iglesia de Olmedillo.jpg|170px|[[Ольмедильо-де-Роа]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ольмедильо-де-Роа]]]]||26||191||{{coord|41.78306|-3.93389}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.olmedilloderoa.es/ Официальный сайт муниципалитета Ольмедильо-де-Роа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210430055438/http://www.olmedilloderoa.es/ |date=2021-04-30 }}{{ref-es}}. ''olmedilloderoa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ოლმილიოს-დე-მუნიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Olmillos de Muñó''</small>||align=center|[[ფაილი:Olmillos de muño01.jpg|170px|[[Ольмильос-де-Муньо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Olmillos de Muñó.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ольмильос-де-Муньо]]]]||7||37||{{coord|42.20250|-3.94028}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.olmillosdemuño.es/ Официальный сайт муниципалитета Ольмильос-де-Муньо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624200848/http://www.xn--olmillosdemuo-tkb.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''olmillosdemuño.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ონია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Oña''</small>||align=center|[[ფაილი:2014-04-16 Norte de Burgos 188 - Oña.jpg|170px|[[Онья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Oña.svg|80px|Герб муниципалитета [[Онья]]]]||143||1003||{{coord|42.73472|-3.41389}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Oña.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ayuntamientoona.com/ Официальный сайт муниципалитета Ония] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080315214301/http://www.ayuntamientoona.com/ |date=2008-03-15 }}{{ref-es}}. ''ayuntamientoona.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ოკილიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Oquillas''</small>||align=center|[[ფაილი:Oquillas20100101083543SAM 1988.jpg|170px|[[Окильяс]]]]||[[ფაილი:Escudo de Oquillas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Окильяс]]]]||14,984||54||{{coord|41.83167|-3.70361}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.oquillas.es/ Официальный сайт муниципалитета Окильяс] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426083109/http://www.oquillas.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''oquillas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ორბანეხა-რიოპიკო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Orbaneja Riopico''</small>||align=center|[[ფაილი:Orbaneja Riopico -BT- 03.jpg|170px|[[Орбанеха-Риопико]]]]||[[ფაილი:Escudo de Orbaneja Riopico.svg|80px|Герб муниципалитета [[Орбанеха-Риопико]]]]||9||339||{{coord|42.36000|-3.58333}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.orbanejariopico.es/ Официальный сайт муниципалитета Орбанеха-Риопико] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210208204413/http://www.orbanejariopico.es/ |date=2021-02-08 }}{{ref-es}}. ''orbanejariopico.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პადილია-დე-აბახო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Padilla de Abajo''</small>||align=center|[[ფაილი:Padilla de Abajo.jpg|170px|[[Падилья-де-Абахо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Padilla de Abajo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Падилья-де-Абахо]]]]||28||80||{{coord|42.40778|-4.17667}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.padilladeabajo.es/ Официальный сайт муниципалитета Падилья-де-Абахо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201231191200/http://www.padilladeabajo.es/ |date=2020-12-31 }}{{ref-es}}. ''padilladeabajo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პადილია-დე-არიბა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Padilla de Arriba''</small>||align=center|[[ფაილი:Padilla de Arriba.jpg|170px|[[Падилья-де-Арриба]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Падилья-де-Арриба]]]]||23,117||79||{{coord|42.43806|-4.19472}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.padilladearriba.es/ Официальный сайт муниципалитета Падилья-де-Арриба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428082645/http://www.padilladearriba.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''padilladearriba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პადრონეს-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Padrones de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Padrones de Bureba.jpg|170px|[[Падронес-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Padrones de Bureba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Падронес-де-Буреба]]]]||20,32||46||{{coord|42.70472|-3.53194}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Padrones de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.padronesdebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Падронес-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210502122039/http://www.padronesdebureba.es/ |date=2021-05-02 }}{{ref-es}}. ''padronesdebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პალასიოს-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Palacios de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Palacios de la sierra02.jpg|170px|[[Паласиос-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Palacios de la Sierra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Паласиос-де-ла-Сьерра]]]]||70,40||701||{{coord|41.96333|-3.12611}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:Map-palacios-burgos-spain.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.palaciosdelasierra.com/ Официальный сайт муниципалитета Паласиос-де-ла-Сьерра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091127084338/http://www.palaciosdelasierra.com/ |date=2009-11-27 }}{{ref-es}}. ''palaciosdelasierra.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პალასიოს-დე-რიოპისუერგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Palacios de Riopisuerga''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Pablo Apóstol, Palacios de Riopisuerga 02.jpg|170px|[[Паласиос-де-Риописуэрга]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Паласиос-де-Риописуэрга]]]]||10,230||24||{{coord|42.34361|-4.25694}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.palaciosderiopisuerga.es/ Официальный сайт муниципалитета Паласиос-де-Риописуэрга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428071914/http://www.palaciosderiopisuerga.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''palaciosderiopisuerga.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პალასუელოს-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Palazuelos de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Palazuelos de la sierra01.jpg|170px|[[Паласуэлос-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Palazuelos de la Sierra (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Паласуэлос-де-ла-Сьерра]]]]||15,737||85||{{coord|42.21167|-3.45972}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.palazuelosdelasierra.es/ Официальный сайт муниципалитета Паласуэлос-де-ла-Сьерра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210113012703/http://www.palazuelosdelasierra.es/ |date=2021-01-13 }}{{ref-es}}. ''palazuelosdelasierra.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პალასუელოს-დე-მუნიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Palazuelos de Muñó''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Juan Bautista, Palazuelos de Muñó.jpg|170px|[[Паласуэлос-де-Муньо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Паласуэлос-де-Муньо]]]]||9||50||{{coord|42.19639|-3.98833}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.palazuelosdemuño.es/ Официальный сайт муниципалитета Паласуэлос-де-Муньо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624194635/http://www.xn--palazuelosdemuo-crb.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''palazuelosdemuño.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პამპლიეგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pampliega''</small>||align=center|[[ფაილი:Pampliega desde el puente.JPG|170px|[[Пампльега]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pampliega (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Пампльега]]]]||24,40||298||{{coord|42.20583|-3.98750}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pampliega.es/ Официальный сайт муниципалитета Пампльега] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210107085528/http://www.pampliega.es/ |date=2021-01-07 }}{{ref-es}}. ''pampliega.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პანკორბო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pancorbo''</small>||align=center|[[ფაილი:Pancorbo, tejados.jpg|170px|[[Панкорбо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pancorbo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Панкорбо]]]]||58,45||429||{{coord|42.63500|-3.11056}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pancorbo.es Официальный сайт муниципалитета Панкорбо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612192922/http://www.pancorbo.es/ |date=2013-06-12 }}{{ref-es}}. ''pancorbo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პარდილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pardilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Pardilla-plaza-y-ayuntamiento.jpg|170px|[[Пардилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pardilla (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Пардилья]]]]||15||118||{{coord|41.55056|-3.71000}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pardilla.es/ Официальный сайт муниципалитета Пардилья] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428082844/http://www.pardilla.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''pardilla.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პარტიდო-დე-ლა-სიერა-ენ-ტობალინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Partido de la Sierra en Tobalina''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Partido de la Sierra en Tobalina.jpg|170px|[[Партидо-де-ла-Сьерра-эн-Тобалина]]]]||[[ფაილი:Escudo de Partido de la Sierra en Tobalina.svg|80px|Герб муниципалитета [[Партидо-де-ла-Сьерра-эн-Тобалина]]]]||44,32||83||{{coord|42.71667|-3.23333}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Partido de la Sierra en Tobalina.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.partidodelasierra.es Официальный сайт муниципалитета Партидо-де-ла-Сьерра-эн-Тобалина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624195853/http://www.partidodelasierra.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''partidodelasierra.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პედროსა-დე-დუერო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pedrosa de Duero''</small>||align=center|[[ფაილი:Pedrosa de Duero casa consistorial.jpg|170px|[[Педроса-де-Дуэро]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Педроса-де-Дуэро]]]]||70||500||{{coord|41.71167|-3.98694}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pedrosadeduero.es/ Официальный сайт муниципалитета Педроса-де-Дуэро] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426074607/http://www.pedrosadeduero.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''pedrosadeduero.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პედროსა-დე-რიო-ურბელი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pedrosa de Río Úrbel''</small>||align=center|[[ფაილი:Spain Pedrosa de Rio Urbel iglesia lateral.jpg|170px|[[Педроса-де-Рио-Урбель]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Педроса-де-Рио-Урбель]]]]||49,060||248||{{coord|42.40944|-3.82111}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pedrosaderiourbel.es/ Официальный сайт муниципалитета Педроса-де-Рио-Урбель] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126133237/http://www.pedrosaderiourbel.es/ |date=2020-11-26 }}{{ref-es}}. ''pedrosaderiourbel.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პედროსა-დელ-პარამო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pedrosa del Páramo''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Pedro, Pedrosa del Páramo 02.jpg|170px|[[Педроса-дель-Парамо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pedrosa del Páramo (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Педроса-дель-Парамо]]]]||11,329||89||{{coord|42.44222|-3.97250}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pedrosadelparamo.es/ Официальный сайт муниципалитета Педроса-дель-Парамо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123002100/http://www.pedrosadelparamo.es/ |date=2021-01-23 }}{{ref-es}}. ''pedrosadelparamo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პედროსა-დელ-პრინსიპე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pedrosa del Príncipe''</small>||align=center|[[ფაილი:Pedrosa del principe01.jpg|170px|[[Педроса-дель-Принсипе]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pedrosa del Príncipe.svg|80px|Герб муниципалитета [[Педроса-дель-Принсипе]]]]||28,411||169||{{coord|42.24917|-4.19889}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pedrosadelprincipe.com Официальный сайт муниципалитета Педроса-дель-Принсипе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624194452/http://www.pedrosadelprincipe.com/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''pedrosadelprincipe.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პენიარანდა-დე-დუერო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Peñaranda de Duero''</small>||align=center|[[ფაილი:Peñaranda de Duero, Burgos, Castilla y León,España.jpg|170px|[[Пеньяранда-де-Дуэро]]]]||[[ფაილი:Escudo de Peñaranda de Duero opt.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пеньяранда-де-Дуэро]]]]||64||516||{{coord|41.68722|-3.47750}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.peñarandadeduero.es/ Официальный сайт муниципалитета Пеньяранда-де-Дуэро] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625182546/http://www.xn--pearandadeduero-zqb.es/ |date=2022-06-25 }}{{ref-es}}. ''peñarandadeduero.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პერალ-დე-არლანსა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Peral de Arlanza''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Juan Bautista, Peral de Arlanza 01.jpg|170px|[[Пераль-де-Арланса]]]]||[[ფაილი:Escudo de Peral de Arlanza.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пераль-де-Арланса]]]]||29||172||{{coord|42.07583|-4.07750}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.peraldearlanza.es Официальный сайт муниципалитета Пераль-де-Арланса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624201121/http://www.peraldearlanza.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''peraldearlanza.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პიერნიგასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Piérnigas''</small>||align=center|[[ფაილი:Piernigas01.jpg|170px|[[Пьернигас]]]]||[[ფაილი:Escudo-piernigas.png|80px|Герб муниципалитета [[Пьернигас]]]]||13,40||48||{{coord|42.59000|-3.41278}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Piernigas.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.piernigas.blogspot.com Официальный сайт муниципалитета Пьернигас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411191310/http://www.piernigas.blogspot.com/ |date=2022-04-11 }}{{ref-es}}. ''piernigas.blogspot.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პინედა-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pineda de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Pineda de la Sierra.jpg|170px|[[Пинеда-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пинеда-де-ла-Сьерра]]]]||68,767||98||{{coord|42.21583|-3.29722}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pinedadelasierra.es/ Официальный сайт муниципалитета Пинеда-де-ла-Сьерра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428080722/http://www.pinedadelasierra.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''pinedadelasierra.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პინედა-ტრასმონტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pineda Trasmonte''</small>||align=center|[[ფაილი:Pinedatrasmonte.JPG|170px|[[Пинеда-Трасмонте]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pineda Trasmonte (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Пинеда-Трасмонте]]]]||28,17||121||{{coord|41.90861|-3.69556}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pinedatrasmonte.es/ Официальный сайт муниципалитета Пинеда-Трасмонте] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130611111855/http://www.pinedatrasmonte.es/ |date=2013-06-11 }}{{ref-es}}. ''pinedatrasmonte.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პინილია-დე-ლს-ბარუეკოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pinilla de los Barruecos''</small>||align=center|[[ფაილი:Panorámica de Pinilla de los Barruecos.jpg|170px|[[Пинилья-де-лос-Барруэкос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pinilla de los Barruecos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пинилья-де-лос-Барруэкос]]]]||32,521||92||{{coord|41.91889|-3.30500}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pinilladelosbarruecos.net Официальный сайт муниципалитета Пинилья-де-лос-Барруэкос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126054149/http://www.pinilladelosbarruecos.net/ |date=2021-01-26 }}{{ref-es}}. ''pinilladelosbarruecos.net'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პინილია-დე-ლოს-მოროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pinilla de los Moros''</small>||align=center|[[ფაილი:Pinilla de los Moros escultura fonte.jpg|170px|[[Пинилья-де-лос-Морос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пинилья-де-лос-Морос]]]]||11,013||37||{{coord|42.06778|-3.32722}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pinilladelosmoros.es/ Официальный сайт муниципалитета Пинилья-де-лос-Морос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210127145519/http://www.pinilladelosmoros.es/ |date=2021-01-27 }}{{ref-es}}. ''pinilladelosmoros.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პინილია-ტრასმონტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pinilla Trasmonte''</small>||align=center|[[ფაილი:Pinilla Trasmonte 2551 02.jpg|170px|[[Пинилья-Трасмонте]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пинилья-Трасмонте]]]]||68,31||168||{{coord|41.87333|-3.62000}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pinillatrasmonte.es/ Официальный сайт муниципалитета Пинилья-Трасмонте] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001234115/http://www.pinillatrasmonte.es/ |date=2020-10-01 }}{{ref-es}}. ''pinillatrasmonte.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პოსა-დე-ლა-სალი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Poza de la Sal''</small>||align=center|[[ფაილი:PozaDeLaSal.jpg|170px|[[Поса-де-ла-Саль]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Поса-де-ла-Саль]]]]||82||274||{{coord|42.66639|-3.50167}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Poza de la Sal.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pozadelasal.es/ Официальный сайт муниципалитета Поса-де-ла-Саль] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080225020310/http://www.pozadelasal.es/ |date=2008-02-25 }}{{ref-es}}. ''pozadelasal.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პრადანოს-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Prádanos de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Prádanos de Bureba -BT- 04.jpg|170px|[[Праданос-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Праданос-де-Буреба]]]]||10,79||52||{{coord|42.50222|-3.34750}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Pradanos de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.pradanosdebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Праданос-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426080105/http://www.pradanosdebureba.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''pradanosdebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პრადოლუენგო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pradoluengo''</small>||align=center|[[ფაილი:Pradoluengo.jpg|170px|[[Прадолуэнго]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pradoluengo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Прадолуэнго]]]]||30||1151||{{coord|42.32500|-3.19861}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Belorado.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://pradoluengo.burgos.es Официальный сайт муниципалитета Прадолуэнго] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624130014/http://pradoluengo.burgos.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''pradoluengo.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პრესენსიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Presencio''</small>||align=center|[[ფაილი:Presencio-Calle.jpg|170px|[[Пресенсио]]]]||[[ფაილი:Escudo de Presencio.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пресенсио]]]]||35,35||184||{{coord|42.18722|-3.90028}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.presencio.es/ Официальный сайт муниципалитета Пресенсио] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200320044948/http://www.presencio.es/ |date=2020-03-20 }}{{ref-es}}. ''presencio.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[პუენტედურა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Puentedura''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia Puentedura.jpg|170px|[[Пуэнтедура]]]]||[[ფაილი:Escudo de Puentedura.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пуэнтедура]]]]||16,39||109||{{coord|42.04167|-3.58278}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.puentedura.es/ Официальный сайт муниципалитета Пуэнтедура] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210502080156/http://www.puentedura.es/ |date=2021-05-02 }}{{ref-es}}. ''puentedura.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კემადა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quemada''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Quemada 5252.jpg|170px|[[Кемада]]]]||[[ფაილი:Escudo de Quemada (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кемада]]]]||20,835||250||{{coord|41.70028|-3.57472}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quemada.es/ Официальный сайт муниципалитета Кемада] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201118042454/http://www.quemada.es/ |date=2020-11-18 }}{{ref-es}}. ''quemada.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანა-დელ-პიდიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintana del Pidio''</small>||align=center|[[ფაილი:QuintanaDelPidio20130414125521P1170144.jpg|170px|[[Кинтана-дель-Пидио]]]]||[[ფაილი:Escudo de Quintana del Pidio.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтана-дель-Пидио]]]]||10,74||156||{{coord|41.75944|-3.75139}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanadelpidio.com Официальный сайт муниципалитета Кинтана-дель-Пидио] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080520113130/http://www.quintanadelpidio.com/ |date=2008-05-20 }}{{ref-es}}. ''quintanadelpidio.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანაბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanabureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Quintanabureba -BT- 01.jpg|170px|[[Кинтанабуреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Quintanabureba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанабуреба]]]]||12,36||23||{{coord|42.58667|-3.36667}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Quintanabureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanabureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Кинтанабуреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425185736/http://www.quintanabureba.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''quintanabureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანაელესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanaélez''</small>||align=center|[[ფაილი:Quintanaelez01.jpg|170px|[[Кинтанаэлес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Quintanaélez (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанаэлес]]]]||17,47||44||{{coord|42.66861|-3.29917}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Quintanaelez.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanaelez.es/ Официальный сайт муниципалитета Кинтанаэлес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426073146/http://www.quintanaelez.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''quintanaelez.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანაორტუნიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanaortuño''</small>||align=center|[[ფაილი:Torre Quintanaortuño 01.jpg|170px|[[Кинтанаортуньо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Quintanaortuño (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанаортуньо]]]]||6||261||{{coord|42.44972|-3.68361}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanaortuño.es/ Официальный сайт муниципалитета Кинтанаортуньо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624194113/http://www.xn--quintanaortuo-tkb.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''quintanaortuño.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანაპალია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanapalla''</small>||align=center|[[ფაილი:Quintanapalla09.jpg|170px|[[Кинтанапалья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Quintanapalla.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанапалья]]]]||16||110||{{coord|42.40833|-3.53417}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Quintanapalla.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanapalla.es/ Официальный сайт муниципалитета Кнтанапалья] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428070418/http://www.quintanapalla.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''quintanapalla.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანარ-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanar de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Plaza quintanar.jpg|170px|[[Кинтанар-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Quintanar de la Sierra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанар-де-ла-Сьерра]]]]||59,904||1603||{{coord|41.98139|-3.03944}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanardelasierra.es/ Официальный сайт муниципалитета Кинтанар-де-ла-Сьерра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210502110305/http://www.quintanardelasierra.es/ |date=2021-05-02 }}{{ref-es}}. ''quintanardelasierra.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანავიდესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanavides''</small>||align=center|[[ფაილი:Quintanavides (Burgos).jpg|170px|[[Кинтанавидес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Quintanavides (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанавидес]]]]||11,67||74||{{coord|42.48139|-3.42472}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Quintanavides.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanavides.es/ Официальный сайт муниципалитета Кинтанавидес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425193036/http://www.quintanavides.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''quintanavides.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანილია-დე-ლა-მატა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanilla de la Mata''</small>||align=center|[[ფაილი:Lagar de Dios.JPG|170px|[[Кинтанилья-де-ла-Мата]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанилья-де-ла-Мата]]]]||13,80||110||{{coord|41.98861|-3.76778}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanilladelamata.es/ Официальный сайт муниципалитета Кинтанилья-де-ла-Мата] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709184745/http://www.quintanilladelamata.es/ |date=2021-07-09 }}{{ref-es}}. ''quintanilladelamata.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანილია-დელ-აგვა-ი-ტორდუელესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanilla del Agua y Tordueles''</small>||align=center|[[ფაილი:Quintanilla del agua01.jpg|170px|[[Кинтанилья-дель-Агва-и-Тордуэлес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Quintanilla del Agua y Tordueles (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанилья-дель-Агва-и-Тордуэлес]]]]||35,79||360||{{coord|42.04083|-3.65194}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanilladelaguaytordueles.es/ Официальный сайт муниципалитета Кинтанилья-дель-Агва-и-Тордуэлес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426080153/http://www.quintanilladelaguaytordueles.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''quintanilladelaguaytordueles.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანილია-დელ-კოკო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanilla del Coco''</small>||align=center|[[ფაილი:Quintanilla del Coco desde el Cementerio 5522.jpg|170px|[[Кинтанилья-дель-Коко]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанилья-дель-Коко]]]]||20||54||{{coord|41.97917|-3.51667}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanilladelcoco.es/ Официальный сайт муниципалитета Кинтанилья-дель-Коко] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503103059/http://www.quintanilladelcoco.es/ |date=2021-05-03 }}{{ref-es}}. ''quintanilladelcoco.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანილია-სან-გარსია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanilla San García''</small>||align=center|[[ფაილი:Quintanilla san garcia01.jpg|170px|[[Кинтанилья-Сан-Гарсиа]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанилья-Сан-Гарсиа]]]]||45,75||79||{{coord|42.54917|-3.19389}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Quintanilla San Garcia.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanillasangarcia.es/ Официальный сайт муниципалитета Кинтанилья-Сан-Гарсиа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210113032210/http://www.quintanillasangarcia.es/ |date=2021-01-13 }}{{ref-es}}. ''quintanillasangarcia.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[კინტანილია-ვივარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quintanilla Vivar''</small>||align=center|[[ფაილი:Quintanilla Morocisla.jpg|170px|[[Кинтанилья-Вивар]]]]||[[ფაილი:Escudo Quintanilla Vivar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кинтанилья-Вивар]]]]||13,38||820||{{coord|42.41444|-3.68889}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.quintanillavivar.es Официальный сайт муниципалитета Кинтанилья-Вивар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220626043254/http://www.quintanillavivar.es/ |date=2022-06-26 }}{{ref-es}}. ''quintanillavivar.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რაბანერა-დელ-პინარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rabanera del Pinar''</small>||align=center|[[ფაილი:Rabanera del pinar01.jpg|170px|[[Рабанера-дель-Пинар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Rabanera del Pinar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Рабанера-дель-Пинар]]]]||33,24||102||{{coord|41.89250|-3.19417}}||[[პინარესის კომარკა (ბურგოსი)|პინარესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.rabaneradelpinar.com Официальный сайт муниципалитета Рабанера-дель-Пинар]{{ref-es}}. ''rabaneradelpinar.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20021003123850/http://www.rabaneradelpinar.com/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[რაბანოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rábanos''</small>||align=center|[[ფაილი:Alarcia Nuestra Señora de la Asunción 474.jpg|170px|[[Рабанос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Рабанос]]]]||40,64||80||{{coord|42.31972|-3.27000}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Rabanos.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.rabanos.es/ Официальный сайт муниципалитета Рабанос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426075211/http://www.rabanos.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''rabanos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რაბე-დე-ლას-კალსადასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rabé de las Calzadas''</small>||align=center|[[ფაილი:Rabé de las Calzadas plaza.jpg|170px|[[Рабе-де-лас-Кальсадас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Rabé de las Calzadas (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Рабе-де-лас-Кальсадас]]]]||10,107||229||{{coord|42.34000|-3.83417}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.rabedelascalzadas.es/ Официальный сайт муниципалитета Рабе-де-лас-Кальсадас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428052950/http://www.rabedelascalzadas.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''rabedelascalzadas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რებოლიედო-დე-ლა-ტორე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rebolledo de la Torre''</small>||align=center|[[ფაილი:Rebolledo de la Torre - 001 (40943701125).jpg|170px|[[Ребольедо-де-ла-Торре]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ребольедо-де-ла-Торре]]]]||50,509||106||{{coord|42.68694|-4.22722}}||[[პარამოსის კომარკა|პარამოსი]]||[[ფაილი:REBOLLEDO.jpg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.rebolledodelatorre.es/ Официальный сайт муниципалитета Ребольедо-де-ла-Торре] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201205134522/http://www.rebolledodelatorre.es/ |date=2020-12-05 }}{{ref-es}}. ''rebolledodelatorre.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რედესილია-დელ-კამინო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Redecilla del Camino''</small>||align=center|[[ფაილი:RedecillaDelCaminoSAM 7462.jpg|170px|[[Редесилья-дель-Камино]]]]||[[ფაილი:Escudo de Redecilla del Camino.svg|80px|Герб муниципалитета [[Редесилья-дель-Камино]]]]||12||103||{{coord|42.43806|-3.06500}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.redecilladelcamino.es/ Официальный сайт муниципалитета Редесилья-дель-Камино] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426064238/http://www.redecilladelcamino.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''redecilladelcamino.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რედესილია-დელ-კამპო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Redecilla del Campo''</small>||align=center|[[ფაილი:Redecilla del campo01.jpg|170px|[[Редесилья-дель-Кампо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Редесилья-дель-Кампо]]]]||17,20||66||{{coord|42.46667|-3.11500}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://redecilladelcampo.com Официальный сайт муниципалитета Редесилья-дель-Кампо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130308063334/http://redecilladelcampo.com/ |date=2013-03-08 }}{{ref-es}}. ''redecilladelcampo.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რეგუმიელ-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Regumiel de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Regumiel de la Sierra (Burgos).jpg|170px|[[Регумьель-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Regumiel de la Sierra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Регумьель-де-ла-Сьерра]]]]||20 666||334||{{coord|41.95583|-2.98778}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.regumieldelasierra.es/ Официальный сайт муниципалитета Регумьель-де-ла-Сьерра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428024804/http://www.regumieldelasierra.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''regumieldelasierra.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რეინოსო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Reinoso''</small>||align=center|[[ფაილი:Reinoso -BT- 02.jpg|170px|[[Рейносо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Рейносо]]]]||9||15||{{coord|42.51111|-3.38194}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Reinoso de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.reinoso.es/ Официальный сайт муниципалитета Рейносо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426085248/http://www.reinoso.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''reinoso.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რეტუერტა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Retuerta''</small>||align=center|[[ფაილი:Retuerta01.jpg|170px|[[Ретуэрта]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ретуэрта]]]]||9||62||{{coord|42.02972|-3.50750}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.retuerta.es/ Официальный сайт муниципалитета Ретуэрта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428025758/http://www.retuerta.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''retuerta.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რევილია-დელ-კამპო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Revilla del Campo''</small>||align=center|[[ფაილი:Torre de la iglesia de Quintanalara.JPG|170px|[[Ревилья-дель-Кампо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Revilla del Campo (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Ревилья-дель-Кампо]]]]||39,04||100||{{coord|42.21139|-3.53722}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.revilladelcampo.es/ Официальный сайт муниципалитета Ревилья-дель-Кампо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426073604/http://www.revilladelcampo.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''revilladelcampo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რევილია-ვალიეხერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Revilla Vallejera''</small>||align=center|[[ფაილი:Revilla vallegera01.jpg|170px|[[Ревилья-Вальехера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Revilla de Vallejera.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ревилья-Вальехера]]]]||27,46||104||{{coord|42.14694|-4.13417}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://revillavallejera.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Ревилья-Вальехера] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426080152/http://revillavallejera.burgos.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''revillavallejera.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რევილიარუსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Revillarruz''</small>||align=center|[[ფაილი:Revillarruz carretera.jpg|170px|[[Ревильяррус]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ревильяррус]]]]||17||523||{{coord|42.23167|-3.65139}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.revillarruz.es/ Официальный сайт муниципалитета Ревильяррус] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425202559/http://www.revillarruz.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''revillarruz.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რესმონდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rezmondo''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia-de-rezmondo-cara-sur.jpg|170px|[[Ресмондо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Rezmondo (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Ресмондо]]]]||7||21||{{coord|42.51583|-4.23861}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.rezmondo.es/ Официальный сайт муниципалитета Ресмондо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428055313/http://www.rezmondo.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''rezmondo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რიოკავადო-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Riocavado de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Riocavado de la sierra.jpg|170px|[[Риокавадо-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Riocavado de la Sierra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Риокавадо-де-ла-Сьерра]]]]||43 316||55||{{coord|42.15194|-3.19806}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.riocavadodelasierra.es/ Официальный сайт муниципалитета Риокавадо-де-ла-Сьерра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210127193654/http://www.riocavadodelasierra.es/ |date=2021-01-27 }}{{ref-es}}. ''riocavadodelasierra.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[როა (ქალაქი)|როა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Roa''</small>||align=center|[[ფაილი:Roa de duero01.jpg|170px|[[Роа (город)|Роа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Roa.svg|80px|Герб муниципалитета [[Роа (город)|Роа]]]]||48,92||2167||{{coord|41.69833|-3.92667}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.ayuntamientoderoa.com Официальный сайт муниципалитета Роа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080426042800/http://www.ayuntamientoderoa.com/ |date=2008-04-26 }}{{ref-es}}. ''ayuntamientoderoa.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[როხასი (ბურგოსი)|როხასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rojas''</small>||align=center|[[ფაილი:Fachada del Castillo de Rojas de Bureba.jpg|170px|[[Рохас (Бургос)|Рохас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Rojas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Рохас (Бургос)|Рохас]]]]||25||63||{{coord|42.57750|-3.44083}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Rojas.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.rojas.es/ Официальный сайт муниципалитета Рохас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120104640/http://www.rojas.es/ |date=2012-11-20 }}{{ref-es}}. ''rojas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[როიუელა-დე-რიო-ფრანკო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Royuela de Río Franco''</small>||align=center|[[ფაილი:Royuela de rio franco01.jpg|170px|[[Роюэла-де-Рио-Франко]]]]||[[ფაილი:Escudo de Royuela de Río Franco (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Роюэла-де-Рио-Франко]]]]||50,61||174||{{coord|41.99667|-3.95667}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.royuelariofranco.es/ Официальный сайт муниципалитета Роюэла-де-Рио-Франко] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426080558/http://www.royuelariofranco.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''royuelariofranco.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რუბენა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rubena''</small>||align=center|[[ფაილი:Rubena - Iglesia -BT- 01.jpg|170px|[[Рубена]]]]||[[ფაილი:Escudo de Rubena.svg|80px|Герб муниципалитета [[Рубена]]]]||9,77||191||{{coord|42.38778|-3.57417}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.rubena.es/ Официальный сайт муниципалитета Рубена] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426071150/http://www.rubena.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''rubena.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რუბლასედო-დე-აბახო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rublacedo de Abajo''</small>||align=center|[[ფაილი:Rublacedo de abajo04.jpg|170px|[[Рубласедо-де-Абахо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Рубласедо-де-Абахо]]]]||39,30||30||{{coord|42.55306|-3.50222}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Rublacedo de Abajo.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.rublacedodeabajo.es/ Официальный сайт муниципалитета Рубласедо-де-Абахо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428022905/http://www.rublacedodeabajo.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''rublacedodeabajo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[რუკანდიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rucandio''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Santa María Magdalena, Rucandio 03.jpg|170px|[[Рукандио]]]]||[[ფაილი:Escudo de Rucandio.svg|80px|Герб муниципалитета [[Рукандио]]]]||32,63||69||{{coord|42.75167|-3.54222}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Rucandio.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.rucandio.es/ Официальный сайт муниципалитета Рукандио] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210502163615/http://www.rucandio.es/ |date=2021-05-02 }}{{ref-es}}. ''rucandio.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სალას-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Salas de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Salas de bureba01.jpg|170px|[[Салас-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Salas de Bureba (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Салас-де-Буреба]]]]||13,30||131||{{coord|42.69167|-3.47389}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa Salas de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.salasdebureba.es Официальный сайт муниципалитета Салас-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624200847/http://www.salasdebureba.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''salasdebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სალას-დე-ლოს-ინფანტესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Salas de los Infantes''</small>||align=center|[[ფაილი:Sta. Cecilia Salas de los Infantes.jpg|170px|[[Салас-де-лос-Инфантес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Salas de los Infantes (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Салас-де-лос-Инфантес]]]]||31||1987||{{coord|42.02306|-3.28139}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.salasdelosinfantes.net Официальный сайт муниципалитета Салас-де-лос-Инфантес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428162922/http://www.salasdelosinfantes.net/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''salasdelosinfantes.net'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სალდანია-დე-ბურგოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Saldaña de Burgos''</small>||align=center|[[ფაილი:Saldaña de Burgos 4.jpg|170px|[[Сальдания-де-Бургос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Saldaña de Burgos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сальдания-де-Бургос]]]]||8||180||{{coord|42.2576500|-3.6845583}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.saldañadeburgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Сальдания-де-Бургос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624200704/http://www.xn--saldaadeburgos-unb.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''saldañadeburgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სალინილიას-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Salinillas de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Salinillas de bureba01.jpg|170px|[[Салинильяс-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Salinillas de Bureba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Салинильяс-де-Буреба]]]]||23||54||{{coord|42.55306|-3.38667}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Salinillas de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.salinillasdebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Салинильяс-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426080140/http://www.salinillasdebureba.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''salinillasdebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სან-ადრიან-დე-ხუაროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''San Adrián de Juarros''</small>||align=center|[[ფაილი:San Adrián de Juarros, Iglesia de la Asunción, 03.jpg|170px|[[Сан-Адриан-де-Хуаррос]]]]||[[ფაილი:Escudo de San Adrián de Juarros.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сан-Адриан-де-Хуаррос]]]]||20||85||{{coord|42.27417|-3.47500}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sanadriandejuarros.es/ Официальный сайт муниципалитета Сан-Адриан-де-Хуаррос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425185841/http://www.sanadriandejuarros.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''sanadriandejuarros.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სან-ხუან-დელ-მონტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''San Juan del Monte''</small>||align=center|[[ფაილი:Plaza de la Villa en San Juan del Monte.jpg|170px|[[Сан-Хуан-дель-Монте]]]]||[[ფაილი:Escudo de San Juan del Monte.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сан-Хуан-дель-Монте]]]]||26,499||149||{{coord|41.68417|-3.52111}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://sanjuandelmonte.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Сан-Хуан-дель-Монте] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191328/http://sanjuandelmonte.burgos.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''sanjuandelmonte.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სან-მამეს-დე-ბურგოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''San Mamés de Burgos''</small>||align=center|[[ფაილი:Casa consistorial de San Mamés de Burgos.jpg|170px|[[Сан-Мамес-де-Бургос]]]]||[[ფაილი:Escudo de San Mamés de Burgos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сан-Мамес-де-Бургос]]]]||5||287||{{coord|42.33722|-3.79389}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sanmamesdeburgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Сан-Мамес-де-Бургос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426065813/http://www.sanmamesdeburgos.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''sanmamesdeburgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სან-მარტინ-დე-რუბიალესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''San Martín de Rubiales''</small>||align=center|[[ფაილი:San Martín de Rubiales.JPG|170px|[[Сан-Мартин-де-Рубиалес]]]]||[[ფაილი:Escudo San Martín de Rubiales.jpeg|80px|Герб муниципалитета [[Сан-Мартин-де-Рубиалес]]]]||19,40||150||{{coord|41.64250|-3.99333}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sanmartinderubiales.es/ Официальный сайт муниципалитета Сан-Мартин-де-Рубиалес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426080202/http://www.sanmartinderubiales.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''sanmartinderubiales.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სან-მილიან-დე-ლარა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''San Millán de Lara''</small>||align=center|[[ფაილი:San Millán de Lara - Iglesia de San Millán 6.JPG|170px|[[Сан-Мильян-де-Лара]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сан-Мильян-де-Лара]]]]||33,62||72||{{coord|42.13639|-3.34556}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sanmillandelara.es/ Официальный сайт муниципалитета Сан-Мильян-де-Лара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428071425/http://www.sanmillandelara.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''sanmillandelara.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სან-ვისენტე-დელ-ვალიე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''San Vicente del Valle''</small>||align=center|[[ფაილი:Riotiron.JPG|170px|[[Сан-Висенте-дель-Валье]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сан-Висенте-дель-Валье]]]]||13,42||27||{{coord|42.33694|-3.16194}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal San Vicente del Valle.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sanvicentedelvalle.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Сан-Висенте-дель-Валье] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425201232/http://www.sanvicentedelvalle.burgos.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''sanvicentedelvalle.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტა-სესილია (ბურგოსი)|სანტა-სესილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santa Cecilia''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Santa Cecilia, Santa Cecilia 01.jpg|170px|[[Санта-Сесилия (Бургос)|Санта-Сесилия]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santa Cecilia (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Санта-Сесилия (Бургос)|Санта-Сесилия]]]]||12,46||98||{{coord|42.05194|-3.80306}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://santacecilia.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Санта-Сесилиа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191127/http://santacecilia.burgos.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''santacecilia.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტა-კრუს-დე-ლა-სალსედა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santa Cruz de la Salceda''</small>||align=center|[[ფაილი:Santa cruz de la salceda01.jpg|170px|[[Санта-Крус-де-ла-Сальседа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santa Cruz de la Salceda.svg|80px|Герб муниципалитета [[Санта-Крус-де-ла-Сальседа]]]]||25,860||140||{{coord|41.59472|-3.59472}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://santacruzdelasalceda.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Санта-Крус-де-ла-Сальседа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426084342/http://santacruzdelasalceda.burgos.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''santacruzdelasalceda.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტა-კრუს-დელ-ვალიე-ურბიონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santa Cruz del Valle Urbión''</small>||align=center|[[ფაილი:Cartel, Santa Cruz del Valle Urbión.jpg|170px|[[Санта-Крус-дель-Валье-Урбион]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Санта-Крус-дель-Валье-Урбион]]]]||34||99||{{coord|42.30278|-3.22167}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santacruzdelvalleurbion.es/ Официальный сайт муниципалитета Санта-Крус-дель-Валье-Урбион] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426084751/http://www.santacruzdelvalleurbion.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''santacruzdelvalleurbion.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტა-გადეა-დელ-სიდი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santa Gadea del Cid''</small>||align=center|[[ფაილი:SantaGadeaDelCid 2.jpg|170px|[[Санта-Гадеа-дель-Сид]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santa Gadea del Cid.svg|80px|Герб муниципалитета [[Санта-Гадеа-дель-Сид]]]]||29||153||{{coord|42.71472|-3.05889}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santagadeadelcid.es/ Официальный сайт муниципалитета Санта-Гадеа-дель-Сид] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201229085113/http://www.santagadeadelcid.es/ |date=2020-12-29 }}{{ref-es}}. ''santagadeadelcid.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტა-ინესი (ესპანეთი)|სანტა-ინესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santa Inés''</small>||align=center|[[ფაილი:Santa ines01.jpg|170px|[[Санта-Инес (Испания)|Санта-Инес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santa Inés (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Санта-Инес (Испания)|Санта-Инес]]]]||15||139||{{coord|42.03944|-3.70250}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santaines.es/ Официальный сайт муниципалитета Санта-Инес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201008150828/http://www.santaines.es/ |date=2020-10-08 }}{{ref-es}}. ''santaines.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტა-მარია-დელ-კამპო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santa María del Campo''</small>||align=center|[[ფაილი:NuestraSeñoraDeLaAsunciónDesdeElBalcón-rectangular.jpg|170px|[[Санта-Мария-дель-Кампо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santa María del Campo (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Санта-Мария-дель-Кампо]]]]||60,32||517||{{coord|42.13194|-3.97417}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santamariadelcampo.es/ Официальный сайт муниципалитета Санта-Мария-дель-Кампо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122132910/http://www.santamariadelcampo.es/ |date=2021-01-22 }}{{ref-es}}. ''santamariadelcampo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტა-მარია-დელ-ინვიერნო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santa María del Invierno''</small>||align=center|[[ფაილი:Pueblo 026.jpg|170px|[[Санта-Мария-дель-Инвьерно]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Санта-Мария-дель-Инвьерно]]]]||16||63||{{coord|42.44278|-3.43750}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Santa Maria del Invierno.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santamariadelinvierno.es/ Официальный сайт муниципалитета Санта-Мария-дель-Инвьерно] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210131061653/http://www.santamariadelinvierno.es/ |date=2021-01-31 }}{{ref-es}}. ''santamariadelinvierno.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტა-მარია-დელ-მერკადილიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santa María del Mercadillo''</small>||align=center|[[ფაილი:Santa María del Mercadillo Burgos 04.jpg|170px|[[Санта-Мария-дель-Меркадильо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santa María del Mercadillo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Санта-Мария-дель-Меркадильо]]]]||30,208±0,001||101||{{coord|41.85972|-3.55889}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santamariadelmercadillo.es/ Официальный сайт муниципалитета Санта-Мария-дель-Меркадильо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620203221/http://www.santamariadelmercadillo.es/ |date=2010-06-20 }}{{ref-es}}. ''santamariadelmercadillo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტა-მარია-რივარედონდა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santa María Rivarredonda''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de la Asunción de Nuestra Señora, Santa María Ribarredonda 02.jpg|170px|[[Санта-Мария-Риварредонда]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santa María Ribarredonda (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Санта-Мария-Риварредонда]]]]||11,009||92||{{coord|42.64333|-3.17806}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Santa Maria de Ribarredonda.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santamariaribarredonda.es/ Официальный сайт муниципалитета Санта-Мария-Риварредонда] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210202173707/http://www.santamariaribarredonda.es/ |date=2021-02-02 }}{{ref-es}}. ''santamariaribarredonda.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტა-ოლალია-დე-ბუერბა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santa Olalla de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Santa Olalla de Bureba -BT- 02.jpg|170px|[[Санта-Олалья-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Санта-Олалья-де-Буреба]]]]||10,74||37||{{coord|42.47611|-3.44083}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Santa Olalla de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santaolalladebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Санта-Олалья-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210201222832/http://www.santaolalladebureba.es/ |date=2021-02-01 }}{{ref-es}}. ''santaolalladebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტიბანიეს-დე-ესგევა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santibáñez de Esgueva''</small>||align=center|[[ფაილი:SantibañezDeEsgueva20110909134757P1130405.jpg|170px|[[Сантибаньес-де-Эсгева]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santibáñez de Esgueva.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сантибаньес-де-Эсгева]]]]||22,25||79||{{coord|41.83333|-3.75861}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santibañezdeesgueva.es/ Официальный сайт муниципалитета Сантибаньес-де-Эсгева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624200051/http://www.xn--santibaezdeesgueva-t0b.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''santibañezdeesgueva.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტიბანიეს-დელ-ვალი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santibáñez del Val''</small>||align=center|[[ფაილი:Santibañez del Val - 008 (35904515734).jpg|170px|[[Сантибаньес-дель-Валь]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santibáñez del Val (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Сантибаньес-дель-Валь]]]]||15||47||{{coord|41.97389|-3.48056}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santibañezdelval.es/ Официальный сайт муниципалитета Сантибаньес-дель-Валь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625235527/http://www.xn--santibaezdelval-4qb.es/ |date=2022-06-25 }}{{ref-es}}. ''santibañezdelval.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სანტო-დომინგო-დე-სილოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santo Domingo de Silos''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Santo Domingo de Silos.jpg|170px|[[Санто-Доминго-де-Силос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santo Domingo de Silos (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Санто-Доминго-де-Силос]]]]||78||273||{{coord|41.96250|-3.41972}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.santodomingodesilos.es/ Официальный сайт муниципалитета Санто-Доминго-де-Силос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125131233/http://www.santodomingodesilos.es/ |date=2021-01-25 }}{{ref-es}}. ''santodomingodesilos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სარხენტეს-დე-ლა-ლორა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sargentes de la Lora''</small>||align=center|[[ფაილი:Sargentes de la Lora 03.jpg|170px|[[Сархентес-де-ла-Лора]]]]||[[ფაილი:Escudo de Sargentes de la Lora.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сархентес-де-ла-Лора]]]]||86,22||111||{{coord|42.76917|-3.87278}}||[[პარამოსის კომარკა|პარამოსი]]||[[ფაილი:SARGENTES.jpg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sargentesdelalora.es/ Официальный сайт муниципалитета Сархентес-де-ла-Лора] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423075712/http://www.sargentesdelalora.es/ |date=2022-04-23 }}{{ref-es}}. ''sargentesdelalora.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სარასინი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sarracín''</small>||align=center|[[ფაილი:Sarracin11.jpg|170px|[[Саррасин]]]]||[[ფაილი:Escudo de Sarracín (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Саррасин]]]]||9,61||248||{{coord|42.25722|-3.68528}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sarracin.es/ Официальный сайт муниципалитета Саррасин] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203618/http://www.sarracin.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''sarracin.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სასამონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sasamón''</small>||align=center|[[ფაილი:Sasamon01.jpg|170px|[[Сасамон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Sasamón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сасамон]]]]||113||962||{{coord|42.41806|-4.04167}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sasamon.org Официальный сайт муниципалитета Сасамон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220626015421/http://www.sasamon.org/ |date=2022-06-26 }}{{ref-es}}. ''sasamon.org'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სოლარანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Solarana''</small>||align=center|[[ფაილი:Solarana Iglesia Vista General 00.JPG|170px|[[Соларана]]]]||[[ფაილი:Escudo de Solarana (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Соларана]]]]||14,65||77||{{coord|41.97000|-3.66000}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.solarana.es/ Официальный сайт муниципалитета Соларана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709182923/http://www.solarana.es/ |date=2021-07-09 }}{{ref-es}}. ''solarana.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სორდილიოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sordillos''</small>||align=center|[[ფაილი:Sordillos01.jpg|170px|[[Сордильос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сордильос]]]]||8||33||{{coord|42.46167|-4.10694}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sordillos.es/ Официальный сайт муниципалитета Сордильос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426085148/http://www.sordillos.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''sordillos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სოტილიო-დე-ლა-რიბერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sotillo de la Ribera''</small>||align=center|[[ფაილი:Sotillo de la Ribera Q 02.jpg|170px|[[Сотильо-де-ла-Рибера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Sotillo de la Ribera (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Сотильо-де-ла-Рибера]]]]||42,460||475||{{coord|41.77667|-3.82611}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sotillodelaribera.com/ Официальный сайт муниципалитета Сотильо-де-ла-Рибера] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100924230847/http://www.sotillodelaribera.com/ |date=2010-09-24 }}{{ref-es}}. ''sotillodelaribera.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სოტრახერო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sotragero''</small>||align=center|[[ფაილი:Sotragero09.jpg|170px|[[Сотрахеро]]]]||[[ფაილი:Escudo de Sotragero.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сотрахеро]]]]||6||273||{{coord|42.40972|-3.71306}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სოტრესგუდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sotresgudo''</small>||align=center|[[ფაილი:Sotresgudo-junio-2014-panoramica-4.jpg|170px|[[Сотресгудо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сотресгудо]]]]||172||432||{{coord|42.57806|-4.17694}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.sotresgudo.es/ Официальный сайт муниципалитета Сотресгудо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214180200/http://www.sotresgudo.es/ |date=2021-02-14 }}{{ref-es}}. ''sotresgudo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სუსინოს-დელ-პარამო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Susinos del Páramo''</small>||align=center|[[ფაილი:Susinos del Páramo 02.jpg|170px|[[Сусинос-дель-Парамо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Susinos del Páramo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сусинос-дель-Парамо]]]]||11,454||116||{{coord|42.47111|-3.92500}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.susinosdelparamo.es/ Официальный сайт муниципалитета Сусинос-дель-Парамо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506131227/http://www.susinosdelparamo.es/ |date=2021-05-06 }}{{ref-es}}. ''susinosdelparamo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტამარონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tamarón''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de la Asunción, Tamarón.jpg|170px|[[Тамарон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tamarón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тамарон]]]]||15,656||44||{{coord|42.27250|-3.99083}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.tamaron.es/ Официальный сайт муниципалитета Тамарон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426082729/http://www.tamaron.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''tamaron.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტარდახოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tardajos''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Tardajos.JPG|170px|[[Тардахос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tardajos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тардахос]]]]||12||783||{{coord|42.34722|-3.81917}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.tardajos.es/ Официальный сайт муниципалитета Тардахос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201215132706/http://www.tardajos.es/ |date=2020-12-15 }}{{ref-es}}. ''tardajos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტეხადა (ბურგოსი)|ტეხადა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tejada''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Tejada 02.jpg|170px|[[Техада (Бургос)|Техада]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tejada.svg|80px|Герб муниципалитета [[Техада (Бургос)|Техада]]]]||22,74||34||{{coord|41.95222|-3.53611}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.tejada.es Официальный сайт муниципалитета Техада] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220626045305/http://www.tejada.es/ |date=2022-06-26 }}{{ref-es}}. ''tejada.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტერადილიოს-დე-ესგევა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Terradillos de Esgueva''</small>||align=center|[[ფაილი:TerradillosDeEsgueva20110909104307P1130348.jpg|170px|[[Террадильос-де-Эсгева]]]]||[[ფაილი:Escudo de Terradillos de Esgueva (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Террадильос-де-Эсгева]]]]||14,39||77||{{coord|41.81917|-3.84278}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.terradillosdeesgueva.es/ Официальный сайт муниципалитета Террадильос-де-Эсгева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426075130/http://www.terradillosdeesgueva.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''terradillosdeesgueva.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტინიებლას-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tinieblas de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Tinieblas de la Sierra cartel.jpg|170px|[[Тиньеблас-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tinieblas de la Sierra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тиньеблас-де-ла-Сьерра]]]]||29,38||34||{{coord|42.17250|-3.36306}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.tinieblasdelasierra.es/ Официальный сайт муниципалитета Тиньеблас-де-ла-Сьерра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426082906/http://www.tinieblasdelasierra.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''tinieblasdelasierra.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტობარი ((მუნიციპალიტეტი)|ტობარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tobar''</small>||align=center|[[ფაილი:Tobar-Vista-al-atardecer.jpg|170px|[[Тобар]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тобар]]]]||11,956||22||{{coord|42.48361|-3.93833}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:Tobar-area.jpg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.tobar.es/ Официальный сайт муниципалитета Тобар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112233445/http://www.tobar.es/ |date=2021-01-12 }}{{ref-es}}. ''tobar.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტორდომარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tordómar''</small>||align=center|[[ფაილი:VistaDeTordómar-rectangular.jpg|170px|[[Тордомар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tordómar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тордомар]]]]||30||334||{{coord|42.04583|-3.86472}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.tordomar.es/ Официальный сайт муниципалитета Тордомар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428055057/http://www.tordomar.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''tordomar.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტორესილია-დელ-მონტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torrecilla del Monte''</small>||align=center|[[ფაილი:Torrecilla del Monte, entrada.jpg|170px|[[Торресилья-дель-Монте]]]]||[[ფაილი:Escudo de Torrecilla del Monte.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торресилья-дель-Монте]]]]||15||72||{{coord|42.09361|-3.69417}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.torrecilladelmonte.es/ Официальный сайт муниципалитета Торресилья-дель-Монте] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001233000/http://www.torrecilladelmonte.es/ |date=2020-10-01 }}{{ref-es}}. ''torrecilladelmonte.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტორეგალინდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torregalindo''</small>||align=center|[[ფაილი:TorregalindoP1120815-P1120817.jpg|170px|[[Торрегалиндо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Torregalindo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торрегалиндо]]]]||15,358||121||{{coord|41.58222|-3.75333}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.torregalindo.es/ Официальный сайт муниципалитета Торрегалиндо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425185751/http://www.torregalindo.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''torregalindo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტორელარა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torrelara''</small>||align=center|[[ფაილი:Torrelara, vista de la población desde la iglesia, 01.jpg|170px|[[Торрелара]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торрелара]]]]||12,51||31||{{coord|42.16583|-3.51639}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.torrelara.es/ Официальный сайт муниципалитета Торрелара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191247/http://www.torrelara.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''torrelara.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტორეპადრე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torrepadre''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Esteban Protomártir, Torrepadre 02.jpg|170px|[[Торрепадре]]]]||[[ფაილი:Escudo de Torrepadre.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торрепадре]]]]||28||70||{{coord|42.04361|-3.93694}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.torrepadre.es/ Официальный сайт муниципалитета Торрепадре] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200404230956/http://www.torrepadre.es/ |date=2020-04-04 }}{{ref-es}}. ''torrepadre.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტორესანდინიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torresandino''</small>||align=center|[[ფაილი:Torresandino20110908151633P1130289.jpg|170px|[[Торресандино]]]]||[[ფაილი:Escudo de Torresandino.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торресандино]]]]||93,20||604||{{coord|41.82944|-3.91000}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.torresandino.es/ Официальный сайт муниципалитета Торресандино] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101010506/http://www.torresandino.es/ |date=2020-11-01 }}{{ref-es}}. ''torresandino.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტორტოლეს-დე-ესგევა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tórtoles de Esgueva''</small>||align=center|[[ფაილი:TórtolesDeEsgueva20110908115248P1130269.jpg|170px|[[Тортолес-де-Эсгева]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тортолес-де-Эсгева]]]]||79,20||433||{{coord|41.81639|-4.02083}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტოსანტოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tosantos''</small>||align=center|[[ფაილი:Tosantos04.jpg|170px|[[Тосантос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tosantos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тосантос]]]]||6||52||{{coord|42.41361|-3.24333}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:Mapa municipal Tosantos.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.tosantos.es/ Официальный сайт муниципалитета Тосантос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425205326/http://www.tosantos.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''tosantos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტრესპადერნე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Trespaderne''</small>||align=center|[[ფაილი:Trespaderne.jpg|170px|[[Треспадерне]]]]||[[ფაილი:Escudo de Trespaderne.svg|80px|Герб муниципалитета [[Треспадерне]]]]||37||771||{{coord|42.80222|-3.39000}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:Mapa Trespaderne.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.trespaderne.com/ Официальный сайт муниципалитета Треспадерне] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210121173136/http://www.trespaderne.com/ |date=2021-01-21 }}{{ref-es}}. ''trespaderne.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტუბილია-დელ-აგვა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tubilla del Agua''</small>||align=center|[[ფაილი:Tubilla del Agua Panorámica.JPG|170px|[[Тубилья-дель-Агва]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tubilla del Agua (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Тубилья-дель-Агва]]]]||78,69||136||{{coord|42.70917|-3.80278}}||[[პარამოსის კომარკა|პარამოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.tubilladelagua.es/ Официальный сайт муниципалитета Тубилья-дель-Агва] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425201309/http://www.tubilladelagua.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''tubilladelagua.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ტუბილია-დელ-ლაგო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tubilla del Lago''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Tubilla del Lago 03.jpg|170px|[[Тубилья-дель-Лаго]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tubilla del Lago.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тубилья-дель-Лаго]]]]||23,206||169||{{coord|41.80139|-3.58639}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.tubilladellago.com Официальный сайт муниципалитета Тубилья-дель-Лаго] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624204837/http://www.tubilladellago.com/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''tubilladellago.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ურბელ-დელ-კასტილიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Úrbel del Castillo''</small>||align=center|[[ფაილი:Urbel-del-castillo-vista-nocturna-diciembre-2014.jpg|170px|[[Урбель-дель-Кастильо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Урбель-дель-Кастильо]]]]||31||72||{{coord|42.62000|-3.84361}}||[[პარამოსის კომარკა|პარამოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.urbeldelcastillo.es/ Официальный сайт муниципалитета Урбель-дель-Кастильо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201128013120/http://www.urbeldelcastillo.es/ |date=2020-11-28 }}{{ref-es}}. ''urbeldelcastillo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვადოკონდესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Vadocondes''</small>||align=center|[[ფაილი:Conjunto Histórico Artístico de la Villa de Vadocondes.jpg|170px|[[Вадокондес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Vadocondes.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вадокондес]]]]||25,69||345||{{coord|41.63944|-3.57361}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://vadocondes.es/ Официальный сайт муниципалитета Вадокондес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210121150203/http://vadocondes.es/ |date=2021-01-21 }}{{ref-es}}. ''vadocondes.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალდეანდე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdeande''</small>||align=center|[[ფაილი:No image available.svg|170px|[[Вальдеанде]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valdeande.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдеанде]]]]||30,985||104||{{coord|41.83417|-3.52778}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valdeande.es/ Официальный сайт муниципалитета Вальдеанде] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425190039/http://www.valdeande.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''valdeande.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალდესატე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdezate''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Valdezate 2.jpg|170px|[[Вальдесате]]]]||[[ფაილი:Escudopueblocoloreado.jpg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдесате]]]]||20,475||134||{{coord|41.60139|-3.93056}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valdezate.com/ Официальный сайт муниципалитета Вальдесате] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080321005746/http://www.valdezate.com/ |date=2008-03-21 }}{{ref-es}}. ''valdezate.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალდოროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdorros''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento Valdorros.jpg|170px|[[Вальдоррос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valdorros.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдоррос]]]]||16,64||297||{{coord|42.17194|-3.70889}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valdorros.es/ Официальный сайт муниципалитета Вальдоррос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201002064339/http://www.valdorros.es/ |date=2020-10-02 }}{{ref-es}}. ''valdorros.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიარტა-დე-ბურება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Vallarta de Bureba''</small>||align=center|[[ფაილი:Vallarta de Bureba (Burgos).jpg|170px|[[Вальярта-де-Буреба]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальярта-де-Буреба]]]]||19||40||{{coord|42.58806|-3.20472}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Vallarta de Bureba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.vallartadebureba.es/ Официальный сайт муниципалитета Вальярта-де-Буреба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112193048/http://www.vallartadebureba.es/ |date=2021-01-12 }}{{ref-es}}. ''vallartadebureba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიე-დე-ლას-ნავასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de las Navas''</small>||align=center|[[ფაილი:Valle las navas.jpeg|170px|[[Валье-де-лас-Навас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-лас-Навас]]]]||112||509||{{coord|42.45472|-3.63667}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალიე-დე-ლოსა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Losa''</small>||align=center|[[ფაილი:SanPantaleónDeLosa20110503142218p1110340.jpg|170px|[[Валье-де-Лоса]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valle de Losa (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Лоса]]]]||227,66||481||{{coord|42.98667|-3.21917}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valledelosa.es/ Официальный сайт муниципалитета Валье-де-Лоса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426073041/http://www.valledelosa.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''valledelosa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიე-დე-მანსანედო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Manzanedo''</small>||align=center|[[ფაილი:Manzanedo panoramica.jpg|170px|[[Валье-де-Мансанедо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valle de Manzanedo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Мансанедо]]]]||70,44||122||{{coord|42.89889|-3.69056}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valledemanzanedo.es Официальный сайт муниципалитета Валье-де-Мансанедо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624205815/http://www.valledemanzanedo.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''valledemanzanedo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიე-დე-მენა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Mena''</small>||align=center|[[ფაილი:Mena.jpg|170px|[[Валье-де-Мена]]]]||[[ფაილი:Escudovalledemena.gif|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Мена]]]]||263||3805||{{coord|43.10139|-3.28139}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valledemena.es/ Официальный сайт муниципалитета Валье-де-Мена] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120507001406/http://www.valledemena.es/ |date=2012-05-07 }}{{ref-es}}. ''valledemena.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიე-დე-ოკა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Oca''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia 1986.jpg|170px|[[Валье-де-Ока]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valle de Oca.svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Ока]]]]||38,47||165||{{coord|42.43306|-3.31667}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:Mapa municipal Valle de Oca.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალიე-დე-სანტიბანიესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Santibáñez''</small>||align=center|[[ფაილი:Santibáñez-Zarzaguda.jpg|170px|[[Валье-де-Сантибаньес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valle de Santibáñez (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Сантибаньес]]]]||106||483||{{coord|42.4802472|-3.7830194}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.xn--valledesantibaez-kub.es/ Официальный сайт муниципалитета Валье-де-Сантибаньес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201030140657/http://www.xn--valledesantibaez-kub.es/ |date=2020-10-30 }}{{ref-es}}. ''xn--valledesantibaez-kub.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიე-დე-სედანო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Sedano''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Sedano.jpg|170px|[[Валье-де-Седано]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valle de Sedano.svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Седано]]]]||264||421||{{coord|42.71694|-3.74889}}||[[პარამოსის კომარკა|პარამოსი]]||[[ფაილი:SEDANO.jpg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valledesedano.org/ Официальный сайт муниципалитета Валье-де-Седано] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913111516/http://valledesedano.org/ |date=2017-09-13 }}{{ref-es}}. ''valledesedano.org'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიე-დე-ტობალინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Tobalina''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Herrán.JPG|170px|[[Валье-де-Тобалина]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valle de Tobalina (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Тобалина]]]]||157,49||909||{{coord|42.79333|-3.27028}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valledetobalina.com/ Официальный сайт муниципалитета Валье-де-Тобалина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150221230845/http://www.valledetobalina.com/ |date=2015-02-21 }}{{ref-es}}. ''valledetobalina.com'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიე-დე-ვალდებესანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Valdebezana''</small>||align=center|[[ფაილი:Castillo e iglesia.jpg|170px|[[Валье-де-Вальдебесана]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valle de Valdebezana.svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Вальдебесана]]]]||156||456||{{coord|42.97083|-3.76111}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valledevaldebezana.es/ Официальный сайт муниципалитета Валье-де-Вальдебесана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425195410/http://www.valledevaldebezana.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''valledevaldebezana.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიე-დე-ვალდელაგუნა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Valdelaguna''</small>||align=center|[[ფაილი:Huerta de abajo desde el cuento.JPG|170px|[[Валье-де-Вальделагуна]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Вальделагуна]]]]||92,66||186||{{coord|42.09250|-3.13250}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valledevaldelaguna.es/ Официальный сайт муниципалитета Валье-де-Вальделагуна] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428065031/http://www.valledevaldelaguna.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''valledevaldelaguna.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიე-დე-ვალდელუსიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Valdelucio''</small>||align=center|[[ფაილი:Pedrosa de Valdelucio.JPG|170px|[[Валье-де-Вальделусио]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valle de Valdelucio.svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Вальделусио]]]]||96,697||330||{{coord|42.71806|-4.09222}}||[[პარამოსის კომარკა|პარამოსი]]||[[ფაილი:VALDELUCIO.jpg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valledevaldelucio.es/ Официальный сайт муниципалитета Валье-де-Вальделусио] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201205133655/http://www.valledevaldelucio.es/ |date=2020-12-05 }}{{ref-es}}. ''valledevaldelucio.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიე-დე-სამანსასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valle de Zamanzas''</small>||align=center|[[ფაილი:Hermitage of Saint Christopher Martyr (Ailanes) 02.JPG|170px|[[Валье-де-Самансас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Валье-де-Самансас]]]]||19,27||53||{{coord|42.85333|-3.74972}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.floreszamanzas.com/index.php?cat=flores-secas-localizacion; Официальный сайт муниципалитета Валье-де-Самансас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201002002322/http://www.floreszamanzas.com/index.php?cat=flores-secas-localizacion; |date=2020-10-02 }}{{ref-es}}. ''floreszamanzas.com/index.php?cat=flores-secas-localizacion;'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიეხერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Vallejera''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Juan Evangelista, Vallejera.jpg|170px|[[Вальехера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Vallejera (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальехера]]]]||18,325||42||{{coord|42.18222|-4.15139}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.vallejera.es/ Официальный сайт муниципалитета Вальехера] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203913/http://www.vallejera.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''vallejera.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიეს-დე-პალენსუელა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valles de Palenzuela''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Valles de Palenzuela 01.jpg|170px|[[Вальес-де-Паленсуэла]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valles de Palenzuela (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальес-де-Паленсуэла]]]]||20,871||79||{{coord|42.11944|-4.07639}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.vallesdepalenzuela.es/ Официальный сайт муниципалитета Вальес-де-Паленсуэла] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428082844/http://www.vallesdepalenzuela.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''vallesdepalenzuela.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალიუერკანესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valluércanes''</small>||align=center|[[ფაილი:Valluércanes -BT- 01.jpg|170px|[[Вальуэрканес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valluércanes (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальуэрканес]]]]||27,950||71||{{coord|42.57278|-3.11889}}||[[ებროს კომარკა|ებრო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valluercanes.es/ Официальный сайт муниципалитета Вальуэрканес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425200956/http://www.valluercanes.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''valluercanes.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვალმალა (ესპანეთი)|ვალმალა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valmala''</small>||align=center|[[ფაილი:Valmala20140519121223SAM 5482.jpg|170px|[[Вальмала (Испания)|Вальмала]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальмала (Испания)|Вальмала]]]]||17||25||{{coord|42.30528|-3.25500}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.valmala.es Официальный сайт муниципалитета Вальмала] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624210925/http://www.valmala.es/ |date=2022-06-24 }}{{ref-es}}. ''valmala.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილენია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Vileña''</small>||align=center|[[ფაილი:Vileña ruinas Monasterio e iglesia 3.JPG|170px|[[Виления]]]]||[[ფაილი:Escudo de Vileña.svg|80px|Герб муниципалитета [[Виления]]]]||6||27||{{coord|42.62194|-3.32333}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Vileña.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.xn--vilea-rta.es/ Официальный сайт муниципалитета Виления] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428024159/http://www.xn--vilea-rta.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''xn--vilea-rta.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიადიეგო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villadiego''</small>||align=center|[[ფაილი:Padre Florez.jpg|170px|[[Вильядьего]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villadiego (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильядьего]]]]||327,96||1500||{{coord|42.51583|-4.01000}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villadiego.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильядьего] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101010343/http://www.villadiego.es/ |date=2020-11-01 }}{{ref-es}}. ''villadiego.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიაესკუსა-დე-როა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villaescusa de Roa''</small>||align=center|[[ფაილი:Villaescusa de Roa igrexa.jpg|170px|[[Вильяэскуса-де-Роа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villaescusa de Roa.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяэскуса-де-Роа]]]]||17,500||100||{{coord|41.733|-4.017}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villaescusaderoa.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяэскуса-де-Роа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191431/http://www.villaescusaderoa.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''villaescusaderoa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიაესკუსა-ლა-სომბრია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villaescusa la Sombría''</small>||align=center|[[ფაილი:No image available.svg|170px|[[Вильяэскуса-ла-Сомбриа]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяэскуса-ла-Сомбриа]]]]||16,24||58||{{coord|42.41500|-3.41889}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villaescusalasombria.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяэскуса-ла-Сомбриа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210201135014/http://www.villaescusalasombria.es/ |date=2021-02-01 }}{{ref-es}}. ''villaescusalasombria.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიაესპასა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villaespasa''</small>||align=center|[[ფაილი:No image available.svg|170px|[[Вильяэспаса]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяэспаса]]]]||19,494||27||{{coord|42.09889|-3.40222}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villaespasa.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяэспаса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428051801/http://www.villaespasa.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''villaespasa.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიაფრანკა-მონტეს-დე-ოკა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villafranca Montes de Oca''</small>||align=center|[[ფაილი:Perlineus Sint-Djåke Villafranca Montes de Oca.JPG|170px|[[Вильяфранка-Монтес-де-Ока]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villafranca Montes de Oca.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяфранка-Монтес-де-Ока]]]]||52,45||113||{{coord|42.38639|-3.30917}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.asociacionauca.es Официальный сайт муниципалитета Вильяфранка-Монтес-де-Ока]{{ref-es}}. ''asociacionauca.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021 [https://web.archive.org/web/20110904201910/http://www.asociacionauca.es/ Архивировано]</small></ref> |-align="center" |[[ვილიაფრუელა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villafruela''</small>||align=center|[[ფაილი:Villafruela (Burgos) - Noemí Sinobas.jpg|170px|[[Вильяфруэла]]]]|| ||52||176||{{coord|41.91639|-3.91306}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villafruela.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяфруэла] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425190043/http://www.villafruela.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''villafruela.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიაგალიხო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villagalijo''</small>||align=center|[[ფაილი:Villagalijo, Iglesia de la Asunción de Nuestra Señora, 01.jpg|170px|[[Вильягалихо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villagalijo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильягалихо]]]]||22||61||{{coord|42.34861|-3.19167}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილიაგონსალო-პედერნალესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villagonzalo Pedernales''</small>||align=center|[[ფაილი:Pedernales ayuntamiento.jpg|170px|[[Вильягонсало-Педерналес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villagonzalo Pedernales.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильягонсало-Педерналес]]]]||13||1859||{{coord|42.30139|-3.73639}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villagonzalopedernales.es Официальный сайт муниципалитета Вильягонсало-Педерналес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207090219/http://villagonzalopedernales.es/ |date=2009-12-07 }}{{ref-es}}. ''villagonzalopedernales.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიაოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villahoz''</small>||align=center|[[ფაილი:VillahozIglesiaDeVillahozp1050356-p1050363.jpg|170px|[[Вильяос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villahoz (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяос]]]]||51||287||{{coord|42.07833|-3.91194}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villahoz.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210201104858/http://www.villahoz.es/ |date=2021-02-01 }}{{ref-es}}. ''villahoz.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიალბა-დე-დუერო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villalba de Duero''</small>||align=center|[[ფაილი:Villalba paisaje.jpg|170px|[[Вильяльба-де-Дуэро]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villalba de Duero.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяльба-де-Дуэро]]]]||13,75||705||{{coord|41.68222|-3.74500}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილიალბილია-დე-ბურგოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villalbilla de Burgos''</small>||align=center|[[ფაილი:Rotonda en Villalbilla de Burgos.jpg|170px|[[Вильяльбилья-де-Бургос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villalbilla de Burgos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяльбилья-де-Бургос]]]]||14||1423||{{coord|42.34694|-3.77917}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://villalbilladeburgos.burgos.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяльбилья-де-Бургос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428065145/http://villalbilladeburgos.burgos.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''villalbilladeburgos.burgos.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიალბილია-დე-გუმიელი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villalbilla de Gumiel''</small>||align=center|[[ფაილი:No image available.svg|170px|[[Вильяльбилья-де-Гумьель]]]]||[[ფაილი:VILLALBILLADEGUMIEL-ESCUD.jpg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяльбилья-де-Гумьель]]]]||26,41||85||{{coord|41.80639|-3.62611}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villalbilladegumiel.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяльбилья-де-Гумьель] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001233042/http://www.villalbilladegumiel.es/ |date=2020-10-01 }}{{ref-es}}. ''villalbilladegumiel.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიალდემირო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villaldemiro''</small>||align=center|[[ფაილი:Villaldemiro 02 ayuntamiento by-dpc.jpg|170px|[[Вильяльдемиро]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяльдемиро]]]]||13,430||97||{{coord|42.24694|-3.98472}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villaldemiro.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяльдемиро] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425190523/http://www.villaldemiro.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''villaldemiro.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიალმანსო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villalmanzo''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Villalmanzo.jpg|170px|[[Вильяльмансо]]]]||[[ფაილი:Escudo municipal de Villalmanzo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяльмансо]]]]||24||420||{{coord|42.09000|-3.74139}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:Municipio de Villalmanzo.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[https://www.villalmanzo.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяльмансо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128113120/https://www.villalmanzo.es/ |date=2021-01-28 }}{{ref-es}}. ''villalmanzo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიამაიორ-დე-ლოს-მონტესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villamayor de los Montes''</small>||align=center|[[ფაილი:Monasterio de Villamayor de los Montes - 5.jpg|170px|[[Вильямайор-де-лос-Монтес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villamayor de los Montes.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильямайор-де-лос-Монтес]]]]||40,71||165||{{coord|42.10556|-3.76611}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villamayordelosmontes.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильямайор-де-лос-Монтес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428053538/http://www.villamayordelosmontes.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''villamayordelosmontes.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიამაიორ-დე-ტრევინიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villamayor de Treviño''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Santa María-Villamayor de Treviño.JPG|170px|[[Вильямайор-де-Тревиньо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильямайор-де-Тревиньо]]]]||20,726||61||{{coord|42.45944|-4.11972}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.xn--villamayordetrevio-30b.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильямайор-де-Тревиньо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201002020458/http://www.xn--villamayordetrevio-30b.es/ |date=2020-10-02 }}{{ref-es}}. ''xn--villamayordetrevio-30b.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიამბისტია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villambistia''</small>||align=center|[[ფაილი:Villambistia, Burgos.JPG|170px|[[Вильямбистиа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villambistia (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильямбистиа]]]]||13||44||{{coord|42.40611|-3.26194}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villambistia.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильямбистиа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210410232805/http://www.villambistia.es/ |date=2021-04-10 }}{{ref-es}}. ''villambistia.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიამედიანილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villamedianilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Pedro Apóstol, Villamedianilla 02.jpg|170px|[[Вильямедианилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villamedianilla.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильямедианилья]]]]||7||11||{{coord|42.16056|-4.14611}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villamedianilla.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильямедианилья] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191240/http://www.villamedianilla.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''villamedianilla.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიამიელ-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villamiel de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Villamiel de la Sierra, fuente y Casa Consitorial.jpg|170px|[[Вильямьель-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villamiel de la Sierra (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильямьель-де-ла-Сьерра]]]]||17,907||44||{{coord|42.19139|-3.41750}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილიანგომესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villangómez''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Villangómez.jpg|170px|[[Вильянгомес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villangómez (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильянгомес]]]]||38,35||217||{{coord|42.17861|-3.77611}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villangomez.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильянгомес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200320131815/http://www.villangomez.es/ |date=2020-03-20 }}{{ref-es}}. ''villangomez.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიანუევა-დე-არგანიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villanueva de Argaño''</small>||align=center|[[ფაილი:Villanueva de Argano-Iglesia.jpg|170px|[[Вильянуэва-де-Арганьо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villanueva de Argaño.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильянуэва-де-Арганьо]]]]||8||114||{{coord|42.37972|-3.93278}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.xn--villanuevadeargao-uxb.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильянуэва-де-Арганьо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709183636/http://www.xn--villanuevadeargao-uxb.es/ |date=2021-07-09 }}{{ref-es}}. ''xn--villanuevadeargao-uxb.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიანუევა-დე-კარასო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villanueva de Carazo''</small>||align=center|[[ფაილი:VillanuevaDeCarazo20100203074024SAM 1907.jpg|170px|[[Вильянуэва-де-Карасо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villanueva de Carazo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильянуэва-де-Карасо]]]]||7||26||{{coord|41.98306|-3.32444}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villanuevadecarazo.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильянуэва-де-Карасо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426080859/http://www.villanuevadecarazo.es/ |date=2021-04-26 }}{{ref-es}}. ''villanuevadecarazo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიანუევა-დე-გუმიელი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villanueva de Gumiel''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento y plaza de Villanueva de Gumiel.jpg|170px|[[Вильянуэва-де-Гумьель]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villanueva de Gumiel.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильянуэва-де-Гумьель]]]]||22,33||273||{{coord|41.73722|-3.62611}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villanuevadegumiel.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильянуэва-де-Гумьель] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428022923/http://www.villanuevadegumiel.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''villanuevadegumiel.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიანუევა-დე-ტება]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villanueva de Teba''</small>||align=center|[[ფაილი:PM NE 0924 27.jpg|170px|[[Вильянуэва-де-Теба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villanueva de Teba (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильянуэва-де-Теба]]]]||6||41||{{coord|42.64889|-3.16250}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villanuevadeteba.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильянуэва-де-Теба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428023923/http://www.villanuevadeteba.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''villanuevadeteba.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიაკირან-დე-ლა-პუებლა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villaquirán de la Puebla''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Miguel, Villaquirán de la Puebla.jpg|170px|[[Вильякиран-де-ла-Пуэбла]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильякиран-де-ла-Пуэбла]]]]||11,48||46||{{coord|42.28306|-4.10139}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villaquirandelapuebla.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильякиран-де-ла-Пуэбла] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203154/http://www.villaquirandelapuebla.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''villaquirandelapuebla.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიაკირან-დე-ლოს-ინფანტესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villaquirán de los Infantes''</small>||align=center|[[ფაილი:Villaquiran de los Infantes 01 by-dpc.jpg|170px|[[Вильякиран-де-лос-Инфантес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villaquirán de los Infantes.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильякиран-де-лос-Инфантес]]]]||13||160||{{coord|42.22694|-4.00833}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villaquirandelosinfantes.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильякиран-де-лос-Инфантес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001223255/http://www.villaquirandelosinfantes.es/ |date=2020-10-01 }}{{ref-es}}. ''villaquirandelosinfantes.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიარკაიო-დე-მერინდად-დე-კასტილია-ლა-ვიეხა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja''</small>||align=center|[[ფაილი:Plazavillarcayo.JPG|170px|[[Вильяркайо-де-Мериндад-де-Кастилья-ла-Вьеха]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяркайо-де-Мериндад-де-Кастилья-ла-Вьеха]]]]||150||4011||{{coord|42.93917|-3.57194}}||[[მერინდადესის კომარკა|მერინდადესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villarcayo.org/ Официальный сайт муниципалитета Вильяркайо-де-Мериндад-де-Кастилья-ла-Вьеха] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181227213747/http://www.villarcayo.org/ |date=2018-12-27 }}{{ref-es}}. ''villarcayo.org'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიარიესო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villariezo''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Pedro Cátedra - Villariezo.jpg|170px|[[Вильярьесо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villariezo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильярьесо]]]]||10,29||645||{{coord|42.26944|-3.73278}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villariezo.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильярьесо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203455/http://www.villariezo.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''villariezo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიასანდინიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villasandino''</small>||align=center|[[ფაილი:PonteRomanoVillasandino.jpg|170px|[[Вильясандино]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильясандино]]]]||43,714||180||{{coord|42.37333|-4.10750}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villasandino.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильясандино] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214180201/http://www.villasandino.es/ |date=2021-02-14 }}{{ref-es}}. ''villasandino.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიასურ-დე-ერეროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villasur de Herreros''</small>||align=center|[[ფაილი:Villasur ayuntamiento 07379.jpg|170px|[[Вильясур-де-Эррерос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villasur de Herreros.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильясур-де-Эррерос]]]]||87,80||264||{{coord|42.30806|-3.39500}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villasur.org Официальный сайт муниципалитета Вильясур-де-Эррерос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929160535/http://www.villasur.org/ |date=2007-09-29 }}{{ref-es}}. ''villasur.org'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიატუელდა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villatuelda''</small>||align=center|[[ფაილი:Villatuelda20110909094914P1130344.jpg|170px|[[Вильятуэльда]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильятуэльда]]]]||15,30||37||{{coord|41.81500|-3.88194}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villatuelda.es Официальный сайт муниципалитета Вильятуэльда] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720150405/http://www.villatuelda.es/ |date=2011-07-20 }}{{ref-es}}. ''villatuelda.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიავერდე-დელ-მონტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villaverde del Monte''</small>||align=center|[[ფაილი:Casa pinariega 07.jpg|170px|[[Вильяверде-дель-Монте]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villaverde del Monte (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяверде-дель-Монте]]]]||37,31||112||{{coord|42.16056|-3.81444}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილიავერდე-მოხინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villaverde-Mogina''</small>||align=center|[[ფაილი:Villaverde-Mogina 07 by-dpc.jpg|170px|[[Вильяверде-Мохина]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villaverde Mogina (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяверде-Мохина]]]]||13,55||74||{{coord|42.16000|-4.05056}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villaverdemogina.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяверде-Мохина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203154/http://www.villaverdemogina.es/ |date=2021-04-25 }}{{ref-es}}. ''villaverdemogina.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიაიერნო-მორკილიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villayerno Morquillas''</small>||align=center|[[ფაილი:Villayerno Morquillas -BT- 01.jpg|170px|[[Вильяйерно-Моркильяс]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villayerno Morquillas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильяйерно-Моркильяс]]]]||9||195||{{coord|42.39528|-3.63944}}||[[ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკა|ალფოს-დე-ბურგოსი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villayernomorquillas.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильяйерно-Моркильяс] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428051733/http://www.villayernomorquillas.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''villayernomorquillas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიასოპეკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villazopeque''</small>||align=center|[[ფაილი:Villazopeque 04 ayuntamiento by-dpc.jpg|170px|[[Вильясопеке]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильясопеке]]]]||11,735||53||{{coord|42.19861|-4.01639}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილიეგასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villegas''</small>||align=center|[[ფაილი:Villegas20121006145356P1160700.jpg|170px|[[Вильегас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villegas (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильегас]]]]||24,593||89||{{coord|42.46944|-4.01528}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villegas.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильегас] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224091358/http://www.villegas.es/ |date=2021-02-24 }}{{ref-es}}. ''villegas.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილიორუებო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villoruebo''</small>||align=center|[[ფაილი:Villoruebo, vista de la población desde BU-V 8202.jpg|170px|[[Вильоруэбо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильоруэбо]]]]||25,754||72||{{coord|42.16833|-3.44139}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.villoruebo.es/ Официальный сайт муниципалитета Вильоруэбо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428053738/http://www.villoruebo.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''villoruebo.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[ვილორია-დე-რიოხა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Viloria de Rioja''</small>||align=center|[[ფაილი:Casona en Viloria de Rioja (Burgos).jpg|170px|[[Вилориа-де-Риоха]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вилориа-де-Риоха]]]]||7||39||{{coord|42.42556|-3.10028}}||[[მონტეს-დე-ოკის კომარკა|მონტეს-დე-ოკა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილვიესტრე-დელ-პინარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Vilviestre del Pinar''</small>||align=center|[[ფაილი:Escuelas de primaria-centro escolar.JPG|170px|[[Вильвьестре-дель-Пинар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Vilviestre del Pinar (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильвьестре-дель-Пинар]]]]||33 897||516||{{coord|41.95194|-3.07806}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვისკაინოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Vizcaínos''</small>||align=center|[[ფაილი:Vizcainos - Iglesia de San Martin de Tours 1.JPG|170px|[[Вискаинос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вискаинос]]]]||4||44||{{coord|42.10139|-3.26694}}||[[სიერა-დე-ლა-დემანდის კომარკა|სიერა-დე-ლა-დემანდა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[საელი (ესპანეთი)|საელი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Zael''</small>||align=center|[[ფაილი:Exterior iglesia de Zael.jpg|170px|[[Саэль (Испания)|Саэль]]]]||[[ფაილი:Escudo de Zael (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Саэль (Испания)|Саэль]]]]||18,76||112||{{coord|42.10944|-3.82389}}||[[არლანსის კომარკა|არლანსა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.zael.net Официальный сайт муниципалитета Саэль] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081028191606/http://www.zael.net/ |date=2008-10-28 }}{{ref-es}}. ''zael.net'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სარსოსა-დე-რიო-პისუერგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Zarzosa de Río Pisuerga''</small>||align=center| ||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сарсоса-де-Рио-Писуэрга]]]]||11||34||{{coord|42.53611|-4.26861}}||[[ოდრა-პისუერგის კომარკა|ოდრა-პისუერგა]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>[http://www.zarzosaderiopisuerga.es/ Официальный сайт муниципалитета Сарсоса-де-Рио-Писуэрга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428070454/http://www.zarzosaderiopisuerga.es/ |date=2021-04-28 }}{{ref-es}}. ''zarzosaderiopisuerga.es'' <small>Дата обращения: 22 января 2021</small></ref> |-align="center" |[[სასუარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Zazuar''</small>||align=center|[[ფაილი:Bodegas Zazuar.jpg|170px|[[Сасуар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Zazuar (Burgos).svg|80px|Герб муниципалитета [[Сасуар]]]]||22,579||210||{{coord|41.69583|-3.55500}}||[[რიბერა-დელ-დუეროს კომარკა|რიბერა-დელ-დუერო]]||[[ფაილი:Municipio Zazuar.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სუნიედა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Zuñeda''</small>||align=center|[[ფაილი:Zuñeda -BT- 01.jpg|170px|[[Суньеда]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Суньеда]]]]||12||53||{{coord|42.60444|-3.22611}}||[[ლა-ბურების კომარკა|ლა-ბურება]]||[[ფაილი:Mapa municipal Zuñeda.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |} ==რუკა== {{პოზრუკა+|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|width=1100|float=center|caption=Муниципалитеты провинции Бургос на административной карте провинции|places= {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[აბახასი|1]]|lat=42.62333|long=-3.58000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ადრადა-დე-ასა|2]]|lat=41.59417|long=-3.82167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[აგვას-კანდიდასი|3]]|lat=42.71583|long=-3.50167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[აგილარ-დე-ბურება|4]]|lat=42.59000|long=-3.32861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ალბილიოსი|5]]|lat=42.27639|long=-3.79306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ალკოსერო-დე-მოლა|6]]|lat=42.47472|long=-3.35694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ალფოს-დე-ბრისია|7]]|lat=42.89667|long=-3.87917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ალფოს-დე-კინტანადუენიასი|8]]|lat=42.38333|long=-3.73333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ალფოს-დე-სანტა-გადეა|9]]|lat=42.95556|long=-3.95056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ალტაბლე|10]]|lat=42.60333|long=-3.07694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ამეიუგო|11]]|lat=42.65556|long=-3.06139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ანგიქსი|12]]|lat=41.75349500|long=-3.93216111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[არანდა-დე-დუერო|13]]|lat=41.67139|long=-3.68639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[არანდილია|14]]|lat=41.73750|long=-3.42861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[არაუსო-დე-მიელი|15]]|lat=41.86000|long=-3.38778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[არაუსო-დე-სალსე|16]]|lat=41.81972|long=-3.41222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[არაუსო-დე-ტორე|17]]|lat=41.79833|long=-3.42250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[არკოს-დე-ლა-ლიანა|18]]|lat=42.26611|long=-3.75556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[არენილიას-დე-რიოპისუერგა|19]]|lat=42.35667|long=-4.23306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[არიხა (ბურგოსი)|20]]|lat=42.99417|long=-3.94444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[არლანსონი (ქალაქი)|21]]|lat=42.32278|long=-3.45806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[არაია-დე-ოკა|22]]|lat=42.41528|long=-3.39778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ატაპუერკა (მუნიციპალიტეტი)|23]]|lat=42.37667|long=-3.50917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[აველიანოსა-დე-მუნიო|24]]|lat=41.98361|long=-3.82444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბააბონ-დე-ესგევა|25]]|lat=41.86194|long=-3.72917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბანიოს-დე-ვალდეარადოსი|26]]|lat=41.76972|long=-3.55611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბანუელიოს-დე-ბურება|27]]|lat=42.50083|long=-3.28056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბარბადილიო-დე-ერეროსი|28]]|lat=42.150|long=-3.167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბარბადილიო-დელ-მერკადო|29]]|lat=42.03917|long=-3.35833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბარბადილიო-დელ-პესი|30]]|lat=42.11944|long=-3.22833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბარიო-დე-მუნიო|31]]|lat=42.17500|long=-4.00694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბარიოს-დე-კოლინა|32]]|lat=42.39611|long=-3.45972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბასკონსილიოს-დელ-ტოსო|33]]|lat=42.70250|long=-3.98944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბასკუნიანა|34]]|lat=42.42528|long=-3.08194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბელბიმბრე|35]]|lat=42.16861|long=-4.01222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბელორადო|36]]|lat=42.42056|long=-3.19028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბერბერანა|37]]|lat=42.91972|long=-3.06000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბერლანგას-დე-როა|38]]|lat=41.68917|long=-3.87417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბერსოსა-დე-ბურება|39]]|lat=42.62667|long=-3.26611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბოსოო|40]]|lat=42.72639|long=-3.08528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბრასაკორტა|41]]|lat=41.71694|long=-3.36694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბრივიესკა|42]]|lat=42.55000|long=-3.31667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბუხედო|43]]|lat=42.64917|long=-3.01778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბუნიელი|44]]|lat=42.30944|long=-3.82361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბურგოსი|45]]|lat=42.34083|long=-3.69972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ბუსტო-დე-ბურება|46]]|lat=42.65917|long=-3.26444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კაბანიეს-დე-ესგევა|47]]|lat=41.83111|long=-3.78528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კაბესონ-დე-ლა-სიერა|48]]|lat=41.93444|long=-3.24194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კალერუეგა|49]]|lat=41.82556|long=-3.48694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კამპილიო-დე-არანდა|50]]|lat=41.61000|long=-3.73028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კამპოლარა|51]]|lat=42.11944|long=-3.42722|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კანიკოსა-დე-ლა-სიერა|52]]|lat=41.93583|long=-3.04194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კანტაბრანა|53]]|lat=42.73444|long=-3.46694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კარასო|54]]|lat=41.96944|long=-3.35389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კარსედო-დე-ბურება|55]]|lat=42.57806|long=-3.49833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კარსედო-დე-ბურგოსი|56]]|lat=42.28583|long=-3.62278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კარდენიადიხო|57]]|lat=42.30139|long=-3.66694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კარდენიახიმენო|58]]|lat=42.33083|long=-3.62167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კარდენიუელა-რიოპიკო|59]]|lat=42.35972|long=-3.55778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კარიასი|60]]|lat=42.48167|long=-3.28306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასკახარეს-დე-ბურება|61]]|lat=42.67889|long=-3.23722|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასკახარეს-დე-ლა-სიერა|62]]|lat=42.06167|long=-3.39944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასტელიანოს-დე-კასტრო|63]]|lat=42.32833|long=-4.03361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასტილ-დე-პეონესი|64]]|lat=42.48306|long=-3.38444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასტილდელგადო|65]]|lat=42.43722|long=-3.08444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასტრილიო-დე-ლა-რეინა|66]]|lat=41.98722|long=-3.23694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასტრილიო-დე-ლა-ვეგა|67]]|lat=41.65056|long=-3.78139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასტრილიო-დე-რიოპისუერგა|68]]|lat=42.51472|long=-4.25222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასტრილიო-დელ-ვალი|69]]|lat=42.31417|long=-3.58472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასტრილიო-მატახუდიოსი|70]]|lat=42.31028|long=-4.17361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კასტროხერისი|71]]|lat=42.28778|long=-4.13889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კავია|72]]|lat=42.28361|long=-3.84500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კაიუელა|73]]|lat=42.27250|long=-3.81944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სებრეკოსი|74]]|lat=41.98306|long=-3.59639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სელადა-დელ-კამინო|75]]|lat=42.26250|long=-3.93361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სერესო-დე-რიო-ტირონი|76]]|lat=42.49111|long=-3.13556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სერატონ-დე-ხუაროსი|77]]|lat=42.42194|long=-3.37389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სიადონჩა|78]]|lat=42.16056|long=-3.93472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სილიაპერლატა|79]]|lat=42.78250|long=-3.35833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სილიერუელო-დე-აბახო|80]]|lat=41.88417|long=-3.79556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სილიერუელო-დე-არიბა|81]]|lat=41.90472|long=-3.66028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სირუელოს-დე-სერვერა|82]]|lat=41.90556|long=-3.53000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კოგოლიოსი|83]]|lat=42.20083|long=-3.69889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კონდადო-დე-ტრევინიო|84]]|lat=42.73472|long=-2.74722|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კონტრერასი (ბურგოსი)|85]]|lat=42.02139|long=-3.41000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კორუნია-დელ-კონდე|86]]|lat=41.76583|long=-3.39167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კოვარუბიასი|87]]|lat=42.05917|long=-3.52000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კუბილიო-დელ-კამპო|88]]|lat=42.16833|long=-3.61028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კუბო-დე-ბურება|89]]|lat=42.64028|long=-3.20667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კუევას-დე-სან-კლემენტე|90]]|lat=42.12972|long=-3.56833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ენსიო|91]]|lat=42.66750|long=-3.08444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ესპინოსა-დე-სერვერა|92]]|lat=41.89611|long=-3.46833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ესპინოსა-დე-ლოს-მონტეროსი|93]]|lat=43.06667|long=-3.53333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ესპინოსა-დელ-კამინო|94]]|lat=42.40639|long=-3.28111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ესტეპარი|95]]|lat=42.27667|long=-3.89833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფონტიოსო|96]]|lat=41.94250|long=-3.73889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფრანდოვინესი|97]]|lat=42.30917|long=-3.83806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფრესენდა-დე-ლა-სიერა-ტირონი|98]]|lat=42.31500|long=-3.13500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფრესნენია|99]]|lat=42.41417|long=-3.13472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფრესნილიო-დე-ლას-დუენიასი|100]]|lat=41.64667|long=-3.64444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფრესნო-დე-რიო-ტირონი|101]]|lat=42.46000|long=-3.17472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფრესნო-დე-როდილია|102]]|lat=42.42000|long=-3.48500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფრიასი|103]]|lat=42.76139|long=-3.29417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფუენტებურება|104]]|lat=42.63389|long=-3.23472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფუენტესენი|105]]|lat=41.62833|long=-3.86944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფუენტელსესპედი|106]]|lat=41.59111|long=-3.64056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფუენტელისენდო|107]]|lat=41.62222|long=-3.90194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფუენტემოლინოსი|108]]|lat=41.60528|long=-3.84972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფუენტენებრო|109]]|lat=41.52528|long=-3.75361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ფუენტესპინა|110]]|lat=41.63194|long=-3.68528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[გალბაროსი|111]]|lat=42.52778|long=-3.43778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[გრიხალბა|112]]|lat=42.42972|long=-4.11889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[გრისალენია|113]]|lat=42.59083|long=-3.26389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[გუმიელ-დე-ისანი|114]]|lat=41.77361|long=-3.68806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[გუმიელ-დე-მერკადო|115]]|lat=41.75583|long=-3.80194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ასინასი|116]]|lat=41.98500|long=-3.28694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ასა (ბურგოსი)|117]]|lat=41.62139|long=-3.82944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ონტანასი|118]]|lat=42.31278|long=-4.04583|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ონტანგასი|119]]|lat=41.58250|long=-3.79611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ონტორია-დე-ლა-კანტერა|120]]|lat=42.18889|long=-3.64333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ონტორია-დე-ვალდეარადოსი|121]]|lat=41.74444|long=-3.52000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ონტორია-დელ-პინარი|122]]|lat=41.84833|long=-3.16222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ორნილიოს-დელ-კამინო|123]]|lat=42.33806|long=-3.92528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ორტიგუელა|124]]|lat=42.06806|long=-3.42528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ოიალეს-დე-როა|125]]|lat=41.65889|long=-3.86278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[უერმესესი|126]]|lat=42.52167|long=-3.77139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[უერტა-დე-არიბა|127]]|lat=42.11611|long=-3.08194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[უერტა-დელ-რეი|128]]|lat=41.84000|long=-3.34806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[უმადა|129]]|lat=42.66806|long=-4.08333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ურონესი|130]]|lat=42.40611|long=-3.61389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[იბეას-დე-ხუაროსი|131]]|lat=42.33111|long=-3.53556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[იბრილიოსი|132]]|lat=42.45389|long=-3.08306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[იგლესიარუბია|133]]|lat=41.97417|long=-3.84667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[იგლესიასი (ბუგროსი)|134]]|lat=42.29778|long=-3.99000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ისარი (მუნიციპალიტეტი)|135]]|lat=42.36167|long=-3.93028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ინტერო-დელ-კასტილიო|136]]|lat=42.28917|long=-4.24417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ხარამილიო-დე-ლა-ფუენტე|137]]|lat=42.11472|long=-3.31250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ხარამილიო-კემადო|138]]|lat=42.08472|long=-3.36083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ხუნტა-დე-ტრასლალომა|139]]|lat=43.03694|long=-3.38944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ხუნტა-დე-ვილიალბა-დე-ლოსა|140]]|lat=42.93528|long=-3.08694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ხურისდიქსიონ-დე-ლარა|141]]|lat=42.13472|long=-3.44972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ხურისდიქსიონ-დე-სან-სადორნილი|142]]|lat=42.84278|long=-3.15639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლა-კუევა-დე-როა|143]]|lat=41.66639|long=-3.93944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლა-გალიეგა|144]]|lat=41.89861|long=-3.26389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლა-ორა|145]]|lat=41.74083|long=-3.87500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლა-პუებლა-დე-არგანსონი|146]]|lat=42.76611|long=-2.83139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლა-რევილია-ი-აედო|147]]|lat=42.01250|long=-3.33083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლა-სეკერა-დე-ასა|148]]|lat=41.56361|long=-3.81694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლა-ვიდ-დე-ბურება|149]]|lat=42.63083|long=-3.30056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლა-ვიდი|150]]|lat=41.62944|long=-3.49028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლას-ორმასასი|151]]|lat=42.52750|long=-3.92667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლას-კინტანილიასი|152]]|lat=42.37250|long=-3.84389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლერმა (ესპანეთი)|153]]|lat=42.02639|long=-3.75556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლიანო-დე-ბურება|154]]|lat=42.62417|long=-3.45889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლოს-ალტოსი (ესპანეთი)|155]]|lat=42.80861|long=-3.63167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლოს-აუსინესი|156]]|lat=42.22556|long=-3.59750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლოს-ბალბასესი|157]]|lat=42.21500|long=-4.06222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ლოს-ბარიოს-დე-ბურება|158]]|lat=42.64583|long=-3.39083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მადრიგალ-დელ-მონტე|159]]|lat=42.14444|long=-3.67528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მადრიგალეხო-დელ-მონტე|160]]|lat=42.12444|long=-3.72500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მაამუდი|161]]|lat=42.11972|long=-3.94083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მამბრილია-დე-კასტრეხონი|162]]|lat=41.66694|long=-3.98472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მამბრილიას-დე-ლარა|163]]|lat=42.09417|long=-3.46167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მამოლარი|164]]|lat=41.92667|long=-3.36167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მანსილესი|165]]|lat=42.45556|long=-3.94417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მასუელა|166]]|lat=42.20667|long=-3.93278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მესერეიესი|167]]|lat=42.09528|long=-3.57361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მედინა-დე-პომარი|168]]|lat=42.92778|long=-3.48667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მელგარ-დე-ფერნამენტალი|169]]|lat=42.40333|long=-4.24444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მერინდად-დე-კუესტა-ურია|170]]|lat=42.90000|long=-3.39167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მერინდად-დე-მონტიხა|171]]|lat=43.06555611|long=-3.47388889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მერინდად-დე-რიო-უბიერნა|172]]|lat=42.61667|long=-3.65000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მერინდად-დე-სოტოსკუევა|173]]|lat=43.05861|long=-3.64194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მერინდად-დე-ვალდეპორესი|174]]|lat=43.01056|long=-3.74056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მერინდად-დე-ვალდივიელსო|175]]|lat=42.82472|long=-3.54694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მილაგროსი|176]]|lat=41.57528|long=-3.69917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მირანდა-დე-ებრო|177]]|lat=42.68333|long=-2.93333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მირავეჩე|178]]|lat=42.67444|long=-3.19944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მოდუბარ-დე-ლა-ემპარედადა|179]]|lat=42.26000|long=-3.65972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მონასტერიო-დე-ლა-სიერა|180]]|lat=42.05111|long=-3.19333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მონასტერიო-დე-როდილია|181]]|lat=42.45750|long=-3.46889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მონკალვილიო|182]]|lat=41.9544444|long=-3.1993750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მონტერუბიო-დე-ლა-დემანდა|183]]|lat=42.14806|long=-3.11250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მონტორიო|184]]|lat=42.58444|long=-3.77639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[მორადილიო-დე-როა|185]]|lat=41.55194|long=-3.79167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ნავა-დე-როა|186]]|lat=41.61361|long=-3.96500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ნავას-დე-ბურება|187]]|lat=42.68222|long=-3.32667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ნებრედა|188]]|lat=41.96889|long=-3.63472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ნეილა|189]]|lat=42.05972|long=-2.99694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ოლმედილიო-დე-როა|190]]|lat=41.78306|long=-3.93389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ოლმილიოს-დე-მუნიო|191]]|lat=42.20250|long=-3.94028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ონია|192]]|lat=42.73472|long=-3.41389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ოკილიასი|193]]|lat=41.83167|long=-3.70361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ორბანეხა-რიოპიკო|194]]|lat=42.36000|long=-3.58333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პადილია-დე-აბახო|195]]|lat=42.40778|long=-4.17667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პადილია-დე-არიბა|196]]|lat=42.43806|long=-4.19472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პადრონეს-დე-ბურება|197]]|lat=42.70472|long=-3.53194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პალასიოს-დე-ლა-სიერა|198]]|lat=41.96333|long=-3.12611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პალასიოს-დე-რიოპისუერგა|199]]|lat=42.34361|long=-4.25694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პალასუელოს-დე-ლა-სიერა|200]]|lat=42.21167|long=-3.45972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პალასუელოს-დე-მუნიო|201]]|lat=42.19639|long=-3.98833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პამპლიეგა|202]]|lat=42.20583|long=-3.98750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პანკორბო|203]]|lat=42.63500|long=-3.11056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პარდილია|204]]|lat=41.55056|long=-3.71000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პარტიდო-დე-ლა-სიერა-ენ-ტობალინა|205]]|lat=42.71667|long=-3.23333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პედროსა-დე-დუერო|206]]|lat=41.71167|long=-3.98694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პედროსა-დე-რიო-ურბელი|207]]|lat=42.40944|long=-3.82111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პედროსა-დელ-პარამო|208]]|lat=42.44222|long=-3.97250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პედროსა-დელ-პრინსიპე|209]]|lat=42.24917|long=-4.19889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პენიარანდა-დე-დუერო|210]]|lat=41.68722|long=-3.47750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პერალ-დე-არლანსა|211]]|lat=42.07583|long=-4.07750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პიერნიგასი|212]]|lat=42.59000|long=-3.41278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პინედა-დე-ლა-სიერა|213]]|lat=42.21583|long=-3.29722|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პინედა-ტრასმონტე|214]]|lat=41.90861|long=-3.69556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პინილია-დე-ლს-ბარუეკოსი|215]]|lat=41.91889|long=-3.30500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პინილია-დე-ლოს-მოროსი|216]]|lat=42.06778|long=-3.32722|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პინილია-ტრასმონტე|217]]|lat=41.87333|long=-3.62000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პოსა-დე-ლა-სალი|218]]|lat=42.66639|long=-3.50167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პრადანოს-დე-ბურება|219]]|lat=42.50222|long=-3.34750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პრადოლუენგო|220]]|lat=42.32500|long=-3.19861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პრესენსიო|221]]|lat=42.18722|long=-3.90028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[პუენტედურა|222]]|lat=42.04167|long=-3.58278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კემადა|223]]|lat=41.70028|long=-3.57472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანა-დელ-პიდიო|224]]|lat=41.75944|long=-3.75139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანაბურება|225]]|lat=42.58667|long=-3.36667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანაელესი|226]]|lat=42.66861|long=-3.29917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანაორტუნიო|227]]|lat=42.44972|long=-3.68361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანაპალია|228]]|lat=42.40833|long=-3.53417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანარ-დე-ლა-სიერა|229]]|lat=41.98139|long=-3.03944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანავიდესი|230]]|lat=42.48139|long=-3.42472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანილია-დე-ლა-მატა|231]]|lat=41.98861|long=-3.76778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანილია-დელ-აგვა-ი-ტორდუელესი|232]]|lat=42.04083|long=-3.65194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანილია-დელ-კოკო|233]]|lat=41.97917|long=-3.51667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანილია-სან-გარსია|234]]|lat=42.54917|long=-3.19389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[კინტანილია-ვივარი|235]]|lat=42.41444|long=-3.68889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რაბანერა-დელ-პინარი|236]]|lat=41.89250|long=-3.19417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რაბანოსი|237]]|lat=42.31972|long=-3.27000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რაბე-დე-ლას-კალსადასი|238]]|lat=42.34000|long=-3.83417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რებოლიედო-დე-ლა-ტორე|239]]|lat=42.68694|long=-4.22722|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რედესილია-დელ-კამინო|240]]|lat=42.43806|long=-3.06500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რედესილია-დელ-კამპო|241]]|lat=42.46667|long=-3.11500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რეგუმიელ-დე-ლა-სიერა|242]]|lat=41.95583|long=-2.98778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რეინოსო|243]]|lat=42.51111|long=-3.38194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რეტუერტა|244]]|lat=42.02972|long=-3.50750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რევილია-დელ-კამპო|245]]|lat=42.21139|long=-3.53722|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რევილია-ვალიეხერა|246]]|lat=42.14694|long=-4.13417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რევილიარუსი|247]]|lat=42.23167|long=-3.65139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რესმონდო|248]]|lat=42.51583|long=-4.23861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რიოკავადო-დე-ლა-სიერა|249]]|lat=42.15194|long=-3.19806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[როა (ქალაქი)|250]]|lat=41.69833|long=-3.92667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[როხასი (ბურგოსი)|251]]|lat=42.57750|long=-3.44083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[როიუელა-დე-რიო-ფრანკო|252]]|lat=41.99667|long=-3.95667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რუბენა|253]]|lat=42.38778|long=-3.57417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რუბლასედო-დე-აბახო|254]]|lat=42.55306|long=-3.50222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[რუკანდიო|255]]|lat=42.75167|long=-3.54222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სალას-დე-ბურება|256]]|lat=42.69167|long=-3.47389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სალას-დე-ლოს-ინფანტესი|257]]|lat=42.02306|long=-3.28139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სალდანია-დე-ბურგოსი|258]]|lat=42.2576500|long=-3.6845583|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სალინილიას-დე-ბურება|259]]|lat=42.55306|long=-3.38667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სან-ადრიან-დე-ხუაროსი|260]]|lat=42.27417|long=-3.47500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სან-ხუან-დელ-მონტე|261]]|lat=41.68417|long=-3.52111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სან-მამეს-დე-ბურგოსი|262]]|lat=42.33722|long=-3.79389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სან-მარტინ-დე-რუბიალესი|263]]|lat=41.64250|long=-3.99333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სან-მილიან-დე-ლარა|264]]|lat=42.13639|long=-3.34556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სან-ვისენტე-დელ-ვალიე|265]]|lat=42.33694|long=-3.16194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტა-სესილია (ბურგოსი)|266]]|lat=42.05194|long=-3.80306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტა-კრუს-დე-ლა-სალსედა|267]]|lat=41.59472|long=-3.59472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტა-კრუს-დელ-ვალიე-ურბიონი|268]]|lat=42.30278|long=-3.22167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტა-გადეა-დელ-სიდი|269]]|lat=42.71472|long=-3.05889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტა-ინესი (ესპანეთი)|270]]|lat=42.03944|long=-3.70250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტა-მარია-დელ-კამპო|271]]|lat=42.13194|long=-3.97417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტა-მარია-დელ-ინვიერნო|272]]|lat=42.44278|long=-3.43750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტა-მარია-დელ-მერკადილიო|273]]|lat=41.85972|long=-3.55889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტა-მარია-რივარედონდა|274]]|lat=42.64333|long=-3.17806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტა-ოლალია-დე-ბუერბა|275]]|lat=42.47611|long=-3.44083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტიბანიეს-დე-ესგევა|276]]|lat=41.83333|long=-3.75861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[Сსანტიბანიეს-დელ-ვალი|277]]|lat=41.97389|long=-3.48056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სანტო-დომინგო-დე-სილოსი|278]]|lat=41.96250|long=-3.41972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სარხენტეს-დე-ლა-ლორა|279]]|lat=42.76917|long=-3.87278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სარასინი|280]]|lat=42.25722|long=-3.68528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სასამონი|281]]|lat=42.41806|long=-4.04167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სოლარანა|282]]|lat=41.97000|long=-3.66000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სორდილიოსი|283]]|lat=42.46167|long=-4.10694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სოტილიო-დე-ლა-რიბერა|284]]|lat=41.77667|long=-3.82611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სოტრახერო|285]]|lat=42.40972|long=-3.71306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სოტრესგუდო|286]]|lat=42.57806|long=-4.17694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სუსინოს-დელ-პარამო|287]]|lat=42.47111|long=-3.92500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტამარონი|288]]|lat=42.27250|long=-3.99083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტარდახოსი|289]]|lat=42.34722|long=-3.81917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტეხადა (ბურგოსი)|290]]|lat=41.95222|long=-3.53611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტერადილიოს-დე-ესგევა|291]]|lat=41.81917|long=-3.84278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტინიებლას-დე-ლა-სიერა|292]]|lat=42.17250|long=-3.36306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტობარი (მუნიციპალიტეტი)|293]]|lat=42.48361|long=-3.93833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტორდომარი|294]]|lat=42.04583|long=-3.86472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტორესილია-დელ-მონტე|295]]|lat=42.09361|long=-3.69417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტორეგალინდო|296]]|lat=41.58222|long=-3.75333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტორელარა|297]]|lat=42.16583|long=-3.51639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტორეპადრე|298]]|lat=42.04361|long=-3.93694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტორესანდინიო|299]]|lat=41.82944|long=-3.91000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტორტოლეს-დე-ესგევა|300]]|lat=41.81639|long=-4.02083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტოსანტოსი|301]]|lat=42.41361|long=-3.24333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტრესპანდრე|302]]|lat=42.80222|long=-3.39000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტუბილია-დელ-აგვა|303]]|lat=42.70917|long=-3.80278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ტუბილია-დელ-ლაგო|304]]|lat=41.80139|long=-3.58639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ურბელ-დელ-კასტილიო|305]]|lat=42.62000|long=-3.84361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვადოკონდესი|306]]|lat=41.63944|long=-3.57361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალდეანდე|307]]|lat=41.83417|long=-3.52778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალდესატე|308]]|lat=41.60139|long=-3.93056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალდოროსი|309]]|lat=42.17194|long=-3.70889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიარტა-დე-ბურება|310]]|lat=42.58806|long=-3.20472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-ლას-ნავასი|311]]|lat=42.45472|long=-3.63667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-ლოსა|312]]|lat=42.98667|long=-3.21917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-მანსანედო|313]]|lat=42.89889|long=-3.69056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-მენა|314]]|lat=43.10139|long=-3.28139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-ოკა|315]]|lat=42.43306|long=-3.31667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-სანტიბანიესი|316]]|lat=42.4802472|long=-3.7830194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-სედანო|317]]|lat=42.71694|long=-3.74889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-ტობალინა|318]]|lat=42.79333|long=-3.27028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-ვალდებესანა|319]]|lat=42.97083|long=-3.76111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-ვალდელაგუნა|320]]|lat=42.09250|long=-3.13250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-ვალდელუსიო|321]]|lat=42.71806|long=-4.09222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიე-დე-სამანსასი|322]]|lat=42.85333|long=-3.74972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიეხერა|323]]|lat=42.18222|long=-4.15139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიეს-დე-პალენსუელა|324]]|lat=42.11944|long=-4.07639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალიუერკანესი|325]]|lat=42.57278|long=-3.11889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვალმალა (ესპანეთი)|326]]|lat=42.30528|long=-3.25500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილენია|327]]|lat=42.62194|long=-3.32333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიადიეგო|328]]|lat=42.51583|long=-4.01000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაესკუსა-დე-როა|329]]|lat=41.733|long=-4.017|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაესკუსა-ლა-სომბრია|330]]|lat=42.41500|long=-3.41889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაესპასა|331]]|lat=42.09889|long=-3.40222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაფრანკა-მონტეს-დე-ოკა|332]]|lat=42.38639|long=-3.30917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაფრუელა|333]]|lat=41.91639|long=-3.91306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაგალიხო|334]]|lat=42.34861|long=-3.19167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაგონსალო-პედერნალესი|335]]|lat=42.30139|long=-3.73639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაოსი|336]]|lat=42.07833|long=-3.91194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიალბა-დე-დუერო|337]]|lat=41.68222|long=-3.74500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიალბილია-დე-ბურგოსი|338]]|lat=42.34694|long=-3.77917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიალბილია-დე-გუმიელი|339]]|lat=41.80639|long=-3.62611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიალდემირო|340]]|lat=42.24694|long=-3.98472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიალმანსო|341]]|lat=42.09000|long=-3.74139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიამაიორ-დე-ლოს-მონტესი|342]]|lat=42.10556|long=-3.76611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიამაიორ-დე-ტრევინიო|343]]|lat=42.45944|long=-4.11972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიამბისტია|344]]|lat=42.40611|long=-3.26194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიამედიანილია|345]]|lat=42.16056|long=-4.14611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიამიელ-დე-ლა-სიერა|346]]|lat=42.19139|long=-3.41750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიანგომესი|347]]|lat=42.17861|long=-3.77611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიანუევა-დე-არგანიო|348]]|lat=42.37972|long=-3.93278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიანუევა-დე-კარასო|349]]|lat=41.98306|long=-3.32444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიანუევა-დე-გუმიელი|350]]|lat=41.73722|long=-3.62611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიანუევა-დე-ტება|351]]|lat=42.64889|long=-3.16250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაკირან-დე-ლა-პუებლა|352]]|lat=42.28306|long=-4.10139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაკირან-დე-ლოს-ინფანტესი|353]]|lat=42.22694|long=-4.00833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიარკაიო-დე-მერინდად-დე-კასტილია-ლა-ვიეხა|354]]|lat=42.93917|long=-3.57194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიარიესო|355]]|lat=42.26944|long=-3.73278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიასანდინიო|356]]|lat=42.37333|long=-4.10750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიასურ-დე-ერეროსი|357]]|lat=42.30806|long=-3.39500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიატუელდა|358]]|lat=41.81500|long=-3.88194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიავერდე-დელ-მონტე|359]]|lat=42.16056|long=-3.81444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიავერდე-მოხინა|360]]|lat=42.16000|long=-4.05056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიაიერნო-მორკილიასი|361]]|lat=42.39528|long=-3.63944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიასოპეკე|362]]|lat=42.19861|long=-4.01639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიეგასი|363]]|lat=42.46944|long=-4.01528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილიორუებო|364]]|lat=42.16833|long=-3.44139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილორია-დე-რიოხა|365]]|lat=42.42556|long=-3.10028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვილვიესტრე-დელ-პინარი|366]]|lat=41.95194|long=-3.07806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[ვისკაინოსი|367]]|lat=42.10139|long=-3.26694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[საელი (ესპანეთი)|368]]|lat=42.10944|long=-3.82389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სარსოსა-დე-რიო-პისუერგა|369]]|lat=42.53611|long=-4.26861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სასუარი|370]]|lat=41.69583|long=-3.55500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია და ლეონი ბურგოსი|label=[[სუნიედა|371]]|lat=42.60444|long=-3.22611|background=#FEFEE9|position=top}} }} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{cite web|url=https://www.infolaso.com/geografia/114-geografia-de-espana/1164-extension-geografica-de-los-municipios-de-burgos.html|title=Extensión Geográfica de los Municipios de Burgos|author= |lang=es|date= |work= |publisher=infolaso.com|description=список муниципалитетов провинции Бургос по площади|accessdate=2021-02-02}} * {{cite web|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=2862#!tabs-tabla|title=Burgos: Población por municipios y sexo|publisher=''ine.es''|lang=es|accessdate=2021-02-02}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ესპანეთის მუნიციპალიტეტები}} [[კატეგორია:ბურგოსის მუნიციპალიტეტები|*]] 66td1o7rify9tm44zmq7ta3aavbo4wb 0 578242 5398286 4853163 2026-05-23T07:21:55Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398286 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Localización_de_la_provincia_de_Guadalajara.svg|300px|მინი|გვადალახარის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე]] [[გვადალახარის პროვინცია]] ({{lang-es|Provincia de Guadalajara}}) შედის [[კასტილია-ლა-მანჩა|კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიურ გაერთიანებაში]] და შედგება 288 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის ({{lang-es|Ley reguladora de las Bases del Régimen Local}}) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.<ref>[http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/l7-1985.html Ley 7/1985, de 2 de abril, Reguladora de las Bases del Régimen Local] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029162123/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/l7-1985.html |date=2020-10-29 }} art.11</ref><ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Spain/Government-and-society#ref70305|title=Spain. Local government|publisher=''britannica.com''|lang=en|accessdate=2020-11-17|archive-date=2020-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200914224528/https://www.britannica.com/place/Spain/Government-and-society#ref70305|dead-url=no}}</ref> გვადალახარის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან ოთხ კომარკაში: [[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]], [[კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკა|კამპინია-დე-გვადალახარა]], [[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]], [[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]. გვადალახარის პროვინციის ფართობია 12 167 კმ² და [[2020]] წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 261 995 მაცხოვრებელს.<ref name="ine.es"></ref> დედაქალაქია [[გვადალახარა (ესპანეთი)|გვადალახარა]], რომელიც მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია, ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია [[სიგუენსა]] (386,87 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — [[ტორე-დელ-ბურგო]] (4,91 კმ²)<ref name="infolaso"></ref>. ==მუნიციპალიტეტების სია== {| class="sortable wikitable" style="text-align: center; font-size: 95%" |- !class="unsortable"|სახელწოდება !class="unsortable"|ფოტო !class="unsortable"|გერბი !ფართობი (კმ²)<ref name="infolaso">{{cite web|url=https://www.infolaso.com/geografia/114-geografia-de-espana/1159-extension-geografica-de-los-municipios-de-asturias.html|title=Extensión Geográfica de los Municipios de Asturias|author=|lang=es|date=|work=|publisher=infolaso.com|description=список муниципалитетов Астурии по площади|accessdate=2020-11-18|archive-date=2020-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201118233218/https://www.infolaso.com/geografia/114-geografia-de-espana/1159-extension-geografica-de-los-municipios-de-asturias.html|dead-url=no}}</ref> !მოსახლეობა (2019)<ref name="ine.es">{{cite web|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=2886#!tabs-tabla|title=Asturias: Población por municipios y sexo|publisher=''ine.es''|lang=es|accessdate=2020-11-18}}</ref> !class="unsortable"|კოორდინატები !კომარკა !class="unsortable"|რუკა !class="unsortable"|სქოლიო |-align="center" |[[აბანადესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Abánades''</small>||align=center|[[ფაილი:Abánades, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 07.jpg|170px|[[Абанадес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Abánades.svg|80px|Герб муниципалитета [[Абанадес]]]]||36.08||53||{{coord|40.89389|-2.48389}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Abánades Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[აბლანკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ablanque''</small>||align=center|[[ფაილი:Ablanque, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 34.JPG|170px|[[Абланке]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Абланке]]]]||51.40||55||{{coord|40.89806|-2.22917}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Ablanque Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.ablanque.org|title=Официальный сайт муниципалитета Абланке|publisher=''ablanque.org''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2007-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928215712/http://www.ablanque.org/|deadlink=yes}}</ref> |-align="center" |[[ადობესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Adobes''</small>||align=center|[[ფაილი:Adobes, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 63.jpg|170px|[[Адобес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Адобес]]]]||32.66||35||{{coord|40.67583|-1.67861}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Adobes Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალამინოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alaminos''</small>||align=center|[[ფაილი:Alaminos, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 05.jpg|170px|[[Аламинос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Аламинос]]]]||19.50||58||{{coord|40.86389|-2.72472}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Alaminos Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალარილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alarilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Alarilla.jpg|170px|[[Аларилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alarilla.svg|80px|Герб муниципалитета [[Аларилья]]]]||22.29||137||{{coord|40.84889|-3.10556}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Alarilla Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალბალატე-დე-სორიტა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Albalate de Zorita''</small>||align=center|[[ფაილი:Albalate de Zorita 01.jpg|170px|[[Альбалате-де-Сорита]]]]||[[ფაილი:Escudo de Albalate de Zorita.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альбалате-де-Сорита]]]]||53||930||{{coord|40.30889|-2.84194}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Albalate de Zorita Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.albalatedezorita.es|title=Официальный сайт муниципалитета Альбалате-де-Сорита|publisher=''albalatedezorita.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127170207/https://www.albalatedezorita.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ალბარესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Albares''</small>||align=center|[[ფაილი:Church of Albares.jpg|170px|[[Альбарес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Albares.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альбарес]]]]||29||513||{{coord|40.30083|-3.01083}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Albares Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალბენდიეგო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Albendiego''</small>||align=center|[[ფაილი:Albendiego 6011.JPG|170px|[[Альбендьего]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альбендьего]]]]||23||50||{{coord|41.22722|-3.05167}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Albendiego Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალკოსერი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alcocer''</small>||align=center|[[ფაილი:Alcocer.JPG|170px|[[Алькосер]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alcocer.svg|80px|Герб муниципалитета [[Алькосер]]]]||60||328||{{coord|40.47111|-2.60972}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Alcocer Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.alcocer.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Алькосер|publisher=''alcocer.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2013-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20130726190159/http://www.alcocer.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ალკოლეა-დე-ლას-პენიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alcolea de las Peñas''</small>||align=center|[[ფაილი:Alcolea de las Peñas (Guadalajara) S Martin Obispo 2 0 2 FS 9095.png|170px|[[Альколеа-де-лас-Пеньяс]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альколеа-де-лас-Пеньяс]]]]||16||14||{{coord|41.21056|-2.78361}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Alcolea de las Peñas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალკოლეა-დელ-პინარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alcolea del Pinar''</small>||align=center|[[ფაილი:Alcolea.JPG|170px|[[Альколеа-дель-Пинар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alcolea del Pinar (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Альколеа-дель-Пинар]]]]||113.68||327||{{coord|41.03694|-2.46556}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Alcolea del Pinar Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.aytoalcoleadelpinar.org|title=Официальный сайт муниципалитета Альколеа-дель-Пинар|publisher=''aytoalcoleadelpinar.org''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121154516/http://www.aytoalcoleadelpinar.org/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ალკოროჩესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alcoroches''</small>||align=center|[[ფაილი:Alcoroches, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 55.jpg|170px|[[Алькорочес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alcoroches (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Алькорочес]]]]||32||127||{{coord|40.62806|-1.74500}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Alcoroches Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალდეანუევა-დე-გვადალახარა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Aldeanueva de Guadalajara''</small>||align=center|[[ფაილი:Aldeanueva de Guadalajara, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 38.jpg|170px|[[Альдеануэва-де-Гвадалахара]]]]||[[ფაილი:Escudo de Aldeanueva de Guadalajara (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Альдеануэва-де-Гвадалахара]]]]||16||86||{{coord|40.68306|-3.04583}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Aldeanueva de Guadalajara Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალგარ-დე-მესა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Algar de Mesa''</small>||align=center|[[ფაილი:Algar de Mesa, Guadalajara, España, 2018-04-06, DD 07.jpg|170px|[[Альгар-де-Меса]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альгар-де-Меса]]]]||24||55||{{coord|41.13528|-1.95806}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Algar de Mesa Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალგორა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Algora''</small>||align=center|[[ფაილი:Church of San Silvestre, Algora 06.jpg|170px|[[Альгора]]]]||[[ფაილი:Escudo de Algora.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альгора]]]]||47||66||{{coord|40.96417|-2.66528}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Algora Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალონდიგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alhóndiga''</small>||align=center|[[ფაილი:Alhondiga1.jpg|170px|[[Альхондига]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alhóndiga.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альхондига]]]]||19.20||161||{{coord|40.52694|-2.82167}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Alhóndiga Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალიკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alique''</small>||align=center|[[ფაილი:Alique, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 40.jpg|170px|[[Алике]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Алике]]]]||11||14||{{coord|40.58750|-2.64250}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Alique Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალმადრონესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Almadrones''</small>||align=center|[[ფაილი:Almadrones, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 04.jpg|170px|[[Альмадронес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Almadrones.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альмадронес]]]]||21||55||{{coord|40.90222|-2.77222}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Almadrones Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალმოგერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Almoguera''</small>||align=center|[[ფაილი:Almoguera 0017.jpg|170px|[[Альмогера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Almoguera (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Альмогера]]]]||119||1,300||{{coord|40.29889|-2.98111}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Almoguera Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალმონასიდ-დე-სორიტა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Almonacid de Zorita''</small>||align=center|[[ფაილი:Nuclear power station in Almonacid de Zorita (Spain).jpg|170px|[[Альмонасид-де-Сорита]]]]||[[ფაილი:Escudo de Almonacid de Zorita.svg|80px|Герб муниципалитета [[Альмонасид-де-Сорита]]]]||44||696||{{coord|40.32889|-2.84833}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Almonacid de Zorita Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://almonaciddezorita.es|title=Официальный сайт муниципалитета Альмонасид-де-Сорита|publisher=''http://almonaciddezorita.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2017-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20171017045032/http://www.almonaciddezorita.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ალოსენი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alocén''</small>||align=center|[[ფაილი:Alocén, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 31.jpg|170px|[[Алосен]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alocén.svg|80px|Герб муниципалитета [[Алосен]]]]||17||161||{{coord|40.57583|-2.74889}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Alocén Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ალოვერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alovera''</small>||align=center|[[ფაილი:Alovera-Iglesia parroquial 01.JPG|170px|[[Аловера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alovera.svg|80px|Герб муниципалитета [[Аловера]]]]||1,365||12,860||{{coord|40.59667|-3.24806}}||[[კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკა|კამპინია-დე-გვადალახარა]]||[[ფაილი:Alovera Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.alovera.es|title=Официальный сайт муниципалитета Аловера|publisher=''alovera.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128134251/https://alovera.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ალუსტანტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Alustante''</small>||align=center|[[ფაილი:Alustante 26.jpg|170px|[[Алустанте]]]]||[[ფაილი:Escudo de Alustante.svg|80px|Герб муниципалитета [[Алустанте]]]]||93.59||155||{{coord|40.61639|-1.65750}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Alustante Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.alustante.com|title=Официальный сайт муниципалитета Алустанте|publisher=''alustante.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124123200/http://alustante.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ანგონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Angón''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Santa Catalina en Angon.JPG|170px|[[Ангон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Angón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ангон]]]]||20.46||7||{{coord|41.06806|-2.85306}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Angón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ანგიტა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Anguita''</small>||align=center|[[ფაილი:Barrio Hoz.JPG|170px|[[Ангита]]]]||[[ფაილი:Escudo de Anguita.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ангита]]]]||127.19||155||{{coord|41.02583|-2.36861}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Anguita Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ანკელა-დელ-დუკადო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Anquela del Ducado''</small>||align=center|[[ფაილი:Anquela del Ducado, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 28.JPG|170px|[[Анкела-дель-Дукадо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Anquela del Ducado (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Анкела-дель-Дукадо]]]]||25.76||46||{{coord|40.97167|-2.12889}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Anquela del Ducado Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.anqueladelducado.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Анкела-дель-Дукадо|publisher=''anqueladelducado.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2010-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20100630210141/http://www.anqueladelducado.es/|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100630210141/http://www.anqueladelducado.es/|archivedate=2010-06-30}}</ref> |-align="center" |[[ანკელა-დელ-პედრეგალი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Anquela del Pedregal''</small>||align=center|[[ფაილი:Anquela del Pedregal, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 72.jpg|170px|[[Анкела-дель-Педрегаль]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Анкела-дель-Педрегаль]]]]||38||29||{{coord|40.74444|-1.73556}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Anquela del Pedregal Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[არანსუეკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Aranzueque''</small>||align=center|[[ფაილი:Aranzueque, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 30.jpg|170px|[[Арансуэке]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Арансуэке]]]]||21.43||358||{{coord|40.49333|-3.07667}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Aranzueque Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[არბანკონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arbancón''</small>||align=center|[[ფაილი:Plaza de Marcelo Esteban. Arbancón, Guadalajara, España.jpg|170px|[[Арбанкон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Arbancón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Арбанкон]]]]||35||149||{{coord|40.96583|-3.11361}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Arbancón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[არბეტეტა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arbeteta''</small>||align=center|[[ფაილი:ARBETETA 2007 83.jpg|170px|[[Арбетета]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Арбетета]]]]||63||20||{{coord|40.67056|-2.40167}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Arbeteta Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[არხესილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Argecilla''</small>||align=center|[[ფაილი:View of Argecilla with the town hall and the church 01.jpg|170px|[[Архесилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Argecilla.svg|80px|Герб муниципалитета [[Архесилья]]]]||40.76||59||{{coord|40.88333|-2.81778}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Argecilla Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[არმალიონესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Armallones''</small>||align=center|[[ფაილი:Armallones, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 14.jpg|170px|[[Армальонес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Armallones.svg|80px|Герб муниципалитета [[Армальонес]]]]||77||54||{{coord|40.73778|-2.30250}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Armallones Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[არმუნია-დე-ტახუნია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Armuña de Tajuña''</small>||align=center|[[ფაილი:Estación Terrena de Seguimiento de Satélites de Armuña de Tajuña (Guadalajara).jpg|170px|[[Армуния-де-Тахуния]]]]||[[ფაილი:Escudo de Armuña de Tajuña.svg|80px|Герб муниципалитета [[Армуния-де-Тахуния]]]]||20.79||229||{{coord|40.53194|-3.03028}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Armuña de Tajuña Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[აროიო-დე-ლას-ფრაგვასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Arroyo de las Fraguas''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Arroyo de las Fraguas.jpg|170px|[[Арройо-де-лас-Фрагвас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Арройо-де-лас-Фрагвас]]]]||21||21||{{coord|41.10417|-3.13028}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Arroyo de las Fraguas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://arroyodefraguas.com/|title=Официальный сайт муниципалитета Арройо-де-лас-Фрагвас|publisher=''http://arroyodefraguas.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2011-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110210124907/http://arroyodefraguas.com/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220107124102/http://arroyodefraguas.com/|archivedate=2022-01-07}}</ref> |-align="center" |[[ატანსონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Atanzón''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Atanzón desde el noroeste.jpg|170px|[[Атансон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Atanzón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Атансон]]]]||28||97||{{coord|40.66750|-2.99667}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Atanzón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ატიენსა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Atienza''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Atienza, España, 2015-12-28, DD 147.JPG|170px|[[Атьенса]]]]||[[ფაილი:Escudo de Atienza.svg|80px|Герб муниципалитета [[Атьенса]]]]||104||385||{{coord|41.19917|-2.87000}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Atienza Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.atienza.es|title=Официальный сайт муниципалитета Атьенса|publisher=''atienza.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2018-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180327063027/http://www.atienza.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[აუნიონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Auñón''</small>||align=center|[[ფაილი:Fiestas Patronales Auñón 2014.jpg|170px|[[Ауньон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Auñón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ауньон]]]]||52||134||{{coord|40.51694|-2.79167}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Auñón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ასუკესა-დე-ენარესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Azuqueca de Henares''</small>||align=center|[[ფაილი:Azuqueca-Memorialmonum.jpg|170px|[[Асукека-де-Энарес]]]]||[[ფაილი:Escudo Azuqueca de Henares.svg|80px|Герб муниципалитета [[Асукека-де-Энарес]]]]||19.68||35,407||{{coord|40.56472|-3.26806}}||[[კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკა|კამპინია-დე-გვადალახარა]]||[[ფაილი:Azuqueca de Henares Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.azuqueca.es|title=Официальный сайт муниципалитета Асукека-де-Энарес|publisher=''azuqueca.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124124749/http://www.azuqueca.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ბაიდესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Baides''</small>||align=center|[[ფაილი:Baides.jpg|170px|[[Байдес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Baides.svg|80px|Герб муниципалитета [[Байдес]]]]||29||56||{{coord|41.00694|-2.77611}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Baides Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ბანიოს-დე-ტახო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Baños de Tajo''</small>||align=center|[[ფაილი:Baños de Tajo, Guadalajara, España, 2017-05-25, DD 09.jpg|170px|[[Баньос-де-Тахо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Баньос-де-Тахо]]]]||28||18||{{coord|40.71972|-1.97000}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Baños de Tajo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ბანიუელოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Bañuelos''</small>||align=center|[[ფაილი:Bañuelos, Guadalajara, España, 2017-05-23, DD 38.jpg|170px|[[Баньуэлос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Баньуэлос]]]]||18||13||{{coord|41.283|-2.917}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Bañuelos Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ბარიოპედრო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Barriopedro''</small>||align=center|[[ფაილი:Barriopedro desde arriba.jpg|170px|[[Барриопедро]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Барриопедро]]]]||10.58||15||{{coord|40.79083|-2.75111}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Barriopedro Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ბერნინჩესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Berninches''</small>||align=center|[[ფაილი:Hacia-la-Peñaquemá.jpg|170px|[[Бернинчес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Berninches.svg|80px|Герб муниципалитета [[Бернинчес]]]]||35.20||52||{{coord|40.57278|-2.79972}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Berninches Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.berninches.com/|title=Официальный сайт муниципалитета Бернинчес|publisher=''berninches.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2011-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20110202150636/http://berninches.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ბრიუეგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Brihuega''</small>||align=center|[[ფაილი:Brihuega IMG 1699.jpg|170px|[[Бриуэга]]]]||[[ფაილი:Escudo de Brihuega.svg|80px|Герб муниципалитета [[Бриуэга]]]]||296.41||2,378||{{coord|40.76056|-2.86917}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Brihuega Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.brihuega.es|title=Официальный сайт муниципалитета Бриуэга|publisher=''brihuega.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201218112935/http://www.brihuega.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ბუდია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Budia''</small>||align=center|[[ფაილი:Budia, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 23.jpg|170px|[[Будиа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Budía.svg|80px|Герб муниципалитета [[Будиа]]]]||66||189||{{coord|40.63306|-2.75000}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Budia Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.budia.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Будиа|publisher=''budia.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2007-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070614061524/http://www.budia.es/|deadlink=yes}}</ref> |-align="center" |[[ბუხალარო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Bujalaro''</small>||align=center|[[ფაილი:Bujalaro Church 710.JPG|170px|[[Бухаларо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Bujalaro.svg|80px|Герб муниципалитета [[Бухаларо]]]]||22.40||50||{{coord|40.93778|-2.88167}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Bujalaro Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ბუსტარესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Bustares''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Lorenzo en Bustares.JPG|170px|[[Бустарес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Бустарес]]]]||30.47||74||{{coord|41.13667|-3.07139}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Bustares Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კაბანილიას-დელ-კამპო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cabanillas del Campo''</small>||align=center|[[ფაილი:Atardecer en Cabanillas del Campo.jpg|170px|[[Кабанильяс-дель-Кампо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cabanillas del Campo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кабанильяс-дель-Кампо]]]]||34||10,657||{{coord|40.63833|-3.23528}}||[[კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკა|კამპინია-დე-გვადალახარა]]||[[ფაილი:Cabanillas del Campo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.aytocabanillasdelcampo.com|title=Официальный сайт муниципалитета Кабанильяс-дель-Кампо|publisher=''aytocabanillasdelcampo.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129142808/http://www.aytocabanillasdelcampo.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[კამპილიო-დე-დუენიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Campillo de Dueñas''</small>||align=center|[[ფაილი:Campillo de Dueñas, Guadalajara, España, 2017-01-04, DD 33.jpg|170px|[[Кампильо-де-Дуэньяс]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кампильо-де-Дуэньяс]]]]||60.63||80||{{coord|40.88500|-1.68361}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Campillo de Dueñas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კამპილიო-დე-რანასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Campillo de Ranas''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Campillo de Ranas.JPG|170px|[[Кампильо-де-Ранас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кампильо-де-Ранас]]]]||92||171||{{coord|41.08556|-3.31417}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Campillo de Ranas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კამპისაბალოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Campisábalos''</small>||align=center|[[ფაილი:Campisabalos (Guadalajara) S Bartolome 2 0 2 FS 8916.png|170px|[[Камписабалос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Campisábalos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Камписабалос]]]]||54||60||{{coord|41.26722|-3.14556}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Campisábalos Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.campisabalos.es|title=Официальный сайт муниципалитета Камписабалос|publisher=''campisabalos.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029185143/http://campisabalos.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[კანრედონდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Canredondo''</small>||align=center|[[ფაილი:Canredondo, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 10.jpg|170px|[[Канредондо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Канредондо]]]]||63||64||{{coord|40.81250|-2.49333}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Canredondo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კანტალოხასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cantalojas''</small>||align=center|[[ფაილი:Cantalojas.JPG|170px|[[Канталохас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Канталохас]]]]||159.20||146||{{coord|41.23444|-3.24639}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Cantalojas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კანიისარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cañizar''</small>||align=center|[[ფაილი:Cañizar-Ayuntamiento (edificio) 01.jpg|170px|[[Каньисар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cañizar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Каньисар]]]]||15.41||53||{{coord|40.77083|-3.06556}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Cañizar Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კასა-დე-უსედა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Casa de Uceda''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Casa de Uceda (Guadalajara).JPG|170px|[[Каса-де-Уседа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Casa de Uceda.svg|80px|Герб муниципалитета [[Каса-де-Уседа]]]]||21.38||91||{{coord|40.84417|-3.37000}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კასას-დე-სან-გალინდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Casas de San Galindo''</small>||align=center|[[ფაილი:Casas de San Galindo, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 71.jpg|170px|[[Касас-де-Сан-Галиндо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Casas de San Galindo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Касас-де-Сан-Галиндо]]]]||11.61||19||{{coord|40.87306|-2.95639}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Casas de San Galindo.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კასპუენიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Caspueñas''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Caspueñas desde el oeste.jpg|170px|[[Каспуэньяс]]]]||[[ფაილი:Escudo de Caspueñas (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Каспуэньяс]]]]||14||96||{{coord|40.69306|-2.97861}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Caspueñas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კასტეხონ-დე-ენარესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castejón de Henares''</small>||align=center|[[ფაილი:Castejón de Henares, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 01.jpg|170px|[[Кастехон-де-Энарес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Castejón de Henares (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастехон-де-Энарес]]]]||16||64||{{coord|40.93861|-2.78500}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კასტელიარ-დე-ლა-მუელა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castellar de la Muela''</small>||align=center|[[ფაილი:Castellar de la Muela, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 75.jpg|170px|[[Кастельяр-де-ла-Муэла]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастельяр-де-ла-Муэла]]]]||21.38||29||{{coord|40.81889|-1.75944}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კასტილფორტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castilforte''</small>||align=center|[[ფაილი:Castilforte, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 22.jpg|170px|[[Кастильфорте]]]]||[[ფაილი:Escudo de Castilforte.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастильфорте]]]]||34||52||{{coord|40.55861|-2.43083}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Castilforte Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კასტილნუევო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Castilnuevo''</small>||align=center|[[ფაილი:Castilnuevo, vista desde el sur.jpg|170px|[[Кастильнуэво]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кастильнуэво]]]]||19.54||7||{{coord|40.81556|-1.85639}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Castilnuevo.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სენდეხას-დე-ენმედიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cendejas de Enmedio''</small>||align=center|[[ფაილი:Cendejas de Enmedio, Guadalajara, España, 2015-12-28, DD 156.JPG|170px|[[Сендехас-де-Энмедио]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сендехас-де-Энмедио]]]]||19||68||{{coord|40.98333|-2.87139}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Cendejas de Enmedio.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სენდეხას-დე-ლა-ტორე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cendejas de la Torre''</small>||align=center|[[ფაილი:Cendejas de la Torre 01.jpg|170px|[[Сендехас-де-ла-Торре]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cendejas de la Torre.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сендехас-де-ла-Торре]]]]||14.27||25||{{coord|40.98028|-2.85000}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სენტენერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Centenera''</small>||align=center|[[ფაილი:Centenera, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 40.jpg|170px|[[Сентенера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Centenera.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сентенера]]]]||17.52||121||{{coord|40.65389|-3.05333}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Centenera Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ჩეკა (ესპანეთი)|ჩეკა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Checa''</small>||align=center|[[ფაილი:Checa, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 59.jpg|170px|[[Чека (Испания)|Чека]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Чека (Испания)|Чека]]]]||179.68||285||{{coord|40.58639|-1.78972}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Checa Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.checa.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Чека|publisher=''checa.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210105090633/http://www.checa.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ჩეკილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Chequilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Chequilla.jpg|170px|[[Чекилья]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Чекилья]]]]||15.30||18||{{coord|40.60722|-1.82667}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Chequilla Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.chequilla.com/|title=Официальный сайт муниципалитета Чекилья|publisher=''chequilla.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026235635/http://chequilla.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ჩილიარონ-დელ-რეი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Chillarón del Rey''</small>||align=center|[[ფაილი:Chillarón del Rey-02 Vista parcial del pueblo.jpg|170px|[[Чильярон-дель-Рей]]]]||[[ფაილი:Escudo de Chillarón del Rey.svg|80px|Герб муниципалитета [[Чильярон-дель-Рей]]]]||17.31||90||{{coord|40.59833|-2.69000}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Chillarón del Rey Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ჩილოეჩესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Chiloeches''</small>||align=center|[[ფაილი:Chiloeches-Panorámica 01.JPG|170px|[[Чилоэчес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Chiloeches.svg|80px|Герб муниципалитета [[Чилоэчес]]]]||45.40||3,623||{{coord|40.57417|-3.16139}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Chiloeches Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.chiloeches.org/|title=Официальный сайт муниципалитета Чилоэчес|publisher=''chiloeches.org''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2008-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080317084304/http://www.chiloeches.org/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[სიფუენტესი (ესპანეთი)|სიფუენტესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cifuentes''</small>||align=center|[[ფაილი:Cifuentes vista general.jpg|170px|[[Сифуэнтес (Испания)|Сифуэнтес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cifuentes.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сифуэнтес (Испания)|Сифуэнтес]]]]||220||1,634||{{coord|40.78639|-2.62139}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Cifuentes Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.cifuentes.es|title=Официальный сайт муниципалитета Сифуэнтес|publisher=''cifuentes.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102152941/https://www.cifuentes.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[სინკოვილიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cincovillas''</small>||align=center|[[ფაილი:Cincovillas, Guadalajara, España, 2017-05-23, DD 23.jpg|170px|[[Синковильяс]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Синковильяс]]]]||16.40||19||{{coord|41.20528|-2.81944}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Cincovillas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სირუელასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ciruelas''</small>||align=center|[[ფაილი:Ciruelas, desde la entrada a la población.jpg|170px|[[Сируэлас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Ciruelas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сируэлас]]]]||21.57||112||{{coord|40.75389|-3.08806}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Ciruelas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სირუელოს-დელ-პინარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ciruelos del Pinar''</small>||align=center|[[ფაილი:Ciruelos del Pinar, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 33.JPG|170px|[[Сируэлос-дель-Пинар]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сируэлос-дель-Пинар]]]]||16.80||19||{{coord|41.00861|-2.22250}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Ciruelos del Pinar Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კობეტა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cobeta''</small>||align=center|[[ფაილი:Cobeta, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 19.jpg|170px|[[Кобета]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cobeta.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кобета]]]]||43.59||106||{{coord|40.86667|-2.14111}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Cobeta Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://cobeta.localtic.net/|title=Официальный сайт муниципалитета Кобета|publisher=''http://cobeta.localtic.net''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20211231131955/http://cobeta.localtic.net/|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211231131955/http://cobeta.localtic.net/|archivedate=2021-12-31}}</ref> |-align="center" |[[კოგოლიორი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cogollor''</small>||align=center|[[ფაილი:Cogollor, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 09.jpg|170px|[[Когольор]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Когольор]]]]||8||24||{{coord|40.84917|-2.74333}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Cogollor Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კოგოლიუდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cogolludo''</small>||align=center|[[ფაილი:Cogolludo, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 63.jpg|170px|[[Когольудо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cogolludo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Когольудо]]]]||96||519||{{coord|40.94833|-3.08750}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Cogolludo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.cogolludo.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Когольудо|publisher=''cogolludo.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128142902/http://cogolludo.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[კონდემიოს-დე-აბახო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Condemios de Abajo''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento coabajo.jpg|170px|[[Кондемиос-де-Абахо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кондемиос-де-Абахо]]]]||12||13||{{coord|41.21944|-3.10611}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Condemios de Abajo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კონდემიოს-დე-არიბა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Condemios de Arriba''</small>||align=center|[[ფაილი:CondemiosDeArriba20110605132547p1110925.jpg|170px|[[Кондемиос-де-Арриба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Condemios de Arriba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кондемиос-де-Арриба]]]]||43||111||{{coord|41.21694|-3.12444}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Condemios de Arriba Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კონგოსტრინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Congostrina''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Congostrina.JPG|170px|[[Конгострина]]]]||[[ფაილი:Escudo de Congostrina.svg|80px|Герб муниципалитета [[Конгострина]]]]||26||14||{{coord|41.03833|-2.98444}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კოპერნალი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Copernal''</small>||align=center|[[ფაილი:Copernal, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 56.jpg|170px|[[Коперналь]]]]||[[ფაილი:Escudo de Copernal (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Коперналь]]]]||10||32||{{coord|40.86806|-3.05583}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კორდუენტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Corduente''</small>||align=center|[[ფაილი:Corduente, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 17.JPG|170px|[[Кордуэнте]]]]||[[ფაილი:Escudo de Corduente.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кордуэнте]]]]||233||339||{{coord|40.84333|-1.97889}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Corduente Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://corduente.localtic.net/|title=Официальный сайт муниципалитета Кордуэнте|publisher=''http://corduente.localtic.net''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2010-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20100610021540/http://corduente.localtic.net/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100610021540/http://corduente.localtic.net/|archivedate=2010-06-10}}</ref> |-align="center" |[[დრიებესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Driebes''</small>||align=center|[[ფაილი:Driebes, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 01.jpg|170px|[[Дрьебес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Driebes.svg|80px|Герб муниципалитета [[Дрьебес]]]]||38||348||{{coord|40.24611|-3.04083}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Driebes Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.driebes.es|title=Официальный сайт муниципалитета Дрьебес|publisher=''driebes.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211170232/http://www.driebes.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[დურონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Durón''</small>||align=center|[[ფაილი:Durón, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 22.jpg|170px|[[Дурон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Durón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Дурон]]]]||23||99||{{coord|40.62639|-2.72472}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Durón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.duron.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Дурон|publisher=''duron.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129013527/https://www.duron.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ელ-კარდოსო-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cardoso de la Sierra, El''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de El Cardoso de la Sierra.JPG|170px|[[Эль-Кардосо-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эль-Кардосо-де-ла-Сьерра]]]]||187||57||{{coord|41.09250|-3.46361}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:El Cardoso de la Sierra.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ელ-კასარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Casar, El''</small>||align=center|[[ფაილი:Plaza de la Constitucion and City Hall. El Casar (Guadalajara).jpg|170px|[[Эль-Касар]]]]||[[ფაილი:Escudo de El Casar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эль-Касар]]]]||52||12,415||{{coord|40.70333|-3.42639}}||[[კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკა|კამპინია-დე-გვადალახარა]]||[[ფაილი:El Casar Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ელ-კუბილიო-დე-უსედა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Cubillo de Uceda, El''</small>||align=center|[[ფაილი:IglesiaAsunciónDeNuestraSeñoraCubilloDeUceda-rectangular.jpg|170px|[[Эль-Кубильо-де-Уседа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Cubillo de Uceda.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эль-Кубильо-де-Уседа]]]]||32.25||119||{{coord|40.82500|-3.40472}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:El Cubillo de Uceda Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ელ-ოლივარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Olivar, El''</small>||align=center|[[ფაილი:El Olivar-Casas, calles 02.JPG|170px|[[Эль-Оливар]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эль-Оливар]]]]||17.27||69||{{coord|40.60667|-2.75222}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:El Olivar Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ელ-ორდიალი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ordial, El''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de El Ordial.jpg|170px|[[Эль-Ордиаль]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эль-Ордиаль]]]]||30||28||{{coord|41.12944|-3.11556}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:El Ordial Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ელ-პედრეგალი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pedregal, El''</small>||align=center|[[ფაილი:El Pedregal, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 66.jpg|170px|[[Эль-Педрегаль]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эль-Педрегаль]]]]||23.2||72||{{coord|40.77944|-1.57083}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:El Pedregal Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ელ-პობო-დე-დუენიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pobo de Dueñas, El''</small>||align=center|[[ფაილი:El Pobo de Dueñas, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 67.jpg|170px|[[Эль-Побо-де-Дуэньяс]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эль-Побо-де-Дуэньяс]]]]||55.28||108||{{coord|40.77611|-1.65000}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:El Pobo de Dueñas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://elpobodeduenas.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Эль-Побо-де-Дуэньяс|publisher=''http://elpobodeduenas.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20201123222757/http://elpobodeduenas.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ელ-რეკუენკო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Recuenco, El''</small>||align=center|[[ფაილი:El Recuenco, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 15.jpg|170px|[[Эль-Рекуэнко]]]]||[[ფაილი:Escudo de El Recuenco.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эль-Рекуэнко]]]]||75.18||59||{{coord|40.61667|-2.33833}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:El Recuenco Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ელ-სოტილიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sotillo, El''</small>||align=center|[[ფაილი:El Sotillo.jpg|170px|[[Эль-Сотильо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эль-Сотильо]]]]||24||43||{{coord|40.88194|-2.63278}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:El Sotillo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ემბიდი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Embid''</small>||align=center|[[ფაილი:Embid-PM 65790.jpg|170px|[[Эмбид]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эмбид]]]]||30.20||35||{{coord|40.97306|-1.71083}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ესკამილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Escamilla''</small>||align=center|[[ფაილი:La Alcarria en Escamilla.jpg|170px|[[Эскамилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Escamilla.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эскамилья]]]]||39.27||56||{{coord|40.55083|-2.56139}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Escamilla Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ესკარიჩე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Escariche''</small>||align=center|[[ფაილი:Escariche-Iglesia de San Miguel 02.JPG|170px|[[Эскариче]]]]||[[ფაილი:Escudo de Escariche (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Эскариче]]]]||30||178||{{coord|40.40917|-3.05500}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Escariche Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ესკოპეტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Escopete''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción. Escopete (Guadalajara).jpg|170px|[[Эскопете]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эскопете]]]]||19||52||{{coord|40.41639|-3.00639}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Escopete Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ესპინოსა-დე-ენარესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Espinosa de Henares''</small>||align=center|[[ფაილი:Espinosa de Henares, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 59.jpg|170px|[[Эспиноса-де-Энарес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Espinosa de Henares (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Эспиноса-де-Энарес]]]]||39||629||{{coord|40.90556|-3.07056}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Espinosa de Henares Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ესპლეგარესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Esplegares''</small>||align=center|[[ფაილი:Esplegares, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 08.jpg|170px|[[Эсплегарес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эсплегарес]]]]||37.45||32||{{coord|40.85806|-2.36917}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Esplegares Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ესტაბლესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Establés''</small>||align=center|[[ფაილი:Establés, Guadalajara, España, 2017-01-07, DD 20.jpg|170px|[[Эстаблес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эстаблес]]]]||52.27||35||{{coord|41.00917|-2.02278}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Establés Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ესტრიეგანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Estriégana''</small>||align=center|[[ფაილი:Estriégana.jpg|170px|[[Эстрьегана]]]]||[[ფაილი:Escudo de Estriégana.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эстрьегана]]]]||16.19||14||{{coord|41.05917|-2.52250}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Estriégana Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ფონტანარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fontanar''</small>||align=center|[[ფაილი:Olive oil mill stones. Fontanar (Guadalajara).jpg|170px|[[Фонтанар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fontanar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фонтанар]]]]||15||2,406||{{coord|40.72694|-3.17694}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Fontanar.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.villadefontanar.com/|title=Официальный сайт муниципалитета Фонтанар|publisher=''villadefontanar.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2011-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20111023034443/http://villadefontanar.com/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111023034443/http://villadefontanar.com/|archivedate=2011-10-23}}</ref> |-align="center" |[[ფუმბელიიდა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuembellida''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuembellida, Guadalajara, España, 2017-05-25, DD 13.jpg|170px|[[Фуэмбельида]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэмбельида]]]]||26||12||{{coord|40.75694|-1.99750}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Fuembe Guadalajara.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ფუენსემილიანი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuencemillán''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuencemillán, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 61.jpg|170px|[[Фуэнсемильян]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fuencemillan.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнсемильян]]]]||7||82||{{coord|40.92444|-3.09944}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Fuencemillán Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ფუენტელაიგერა-დე-ალბატახესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentelahiguera de Albatages''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuentelahiguera Ayuntam1.jpg|170px|[[Фуэнтелаигера-де-Альбатахес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтелаигера-де-Альбатахес]]]]||52.41||131||{{coord|40.78667|-3.30667}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Fuentelahiguera de Albatages Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ფუენტელენსინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentelencina''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de la Asunción de Nuestra Señora 2012-09-27 18-25-00.jpg|170px|[[Фуэнтеленсина]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтеленсина]]]]||44.30||312||{{coord|40.51722|-2.88056}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Fuentelencina Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.fuentelencina.com/fuentelencina.html|title=Официальный сайт муниципалитета Фуэнтеленсина|publisher=''fuentelencina.com/fuentelencina.html''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2016-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160128221723/http://fuentelencina.com/fuentelencina.html|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160128221723/http://fuentelencina.com/fuentelencina.html|archivedate=2016-01-28}}</ref> |-align="center" |[[ფუენტელსასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentelsaz''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia fuentelsaz.JPG|170px|[[Фуэнтельсас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтельсас]]]]||40||89||{{coord|41.07472|-1.82944}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ფუენტელვიეხო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentelviejo''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuentelviejo, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 25.jpg|170px|[[Фуэнтельвьехо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fuentelviejo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтельвьехо]]]]||13||47||{{coord|40.52583|-2.98361}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Fuentelviejo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ფუენტენოვილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Fuentenovilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuentenovilla, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 11.jpg|170px|[[Фуэнтеновилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Fuentenovilla (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Фуэнтеновилья]]]]||37.34||513||{{coord|40.36556|-3.09417}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Fuentenovilla Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[გახანეხოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Gajanejos''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Pedro Apóstol, Gajanejos 03.jpg|170px|[[Гаханехос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Гаханехос]]]]||25.49||54||{{coord|40.84333|-2.89111}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[გალაპაგოსი (მუნიციპალიტეტი)|გალაპაგოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Galápagos''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia parroquial de Galápagos en Guadalajara.JPG|170px|[[Галапагос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Galápagos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Галапагос]]]]||34||2,475||{{coord|40.69528|-3.33806}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Galápagos Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.galapagos.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Галапагос|publisher=''galapagos.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200722120022/https://www.galapagos.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[გალვე-დე-სორბე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Galve de Sorbe''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista desde el castillo - panoramio.jpg|170px|[[Гальве-де-Сорбе]]]]||[[ფაილი:Escudo de Galve de Sorbe (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Гальве-де-Сорбе]]]]||49.36||109||{{coord|41.22361|-3.18194}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Galve de Sorbe.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.galvedesorbe.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Гальве-де-Сорбе|publisher=''galvedesorbe.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027120012/https://galvedesorbe.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[გასკუენია-დე-ბორნოვა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Gascueña de Bornova''</small>||align=center|[[ფაილი:Gascueña de Bornova.jpg|170px|[[Гаскуэния-де-Борнова]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Гаскуэния-де-Борнова]]]]||26.52||29||{{coord|41.14306|-3.01833}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[გვადალახარა (ესპანეთი)|გვადალახარა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Guadalajara''</small>||align=center|[[ფაილი:Guadalajara, vista aérea (tone, contrast, color).jpg|170px|[[Гвадалахара]]]]||[[ფაილი:Escudo de Guadalajara.svg|80px|Герб муниципалитета [[Гвадалахара]]]]||235.51||87,484||{{coord|40.633|-3.167}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Guadalajara Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.guadalajara.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Гвадалахара|publisher=''guadalajara.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2004-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20041127062311/http://www.guadalajara.es/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041127062311/http://www.guadalajara.es/|archivedate=2004-11-27}}</ref> |-align="center" |[[ენჩე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Henche''</small>||align=center|[[ფაილი:Henche, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 16.jpg|170px|[[Энче]]]]||[[ფაილი:Escudo de Henche.svg|80px|Герб муниципалитета [[Энче]]]]||23||96||{{coord|40.71583|-2.70611}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ერას-დე-აიუსო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Heras de Ayuso''</small>||align=center|[[ფაილი:Heras de Ayuso, Plaza de la Constitución.jpg|170px|[[Эрас-де-Аюсо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Heras de Ayuso.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эрас-де-Аюсо]]]]||10.24||255||{{coord|40.79083|-3.09889}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ერერია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Herrería''</small>||align=center|[[ფაილი:Herrería, vista de la población, 02.jpg|170px|[[Эррериа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Herrería.svg|80px|Герб муниципалитета [[Эррериа]]]]||19||24||{{coord|40.88889|-1.95889}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[იენდელაენსინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hiendelaencina''</small>||align=center|[[ფაილი:Hiendelaencina, Guadalajara.JPG|170px|[[Иенделаэнсина]]]]||[[ფაილი:Escudo de Hiendelaencina.svg|80px|Герб муниципалитета [[Иенделаэнсина]]]]||19.22||109||{{coord|41.08472|-3.00222}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Hiendelaencina Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://pagina.jccm.es/hiendelaencina/|title=Официальный сайт муниципалитета Иенделаэнсина|publisher=''http://pagina.jccm.es/hiendelaencina''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008202452/http://pagina.jccm.es/hiendelaencina/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008202452/http://pagina.jccm.es/hiendelaencina/|archivedate=2020-10-08}}</ref> |-align="center" |[[იხესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hijes''</small>||align=center|[[ფაილი:Juan Cabré Aguiló 4.jpg|170px|[[Ихес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ихес]]]]||20.77||18||{{coord|41.25250|-2.99833}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Hijes Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[იტა (ესპანეთი)|იტა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hita''</small>||align=center|[[ფაილი:Hita, vista aérea..jpg|170px|[[Ита (Испания)|Ита]]]]||[[ფაილი:Escudo de Hita.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ита (Испания)|Ита]]]]||56.49||288||{{coord|40.82472|-3.04944}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Hita Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.hita.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Ита|publisher=''hita.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2010-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20100630132312/http://hita.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ომბრადოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hombrados''</small>||align=center|[[ფაილი:Hombrados, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 68.jpg|170px|[[Омбрадос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Омбрадос]]]]||38||35||{{coord|40.80139|-1.68528}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Hombrados Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ონტობა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hontoba''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Pedro (Hontoba) 2012-09-30 01-14-57.jpg|170px|[[Онтоба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Hontoba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Онтоба]]]]||32||339||{{coord|40.45583|-3.04111}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Hontoba Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ორჩე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Horche''</small>||align=center|[[ფაილი:Horche, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 32.jpg|170px|[[Орче]]]]||[[ფაილი:Escudo de Horche.svg|80px|Герб муниципалитета [[Орче]]]]||44.25||2,622||{{coord|40.56667|-3.06306}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Horche Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.horche.org/|title=Официальный сайт муниципалитета Орче|publisher=''horche.org''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112021233/http://www.horche.org/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ორტესუელა-დე-ოსენი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hortezuela de Océn''</small>||align=center|[[ფაილი:Hortezuela de Océn, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 39.JPG|170px|[[Ортесуэла-де-Осен]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ортесуэла-де-Осен]]]]||20||40||{{coord|40.95222|-2.41611}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Hortezuela de Océn Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[უერმესეს-დელ-სერო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Huérmeces del Cerro''</small>||align=center|[[ფაილი:Huérmeces del Cerro.jpg|170px|[[Уэрмесес-дель-Серро]]]]||[[ფაილი:Escudo de Huérmeces del Cerro.svg|80px|Герб муниципалитета [[Уэрмесес-дель-Серро]]]]||20||41||{{coord|41.05389|-2.79528}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Huérmeces del Cerro Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[უერტაერნანდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Huertahernando''</small>||align=center|[[ფაილი:Huertahernando vista general ni.JPG|170px|[[Уэртаернандо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Уэртаернандо]]]]||51.32||54||{{coord|40.82444|-2.28556}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Huertahernando Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[უევა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Hueva''</small>||align=center|[[ფაილი:Hueva - Guadalajara - 001.JPG|170px|[[Уэва]]]]||[[ფაილი:Escudo de Hueva.svg|80px|Герб муниципалитета [[Уэва]]]]||31.76||120||{{coord|40.46250|-2.96056}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Hueva Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[უმანესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Humanes''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Humanes.JPG|170px|[[Уманес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Уманес]]]]||48||1,511||{{coord|40.82722|-3.15528}}||[[კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკა|კამპინია-დე-გვადალახარა]]||[[ფაილი:Humanes Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.humanes.es|title=Официальный сайт муниципалитета Уманес|publisher=''humanes.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2008-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20080610131333/http://www.humanes.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ილიანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Illana''</small>||align=center|[[ფაილი:Illana (Guadalajara).jpg|170px|[[Ильяна]]]]||[[ფაილი:Escudo de Illana.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ильяна]]]]||94||664||{{coord|40.18528|-2.90694}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Illana Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ინიესტოლა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Iniéstola''</small>||align=center|[[ფაილი:Iniestola 01.JPG|170px|[[Иньестола]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Иньестола]]]]||10||23||{{coord|40.99500|-2.36917}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Iniéstola Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ირუესტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Irueste''</small>||align=center|[[ფაილი:Irueste, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 19.jpg|170px|[[Ируэсте]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ируэсте]]]]||14.25||72||{{coord|40.61278|-2.88917}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Irueste Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ხადრაკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Jadraque''</small>||align=center|[[ფაილი:Castillo de Jadraque (Jadraque) - 002 (30412033180).jpg|170px|[[Хадраке]]]]||[[ფაილი:Escudo de Jadraque.svg|80px|Герб муниципалитета [[Хадраке]]]]||38.91||1,370||{{coord|40.92667|-2.92361}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Jadraque Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://jadraque.localtic.net/|title=Официальный сайт муниципалитета Хадраке|publisher=''http://jadraque.localtic.net''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2010-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20100130123900/http://jadraque.localtic.net/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100130123900/http://jadraque.localtic.net/|archivedate=2010-01-30}}</ref> |-align="center" |[[ხირუეკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Jirueque''</small>||align=center|[[ფაილი:Jirueque, Guadalajara, España, 2015-12-28, DD 159.JPG|170px|[[Хируэке]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Хируэке]]]]||10.64||55||{{coord|40.96583|-2.90111}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Jirueque.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლა-ბოდერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Bodera, La''</small>||align=center|[[ფაილი:La Bodera.JPG|170px|[[Ла-Бодера]]]]||[[ფაილი:Escudo de La Bodera.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Бодера]]]]||22||23||{{coord|41.13583|-2.88556}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:La Bodera Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლა-უერსე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Huerce, La''</small>||align=center|[[ფაილი:1996lahuerce.jpg|170px|[[Ла-Уэрсе]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Уэрсе]]]]||41||56||{{coord|41.15361|-3.16889}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:La Huerce Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლა-მიერლა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mierla, La''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de La Mierla.JPG|170px|[[Ла-Мьерла]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Мьерла]]]]||20||39||{{coord|40.93750|-3.23639}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:La Mierla Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლა-მინიოსა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''La Miñosa''</small>||align=center|[[ფაილი:La Miñosa, Guadalajara, España, 2015-12-28, DD 149.JPG|170px|[[Ла-Миньоса]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Миньоса]]]]||44||26||{{coord|41.18028|-2.93083}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლა-ოლმედა-დე-ხადრაკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Olmeda de Jadraque, La''</small>||align=center|[[ფაილი:La Olmeda de Jadraque 5905.JPG|170px|[[Ла-Ольмеда-де-Хадраке]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Ольмеда-де-Хадраке]]]]||11.71||15||{{coord|41.12750|-2.73944}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლა-ტობა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Toba, La''</small>||align=center|[[ფაილი:La Toba, Guadalajara, España, 2015-12-28, DD 161.JPG|170px|[[Ла-Тоба]]]]||[[ფაილი:Escudo de La Toba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Тоба]]]]||36.69||85||{{coord|41.00417|-2.98194}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:La Toba.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.latoba-guadalajara.es|title=Официальный сайт муниципалитета Ла-Тоба|publisher=''latoba-guadalajara.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127012417/http://www.latoba-guadalajara.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ლა-იუნტა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Yunta, La''</small>||align=center|[[ფაილი:La Yunta, Guadalajara, España, 2017-01-04, DD 28.jpg|170px|[[Ла-Юнта]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ла-Юнта]]]]||56||90||{{coord|40.91417|-1.68333}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:La Yunta Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლას-ინვიერნასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Inviernas, Las''</small>||align=center|[[ფაილი:Las Inviernas, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 12.jpg|170px|[[Лас-Инвьернас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лас-Инвьернас]]]]||34||58||{{coord|40.87194|-2.67028}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Las Inviernas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლას-ნავას-დე-ხადრაკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Navas de Jadraque, Las''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Las Navas de Jadraque.jpg|170px|[[Лас-Навас-де-Хадраке]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лас-Навас-де-Хадраке]]]]||9||32||{{coord|41.10472|-3.08750}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Las Navas de Jadraque Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლედანკა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ledanca''</small>||align=center|[[ფაილი:View of Ledanca 02.jpg|170px|[[Леданка]]]]||[[ფაილი:Escudo de Ledanca.svg|80px|Герб муниципалитета [[Леданка]]]]||47||104||{{coord|40.86972|-2.84250}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლორანკა-დე-ტახუნია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Loranca de Tajuña''</small>||align=center|[[ფაილი:Loranca de Tajuña.JPG|170px|[[Лоранка-де-Тахуния]]]]||[[ფაილი:Escudo de Loranca de Tajuña.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лоранка-де-Тахуния]]]]||36||1,264||{{coord|40.44694|-3.11389}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Loranca de Tajuña Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ლუპიანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Lupiana''</small>||align=center|[[ფაილი:Lupiana 01.jpg|170px|[[Лупиана]]]]||[[ფაილი:Escudo de Lupiana.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лупиана]]]]||30||259||{{coord|40.61139|-3.05194}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Lupiana Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.lupiana.net/|title=Официальный сайт муниципалитета Лупиана|publisher=''lupiana.net''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2014-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140208171522/http://www.lupiana.net/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140208171522/http://www.lupiana.net/|archivedate=2014-02-08}}</ref> |-align="center" |[[ლუსაგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Luzaga''</small>||align=center|[[ფაილი:Río Tajuña (Luzaga).jpg|170px|[[Лусага]]]]||[[ფაილი:Escudo de Luzaga.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лусага]]]]||29.70||67||{{coord|40.97444|-2.44417}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://luzaga.com|title=Официальный сайт муниципалитета Лусага|publisher=''http://luzaga.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319102030/http://www.luzaga.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ლუსონი (ესპანეთი)|ლუსონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Luzón''</small>||align=center|[[ფაილი:Luzon1.jpg|170px|[[Лусон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Luzón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Лусон]]]]||57||69||{{coord|41.02694|-2.27556}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Luzón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მახაელრაიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Majaelrayo''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Majaelrayo.JPG|170px|[[Махаэльрайо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Махаэльрайо]]]]||55||55||{{coord|41.11222|-3.30194}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Majaelrayo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მალაგა-დელ-ფრესნო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Málaga del Fresno''</small>||align=center|[[ფაილი:Malaga del Fresno Street scene.jpg|170px|[[Малага-дель-Фресно]]]]||[[ფაილი:Escudo de Málaga del Fresno.svg|80px|Герб муниципалитета [[Малага-дель-Фресно]]]]||24||185||{{coord|40.79028|-3.24611}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მალაგილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Malaguilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Malaguilla Street view.jpg|170px|[[Малагилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Malaguilla (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Малагилья]]]]||28||158||{{coord|40.82250|-3.25556}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მანდაიონა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mandayona''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Mandayona.JPG|170px|[[Мандайона]]]]||[[ფაილი:Escudo de Mandayona.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мандайона]]]]||33||287||{{coord|40.95750|-2.74833}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]], [[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Mandayona Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მანტიელი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mantiel''</small>||align=center|[[ფაილი:Mantiel, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 38.jpg|170px|[[Мантьель]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мантьель]]]]||15.32||31||{{coord|40.62917|-2.66444}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Mantiel Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მარანჩონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Maranchón''</small>||align=center|[[ფაილი:Maranchón (Guadalajara) Iglesia.jpg|170px|[[Маранчон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Maranchón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Маранчон]]]]||153.32||234||{{coord|41.04861|-2.20361}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Geo-clares.png|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.maranchon.org|title=Официальный сайт муниципалитета Маранчон|publisher=''maranchon.org''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717150049/http://www.maranchon.org/|deadlink=yes}}</ref> |-align="center" |[[მარჩამალო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Marchamalo''</small>||align=center|[[ფაილი:Marchamalo Iglesia2.jpg|170px|[[Марчамало]]]]||[[ფაილი:Escudo Marchamalo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Марчамало]]]]||31.20||7,684||{{coord|40.66889|-3.20222}}||[[კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკა|კამპინია-დე-გვადალახარა]]||[[ფაილი:Marchamalo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.marchamalo.com|title=Официальный сайт муниципалитета Марчамало|publisher=''marchamalo.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129105030/https://www.marchamalo.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[მასეგოსო-დე-ტახუნია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Masegoso de Tajuña''</small>||align=center|[[ფაილი:Masegoso de Tajuña, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 10.jpg|170px|[[Масегосо-де-Тахуния]]]]||[[ფაილი:Escudo de Masegoso de Tajuña.svg|80px|Герб муниципалитета [[Масегосо-де-Тахуния]]]]||17.39||49||{{coord|40.82500|-2.69611}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Masegoso de Tajuña Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მატარუბია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Matarrubia''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Matarrubia.JPG|170px|[[Матаррубиа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Matarrubia.svg|80px|Герб муниципалитета [[Матаррубиа]]]]||28.21||57||{{coord|40.86833|-3.29083}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Matarrubia Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მატილიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Matillas''</small>||align=center|[[ფაილი:Matillas (26962653732).jpg|170px|[[Матильяс]]]]||[[ფაილი:Escudo de Matillas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Матильяс]]]]||10.38||101||{{coord|40.95222|-2.84306}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Matillas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მასარეტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mazarete''</small>||align=center|[[ფაილი:Mazarete, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 32.JPG|170px|[[Масарете]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Масарете]]]]||56||35||{{coord|41.00083|-2.15917}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Mazarete Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.mazarete.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Масарете|publisher=''mazarete.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517215252/http://mazarete.es/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140517215252/http://mazarete.es/|archivedate=2014-05-17}}</ref> |-align="center" |[[მასუეკოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mazuecos''</small>||align=center|[[ფაილი:Mazuecos, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 02.jpg|170px|[[Масуэкос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Mazuecos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Масуэкос]]]]||23.77||266||{{coord|40.26389|-3.00917}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Mazuecos Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მედრანდა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Medranda''</small>||align=center|[[ფაილი:Medranda, Guadalajara, España, 2015-12-28, DD 160.JPG|170px|[[Медранда]]]]||[[ფაილი:Escudo de Medranda (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Медранда]]]]||11.44||60||{{coord|40.98389|-2.93611}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Medranda Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მეხინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Megina''</small>||align=center|[[ფაილი:Megina, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 53.jpg|170px|[[Мехина]]]]||[[ფაილი:Escudo de Megina.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мехина]]]]||28||29||{{coord|40.64028|-1.86889}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Megina Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მემბრილიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Membrillera''</small>||align=center|[[ფაილი:Membrillera, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 65.jpg|170px|[[Мембрильера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Membrillera.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мембрильера]]]]||38||87||{{coord|40.94917|-2.97861}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Membrillera Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მიედეს-დე-ატიენსა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Miedes de Atienza''</small>||align=center|[[ფაილი:Miedes de Atienza, Guadalajara, España, 2017-05-23, DD 32-35 PAN.jpg|170px|[[Мьедес-де-Атьенса]]]]||[[ფაილი:Escudo de Miedes.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мьедес-де-Атьенса]]]]||43||53||{{coord|41.26722|-2.96361}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Miedes de Atienza Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მილიანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Millana''</small>||align=center|[[ფაილი:Millana-Casas, calles 01.JPG|170px|[[Мильяна]]]]||[[ფაილი:Escudo de Millana.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мильяна]]]]||27.81||105||{{coord|40.50861|-2.56972}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Millana Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მილმარკოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Milmarcos''</small>||align=center|[[ფაილი:Milmarcos, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 08.JPG|170px|[[Мильмаркос]]]]||[[ფაილი:Milmarcosescudo.jpg|80px|Герб муниципалитета [[Мильмаркос]]]]||44||78||{{coord|41.08750|-1.87528}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მირაბუენო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mirabueno''</small>||align=center|[[ფაილი:Mirabueno.JPG|170px|[[Мирабуэно]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мирабуэно]]]]||19.46||74||{{coord|40.94389|-2.72500}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მირალრიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Miralrío''</small>||align=center|[[ფაილი:Miralrío, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 68.jpg|170px|[[Миральрио]]]]||[[ფაილი:Escudo de Miralrío.svg|80px|Герб муниципалитета [[Миральрио]]]]||8||53||{{coord|40.89000|-2.94194}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მოჩალესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mochales''</small>||align=center|[[ფაილი:Mochales, Guadalajara, España, 2017-01-07, DD 11.jpg|170px|[[Мочалес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мочалес]]]]||32.32||40||{{coord|41.09611|-2.01472}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Mochales Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]], [[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||<ref>{{cite web|url=http://www.mochales.net/|title=Официальный сайт муниципалитета Мочалес|publisher=''mochales.net''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2010-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20101229172421/http://mochales.net/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[მოერნანდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mohernando''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Mohernando.jpg|170px|[[Моернандо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Mohernando.svg|80px|Герб муниципалитета [[Моернандо]]]]||26.36||183||{{coord|40.80389|-3.17389}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მოლინა-დე-არაგონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Molina de Aragón''</small>||align=center|[[ფაილი:Molina de Aragon - 084 (30624007741).jpg|170px|[[Молина-де-Арагон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Molina de Aragón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Молина-де-Арагон]]]]||168.33||3,233||{{coord|40.84389|-1.88861}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Molina de Aragón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.molina-aragon.com/|title=Официальный сайт муниципалитета Молина-де-Арагон|publisher=''molina-aragon.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=1998-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/19981206103743/http://www.molina-aragon.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[მონასტერიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Monasterio''</small>||align=center|[[ფაილი:Monasterio, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 64.jpg|170px|[[Монастерио]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Монастерио]]]]||21||14||{{coord|40.98611|-3.09611}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მონდეხარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Mondéjar''</small>||align=center|[[ფაილი:Mondéjar.jpg|170px|[[Мондехар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Mondéjar.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мондехар]]]]||48.43||2,686||{{coord|40.32389|-3.10833}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Mondéjar Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.mondejar.eu/|title=Официальный сайт муниципалитета Мондехар|publisher=''mondejar.eu''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230154431/https://mondejar.eu/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[მონტარონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Montarrón''</small>||align=center|[[ფაილი:Montarrón, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 62.jpg|170px|[[Монтаррон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Montarrón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Монтаррон]]]]||11||25||{{coord|40.91028|-3.11611}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Montarrón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მორატილია-დე-ლოს-მელეროსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Moratilla de los Meleros''</small>||align=center|[[ფაილი:Rollo-picota de Moratilla de los Meleros 2012-09-30 01-28-58.jpg|170px|[[Моратилья-де-лос-Мелерос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Moratilla de los Meleros.svg|80px|Герб муниципалитета [[Моратилья-де-лос-Мелерос]]]]||29||100||{{coord|40.50139|-2.94333}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Moratilla de los Meleros Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.moratilladelosmeleros.com|title=Официальный сайт муниципалитета Моратилья-де-лос-Мелерос|publisher=''moratilladelosmeleros.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130035509/http://moratilladelosmeleros.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[მორენილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Morenilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Morenilla, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 69.jpg|170px|[[Моренилья]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Моренилья]]]]||28.37||37||{{coord|40.78611|-1.70750}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Morenilla Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[მუდუექსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Muduex''</small>||align=center|[[ფაილი:Muduex, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 51.jpg|170px|[[Мудуэкс]]]]||[[ფაილი:Escudo de Muduex.svg|80px|Герб муниципалитета [[Мудуэкс]]]]||22.23||100||{{coord|40.83083|-2.95806}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ნეგრედო (მუნიციპალიტეტი)|ნეგრედო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Negredo''</small>||align=center|[[ფაილი:Negredo, Guadalajara, España, 2015-12-28, DD 154.JPG|170px|[[Негредо (муниципалитет)|Негредо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Негредо (муниципалитет)|Негредо]]]]||18.34||17||{{coord|41.02694|-2.85861}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ოსენტეხო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ocentejo''</small>||align=center|[[ფაილი:Ocentejo 18.jpg|170px|[[Осентехо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Осентехо]]]]||31||18||{{coord|40.77194|-2.39778}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Ocentejo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.ocentejo.es|title=Официальный сайт муниципалитета Осентехо|publisher=''ocentejo.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2012-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120511081959/http://www.ocentejo.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ოლმედა-დე-კობეტა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Olmeda de Cobeta''</small>||align=center|[[ფაილი:Buenafuente del Sistal vista ni.JPG|170px|[[Ольмеда-де-Кобета]]]]||[[ფაილი:Escudo de Olmeda de Cobeta (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Ольмеда-де-Кобета]]]]||39||67||{{coord|40.86056|-2.18111}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ორეა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Orea''</small>||align=center|[[ფაილი:Orea, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 60.jpg|170px|[[Ореа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Orea.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ореа]]]]||71.25||181||{{coord|40.55806|-1.72611}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Orea Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.orea.es|title=Официальный сайт муниципалитета Ореа|publisher=''orea.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125130853/http://www.orea.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[პალმასეს-დე-ხადრაკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pálmaces de Jadraque''</small>||align=center|[[ფაილი:Dam of Pálmaces Reservoir.jpg|170px|[[Пальмасес-де-Хадраке]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pálmaces de Jadraque.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пальмасес-де-Хадраке]]]]||29.41||40||{{coord|41.05611|-2.91056}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პარდოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pardos''</small>||align=center|[[ფაილი:Pardos, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 14.JPG|170px|[[Пардос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пардос]]]]||23||43||{{coord|40.94889|-1.92417}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პარედეს-დე-სიგუენსა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Paredes de Sigüenza''</small>||align=center|[[ფაილი:Paredes de Sigüenza, Guadalajara, España, 2017-05-23, DD 19.jpg|170px|[[Паредес-де-Сигуэнса]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Паредес-де-Сигуэнса]]]]||33||22||{{coord|41.24333|-2.73361}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Paredes de Sigüenza Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პარეხა (მუნიციპალიტეტი)|პარეხა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pareja''</small>||align=center|[[ფაილი:Pareja-10 Plaza de la Constitución.jpg|170px|[[Пареха (муниципалитет)|Пареха]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pareja.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пареха (муниципалитет)|Пареха]]]]||91.60||393||{{coord|40.55639|-2.64944}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Pareja Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://pareja.localtic.net/|title=Официальный сайт муниципалитета Пареха|publisher=''http://pareja.localtic.net''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2022-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107005950/http://pareja.localtic.net/|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220107005950/http://pareja.localtic.net/|archivedate=2022-01-07}}</ref> |-align="center" |[[პასტრანა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pastrana''</small>||align=center|[[ფაილი:Pastrana-PM 38260.jpg|170px|[[Пастрана]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pastrana (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Пастрана]]]]||95.70||858||{{coord|40.41778|-2.92250}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Pastrana Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.pastrana.org|title=Официальный сайт муниципалитета Пастрана|publisher=''pastrana.org''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130202448/http://pastrana.org/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[პენიალენი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Peñalén''</small>||align=center|[[ფაილი:Alto Tajo - Peñalén.jpg|170px|[[Пеньялен]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пеньялен]]]]||59||75||{{coord|40.66667|-2.06889}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პენიალვერი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Peñalver''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia Parroquial de Santa Eulalia de Mérida 2012-09-30 02-01-20.jpg|170px|[[Пеньяльвер]]]]||[[ფაილი:Escudo Peñalver Guadalajara.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пеньяльвер]]]]||81.31||133||{{coord|40.58278|-2.88806}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Peñalver Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პარალეხოს-დე-ლას-ტრუჩასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Peralejos de las Truchas''</small>||align=center|[[ფაილი:Peralejos de las Truchas, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 49.jpg|170px|[[Пералехос-де-лас-Тручас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пералехос-де-лас-Тручас]]]]||70.76||152||{{coord|40.59278|-1.90917}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Peralejos de las Truchas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პერალვეჩე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Peralveche''</small>||align=center|[[ფაილი:Peralveche 27.jpg|170px|[[Перальвече]]]]||[[ფაილი:Escudo de Peralveche.svg|80px|Герб муниципалитета [[Перальвече]]]]||81.31||38||{{coord|40.61167|-2.44917}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Peralveche Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.infoperalveche.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Перальвече|publisher=''infoperalveche.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2011-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718195927/http://infoperalveche.es/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718195927/http://infoperalveche.es/|archivedate=2011-07-18}}</ref> |-align="center" |[[პინილია-დე-ხადრაკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pinilla de Jadraque''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Pinilla de Jadraque.jpg|170px|[[Пинилья-де-Хадраке]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пинилья-де-Хадраке]]]]||13.27||47||{{coord|41.02139|-2.94167}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პინილია-დე-მოლინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pinilla de Molina''</small>||align=center|[[ფაილი:Pinilla de Molina, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 51.jpg|170px|[[Пинилья-де-Молина]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пинилья-де-Молина]]]]||23||9||{{coord|40.68000|-1.88028}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Pinilla de Molina Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პიოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pioz''</small>||align=center|[[ფაილი:Castillo pioz.jpg|170px|[[Пиос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pioz.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пиос]]]]||19.44||4,352||{{coord|40.46361|-3.17556}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Pioz Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.aytopioz.com/|title=Официальный сайт муниципалитета Пиос|publisher=''aytopioz.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129170410/https://aytopioz.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[პიკერასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Piqueras''</small>||align=center|[[ფაილი:Piqueras, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 62.jpg|170px|[[Пикерас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пикерас]]]]||32.31||52||{{coord|40.66361|-1.72056}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Piqueras Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პოვედა-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Poveda de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Poveda de la Sierra 09.jpg|170px|[[Поведа-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Poveda de la Sierra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Поведа-де-ла-Сьерра]]]]||51.7||114||{{coord|40.64389|-2.02722}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პოსო-დე-ალმოგერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pozo de Almoguera''</small>||align=center|[[ფაილი:Pozo de Almoguera, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 04.jpg|170px|[[Посо-де-Альмогера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pozo de Almoguera.svg|80px|Герб муниципалитета [[Посо-де-Альмогера]]]]||16.72||107||{{coord|40.34361|-3.02806}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.pozodealmoguera.com|title=Официальный сайт муниципалитета Посо-де-Альмогера|publisher=''pozodealmoguera.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204065214/https://www.pozodealmoguera.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[პოსო-დე-გვადალახარა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Pozo de Guadalajara''</small>||align=center|[[ფაილი:Pozo de Guadalajara-Ayuntamiento 01.JPG|170px|[[Посо-де-Гвадалахара]]]]||||11.43||1,332||{{coord|40.49500|-3.18194}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Pozo de Guadalajara Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პრადენა-დე-ატიენსა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Prádena de Atienza''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de la Natividad de Nuestra Señora, Prádena de Atienza.jpg|170px|[[Прадена-де-Атьенса]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Прадена-де-Атьенса]]]]||29||47||{{coord|41.17361|-3.00528}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პრადოს-რედონდესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Prados Redondos''</small>||align=center|[[ფაილი:Prados Redondos, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 71.jpg|170px|[[Прадос-Редондос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Прадос-Редондос]]]]||53.43||60||{{coord|40.78472|-1.79361}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Prados Redondos Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პუებლა-დე-ბელენია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Puebla de Beleña''</small>||align=center|[[ფაილი:Puebla de Belena Distant view.jpg|170px|[[Пуэбла-де-Беления]]]]||[[ფაილი:Escudo de Pebla de Beleña.svg|80px|Герб муниципалитета [[Пуэбла-де-Беления]]]]||29||43||{{coord|40.88944|-3.21944}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Puebla de Beleña Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[პუებლა-დე-ვალიესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Puebla de Valles''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Puebla de Valles.JPG|170px|[[Пуэбла-де-Вальес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Puebla de Valles (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Пуэбла-де-Вальес]]]]||27.46||59||{{coord|40.92750|-3.30361}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[კერი (გვადალახარა)|კერი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Quer''</small>||align=center|[[ფაილი:Quer-Iglesia de Santa María la Blanca 02.JPG|170px|[[Кер (Гвадалахара)|Кер]]]]||[[ფაილი:Escudo de Quer.svg|80px|Герб муниципалитета [[Кер (Гвадалахара)|Кер]]]]||14.63||830||{{coord|40.60778|-3.27667}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Quer Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.ayuntamientodequer.es|title=Официальный сайт муниципалитета Кер|publisher=''ayuntamientodequer.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124114147/https://www.ayuntamientodequer.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[რებელიოსა-დე-ხადრაკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rebollosa de Jadraque''</small>||align=center|[[ფაილი:Rebollosa de Jadraque, Guadalajara, España, 2015-12-28, DD 151.JPG|170px|[[Ребольоса-де-Хадраке]]]]||[[ფაილი:Escudo de Rebollosa de Jadraque.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ребольоса-де-Хадраке]]]]||8||10||{{coord|41.09028|-2.84167}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Rebollosa de Jadraque Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[რენერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Renera''</small>||align=center|[[ფაილი:Renera, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 28.jpg|170px|[[Ренера]]]]||[[ფაილი:Escudo de Renera.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ренера]]]]||20.23||100||{{coord|40.49222|-3.01528}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Renera Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[რეტიენდასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Retiendas''</small>||align=center|[[ფაილი:Monasterio de Santa Maria de Bonaval - Exterior.jpg|170px|[[Ретьендас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Retiendas (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Ретьендас]]]]||21||43||{{coord|40.97056|-3.27528}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[რიბა-დე-საელიესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Riba de Saelices''</small>||align=center|[[ფაილი:Riba de Saelices, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 35.JPG|170px|[[Риба-де-Саэлисес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Риба-де-Саэлисес]]]]||66.44||102||{{coord|40.91222|-2.29556}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Riba de Saelices Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.ribadesaelices.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Риба-де-Саэлисес|publisher=''ribadesaelices.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125132403/http://ribadesaelices.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[რილიო-დე-გალიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rillo de Gallo''</small>||align=center|[[ფაილი:Fuente de Rillo.jpg|170px|[[Рильо-де-Гальо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Rillo de Gallo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Рильо-де-Гальо]]]]||24.88||42||{{coord|40.86722|-1.93611}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.rillo-de-gallo.com|title=Официальный сайт муниципалитета Рильо-де-Гальо|publisher=''rillo-de-gallo.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130023146/http://rillo-de-gallo.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[რიოფრიო-დელ-ლიანო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Riofrío del Llano''</small>||align=center|[[ფაილი:Riofrío del Llano 13.jpg|170px|[[Риофрио-дель-Льяно]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Риофрио-дель-Льяно]]]]||43||57||{{coord|41.13889|-2.82056}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Riofrío del Llano Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[რობრედილიო-დე-მოერნანდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Robledillo de Mohernando''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Robledillo de Mohernando.JPG|170px|[[Робледильо-де-Моернандо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Robledillo de Mohernando.svg|80px|Герб муниципалитета [[Робледильо-де-Моернандо]]]]||29.65||117||{{coord|40.85472|-3.23389}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[რობლედო-დე-კორპესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Robledo de Corpes''</small>||align=center|[[ფაილი:Robledo de Corpes.jpg|170px|[[Робледо-де-Корпес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Робледо-де-Корпес]]]]||41||44||{{coord|41.11806|-2.94917}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[რომანილიოს-დე-ატიენსა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Romanillos de Atienza''</small>||align=center|[[ფაილი:Romanillos de Atienza, Guadalajara, España, 2017-05-23, DD 40.jpg|170px|[[Романильос-де-Атьенса]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Романильос-де-Атьенса]]]]||24||36||{{coord|41.27583|-2.89444}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[რომანონესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Romanones''</small>||align=center|[[ფაილი:Romanones, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 21.jpg|170px|[[Романонес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Romanones.svg|80px|Герб муниципалитета [[Романонес]]]]||29||95||{{coord|40.57056|-2.99278}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Romanones Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[რუედა-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Rueda de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Rueda de la Sierra, Guadalajara, España, 2017-05-25, DD 05.jpg|170px|[[Руэда-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Руэда-де-ла-Сьерра]]]]||51||39||{{coord|40.91833|-1.85361}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.ruedadelasierra.com|title=Официальный сайт муниципалитета Руэда-де-ла-Сьерра|publisher=''ruedadelasierra.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126041026/https://ruedadelasierra.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[სასეკორბო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sacecorbo''</small>||align=center|[[ფაილი:Sacecorbo, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 09.jpg|170px|[[Сасекорбо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сасекорбо]]]]||72.44||89||{{coord|40.83250|-2.41722}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Sacecorbo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სასედონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sacedón''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista parcial de Sacedón.jpg|170px|[[Саседон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Sacedón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Саседон]]]]||113.28||1,523||{{coord|40.48222|-2.73167}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Sacedón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[საელისეს-დე-ლა-სალი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Saelices de la Sal''</small>||align=center|[[ფაილი:Salinas de Saelices de la Sal.JPG|170px|[[Саэлисес-де-ла-Саль]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Саэлисес-де-ла-Саль]]]]||19.37||39||{{coord|40.90806|-2.32111}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სალმერონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Salmerón''</small>||align=center|[[ფაილი:Salmerón, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 24.jpg|170px|[[Сальмерон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Salmerón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сальмерон]]]]||36||140||{{coord|40.54556|-2.49306}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Salmerón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სან-ანდრეს-დელ-კონგოსტო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''San Andrés del Congosto''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista parcial de San Andrés del Congosto.JPG|170px|[[Сан-Андрес-дель-Конгосто]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сан-Андрес-дель-Конгосто]]]]||15.27||74||{{coord|41.00083|-3.02556}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სან-ანდრეს-დელ-რეი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''San Andrés del Rey''</small>||align=center|[[ფაილი:San Andrés del Rey, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 16.jpg|170px|[[Сан-Андрес-дель-Рей]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сан-Андрес-дель-Рей]]]]||14.71||40||{{coord|40.64000|-2.81889}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:San Andrés del Rey Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სანტიუსტე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Santiuste''</small>||align=center|[[ფაილი:Santiuste, Guadalajara, España, 2015-12-28, DD 153.JPG|170px|[[Сантьюсте]]]]||[[ფაილი:Escudo de Santiuste (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Сантьюсте]]]]||10.40||14||{{coord|41.08528|-2.80778}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Santiuste Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[საუკა (გვადალახარა)|საუკა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Saúca''</small>||align=center|[[ფაილი:Sauca-Iglesia Romanica8.JPG|170px|[[Саука (Гвадалахара)|Саука]]]]||[[ფაილი:Escudo de Saúca.svg|80px|Герб муниципалитета [[Саука (Гвадалахара)|Саука]]]]||49||56||{{coord|41.03250|-2.52806}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Saúca Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[საიატონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sayatón''</small>||align=center|[[ფაილი:Sayatón-Vista parcial de la villa.JPG|170px|[[Сайятон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Sayatón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сайятон]]]]||45.38||68||{{coord|40.37722|-2.85194}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.sayaton.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Сайятон|publisher=''sayaton.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126195300/http://www.sayaton.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[სელასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Selas''</small>||align=center|[[ფაილი:Selas, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 27.JPG|170px|[[Селас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Селас]]]]||45||44||{{coord|40.95083|-2.10139}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Selas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სემილიასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Semillas''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Miguel Arcángel, Semillas 01.jpg|170px|[[Семильяс]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Семильяс]]]]||50||35||{{coord|41.05972|-3.11833}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სეტილესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Setiles''</small>||align=center|[[ფაილი:Setiles, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 65.jpg|170px|[[Сетилес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сетилес]]]]||56.77||80||{{coord|40.73361|-1.61667}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Setiles Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სიენესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sienes''</small>||align=center|[[ფაილი:Sienes, Guadalajara, España, 2017-05-23, DD 15.jpg|170px|[[Сьенес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Sienes.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сьенес]]]]||29.5||52||{{coord|41.20139|-2.65222}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სიგუენსა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sigüenza''</small>||align=center|[[ფაილი:Sigüenza.JPG|170px|[[Сигуэнса]]]]||[[ფაილი:Escudo de Sigüenza.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сигуэнса]]]]||386.87||4,319||{{coord|41.06917|-2.63917}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Siguenza Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.siguenza.es|title=Официальный сайт муниципалитета Сигуэнса|publisher=''siguenza.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125230444/http://www.siguenza.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[სოლანილიოს-დელ-ექსტრემო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Solanillos del Extremo''</small>||align=center|[[ფაილი:Solanillos del Extremo, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 14.jpg|170px|[[Соланильос-дель-Экстремо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Solanillos del Extremo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Соланильос-дель-Экстремо]]]]||35||88||{{coord|40.75111|-2.69806}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Solanillos del Extremo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სომოლინოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Somolinos''</small>||align=center|[[ფაილი:Somolinos 5947.JPG|170px|[[Сомолинос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сомолинос]]]]||14.79||29||{{coord|41.24500|-3.05778}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Somolinos Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.somolinos.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Сомолинос|publisher=''somolinos.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130044502/http://somolinos.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[სოტოდოსოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Sotodosos''</small>||align=center|[[ფაილი:Sotodosos, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 38.JPG|170px|[[Сотодосос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сотодосос]]]]||29||33||{{coord|40.92278|-2.39278}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Sotodosos Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტამახონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tamajón''</small>||align=center|[[ფაილი:Tamajon-Iglesia romanica-XVI s-02.jpg|170px|[[Тамахон]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tamajón.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тамахон]]]]||116.28||137||{{coord|41.00111|-3.24889}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Tamajón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.tamajon.com|title=Официальный сайт муниципалитета Тамахон|publisher=''tamajon.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200722191849/http://www.tamajon.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ტარაგუდო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Taragudo''</small>||align=center|[[ფაილი:Taragudo, desde GU-175.jpg|170px|[[Тарагудо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Taragudo (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Тарагудо]]]]||6||44||{{coord|40.82278|-3.08083}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტარავილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Taravilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Taravilla, Guadalajara, España, 2017-05-25, DD 08.jpg|170px|[[Таравилья]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Таравилья]]]]||60.68||36||{{coord|40.69722|-1.96889}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Taravilla Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტარტანედო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tartanedo''</small>||align=center|[[ფაილი:Tartanedo 07 by-dpc.jpg|170px|[[Тартанедо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тартанедо]]]]||148||144||{{coord|40.99417|-1.92222}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Tartanedo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტენდილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tendilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Tendilla-Calles y soportales 01.JPG|170px|[[Тендилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tendilla.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тендилья]]]]||22||304||{{coord|40.54444|-2.95917}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Tendilla Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტერსაგა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Terzaga''</small>||align=center|[[ფაილი:Terzaga.JPG|170px|[[Терсага]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Терсага]]]]||34||22||{{coord|40.69444|-1.90444}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Terzaga Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტიერსო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tierzo''</small>||align=center|[[ფაილი:Tierzo.jpg|170px|[[Тьерсо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тьерсо]]]]||40||55||{{coord|40.74917|-1.93056}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Tierzo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორდელიეგო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tordellego''</small>||align=center|[[ფაილი:Tordellego, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 64.jpg|170px|[[Тордельего]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тордельего]]]]||33.47||47||{{coord|40.72111|-1.67028}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Tordellego Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორდელრაბანო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tordelrábano''</small>||align=center|[[ფაილი:Tordelrábano, Guadalajara, España, 2017-05-23, DD 21.jpg|170px|[[Тордельрабано]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tordelrábano.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тордельрабано]]]]||11.62||11||{{coord|41.21861|-2.75806}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Tordelrábano Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორდესილოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tordesilos''</small>||align=center|[[ფაილი:Tordesilos 01.JPG|170px|[[Тордесилос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tordesilos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тордесилос]]]]||46.49||85||{{coord|40.67056|-1.59250}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Tordesilos Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორიხა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torija''</small>||align=center|[[ფაილი:Torija 01.jpg|170px|[[Ториха]]]]||[[ფაილი:Escudo de Torija.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ториха]]]]||35||1,527||{{coord|40.74333|-3.03139}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Torija Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.torija.com/|title=Официальный сайт муниципалитета Ториха|publisher=''torija.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126012001/https://torija.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ტორე-დელ-ბურგო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torre del Burgo''</small>||align=center|[[ფაილი:Torre del Burgo, Iglesia.jpg|170px|[[Торре-дель-Бурго]]]]||[[ფაილი:Escudo de Torre del Burgo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торре-дель-Бурго]]]]||5||611||{{coord|40.79417|-3.08000}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორეკუადრადა-დე-მოლინა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torrecuadrada de Molina''</small>||align=center|[[ფაილი:Torrecuadrada-iglesia.JPG|170px|[[Торрекуадрада-де-Молина]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торрекуадрада-де-Молина]]]]||35.80||18||{{coord|40.74972|-1.80667}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Torrecuadrada de Molina Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორეკუადრადილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torrecuadradilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Torrecuadradilla, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 11.jpg|170px|[[Торрекуадрадилья]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торрекуадрадилья]]]]||33||27||{{coord|40.85361|-2.53194}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Torrecuadradilla Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორეხონ-დელ-რეი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torrejón del Rey''</small>||align=center|[[ფაილი:Church in Torrejón del Rey (Guadalajara).jpg|170px|[[Торрехон-дель-Рей]]]]||[[ფაილი:Escudo de Torrejón del Rey.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торрехон-дель-Рей]]]]||25||5,623||{{coord|40.64583|-3.33556}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Torrejón del Rey Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.torrejondelrey.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Торрехон-дель-Рей|publisher=''torrejondelrey.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129154006/http://torrejondelrey.es/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201129154006/http://torrejondelrey.es/|archivedate=2020-11-29}}</ref> |-align="center" |[[ტორემოჩა-დე-ხადრაკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torremocha de Jadraque''</small>||align=center|[[ფაილი:Torremocha de Jadraque, Guadalajara, España, 2015-12-28, DD 155.JPG|170px|[[Торремоча-де-Хадраке]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торремоча-де-Хадраке]]]]||11||21||{{coord|41.02028|-2.89806}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორემოჩა-დელ-კამპო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torremocha del Campo''</small>||align=center|[[ფაილი:Torremocha del Campo 09-Calles, casas.jpg|170px|[[Торремоча-дель-Кампо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Torremocha del Campo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торремоча-дель-Кампо]]]]||141.25||172||{{coord|40.97917|-2.61750}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Torremocha del Campo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორემოჩა-დელ-პინარი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torremocha del Pinar''</small>||align=center|[[ფაილი:Torremocha del Pinar, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 18.JPG|170px|[[Торремоча-дель-Пинар]]]]||[[ფაილი:Escudo de Torremocha del Pinar (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Торремоча-дель-Пинар]]]]||50.47||38||{{coord|40.89083|-2.04361}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორემოჩუელა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torremochuela''</small>||align=center|[[ფაილი:Torremochuela 66.jpg|170px|[[Торремочуэла]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торремочуэла]]]]||18||9||{{coord|40.76583|-1.84139}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Torremochuela Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორუბია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Torrubia''</small>||align=center|[[ფაილი:Torrubia, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 12.JPG|170px|[[Торрубиа]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Торрубиа]]]]||28||20||{{coord|40.96556|-1.90028}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Torrubia Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორტოლა-დე-ენარესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tórtola de Henares''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista parcial de Tórtola de Henares.jpg|170px|[[Тортола-де-Энарес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Tórtola de Henares.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тортола-де-Энарес]]]]||26.88||1,165||{{coord|40.70639|-3.12417}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Tórtola de Henares Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.tortoladehenares.es|title=Официальный сайт муниципалитета Тортола-де-Энарес|publisher=''tortoladehenares.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206175332/https://www.tortoladehenares.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ტორტუერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tortuera''</small>||align=center|[[ფაილი:Tortuera, Guadalajara, España, 2016-01-05, DD 10.JPG|170px|[[Тортуэра]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тортуэра]]]]||82.2||191||{{coord|40.97306|-1.79694}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Tortuera Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტორტუერო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Tortuero''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Tortuero.JPG|170px|[[Тортуэро]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Тортуэро]]]]||47||16||{{coord|40.93750|-3.35222}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტრაიდი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Traíd''</small>||align=center|[[ფაილი:Traíd, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 54.jpg|170px|[[Траид]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Траид]]]]||48.59||25||{{coord|40.66861|-1.80944}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Traíd Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ტრიხუეკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Trijueque''</small>||align=center|[[ფაილი:Trijueque (La Alcarria) 2601.jpg|170px|[[Трихуэке]]]]||[[ფაილი:Escudo de Trijueque.svg|80px|Герб муниципалитета [[Трихуэке]]]]||35.63||1,226||{{coord|40.77778|-2.99444}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Trijueque Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.trijueque.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Трихуэке|publisher=''trijueque.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127043414/http://www.trijueque.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ტრილიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Trillo''</small>||align=center|[[ფაილი:Vista de Trillo.JPG|170px|[[Трильо]]]]||[[ფაილი:Escudo de Trillo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Трильо]]]]||162||1,338||{{coord|40.70278|-2.59139}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Trillo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.trillo.es/trillo/index.php|title=Официальный сайт муниципалитета Трильо|publisher=''trillo.es/trillo/index.php''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929100808/http://www.trillo.es/trillo/index.php|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[უსედა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Uceda''</small>||align=center|[[ფაილი:Uceda (Guadalajara).JPG|170px|[[Уседа]]]]||[[ფაილი:Escudo de Uceda.svg|80px|Герб муниципалитета [[Уседа]]]]||47||2,715||{{coord|40.84222|-3.46250}}||[[კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკა|კამპინია-დე-გვადალახარა]]||[[ფაილი:Uceda Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.uceda.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Уседа|publisher=''uceda.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200708204802/http://www.uceda.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[უხადოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Ujados''</small>||align=center|[[ფაილი:Ujados 2.jpg|170px|[[Ухадос]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ухадос]]]]||12||30||{{coord|41.23500|-3.00583}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Ujados Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[უტანდე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Utande''</small>||align=center|[[ფაილი:Utande, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 72.jpg|170px|[[Утанде]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Утанде]]]]||19||39||{{coord|40.85000|-2.92667}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალდარაჩასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdarachas''</small>||align=center|[[ფაილი:Valdarachas, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 31.jpg|170px|[[Вальдарачас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдарачас]]]]||10||40||{{coord|40.51778|-3.12528}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალდეარენასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdearenas''</small>||align=center|[[ფაილი:Valdearenas, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 53.jpg|170px|[[Вальдеаренас]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдеаренас]]]]||15.44||78||{{coord|40.81111|-2.99083}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.valdearenas.es|title=Официальный сайт муниципалитета Вальдеаренас|publisher=''valdearenas.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2020-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028221653/http://valdearenas.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ვალდეაველიანო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdeavellano''</small>||align=center|[[ფაილი:Valdeavellano-La Picota y Ayuntamiento 02.JPG|170px|[[Вальдеавельяно]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valdeavellano.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдеавельяно]]]]||35.00||105||{{coord|40.66611|-2.96806}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Valdeavellano Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალდეავერუელო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdeaveruelo''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Valdeaveruelo.jpg|170px|[[Вальдеаверуэло]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valdeaveruelo.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдеаверуэло]]]]||17.36||1,084||{{coord|40.63806|-3.31556}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Valdeaveruelo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალდეკონჩა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdeconcha''</small>||align=center|[[ფაილი:Valdeconcha, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 14.jpg|170px|[[Вальдеконча]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valdeconcha (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдеконча]]]]||23.4747||37||{{coord|40.45611|-2.87667}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალდეგრუდასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdegrudas''</small>||align=center|[[ფაილი:Valdegrudas, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 47.jpg|170px|[[Вальдегрудас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valdegrudas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдегрудас]]]]||14||55||{{coord|40.71472|-3.01333}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Valdegrudas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალდელკუბო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdelcubo''</small>||align=center|[[ფაილი:Valdelcubo, Guadalajara, España, 2017-05-23, DD 18.jpg|170px|[[Вальделькубо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальделькубо]]]]||14||42||{{coord|41.22722|-2.67417}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალდენუნიო-ფერნანდესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdenuño Fernández''</small>||align=center|[[ფაილი:Iglesia de San Bernabé, Valdenuño Fernández 01.jpg|170px|[[Вальденуньо-Фернандес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valdenuño Fernández.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальденуньо-Фернандес]]]]||24.81||269||{{coord|40.76278|-3.37861}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Valdenuño Fernández Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.valdenunofernandez.com/|title=Официальный сайт муниципалитета Вальденуньо-Фернандес|publisher=''valdenunofernandez.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129204614/https://www.valdenunofernandez.com/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ვალდეპენიას-დე-ლა-სიერა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdepeñas de la Sierra''</small>||align=center|[[ფაილი:Valdepeñas de la Sierra 01.JPG|170px|[[Вальдепеньяс-де-ла-Сьерра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valdepeñas de la Sierra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдепеньяс-де-ла-Сьерра]]]]||70||149||{{coord|40.90806|-3.38750}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Valdepeñas de la Sierra Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალდერებოლიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valderrebollo''</small>||align=center|[[ფაილი:Ermita de la Virgen del Prado. Valderrebollo (Guadalajara).jpg|170px|[[Вальдерребольо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдерребольо]]]]||14||23||{{coord|40.81056|-2.72944}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Valderrebollo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალდესოტოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valdesotos''</small>||align=center|[[ფაილი:Valdesotos.JPG|170px|[[Вальдесотос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valdesotos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальдесотос]]]]||27.3||22||{{coord|40.95722|-3.32833}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალფერმოსო-დე-ტახუნია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valfermoso de Tajuña''</small>||align=center|[[ფაილი:ValfermosoTVistaCampo1.jpg|170px|[[Вальфермосо-де-Тахуния]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valfermoso de Tajuña.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальфермосо-де-Тахуния]]]]||29.45||64||{{coord|40.62111|-2.95361}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Valfermoso de Tajuña Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალერმოსო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valhermoso''</small>||align=center|[[ფაილი:Valhermoso, Guadalajara, España, 2017-05-25, DD 14.jpg|170px|[[Вальхермосо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальхермосо]]]]||29||22||{{coord|40.78306|-1.96667}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Valhermoso Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალტაბლადო-დელ-რიო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valtablado del Río''</small>||align=center|[[ფაილი:Valtablado.jpg|170px|[[Вальтабладо-дель-Рио]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальтабладо-дель-Рио]]]]||25.21||7||{{coord|40.71556|-2.40111}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვალვერდე-დე-ლოს-აროიოსი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Valverde de los Arroyos''</small>||align=center|[[ფაილი:View of the village with the Pico Ocejón background.jpg|170px|[[Вальверде-де-лос-Арройос]]]]||[[ფაილი:Escudo de Valverde de los Arroyos.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вальверде-де-лос-Арройос]]]]||45||93||{{coord|41.12917|-3.23333}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Valverde de los Arroyos Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://valverdedelosarroyos.localtic.net/|title=Официальный сайт муниципалитета Вальверде-де-лос-Арройос|publisher=''http://valverdedelosarroyos.localtic.net''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2010-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314080341/http://valverdedelosarroyos.localtic.net/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100314080341/http://valverdedelosarroyos.localtic.net/|archivedate=2010-03-14}}</ref> |-align="center" |[[ვიანა-დე-ხადრაკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Viana de Jadraque''</small>||align=center|[[ფაილი:Viana de Jadraque.JPG|170px|[[Виана-де-Хадраке]]]]||[[ფაილი:Escudo de Viana de Jadraque (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Виана-де-Хадраке]]]]||24.41||44||{{coord|41.02667|-2.76806}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Viana de Jadraque Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.vianadejadraque.net|title=Официальный сайт муниципалитета Виана-де-Хадраке|publisher=''vianadejadraque.net''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2018-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180313141820/http://www.vianadejadraque.net/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ვილიანუევა-დე-ალკორონი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villanueva de Alcorón''</small>||align=center|[[ფაილი:Villanueva de Alcorón, Guadalajara, España, 2017-05-22, DD 13.jpg|170px|[[Вильянуэва-де-Алькорон]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильянуэва-де-Алькорон]]]]||99||148||{{coord|40.68000|-2.25194}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Villanueva de Alcorón Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილიანუევა-დე-არხესილია]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villanueva de Argecilla''</small>||align=center|[[ფაილი:Villanueva de Argecilla, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 67.jpg|170px|[[Вильянуэва-де-Архесилья]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villanueva de Argecilla.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильянуэва-де-Архесилья]]]]||5||37||{{coord|40.90306|-2.91278}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილიანუევა-დე-ლა-ტორე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villanueva de la Torre''</small>||align=center|[[ფაილი:Villanueva-Ayuntamiento 02.JPG|170px|[[Вильянуэва-де-ла-Торре]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villanueva de la Torre (Guadalajara).svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильянуэва-де-ла-Торре]]]]||11||6,631||{{coord|40.58417|-3.30250}}||[[კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკა|კამპინია-დე-გვადალახარა]]||[[ფაილი:Villanueva de la Torre Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.villanuevadelatorre.es/villanueva/|title=Официальный сайт муниципалитета Вильянуэва-де-ла-Торре|publisher=''villanuevadelatorre.es/villanueva''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2012-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120626144535/http://www.villanuevadelatorre.es/villanueva/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120626144535/http://www.villanuevadelatorre.es/villanueva/|archivedate=2012-06-26}}</ref> |-align="center" |[[ვილიარეს-დე-ხადრაკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villares de Jadraque''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Villares de Jadraque 01.jpg|170px|[[Вильярес-де-Хадраке]]]]||[[ფაილი:Escudo de Villares de Jadraque.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильярес-де-Хадраке]]]]||17.2||43||{{coord|41.10278|-3.02444}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილიასეკა-დე-ენარესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villaseca de Henares''</small>||align=center|[[ფაილი:Villaseca de Henares, Guadalajara, España, 2017-01-03, DD 02.jpg|170px|[[Вильясека-де-Энарес]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильясека-де-Энарес]]]]||17||25||{{coord|40.96056|-2.79806}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Villaseca de Henares Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილიასეკა-დე-უსედა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villaseca de Uceda''</small>||align=center|[[ფაილი:Villaseca de Uceda-vista-DavidDaguerro.jpg|170px|[[Вильясека-де-Уседа]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильясека-де-Уседа]]]]||13.28||39||{{coord|40.82194|-3.35028}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:No image available.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვილიელ-დე-მესა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Villel de Mesa''</small>||align=center|[[ფაილი:Villel de Mesa, Guadalajara, España, 2017-01-07, DD 13.jpg|170px|[[Вильель-де-Меса]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Вильель-де-Меса]]]]||37||178||{{coord|41.12667|-1.99000}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Villel de Mesa Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ვინიუელასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Viñuelas''</small>||align=center|[[ფაილი:Viñuelas.jpg|170px|[[Виньуэлас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Viñuelas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Виньуэлас]]]]||15.46||162||{{coord|40.79500|-3.34389}}||[[კამპინია-დელ-ენარესის კომარკა|კამპინია-დელ-ენარესი]]||[[ფაილი:Viñuelas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ებესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Yebes''</small>||align=center|[[ფაილი:Ciudad Valdeluz 02.jpg|170px|[[Ебес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Yebes.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ебес]]]]||17.40||4,189||{{coord|40.53472|-3.10972}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Yebes Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.yebes.es|title=Официальный сайт муниципалитета Ебес|publisher=''yebes.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2010-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20100921121123/http://www.yebes.es/|deadlink=no}}</ref> |-align="center" |[[ებრა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Yebra''</small>||align=center|[[ფაილი:Yebra, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 12.jpg|170px|[[Ебра]]]]||[[ფაილი:Escudo de Yebra.svg|80px|Герб муниципалитета [[Ебра]]]]||56.49||453||{{coord|40.35667|-2.96667}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Yebra Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.aytoyebra.com/|title=Официальный сайт муниципалитета Ебра|publisher=''aytoyebra.com''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2021-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129204510/http://www.aytoyebra.com/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210129204510/http://www.aytoyebra.com/|archivedate=2021-01-29}}</ref> |-align="center" |[[ელამოს-დე-აბახო]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Yélamos de Abajo''</small>||align=center|[[ფაილი:Yélamos de Abajo, Guadalajara, España, 2018-01-04, DD 18.jpg|170px|[[Еламос-де-Абахо]]]]||[[ფაილი:Coats of arms of None.svg|80px|Герб муниципалитета [[Еламос-де-Абахо]]]]||12.37||63||{{coord|40.63194|-2.85444}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Yélamos de Abajo Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[ელამოს-დე-არიბა]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Yélamos de Arriba''</small>||align=center|[[ფაილი:Panorámica de Yélamos de Arriba desde el cementerio.jpg|170px|[[Еламос-де-Арриба]]]]||[[ფაილი:Escudo de Yélamos de Arriba.svg|80px|Герб муниципалитета [[Еламос-де-Арриба]]]]||18.3||74||{{coord|40.64111|-2.84167}}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Yélamos de Arriba Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[იუნკერა-დე-ენარესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Yunquera de Henares''</small>||align=center|[[ფაილი:Yunquera de Henares Railway Station.JPG|170px|[[Юнкера-де-Энарес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Yunquera de Henares.svg|80px|Герб муниципалитета [[Юнкера-де-Энарес]]]]||31||4,205||{{coord|40.75417|-3.16667}}||[[კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკა|კამპინია-დე-გვადალახარა]]||[[ფაილი:Yunquera de Henares Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.yunqueradehenares.com, http://www.yunqueradehenares.tk|title=Официальный сайт муниципалитета Юнкера-де-Энарес|publisher=''yunqueradehenares.com, http://www.yunqueradehenares.tk''|lang=es|accessdate=2021-01-23}}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |-align="center" |[[საორეხასი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Zaorejas''</small>||align=center|[[ფაილი:El Campillo calcareous tufa - Zaorejas, Guadalajara, Spain.JPG|170px|[[Саорехас]]]]||[[ფაილი:Escudo de Zaorejas.svg|80px|Герб муниципалитета [[Саорехас]]]]||189||104||{{coord|40.76111|-2.20222}}||[[სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახოს კომარკა|სენიორიო-დე-მოლინა-ალტო-ტახო]]||[[ფაილი:Zaorejas Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სარსუელა-დე-ხადრაკე]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Zarzuela de Jadraque''</small>||align=center|[[ფაილი:Ayuntamiento de Zarzuela de Jadraque 01.jpg|170px|[[Сарсуэла-де-Хадраке]]]]||[[ფაილი:Escudo de Zarzuela de Jadraque.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сарсуэла-де-Хадраке]]]]||32||42||{{coord|41.06944|-3.04250}}||[[ლა-სერანიის კომარკა|ლა-სერანია]]||[[ფაილი:Zarzuela de Jadraque Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]|| |-align="center" |[[სორიტა-დე-ლოს-კანესი]]<br><small>[[ესპანური ენა|ესპ.]] ''Zorita de los Canes''</small>||align=center|[[ფაილი:Alcazaba de Zorita 01.jpg|170px|[[Сорита-де-лос-Канес]]]]||[[ფაილი:Escudo de Zorita de los Canes.svg|80px|Герб муниципалитета [[Сорита-де-лос-Канес]]]]||20.23||70||{{coord|40.33278|-2.88750 }}||[[ლა-ალკარიის კომარკა|ლა-ალკარია]]||[[ფაილი:Zorita de los Canes Guadalajara - Mapa municipal.svg|140px|Расположение муниципалитета на карте провинции]]||<ref>{{cite web|url=http://www.zoritadeloscanes.es/|title=Официальный сайт муниципалитета Сорита-де-лос-Канес|publisher=''zoritadeloscanes.es''|lang=es|accessdate=2021-01-23|archive-date=2010-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20100419124208/http://www.zoritadeloscanes.es/|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100419124208/http://www.zoritadeloscanes.es/|archivedate=2010-04-19}}</ref> |} ==რუკა== {{პოზრუკა+|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|width=1100|float=center|caption=გვადალახარის მუნიციპალიტეტის მდებარეობა რუკაზე|places= {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[აბანადესი|1]]|lat=40.89389|long=-2.48389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[აბლანკე|2]]|lat=40.89806|long=-2.22917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ადობესი|3]]|lat=40.67583|long=-1.67861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალამინოსი|4]]|lat=40.86389|long=-2.72472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალარილია|5]]|lat=40.84889|long=-3.10556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალბალატე-დე-სორიტა|6]]|lat=40.30889|long=-2.84194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალბარესი|7]]|lat=40.30083|long=-3.01083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალბენდიეგო|8]]|lat=41.22722|long=-3.05167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალკოსერი|9]]|lat=40.47111|long=-2.60972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალკოლეა-დე-ლას-პენიასი|10]]|lat=41.21056|long=-2.78361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალკოლეა-დელ-პინარი|11]]|lat=41.03694|long=-2.46556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალკოროჩესი|12]]|lat=40.62806|long=-1.74500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალდეანუევა-დე-გვადალახარა|13]]|lat=40.68306|long=-3.04583|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალგარ-დე-მესა|14]]|lat=41.13528|long=-1.95806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალგორა|15]]|lat=40.96417|long=-2.66528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალონდიგა|16]]|lat=40.52694|long=-2.82167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალიკე|17]]|lat=40.58750|long=-2.64250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალმადრონესი|18]]|lat=40.90222|long=-2.77222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალმოგერა|19]]|lat=40.29889|long=-2.98111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალმონასიდ-დე-სორიტა|20]]|lat=40.32889|long=-2.84833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალოსენი|21]]|lat=40.57583|long=-2.74889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალოვერა|22]]|lat=40.59667|long=-3.24806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ალუსტანტე|23]]|lat=40.61639|long=-1.65750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ანგონი|24]]|lat=41.06806|long=-2.85306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ანგიტა|25]]|lat=41.02583|long=-2.36861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ანკელა-დელ-დუკადო|26]]|lat=40.97167|long=-2.12889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ანკელა-დელ-პედრეგალი|27]]|lat=40.74444|long=-1.73556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[არანსუეკე|28]]|lat=40.49333|long=-3.07667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[არბანკონი|29]]|lat=40.96583|long=-3.11361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[არბეტეტა|30]]|lat=40.67056|long=-2.40167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[არხესილია|31]]|lat=40.88333|long=-2.81778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[არმალიონესი|32]]|lat=40.73778|long=-2.30250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[არმუნია-დე-ტახუნია|33]]|lat=40.53194|long=-3.03028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[აროიო-დე-ლას-ფრაგვასი|34]]|lat=41.10417|long=-3.13028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ატანსონი|35]]|lat=40.66750|long=-2.99667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ატიენსა|36]]|lat=41.19917|long=-2.87000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[აუნიონი|37]]|lat=40.51694|long=-2.79167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ასუკესა-დე-ენარესი|38]]|lat=40.56472|long=-3.26806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ბაიდესი|39]]|lat=41.00694|long=-2.77611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ბანიოს-დე-ტახო|40]]|lat=40.71972|long=-1.97000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ბანიუელოსი|41]]|lat=41.283|long=-2.917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ბარიოპედრო|42]]|lat=40.79083|long=-2.75111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ბერნინჩესი|43]]|lat=40.57278|long=-2.79972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ბრიუეგა|44]]|lat=40.76056|long=-2.86917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ბუდია|45]]|lat=40.63306|long=-2.75000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ბუხალარო|46]]|lat=40.93778|long=-2.88167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ბუსტარესი|47]]|lat=41.13667|long=-3.07139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კაბანილიას-დელ-კამპო|48]]|lat=40.63833|long=-3.23528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კამპილიო-დე-დუენიასი|49]]|lat=40.88500|long=-1.68361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კამპილიო-დე-რანასი|50]]|lat=41.08556|long=-3.31417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კამპისაბალოსი|51]]|lat=41.26722|long=-3.14556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კანრედონდო|52]]|lat=40.81250|long=-2.49333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კანტალოხასი|53]]|lat=41.23444|long=-3.24639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კანიისარი|54]]|lat=40.77083|long=-3.06556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კასა-დე-უსედა|55]]|lat=40.84417|long=-3.37000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კასას-დე-სან-გალინდო|56]]|lat=40.87306|long=-2.95639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კასპუენიასი|57]]|lat=40.69306|long=-2.97861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კასტეხონ-დე-ენარესი|58]]|lat=40.93861|long=-2.78500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კასტელიარ-დე-ლა-მუელა|59]]|lat=40.81889|long=-1.75944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კასტილფორტე|60]]|lat=40.55861|long=-2.43083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კასტილნუევო|61]]|lat=40.81556|long=-1.85639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სენდეხას-დე-ენმედიო|62]]|lat=40.98333|long=-2.87139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სენდეხას-დე-ლა-ტორე|63]]|lat=40.98028|long=-2.85000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სენტენერა|64]]|lat=40.65389|long=-3.05333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ჩეკა (ესპანეთი)|65]]|lat=40.58639|long=-1.78972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ჩეკილია|66]]|lat=40.60722|long=-1.82667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ჩილიარონ-დელ-რეი|67]]|lat=40.59833|long=-2.69000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ჩილოეჩესი|68]]|lat=40.57417|long=-3.16139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სიფუენტესი (ესპანეთი)|69]]|lat=40.78639|long=-2.62139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სინკოვილიასი|70]]|lat=41.20528|long=-2.81944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სირუელასი|71]]|lat=40.75389|long=-3.08806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სირუელოს-დელ-პინარი|72]]|lat=41.00861|long=-2.22250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კობეტა|73]]|lat=40.86667|long=-2.14111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კოგოლიორი|74]]|lat=40.84917|long=-2.74333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კოგოლიუდო|75]]|lat=40.94833|long=-3.08750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კონდემიოს-დე-აბახო|76]]|lat=41.21944|long=-3.10611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კონდემიოს-დე-არიბა|77]]|lat=41.21694|long=-3.12444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კონგოსტრინა|78]]|lat=41.03833|long=-2.98444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კოპერნალი|79]]|lat=40.86806|long=-3.05583|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კორდუენტე|80]]|lat=40.84333|long=-1.97889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[დრიებესი|82]]|lat=40.24611|long=-3.04083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[დურონი|83]]|lat=40.62639|long=-2.72472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ელ-კარდოსო-დე-ლა-სიერა|84]]|lat=41.09250|long=-3.46361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ელ-კასარი|85]]|lat=40.70333|long=-3.42639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ელ-კუბილიო-დე-უსედა|86]]|lat=40.82500|long=-3.40472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ელ-ოლივარი|87]]|lat=40.60667|long=-2.75222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[Эელ-ორდიალი|88]]|lat=41.12944|long=-3.11556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ელ-პედრეგალი|89]]|lat=40.77944|long=-1.57083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ელ-პობო-დე-დუენიასი|90]]|lat=40.77611|long=-1.65000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ელ-რეკუენკო|91]]|lat=40.61667|long=-2.33833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ელ-სოტილიო|92]]|lat=40.88194|long=-2.63278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ემბიდი|93]]|lat=40.97306|long=-1.71083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ესკამილია|94]]|lat=40.55083|long=-2.56139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ესკარიჩე|95]]|lat=40.40917|long=-3.05500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ესკოპეტე|96]]|lat=40.41639|long=-3.00639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ესპინოსა-დე-ენარესი|97]]|lat=40.90556|long=-3.07056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ესპლეგარესი|98]]|lat=40.85806|long=-2.36917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ესტაბლესი|99]]|lat=41.00917|long=-2.02278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ესტრიეგანა|100]]|lat=41.05917|long=-2.52250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ფონტანარი|101]]|lat=40.72694|long=-3.17694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ფუმბელიიდა|102]]|lat=40.75694|long=-1.99750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ფუენსემილიანი|103]]|lat=40.92444|long=-3.09944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ფუენტელაიგერა-დე-ალბატახესი|104]]|lat=40.78667|long=-3.30667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ფუენტელენსინა|105]]|lat=40.51722|long=-2.88056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ფუენტელსასი|106]]|lat=41.07472|long=-1.82944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ფუენტელვიეხო|107]]|lat=40.52583|long=-2.98361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ფუენტენოვილია|108]]|lat=40.36556|long=-3.09417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[გახანეხოსი|109]]|lat=40.84333|long=-2.89111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[გალაპაგოსი (მუნიციპალიტეტი)|110]]|lat=40.69528|long=-3.33806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[გალვე-დე-სორბე|111]]|lat=41.22361|long=-3.18194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[გასკუენია-დე-ბორნოვა|112]]|lat=41.14306|long=-3.01833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[გვადალახარა (ესპანეთი)|113]]|lat=40.633|long=-3.167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ენჩე|114]]|lat=40.71583|long=-2.70611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ერას-დე-აიუსო|115]]|lat=40.79083|long=-3.09889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ერერია|116]]|lat=40.88889|long=-1.95889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[იენდელაენსინა|117]]|lat=41.08472|long=-3.00222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[იხესი|118]]|lat=41.25250|long=-2.99833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[იტა (ესპანეთი)|119]]|lat=40.82472|long=-3.04944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ომბრადოსი|120]]|lat=40.80139|long=-1.68528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ონტობა|121]]|lat=40.45583|long=-3.04111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ორჩე|122]]|lat=40.56667|long=-3.06306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ორტესუელა-დე-ოსენი|123]]|lat=40.95222|long=-2.41611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[უერმესეს-დელ-სერო|124]]|lat=41.05389|long=-2.79528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[უერტაერნანდო|125]]|lat=40.82444|long=-2.28556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[უევა|126]]|lat=40.46250|long=-2.96056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[უმანესი|127]]|lat=40.82722|long=-3.15528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ილიანა|128]]|lat=40.18528|long=-2.90694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ინიესტოლა|129]]|lat=40.99500|long=-2.36917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ირუესტე|130]]|lat=40.61278|long=-2.88917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ხადრაკე|131]]|lat=40.92667|long=-2.92361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ხირუეკე|132]]|lat=40.96583|long=-2.90111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლა-ბოდერა|133]]|lat=41.13583|long=-2.88556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლა-უერსე|134]]|lat=41.15361|long=-3.16889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლა-მიერლა|135]]|lat=40.93750|long=-3.23639|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლა-მინიოსა|136]]|lat=41.18028|long=-2.93083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლა-ოლმედა-დე-ხადრაკე|137]]|lat=41.12750|long=-2.73944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლა-ტობა|138]]|lat=41.00417|long=-2.98194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლა-იუნტა|139]]|lat=40.91417|long=-1.68333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლას-ინვიერნასი|140]]|lat=40.87194|long=-2.67028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლას-ნავას-დე-ხადრაკე|141]]|lat=41.10472|long=-3.08750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლედანკა|142]]|lat=40.86972|long=-2.84250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლორანკა-დე-ტახუნია|143]]|lat=40.44694|long=-3.11389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლუპიანა|144]]|lat=40.61139|long=-3.05194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლუსაგა|145]]|lat=40.97444|long=-2.44417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ლუსონი (ესპანეთი)|146]]|lat=41.02694|long=-2.27556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მახაელრაიო|147]]|lat=41.11222|long=-3.30194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მალაგა-დელ-ფრესნო|148]]|lat=40.79028|long=-3.24611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მალაგილია|149]]|lat=40.82250|long=-3.25556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მანდაიონა|150]]|lat=40.95750|long=-2.74833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მანტიელი|151]]|lat=40.62917|long=-2.66444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მარანჩონი|152]]|lat=41.04861|long=-2.20361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მარჩამალო|153]]|lat=40.66889|long=-3.20222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მასეგოსო-დე-ტახუნია|154]]|lat=40.82500|long=-2.69611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მატარუბია|155]]|lat=40.86833|long=-3.29083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მატილიასი|156]]|lat=40.95222|long=-2.84306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მასარეტე|157]]|lat=41.00083|long=-2.15917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მასუეკოსი|158]]|lat=40.26389|long=-3.00917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მედრანდა|159]]|lat=40.98389|long=-2.93611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მეხინა|160]]|lat=40.64028|long=-1.86889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მემბრილიერა|161]]|lat=40.94917|long=-2.97861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მიედეს-დე-ატიენსა|162]]|lat=41.26722|long=-2.96361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მილიანა|163]]|lat=40.50861|long=-2.56972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მილმარკოსი|164]]|lat=41.08750|long=-1.87528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მირაბუენო|165]]|lat=40.94389|long=-2.72500|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მირალრიო|166]]|lat=40.89000|long=-2.94194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მოჩალესი|167]]|lat=41.09611|long=-2.01472|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მოერნანდო|168]]|lat=40.80389|long=-3.17389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მოლინა-დე-არაგონი|169]]|lat=40.84389|long=-1.88861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მონასტერიო|170]]|lat=40.98611|long=-3.09611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მონდეხარი|171]]|lat=40.32389|long=-3.10833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მონტარონი|172]]|lat=40.91028|long=-3.11611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მორატილია-დე-ლოს-მელეროსი|173]]|lat=40.50139|long=-2.94333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მორენილია|174]]|lat=40.78611|long=-1.70750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[მუდუექსი|175]]|lat=40.83083|long=-2.95806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ნეგრედო (მუნიციპალიტეტი)|176]]|lat=41.02694|long=-2.85861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ოსენტეხო|177]]|lat=40.77194|long=-2.39778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ოლმედა-დე-კობეტა|178]]|lat=40.86056|long=-2.18111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ორეა|179]]|lat=40.55806|long=-1.72611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პალმასეს-დე-ხადრაკე|180]]|lat=41.05611|long=-2.91056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პარდოსი|181]]|lat=40.94889|long=-1.92417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პარედეს-დე-სიგუენსა|182]]|lat=41.24333|long=-2.73361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პარეხა (მუნიციპალიტეტი)|183]]|lat=40.55639|long=-2.64944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პასტრანა|184]]|lat=40.41778|long=-2.92250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პენიალენი|185]]|lat=40.66667|long=-2.06889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პენიალვერი|186]]|lat=40.58278|long=-2.88806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პარალეხოს-დე-ლას-ტრუჩასი|187]]|lat=40.59278|long=-1.90917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პერალვეჩე|188]]|lat=40.61167|long=-2.44917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პინილია-დე-ხადრაკე|189]]|lat=41.02139|long=-2.94167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პინილია-დე-მოლინა|190]]|lat=40.68000|long=-1.88028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პიოსი|191]]|lat=40.46361|long=-3.17556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პოკერასი|192]]|lat=40.66361|long=-1.72056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პოვედა-დე-ლა-სიერა|193]]|lat=40.64389|long=-2.02722|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პოსო-დე-ალმოგერა|194]]|lat=40.34361|long=-3.02806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პოსო-დე-გვადალახარა|195]]|lat=40.49500|long=-3.18194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პრადენა-დე-ატიენსა|196]]|lat=41.17361|long=-3.00528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პრადოს-რედონდესი|197]]|lat=40.78472|long=-1.79361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პუებლა-დე-ბელენია|198]]|lat=40.88944|long=-3.21944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[პუებლა-დე-ვალიესი|199]]|lat=40.92750|long=-3.30361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[კერი (გვადალახარა)|200]]|lat=40.60778|long=-3.27667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რებელიოსა-დე-ხადრაკე|201]]|lat=41.09028|long=-2.84167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რენერა|202]]|lat=40.49222|long=-3.01528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რეტიენდასი|203]]|lat=40.97056|long=-3.27528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რიბა-დე-საელიესი|204]]|lat=40.91222|long=-2.29556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რილიო-დე-გალიო|205]]|lat=40.86722|long=-1.93611|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რიოფრიო-დელ-ლიანო|206]]|lat=41.13889|long=-2.82056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რობრედილიო-დე-მოერნანდო|207]]|lat=40.85472|long=-3.23389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რობლედო-დე-კორპესი|208]]|lat=41.11806|long=-2.94917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რომანილიოს-დე-ატიენსა|209]]|lat=41.27583|long=-2.89444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რომანონესი|210]]|lat=40.57056|long=-2.99278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[რუედა-დე-ლა-სიერა|211]]|lat=40.91833|long=-1.85361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სასეკორბო|212]]|lat=40.83250|long=-2.41722|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სასედონი|213]]|lat=40.48222|long=-2.73167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[საელისეს-დე-ლა-სალი|214]]|lat=40.90806|long=-2.32111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სალმერონი|215]]|lat=40.54556|long=-2.49306|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სან-ანდრეს-დელ-კონგოსტო|216]]|lat=41.00083|long=-3.02556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სან-ანდრეს-დელ-რეი|217]]|lat=40.64000|long=-2.81889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სანტიუსტე|218]]|lat=41.08528|long=-2.80778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[საუკა (გვადალახარა)|219]]|lat=41.03250|long=-2.52806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[საიატონი|220]]|lat=40.37722|long=-2.85194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სელასი|221]]|lat=40.95083|long=-2.10139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სემილიასი|222]]|lat=41.05972|long=-3.11833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სეტილესი|223]]|lat=40.73361|long=-1.61667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სიენესი|224]]|lat=41.20139|long=-2.65222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სიგუენსა|225]]|lat=41.06917|long=-2.63917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სოლანილიოს-დელ-ექსტრემო|226]]|lat=40.75111|long=-2.69806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სომოლინოსი|227]]|lat=41.24500|long=-3.05778|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სოტოდოსოსი|228]]|lat=40.92278|long=-2.39278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტამახონი|229]]|lat=41.00111|long=-3.24889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტარაგუდო|230]]|lat=40.82278|long=-3.08083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტარავილია|231]]|lat=40.69722|long=-1.96889|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტარტანედო|232]]|lat=40.99417|long=-1.92222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტენდილია|233]]|lat=40.54444|long=-2.95917|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტერსაგა|234]]|lat=40.69444|long=-1.90444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტიერსო|235]]|lat=40.74917|long=-1.93056|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორდელიეგო|236]]|lat=40.72111|long=-1.67028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორდელრაბანო|237]]|lat=41.21861|long=-2.75806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორდესილოსი|238]]|lat=40.67056|long=-1.59250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორიხა|239]]|lat=40.74333|long=-3.03139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორე-დელ-ბურგო|240]]|lat=40.79417|long=-3.08000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორეკუადრადა-დე-მოლინა|241]]|lat=40.74972|long=-1.80667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორეკუადრადილია|242]]|lat=40.85361|long=-2.53194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორეხონ-დელ-რეი|243]]|lat=40.64583|long=-3.33556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორემოჩა-დე-ხადრაკე|244]]|lat=41.02028|long=-2.89806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორემოჩა-დელ-კამპო|245]]|lat=40.97917|long=-2.61750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორემოჩა-დელ-პინარი|246]]|lat=40.89083|long=-2.04361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორემოჩუელა|247]]|lat=40.76583|long=-1.84139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორუბია|248]]|lat=40.96556|long=-1.90028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორტოლა-დე-ენარესი|249]]|lat=40.70639|long=-3.12417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორტუერა|250]]|lat=40.97306|long=-1.79694|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტორტუერო|251]]|lat=40.93750|long=-3.35222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტრაიდი|252]]|lat=40.66861|long=-1.80944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტრიხუეკე|253]]|lat=40.77778|long=-2.99444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ტრილიო|254]]|lat=40.70278|long=-2.59139|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[უსედა|255]]|lat=40.84222|long=-3.46250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[უხადოსი|256]]|lat=41.23500|long=-3.00583|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[უტანდე|257]]|lat=40.85000|long=-2.92667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდარაჩასი|258]]|lat=40.51778|long=-3.12528|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდეარენასი|259]]|lat=40.81111|long=-2.99083|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდეაველიანო|260]]|lat=40.66611|long=-2.96806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდეავერუელო|261]]|lat=40.63806|long=-3.31556|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდეკონჩა|262]]|lat=40.45611|long=-2.87667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდეგრუდასი|263]]|lat=40.71472|long=-3.01333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდელკუბო|264]]|lat=41.22722|long=-2.67417|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდენუნიო-ფერნანდესი|265]]|lat=40.76278|long=-3.37861|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდეპენიას-დე-ლა-სიერა|266]]|lat=40.90806|long=-3.38750|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდერებოლიო|267]]|lat=40.81056|long=-2.72944|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალდესოტოსი|268]]|lat=40.95722|long=-3.32833|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალფერმოსო-დე-ტახუნია|269]]|lat=40.62111|long=-2.95361|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალერმოსო|270]]|lat=40.78306|long=-1.96667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალტაბლადო-დელ-რიო|271]]|lat=40.71556|long=-2.40111|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვალვერდე-დე-ლოს-აროიოსი|272]]|lat=41.12917|long=-3.23333|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვიანა-დე-ხადრაკე|273]]|lat=41.02667|long=-2.76806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვილიანუევა-დე-ალკორონი|274]]|lat=40.68000|long=-2.25194|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვილიანუევა-დე-არხესილია|275]]|lat=40.90306|long=-2.91278|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვილიანუევა-დე-ლა-ტორე|276]]|lat=40.58417|long=-3.30250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვილიარეს-დე-ხადრაკე|277]]|lat=41.10278|long=-3.02444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვილიასეკა-დე-ენარესი|278]]|lat=40.96056|long=-2.79806|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვილიასეკა-დე-უსედა|279]]|lat=40.82194|long=-3.35028|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვილიელ-დე-მესა|280]]|lat=41.12667|long=-1.99000|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ვინიუელასი|281]]|lat=40.79500|long=-3.34389|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ებესი|282]]|lat=40.53472|long=-3.10972|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ებრა|283]]|lat=40.35667|long=-2.96667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ელამოს-დე-აბახო|284]]|lat=40.63194|long=-2.85444|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[ელამოს-დე-არიბა|285]]|lat=40.64111|long=-2.84167|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[იუნკერა-დე-ენარესი|286]]|lat=40.75417|long=-3.16667|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[საორეხასი|287]]|lat=40.76111|long=-2.20222|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სარსუელა-დე-ხადრაკე|288]]|lat=41.06944|long=-3.04250|background=#FEFEE9|position=top}} {{პოზრუკა~|ესპანეთი კასტილია-ლა-მანჩა გვადალახარა|label=[[სორიტა-დე-ლოს-კანესი|81]]|lat=40.33278|long=-2.88750|background=#FEFEE9|position=top}} }} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{cite web|url=http://www.dguadalajara.es/web/guest/municipios|title=Municipios|lang=es|publisher=dguadalajara.es|description=список муниципалитетов на официальном сайте провинции Гвадалахара по площади|accessdate=2021-01-29}} * {{cite web|url=https://www.infolaso.com/geografia/114-geografia-de-espana/1175-extension-geografica-de-los-municipios-de-guadalajara.html|title=Extensión Geográfica de los Municipios de Guadalajara|author= |lang=es|date= |work= |publisher=infolaso.com|description=список муниципалитетов провинции Гвадалахара по площади|accessdate=2021-01-29}} * {{cite web|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=2872#!tabs-tabla|title=Guadalajara: Población por municipios y sexo|publisher=''ine.es''|lang=es|accessdate=2021-01-29}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ესპანეთის მუნიციპალიტეტები}} [[კატეგორია:გვადალახარის მუნიციპალიტეტები|*]] 0ctfg3qlun1mpwjnwx3i4nez0yyvk6z 0 584351 5398187 5371189 2026-05-23T01:22:56Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398187 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = გალატეა |დაქვემდებარება = დე ფაქტო ჩრდილოეთი კვიპროსი; დე იურე კვიპროსი |სურათი = MehmetcikCityHall_20221009.jpg |სურათის აღწერა = მეჰმეთჩიქის მუნიციპალიტეტის შენობა |დროშა = |დროშის სიგანე = |გერბი = |გერბის სიგანე = |ქვეყანა = კვიპროსი |შიდა დაყოფა = |რეგიონის ტიპი = რაიონი |რეგიონი = ფამაგუსტა |რეგიონი ცხრილში = ფამაგუსტის რაიონი |რაიონის ტიპი = რაიონი |რაიონი = ისკელეს რაიონი |თემის ტიპი = |თემი = |თემი ცხრილში = |მმართველის ტიპი = მერი |მმართველი = ჯემილ სარიჯიზმელი |წინა სახელები = Mehmetçik |სტატუსი-დან = |კლიმატი = |ენები = ბერძნული, თურქული |add1n = ვებსაიტი |add1 = [http://www.mehmetcikbelediyesi.com მეჰმეთჩიქის მუნიციპალიტეტი] }} '''გალატეა''' ({{lang-el|Γαλάτεια}}, {{lang-tr|Mehmetçik}}, "პატარა ჯარისკაცი") — სოფელი [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], [[კვიპროსი|კვიპროსზე]], მდებარეობს [[კარპასის ნახევარკუნძული|კარპასის ნახევარკუნძულზე]]. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს ''[[დე ფაქტო]]'' კონტროლის ქვეშ და წარმოადგენს [[ისკელეს რაიონი|ისკელეს რაიონის]] [[მუნიციპალიტეტი|მუნიციპალიტეტს]]. ტრადიციული თურქული სოფელი, რომელიც მთის ფერდობზეა განლაგებული და ქვემო ველზე გადაჰყურებს, ცნობილია საზაფხულო [[მოსავლობის დღესასწაული|ყურძნის ფესტივალით]], რომელსაც კუნძულის სხვადასხვა კუთხიდან და საზღვარგარეთიდან სტუმრობენ. გალატეა სახელგანთქმულია თავისი ვენახებიდან მოწეული ყურძნით, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული საექსპორტო პროდუქტია. ასევე ცნობილია ღვინის წარმოებით, კვიპროსული [[ზივანია|ზივანიით]] და ტრადიციული ყურძნის ტკბილეულით – სუჯუხით. == ისტორია == თურქი კვიპროსელების დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლისა და 1974 წლის ოკუპაციის პერიოდში, გალატეა ერთ-ერთ იმ ადგილთაგანი იყო, რომელიც თავიდან აირიდეს. ეს უკავშირდებოდა ეჭვს, რომ სოფელი თურქი კვიპროსელი მებრძოლების ცენტრი იყო, რომელთაც ეკავათ ადგილები ისეთ ორგანიზაციებში, როგორიცაა "ვოლქანი" და [[თურქული წინააღმდეგობის ორგანიზაცია]]. დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის ([[XIX საუკუნე]] - [[XX საუკუნე]] დასაწყისი) და შემდგომი დაძაბული პერიოდის ([[XX საუკუნე]] 60-იანი წლები – [[XX საუკუნე]] 70-იანი წლები) განმავლობაში არსებობდა მოსაზრება, რომ სოფელში ინახებოდა თურქული სამხედრო მარაგი და შეიარაღება, მათ შორის ტანკები. ამ ვარაუდის ერთ-ერთი საფუძველი იყო თურქი კვიპროსელი მეთაურების ტაქტიკა – ისინი ტრაქტორებიდან აცხრობდნენ გამონაბოლქვის მილის ნაწილს, რათა ტანკის ხმაური შეექმნათ. == ყურძნის ფესტივალი == თავდაპირველად გალატეის ყურძნის ფესტივალი წარმოადგენდა სოფლის მაცხოვრებლებისთვის სავაჭრო შესაძლებლობას, თუმცა დროთა განმავლობაში გადაიქცა ღონისძიებად, რომელიც ყურძენთან დაკავშირებულ ტრადიციებს ეძღვნება. ფესტივალს ადრე თან ახლდა კულტურული ელემენტებიც, თუმცა ეს შემადგენელი ნაწილი თანდათან შეამცირდა. [[2007]] წელს დაიწყო მცდელობა, ფესტივალისთვის კულტურული ელემენტები ცალკე ღონისძიების სახით დაემატებინათ, რომელიც ყურძნის ფესტივალამდე ტარდებოდა. ღონისძიების ფარგლებში იმართება ყურძნით კერძების მომზადება, ტკბილეულის შექმნა, [[ღვინის დაყენება]], ასევე სხვადასხვა [[სიმპოზიუმი|სიმპოზიუმი]]. ფესტივალი ეხმარება როგორც ყურძნის ეკონომიკური და კულტურული მნიშვნელობის წარმოჩენას, ასევე ადგილობრივი [[მევენახეობა|მევენახეობის]] პოპულარიზაციას. == განათლება და საზოგადოებრივი ცხოვრება == გალატეაში ფუნქციონირებს რამდენიმე საბაზო და საშუალო საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელთა უმეტესობა ემსახურება როგორც ადგილობრივ თურქულენოვან მოსახლეობას, ასევე ახლომდებარე დასახლებების მოსწავლეებს.[https://www.mehmetcikbelediyesi.com/egitim Eğitim Hizmetleri – Mehmetçik Belediyesi]{{Dead link|date=აპრილი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} სოფელში მოქმედებს ასევე კულტურული ცენტრი და მცირე ბიბლიოთეკა, რომელიც ორგანიზებას უწევს ენის, მუსიკისა და კულინარიის წრეებს. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ახალგაზრდების მონაწილეობას სოციალურ და კულტურულ საქმიანობაში. გალატეას მუნიციპალიტეტი აქტიურად თანამშრომლობს საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და პროგრამებთან, განსაკუთრებით განათლების, გარემოს დაცვისა და სოფლის განვითარების მიმართულებით.[https://www.mehmetcikbelediyesi.com/ Mehmetçik Belediyesi – Resmi Web Sitesi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250708182036/http://mehmetcikbelediyesi.com/ |date=2025-07-08 }} ბოლო წლებში განხორციელდა რამდენიმე პროექტი, რომელიც მიზნად ისახავდა სოფლის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებას, ტურისტული პოტენციალის განვითარებასა და ეკოლოგიური სტანდარტების დანერგვას. საზოგადოებრივი ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ყოველკვირეულ ბაზრობას, სადაც ადგილობრივები ყიდიან საკუთარ პროდუქტებს, მათ შორის ორგანულ ბოსტნეულს, რძის პროდუქტებსა და ხელნაკეთ ნივთებს. ეს ბაზრობა მჭიდროდ არის დაკავშირებული ტრადიციულ ეკონომიკურ კულტურასთან და ხელს უწყობს ადგილობრივი მეწარმეობის განვითარებას.[https://www.essentialcyprus.com/bogaz-north-cyprus/ Galáteia Grape Festival and Local Markets] == კულტურა, სპორტი და ტურიზმი == თურქი კვიპროსელების "მეჰმეთჩიქის სპორტული კლუბი" დაარსდა გალატეაში [[1943]] წელს და [[2015]] წელს მონაწილეობდა [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] საფეხბურთო ასოციაციის K-PET-ის მეორე ლიგაში.[http://www.kktcfkb.com/#!kinci-lig/c1krh Northern Cyprus] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20150618151926/http://www.kktcfkb.com/#!kinci-lig/c1krh |date=June 18, 2015 }} Association of Football Clubs == არქიტექტურული მემკვიდრეობა == გალატეა თავისი არქიტექტურით გამოხატავს როგორც ადგილობრივი ტრადიციული ხელოვნების, ისე ოსმალეთისა და ხმელთაშუაზღვის გავლენას. სოფლის ცენტრში მდებარე ძველი ქვის სახლები, რომლებიც დამზადებულია კირქვითა და ფერადი კრამიტებით მოპირკეთებული სახურავებით, ადგილობრივი ოსტატობის ნიმუშებია.<ref name="Architecture1">[https://www.essentialcyprus.com/traditional-cypriot-architecture/ Traditional Cypriot Architecture – Essential Cyprus]{{Dead link|date=ივლისი 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ბევრ სახლს აქვს ორმაგი აივანი – ქვედა ღია სივრცე სტუმრებისთვის, ხოლო ზედა – საცხოვრებელი ზონა ოჯახისთვის. სოფლის მეჩეთი, რომელიც აგებულია [[XIX საუკუნე]]ში, წარმოადგენს ისლამური არქიტექტურის ელემენტებისა და ადგილობრივი მასალის ჰარმონიულ შერწყმას.<ref name="Architecture2">[https://www.cyprustraveller.com/north-cyprus-mosques Mehmetçik Mosque – Cyprus Traveller]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> შენობის ფასადზე მოჩანს მინარეთის მარტივი ფორმები და დეკორატიული მოზაიკები, რომლებიც რესტავრირებულია ბოლო წლებში მუნიციპალიტეტის ინიციატივით. არქიტექტურული მემკვიდრეობის დაცვა და რესტავრაცია მნიშვნელოვანია როგორც კულტურული იდენტობის შენარჩუნების, ისე ტურიზმის განვითარების თვალსაზრისით. ამ პროცესში აქტიურად ერთვებიან ადგილობრივი არქიტექტორები და კულტურის სამინისტროს წარმომადგენლები.<ref name="Architecture3">[https://www.mehmetcikbelediyesi.com/kulturel-miras Cultural Heritage Projects – Mehmetçik Belediyesi]{{Dead link|date=აპრილი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == საერთაშორისო ურთიერთობები == === ტყუპი ქალაქები და და-ქალაქები === გალატეა დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან: *{{flagicon|TUR}} [[ოსმანღაზი]], [[ბურსა]] – [[თურქეთი]] *{{flagicon|TUR}} [[ბაღჯილარი]], [[სტამბოლი]] – [[თურქეთი]] ==იხილეთ აგრეთვე== *[[მოსავლის აღების დღესასწაული]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გალატეა}} [[კატეგორია:საზოგადოებები ფამაგუსტის რაიონში]] [[კატეგორია:დასახლებული პუნქტები ისკელეს რაიონში]] [[კატეგორია:ჩრდილოეთი კვიპროსის მუნიციპალიტეტები]] [[კატეგორია:Cittaslow]] [[კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის გეოგრაფია]] [[კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის დასახლებული პუნქტები]] [[კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის ადმინისტრაციული დაყოფა]] [[კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის რაიონები]] [[კატეგორია:კვიპროსის გეოგრაფია]] [[კატეგორია:კვიპროსის ისტორია]] lhyj2uyqnrmnh9bn0e21smy9acchj7j 0 590837 5398294 4821232 2026-05-23T07:59:12Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398294 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წიგნი | <!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --> | name = To the Lighthouse | image = image:ToTheLighthouse.jpg | caption = First edition | author = [[Virginia Woolf]] | cover_artist = [[Vanessa Bell]] | country = United Kingdom | language = English | genre = Modernism | publisher = [[Hogarth Press]] | release_date = 29 May 1927 | isbn = <!-- NA --> | preceded_by = [[Mrs Dalloway]] | followed_by = [[Orlando: A Biography]] | wikisource = To the Lighthouse }} '''გზა შუქურისკენ''' ({{lang-en|To the Lighthouse}}) — [[ვირჯინია ვულფი]]ს [[1927]] წლის რომანი. ნაწარმოებში მოქმედება [[1910]]-[[1920]] წლების შუალედში მიმდინარეობს და რემზების ოჯახის მიერ კუნძულ სქაიზე გატარებულ დროზე მოგვითხრობს. რემზები — მისის რემზი, მისი ინტელექტუალი მეუღლე მისტერ რემზი და მათი რვა შვილი — [[შოტლანდია|შოტლანდიის]] კლდოვან სანაპიროზე მდებარე საზაფხულო აგარაკში ოჯახის მეგობრების გარემოცვაში ატარებენ არდადეგებს. რომანი მისტერ რემზის მიერ შუქურაზე ვიზიტის, ერთი შეხედვით, ტრივიალური გადადებით იწყება, რაზეც ვულფი ადამიანებს შორის ურთიერთობებს კომპლექსურობის კვლევას აგებს. მოდერნისტული ტრადიციის სხვა ნაწარმოემების მსგავსად, რომანში „გზა შუქურისკენ“ ფილოსოფიურ ძიებებთან შედარებით, სიუჟეტს მეორეხარისხოვანი როლი აქვს. რომანში თითქმის არაა [[დიალოგი|დიალოგები]] და მისი უმეტესი ნაწილი [[პერსონაჟი|პერსონაჟთა]] ფიქრებისა და დაკვირვებებისგან შედგება. რომანი იკვლევს ისეთ თემებს, როგორებიცაა დანაკარგი, სუბიექტურობა, [[ხელოვნება|ხელოვნებ]]ა, აღქმის პრობლემა. [[1998]] წელს რომანი Modern Library-ის სიაში „XX საუკუნის 100 საუკეთესო ინგლისურენოვანი რომანი„ მე-15 ადგილზე მოხვდა.<ref>{{cite web | title = 100 Best Novels | publisher = Random House | year= 1999 | url = http://www.randomhouse.com/modernlibrary/100bestnovels.html | access-date = 11 January 2010 }} This ranking was by the [http://www.randomhouse.com/modernlibrary/about/board.html Modern Library Editorial Board] of authors.</ref> [[2005]] წელს „გზა შუქურისკენ“ ასევე შევიდა ჟურნალ [[ტაიმი (ჟურნალი)|ტაიმის]] საიაში „100 საუკეთესო ინგლისურენოვანი რომანი 1923 წლის შემდეგ“.<ref>{{cite magazine | url=https://entertainment.time.com/2005/10/16/all-time-100-novels/ | magazine=Time | title=All-Time 100 Novels | access-date=6 January 2020 | date=6 January 2010 | archive-date=15 ივნისი 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180615124211/http://entertainment.time.com/2005/10/16/all-time-100-novels/ }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.sparknotes.com/lit/lighthouse/ Spark Notes study guide] * [http://www.woolfonline.com/ Woolf Online: An Electronic Edition and Commentary of Virginia Woolf's 'Time Passes'.] *[http://www.bl.uk/works/to-the-lighthouse ''To the Lighthouse''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407180810/https://www.bl.uk/works/to-the-lighthouse |date=2023-04-07 }} at the British Library ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:მოდერნისტული რომანები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანული რომანები]] [[კატეგორია:ვირჯინია ვულფი]] l6bpdjwetro5bzgsyd2lhpt541n0qyj 0 604537 5398204 5371405 2026-05-23T02:33:53Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398204 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; width:220px; border:2px solid #b30000; background-color:#f9f9f9;" |- ! colspan="2" style="background-color:#b30000; color:white; text-align:center; font-size:110%;" | '''განათლება რუსეთში''' |- | style="background-color:#fff2e6; width:40%;" | '''ქვეყანა''' | [[რუსეთი]] |- | style="background-color:#fff2e6;" | '''სააგენტო''' | [[მეცნიერებისა და უმაღლესი განათლების სამინისტრო (რუსეთი)|მეცნიერებისა და უმაღლესი განათლების სამინისტრო]] |- | style="background-color:#fff2e6;" | '''მინისტრები''' | [[სერგეი კრავცოვი (პოლიტიკოსი)|ს. კრავცოვი]] და [[ვალერი ფალკოვი]] |- | style="background-color:#fff2e6;" | '''ბიუჯეტი''' | 1.5 ტრილიონი რუბლი ([[2024]]) |- | style="background-color:#fff2e6;" | '''ენა''' | [[რუსული ენა|რუსული]] |- | style="background-color:#fff2e6;" | '''ტიპი''' | ეროვნული |- | style="background-color:#fff2e6;" | '''წერა-კითხვა''' | ♂ 99.7% • ♀ 99.6% |} [[რუსეთი|რუსეთში]] განათლების ძირითად მომსახურებებს უზრუნველყოფს სახელმწიფო, რომელიც განათლების სფეროს არეგულირებს საგანმანათლებლო სამინისტროსა და [[მეცნიერებისა და უმაღლესი განათლების სამინისტრო (რუსეთი)|მეცნიერებისა და უმაღლესი განათლების სამინისტროს]] მეშვეობით. რეგიონული ხელისუფლებები მართავენ განათლებას თავიანთ იურისდიქციებში, ფედერალური კანონმდებლობის ფარგლებში არსებული რეგულაციების შესაბამისად. რუსეთის ხარჯები განათლებაზე გაიზარდა [[2005]] წლის [[მშპ]]-ის 2.7%-დან [[2018]] წლის 4.7%-მდე, თუმცა მაინც ჩამორჩება [[ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია|ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის]] საშუალო მაჩვენებელს — 4.9%-ს.<ref>{{Cite web |date=17 ივნისი 2021 |title=Education at a Glance 2021: OECD Indicators |url=https://www.oecd-ilibrary.org/sites/b35a14e5-en/1/3/4/3/index.html?itemId=/content/publication/b35a14e5-en&_csp_=9689b83a12cab1f95b32a46f4225d1a5&itemIGO=oecd&itemContentType=book |access-date=15 აპრილი 2023 |website=OECD Library |language=en }}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web |date=24 ოქტომბერი 2022 |title=Government expenditure on education, total (% of GDP) - Russian Federation |url=https://data.worldbank.org/ |access-date=15 აპრილი 2023 |website=World Bank Open Data}}</ref> [[1990]] წლამდე [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] სკოლაში სწავლის კურსი 10 წელს გრძელდებოდა, თუმცა [[1990]] წლის ბოლოს ოფიციალურად ამოქმედდა 11-წლიანი სასწავლო კურსი. სახელმწიფო საშუალო სკოლებში სწავლება უფასოა; ხოლო პირველი უმაღლესი განათლება (უნივერსიტეტის დონეზე) უფასოა გარკვეული შეზღუდვებით — სტუდენტთა მნიშვნელოვანი ნაწილი სწავლობს სრულფასო გადახდით. მამაკაცი და ქალი მოსწავლეები თანაბრად არიან წარმოდგენილი განათლების ყველა საფეხურზე,<ref name=EFA82>Education for all by 2015, გვ. 82 და თანდართული სტატისტიკური ცხრილები</ref> გარდა [[უმაღლესი განათლება|უმაღლესი განათლებისა]], სადაც ქალები 57%-ით ლიდერობენ.<ref name=EFA316>Education for all by 2015, გვ. 316</ref> [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს [[2015]] წლის შეფასებით, რუსეთში [[წერა-კითხვის უნარი]] შეადგენს 99.7%-ს (99.7% მამაკაცებში და 99.6% ქალებში).<ref>[https://web.archive.org/web/20070613003138/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2103.html „Country Comparison to the World of Literacy Rate“]</ref> [[ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის]] ([[OECD]]) [[2016]] წლის შეფასებით, რუსეთის მოზრდილი მოსახლეობის (25–64 წლის ასაკის) 54%-ს აქვს მიღებული [[უმაღლესი განათლება]], რაც [[OECD]]-ის 35 წევრ სახელმწიფოს შორის მეორე ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.<ref name="keepeek.com">{{Cite web |url=http://www.keepeek.com/Digital-Asset-Management/oecd/education/education-at-a-glance-2016/russian-federation_eag-2016-76-en#.WBTxUtJ95dg |title="Education at a glance in 2016: Russian Federation" |access-date=29 ოქტომბერი 2016 |archive-date=18 იანვარი 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170118112542/http://www.keepeek.com/Digital-Asset-Management/oecd/education/education-at-a-glance-2016/russian-federation_eag-2016-76-en#.WBTxUtJ95dg |url-status=dead }}</ref> რუსეთის მოსახლეობის 47.7%-მა დაასრულა [[საშუალო განათლება]] (სრული 11-წლიანი კურსი); 26.5%-მა მიიღო [[საშუალო საფეხურის განათლება]] (9 წელი), ხოლო 8.1%-ს აქვს [[დაწყებითი განათლება]] (მინიმუმ 4 წელი). უმაღლესი განათლების ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი (24.7%) დაფიქსირებულია 35–39 წლის ასაკის ქალებში, მაშინ როცა იგივე ასაკის მამაკაცებში ეს მაჩვენებელი 19.5%-ს შეადგენს.<ref>{{cite web |url=http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_03_02.xls |title= 2002 წლის აღწერის მონაცემები: განათლების დონის მიხედვით |language=ru |access-date=6 ოქტომბერი 2008 |archive-date=18 დეკემბერი 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071218121759/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_03_02.xls |url-status=dead }}</ref> სხვა [[OECD]] ქვეყნების მონაცემებთან შედარებით, რუსეთში სასწავლო კლასების საშუალო ზომა დაახლოებით შეესაბამება საერთაშორისო საშუალოს,<ref>{{Cite web |url=https://www.oecd-ilibrary.org/sites/e2f6a260-en/index.html?itemId=/content/component/e2f6a260-en |title=Indicator D2. What is the student-teacher ratio and how big are classes? |access-date=2025-10-19 |archive-date=2024-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240615163526/https://www.oecd-ilibrary.org/sites/e2f6a260-en/index.html?itemId=/content/component/e2f6a260-en }}</ref> თუმცა სწავლების წლიური საათების რაოდენობა ერთ-ერთ ყველაზე მცირეა.<ref>[http://www.oecd.org/edu/eag2013%20(eng)--FINAL%2020%20June%202013.pdf#page=362 Education at a Glance 2013]</ref> [[2014]] წელს კომპანია „პიერსონმა“ ([[Economist Intelligence Unit]]) რუსული განათლება შეაფასა, როგორც მერვე საუკეთესო ევროპაში და მეთერთმეტე მსოფლიოში.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/business-27314075 Top 20 Education Systems] BBC. წყარო — Pearson/Economist Intelligence Unit.</ref> რუსეთის განათლების მიღწევების დონე შეფასდა, როგორც მსოფლიოში ოცდამეერთე, ხოლო მოსწავლეთა კოგნიტური უნარები — მეცხრე.<ref>[https://web.archive.org/web/20121201084111/http://thelearningcurve.pearson.com/index/index-ranking/cognitive-skills-highest Index - Which countries have the best schools?] წყარო — Pearson.</ref> [[2015]] წელს [[ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციამ]] ([[OECD]]) რუსეთის მოსწავლეების მათემატიკისა და ბუნებისმეტყველების უნარები მსოფლიოში 34-ე ადგილას შეაფასა, [[შვედეთი|შვედეთსა]] და [[ისლანდია|ისლანდიას]] შორის.<ref>[https://www.bbc.com/news/business-32608772 Asia tops biggest global school rankings] BBC. წყარო — OECD.</ref> [[2016]] წელს ამერიკულმა კომპანიამ [[Bloomberg L.P.|Bloomberg]] რუსული უმაღლესი განათლება მსოფლიოს მესამე საუკეთესო სისტემად დაასახელა, სადაც შეფასების კრიტერიუმებად გამოიყენებოდა: საშუალო სკოლის კურსდამთავრებულთა პროცენტი, რომლებიც აგრძელებენ კოლეჯში სწავლას; წლიურად ბაკალავრიატში მეცნიერებისა და ინჟინერიის კურსდამთავრებულთა წილი საერთო კურსდამთავრებულებთან მიმართებით; და მეცნიერებისა და ინჟინერიის დარგების წილი შრომითი ძალის საერთო მაჩვენებელში.<ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-01-19/these-are-the-world-s-most-innovative-economies These Are the World's Most Innovative Economies] Bloomberg Business.</ref> [[2014]] წელს რუსეთი მეექვსე ყველაზე პოპულარულ მიმართულებად დასახელდა საერთაშორისო სტუდენტებისთვის.<ref>{{cite web |title=Top 20 countries for international students |date=17 ივლისი 2014 |website=[[The Guardian]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220508122024/https://www.theguardian.com/higher-education-network/blog/2014/jul/17/top-20-countries-international-students |archive-date=8 მაისი 2022 |url-status=live |url=https://www.theguardian.com/higher-education-network/blog/2014/jul/17/top-20-countries-international-students}} </ref> [[Human Rights Measurement Initiative]]-ის შეფასებით,<ref>{{Cite web |title=Human Rights Measurement Initiative – The first global initiative to track the human rights performance of countries |url=https://humanrightsmeasurement.org/ |access-date=4 მარტი 2022 |website=humanrightsmeasurement.org}}</ref> რუსეთი თავისი ეკონომიკური შესაძლებლობების დონიდან გამომდინარე, განათლების უფლების რეალიზაციის 86.8%-ს უზრუნველყოფს.<ref>{{Cite web |title=Russian Federation - HRMI Rights Tracker |url=https://rightstracker.org/ |access-date=4 მარტი 2022 |website=rightstracker.org |language=en |archive-date=24 მარტი 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324233849/https://rightstracker.org/ |url-status=dead }}</ref> ==საგანმანათლებლო დონეები== რუსეთის ფედერაციის კანონმდებლობის თანახმად, რუსეთის განათლების სისტემა მოიცავს ორი ტიპის განათლებას — ზოგადს და პროფესიულს. '''ზოგადი განათლება''' შედგება შემდეგი დონეებისაგან: [[სკოლამდელი განათლება]] — შეესაბამება [[განათლების საერთაშორისო სტანდარტული კლასიფიკაცია|ISCED]]-ის მე-0 დონეს; [[საწყისი განათლება]] — შეესაბამება ISCED-ის მე-1 დონეს; სწავლების ხანგრძლივობაა 4 წელი; [[საშუალო განათლება]] — შეესაბამება ISCED-ის მე-2 დონეს; სწავლების ხანგრძლივობაა 5 წელი; [[სრული საშუალო განათლება]] — შეესაბამება ISCED-ის მე-3 დონეს; სწავლების ხანგრძლივობაა 2 წელი. დამატებით, არსებობს ასევე '''დამატებითი ზოგადი განათლება''' — სხვადასხვა სასკოლო წრეებისა და კლუბების სახით. '''პროფესიული განათლება''' მოიცავს შემდეგ დონეებს: [[პროფესიული მომზადება]] — მიიღება [[საწყისი განათლება|საწყისი განათლების]] საფუძველზე; სწავლების ხანგრძლივობა დამოკიდებულია კონკრეტულ [[პროფესია|პროფესიაზე]], როგორც წესი, რამდენიმე თვეს არ აღემატება; [[პროფესიულ-ტექნიკური განათლება]] — ხელმისაწვდომია [[საშუალო განათლება|საშუალო]] ან [[სრული საშუალო განათლება|სრული საშუალო განათლების]] საფუძველზე; სწავლების ხანგრძლივობა შეადგენს 3 წელს (სრული საშუალო განათლების საფუძველზე) ან 4 წელს (საშუალო განათლების საფუძველზე, როცა პროგრამა მოიცავს სრული საშუალო განათლების კურსს); [[უმაღლესი განათლება]]: ** [[ბაკალავრიატი]] — მიიღება [[სრული საშუალო განათლება|სრული საშუალო განათლების]] საფუძველზე; სწავლების ხანგრძლივობაა 4 წელი; ** [[სპეციალისტის ხარისხი]] — ასევე მიიღება [[სრული საშუალო განათლება|სრული საშუალო განათლების]] საფუძველზე და ვრცელდება მხოლოდ განსაზღვრულ [[მედიცინა|სამედიცინო]] და [[ინჟინერია|ინჟინერულ]] სპეციალობებზე; სწავლების ხანგრძლივობაა 5–6 წელი, სპეციალობის მიხედვით; ** [[მაგისტრატურა]] — ხელმისაწვდომია იმ პირებისთვის, ვისაც უკვე აქვთ [[აკადემიური ხარისხი]]; სწავლების ხანგრძლივობაა 2 წელი; [[ასპირანტურა]] — მოიცავს ასევე [[რეზიდენტურა (მედიცინა)|რეზიდენტურას]] მედიცინაში, [[მხატვრული განათლება|ხელოვნების ასისტენტურას]] და [[ადიუნქტურა|ადიუნქტურას]] [[სამხედრო მეცნიერება|სამხედრო მეცნიერებებში]]; იგი ხელმისაწვდომია მათთვის, ვისაც აქვთ [[სპეციალისტის ხარისხი]] ან [[მაგისტრატურა|მაგისტრის ხარისხი]]; სწავლების ხანგრძლივობაა 2–4 წელი. დამატებით, არსებობს '''დამატებითი პროფესიული განათლება''', რომელიც ხელმისაწვდომია [[საგანმანათლებლო დაწესებულება|საგანმანათლებლო დაწესებულებების]] [[პროფესიულ-ტექნიკური განათლება|პროფესიული]] ან [[უმაღლესი განათლება|უმაღლესი განათლების]] კურსდამთავრებულთათვის. ==სკოლამდელი და დაწყებითი განათლება== {{განახლება|თარიღი=იანვარი, [[2016]]}} [[ფაილი:Detective film Doctor and Dancer Kidburg May 5 2018.ogv|thumb|ბავშვთა ქალაქი „კიდბურგი“ — პროფესიული თამაშები: ექიმი, მოცეკვავე და მხატვარი, [[სანქტ-პეტერბურგი]], [[2018]]]] [[ფაილი:Cubes and fireman Kidburg May 5 2018.ogv|thumb|პროფესიების შესწავლა: არქიტექტორი, მეხანძრე და ფლორისტი, „კიდბურგი“, [[2018]]]] [[2002]] წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, ხუთი წლის ასაკის ბავშვთა 68% (ქალაქებში — 78%, სოფლებში — 47%) დადიოდა [[ბაგა-ბაღი|ბაგა-ბაღში]].<ref>{{cite web |url=http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_03_04.xls |title=2002 წლის აღწერის მონაცემები: 3–9 წლის ბავშვების წილი სკოლამდელ და სასკოლო დაწესებულებებში |language=ru |access-date=2008-10-06 |archive-date=16 დეკემბერი 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071216180302/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_03_04.xls |url-status=dead }}</ref> [[იუნესკო]]-ს მონაცემებით, სკოლამდელი განათლების რომელიმე ფორმაში ჩართვა [[1999]] წელს 67%-ს შეადგენდა, ხოლო [[2005]] წელს — უკვე 84%-ს.<ref name=EFA39>Education for All by 2015, გვ. 39, 268–269</ref> ბაგა-ბაღები, სკოლებისგან განსხვავებით, რეგულირდება რეგიონული და მუნიციპალური ხელისუფლების მიერ. [[რუსეთის განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო]] მხოლოდ მოკლე მოსამზადებელ პროგრამას აწესებს 5–6 წლის ასაკის ბავშვებისთვის. [[2004]] წელს მთავრობამ სცადა ბაგა-ბაღების ხარჯის სრულად მშობლებზე გადატანა, თუმცა ფართო საზოგადოებრივი პროტესტის შედეგად გადაწყვეტილება გაუქმდა. ამჟამად ადგილობრივ ხელისუფლებას კანონით შეუძლია მშობლებისგან არაუმეტეს 20%-ის გადახდის მოთხოვნა.<ref name=ARON/> ტყუპები, სტუდენტთა შვილები, [[ლტოლვილი|ლტოლვილები]], [[ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგური|ჩერნობილის]] ავარიის ვეტერანები და სხვა სოციალურად დაცული ჯგუფები ბაგა-ბაღის მომსახურებით სარგებლობენ უფასოდ.<ref name=RG /> [[2019]] წლის მონაცემებით, სკოლამდელი განათლება (ბაგა-ბაღი) იწყება ორი თვის ასაკიდან და გრძელდება ექვს წლამდე. [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა პერიოდში]] ქალაქებში თითქმის უნივერსალური სკოლამდელი მომსახურება არსებობდა: პირველადი ჯგუფები (ასაკი 1–3 წელი) და საბავშვო ბაღები (ასაკი 3–7 წელი) ამცირებდნენ სამუშაო დედების ზრუნვის ტვირთს. [[1980-იანი წლები|1980-იან წლებში]] ქვეყანაში ფუნქციონირებდა დაახლოებით 88 000 სკოლამდელი დაწესებულება. როდესაც საშუალო განათლების სწავლების სტანდარტი ათწლიდან თერთმეტწლამდე გაიზარდა, ბაღების პროგრამებმაც ცვლილება განიცადეს და ძირითადად მოსამზადებელი ფუნქცია შეიძინეს. [[საბჭოთა კავშირის დაშლის]] შემდეგ მათი რაოდენობა 46 000-მდე შემცირდა — მრავალი შენობა კერძო სექტორში გაიყიდა და ოფისებად გადაკეთდა.<ref name="PG">{{cite web|author=ნატალია კუჩერი|date=2007|title=Стране нужен детский сад („ქვეყანას სჭირდება ბაგა-ბაღი“) |url=http://www.pnp.ru/chapters/society/society_1958.html|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130504121314/http://www.pnp.ru/chapters/society/society_1958.html|archive-date=4 მაისი 2013|access-date=2008-10-07|work=Парламентская газета|language=ru}}</ref> ამავე პერიოდში მცირე რაოდენობის წარმატებულმა სახელმწიფო ბაღებმა — რომლებიც ხარისხიანი განათლების ერთგვარ საფეხურად ითვლებოდა — [[1990-იანი წლები|1990-იანებშიც]] შეინარჩუნეს არსებობა.<ref name=ARON /> მიუხედავად მაღალი მოთხოვნისა, კერძო ბაგა-ბაღებმა ვერ დაიმკვიდრეს მნიშვნელოვანი ადგილი ადმინისტრაციული ბარიერების გამო: კერძო სექტორში ჩარიცხული ბავშვების წილი [[1999]] წელს 7%-ს შეადგენდა, ხოლო [[2005]] წელს — მხოლოდ 1%-ს.<ref name=EFA269>Education for All by 2015, გვ. 269</ref> [[1998]] წლის კრიზისის შემდეგ ეკონომიკის სტაბილიზაციამ და შობადობის ზრდამ სკოლამდელ განათლებაზე მოთხოვნის მკვეთრი მატება გამოიწვია. დიდ ქალაქებში ბაგა-ბაღების დეფიციტი უკვე [[2002]] წელს გახდა თვალსაჩინო: [[მოსკოვი|მოსკოვში]] რიგში იდგა დაახლოებით 15 000 ბავშვი, ხოლო შედარებით მცირე [[ტომსკი|ტომსკში]] (მოსახლეობა — 488 000) — 12 000.<ref name=ARON>{{cite web|author=მარინა არონსტამი |title=Демографическая статистика и очереди в детские сады („დემოგრაფიული სტატისტიკა და რიგები ბაგა-ბაღებში“) |url=http://www.russ.ru/teksty/demograficheskaya_statistika_i_ocheredi_v_detskie_sady |work=Russky Journal |date=8 მარტი 2008 |language=ru |access-date=2008-10-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080327205727/http://www.russ.ru/teksty/demograficheskaya_statistika_i_ocheredi_v_detskie_sady |archive-date=27 მარტი 2008}}</ref> მოსკოვის ხელისუფლებამ შექმნა სპეციალური „ბაგა-ბაღების კომისიები“, რომელთა მოვალეობაა თავისუფალი ადგილების მოძიება. მშობლები შვილებს რიგში ხშირად მაშინვე წერენ, როგორც კი ისინი იბადებიან. პრობლემის მასშტაბი რაიონების მიხედვით განსხვავდება: მაგალითად, [[ფილი-დავითკოვოს რაიონი]] (მოსახლეობა — 78 000) მთლიანად დარჩა ბაგა-ბაღების გარეშე, ხოლო [[ზელენოგრადი]] აცხადებს, რომ რიგები იქ პრაქტიკულად არ არსებობს.<ref name="RG">{{cite web|author=ოლგა მასიუკევიჩი|date=13 აპრილი 2007|title=Как устроить ребенка в детский сад („როგორ მოვაწყოთ ბავშვი ბაგა-ბაღში“) |url=http://www.rg.ru/2007/04/13/detsad.html|access-date=2008-10-07|work=Российская газета|language=ru}}</ref> ზოგიერთი ავტორის შეფასებით, ბაგა-ბაღში მოსახვედრად ქრთამები ან ე.წ. „შემოწირულობები“ ზოგჯერ იგივე ოდენობისაა, რაც [[უნივერსიტეტი|უნივერსიტეტებში]] ჩარიცხვისას,<ref name=ARON /> თუმცა ოფიციალური უწყებები მსგავს ბრალდებებს უარყოფენ.<ref name=RG /> [[2020]] წლისთვის რუსეთის სკოლამდელ დაწესებულებებში ჩარიცხული ბავშვების რაოდენობამ 7,44 მილიონს მიაღწია, რაც წინა წელთან შედარებით შემცირებას აჩვენებს. შობადობის მაჩვენებელიც შემცირდა [[2020]] წლის შემდეგ,<ref>{{cite web|url=https://www.statista.com/statistics/1038013/crude-birth-rate-russia-1840-2020/|title=Crude birth rate in Russia 1840–2020|website=Statista|access-date=2025-10-20}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[2000-იანი წლები|2000-იანების ბოლოს]] და [[2010-იანი წლები|2010-იანების დასაწყისში]] ზრდის ტენდენცია შეინიშნებოდა. ==საშუალო სკოლა== [[File:1 сентября - День знаний !.JPG|thumb|250px|[[ცოდნის დღე]] რუსეთში — [[1 სექტემბერი]]]] ===ზოგადი მიმოხილვა=== [[2007]]–[[2008]] სასწავლო წლებში რუსეთში ფუნქციონირებდა 59 260 ზოგადი განათლების სკოლა, რაც წინა წლის (58 503) მაჩვენებელზე მაღალია. თუმცა, [[2005]]–[[2006]] წლამდე სკოლების რაოდენობა სტაბილურად მცირდებოდა — [[2000]]–[[2001]] სასწავლო წლის 65 899-დან.<ref name="ME1">{{cite web|date=2008-10-06|title=სტატისტიკა (რუსულად): სკოლების რაოდენობა ტიპისა და წლის მიხედვით|url=http://www.ed.gov.ru/uprav/stat/1849/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081101192754/http://www.ed.gov.ru/uprav/stat/1849/|archive-date=2008-11-01|publisher=განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო|language=ru}}</ref> [[2007]]–[[2008]] სასწავლო წლის მაჩვენებელი მოიცავდა 4 965 გაძლიერებული სწავლების სკოლას (უცხო ენები, მათემატიკა და სხვა საგნები), 2 347 ზოგად-განვითარებულ სკოლას ({{lang-ru|Гимназии и лицеи}}, ანუ [[გიმნაზია]]ებსა და [[ლიცეუმი|ლიცეუმებს]]) და 1 884 სკოლას შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვებისთვის.<ref name=ME1 /> აღნიშნული მონაცემი არ მოიცავს [[პროფტექნიკური სასწავლებელი|პროფტექნიკურ სასწავლებლებს]]ა და [[ტექნიკუმი|ტექნიკუმებს]]. კერძო სკოლების წილი დაწყებით საფეხურზე [[2005]] წელს შეადგენდა 0,3%, ხოლო იმავე წელს — 0,5%.<ref name=EFA284>Education for all by 2015, p. 284</ref> [[UNESCO]]-ს [[2005]] წლის ანგარიშის თანახმად, რუსეთის ზრდასრული მოსახლეობის 96%-მა დაასრულა ქვედა საფეხურის საშუალო განათლება და მათგან უმეტესობას აგრეთვე აქვს ზედა საფეხურის განათლება.<ref name="unesco">[http://www.uis.unesco.org/Library/Pages/DocumentMorePage.aspx?docIdValue=134&docIdFld=ID EDUCATION TRENDS IN PERSPECTIVE ANALYSIS OF THE WORLD EDUCATION INDICATORS 2005 Edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160107170045/http://www.uis.unesco.org/Library/Pages/DocumentMorePage.aspx?docIdValue=134&docIdFld=ID |date=2016-01-07 }} [[UNESCO]], მიღების თარიღი — [[2 ივლისი]] [[2009]].</ref> ===სავალდებულო განათლება=== ცხრაწლიანი საშუალო განათლება რუსეთში სავალდებულო გახდა [[1 სექტემბერი]] [[2007]]-დან.<ref name=194-FZ>{{cite web |url=http://www.rg.ru/2007/07/25/obrazovanie-izmenenia-dok.html |title=ფედერალური კანონი № 194-FZ, [[21 ივლისი]] [[2007]] |language=ru |access-date=2008-10-06 |work=Rossiyskaya Gazeta}}</ref> მანამდე სავალდებულო იყო მხოლოდ ცხრა კლასი, ხოლო მე-10 და მე-11 კლასები — არჩევითი. [[რუსეთის ფედერაციის სუბიექტები]] უფლებამოსილნი იყვნენ ადგილობრივი კანონმდებლობით დაემყარებინათ უფრო მაღალი სტანდარტი თერთმეტწლიანი ფედერალური პროგრამის ფარგლებში. [[მოსკოვი]]-მ [[2005]] წელს მიიღო სავალდებულო თერთმეტწლიანი განათლების შესახებ კანონი,<ref>{{cite web |url=http://www.educom.ru/ru/documents/moscow.php |title=მოსკოვის ქალაქის კანონი საშუალო განათლების შესახებ |language=ru |access-date=2008-10-06 |publisher=მოსკოვის ქალაქის განათლების დეპარტამენტი |archive-url=https://web.archive.org/web/20080923054641/http://www.educom.ru/ru/documents/moscow.php |archive-date=2008-09-23 |url-status=dead}}</ref> მსგავსი კანონმდებლობა მოქმედებდა [[ალთაის მხარე]]ში, [[სახას რესპუბლიკა|სახაში]] და [[ტიუმენის ოლქი|ტიუმენის ოლქში]]. 15–18 წლის ასაკის მოსწავლეს შეუძლია დატოვოს სკოლა მშობლისა და ადგილობრივი ხელისუფლების თანხმობით,<ref>რუსეთის ფედერაციის კანონი „განათლების შესახებ“, მუხლი 19.6</ref> ხოლო 18 წლის მიღწევის შემდეგ — მათი თანხმობის გარეშეც.<ref>რუსეთის ფედერაციის კანონი „განათლების შესახებ“, მუხლი 19.4</ref> სკოლიდან გარიცხვა დასაშვებია მრავალგზის დისციპლინური დარღვევების შემთხვევაში, დაწყებული 15 წლის ასაკიდან.<ref>რუსეთის ფედერაციის კანონი „განათლების შესახებ“, მუხლი 19.7</ref> სტრუქტურა და საფეხურები თერთმეტწლიანი სასწავლო პროგრამა იყოფა სამ საფეხურად: დაწყებითი სკოლა — I–IV კლასები; საშუალო სკოლა — V–IX კლასები; უფროსი სკოლა — X–XI კლასები. მოსწავლეთა აბსოლუტური უმრავლესობა სწავლობს სრულ თერთმეტწლიან პროგრამაზე. მხოლოდ დაწყებით ან დაწყებით-საშუალო საფეხურზე მომუშავე სკოლები ძირითადად გვხვდება სოფლებში. სულ 59 260 სკოლიდან რუსეთში, 36 248 უზრუნველყოფდა სრულ თერთმეტწლიან პროგრამას, 10 833 — ცხრა კლასამდე („ძირითადი“) განათლებას, ხოლო 10 198 — მხოლოდ დაწყებით საფეხურს.<ref name=ME1 /> სოფლად მცირე კლასების გამო ასეთი სკოლების რაოდენობა მნიშვნელოვნად აღემატება მოსწავლეთა წილს. იმ რეგიონებში, სადაც სკოლების სიმცირე ხელს უშლის ყველა მოსწავლის ერთდროულად სწავლას, გამოიყენება ე.წ. ორმოცვლიანი სწავლება — ერთი შენობა ემსახურება ორ ნაკადს („დილის ცვლა“ და „საღამოს ცვლა“). [[2007]]–[[2008]] სასწავლო წლებში ასეთი სკოლების რაოდენობა იყო 13 100, ხოლო სამცვლიანი — 75, რაც [[2000]]–[[2001]] წლებთან შედარებით შემცირებული მაჩვენებელია (19 201 და 235).<ref name=ME1 /> [[ფაილი:Elektrostal - grammar school. Gymnasium № 6, modeling lesson. img 063.jpg|thumb|დაწყებითი სკოლა [[ელექტროსტალი]]ში]] ===სასკოლო ასაკი და სწავლების ხანგრძლივობა=== პირველ კლასში ბავშვებს იღებენ 6 ან 7 წლის ასაკში, მათი ინდივიდუალური განვითარების მიხედვით. [[1990]] წლამდე სწავლა იწყებოდა 7 წლის ასაკში და გრძელდებოდა 10 წელი მათთვის, ვინც უნივერსიტეტში აპირებდა სწავლის გაგრძელებას. ტექნიკურ სასწავლებლებში მოსწავლეები, როგორც წესი, გადადიოდნენ VIII კლასის შემდეგ. გადაყვანა ათწლიანი სისტემიდან თერთმეტწლიანზე გამოწვეული იყო სწავლების მზარდი დატვირთვით საშუალო და უფროს საფეხურებზე. [[1960-იანები|1960-იან წლებში]] ეს გამოიხატა იმაში, რომ IV კლასი ელემენტარული საფეხურიდან გადატანილ იქნა საშუალო საფეხურზე. დაწყებითი საფეხურის შემცირებამ გაზარდა სხვაობა იმ მოსწავლეებს შორის, რომლებიც შემდეგ გადადიოდნენ საშუალო საფეხურზე. ამ პრობლემის გადასაჭრელად დაინერგა ე.წ. „ნულოვანი წელი“ — მოსამზადებელი საფეხური 6 წლის ასაკის ბავშვებისთვის. აღნიშნული გადაწყვეტილება დღემდე კამათის საგნად რჩება.<ref>{{cite web |url=http://dob.1september.ru/article.php?ID=200600702 |author=ნინა გუტკინა |publisher=1 sentyabrya |title=ძველი დავიწყებულის გახსენება (''Вспомним забытое старое'') |language=ru |access-date=2008-10-06}}</ref> ===პედაგოგები და სასწავლო გარემო=== დაწყებითი საფეხურის მოსწავლეები ჩვეულებრივ ცალკე სართულზე სწავლობენ და ოთხივე წლის განმავლობაში ერთი და იგივე მასწავლებელი ჰყავთ (გარდა ფიზიკური აღზრდისა და უცხო ენებისა, სადაც მოწვეული სპეციალისტები ასწავლიან). დაწყებითი საფეხურის მასწავლებელთა 98.5% ქალია.<ref>Teachers and educational quality, p. 143</ref> მათი რაოდენობა შემცირდა 349 000-დან ([[1999]]) 317 000-მდე ([[2005]]).<ref name=EFA333>Education for all by 2015, p. 332–333</ref> V კლასიდან თითოეულ საგანს ასწავლის შესაბამისი სპეციალისტი. [[2004]] წელს მათ შორის ქალთა წილი შეადგენდა 80.4%, რაც [[1991]] წლის 75.4%-ზე მეტია.<ref>Teachers and educational quality, p. 153</ref> მოსწავლე-პედაგოგის თანაფარდობა (11:1) შეესაბამება განვითარებული ევროპული ქვეყნების სტანდარტს.<ref>Education counts..., p. 136</ref> მასწავლებელთა საშუალო თვიური ხელფასი [[2008]] წელს მერყეობდა 6 200 რუბლიდან ([[მორდოვია]])<ref>{{cite web |url=http://www.saransk-online.ru/news/index.php?ID=3892 |title=მორდოვიაში მასწავლებლებს ულოცავენ პროფესიულ დღეს (''В Мордовии поздравляют учителей с профессиональным праздником'') |publisher=Saransk online |language=ru |access-date=2008-10-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314155845/http://www.saransk-online.ru/news/index.php?ID=3892 |archive-date=2012-03-14 }}</ref> დან 21 000 რუბლამდე ([[მოსკოვი]]).<ref>{{cite web |url=http://www.rg.ru/2008/02/06/reg-centr/larionova.html |author=ოლგა ნესტეროვა |title=მასწავლებლის განტოლება — საშუალო ხელფასი გაიზარდა 21 ათას რუბლამდე (''Уравнение учителя. Средняя зарплата школьных педагогов выросла до 21 тысячи рублей'') |year=2008 |publisher=Rossiyskaya gazeta |language=ru |access-date=2008-10-06}}</ref> [[ფაილი:Школьник готовится к представлению своего проекта.jpg|thumb|მოსწავლე ამზადებს თავის პროექტს]] ===სასწავლო წელი და შეფასება=== სასწავლო წელი იწყება [[1 სექტემბერი]]დან და გრძელდება [[მაისი]]ს ბოლომდე. იგი იყოფა ოთხ ტრიმესტრად. სასკოლო პროგრამა ფიქსირებულია — დასავლური ქვეყნებისგან განსხვავებით, მოსწავლეებს ან მშობლებს საგნების არჩევის უფლება არ აქვთ. საშუალო წლიური აკადემიური დატვირთვა შეადგენს 638 საათს 9 წლის ასაკისათვის და 893 საათს 13 წლის ასაკისათვის, რაც ნაკლებია, ვიდრე [[ჩილე]]ში, [[პერუ]]ში ან [[ტაილანდი]]ში,<ref>Education counts..., p. 140</ref> და ოდნავ დაბალია [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის საშუალო მაჩვენებელზე.<ref>{{cite web |url=http://www.ecs.org/clearinghouse/95/05/9505.pdf |author=Melodye Bush, Molly Ryan და Stephanie Rose |title=სასწავლო დღეებისა და საათების რაოდენობა სასწავლო წელს |year=2011 |publisher=Education Commission of the States |language=en |access-date=2017-03-30}}</ref> შეფასების სისტემა არის ხუთბალიანი: 5 — გამორჩეული შედეგი; 4 — კარგი; 3 — დამაკმაყოფილებელი; 2 — მიუღებელი. ნიშანი 1 იშვიათად გამოიყენება უკიდურეს წარუმატებლობის აღსანიშნავად. მასწავლებლები ყოველდღიურ პრაქტიკაში ხშირად იყენებენ შუალედურ ნიშნებს (მაგ.: 4+, 5−), თუმცა სემესტრისა და წლის ბოლოს შეფასება ფიქსირდება მხოლოდ მთლიანი ნიშნებით. ===სპეციალიზებული სკოლები=== ზოგიერთი საშუალო სკოლა ახორციელებს გაღრმავებულ სწავლებას — მაგალითად, [[მათემატიკა|მათემატიკაში]], [[უცხო ენები|უცხო ენებში]], [[ხელოვნება|ხელოვნებაში]] ან [[სამხედრო განათლება რუსეთში|სამხედრო საგნებში]]. ასეთი სასწავლებლები ტრადიციულად ითვლება უფრო პრესტიჟულად, ვიდრე ჩვეულებრივი საშუალო სკოლები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ilhlw9ilh01pzthv5wzw2x2slwrfuny 0 611074 5398331 5372646 2026-05-23T09:26:13Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 2 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398331 wikitext text/x-wiki '''გილიომ V''' (გილიომ ჟან ჟოზეფ მარია დე ნასაუ; დ. [[11 ნოემბერი]] [[1981]]) — [[ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგი]], რომელიც ტახტზე ავიდა [[2025]] წლის [[3 ოქტომბერი|3 ოქტომბერს]] და მას შემდეგ ქვეყნის მოქმედ მონარქად ითვლება. იგი არის თავისი მშობლების, დიდი ჰერცოგი ჰენრისა და დიდი ჰერცოგინია მარია ტერესას უფროსი ვაჟი და ტახტზე [[ჰენრი, ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგის აბდიკაცია|მამის აბდიკაციის]] შემდეგ ავიდა. == ადრეული წლები და განათლება == გილიომი დაიბადა [[1981]] წლის [[11 ნოემბერი|11 ნოემბერს]] შარლოტა დიდმთავარ ქალის სამშობიარო კლინიკაში, ლუქსემბურგში, როგორც ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგის ჰენრისა და მისი მეუღლის, [[კუბა]]ში დაბადებული დიდი ჰერცოგინია მარია ტერესას უფროსი შვილი.<ref name="official website profile">{{Cite web |url=[https://monarchie.lu/en/grand-ducal-family/hrh-grand-duke-0](https://monarchie.lu/en/grand-ducal-family/hrh-grand-duke-0) |title=H.R.H Grand Duke |website=Grand Ducal Court of Luxembourg |access-date=4 October 2025 }}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> მისი ნათლიები არიან პრინცესა მარია ასტრიდი ლუქსემბურგელი და პრინცი გილიომი ლუქსემბურგელი. გილიომს ჰყავს ოთხი უმცროსი და-ძმა: [[ფელიქს (ლუქსემბურგის პრინცი)|პრინცი ფელიქსი]], პრინცი ლუი, პრინცესა ალექსანდრა და პრინცი სებასტიანი. გიიომმა დაწყებითი განათლება მიიღო [[Lorentzweiler|ლორენცვაილერში]], ხოლო საშუალო განათლება — ლუქსემბურგის ქალაქში მდებარე ლიცეუმში „რობერ შუმანი“ (''Lycée Robert-Schuman'').<ref name="officialbio" /><ref>{{Cite web |title=Un lycéen «attentif, un peu rêveur, jamais bruyant» |url=[https://www.lessentiel.lu/fr/story/guillaume-l-eleve-un-lyceen-attentif-un-peu-reveur-jamais-bruyant-103424606](https://www.lessentiel.lu/fr/story/guillaume-l-eleve-un-lyceen-attentif-un-peu-reveur-jamais-bruyant-103424606) |last=Strauch |first=Vanessa |date=3 October 2025 |website=L'Essentiel |language=fr }}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> შემდეგ იგი სწავლობდა შვეიცარიულ პანსიონებში — [[Institut Le Rosey|ინსტიტუტ „ლე როზეში“]] და [[Collège Alpin International Beau Soleil|„კოლეჟ ალპინ ინტერნასიონალ ბო სოლეიში“]], სადაც [[2001]] წელს წარმატებით ჩააბარა ფრანგული ბაკალავრიატის გამოცდები.<ref name="officialbio">{{cite web |title=CURRICULUM VITAE OF HIS ROYAL HIGHNESS THE HEREDITARY GRAND DUKE OF LUXEMBOURG |url=[http://www.monarchie.lu/pictures/photos/famille/EN_BIO_CrownPrince.pdf](http://www.monarchie.lu/pictures/photos/famille/EN_BIO_CrownPrince.pdf) |website=Grand Ducal Court of Luxembourg (official) |publisher=Cour Grand Ducale |access-date=9 December 2020 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20200620022900/http://www.monarchie.lu/pictures/photos/famille/EN_BIO_CrownPrince.pdf](https://web.archive.org/web/20200620022900/http://www.monarchie.lu/pictures/photos/famille/EN_BIO_CrownPrince.pdf) |archive-date=20 June 2020 |location=Luxembourg |language=en |date=9 November 2020 |quote=Prince Guillaume attended primary school in Lorentzweiler and continued his education in the Lycée Robert Schuman until the fourth year of Luxembourgish secondary education. Then he pursued his studies at the Le Rosey Institute and at the Collège Beausoleil in the Swiss Alps, where he passed his French Baccalaureate in 2001. From September 2001 until August 2002, the Hereditary Grand Duke accomplished his Officer training at the Sandhurst Royal Military Academy in the United Kingdom....In 2009, the Hereditary Grand Duke graduated with honours with a Bachelor's degree in Humanities and Languages, specialising in Political Science, at the University of Angers (France).}}</ref> [[2001]]–[[2002]] წლებში მან officer-ის სამხედრო კურსი გაიარა [[Royal Military Academy Sandhurst|სამეფო სამხედრო აკადემიაში „სენდჰერსტი“]], [[Camberley|კემბერლიში]], ინგლისში.<ref name="officialbio" /> უმაღლესი განათლება გიიომმა გაერთიანებულ სამეფოში დაიწყო, სადაც სწავლობდა [[University College, Durham|დარემის უნივერსიტეტის კოლეჯში]] და [[Brunel University|ბრუნელის უნივერსიტეტში]], ინგლისში.<ref name="ukedu">{{cite web |title=H.R.H. Guillaume the hereditary Grand Duke of Luxembourg |url=[https://wwwen.uni.lu/welcome_to_luxembourg/facts_and_figures/personalities/h_r_h_guillaume_the_hereditary_grand_duke_of_luxembourg](https://wwwen.uni.lu/welcome_to_luxembourg/facts_and_figures/personalities/h_r_h_guillaume_the_hereditary_grand_duke_of_luxembourg) |website=University of Luxembourg |publisher=Université du Luxembourg |access-date=9 December 2020|archive-url=[https://web.archive.org/web/20201209002903/https://wwwen.uni.lu/welcome_to_luxembourg/facts_and_figures/personalities/h_r_h_guillaume_the_hereditary_grand_duke_of_luxembourg](https://web.archive.org/web/20201209002903/https://wwwen.uni.lu/welcome_to_luxembourg/facts_and_figures/personalities/h_r_h_guillaume_the_hereditary_grand_duke_of_luxembourg) |location=Luxembourg |language=en|archive-date=9 December 2020|quote=After his military training at the Royal Military Academy Sandhurst, Guillaume studied history and politics at the University of Durham, at Brunel University in London and at the University of Angers in France.}}</ref> [[2006]] წელს იგი შევიდა [[:fr:Philanthropos|Institut Philanthropos]]-ში, [[Fribourg|ფრიბურგში]] (შვეიცარია), სადაც ერთი წლის განმავლობაში ფილოსოფიასა და ანთროპოლოგიას სწავლობდა. მოგვიანებით მან ლიტერატურა და პოლიტიკური მეცნიერება განაგრძო [[Institut Albert-le-Grand|ინსტიტუტ „ალბერ-ლე-გრანში“]] [[Angers|ანჟეში]] და [[2009]] წელს გაასრულა სწავლა ბაკალავრის ხარისხით (with honours). დიპლომი გაცემული იყო [[University of Angers|ანჟეს უნივერსიტეტის]] მიერ,<ref name="officialbio" /> ორი სასწავლებლის პარტნიორობის შეთანხმების საფუძველზე. [[2018]]–[[2019]] წლებში პრინცი გიიომი ლონდონში გასამაგრებელ (postgraduate) კურსს გადიოდა [[Royal College of Defence Studies|სადაცვის სამეფო კოლეჯში]] (RCDS).<ref name="official website profile"/> მაშინდელმა მემკვიდრეობითმა დიდმა ჰერცოგმა პროფესიული სტაჟირება გაიარა „Belgian Chemical Union“-ში [[2003]] წელს, ლონდონში მდებარე [[Deutsche Bank|„დოიჩე ბანკის“]] ფილიალში — [[2004]] წელს და [[ArcelorMittal|„არსელორმიტალის“]] ესპანურ შტოში — [[2005]] წელს.<ref name="official website profile"/> [[2002]] წლის დეკემბერში იგი ფიცით დადგინდა [[Luxembourg Army|ლუქსემბურგის არმიის]] ოფიცრად. ტახტზე ასვლამდე გიიომს პოლკოვნიკის წოდება ეჭირა, ხოლო სინგასლზე ასენისთანავე მას გენერალის ჩინი მიენიჭა და არმიის სარდლად დაინიშნა.<ref name="official website profile"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგები]] [[კატეგორია:ლუქსემბურგელი სამხედრო პირები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 9gaofthj5ht46mlwczp9siyorex0829 0 611245 5398235 5275398 2026-05-23T03:25:41Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398235 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ორგანიზაცია | სახელი = გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭო | ორიგინალური_სახელი = Transitional Presidential Council | ტიპი = დროებითი სახელმწიფო მმართველი ორგანო | საქმიანობის_დარგი = აღმასრულებელი ხელისუფლება | ქვეყანა = [[ჰაიტი]] | დაარსების_თარიღი = 2024 წელი | სტატუსი = მოქმედი | მიზანი = პრეზიდენტის უფლებამოსილებების დროებით განხორციელება | მდებარეობა = [[პორტ-ო-პრენსი]], [[ჰაიტი]] | წინამორბედი = ჰაიტის პრეზიდენტის ინსტიტუტი | შემცვლელი = არჩეული პრეზიდენტი }} '''გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭო''' ('''გსს'''; {{Lang-fr|Conseil présidentiel de transition}} {{IPA|fr|kɔ̃sɛj pʁezidɑ̃sjɛl də tʁɑ̃zisjɔ̃|}}; {{Lang-ht|Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon}}) — დროებითი ორგანო, რომელიც [[2024]] წლის [[12 აპრილი|12 აპრილს]] მინისტრთა საბჭომ შექმნა და [[25 აპრილი|25 აპრილ]]ს [[ჰაიტის ეროვნული სასახლე|ეროვნულ სასახლეში]] ფიცით მუდმიც მოქმედებაში მოიყვანა. საბჭო ახორციელებს [[ჰაიტის პრეზიდენტი]]ს უფლებებსა და მოვალეობებს მანამ, სანამ [[ინაუგურაცია|ინაუგურაციით]] არ აირჩევენ ახალ [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტს]], ან ვიდრე [[2026]] წლის [[7 თებერვალი]] დადგება. საბჭო დაგეგმილ ვადაში დაიშალა, საპრეზიდენტო არჩევნები კი არ ჩატარებულა. [[File:Jimmy_"Barbecue"_Cherizier_2024.png|thumb|upright|[[ჯიმი „ბარბექიუ“ შერიზიე]] (''სურათზე'') ხელმძღვანელობდა მოთხოვნებს მთავრობის ცვლილებისკენ,<ref name ="demand1"/> თუმცა მოგვიანებით დაემუქრა ნებისმიერი პირის თავდასხმას, ვინც ახალდაფუძნებულ გსს-ში თანამდებობას მიიღებდა.]] ჰაიტის [[სახელმწიფო]] ინსტიტუტების თანმიმდევრულმა დაშლამ, რომელიც ჰაიტის კრიზისის ფარგლებში მიმდინარეობდა, გამოიწვია მოწოდება, რომ მოქმედი [[პრემიერ-მინისტრი]] [[არიელ ანრი]] გადამდგარიყო და უარი ეთქვა სახელმწიფო მეთაურის ''დე ფაქტო'' ფუნქციებზე.<ref name="economist">{{cite news |title=Haiti's transitional government must take office amid gang warfare |url=https://www.economist.com/the-americas/2024/04/11/haitis-transitional-government-must-take-office-amid-gang-warfare |access-date=14 April 2024 |newspaper=[[The Economist]] |date=11 April 2024}}</ref> მოთხოვნებს ხელმძღვანელობდა ჯიმი „ბარბექიუ“ შერიზიე, ყოფილი [[პოლიცია|პოლიციელი]], რომელიც ჰაიტში მოქმედი ბანდების [[კოალიცია|კოალიციის]] ლიდერია,<ref name="demand1">{{Cite news |lang=fr |title=En Haïti, « les gangs ont transformé leur contrôle territorial en domination sociale, économique et militaire » |newspaper=Le Monde |first=Angeline |last=Montoya |date=7 March 2024 |url=https://www.lemonde.fr/international/article/2024/03/07/en-haiti-les-gangs-ont-transforme-leur-controle-territorial-en-domination-sociale-economique-et-militaire_6220626_3210.html |access-date=7 March 2024 |archive-date=9 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240309155059/https://www.lemonde.fr/international/article/2024/03/07/en-haiti-les-gangs-ont-transforme-leur-controle-territorial-en-domination-sociale-economique-et-militaire_6220626_3210.html |url-status=live }}</ref>და ასევე [[გაი ფილიპი]], ყოფილი სენატორი და [[მსჯავრდებული]] პირი.<ref name="HL">{{cite web|url=https://haitiliberte.com/responding-to-guy-philippes-call-civil-disobedience-protests-erupt-across-haiti/|title=Responding to Guy Philippe's Call, Civil Disobedience Protests Erupt Across Haiti|work=Haiti Liberté|first=Kim|last=Ives|date=17 January 2024|access-date=2 March 2024|archive-date=12 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240312233305/https://haitiliberte.com/responding-to-guy-philippes-call-civil-disobedience-protests-erupt-across-haiti/|url-status=live}}</ref><ref name="politico-washington">{{cite news |last1=Berg |first1=Matt |last2=Toosi |first2=Nahal |last3=Ward |first3=Alexander |title='Catastrophic' fears in Washington as Haiti crisis worsens}}</ref> [[2024]] წლის 3 აპრილს გარდამავალმა საპრეზიდენტო საბჭომ, რომელიც [[CARICOM]]-ის შეხვედრაზე 11 მარტს შეიქმნა, დაასრულა წარმომადგენელთა დროებითი სიის ფორმირება; ისინი მინისტრთა საბჭომ დანიშნა 16 აპრილს.{{Sfn|Moniteur|2024a}} რამდენიმეკვირიანი მოლაპარაკებების შემდეგ, 7 აპრილს შეთანხმება გადაეგზავნა CARICOM-ს დროებითი მთავრობის შექმნის შესახებ, რომლის მანდატი დასრულდებოდაა [[2026]] წლის 7 თებერვალს.<ref>{{Cite web |date=2024-04-08 |title=Haiti finalises deal to form transitional council in bid to end gang chaos |url=https://www.france24.com/en/americas/20240408-haiti-finalises-deal-to-form-transitional-council-in-bid-to-end-gang-chaos |access-date=2024-05-05 |website=France 24 |language=en}}</ref> საბჭოს ერთ-ერთი მთავარი ამოცანაა პრემიერ-მინისტრის არჩევა, რომელიც არ შეიძლება იყოს გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭოს ან დროებითი მთავრობის მოქმედი წევრი.<ref>{{cite news |url=https://www.france24.com/en/americas/20240408-haiti-finalises-deal-to-form-transitional-council-in-bid-to-end-gang-chaos |title=Haiti finalises deal to form transitional council in bid to end gang chaos |work=France 24 |date=9 April 2024 |access-date=9 April 2024 |archive-date=9 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409111948/https://www.france24.com/en/americas/20240408-haiti-finalises-deal-to-form-transitional-council-in-bid-to-end-gang-chaos |url-status=live }}</ref> გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭო ოფიციალურად შეიქმნა მთავრობის დეკრეტით, რომელიც გამოქვეყნდა გაზეთ ''[[Le Moniteur (Haiti)|Le Moniteur]]''-ში 12 აპრილს.<ref>{{cite news |title=Haïti dispose officiellement d'un Conseil présidentiel pour diriger la transition jusqu'au 7 février 2026 |last=Robenson |first=Geffrard |newspaper=Le Nouvelliste |date=12 April 2024 |url=https://lenouvelliste.com/article/247663/haiti-dispose-officiellement-dun-conseil-presidentiel-pour-diriger-la-transition-jusquau-7-fevrier-2026 |lang=fr }}</ref>{{Sfn|Moniteur|2024}} გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭოს ცხრა წევრის სახელები გამოქვეყნდა 16 აპრილს,{{Sfn|Moniteur|2024a}} ხოლო მათ ფიცი დადეს [[ჰაიტის ეროვნული სასახლე|ეროვნულ სასახლეში]] 25 აპრილს, ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღის სროლის ფონზე.<ref name="sworn in">{{cite news |newspaper=Le Nouvelliste |last=Robenson |first=Geffrard |date=25 April 2024 |title= Les membres du Conseil présidentiel de transition ont prêté serment, tôt jeudi 25 avril 2024, au Palais national |url=https://lenouvelliste.com/article/247858/les-membres-du-conseil-presidentiel-de-transition-ont-prete-serment-tot-jeudi-25-avril-2024-au-palais-national |lang=fr }}</ref> [[არიელ ანრი]]ს გადადგომის გამოცხადებამდე და გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭოს ინაუგურაციამდე, [[მიშელ პატრიკ ბუავერი]] დროებით პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა [[ჰაიტის მთავრობა#მინისტრთა კაბინეტი|მინისტრთა საბჭოს]] მიერ.<ref name="sworn in" /> ==მოქმედებები== [[2024]] წლის 30 აპრილს, [[ედგარ ლებლან ფისი]] დაინიშნა გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭოს თავმჯდომარედ, ხოლო [[ფრიც ბელიზერი]] ოთხი ხმის უმრავლესობით დასახელდა პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად, თუმცა აღნიშნული გადაწყვეტილება საბჭოს შიგნით სადავო გახდა.<ref>{{cite news |newspaper=Le Nouvelliste |date=2024-04-30 |url=https://lenouvelliste.com/article/247936/fritz-belizaire-premier-ministre-designe-deja-conteste |title=Fritz Bélizaire, premier ministre désigné, déjà contesté |first=Robenson |last=Geffrard}}</ref> ამის შედეგად, საბჭოს წევრები შეთანხმდნენ, რომ თავმჯდომარეობა ყოველ ხუთ თვეში ერთხელ მონაცვლეობით გადანაწილებულიყო [[ედგარ ლებლან ფისი]]ს, ლუი ჟერალდ ჟილსს, [[ლესლი ვოლტერი]]სა და [[სმით ოგუსტენი]]ს შორის. ამასთან, უმრავლესობის ფორმირებისთვის საჭირო ხმების რაოდენობა ოთხიდან ხუთამდე გაიზარდა.<ref>{{cite news |date=2024-05-10 |url=https://apnews.com/article/haiti-council-gangs-prime-minister-92556924a8761df2e002db997d967ddd |title=Transitional council in Haiti embraces new changes following turmoil as gang violence grips country |first=Dánica |last=Coto |work=Associated Press}}</ref> საბჭომ პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე განაცხადების მიღება დაიწყო 13–17 მაისს.<ref>{{cite news |date=2024-05-17 |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/haiti-seeking-new-prime-minister-dozens-candidates-jostle-110341342 |title=Haiti is seeking a new prime minister. Dozens of candidates jostle for the key job |first=Dánica |last=Coto |agency=Associated Press |work=ABC News}}</ref> [[2024]] წლის მაისის ბოლოს, საბჭომ მოქმედი პრემიერ-მინისტრის, [[მიშელ პატრიკ ბუავერი]]ს უფლებამოსილება კიდევ ერთი თვით გაახანგრძლივა, ხოლო 27 მაისს ხმის მიცემის უფლების მქონე შვიდი წევრიდან ექვსმა აირჩია გაეროს ყოფილი სპეციალური წარმომადგენლის, [[ბილ კლინტონი]]ს აპარატის ყოფილი ხელმძღვანელი და ყოფილი პრემიერ-მინისტრი [[გარი კონიი]] მისი მემკვიდრედ, რითაც გაუქმდა ბელიზერის არჩევის შესახებ მიღებული ადრინდელი გადაწყვეტილება.<ref>{{cite news |date=28 May 2024|url=https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/americas/haiti/article288810415.html |access-date=29 May 2024 |title=UN expert, former prime minister is named to lead Haiti's transitional government |first=Jacqueline |last=Charles |work=The Miami Herald }}</ref> ფიცის დადების შემდეგ, კონიი და საბჭოს წევრები რამდენჯერმე შეხვდნენ ერთმანეთს და შეთანხმდნენ მინისტრთა კაბინეტში შესაყვან 13 მინისტრის კანდიდატურებზე; მინისტრები ოფიციალურად დასახელდნენ [[2024]] წლის 11 ივნისს.<ref>{{Cite web |date=2024-06-12 |title=Haiti's Prime Minister Garry Conille officially names his ministry cabinet |first=Juhakenson |last=Blaise |url=https://haitiantimes.com/2024/06/12/decree-naming-conille-ministry-cabinet-is-officially-published/ |access-date=2024-06-14 |website=The Haitian Times |language=en}}</ref> მოგვიანებით, საბჭო და ახალი მთავრობა შეთანხმდნენ [[ჰაიტის ეროვნული პოლიცია|ჰაიტის ეროვნული პოლიციის]] გენერალური დირექტორის შეცვლაზე.<ref>{{Cite web |date=2024-06-20 |title=Once ousted as Haiti's police chief for failing to control gangs, he's now back in top job |url=https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/americas/haiti/article289410828.html |access-date=2024-06-21 |website=Miami Herald |first=Jacqueline |last=Charles |language=en}}</ref> [[2024]] წლის 7 ოქტომბერს [[ლესლი ვოლტერი]] დაინიშნა საბჭოს პრეზიდენტად და შეცვალა ედგარ ლებლან ფისი.<ref>{{cite news |date=2024-10-07| url=https://www.reuters.com/world/americas/haitis-divided-transition-council-dispute-over-new-president-2024-10-07/ |title=Haiti's divided transition council picks new president |work=Reuters}}</ref> ==შემადგენლობა== [[2024]] წლის 12 აპრილის დეკრეტის თანახმად, გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭო შედგება შვიდი ხმის უფლების მქონე და ორი ხმის უფლების არმქონე წევრისგან.<ref name="can">{{cite news |last1=Senate |first1=Jean Daniel |date=12 April 2024 |title=Haïti Le conseil présidentiel de transition est officiellement créé |url=https://www.lapresse.ca/international/caraibes/2024-04-12/haiti/le-conseil-presidentiel-de-transition-est-officiellement-cree.php |access-date=14 April 2024 |work=[[La Presse (Canadian newspaper)|La Presse]] |agency=[[Agence France Press]] |lang=fr}}</ref> ხმის უფლების მქონე წევრები მოიცავენ თითო წარმომადგენელს ოთხი პოლიტიკური პარტიების კოალიციიდან, ორ პოლიტიკურ პარტიას ([[Fanmi Lavalas]] და [[Platfòm Pitit Desalin]]) აგრეთვე „კერძო სექტორის“ წარმომადგენელს. ხმის უფლების არმქონე წევრებს შორის შედიან ერთი წარმომადგენელი [[სამოქალაქო საზოგადოება|სამოქალაქო საზოგადოებიდან]] და ერთი წარმომადგენელი „რელიგიათაშორისი თემიდან“.{{Sfn|Moniteur|2024}} 16 აპრილს, პრიმატურამ დაადასტურა გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭოს მიერ კინგსტონში წარდგენილი ცხრა წევრის დანიშვნა.{{Sfn|Moniteur|2024a}} ===კვალიფიკაციის მოთხოვნები=== გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭოს წევრებმა უნდა დააკმაყოფილონ პრეზიდენტის თანამდებობის დაკავებისთვის განსაზღვრული მოთხოვნები, რომლებიც დადგენილია [[ჰაიტის კონსტიტუცია|ჰაიტის კონსტიტუციის]] 135-ე მუხლით, და მათ ეკრძალებათ მონაწილეობა მომდევნო საპრეზიდენტო არჩევნებში.{{Sfn|Moniteur|2024}} 12 აპრილის დეკრეტით შემოტანილი ცვლილებების თანახმად, პირები არ ექვემდებარებიან საბჭოში დანიშვნას, თუ მათ წინააღმდეგ სანქციებია დაწესებული [[გაერო]]ს მიერ, თუ ისინი იმყოფებიან სისხლის სამართლის დევნის ქვეშ ან დამნაშავედ არიან ცნობილი რომელიმე იურისდიქციაში, ან თუ ისინი ეწინააღმდეგებიან ჰაიტიში მრავალეროვნული უსაფრთხოების მხარდაჭერის მისიის დანერგვას. ანალოგიურად, მთავრობის მიერ მე-5 მუხლში დამატებული მოთხოვნის მიხედვით, საბჭოს ყველა წევრმა უნდა შეუწყოს ხელი საერთაშორისო უსაფრთხოების ძალის დაჩქარებულ განთავსებას.<ref name="hl">{{cite news |date=13 April 2024 |title=Le décret MODIFIÉ de création du Conseil présidentiel publié |url=https://www.haitilibre.com/article-42104-haiti-flash-le-decret-modifie-de-creation-du-conseil-presidentiel-publie-officiel.html |access-date=14 April 2024 |work=Haiti Libre |lang=fr}}</ref><ref>{{cite news |first=Robenson |last=Geffrard |date=12 April 2024 |title=No one has become a member of the Presidential Transition Council yet, here are the conditions to meet to become one. |url=https://lenouvelliste.com/en/article/247669/no-one-has-become-a-member-of-the-presidential-transition-council-yet-here-are-the-conditions-to-meet-to-become-one |newspaper=Le Nouvelliste |access-date=6 May 2024}}</ref> ==საეჭვო ქმედებები კორუფციასთან დაკავშირებით== 2024 წლის 2 ოქტომბერს მთავრობის ოფიციალურმა ანტიკორუფციულმა ერთეულმა განაცხადა რეკომენდაცია გარდამავალი საბჭოს სამი წევრის, სმიტ ოგუსტინის, ჟერალდ ჟილისა და ემანუელ ვერტილერის, სამართლებრივი განხილვის შესახებ, მათზე წარდგენილი ბრალდება მოიცავს ფუნქციის ბოროტად გამოყენებას, ქრთამის აღებას და პასიურ კორუფციას.<ref>{{cite web |website=France 24 |url=https://www.france24.com/fr/am%C3%A9riques/20241003-ha%C3%AFti-corruption-conseil-transition-accusation-gangs-justice |title=En Haïti, trois membres du conseil de transition accusés de corruption |date=2024-10-03 |lang=fr }}</ref> ==შიდა რეაქციები== შეთანხმების ავტორებმა 13 აპრილს უარი თქვეს მთავრობის დადგენილებაზე და მოწვიეს გადადგომაზე თანახმა მთავრობის წევრები, გამოქვეყნებინათ საწყისი შეთანხმება უპირველესად, ცვლილებების გარეშე.<ref name="nouv">{{cite news |title=ჰაიტი: მხარეები უარყოფენ მთავრობის დადგენილებას, რომელიც პრეზიდენტის გადასვლითი საბჭოს ქმნის |last=Geffrard |first=Robenson |newspaper=Le Nouvelliste |date=14 April 2024 |url=https://lenouvelliste.com/en/article/247676/haiti-stakeholders-reject-government-henrys-decree-establishing-the-presidential-transition-council |lang=en}}</ref> ჰაიტში საბჭოს გამოცხადებაზე გამოხმაურებები მერყევი იყო, ზოგი მოქალაქე ეჭვობდა მის კონსტიტუციურ კანონიერებას.<ref name="nyt"/> საბჭოს გამოცხადების შემდგომ, ჯაკი ლუმარკე, უნივერსიტეტ „კისკუეას“ რექტორი, საბჭოს აღწერს არა „ჰაიტური ხელმძღვანელობით“ შექმნილ გადაწყვეტილებად, არამედ უწოდებს მას „შვიდთავიან ნაგავს“.<ref name="cepr">{{cite web |last1=Johnston |first1=Jake |title=Presidential Council Awaits Installation After Weeks of Delays |url=https://cepr.net/haiti-news-round-up-15/ |date=12 April 2024 |work=[[Center for Economic and Policy Research]] |access-date=14 April 2024}}</ref> მან მოუწოდა კასაციის სასამართლოს მოსამართლეს, შეესრულებინა ერთიანი მოქმედი პრეზიდენტის როლი.<ref name="cepr" /> ჯიმი „ბარბექიუ“ შერიზიერმა განაცხადა, რომ მისი ძალები დაესხმებოდნენ ნებისმიერ პირს, ვინც საბჭოში დანიშვნას მიიღებდა. შერიზიერმა ასევე გამოიყენა ტრადიციული ჰაიტური საბრძოლო შეძახილი, რათა აღწეროს, რა გელოდებათ საბჭოს წევრებს: „თავები მოაჭერით და სახლები დაწვით“.<ref name="nyt">{{cite news |last1=Adams |first1=David |title=ჰაიტი კრიზისში: გადასვლითი საბჭოს შექმნა, მოქმედი ლიდერის გზის გაწმენდა |url=https://www.nytimes.com/2024/04/12/world/americas/haiti-transitional-council.html |access-date=14 April 2024 |work=[[New York Times]] |date=12 April 2024 |url-access=limited}}</ref> შერიზიერი ადრე პროტესტობდა იმ ფაქტის გამო, რომ მისი ფედერაცია, „G9 ოჯახის რევოლუციური ძალები და მოკავშირეები“, ვერ მონაწილეობდა გადასვლის მოლაპარაკებებში. მან ასევე ჩამოაყალიბა ალიანსი კიდევ ერთ ბანდებთან, „G-Pèp“, რათა დაგეგმოს შეიარაღებული წინააღმდეგობა ნებისმიერი უცხო მშვიდობისმყოფელის ქვეყნის ტერიტორიაზე შესვლის შემთხვევაში მომავალი გარდამავალი შეთანხმების ფარგლებში.<ref>{{cite news |first1=Dánica |last1=Coto |first2=Evens |last2=Sanon |title=ჰაიტი ემზადება ახალი ხელმძღვანელობისთვის: ბანდები იბრძვიან ადგილისთვის |url=https://apnews.com/article/haiti-henry-resignation-prime-minister-violence-28acaecc1d80d993c99fe43a5e1e1f7f |access-date=6 May 2024 |work=AP News |date=12 March 2024}}</ref><ref>{{cite news |title='სისტემის დაცემა': ჰაიტის ბანდის ლიდერი შერიზიერი იძიებს რევოლუციას |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/3/16/overthrow-the-system-haiti-gang-leader-cherizier-seeks-revolution |access-date=6 May 2024 |work=[[Al Jazeera]] |date=16 March 2024}}</ref> ჰაიტის ყოფილმა იუსტიციის მინისტრმა კამილ ლებლანკმა განაცხადა, რომ დადებითად აფასებს საბჭოს შექმნას, თუმცა ეჭვობს, შეძლებს თუ არა ეს ორგანო ჰაიტის პოლიტიკური კრიზისის გადაწყვეტას.<ref name="reuters">{{cite news |date=12 April 2024 |title=ჰაიტი ამტკიცებს ლოდინის შემდეგ გადასვლით საბჭოს შექმნას, მაგრამ კითხვები რჩება |url=https://www.reuters.com/world/americas/haiti-decrees-creation-transition-council-after-months-delay-2024-04-12/ |access-date=6 May 2024 |work=[[Reuters]]}}</ref> ===საერთაშორისო რეაქცია=== გაეროს გენერალურმა მდივანმა [[ანტონიუ გუტერეში|ანტონიუ გუტერეშმა]] ოფიციალურ განცხადებაში განაცხადა, რომ მიესალმება გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭოს შექმნას და მოუწოდა „ყველა ჰაიტელ დაინტერესებულ მხარეს გააგრძელონ პროგრესი გადასვლითი მმართველობის ორგანიზაციის დადგმის მიმართულებით“.<ref name="un">{{cite web |title=Guterres welcomes creation of transitional council in Haiti to choose new leaders |url=https://news.un.org/en/story/2024/04/1148541 |date=13 April 2024 |work=[[United Nations]] |access-date=14 April 2024 |archive-date=26 აპრილი 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240426001048/https://news.un.org/en/story/2024/04/1148541 }}</ref> კარიბის თანამეგობრობა (CARICOM) მიესალმა საბჭოს შექმნა, აღინიშნა, რომ ეს არის „ჰაიტელ-წარმოებული მმართველობის ფორმულა, რომელიც დაეხმარება შეწუხებულ ქვეყანას არჩევნების გზით აღდგენამდე და სახელმწიფო ინსტიტუტების და კონსტიტუციური ხელისუფლების აღდგენამდე“.<ref>{{cite web |title=CARICOM statement on the establishment of the Haitian presidential council|url=https://caricom.org/caricom-statement-on-the-establishment-of-the-haitian-presidential-council/ |date=12 April 2024 |work=[[Caribbean Community]] |access-date=14 April 2024}}</ref> აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტმა განაცხადა, რომ აშშ მიესალმება გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭოს შექმნას და „იწონებს ჰაიტელ ლიდერებს იმისთვის, რომ ისინი იღებდნენ რთულ კომპრომისებს დემოკრატიული მმართველობის მიმართულებით, თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების გზით“.<ref>{{cite press release |title=The United States Welcomes Establishment of Haiti's Transitional Presidential Council |url=https://www.state.gov/the-united-states-welcomes-establishment-of-haitis-transitional-presidential-council/ |first=Matthew |last=Miller |author-link=Matthew Miller (spokesperson) |date=12 April 2024 |work=[[U.S. Department of State]] |access-date=14 April 2024}}</ref> [[კენიის პრეზიდენტი|კენიის პრეზიდენტმა]] [[უილიამ რუტო]]მ შეაქო საბჭოს შექმნა, სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ „კენია აფიქსირებს რწმენას, რომ ახალი პოლიტიკური ლიდერობა შექმნის მყარ საფუძველს ჰაიტში კრიზისის გადაჭრის, უსაფრთხოების აღდგენის, ჰაიტელ ხალხისთვის პოლიტიკური გადასვლის უზრუნველყოფის და მდგრადი მშვიდობისა და განვითარების მისაღწევად“.<ref>{{Cite tweet |first=William |last=Ruto |author-link=William Ruto |user=WilliamsRuto |number=1779102091065114688 |date=13 April 2024|title=I welcome the formal Proclamation by Decree establishing the Presidential Transition Council (PTC) of the Republic of Haiti. |lang=en | link=https://twitter.com/WilliamsRuto/status/1779102091065114688 |url-status= |archive-url=https://archive.today/wip/Xwexn |archive-date=13 April 2024}}</ref> ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის გენერალურმა მდივანმა ლუიზ მუშიკივაბომ 14 აპრილს გამოსცა განცხადება, რომ იწონებს გარდამავალი საპრეზიდენტო საბჭოს შექმნას.<ref>{{cite news |last1=Celestin |first1=Jean Junior |title=Francophonie Secretary General Applauds Formation of Presidential Transition Council |url=https://lenouvelliste.com/en/article/247677/francophonie-secretary-general-applauds-formation-of-presidential-transition-council |access-date=15 April 2024 |work=[[Le Nouvelliste (Haiti)|Le Nouvelliste]] |date=15 April 2024}}</ref> 15 აპრილს, [[ევროკავშირი|ევროკავშორმა]], [[ევროკავშირის საგარეო საქმეთა სამსახური]]ს მეშვეობით განაცხადა, რომ „აუცილებელია, საბჭო ოფიციალურად დაინიშნოს უმოკლეს ვადაში პრემიერ-მინისტრ არიელ ჰენრის გადამდგარი მთავრობის მიერ“.<ref>{{cite web |title=Statement by the Spokesperson on the establishment of a Transitional Presidential Council |url=https://www.eeas.europa.eu/eeas/haiti-statement-spokesperson-establishment-transitional-presidential-council_en?s=63 |website=eeas.europa.eu |publisher=[[European External Action Service]] |access-date=16 April 2024}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჰაიტის ისტორია]] c9nmnecxyss474n4ukxlyiqp71ukbzg 0 612742 5398182 4967029 2026-05-22T23:35:19Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398182 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 598 |ორგანო = უს |თარიღი = 20 ივლისი |წელი = 1987 |სხდომა =2,750 |კოდი = S/RES/598 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/598(1987) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ირან-ერაყის საკითხი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Iran-Iraq War Montage.png |წარწერა =ირან-ერაყის ომი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 598''' მიიღეს 1987 წლის 20 ივლისს,<ref name="Farrokh 03">{{cite book|title=Iran at War: 1500–1588|last=Farrokh|first=Kaveh|date=20 December 2011|publisher=Osprey Publishing|isbn=978-1-78096-221-4|location=Oxford}}</ref> რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 582|582]] და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 588|588]] გახსენების შემდეგ, რომელიც მოუწოდებდა [[ირანი|ირანსა]] და [[ერაყი|ერაყს]] შორის დაუყოვნებელ ცეცხლის შეწყვეტას და ომის ტყვეების რეპატრიაციას და ორივე მხარეს საერთაშორისო საზღვრამდე გასვლას. რეზოლუციით [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივანი]] [[ხავიერ პერეს დე კუელიარი|ხავიერ პერეს დე კუელიარს]] უნდა გაეგზავნა დამკვირვებელთა ჯგუფი ცეცხლის შეწყვეტის მონიტორინგისთვის, სანამ არ დასრულდებოდა კონფლიქტი. ერაყმა სწრაფად მიიღო რეზოლუცია, მაგრამ ირანმა უარი თქვა მისი პირობების მიღებაზე თითქმის ერთი წლის განმავლობაში მისი მიღების შემდეგ. ცნობილია, რომ [[რუჰოლა ხომეინი|აიათოლა რუჰოლა ხომეინი]] თვლიდა, რომ რეზოლუციის მიღება „უფრო სასიკვდილო იყო, ვიდრე მოწამლული თასიდან დალევა“. რეზოლუცია საბოლოოდ ძალაში შევიდა [[1988]] წლის 8 აგვისტოს, რითაც დასრულდა ყველა საბრძოლო მოქმედება ორ ქვეყანას შორის და [[ირან-ერაყის ომი]]. ==რეზოლუცია და პირველი რეაქციები== უსაფრთხოების საბჭომ ერთხმად მიიღო რეზოლუციები [[ირან-ერაყის ომი]]ს წინააღმდეგ ორჯერ [[1986]] წელს, რეზოლუციები [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 582|582]] და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 588|588]]. თუმცა, არც ერთი რეზოლუცია არ განხორციელდა მომხარე მხარეების მიერ. რეზოლუცია 598 შედგა გენერალური მდივნის დავალებით შედგენილი ანგარიშის შედეგად, რომელმაც დაადგინა, რომ ერაყმა გამოიყენა ქიმიური იარაღი ირანის ჯარების წინააღმდეგ. წინა ორი რეზოლუციისგან განსხვავებით, რეზოლუცია 598 მიიღეს გაეროს ქარტიის მე-7 თავის საფუძველზე, რაც ნიშნავს, რომ შეუსრულებლობამ შეიძლება გამოიწვიოს ეკონომიკური ან სამხედრო ჩარევა. 20 ივლისს, უსაფრთხოების საბჭომ მოიწვია [[ისმათ კიტანი]], ერაყის წარმომადგენელი, ომის განხილვაზე, როგორც ხმის მიცემის უფლების არმქონე წევრი. მისი რეზოლუცია, რომელიც ამ განხილვის შემდეგ გაიარა, კვლავ დაადასტურა რეზოლუცია 582 და მოითხოვა დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტა და მოითხოვა გაეროს ზედამხედველობა აღნიშნული ცეცხლის შეწყვეტის მიმართ, სხვა დებულებებთან ერთად.<ref>{{Cite journal |last= |first= |date=1987-07-20 |title=Resolution 598 (1987) /: adopted by the Security Council at its 2750th meeting, on 20 July 1987. |url=https://digitallibrary.un.org/record/137345 |journal=United Nations Digital Library |language=en}}</ref> ორი დღის შემდეგ რეზოლუციის გამოცემიდან, ერაყმა მიიღო იგი, მაგრამ ირანმა უარი თქვა. იმდროინდელმა პრეზიდენტმა [[ალი ხამენეი]]მ განაცხადა, რომ რეზოლუცია იყო ერაყის მომხრე [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკული]] ზეწოლის შედეგი უსაფრთხოების საბჭოზე, ხოლო უზენაესმა ლიდერმა [[რუჰოლა ხომეინი|ხომეინიმ]] გამოაცხადა, რომ, ვინაიდან საბოლოო გამარჯვება ომში მოახლოებული იყო, ცეცხლის შეწყვეტა იქნებოდა ღალატის ტოლფასი.<ref>{{Cite news |title=وقتی ایران اعلام کرد 'هرگز قطعنامه ۵۹۸ را قبول نخواهد کرد' |url=https://www.bbc.com/persian/iran-features-40663782 |access-date=2025-06-18 |work=BBC News فارسی |language=fa}}</ref> 1987 წლის სექტემბერში, პრეზიდენტი ხამენეი გაფრინდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] გენერალურ ასამბლეაზე დასასწრებად და გამოსვლისთვის. გამოსვლამდე, ამერიკის პრეზიდენტმა [[რონალდ რეიგანი|რონალდ რეიგანმა]] მოითხოვა ხამენეისგან ცალსახა პასუხი რეზოლუციის შესახებ; თუ ხამენეის პასუხი იქნებოდა უარყოფითი, შეერთებულ შტატებს არ ექნებოდა სხვა არჩევანი, გარდა ირანის წინააღმდეგ სანქციების განხორციელებისა. თავის გამოსვლაში, რომელიც წარმოთქვა 21 სექტემბერს, ხამენეიმ გაიმეორა, რომ ირანი ეწინააღმდეგებოდა ცეცხლის შეწყვეტას და აპირებდა ერაყის აგრესიით „დასჯას“.<ref>{{Cite news |title=وقتی ایران اعلام کرد 'هرگز قطعنامه ۵۹۸ را قبول نخواهد کرد' |url=https://www.bbc.com/persian/iran-features-40663782 |access-date=2025-06-17 |work=BBC News فارسی |language=fa}}</ref> მიუხედავად ირანის უარისა მიღებაზე, [[აშშ-ის საზღვაო ძალები|აშშ-ს საზღვაო ფლოტმა]], [[საფრანგეთი]]ს საზღვაო ფლოტმა და [[სამეფო ფლოტი|ბრიტანეთის საზღვაო ფლოტმა]], ასევე [[სპარსეთის ყურე|სპარსეთის ყურისთვის]] ადგილობრივმა სხვა ფლოტებმა აღასრულეს რეზოლუცია ზღვაზე. ინტერვიუში [[1987]] წლის 4 ოქტომბერს, აშშ-ის ძალების ფლაგმანზე, USS La Salle-ზე, უკანა ადმირალმა ჰაროლდ ბერნსენმა თქვა: „რა თქმა უნდა, ჩვენ ვსაუბრობთ მათთან (სხვა ფლოტებთან) და ვთანამშრომლობთ, მაგრამ ჩვენ არ გვაქვს ერთობლივი მეთაურობა, რასაც მე ვუწოდებდი გაერთიანებულ ან კოორდინირებულ სამხედრო ოპერაციას.“<ref name="upi1">{{cite news |date=4 October 1987 |title=Rear Admiral Harold J. Bernsen, commander of the U.S.... - UPI Archives |url=https://www.upi.com/Archives/1987/10/04/Rear-Admiral-Harold-J-Bernsen-commander-of-the-US/9765560318400/}}</ref> [[1988]] წლის გაზაფხულზე ალ-ფაოს მეორე ბრძოლისას, ირანმა დაიწყო ფიქრი ომის შესაძლებლობის შესახებ.<ref>{{Cite news |title=انتشار خاطرات هاشمی رفسنجانی درباره تصمیم خمینی برای «کناره‌گیری از رهبری» با پذیرش قطعنامه |url=https://www.bbc.com/persian/64160739 |access-date=2025-06-17 |work=BBC News فارسی |language=fa}}</ref> IRGC-ის მთავარსარდალმა მოჰსენ რეზაიმ წარუდგინა „შოკისმომგვრელი“ შეფასება ხომეინის, რომ ირანს შეეძლებოდა თავდასხმითი ოპერაციების განახლება მხოლოდ [[1992]] წლის შემდეგ. თავის [[2015]] წლის მემუარებში, [[აქბარ ჰაშემი რაფსანჯანი|აკბარ რაფსანჯანიმ]] მოჰყვა, რომ [[1988]] წლის ზაფხულის დასაწყისისთვის, [[თეირანი|თეირანში]] განწყობა იყო, რომ ომის გაგრძელება „აღარ იყო მიზანშეწონილი“. ხომეინი რჩებოდა წინააღმდეგი, მაგრამ მოიწვია შეხვედრა და გამოაცხადა მშვიდობის უკმაყოფილებით მიღება, მოჰყავდა ირანელი მეთაურების შეფასება, რომ გამარჯვება მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში შეუძლებელი იყო. ირანმა მიიღო 17 ივლისის წერილი გენერალური მდივანისაგან, და იმავე ღამეს, ამბავი გავრცელდა ირანელი ხალხისთვის.<ref>{{Cite web |date=2014-09-23 |title=چرا آیت الله خمینی خواستار اعدام فرماندهان مقصر 'شکست' در جنگ شد؟ |url=https://www.bbc.com/persian/iran/2014/09/140923_l39_file_iran_iraq_war |access-date=2025-06-18 |website=BBC News فارسی |language=fa}}</ref> 19 ივლისს, საჯარო განცხადებაში [[1987]] წლის მექის ხოცვა-ჟლეტის ერთწლიანი იუბილეზე, ხომეინიმ ისაუბრა ირანის მიერ რეზოლუციის მიღებაზე. ხომეინის განცხადება, რომ ის „სვამდა შხამის თასს“, გახდა მისი ერთ-ერთი ყველაზე დასამახსოვრებელი და მტკიცე ციტატა: „ბედნიერნი არიან ისინი, ვინც წავიდა მოწამეობის გზით. უბედური ვარ მე, რომ ჯერ კიდევ გადავრჩი. ამ გადაწყვეტილების მიღება უფრო სასიკვდილოა, ვიდრე მოწამლული თასიდან დალევა. მე დავემორჩილე [[ალაჰი]]ს ნებას და ავიღე ეს სასმელი მისი კმაყოფილებისთვის“.<ref>{{Cite web |date=2010-09-20 |title=جام زهر؛ پیام آیت الله خمینی به مناسبت پذیرش قطعنامه ۵۹۸ |url=https://www.bbc.com/persian/iran/2010/09/100919_war30th_khomeini_end_war |access-date=2025-06-21 |website=BBC News فارسی |language=fa}}</ref> რაფსანჯანის ვაჟის თქმით, ხომეინს სურდა გადამდგარიყო უზენაესი ლიდერის თანამდებობიდან რეზოლუციის მიღების შემდეგ; რაფსანჯანიმ სცადა გადაწყვეტილების ხელმოწერა და ამით პასუხისმგებლობის თავად აღება, მაგრამ უარი უთხრეს.<ref>{{Cite news |title=انتشار خاطرات هاشمی رفسنجانی درباره تصمیم خمینی برای «کناره‌گیری از رهبری» با پذیرش قطعنامه |url=https://www.bbc.com/persian/64160739 |access-date=2025-06-18 |work=BBC News فارسی |language=fa}}</ref> მიუხედავად ამისა, ხომეინი დარჩა უზენაესი ლიდერი [[1989]] წლის 3 ივნისს თავის გარდაცვალებამდე. ირანის გასვლა ერაყის ტერიტორიიდან იყო ქაოსური და გაუმართავი. ომითდაღლილმა ირანელმა ჯარისკაცებმა დადეს იარაღი ამბის მოსმენისთანავე (მიუხედავად იმისა, რომ რეზოლუცია ჯერ კიდევ არ იყო განხორციელებული), რამაც საშუალება მისცა ერაყისა და MEK-ის ძალებს გვიან მოეპოვებინათ გამარჯვებები. 24 ივლისს, ხომეინიმ გასცა ბრძანება შექმნილიყო დაჩქარებული „სპეციალური საომარი ტრიბუნალი“, რომელსაც დაევალა ოფიცრების სიკვდილით დასჯა, რომლებიც პასუხისმგებელნი იყვნენ ტერიტორიულ და სამხედრო დანაკარგებზე. მოლაპარაკებები დაიწყო ნიუ-იორკში 26 ივლისს, ხოლო საბრძოლო მოქმედებები გრძელდებოდა. ==განხორციელება და შედეგები== რეზოლუცია 598 ძალაში შევიდა [[1988]] წლის 8 აგვისტოს.<ref>{{Cite web |title=Strait of Hormuz – Tanker War |url=https://www.strausscenter.org/strait-of-hormuz-tanker-war/ |access-date=2023-09-25 |website=The Strauss Center |language=en-US}}</ref> ცეცხლის შეწყვეტის თარიღად დაინიშნა [[1988]] წლის 20 აგვისტო, დილის 3 საათი. [[ირანი|ირანულმა]] ძალებმა დატოვეს [[ერაყი|ერაყის]] ტერიტორია და პირიქით.<ref name="dodds09">{{cite journal|title=The Iran–Iraq War: Unattainable Objectives|last1=Dodds|first1=Joanna|last2=Wilson|first2=Ben|date=6 June 2009|journal=Middle East Review of International Affairs|volume=13|number=2|url=http://www.gloria-center.org/2009/06/dodds-wilson-2009-06-06/}}</ref> [[გაეროს სამშვიდობო ძალები|გაეროს მშვიდობისმცველი ძალები]] UNIIMOG მისიიდან განლაგდნენ საველე პოზიციებზე და ირან-ერაყის საზღვარზე დარჩნენ [[1991]] წლამდე. ერაყის ზოგიერთი ძალა ირანის ტერიტორიების მცირე ნაწილებზე დარჩნენ და ისინი ევაკუირდნენ მხოლოდ [[ქუვეითი|ქუვეითში]] ერაყის შეჭრის წინა დღეს. ეს ევაკუაცია იყო საომარ-წინა მდგომარეობის ([[Status quo ante bellum]]) საბოლოო აღდგენა, [[1975]] წლის საზღვრების შესაბამისად.<ref>{{Cite web |title=The Iran-Iraq War: The Most Amateurish Ceasefire |url=https://iranwire.com/en/features/66208/ |access-date=2025-06-18 |website=iranwire.com |language=en}}</ref> რეზოლუციის მე-6 პუნქტის თანახმად, [[ბელგია|ბელგიური]] დელეგაცია შეირჩა კონფლიქტის პასუხისმგებლობის დასადგენად. [[1991]] წლის 9 დეკემბრის წარმოდგენილ ანგარიშში (ქუვეითში გაერო-ს მიერ დაგმობილი შეჭრისა და [[სპარსეთის ყურის მეორე ომი|ყურის ომის]] დაწყების შემდეგ), დელეგაციამ ერაყი მიჩნია აგრესორად.<ref>{{Cite web |title=معرفى عراق به عنوان متجاوز جنگ توسط سازمان ملل |url=http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/3394/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%89-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%84 |access-date=2025-06-17 |website=دیپلماسی ایرانی |language=fa |archive-date=2025-06-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626061314/http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/3394/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%89-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%84 }}</ref> რეზოლუციის მე-7 პუნქტმა აღიარა რეკონსტრუქციის აუცილებლობა და მისთვის მიძღვნილი საერთაშორისო მონეტარული დახმარება. ირანმა ეს პუნქტი გაიგო, როგორც ომის რეპარაციების დავალება, თუმცა, რეკონსტრუქციისთვის გამიზნული საერთაშორისო ფონდი ან პირდაპირი ომის რეპარაციები არასოდეს განხორციელებულა.<ref>{{Cite web |title=ناگفته‌های خرازی از قطعنامه 598 |url=http://irdiplomacy.ir/fa/news/1920081/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B7%D8%B9%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-598- |access-date=2025-06-18 |website=دیپلماسی ایرانی |language=fa |archive-date=2023-04-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230408162913/http://irdiplomacy.ir/fa/news/1920081/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B7%D8%B9%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-598- }}</ref> რადგან სამშვიდობო მოლაპარაკებები ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ მალევე გაჩერდა, ირანი და ერაყი დღემდე რჩებიან ცეცხლის შეწყვეტის ოფიციალურ მდგომარეობაში და ომის დასრულება არასოდეს გაფორმებულა ხელშეკრულებით.<ref>{{Cite web |date=2024-09-23 |title=Adjusting implementation arrangements of Resolution 598 and the implementation of the 1975 Treaty |url=https://www.tehrantimes.com/news/504059/Adjusting-implementation-arrangements-of-Resolution-598-and-the |access-date=2025-06-18 |website=Tehran Times |language=en}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ირან-ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://digitallibrary.un.org/record/137345?ln=en Text of the Resolution at United Nations Digital Library] * [https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/Chap%20VII%20SRES%20598.pdf Resolution 598] * [https://digitallibrary.un.org/record/137345?ln=en Resolution 598 (1987)] * [https://casebook.icrc.org/print/20819 A. UN Security Council Resolution 598 (1987)] * [https://geneva.mfa.gov.ir/portal/newsview/31113/THE-SITUATION-BETWEEN-IRAN-AND-IRAQ THE SITUATION BETWEEN IRAN AND IRAQ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 1987}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1987 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ირანის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] [[კატეგორია:1987 წელი ირანში]] [[კატეგორია:1987 წელი ერაყში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ირან-ერაყის ომის შესახებ]] g97k3ks0u9knmct9f4m2pn793vcmmo9 0 613328 5398068 4972521 2026-05-22T18:43:38Z Kober 394 5398068 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა არქიტექტორი}} '''ინგა ბორისის ასული თევზაძე''' (დ. [[30 ივლისი]], [[1941]], [[თბილისი]], — გ. [[24 დეკემბერი]], [[2025]], იქვე) — ქართველი მოცეკვავე. [[საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი|საქართველოს სახალხო არტისტი]] ([[1981]]). 1991 წელს დაამთავრა მოსკოვის ა. ლუნაჩარსკის სახელობის თეატრალური ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტი. 1961 წლიდან გახდა ქართული ხალხური ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის (ახლანდელი [[ქართული ნაციონალური ბალეტი|სუხიშვილების სახელმწიფო ქართული ნაციონალური ბალეტი]]) სოლისტი. მის მიერ წარმატებით შესრულებული ცეკვებიდან აღსანიშნავია: ასიმდი“, „ხონგა“, „აჭარული“. 1990 წლიდან იყო ბალეტმეისტერი. მონაწილეობას იღებდა ანსამბლის მთელ რეპერტუარში. ასრულებდა სოლო პარტიებს. ანსამბლთან ერთად გასტროლებით შემოიარა თითქმის მთელი მსოფლიო. ==ჯილდოები და აღიარება== *[[1971]] : [[საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი|საქართველოს დამსახურებული არტისტი]]<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/284991/1/Umaglesi_Sabchos_Uwyebebi_1971_N5.pdf საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1971. № 5. გვ. 199.]</ref> *[[1981]] : [[საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი|საქართველოს სახალხო არტისტი]] ==ლიტერატურა== {{ქე|3|647}} {{ეთ|0|541}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00007162|ინგა თევზაძე}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:თევზაძე, ინგა}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1941]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2025]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები]] 3zbjyfy5qhg4f36sn9xpw03d8i2rdma 0 613826 5398218 4972282 2026-05-23T03:09:16Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398218 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მუზეუმი | სახელი = | სურათი = | სურათის ზომა = | წარწერა = | დაარსდა = | დამაარსებლები = | დაიხურა = | მდებარეობა = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | პოზრუკა = | პოზრუკის ზომა = | ალტერნატიული რუკა = | პოზრუკა2 = | პოზრუკის ზომა2 = | ალტერნატიული რუკა2 = | სტატუსი = | ექსპონატი = | კლასიფიკაცია = | ვიზიტორები = | დირექტორი = | პრეზიდენტი = | კურატორი = | საიტი = }} '''განჯის მემორიალური კომპლექსი''' ({{Lang-az|Gəncə Memorial Kompleksi}}) — მემორიალური კომპლექსი აზერბაიჯანის ქალაქ [[განჯა|განჯაში]], რომელიც ეძღვნება [[მთიანი ყარაბაღის ომი (2020)|მთიანი ყარაბაღის ომის]] დროს სომხური ძალების მიერ განხორციელებული სარაკეტო თავდასხმების შედეგად დაღუპულ მშვიდობიან მოქალაქეთა ხსოვნას, აგრეთვე სომხეთ-აზერბაიჯანის კონფლიქტის სხვადასხვა ეტაპს. კომპლექსი მდებარეობს დაბომბვის შედეგად დანგრეული საცხოვრებელი შენობების ადგილზე.<ref name="president.az">{{Cite web |title=Ильхам Алиев принял участие в открытии Гянджинского мемориального комплекса » Официальный сайт президента Азербайджанской Республики |url=https://president.az/ru/articles/view/70200 |access-date=2025-12-29 |website=president.az |language=ru}}</ref> == ისტორია == მეორე ყარაბაღის ომის დროს ქალაქ განჯის საცხოვრებელი უბნები არაერთხელ გახდა სარაკეტო და საარტილერიო თავდასხმების ობიექტი.<ref>{{Cite web |title=Подготовлен видеоролик о разрушениях в Гяндже и Мариуполе |url=https://report.az/ru/vneshnyaya-politika/podgotovlen-videorolik-o-razrushennyh-gorodah-gyandzhe-i-mariupole |access-date=2025-12-29 |website=Report.az |language=ru}}</ref> 2022 წლის 30 იანვარს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა [[ილჰამ ალიევი|ილჰამ ალიევმა]] დაბომბვის შედეგად დარჩენილ ნანგრევებზე ღია ცის ქვეშ განჯის მემორიალური კომპლექსის მშენებლობას საფუძველი ჩაუყარა.<ref>{{Cite web |title=Президент Ильхам Алиев посетил город Гянджа ВИДЕО |url=https://azertag.az/ru/xeber/prezident_ilham_aliev_posetil_gorod_gyandzha__video-1993136 |access-date=2025-12-29 |website=azertag.az |language=ru}}</ref> 2025 წლის 30 ივლისს ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას კომპლექსში სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოების დასრულებისა და მუზეუმის ექსპოზიციის ორგანიზების შესახებ, რომლის თანახმადაც აზერბაიჯანის პრეზიდენტის სარეზერვო ფონდიდან 10,5 მილიონი მანათი გამოიყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ურბანული განვითარებისა და არქიტექტურის სახელმწიფო კომიტეტისთვის.<ref>{{Cite web |title=Президент выделил средства на завершение строительных работ в Гянджинском мемориальном комплексе |url=https://report.az/ru/vnutrennyaya-politika/prezident-vydelil-sredstva-na-zavershenie-stroitelnyh-rabot-v-memorialnom-komplekse-gyandzhi |access-date=2025-12-29 |website=Report.az |language=ru}}</ref> განჯის მემორიალური კომპლექსის გახსნის ცერემონია გაიმართა 2025 წლის 27 სექტემბერს.<ref name="president.az"/> == არქიტექტურა და მუზეუმი == კომპლექსის ავტორია აზერბაიჯანის დამსახურებული მხატვარი შარიფ შარიფოვი.<ref>{{Cite web |date=2021-04-30 |title=В Гяндже началось строительство мемориального комплекса памяти шехидов - ФОТО |url=https://news.day.az/society/1338673.html |access-date=2025-12-29 |website=Day.Az |language=ru}}</ref> არქიტექტურული დიზაინი შეიმუშავა ბრიტანულმა კომპანიამ ''Chapman Taylor'', ხოლო მშენებლობა განახორციელა სახელმწიფო დიზაინის ინსტიტუტმა ''Azermemarproekt-''მა.<ref name=":0">{{Cite web |title=525-ci qəzet - Gəncə Memorial Kompleksi layihələndirilib |url=https://525.az/news/https%3A%2F%2F525.az%2Fnews%2F231724-gence-memorial-kompleksi-layihelendirilib |access-date=2025-12-29 |website=525.az }}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> განჯის მემორიალური კომპლექსი მოიცავს მუზეუმის შენობასა და ლანდშაფტურ სივრცეს. სიმბოლურად რაკეტის კვალს ასახავს. კომპლექსი შესრულებულია მინიმალისტურ სტილში და აღჭურვილია მუზეუმის პანორამის დასათვალიერებელი პლატფორმებით.<ref name=":0" /> მუზეუმის შენობა ეძღვნება ყარაბაღის ომის დროს განჯაში განვითარებულ მოვლენებს, ხოლო ღია სივრცეში დაცულია სარაკეტო და საარტილერიო დაბომბვის შედეგად დანგრეული საცხოვრებელი შენობების ნაშთები. კომპლექსის საერთო ფართობი 4 ჰექტარს შეადგენს, შენობებისა და ნაგებობების ფართობი — 3,140.2 მ², ხოლო ორსართულიანი მუზეუმის შენობის ფართობი 2,400 მ²-ია.<ref name=":0" /> მუზეუმის ძირითადი სივრცე წარმოადგენს საგამოფენო დარბაზს, სადაც წარმოდგენილია ექსპოზიციები სომხეთ-აზერბაიჯანის კონფლიქტის სხვადასხვა ისტორიული ეტაპის შესახებ. ექსპოზიცია მოიცავს მე-20 საუკუნის დასაწყისის მოვლენებს, მათ შორის 1905–1906 წლების დაპირისპირებას, 1918 წლის მარტის მოვლენებსა და 1948–1953 წლებში აზერბაიჯანელთა დეპორტაციას სომხეთიდან. ასევე წარმოდგენილია მასალები XX საუკუნის ბოლოს განვითარებულ კონფლიქტებზე, ლტოლვილებსა და იძულებით გადაადგილებულ პირებზე, აგრეთვე მეორე ყარაბაღის ომის დროს მშვიდობიან მოსახლეობას შორის არსებულ მსხვერპლზე.<ref>{{Cite web |date=2025-09-27 |title=Открытие Гянджинского мемориального комплекса — ФОТО |url=https://qafqazinfo.az/news/detailru/-54408 |access-date=2025-12-29 |website=Qafqazinfo |language=ru}}</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აზერბაიჯანის მუზეუმები]] 1lb6qk1ve7020o9czlpdkhook7r590k 0 793037 5398183 5227340 2026-05-22T23:43:09Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398183 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 644 |ორგანო = უს |თარიღი = 7 ნოემბერი |წელი =1989 |სხდომა = 2,890 |კოდი = S/RES/644 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/644(1989) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ცენტრალური ამერიკა |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Map of Central America.png |წარწერა = ცენტრალური ამერიკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 644''' მიიღეს [[1989]] წლის 7 ნოემბერს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 637|რეზოლუცია 637-ის]] ([[1989]]) გახსენების შემდეგ, საბჭომ მხარი დაუჭირა გენერალური მდივნის ანგარიშს და გადაწყვიტა ჩამოეყალიბებინა გაეროს დამკვირვებელთა ჯგუფი [[ცენტრალური ამერიკა|ცენტრალურ ამერიკაში]] (ONUCA) ანგარიშის შესაბამისად. საბჭომ აღნიშნა ფულადი ხარჯების ყურადღებით მონიტორინგის საჭიროება და ჩამოაყალიბა დამკვირვებელთა ჯგუფი ცენტრალურ ამერიკაში საწყისი ექვსთვიანი პერიოდით, სთხოვა [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]], მიეწოდებინა საბჭოსთვის განახლებული ინფორმაცია მოვლენების განვითარების შესახებ. ONUCA-ს შეეძლო განეხორციელებინა ადგილზე ვერიფიკაცია არარეგულარული ძალებისა და ამბოხებული მოძრაობების დახმარების შეწყვეტისა და ერთი სახელმწიფოს ტერიტორიის სხვაზე თავდასხმისთვის გამოუყენებლობის შესახებ. საწყისი გაგზავნის ხარჯები შეადგენდა 41 მილიონ აშშ დოლარს და საბჭომ, გენერალური მდივნის რეკომენდაციების შესაბამისად, დანიშნა გენერალი აგუსტინ კესადა გომესი [[ესპანეთი|ესპანეთიდან]] ONUCA-ს მთავარ დამკვირვებლად.<ref name="un">{{cite book|last=United Nations: Department of Political Affairs|title=Repertoire of the Practice of the Security Council: Supplement 1989–1992|publisher=United Nations Publications|year=1989|pages=129–130|isbn=978-92-1-137030-0}}</ref> თავად დამკვირვებელთა ჯგუფი იქნებოდა შეუიარაღებელი და შედგებოდა 260 სამხედრო დამკვირვებლისგან, 115 საჰაერო ეკიპაჟისა და დამხმარე პერსონალისგან, 50 საზღვაო პერსონალისგან, 14 სამედიცინო პერსონალისგან, ადმინისტრაციული და პოლიტიკური ფუნქციების შესასრულებლად განკუთვნილი 104 საერთაშორისო თანამშრომლისა და 84 სამოქალაქო პირისგან.<ref name="un"/> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/644(1989) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://peacekeeping.un.org/sites/default/files/past/onucabackgr.html ONUCA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230722142038/https://peacekeeping.un.org/sites/default/files/past/onucabackgr.html |date=2023-07-22 }} (peacekeeping.un.org) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 1989}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1989 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ნიკარაგუის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჰონდურასის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გვატემალის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სალვადორის შესახებ]] 9w55dhuov450vnlh6oeblslvhlujix5 0 823654 5398291 5377814 2026-05-23T07:44:51Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398291 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = გვიდო დე მარკო | სურათი= Guido de Marco 2003 crop.jpg | სურათის ზომა = 250px | წარწერა სურათის ქვეშ= დე მარკო 2003 წელს | ხელმოწერა = Signature of Guido de Marco.png | დაბადების თარიღი = [[22 ივლისი]], [[1931]] | დაბადების ადგილი= [[ვალეტა]], [[მალტა]] | გარდაცვალების თარიღი = [[12 აგვისტო]], [[2010]] | გარდაცვალების ადგილი= [[მსიდა]], [[მალტა]] | მოქალაქეობა = | ეროვნება = | რეზიდენცია = | დაკრძალულია = [[პაოლა]] | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = ვიოლეტა დე მარკო | შვილები= 3 | ნათესავები = | განათლება = | პროფესია = [[იურისტი]] | საქმიანობა = [[პოლიტიკოსი]] | რელიგია = | ჯილდოები = | პარტია = ნაციონალისტური პარტია | საიტი= | რიგი = მალტის მე-6 პრეზიდენტი | თანამდებობა დაიკავა = [[4 აპრილი]], [[1999]] | თანამდებობა დატოვა = 4 აპრილი, [[2004]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი = [[ედუარდ ფენეჩ ადამი]] | წინამორბედი = [[უგო მიფსუდ ბონიჩი]] | მემკვიდრე = ედუარდ ფენეჩ ადამი | რიგი2 = გაეროს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტი | თანამდებობა დაიკავა2 = [[1990]] | თანამდებობა დატოვა2= [[1991]] | წინამორბედი2 = [[ჯოზეფ ნანვენ გარბა]] | მემკვიდრე2 = [[სამირ ს. შიჰაბი]] | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = | თანამდებობა დატოვა3 = | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= }} '''გვიდო დე მარკო''' ([[22 ივლისი]], [[1931]] – [[12 აგვისტო]], [[2010]])<ref>{{cite web| url = https://www.gov.mt/en/Government/Government%20of%20Malta/Presidents%20of%20Malta/Pages/Prof-Guido-de-Marco.aspx| title = Prof. Guido de Marco}}</ref> — [[მალტელი]] [[პოლიტიკოსი]], [[1999]] წლიდან [[2004]] წლამდე [[მალტა|მალტის]] მეექვსე [[პრეზიდენტი]]. ცნობილი სახელმწიფო მოღვაწე და კანონმდებელი, დე მარკო ასევე იყო [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრის]] მოადგილე, [[შინაგან საქმეთა სამინისტრო|შინაგან საქმეთა]], [[იუსტიციის მინისტრი|იუსტიციის]] [[მინისტრი]] და საგარეო საქმეთა მინისტრი. [[1990]] წელს დე მარკო [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გაეროს გენერალური ასამბლეის]] 45-ე სესიის პრეზიდენტად აირჩიეს, ხოლო 2004 წელს - თანამეგობრობის ფონდის თავმჯდომარედ.<ref>[http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/39429/former_president_of_malta_appointed_chairperson.htm "Former President Of Malta Appointed Chairperson Of The Commonwealth Foundation"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081122145938/http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/39429/former_president_of_malta_appointed_chairperson.htm |date=2008-11-22 }}, The Commonwealth, 9 September 2004,</ref><ref>[http://www.commonwealthfoundation.com/NewsArticle.aspx?articleID=119 Commonwealth Foundation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110930224847/http://www.commonwealthfoundation.com/NewsArticle.aspx?articleID=119 |date=2011-09-30 }}</ref> გვიდო იყო ცნობილი [[სისხლის სამართალი|სისხლის სამართლის]] [[ადვოკატი]], [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში მალტაში რამდენიმე მნიშვნელოვან საქმეს იცავდა. მისმა უეცარმა გარდაცვალებამ [[2010]] წელს შოკში ჩააგდო ერი და სამდღიანი ეროვნული გლოვა და სახელმწიფო დაკრძალვა გამოიწვია.<ref>[http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100812/local/state-funeral-on-monday.322179 "State funeral on Monday - Three days of national mourning"], ''Times of Malta'', 12 August 2010.</ref> ==ადრეული ცხოვრება და ოჯახი== გვიდო დე მარკო დაიბადა [[ვალეტა|ვალეტაში]] ემანუელე და ჯოვანა (ქალიშვილობის გვარით რანიოლო) დე მარკოების ოჯახში. მან განათლება მიიღო წმინდა იოსების საშუალო სკოლაში, წმინდა ალოიზიუსის კოლეჯსა და [[მალტის უნივერსიტეტი|მალტის უნივერსიტეტში]]. [[1952]] წელს მიიღო [[ხელოვნება|ხელოვნების]] [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრის ხარისხი]] [[ფილოსოფია|ფილოსოფიაში]], [[ეკონომიკა|ეკონომიკასა]] და [[იტალიური ენა|იტალიურ ენაში]], ხოლო [[1955]] წელს გახდა [[სამართალი|სამართლის]] [[დოქტორი]]. ჯერ ლექტორი, შემდეგ კი მალტის უნივერსიტეტში სისხლის სამართლის [[პროფესორი]] გახდა. ==პოლიტიკური კარიერა== [[ფაილი:Malta application EU membership 1990.jpg|250px|მინი|მარჯვნივ|მალტის მიერ ევროპის ეკონომიკური თანამეგობრობის წევრობის განაცხადის წერილი, [[1990]] წელი. გაგზავნილია მალტის საგარეო საქმეთა მინისტრის, გვიდო დე მარკოს მიერ იტალიის საგარეო საქმეთა მინისტრის, ჯანი დე მიქელისისადმი, რომელიც იმ დროს ევროკავშირის საბჭოს მონაცვლეობითი თავმჯდომარე იყო. გაიმართა [[ბრიუსელი|ბრიუსელში]], ევროპის ისტორიის სახლში.]] [[ფაილი:Denkmal an Guido de Marco.JPG|250px|მინი|მარჯვნივ|გვიდო დე მარკოს მემორიალი [[ვალეტა|ვალეტაში]]]] [[ფაილი:GraveGuidoDeMarco-AddolorataCemeteryPaolaMalta RomanDeckert28102022.jpg|250px|მინი|მარჯვნივ|დე მარკოს საფლავი პაოლაში, ადოლორატას სასაფლაოზე.]] [[1962]] წელს დე მარკომ დატოვა გენერალური პროკურორის თანამდებობა და პოლიტიკურ ასპარეზზე გადავიდა, რათა მოგვიანებით [[1966]] წლის მალტის საყოველთაო არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად ებრძოლა. წარმატებული სისხლის სამართლის ადვოკატი ამიერიდან თავისი ცხოვრების დიდ ნაწილს ნაციონალისტებსა და მალტის საქმეს მიუძღვნიდა.<ref name=tofm>{{cite news|first=Ariadne|last=Massa |title='His involvement in politics was the part of his life I could do without' |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20110814/local/his-involvement-in-politics-was-the-part-of-his-life-i-could-do.380117 |work=Times of Malta |date=2011-08-14 |access-date=2019-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407014053/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20110814/local/his-involvement-in-politics-was-the-part-of-his-life-i-could-do.380117 |archive-date=2019-04-07 |url-status=live}}</ref> მისი პოლიტიკური კარიერა 1966 წელს წარმომადგენელთა პალატაში არჩევით დაიწყო. [[1972]] წელს ნაციონალისტური პარტიის გენერალურ მდივნად დაინიშნა, ხოლო [[1977]] წელს პარტიის ლიდერის მოადგილე გახდა. [[1967]] წელს [[ევროპის საბჭო|ევროპის საბჭოს]] საპარლამენტო ასამბლეაში წარმომადგენლად აირჩიეს, სადაც თითქმის ოცი წლის განმავლობაში ამ თანამდებობაზე იმყოფებოდა. შინაგან საქმეთა და იუსტიციის მინისტრად მუშაობის პერიოდში დე მარკოს ძალისხმევამ მნიშვნელოვანი საერთაშორისო კონვენციების, განსაკუთრებით [[ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია|ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის]], ინტეგრირება შიდა სამართალში განაპირობა. შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე ყოფნისას განახორციელა რეფორმები პოლიციაში და მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა პოლიციის აკადემიის დაარსებაში. საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე მან მალტის განაცხადი წარადგინა ევროკავშირში გაწევრიანებაზე.<ref name="Guido de Marco passes away: 'A person who worked for a better Malta' – Mario de Marco">{{cite news|url=http://www.independent.com.mt/news.asp?newsitemid=110550|title=Guido de Marco passes away: 'A person who worked for a better Malta' – Mario de Marco|date=13 August 2010|work=The Malta Independent|access-date=13 August 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120301154827/http://www.independent.com.mt/news.asp?newsitemid=110550|archive-date=1 March 2012}}</ref> ეს მისი ერთ-ერთი პირველი ქმედება იყო, როგორც საგარეო საქმეთა მინისტრის, [[1990]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]]. გვიდომ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მალტის კონსოლიდაციაში საერთაშორისო ორგანიზაციებში, მათ შორის [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაეროში]], [[ევროპაში უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციაში]], [[ევროპის საბჭო|ევროპის საბჭოში]] და [[ერთა თანამეგობრობა|ერთა თანამეგობრობაში]]. 1990 წელს ის ასევე გაეროს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტის თანამდებობასაც იკავებდა. ==პრეზიდენტობა== 1999 წლის 4 აპრილს დე მარკო მალტის პრეზიდენტად დაინიშნა. მან თავისი ქვეყანა ევროკავშირში 2004 წელს გააწევრიანა.<ref name="Former Malta president de Marco dies at 79">{{cite news|url=http://tvnz.co.nz/world-news/former-malta-president-marco-dies-79-3700244|title=Former Malta president de Marco dies at 79|date=13 August 2010|work=TVNZ|access-date=13 August 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100820010535/http://tvnz.co.nz/world-news/former-malta-president-marco-dies-79-3700244|archivedate=20 აგვისტო 2010}}</ref> 2004 წელს იგი [[სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] საპატიო დოქტორის წოდება მიიღო „მეცნიერებასა და პოლიტიკაში მიღწეული წარმატებებისთვის, კერძოდ, მალტის ევროკავშირში ინტეგრაციის მცდელობებისთვის“.<ref>{{cite news|url=http://english.ruvr.ru/2010/08/13/15557137.html|title=Ex-President of Malta Guido de Marco passes away|date=13 August 2010|work=Voice of Russia|access-date=13 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120318120048/http://english.ruvr.ru/2010/08/13/15557137.html|archive-date=18 March 2012|url-status=dead}}</ref> ==ჯანმრთელობის გაუარესება და სიკვდილი== [[2010]] წლის 5 აგვისტოს დე მარკოს ჩაუტარდა [[ანგიოპლასტიკა]] გულის დახშული არტერიის გასაფართოებლად. ჩარევის შედეგად გართულებები წარმოიშვა, რამაც მისი მდგომარეობა კრიტიკული, თუმცა სტაბილური გახადა. [[მატერ დეის საავადმყოფო|მატერ დეის საავადმყოფოს]] სამედიცინო ჯგუფმა დაუყოვნებლივ გამოაქვეყნა სამედიცინო ბიულეტენების სერია, სადაც ნათქვამი იყო, რომ დე მარკო მკურნალობას ექვემდებარეობდა და გაუმჯობესების ნიშნებს ავლენდა. მისი მდგომარეობა საათობრივად უმჯობესდებოდა, იმდენად, რომ სიცოცხლის შემანარჩუნებელი აპარატებიდანაც კი მოიხსნა. ხუთი დღის შემდეგ ის მატერ დეის საავადმყოფოდან გაწერეს, თუმცა სამედიცინო ჯგუფის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ იმყოფებოდა. 2010 წლის 12 აგვისტოს დე მარკომ ინტერვიუ მისცა მალტურ გაზეთ [[Times of Malta|„Times of Malta“]]-ს, სადაც თქვა: „როდესაც კომიდან გამოვედი, აღარ ვგრძნობდი, რომ მოვკვდებოდი. ვგრძნობდი, რომ დავრჩებოდი. აქ იმისთვის ვარ, რომ დავრჩე... სულ მცირე, ახლა“.<ref>{{cite news|author=Massa, Ariadne|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100812/local/born-again-de-marco-cherishing-life-anew|title='Born again' de Marco cherishing life anew: 'I don't want to slow down'|date=12 August 2010|work=The Times of Malta|access-date=12 August 2010}}</ref> დე მარკო სლიემაში, ინტერვიუს ჩატარებიდან მალევე, 15:30 საათზე, საკუთარ სახლში დაეცა და სასწრაფოდ გადაიყვანეს მატერ დეის საავადმყოფოში, სადაც მიყვანისთანავე გარდაცვლილად გამოაცხადეს. დე მარკოს გარდაცვალების ამბავმა ერი,<ref name="Malta mourns Guido de Marco, dead at 79 State Funeral to be held on Monday"/><ref>{{cite web|author=Ariadne Massa |url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100813/local/farewell-to-a-great-man |title=Farewell to a great man |publisher=timesofmalta.com|date=26 July 1997|access-date=14 August 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100812/local/guido-de-marco-passes-away|title=Guido de Marco passes away |publisher=timesofmalta.com|date=16 July 1990|access-date=14 August 2010}}</ref> რომელიც ამ დროისთვის მისი მდგომარეობის გაუმჯობესების გამო შვებას გრძნობდა, შოკში ჩააგდო. მთავრობამ სამდღიანი ეროვნული გლოვა გამოაცხადა. სახელმწიფო დაკრძალვა ორშაბათს, 2010 წლის 16 აგვისტოს გაიმართა.<ref name="Malta mourns Guido de Marco, dead at 79 State Funeral to be held on Monday">{{cite news|url=http://www.maltatoday.com.mt/news/guido-Demarco/malta-mourns-guido-de-marco-dead-at-79-state-funeral-to-be-held-on-monday|title=Malta mourns Guido de Marco, dead at 79 State Funeral to be held on Monday|date=13 August 2010|work=Malta Today|access-date=13 August 2010|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031121/http://www.maltatoday.com.mt/news/guido-Demarco/malta-mourns-guido-de-marco-dead-at-79-state-funeral-to-be-held-on-monday|url-status=dead}}</ref> სოლიდარობისა და მწუხარების გამოხატვის შეტყობინებები დაუყოვნებლივ გაავრცელეს რესპუბლიკის პრეზიდენტმა, ნაციონალისტურმა პარტიამ, ლეიბორისტულმა პარტიამ, ასევე სხვა ორგანოებმა და დიპლომატიურმა კორპუსმა. მალტის პრემიერ-მინისტრმა ლოურენს გონზიმ შვებულება შეწყვიტა და კუნძულზე დაბრუნდა. გონზიმ განაცხადა, რომ „მალტამ ბოლო დროს ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული პოლიტიკოსი დაკარგა. ის ქვეყნის დამოუკიდებლობის ფუნდამენტური ფიგურა იყო, წვლილი შეიტანა დემოკრატიის განმტკიცებაში, ძალიან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ჩვენი ქვეყნის საერთაშორისო ურთიერთობების განმტკიცებაში და მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა გაერთიანებული ერების საქმიანობაში. მისმა პრეზიდენტობამ ქვეყანა გააერთიანა“. ოპოზიციის ლიდერმა ჯოზეფ მუსკატმა გარდაცვალებას „ეროვნული დანაკარგი“ უწოდა. მალტის პრეზიდენტის თანამდებობაზე დე მარკოს მემკვიდრე, [[ედუარდ ფენეჩ ადამი]], ამ ამბავმა „შეძრა“ და დე მარკო „მალტის ისტორიის ბოლო ორმოციდან ორმოცდაათ წლამდე პროტაგონისტად“ მოიხსენია. ფენეჩ ადამის მემკვიდრემ, [[ჯორჯ აბელა|ჯორჯ აბელამ]], დე მარკოს გარდაცვალების დროს მალტის პრეზიდენტმა, დასძინა, რომ „გვიდო დე მარკო ნამდვილად გამოირჩეოდა“, უწოდა მას „მხიარული ადამიანი...[რომელიც]... მღეროდა [[ჯოზეფ კალეა]] ბოლო კონცერტის განმავლობაში“. აბელამ პირადად მიუსამძიმრა დე მარკოს ოჯახს მატერ დეის საავადმყოფოში.<ref>{{cite news|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100812/local/president-meets-de-marco-family-in-hospital-muscat-deeply-appreciates-de-marcos-last-gesture|title=Update 3: President, political parties pay tribute to Guido de Marco|date=12 August 2010|work=The Times of Malta|access-date=12 August 2010}}</ref> ევროპარლამენტის პრეზიდენტმა [[იეჟი ბუზეკი|იეჟი ბუზეკმა]] მას „უაღრესად პატივცემული პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე... უწოდა, რომელსაც მთელ ევროპაში ღრმა პატივს სცემდნენ“.<ref>{{cite news|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100813/local/guido-de-marco-was-a-committed-european-statesman-ep-president|title=Guido de Marco was a committed European statesman – EP President|date=13 August 2010|work=The Times of Malta|access-date=13 August 2010}}</ref> მალტაში [[ლიბია|ლიბიის]] ყოფილმა ელჩმა, საად ელშლმანიმ, განაცხადა: „პირად დონეზე ის უბრალოდ მეგობარზე მეტი იყო“, და დასძინა, რომ „ახლო აღმოსავლეთში ხალხი მას ტოლერანტობის, თანამშრომლობისა და მეგობრობის საკითხებისადმი დიდი ერთგულებით დაამახსოვრდება“. [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატების]] ელჩმა დუგლას კმიეკმაც განცხადება გაავრცელა: „მისი, როგორც გაეროს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტის თანამდებობაზე ყოფნა და მალტის ევროკავშირში გაწევრიანებისკენ მიმავალი მისი უნარი და შეუპოვრობა მისი სახელმწიფოებრივი მოღვაწეობის დიდი დამსახურებაა“.<ref name="Prof de Marco 'more than just a friend' - former Libyan ambassador">{{cite news|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100813/local/prof-de-marco-more-than-just-a-friend-former-libyan-ambassador|title=Prof de Marco 'more than just a friend' – former Libyan ambassador|date=13 August 2010|work=The Times of Malta|access-date=13 August 2010}}</ref> მისი დაკრძალვა 2010 წლის 16 აგვისტოს გაიმართა, რომელსაც ესწრებოდნენ მაღალი თანამდებობის პირები, მათ შორის [[ქუვეითი|ქუვეითის]] პრემიერ-მინისტრი ნასერ მოჰამედ ალ-აჰმედ ალ-საბაჰი, [[პალესტინა|პალესტინის]] ავტონომიის პრეზიდენტის, [[იასირ არაფატი|იასერ არაფატის]] ქვრივი, [[სუჰა არაფატი]], იტალია|იტალიის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე ვინჩენცო სკოტი და რამდენიმე ელჩი.<ref name="Kuwait remains grateful to Demarco = Dignitaries here to attend state funeral">{{cite news|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100816/local/kuwait-remains-grateful-to-de-marco|title=Kuwait remains grateful to de Marco|date=16 August 2010|work=The Times of Malta|access-date=16 August 2010}}</ref> ==ჯილდოები== ===ეროვნული ჯილდოები=== *[[File:MLT National Order of Merit BAR.svg|alt=|80x80px]] დამსახურების ეროვნული ორდენის თანამგზავრი, მალტის პრეზიდენტის უფლებით ===უცხოური ჯილდოები=== *[[File:VAT Order of Pope Pius IX GCross BAR.svg|80px]] პაპ პიუს IX-ის ორდენის დიდი ჯვრის რაინდი, [[წმინდა საყდარი]] ([[1995]]) *[[File:BUL Order Stara planina ribbon.svg|80px]] სტარა პლანინას ორდენი ლენტით, [[ბულგარეთი]] ([[2001]]) *[[File:EST - Ordre de la Croix de Terra Mariana - Collier.png|80px]] ტერა მარიანას ჯვრის ორდენი, [[ესტონეთი]] (2001) *[[File:GER Bundesverdienstkreuz 9 Sond des Grosskreuzes.svg|80px]] გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის დამსახურების ორდენის სპეციალური კლასის დიდი ჯვარი, [[გერმანია]] (2001) *[[File:Gold medal of freedom of slovenia rib.png|80px]] სლოვენიის რესპუბლიკის თავისუფლების ორდენის ოქროს მედალი, [[სლოვენია]] ([[2002]]) *[[File:POL Order Zaslugi RP kl1 BAR.svg|80px]] პოლონეთის რესპუბლიკის დამსახურების ორდენის დიდი ჯვარი, [[პოლონეთი]] (2002) *[[File:EST - Order of the White Star - 1st Class BAR.svg|80px]] თეთრი ვარსკვლავის ორდენი, ესტონეთი ([[2003]]) *[[File:ITA OMRI 2001 GC-GCord BAR.svg|80px]] იტალიის რესპუბლიკის დიდი ჯვრის რაინდის ორდენი, [[იტალია]] ([[2004]]) *[[File:Order of the Three Stars Grand Cross BAR (Latvia).png|80px]]სამი ვარსკვლავის ორდენისნდიდი ჯვარი, [[ლატვია]] (2004) *[[File:Order of Merit 1st Class of Ukraine.png|80px]] პირველი კლასის დამსახურების ორდედი, [[უკრაინა]] ([[2007]]) *[[File:ESP Isabella Catholic Order GC.svg|80px]] იზაბელას ორდენის დიდი ჯვარი, [[ესპანეთი]] ([[2009]]) ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20120301154843/http://www.independent.com.mt/news.asp?newsitemid=110548 Guido de Marco passes away: Lawyer, minister, president and family man] – ''The Malta Independent'' * [https://web.archive.org/web/20120301154916/http://www.independent.com.mt/news.asp?newsitemid=110551 Guido de Marco passes away: A tribute to a great politician] – ''The Malta Independent'' * [https://web.archive.org/web/20120301155032/http://www.independent.com.mt/news.asp?newsitemid=110549 Guido de Marco passes away: Malta mourns outstanding statesman] – ''The Malta Independent'' * [http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100813/opinion/editorial A celebration for Guido de Marco] – ''The Times of Malta'' * [http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100813/local/lifetime-of-service-to-the-nation Lifetime of service to the nation] – ''The Times of Malta'' * [http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100813/local/a-political-giant A political giant] – ''The Times of Malta'' * [http://www.timesofmalta.com/articles/view/20100813/local/farewell-to-a-great-man Farewell to a great man] – ''The Times of Malta'' ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:დე მარკო, გვიდო}} [[კატეგორია:დაბადებული 22 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1931]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2010]] [[კატეგორია:მალტის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:იურისტები]] ob1537acxxifmis5jkzjqyci6558k5b 0 874405 5398197 5326211 2026-05-23T02:18:04Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398197 wikitext text/x-wiki '''გამყოფი პუნქტი''' — პუნქტი, რომელიც [[რკინიგზის ტრანსპორტი|რკინიგზის ხაზებს]] ყოფს [[ბლოკ-უბანი|ბლოკ-უბნებად]] ან [[გადასარბენი|გადასარბენებად]]. == კლასიფიკაცია == რკინიგზაზე გამყოფ პუნქტებს მიეკუთვნება: ხაზებს ქმნიან გადასარბენებად: * [[რკინიგზის სადგური|რკინიგზის სადგურები]]; * [[გადასასწრები პუნქტი|გადასასწრები პუნქტები]]; * [[ასაქცევი|ასაქცევები]]; * [[სალიანდაგო პოსტი|სალიანდაგო პოსტები]]; გადასარბენებს ქმნიან ბლოკ-უბნებად: * გამავალი შუქნიშნები სალიანდაგო [[ავტობლოკირება|ავტობლოკირებით]]; * ბლოკ-უბნების საზღვრები [[ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაცია|ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციის]] დროს, რომელიც გამოიყენება როგორც სიგნალიზაციის და კავშირგაბმულობის დამოუკიდებელი საშუალება. == დანიშნულება == გამყოფი პუნქტები, რომელთაგან ყველაზე უფრო უბრალოები არიან ასაქცევები და გადასასწრები პუნქტები, ემსახურებიან მატარებელთა შეხვედრებს და გადასწრებებს, უზრუნველყოფენ მათი მოძრაობის უსაფრთხოებას და ზრდიან [[რკინიგზის ტრანსპორტი|რკინიგზის]] მონაკვეთების გამტარუნარიანობას. ამასთან სადგურებზე ხორციელდება [[მატარებელი|მატარებელთა]] მიღების, გაშვების, ფორმირების და დაშლის ([[დამხარისხებელი სადგური|დამხარისხებელი]] და [[საველე სადგური|საველე სადგურები]]) ოპერაციები, ხდება ტვირთების მიღება-გაცემა, მგზავრთა მომსახურება, [[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის]] რემონტი და მომსახურება. == საზღვრები == თითოეულ გამყოფ პუნქტს აქვს მკაცრად განსაზღვრული საზღვრები, რომელიც მას გამოყოფს მასთან მდებარე გადასარბენებისგან. გამყოფი პუნქტების საზღვრებია: * ერთლიანდაგიან მონაკვეთებზე — შესავალი შუქნიშნები; * ორლიანდაგიან მონაკვეთებზე თითოეულ მთავარ ლიანდაგზე ცალ-ცალკე — ერთი მხრიდან — შემავალი შუქნიშანი, მეორე მხრიდან სასიგნალე ნიშანი „სადგურის საზღვარი“; * ორლიანდაგიან მონაკვეთებზე, რომლებიც აღჭურვილები არიან ორმხრივი ავტობლოკირებით, საზღვრები ორივე მხრიდან თითოეულ მთავარ ლიანდაგზე ცალ-ცალკე არიან შემავალი შუქნიშნები. ==ლიტერატურა== * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — 559 с. — ISBN 5-85270-115-7..] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{cite web |url=https://company.rzd.ru/ru/9353/page/105104?id=122 |title=Приказ Минтранса РФ от 21.12.2010 № 286 «Об утверждении правил технической эксплуатации железных дорог Российской Федерации» (с изменениями и дополнениями) |lang=ru |website=Официальный сайт |publisher=РЖД |date=2012-09-01 |access-date=2021-08-07 |archive-date=2021-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210207060743/https://company.rzd.ru/ru/9353/page/105104?id=122 }} [[კატეგორია:სარკინიგზო ინფრასტრუქტურა]] 35ngbkhvw1zsx67pno956j0lgbc3xou 0 876531 5397799 5377445 2026-05-22T12:34:47Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397799 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ბრენტ ჰაფი | ფოტო = W Hotel -Brent.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ბრენტ ჰაფი ფილმ ''„Chasing Beauty“'' [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] პრემიერაზე. | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[11 მარტი]], [[1961]] (65 წლის) | დაბადგილი = [[სპრინგფილდი]], [[მისური|მისურის შტატი]], [[ა.შ.შ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = [[1976]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = შონ ჰაფი | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ბრენტ ჰაფი''' (დ. [[11 მარტი]], [[1961]], [[სპრინგფილდი]], [[მისურის შტატი]]<ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/brent_huff|title=Brent Huff|publisher=[[Rotten Tomatoes]]. [[Fandango Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250129110131/https://www.rottentomatoes.com/celebrity/brent_huff|archive-date=იანვარი 29, 2025|access-date=January 24, 2025}}</ref>) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]], [[სცენარისტი]] და კინორეჟისორი.<ref>{{Cite web|url=http://scvelitemagazine.com/2018/01/lights-camera-action-brent-huff-story/|title=Lights, Camera & Action – A Brent Huff Story |work=èlite Magazine – Interactive Media of Santa Clarita|archive-url=https://web.archive.org/web/20180815164241/https://scvelitemagazine.com/2018/01/lights-camera-action-brent-huff-story/|archive-date=August 15, 2018|access-date=August 15, 2018}}</ref> ჰაფი ყველაზე მეტად ცნობილია ქუიგლი სმიტის პერიოდული როლით ''[[American Broadcasting Company|ABC]]''-ის დრამატულ სერიალებში ''„The rookie“'' და ''„The rookie: Feds“'' ჰაფი არის ავტორი და [[რეჟისორი]] მრავალი ჯილდოს მფლობელი მხატვრული და დოკუმენტური ფილმისა, მათ შორის: ''„The Jackie Stiles Story“'' , ''„It's a Rockabilly World“'', ''„Cat City“'', ''„Chasing Beauty“'' , ''„Welcome to Paradise”'', ''„A Genie's Tail“'' და ''„100 Mile Rule“''.<ref>{{Cite web |title=Brent Huff |url=https://www.tvguide.com/celebrities/brent-huff/3000034305/ |access-date=2023-06-02 |website=TVGuide.com |language=en}}</ref> ==კარიერა== ჰაფი სპრინგფილდში, მისურის შტატში გაიზარდა და კიკაპუს საშუალო სკოლაში სწავლობდა. ჰაფიც და [[ბრედ პიტი|ბრედ პიტიც]] კიკაპუს თეატრალური დიდების დარბაზის წევრები არიან. ჰაფი მისურის უნივერსიტეტში თეატრალურ ფაკულტეტზე სწავლობდა.<ref>{{Cite web |last=Stories |first=Local |date=2022-04-22 |title=Conversations with Brent Huff - Voyage LA Magazine {{!}} LA City Guide |url=http://voyagela.com/interview/conversations-with-brent-huff/ |access-date=2023-06-02 |website=voyagela.com |language=en-US |archive-date=2023-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230602232342/http://voyagela.com/interview/conversations-with-brent-huff/ }}</ref> [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში ჰაფი ერთ-ერთ წამყვან მამაკაც [[მოდელი (პროფესია)|მოდელად]] ითვლებოდა. მას წარმოადგენდნენ სააგენტოები: ''Ford Models''-ი [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] და ''Fashion Models''-ი [[მილანი|მილანში]]. ჰაფი თანამშრომლობდა ისეთ [[დიზაინერი|დიზაინერებთან]], როგორიცაა: [[ჯანი ვერსაჩე]], [[ჯორჯო არმანი]], [[ვალენტინო]] და [[კელვინ კლაინი]]. 1980-იანი წლების B-კატეგორიის მძაფრსიუჟეტიანი ფილმების „ოქროს ხანაში“, ჰაფი საკულტო ფავორიტი იყო. ის გადაღებებში მონაწილეობდა ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა: [[სამხრეთ აფრიკა]], [[ფილიპინები]], [[ტაილანდი]], [[ავსტრია]], [[საფრანგეთი]], [[იტალია]], [[არგენტინა]], [[რუსეთი]], [[სერბეთი]] და [[რუმინეთი]].<ref>{{Cite web |date=2010-09-09 |title=Brent Huff: I was jumping out of helicopters, throwing grenades and shooting M-60′s |url=https://bzfilm.com/talks-interviews/brent-huff-i-was-jumping-out-of-helicopters-throwing-grenades-and-shooting-m-60%e2%80%b2s/ |access-date=2023-06-05 |website=bzfilm.com |language=en-US}}</ref> ჰაფი სამსახიობო ოსტატობას სწავლობდა როგორც ნიუ-იორკში, ისე ლოს-ანჯელესში. მას გადაღებული აქვს არაერთი მხატვრული და დოკუმენტური ფილმი. [[2018]] წელს ჰაფი ძირითადად რეჟისორობაზე იყო ფოკუსირებული, როდესაც მან პერიოდული როლი მიიღო ''Showtime''-ის პოპულარულ სერიალში ''„Shameless“''. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|name=Brent Huff|id=0400194}} * {{Official website|www.brenthuff.com}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ჰაფი, ბრენტი}} [[კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1961]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მოდელები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მწერლები]] 9qmr1hj5v2qvdpfhrk54tysd6tklbsd 2 877684 5397851 5348748 2026-05-22T14:46:36Z Vashakk.22 180503 5397851 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ ![[:en:1955–56_European_Cup|1956]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !4-3 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[რეიმსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Reims''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1956–57_European_Cup|1957]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1957–58_European_Cup|1958]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-2 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1958–59_European_Cup|1959]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[რეიმსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Reims''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი|'''Sttutgart''']] ![[:en:MHPArena|MHPArena]] |- ![[:en:1959–60_European_Cup|1960]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !7-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:1960–61_European_Cup|1961]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !3-2 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |{{Flagicon|Switzerland}} [[ბერნი|'''Bern''']] ![[:en:Wankdorf_Stadium|Wankdorf Stadium]] |- ![[:en:1961–62_European_Cup|1962]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !5-3 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Amsterdam)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1962–63_European_Cup|1963]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1963–64_European_Cup|1964]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !3-1 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1964–65_European_Cup|1965]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1965–66_European_Cup|1966]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[პარტიზანი ბელგრადი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Partizan''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1966–67_European_Cup|1967]] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[სელტიკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Celtic''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_Nacional|Estádio Nacional]] |- ![[:en:1967–68_European_Cup|1968]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !4-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1968–69_European_Cup|1969]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !4-1 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1969–70_European_Cup|1970]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !2-1 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[სელტიკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Celtic''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1970–71_European_Cup|1971]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !2-0 |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[პანათინაიკოსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Panathinaikos''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1971–72_European_Cup|1972]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !2-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:1972–73_European_Cup|1973]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ბელგრადი|'''Belgrade''']] ![[:en:Red_Star_Stadium|Red Star Stadium]] |- ![[:en:1973–74_European_Cup|1974]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !5-1 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1974–75_European_Cup|1975]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლიდზ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Leeds United''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1975–76_European_Cup|1976]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !1-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[სენტ-ეტიენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Saint-Étienne''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:1976–77_European_Cup|1977]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !3-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1977–78_European_Cup|1978]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !1-0 |{{Flagicon|ბელგია}} [[:en:Club_Brugge_KV|'''Club Brugge''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1978–79_European_Cup|1979]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !1-0 |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:Malmö_FF|'''Malmö FF''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[:en:Olympiastadion_(Munich)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1979–80_European_Cup|1980]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !1-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1980–81_European_Cup|1981]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !1-0 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1981–82_European_Cup|1982]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა|'''Aston Villa''']] !1-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:1982–83_European_Cup|1983]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Athens)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1983–84_European_Cup|1984]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !(4) 1-1 (2) |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1984–85_European_Cup|1985]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1985–86_European_Cup|1986]] |{{Flagicon|რუმინეთი|variant=1965}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Steaua București''']] !(2) 0-0 (0) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია|'''Seville''']] ![[:en:Ramón_Sánchez-Pizjuán_Stadium|Ramón Sánchez Stadium]] |- ![[:en:1986–87_European_Cup|1987]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1987–88_European_Cup|1988]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] !(6) 0-0 (5) |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი|'''Sttutgart''']] ![[:en:MHPArena|MHPArena]] |- ![[:en:1988–89_European_Cup|1989]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !4-0 |{{Flagicon|რუმინეთი|variant=1965}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Steaua București''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა|'''Barcelona''']] ![[კამპ ნოუ|Camp Nou]] |- ![[:en:1989–90_European_Cup|1990]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1990–91_European_Cup|1991]] |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] !(5) 0-0 (3) |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ბარი (იტალია)|'''Bari''']] ![[:en:Stadio_San_Nicola|Stadio San Nicola]] |- ![[:en:1991–92_European_Cup|1992]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[სამპდორია (საფეხბურთო კლუბი)|'''UC Sampdoria''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1992–93_UEFA_Champions_League|1993]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[:en:Olympiastadion_(Munich)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1993–94_UEFA_Champions_League|1994]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !4-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Athens)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1994–95_UEFA_Champions_League|1995]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1995–96_UEFA_Champions_League|1996]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !(4) 1-1 (2) |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1996–97_UEFA_Champions_League|1997]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[:en:Olympiastadion_(Munich)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1997–98_UEFA_Champions_League|1998]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Johan_Cruyff_Arena|Johan Cruyff Arena]] |- ![[:en:1998–99_UEFA_Champions_League|1999]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა|'''Barcelona''']] ![[კამპ ნოუ|Camp Nou]] |- ![[:en:1999–2000_UEFA_Champions_League|2000]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[სტად დე ფრანსი|Stade de France]] |- ![[:en:2000–01_UEFA_Champions_League|2001]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !(5) 1-1 (4) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:2001–02_UEFA_Champions_League|2002]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayer Leverkusen''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:2002–03_UEFA_Champions_League|2003]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !(3) 0-0 (2) |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერი|'''Manchester''']] ![[ოლდ ტრაფორდი|Old Trafford]] |- ![[:en:2003–04_UEFA_Champions_League|2004]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[მონაკო (საფეხბურთო კლუბი)|'''AS Monaco''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[გელზენკირხენი|'''Gelsenkirchen''']] ![[აუფშალკე არენა|Arena AufSchalke]] |- ![[:en:2004–05_UEFA_Champions_League|2005]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !(3) 3-3 (2) |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Atatürk_Olympic_Stadium|Atatürk Olympic Stadium]] |- ![[:en:2005–06_UEFA_Champions_League|2006]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[სტად დე ფრანსი|Stade de France]] |- ![[:en:2006–07_UEFA_Champions_League|2007]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Athens)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:2007–08_UEFA_Champions_League|2008]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !(6) 1-1 (5) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მოსკოვი|'''Moscow''']] ![[ლუჟნიკის სტადიონი|Luzhniki Stadium]] |- ![[:en:2008–09_UEFA_Champions_League|2009]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:2009–10_UEFA_Champions_League|2010]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !2-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:2010–11_UEFA_Champions_League|2011]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !3-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[უემბლი|Wembley Stadium]] |- ![[:en:2011–12_UEFA_Champions_League|2012]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !(4) 1-1 (3) |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[ალიანც არენა|Allianz Arena]] |- ![[:en:2012–13_UEFA_Champions_League|2013]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[უემბლი|Wembley Stadium]] |- ![[:en:2013–14_UEFA_Champions_League|2014]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !4-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_da_Luz|Estádio da Luz]] |- ![[:en:2014–15_UEFA_Champions_League|2015]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბერლინი|'''Berlin''']] ![[:en:Olympiastadion_(Berlin)|Olympiastadion]] |- ![[:en:2015–16_UEFA_Champions_League|2016]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !(5) 1-1 (3) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:2016–17_UEFA_Champions_League|2017]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !4-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|უელსი}} [[კარდიფი|'''Cardiff''']] ![[მილენიუმი (სტადიონი)|Millennium Stadium]] |- ![[:en:2017–18_UEFA_Champions_League|2018]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|უკრაინა}} [[კიევი|'''Kyiv''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Kyiv)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:2018–19_UEFA_Champions_League|2019]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[:en:Metropolitano_Stadium|Metropolitano Stadium]] |- ![[:en:2019–20_UEFA_Champions_League|2020]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !1-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_da_Luz|Estádio da Luz]] |- ![[:en:2020–21_UEFA_Champions_League|2021]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ|'''Porto''']] ![[:en:Estádio_do_Dragão|Estádio do Dragão]] |- ![[:en:2021–22_UEFA_Champions_League|2022]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[სტად დე ფრანსი|Stade de France]] |- ![[:en:2022–23_UEFA_Champions_League|2023]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Atatürk_Olympic_Stadium|Atatürk Olympic Stadium]] |- ![[:en:2023–24_UEFA_Champions_League|2024]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[უემბლი|Wembley Stadium]] |- ![[:en:2024–25_UEFA_Champions_League|2025]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !5-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[ალიანც არენა|Allianz Arena]] |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:1971–72_UEFA_Cup|1972]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] !3-2 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ვულვერჰემპტონ უონდერერსი|'''W. Wanderers''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:White_Hart_Lane|White Hart Lane]] |- ![[:en:1972–73_UEFA_Cup|1973]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !3-2 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიონხენგლადბახი|'''Mönchengladbac''']] ![[:en:Bökelbergstadion|Bökelbergstadion]] |- ![[:en:1973–74_UEFA_Cup|1974]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !4-2 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:1974–75_UEFA_Cup|1975]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] !5-1 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ტვენტე (საფეხბურთო კლუბი)|'''Twente''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ენსხედე|'''Enschede''']] ![[:en:Diekman_Stadion|Diekman Stadion]] |- ![[:en:1975–76_UEFA_Cup|1976]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !4-3 |{{Flagicon|ბელგია}} [[:en:Club_Brugge_KV|'''Club Brugge''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუგე|'''Bruges''']] ![[:en:Jan_Breydel_Stadium|Jan Breydel Stadium]] |- ![[:en:1976–77_UEFA_Cup|1977]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !2-2 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ატლეტიკ ბილბაო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Athletic Bilbao''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ბილბაო|'''Bilbao''']] ![[:en:San_Mamés_Stadium_(1913)|San Mamés Stadium]] |- ![[:en:1977–78_UEFA_Cup|1978]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[:en:SC_Bastia|'''SC Bastia''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ეინდჰოვენი|'''Eindhoven''']] ![[:en:Philips_Stadion|Philips Stadion]] |- ![[:en:1978–79_UEFA_Cup|1979]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] !2-1 |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[დიუსელდორფი|'''Düsseldorf''']] ![[რაინშტადიონი|Rheinstadion]] |- ![[:en:1979–80_UEFA_Cup|1980]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] !3-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ფრანკფურტი|'''Frankfurt''']] ![[:en:Waldstadion_(Frankfurt)|Waldstadion]] |- ![[:en:1980–81_UEFA_Cup|1981]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[:en:Ipswich_Town_F.C.|'''Ipswich Town''']] !5-4 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[:en:AZ_Alkmaar|'''AZ Alkmaar''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Amsterdam)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1981–82_UEFA_Cup|1982]] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:IFK_Göteborg|'''IFK Göteborg''']] !4-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი|'''Hamburg''']] ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |- ![[:en:1982–83_UEFA_Cup|1983]] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''R.S.C. Anderlecht''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_da_Luz|Estádio da Luz]] |- ![[:en:1983–84_UEFA_Cup|1984]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] !(4) 2-2 (3) |{{Flagicon|ბელგია}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''R.S.C. Anderlecht''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:White_Hart_Lane|White Hart Lane]] |- ![[:en:1984–85_UEFA_Cup|1985]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-1 |{{Flagicon|უნგრეთი}} [[:en:Videoton_FC_Fehérvár|'''Videoton''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1985–86_UEFA_Cup|1986]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !5-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[:en:1._FC_Köln|'''Köln''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბერლინი|'''Berlin''']] ![[:en:Olympiastadion_(Berlin)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1986–87_UEFA_Cup|1987]] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:IFK_Göteborg|'''IFK Göteborg''']] !2-1 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[:en:Dundee_United_F.C.|'''Dundee United''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[დანდი|'''Dundee''']] ![[:en:Tannadice_Park|Tannadice Park]] |- ![[:en:1987–88_UEFA_Cup|1988]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayer Leverkusen''']] !(3) 3-3 (2) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ესპანიოლი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Españyol''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ლევერკუზენი|'''Leverkusen''']] ![[:en:BayArena|BayArena]] |- ![[:en:1988–89_UEFA_Cup|1989]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ნაპოლი (საფეხბურთო კლუბი)|'''SSC Napoli''']] !5-4 |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''VfB Sttutgart''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი|'''Sttutgart''']] ![[:en:MHPArena|MHPArena]] |- ![[:en:1989–90_UEFA_Cup|1990]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[:en:Avellino|'''Avellino''']] ![[:en:Stadio_Partenio-Adriano_Lombardi|Stadio Partenio]] |- ![[:en:1990–91_UEFA_Cup|1991]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1991–92_UEFA_Cup|1992]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !2-2 |{{Flagicon|იტალია}} [[ტორინო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Torino''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Amsterdam)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1992–93_UEFA_Cup|1993]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !6-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ტურინი|'''Turin''']] ![[:en:Stadio_Delle_Alpi|Stadio Delle Alpi]] |- ![[:en:1993–94_UEFA_Cup|1994]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !2-0 |{{Flagicon|ავსტრია}} [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|'''Red Bull Salzburg''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1994–95_UEFA_Cup|1995]] |{{Flagicon|იტალია}} [[პარმა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Parma''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1995–96_UEFA_Cup|1996]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !5-1 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ბორდო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bordeaux''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ბორდო|'''Bordeaux''']] ![[:en:Stade_Chaban-Delmas|Stade Chaban-Delmas]] |- ![[:en:1996–97_UEFA_Cup|1997]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შალკე 04 (საფეხბურთო კლუბი)|'''Schalke 04''']] !(4) 1-1 (1) |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1997–98_UEFA_Cup|1998]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !3-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ლაციო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Lazio''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1998–99_UEFA_Cup|1999]] |{{Flagicon|იტალია}} [[პარმა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Parma''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მოსკოვი|'''Moscow''']] ![[ლუჟნიკის სტადიონი|Luzhniki Stadium]] |- ![[:en:1999–2000_UEFA_Cup|2000]] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[გალათასარაი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Galatasaray''']] !(4) 0-0 (1) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|დანია}} [[კოპენჰაგენი|'''Copenhagen''']] ![[:en:Parken_Stadium|Parken Stadium]] |- ![[:en:2000–01_UEFA_Cup|2001]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !5-4 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ალავესი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Deportivo Alavés''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[დორტმუნდი|'''Dortmund''']] ![[:en:Westfalenstadion|Westfalenstadion]] |- ![[:en:2001–02_UEFA_Cup|2002]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !3-2 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:2002–03_UEFA_Cup|2003]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !3-2 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[სელტიკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Celtic''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია|'''Seville''']] ![[:en:Estadio_de_La_Cartuja|Estadio de La Cartuja]] |- ![[:en:2003–04_UEFA_Cup|2004]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] !2-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[გეტებორგი|'''Gothenburg''']] ![[:en:Ullevi|Ullevi]] |- ![[:en:2004–05_UEFA_Cup|2005]] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ცსკა მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)|'''CSKA Moscow''']] !3-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[სპორტინგი ლისაბონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sporting CP''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_José_Alvalade|Estádio José Alvalade]] |- ![[:en:2005–06_UEFA_Cup|2006]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Seville''']] !4-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მიდლზბრო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Middlebrough''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ეინდჰოვენი|'''Eindhoven''']] ![[:en:Philips_Stadion|Philips Stadion]] |- ![[:en:2006–07_UEFA_Cup|2007]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Seville''']] !(3) 2-2 (1) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ესპანიოლი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Españyol''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:2007–08_UEFA_Cup|2008]] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ზენიტი სანქტ-პეტერბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Zenit Saint Petersburg''']] !2-0 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[:en:Rangers_F.C.|'''Rangers''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერი|'''Manchester''']] ![[:en:City_of_Manchester_Stadium|Manchester Stadium]] |- ![[:en:2008–09_UEFA_Cup|2009]] |{{Flagicon|უკრაინა}} [[შახტარი დონეცკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Shakhtar Donetsk''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|'''SV Werder Bremen''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Şükrü_Saracoğlu_Stadium|Saracoğlu Stadium]] |- ![[:en:2009–10_UEFA_Europa_League|2010]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[:en:Fulham_F.C.|'''Fulham''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი|'''Hamburg''']] ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |- ![[:en:2010–11_UEFA_Europa_League|2011]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[:en:S.C._Braga|'''S.C. Braga''']] |{{Flagicon|ირლანდია}} [[დუბლინი|'''Dublin''']] ![[:en:Aviva_Stadium|Aviva Stadium]] |- ![[:en:2011–12_UEFA_Europa_League|2012]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !3-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკ ბილბაო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Athletic Bilbao''']] |{{Flagicon|რუმინეთი}} [[ბუქარესტი|'''Bucharest''']] ![[:en:Arena_Națională|Arena Naționalǎ]] |- ![[:en:2012–13_UEFA_Europa_League|2013]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Johan_Cruyff_Arena|Johan Cruyff Arena]] |- ![[:en:2013–14_UEFA_Europa_League|2014]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Seville''']] !(4) 0-0 (2) |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ტურინი|'''Turin''']] ![[იუვენტუსის სტადიონი|Juventus Stadium]] |- ![[:en:2014–15_UEFA_Europa_League|2015]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Seville''']] !3-2 |{{Flagicon|უკრაინა}} [[დნიპრო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dnipro''']] |{{Flagicon|პოლონეთი}} [[ვარშავა|'''Warsaw''']] ![[:en:Stadion_Narodowy|Stadion Narodowy]] |- ![[:en:2015–16_UEFA_Europa_League|2016]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Seville''']] !3-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|Switzerland}} [[ბაზელი|'''Basel''']] ![[:en:St._Jakob-Park|St. Jakob-Park]] |- ![[:en:2016–17_UEFA_Europa_League|2017]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !2-0 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:Solna|'''Solna''']] ![[:en:Nationalarenan|Nationalarenan]] |- ![[:en:2017–18_UEFA_Europa_League|2018]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[:en:Décines-Charpieu|'''Décines-Charpieu''']] ![[:en:Parc_Olympique_Lyonnais|Parc Olympique]] |- ![[:en:2018–19_UEFA_Europa_League|2019]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !4-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|აზერბაიჯანი}} [[ბაქო|'''Baku''']] ![[:en:Baku_Olympic_Stadium|Olympic Stadium]] |- ![[:en:2019–20_UEFA_Europa_League|2020]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Seville''']] !3-2 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[კიოლნი|'''Cologne''']] ![[:en:RheinEnergieStadion|RheinEnergieStadion]] |- ![[:en:2020–21_UEFA_Europa_League|2021]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Villarreal''']] !(11) 1-1 (10) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|პოლონეთი}} [[გდანსკი|'''Gdańsk''']] ![[:en:Gdańsk_Stadium|Gdańsk Stadium]] |- ![[:en:2021–22_UEFA_Europa_League|2022]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] !(5) 1-1 (4) |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[:en:Rangers_F.C.|'''Rangers''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია|'''Seville''']] ![[:en:Ramón_Sánchez-Pizjuán_Stadium|Sánchez Stadium]] |- ![[:en:2022–23_UEFA_Europa_League|2023]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Seville''']] !(4) 1-1 (1) |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] |{{Flagicon|უნგრეთი}} [[ბუდაპეშტი|'''Budapest''']] ![[:en:Puskás_Aréna|Puskás Aréna]] |- ![[:en:2023–24_UEFA_Europa_League|2024]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Atalanta''']] !3-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayer Leverkusen''']] |{{Flagicon|ირლანდია}} [[დუბლინი|'''Dublin''']] ![[:en:Aviva_Stadium|Aviva Stadium]] |- ![[:en:2024–25_UEFA_Europa_League|2025]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბილბაო|'''Bilbao''']] ![[:en:San_Mamés_Stadium_(1913)|San Mamés Stadium]] |- ![[:en:2025–26_UEFA_Europa_League|2026]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა|'''Aston Villa''']] !3-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[:en:SC_Freiburg|'''SC Freiburg''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Beşiktaş_Stadium|Beşiktaş Stadium]] |} {| class="wikitable" ![[:en:2021–22_UEFA_Europa_Conference_League#Final|2022]] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] !1-0 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] |{{Flagicon|ალბანეთი}} [[ტირანა|'''Tirana''']] ![[:en:Arena_Kombëtare|Arena Kombëtare]] |- ![[:en:2022–23_UEFA_Europa_Conference_League#Final|2023]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''West Ham United''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[პრაღა|'''Prague''']] ![[:en:Fortuna_Arena|Fortuna Arena]] |- ![[:en:2023–24_UEFA_Europa_Conference_League|2024]] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[:en:Olympiacos_F.C.|'''Olympiacos''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Agia_Sophia_Stadium|Agia Sophia Stadium]] |- ![[:en:2024–25_UEFA_Conference_League|2025]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !4-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ ბეტისი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Betis''']] |{{Flagicon|პოლონეთი}} [[ვროცლავი|'''Wrocław''']] ![[:en:Wrocław_Stadium|Wrocław Stadium]] |} {| class="wikitable" |+ |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !6 !1977 1978 1981 1984 2005 2019 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !3 !1968 1999 2008 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !2 !1979 1980 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !2 !2012 2021 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Aston Villa''']] !1 !1982 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] !1 !2023 |- |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !7 !1963 1969 1989 1990 1994 2003 2007 |- |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !3 !1964 1965 2010 |- |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !2 !1985 1996 |- |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AFC Ajax''']] !4 !1970 1971 1972 1995 |- |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !1 !1970 |- |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] !1 !1988 |- |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !6 !1974 1975 1976 2001 2013 2020 |- |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] !1 !1983 |- |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] !1 !1997 |- |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !15 !1956 1957 1958 1959 1960 1966 1998 2000 2002 2014 2016 2017 2018 2022 2024 |- |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !5 !1992 2006 2009 2011 2015 |- |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !2 !1961 1962 |- |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !2 !1987 2004 |- |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] !1 !1993 |- |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !1 !2025 |- |{{Flagicon|რუმინეთი}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''FCSB''']] !1 !1986 |- |{{Flagicon|სერბეთი}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] !1 !1991 |} {| class="wikitable" |+ |{{Flagicon image|Flag_of_Abkhazia_(GE).svg}} '''[[აფხაზეთი]]''' !აფსნი ![[სოხუმი]] ![[აფხაზური ენა|აფხაზური - აფსუა]] ![[აფხაზები|აფხაზები - აფსუაა]] |- |{{Flagicon image|Laz_flag.png}} '''[[ლაზეთი]]''' !ლაზონა ![[რიზე]] ![[ლაზური ენა|ლაზური - ლაზური]] ![[ლაზები|ლაზები - ლაზეფე]] |- |{{Flagicon image|Flag_of_The_Principality_of_Mingrelia_(Portolan_1560).svg}} '''[[სამეგრელო]]''' !სამარგალო ![[ზუგდიდი]] ![[მეგრული ენა|მეგრული - მარგალური]] ![[მეგრელები|მეგრელები - მარგალეფი]] |- |'''{{დროშა|საქართველო}}''' !საქართველო ![[თბილისი]] ![[ქართული ენა|ქართული]] ![[ქართველები]] |- |{{Flagicon image|Svaneti_Flag.png}} '''[[სვანეთი]]''' !შუ̂ან ![[მესტია]] ![[სვანური ენა|სვანური - ლუშნუ]] ![[სვანები|სვანები - შვანარ]] |} {| class="wikitable" |+ |{{Flagicon image|Flag_of_the_Republic_of_Abkhazia.svg}} [[აფხაზეთის რესპუბლიკა|'''Abkhazia''']] ![[სოხუმი|Sukhumi]] !{{Flagicon image|Flag_of_the_Republic_of_Abkhazia.svg}} {{Flagicon|რუსეთი}} !Аҧсуа ![[აფსარი|Apsar]] ![[ბადრა გუნბა|Badra Gunba]] |- |'''{{დროშა|ალბანეთი|name=Albania}}''' ![[ტირანა|Tirana]] !{{Flagicon|ალბანეთი}} !Shqiptare ![[ლეკი (ფულის ერთეული)|Lek]] ![[ბაირამ ბეგაი|Bajram Begaj]] |- |'''{{დროშა|ანდორა|name=Andorra}}''' ![[ანდორა-ლა-ველა|Andorra la Vella]] !{{Flagicon|კატალონია}} !Andorrà ![[ევრო|Euro]] ![[ჟოზეპ-ლუის სერანო პენტინატი|Josep-Lluís Serrano Pentinat]] |- |'''{{დროშა|სომხეთი|name=Armenia}}''' ![[ერევანი|Yerevan]] !{{Flagicon|სომხეთი}} !Հայկ ![[სომხური დრამი|Dram]] ![[ვაჰაგნ ხაჩატურიანი|Vahagn Khachaturyan]] |- |'''{{დროშა|ავსტრია|name=Austria}}''' ![[ვენა|Vienna]] !{{Flagicon|გერმანია}} !Österreichisch ![[ევრო|Euro]] ![[ალექსანდერ ვან დერ ბელენი|Alexander Van der Bellen]] |- |'''{{დროშა|აზერბაიჯანი|name=Azerbaijan}}''' ![[ბაქო|Baku]] !{{Flagicon|აზერბაიჯანი}} !Azərbaycanlı ![[აზერბაიჯანული მანათი|Manat]] ![[ილჰამ ალიევი|Ilham Aliyev]] |- |'''{{დროშა|ბელარუსი|name=Belarus}}''' ![[მინსკი|Minsk]] !{{Flagicon|ბელარუსი}} {{Flagicon|რუსეთი}} !Беларускі ![[ბელარუსული რუბლი|Ruble]] ![[ალექსანდრე ლუკაშენკო|Alexander Lukashenko]] |- |'''{{დროშა|ბელგია|name=Belgium}}''' ![[ბრიუსელი|Brussels]] !{{Flagicon|ნიდერლანდები}} {{Flagicon|საფრანგეთი}} {{Flagicon|გერმანია}} !Belg ![[ევრო|Euro]] ![[ფილიპე (ბელგია)|Philippe of Belgium]] |- |'''{{დროშა|ბოსნია|name=Bosnia}}''' ![[სარაევო|Sarajevo]] !{{Flagicon|ბოსნია}} !Bosanski ![[კონვერტირებადი მარკა|Mark]] ![[დენის ბეჩიროვიჩი|Denis Bećirović]] |- |'''{{დროშა|ბულგარეთი|name=Bulgaria}}''' ![[სოფია|Sofia]] !{{Flagicon|ბულგარეთი}} !български ![[ევრო|Euro]] ![[ილიანა იოტოვა|Iliana Iotova]] |- |'''{{დროშა|ხორვატია|name=Croatia}}''' ![[ზაგრები|Zagreb]] !{{Flagicon|ხორვატია}} !Hrvatski ![[ევრო|Euro]] ![[ზორან მილანოვიჩი|Zoran Milanović]] |- |'''{{დროშა|კვიპროსი|name=Cyprus}}''' ![[ნიქოზია|Nicosia]] !{{Flagicon|საბერძნეთი}} {{Flagicon|თურქეთი}} !Ελληνοκύπριος ![[ევრო|Euro]] ![[ნიკოს ქრისტოდულიდისი|Nikos Christodoulides]] |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' ![[პრაღა|Prague]] !{{Flagicon|ჩეხეთი}} !Čeština ![[ჩეხური კრონა|Koruna]] ![[პეტრ პაველი|Petr Pavel]] |- |'''{{დროშა|დანია|name=Denmark}}''' ![[კოპენჰაგენი|Copenhagen]] !{{Flagicon|Denmark}} !Dansker ![[დანიური კრონი|Krone]] ![[ფრედერიკ X|Frederik X]] |- |'''{{დროშა|ინგლისი|name=England}}''' ![[ლონდონი|London]] !{{Flagicon|ინგლისი}} !Englishman ![[გირვანქა სტერლინგი|Pound]] ![[ჩარლზ III|Charles III]] |- |'''{{დროშა|ესტონეთი|name=Estonia}}''' ![[ტალინი|Tallinn]] !{{Flagicon|ესტონეთი}} !Eesti Keel ![[ევრო|Euro]] ![[ალარ კარისი|Alar Karis]] |- |'''{{დროშა|ფინეთი|name=Finland}}''' ![[ჰელსინკი|Helsinki]] !{{Flagicon|ფინეთი}} {{Flagicon|შვედეთი}} !Suomalainen ![[ევრო|Euro]] ![[ალექსანდრ სტუბი|Alexander Stubb]] |- |'''{{დროშა|საფრანგეთი|name=France}}''' ![[პარიზი|Paris]] !{{Flagicon|საფრანგეთი}} !Français ![[ევრო|Euro]] ![[ემანუელ მაკრონი|Emmanuel Macron]] |- |'''{{დროშა|საქართველო|name=Georgia}}''' ![[თბილისი|Tbilisi]] !{{Flagicon|საქართველო}} !ქართველი ![[ლარი|Lari]] ![[მიხეილ ყაველაშვილი|Mikheil Kavelashvili]] |- |'''{{დროშა|გერმანია|name=Germany}}''' ![[ბერლინი|Berlin]] !{{Flagicon|გერმანია}} !Deutsch ![[ევრო|Euro]] ![[ფრანკ-ვალტერ შტაინმაიერი|Frank-Walter Steinmeier]] |- |'''{{დროშა|საბერძნეთი|name=Greece}}''' ![[ათენი|Athens]] !{{Flagicon|საბერძნეთი}} !Ελληνικά ![[ევრო|Euro]] ![[კონსტანტინოს ტასულასი|Konstantinos Tasoulas]] |- |'''{{დროშა|უნგრეთი|name=Hungary}}''' ![[ბუდაპეშტი|Budapest]] !{{Flagicon|უნგრეთი}} !Magyar ![[უნგრული ფორინტი|Forint]] ![[ტამაშ შუიოკი|Tamás Sulyok]] |- |'''{{დროშა|ისლანდია|name=Iceland}}''' ![[რეიკიავიკი|Reykjavik]] !{{Flagicon|ისლანდია}} !Íslenskur ![[ისლანდიური კრონი|Krona]] ![[ჰალა ტომასდოტირი|Halla Tómasdóttir]] |- |'''{{დროშა|ირლანდია|name=Ireland}}''' ![[დუბლინი|Dublin]] !{{Flagicon|ირლანდია}} {{Flagicon|ინგლისი}} !Gaeilge ![[ევრო|Euro]] ![[კეთრინ კონოლი|Catherine Connolly]] |- |'''{{დროშა|იტალია|name=Italy}}''' ![[რომი|Rome]] !{{Flagicon|იტალია}} !Italiano ![[ევრო|Euro]] ![[სერჯო მატარელა|Sergio Mattarella]] |- |'''{{დროშა|კოსოვო|name=Kosovo}}''' ![[პრიშტინა|Pristina]] !{{Flagicon|ალბანეთი}} {{Flagicon|სერბეთი}} !Kosovare ![[ევრო|Euro]] ![[ვიოსა ოსმანი|Vjosa Osmani]] |- |'''{{დროშა|ლატვია|name=Latvia}}''' ![[რიგა|Riga]] !{{Flagicon|ლატვია}} !Latviski ![[ევრო|Euro]] ![[ედგარ რინკევიჩი|Edgars Rinkēvičs]] |- |'''{{დროშა|ლიხტენშტეინი|name=Liechtenstein}}''' ![[ვადუცი|Vaduz]] !{{Flagicon|გერმანია}} !Liechtensteiner ![[ევრო|Euro]] ![[ჰანს-ადამ II|Hans-Adam II]] |- |'''{{დროშა|ლიეტუვა|name=Lithuania}}''' ![[ვილნიუსი|Vilnius]] !{{Flagicon|ლიეტუვა}} !Lietuvių ![[ევრო|Euro]] ![[გიტანას ნაუსედა|Gitanas Nausėda]] |- |'''{{დროშა|ლუქსემბურგი|name=Luxembourg}}''' ![[ლუქსემბურგი (ქალაქი)|Luxembourg]] !{{Flagicon|ლუქსემბურგი}} {{Flagicon|გერმანია}} {{Flagicon|საფრანგეთი}} !Lëtzebuerger ![[ევრო|Euro]] ![[გილიომ V (ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგი)|Guillaume V]] |- |{{Flagicon image|Flag_of_Malta.svg}} [[მალტა|'''Malta''']] ![[ვალეტა|Valletta]] !{{Flagicon image|Flag_of_Malta.svg}} {{Flagicon|ინგლისი}} !Malti ![[ევრო|Euro]] ![[მირიამ სპიტერი დებონო|Myriam Spiteri Dabono]] |- |'''{{დროშა|მოლდოვა|name=Moldova}}''' ![[კიშინიოვი|Chișinǎu]] !{{Flagicon|რუმინეთი}} !Moldovenesc ![[:en:Moldovan_leu|Leu]] ![[მაია სანდუ|Maia Sandu]] |- |'''{{დროშა|მონაკო|name=Monaco}}''' !City-State !{{Flagicon|საფრანგეთი}} !Monégasque ![[ევრო|Euro]] ![[ალბერ II (მონაკოს პრინცი)|Albert II]] |- |'''{{დროშა|მონტენეგრო|name=Montenegro}}''' ![[პოდგორიცა|Podgorica]] !{{Flagicon|მონტენეგრო}} !Crnagorac ![[ევრო|Euro]] ![[იაკოვ მილატოვიჩი|Jakov Milatovič]] |- |'''{{დროშა|ნიდერლანდები|name=Netherlands}}''' ![[ამსტერდამი|Amsterdam]] !{{Flagicon|ნიდერლანდები}} !Nederlander ![[ევრო|Euro]] ![[ვილემ-ალექსანდერი|Willem-Alexander]] |- |'''{{დროშა|მაკედონია|name=North Macedonia}}''' ![[სკოპიე|Skopje]] !{{Flagicon|მაკედონია}} {{Flagicon|ალბანეთი}} !Mакедонски ![[მაკედონური დენარი|Denar]] ![[გორდანა სილიანოვსკა-დავკოვა|Gordana Davkova]] |- |'''{{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი|name=Northern Cyprus}}''' ![[:en:North_Nicosia|North Nicosia]] !{{Flagicon|თურქეთი}} !Kıbrıslı Türk ![[თურქული ლირა|Lira]] ![[:en:Tufan_Erhürman|Tufan Erhürman]] |- |'''{{დროშა|ჩრდილოეთი ირლანდია|name=Northern Ireland}}''' ![[ბელფასტი|Belfast]] !{{Flagicon|ინგლისი}} {{Flagicon|ირლანდია}} !Tuaisceart Éireann ![[გირვანქა სტერლინგი|Pound]] ![[:en:Michelle_O'Neill|Michelle O'Neill]] |- |'''{{დროშა|ნორვეგია|name=Norway}}''' ![[ოსლო|Oslo]] !{{Flagicon|ნორვეგია}} !Norge ![[ნორვეგიული კრონი|Krone]] ![[ჰარალდ V|Harald V]] |- |'''{{დროშა|პოლონეთი|name=Poland}}''' ![[ვარშავა|Warsaw]] !{{Flagicon|პოლონეთი}} !Polska ![[ზლოტი|Złoty]] ![[კაროლ ნავროცკი|Karol Nawrocki]] |- |'''{{დროშა|პორტუგალია|name=Portugal}}''' ![[ლისაბონი|Lisbon]] !{{Flagicon|პორტუგალია}} !Portugal ![[ევრო|Euro]] ![[:en:António_José_Seguro|António José Seguro]] |- |'''{{დროშა|რუმინეთი|name=Romania}}''' ![[ბუქარესტი|Bucharest]] !{{Flagicon|რუმინეთი}} !România ![[რუმინული ლეი|Leu]] ![[ნიკუშორ დანი|Nicuşor Dan]] |- |'''{{დროშა|რუსეთი|name=Russia}}''' ![[მოსკოვი|Moscow]] !{{Flagicon|რუსეთი}} !Россия ![[რუსული რუბლი|Ruble]] ![[ვლადიმერ პუტინი|Vladimir Putin]] |- |'''{{დროშა|სან-მარინო|name=San Marino}}''' !City-State !{{Flagicon|იტალია}} !San Marino ![[ევრო|Euro]] ![[:en:Matteo_Rossi_(politician)|Matteo Rossi]] |- |'''{{დროშა|Scotland}}''' ![[ედინბურგი|Edinburgh]] !{{Flagicon|ინგლისი}} {{Flagicon|Scotland}} !Alba ![[გირვანქა სტერლინგი|Pound]] ![[:en:John_Swinney|John Swinney]] |- |'''{{დროშა|Serbia}}''' ![[ბელგრადი|Belgrade]] !{{Flagicon|Serbia}} !Србиja ![[სერბული დინარი|Dinar]] ![[ალექსანდარ ვუჩიჩი|Aleksandar Vučić]] |- |'''{{დროშა|Slovakia}}''' ![[ბრატისლავა|Bratislava]] !{{Flagicon|Slovakia}} !Slovensko ![[ევრო|Euro]] ![[პეტერ პელეგრინი|Peter Pellegrini]] |- |'''{{დროშა|Slovenia}}''' ![[ლიუბლიანა|Ljubljana]] !{{Flagicon|Slovenia}} !Slovenija ![[ევრო|Euro]] ![[ნატაშა პირც-მუსარი|Nataša Pirc Musar]] |- |{{Flagicon image|Flag_of_South_Ossetia.svg}} [[სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა|'''South Ossetia''']] ![[ცხინვალი|Tskhinvali]] !{{Flagicon|South Ossetia}} {{Flagicon|რუსეთი}} !Хуссар Ирыстон ![[რუსული რუბლი|Ruble]] ![[ალან გაგლოევი|Alan Gagloev]] |- |'''{{დროშა|Spain}}''' ![[მადრიდი|Madrid]] !{{Flagicon|Spain}} !España ![[ევრო|Euro]] ![[ფილიპე VI|Felipe VI]] |- |'''{{დროშა|Sweden}}''' ![[სტოკჰოლმი|Stockholm]] !{{Flagicon|ფინეთი}} !Sverige ![[შვედური კრონი|Krona]] ![[კარლ XVI|Carl XVI Gustaf]] |- |'''{{დროშა|Switzerland}}''' ![[ბერნი|Bern]] !{{Flagicon|გერმანია}} {{Flagicon|საფრანგეთი}} {{Flagicon|იტალია}} {{Flagicon image|Proposed_Flag_of_Romanchia.svg}} !Schweiz ![[შვეიცარული ფრანკი|Franc]] ![[გი პარმელენი|Guy Parmelin]] |- |'''{{დროშა|Transnistria}}''' ![[ტირასპოლი|Tiraspol]] !{{Flagicon|რუსეთი}} {{Flagicon|რუმინეთი}} {{Flag icon|Ukraine}} !Приднестровье ![[:en:Transnistrian_ruble|Ruble]] ![[:en:Vadim_Krasnoselsky|Vadim Krasnoselsky]] |- |'''{{დროშა|Turkey}}''' ![[ანკარა|Ankara]] !{{Flagicon|თურქეთი}} !Türkiye ![[თურქული ლირა|Lira]] ![[რეჯეფ თაიფ ერდოღანი|Recep Tayyip Erdoğan]] |- |'''{{დროშა|Ukraine}}''' ![[კიევი|Kyiv]] !{{Flag icon|Ukraine}} !Україна ![[გრივნა|Hryvnia]] ![[ვოლოდიმირ ზელენსკი|Volodymyr Zelenskyy]] |- |'''{{დროშა|Vatican City}}''' !City-State !{{Flagicon|იტალია}} !Città del Vaticano ![[ევრო|Euro]] ![[ლეო XIV|Leo XIV]] |- |'''{{დროშა|Wales}}''' ![[კარდიფი|Cardiff]] !{{Flagicon|ინგლისი}} {{Flagicon|Wales}} !Cymru ![[გირვანქა სტერლინგი|Pound]] ![[ილუნდ მორგანი|Eluned Morgan]] |} {| class="wikitable" !{{Flag icon|Georgia (country)}} !8-0 !{{Flag icon|Thailand}} !12/10/2023 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !4-0 !{{Flag icon|Cyprus}} !15/10/2023 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-2 !{{Flag icon|Scotland}} !16/11/2023 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !3-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !19/11/2023 ![[:en:José_Zorrilla_Stadium|José Zorrilla Stadium]] |{{Flag icon|Spain}} '''[[:en:Valladolid|Valladolid]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flag icon|Luxembourg}} !21/03/2024 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !(4) 0-0 (2) !{{Flag icon|Greece}} !26/03/2024 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-1 !{{Flag icon|Montenegro}} !09/06/2024 ![[:en:Podgorica_City_Stadium|Podgorica City Stadium]] |{{Flag icon|Montenegro}} '''[[:en:Podgorica|Podgorica]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Turkey}} !3-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !18/06/2024 ![[:en:Westfalenstadion|Westfalenstadion]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Dortmund|Dortmund]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !1-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !22/06/2024 ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Hamburg|Hamburg]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flag icon|Portugal}} !26/06/2024 ![[:en:Arena_AufSchalke|Arena AufSchalke]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !4-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !30/06/2024 ![[:en:RheinEnergieStadion|RheinEnergieStadion]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Cologne|Cologne]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !4-1 !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !07/09/2024 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-0 !{{Flag icon|Albania}} !10/09/2024 ![[:en:Arena_Kombëtare|Arena Kombëtare]] |{{Flag icon|Albania}} '''[[:en:Tirana|Tirana]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Ukraine}} !1-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !11/10/2024 ![[:en:Poznań_Stadium|Poznań Stadium]] |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Poznań|Poznań]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Albania}} !1-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !14/10/2024 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-1 !{{Flag icon|Ukraine}} !16/11/2024 ![[:en:Adjarabet_Arena|Adjarabet Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !2-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !19/11/2024 ![[:en:Andrův_stadion|Andrův Stadion]] |{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Olomouc|Olomouc]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-0 !{{Flag icon|Armenia}} !20/03/2025 ![[:en:Vazgen_Sargsyan_Republican_Stadium|Vazgen Sargsyan Republican Stadium]] |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Yerevan|Yerevan]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !6-1 !{{Flag icon|Armenia}} !23/03/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-0 !{{Flag icon|Faroe Islands}} !05/06/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-1 !{{Flag icon|კაბო-ვერდე}} !08/06/2025 ![[:en:Ramaz_Shengelia_Stadium|Ramaz Shengelia Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Kutaisi|Kutaisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Turkey}} !3-2 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !04/09/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-0 !{{Flag icon|Bulgaria}} !07/09/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !2-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !11/10/2025 ![[:en:Estadio_Martínez_Valero|Estadio Martínez Valero]] |{{Flag icon|Spain}} '''[[:en:Elche|Elche]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Turkey}} !4-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !14/10/2025 ![[:en:Kocaeli_Stadium|Kocaeli Stadium]] |{{Flag icon|Turkey}} '''[[:en:İzmit|İzmit]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !4-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !15/11/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Bulgaria}} !2-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !18/11/2025 ![[:en:Vasil_Levski_National_Stadium|Vasil Levski National Stadium]] |{{Flag icon|Bulgaria}} '''[[:en:Sofia|Sofia]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-2 !{{Flagicon|ისრაელი}} !26/03/2026 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flagicon|ლიეტუვა}} !29/03/2026 ![[:en:Darius_and_Girėnas_Stadium|Darius and Girėnas Stadium]] |{{Flagicon|ლიეტუვა}} [[კაუნასი|'''Kaunas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |} {| class="wikitable" ! colspan="5" |[[:en:Exhibition_game|Friendly]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !8-0 !{{Flagicon|Thailand}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-1 !{{Flag icon|Montenegro}} |{{Flag icon|Montenegro}} '''[[:en:Podgorica|Podgorica]]''' ![[:en:Podgorica_City_Stadium|Podgorica City Stadium]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-0 !{{Flagicon|Faroe Islands}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-1 !{{Flagicon|კაბო-ვერდე}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Kutaisi|Kutaisi]]''' ![[:en:Ramaz_Shengelia_Stadium|Ramaz Shengelia Stadium]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-2 !{{Flagicon|ისრაელი}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flagicon|ლიეტუვა}} |{{Flagicon|ლიეტუვა}} [[კაუნასი|'''Kaunas''']] ![[:en:Darius_and_Girėnas_Stadium|Darius and Girėnas Stadium]] |- ! colspan="5" |[[:en:UEFA_European_Championship|UEFA European Championship Qualification]] |- ! colspan="5" |[[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !4-0 !{{Flagicon|Cyprus}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-2 !{{Flag icon|Scotland}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- !{{Flagicon|Spain}} !3-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flagicon|Spain}} '''[[:en:Valladolid|Valladolid]]''' ![[:en:José_Zorrilla_Stadium|José Zorrilla Stadium]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flagicon|Luxembourg}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !(4) 0-0 (2) !{{Flag icon|Greece}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- ! colspan="5" |[[:en:UEFA_European_Championship|UEFA European Championship]] |- ! colspan="5" |[[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |- !{{Flag icon|Turkey}} !3-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Dortmund|Dortmund]]''' ![[:en:Westfalenstadion|Westfalenstadion]] |- !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !1-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Hamburg|Hamburg]]''' ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flag icon|Portugal}} |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]]''' ![[:en:Arena_AufSchalke|Arena AufSchalke]] |- !{{Flagicon|Spain}} !4-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Cologne|Cologne]]''' ![[:en:RheinEnergieStadion|RheinEnergieStadion]] |- ! colspan="5" |[[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |- ! colspan="5" |[[:en:2024–25_UEFA_Nations_League|2024–25 UEFA Nations League]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !4-1 !{{Flag icon|ჩეხეთი}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-0 !{{Flag icon|Albania}} |{{Flag icon|Albania}} '''[[:en:Tirana|Tirana]]''' ![[:en:Arena_Kombëtare|Arena Kombëtare]] |- !{{Flag icon|Ukraine}} !1-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Poznań|Poznań]]''' ![[:en:Poznań_Stadium|Poznań Stadium]] |- !{{Flag icon|Albania}} !1-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-1 !{{Flag icon|Ukraine}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' ![[:en:Adjarabet_Arena|Adjarabet Arena]] |- !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !2-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Olomouc|Olomouc]]''' ![[:en:Andrův_stadion|Andrův Stadion]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-0 !{{Flagicon|Armenia}} |{{Flagicon|Armenia}} '''[[:en:Yerevan|Yerevan]]''' ![[:en:Vazgen_Sargsyan_Republican_Stadium|Vazgen Sargsyan Republican Stadium]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !6-1 !{{Flagicon|Armenia}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- ! colspan="5" |[[:en:FIFA_World_Cup_qualification|FIFA World Cup Qualification]] |- ! colspan="5" |[[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |- !{{Flag icon|Turkey}} !3-2 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-0 !{{Flag icon|Bulgaria}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- !{{Flag icon|Spain}} !2-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|Spain}} '''[[:en:Elche|Elche]]''' ![[:en:Estadio_Martínez_Valero|Estadio Martínez Valero]] |- !{{Flag icon|Turkey}} !4-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|Turkey}} '''[[:en:İzmit|İzmit]]''' ![[:en:Kocaeli_Stadium|Kocaeli Stadium]] |- !{{Flag icon|Spain}} !4-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- !{{Flag icon|Bulgaria}} !2-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} |{{Flag icon|Bulgaria}} '''[[:en:Sofia|Sofia]]''' ![[:en:Vasil_Levski_National_Stadium|Vasil Levski National Stadium]] |} {| class="wikitable" ! colspan="5" |National |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !8-0 |{{Flagicon|Thailand}} [[:en:Thailand_national_football_team|'''Thailand''']] ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !4-0 |{{Flagicon|Cyprus}} [[:en:Cyprus_national_football_team|'''Cyprus''']] ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !2-0 |{{Flagicon|Luxembourg}} [[:en:Luxembourg_national_football_team|'''Luxembourg''']] ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !1-0 |{{Flagicon|Faroe Islands}} [[:en:Faroe_Islands_national_football_team|'''Faroe Islands''']] ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |{{Flag icon|Turkey}} [[:en:Turkey_national_football_team|'''Turkey''']] !3-2 |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- ! colspan="5" |Clubs |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:FC_Iberia_1999|'''Iberia 1999''']] !2-2 |{{Flag icon|Estonia}} '''[[:en:FCI_Levadia_Tallinn|Levadia Tallinn]]''' ![[:en:2025–26_UEFA_Conference_League_qualifying|2025–26 UEFA Conference League Qualifying]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |} {| class="wikitable" ! colspan="7" |[[:en:UEFA_Champions_League|UEFA Champions League]] |- !Team 1 !Agg !Team 2 !1st Leg !2nd Leg !Round !Year |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Iberia_1999|'''Iberia 1999''']] !2-6 |{{Flag icon|Sweden}} [[:en:Malmö_FF|'''Malmö FF''']] !1-3 !1-3 !1 ![[:en:2025–26_UEFA_Champions_League_qualifying|2025–26]] |- ! colspan="7" |- |- ! colspan="7" |[[:en:UEFA_Conference_League|UEFA Conference League]] |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Torpedo_Kutaisi|'''Torpedo Kutaisi''']] !5-4 |{{Flag icon|Kazakhstan}} [[:en:FC_Ordabasy|'''Ordabasy''']] !4-3 !1-1 !1 ! rowspan="2" |[[:en:2025–26_UEFA_Conference_League_qualifying|2025–26]] |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Dila_Gori|'''Dila Gori''']] !3-1 |{{Flag icon|Luxembourg}} [[:en:Racing_FC_Union_Luxembourg|'''Racing Union''']] !2-1 !1-0 !1 |- ! colspan="7" |- |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Iberia_1999|'''Iberia 1999''']] !2-3 |{{Flag icon|Estonia}} [[:en:FCI_Levadia_Tallinn|'''Levadia Tallinn''']] !0-1 !2-2 !2 ! rowspan="4" |[[:en:2025–26_UEFA_Conference_League_qualifying|2025–26]] |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Spaeri|'''Spaeri''']] !0-7 |{{Flag icon|Austria}} [[:en:FK_Austria_Wien|'''Austria Wien''']] !0-2 !0-5 !2 |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Dila_Gori|'''Dila Gori''']] !4-5 |{{Flag icon|Latvia}} [[:en:Riga_FC|'''Riga FC''']] !1-2 !3-3 !2 |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Torpedo_Kutaisi|'''Torpedo Kutaisi''']] !0-5 |{{Flag icon|Cyprus}} [[:en:AC_Omonia|'''AC Omonia''']] !0-1 !0-4 !2 |- ! colspan="7" |- |} {| class="wikitable" !Stadium !Capacity !Country !City |- ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] !54,200 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Tbilisi|Tbilisi]] |- ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] !22,750 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Tbilisi|Tbilisi]] |- ![[:en:Adjarabet_Arena|Adjarabet Arena]] !20,035 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Batumi|Batumi]] |- ![[:en:Ramaz_Shengelia_Stadium|Ramaz Shengelia Stadium]] !11,700 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Kutaisi|Kutaisi]] |- ![[:en:Westfalenstadion|Westfalenstadion]] !81,365 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Dortmund|Dortmund]] |- ![[:en:Arena_AufSchalke|Arena AufSchalke]] !62,270 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]] |- ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] !57,000 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Hamburg|Hamburg]] |- ![[:en:RheinEnergieStadion|RheinEnergieStadion]] !49,700 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Cologne|Cologne]] |- ![[:en:Estadio_Martínez_Valero|Estadio Martínez Valero]] !31,390 |'''{{Flag|Spain}}''' ![[:en:Elche|Elche]] |- ![[:en:José_Zorrilla_Stadium|José Zorrilla Stadium]] !27,600 |'''{{Flag|Spain}}''' ![[:en:Valladolid|Valladolid]] |- ![[:en:Vasil_Levski_National_Stadium|Vasil Levski National Stadium]] !43,230 |'''{{Flag|Bulgaria}}''' ![[:en:Sofia|Sofia]] |- ![[:en:Poznań_Stadium|Poznań Stadium]] !42,835 |'''{{Flag|Poland}}''' ![[:en:Poznań|Poznań]] |- ![[:en:Kocaeli_Stadium|Kocaeli Stadium]] !34,830 |'''{{Flag|Turkey}}''' ![[:en:İzmit|İzmit]] |- ![[:en:Arena_Kombëtare|Arena Kombëtare]] !22,500 |'''{{Flag|Albania}}''' ![[:en:Tirana|Tirana]] |- ![[:en:Darius_and_Girėnas_Stadium|Darius and Girėnas Stadium]] !15,026 |'''{{დროშა|ლიეტუვა|name=Lithaunia}}''' ![[კაუნასი|Kaunas]] |- ![[:en:Vazgen_Sargsyan_Republican_Stadium|Vazgen Sargsyan Republican Stadium]] !14,405 |'''{{Flag|Armenia}}''' ![[:en:Yerevan|Yerevan]] |- ![[:en:Andrův_stadion|Andrův Stadion]] !12,475 |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' ![[:en:Olomouc|Olomouc]] |- ![[:en:Podgorica_City_Stadium|Podgorica City Stadium]] !11,080 |'''{{Flag|Montenegro}}''' ![[:en:Podgorica|Podgorica]] |} {| class="wikitable" !Team !Date !Time !Total !Competition !Location |- |'''{{Flag|North Macedonia}}''' !14 October 2020 !74' !1 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flag icon|Macedonia}} '''[[:en:Skopje|Skopje]]''' |- |'''{{Flag|Spain}}''' !28 March 2021 !44' !2 ![[:en:FIFA_World_Cup_qualification|FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Greece}}''' !31 March 2021 !78' !3 ![[:en:FIFA_World_Cup_qualification|FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Greece}} '''[[:en:Thessaloniki|Thessaloniki]]''' |- |'''{{Flag|Sweden}}''' !11 November 2021 !61' 77' !4 5 ![[:en:FIFA_World_Cup_qualification|FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' |- |'''{{Flag|Gibraltar}}''' !2 June 2022 !12' !6 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Bulgaria}}''' !5 June 2022 !58' !7 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Bulgaria}} '''[[:en:Razgrad|Razgrad]]''' |- |'''{{Flag|North Macedonia}}''' !9 June 2022 !62' !8 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flag icon|Macedonia}} '''[[:en:Skopje|Skopje]]''' |- |'''{{Flag|North Macedonia}}''' !23 September 2023 !64' !9 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Gibraltar}}''' !26 September 2023 !19' !10 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |'''{{Flag|Gibraltar}}''' |- |'''{{Flag|Thailand}}''' !12 October 2023 !66' !11 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Cyprus}}''' !15 October 2023 !58' !12 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Scotland}}''' !16 November 2023 !15' 57' !13 14 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Spain}}''' !19 November !10' !15 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Spain}} '''[[:en:Valladolid|Valladolid]]''' |- |'''{{Flag|Portugal}}''' !26 June 2024 !2' !16 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]]''' |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !7 September 2024 !33' !17 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Armenia}}''' !23 March 2025 !62' !18 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Turkey}}''' !4 September 2025 !90+8' !19 ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Bulgaria}}''' !7 September 2025 !30' !20 ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{დროშა|ისრაელი|name=Israel}}''' !26 March 2026 !36' 54' !21 22 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |} {| class="wikitable" !Team !Date !Time !Total !Competition !Location |- |'''{{Flag|Romania}}''' !2 June 2021 !61' !1 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Romania}} '''[[:en:Ploiești|Ploiești]]''' |- |'''{{Flag|Gibraltar}}''' !2 June 2022 !87' !2 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Norway}}''' !28 March 2023 !60' !3 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' |- |'''{{Flag|Cyprus}}''' !17 June 2023 !31' !4 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Cyprus}} '''[[:en:Larnaca|Larnaca]]''' |- |'''{{Flag|Thailand}}''' !12 October 2023 !24' 37' 41' 56' !5 6 7 8 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Cyprus}}''' !15 October 2023 !90+5' !9 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Montenegro}}''' !9 June 2024 !33' !10 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Montenegro}} '''[[:en:Podgorica|Podgorica]]''' |- |'''{{Flag|Turkey}}''' !18 June 2024 !32' !11 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Dortmund|Dortmund]]''' |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !22 June 2024 !45+4' !12 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Hamburg|Hamburg]]''' |- |'''{{Flag|Portugal}}''' !26 June 2024 !57' !13 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]]''' |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !7 September 2024 !63' !14 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Ukraine}}''' !16 November 2024 !76' !15 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !19 November 2024 !60' !16 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Olomouc|Olomouc]]''' |- |'''{{Flag|Armenia}}''' !20 March 2025 !37' 59' !17 18 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Armenia}} '''[[:en:Yerevan|Yerevan]]''' |- |'''{{Flag|Armenia}}''' !23 March 2025 !14' 35' !19 20 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Bulgaria}}''' !7 September 2025 !65' !21 ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{დროშა|ლიეტუვა|name=Lithuania}}''' !29 March 2026 !70' 84' !22 23 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|ლიეტუვა}} [[კაუნასი|'''Kaunas''']] |} 0s4b0lqtdcopm2mmf1epagqzpubplc2 0 879029 5398249 5348497 2026-05-23T04:11:36Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398249 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''გასპარ პოლანკო ბორბონი''' (დ. [[1816]], მონტე-კრისტი, [[დომინიკელთა რესპუბლიკა]], — გ. [[1867]], ლა-ვეგა) — დომინიკელი სამხედრო და პოლიტიკოსი. იგი იყო დომინიკელთა რესპუბლიკის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული სამხედრო გენიოსი და მსახურობდა ქვეყნის მე-7 პრეზიდენტად. რამდენიმე ისტორიკოსი მას „აღდგენითი ომის პირველ დაშნად“ მოიხსენიებს.<ref>{{Cite web|url=https://acento.com.do/2017/opinion/8439620-septimo-presidente-dominicano-gaspar-polanco-borbon/|title=El séptimo presidente dominicano: Gaspar Polanco y Borbón|fechaacceso=|autor=|enlaceautor=|fecha=14 de diciembre de 2017|sitioweb=Acento|editorial=|idioma=|fechaarchivo=14 de enero de 2018|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20180114020357/https://acento.com.do/2017/opinion/8439620-septimo-presidente-dominicano-gaspar-polanco-borbon/|deadurl=yes}}</ref> [[1863]] წლის აგვისტოში იგი უკვე ფლობდა გენერლის წოდებას და თავისი ბუნებრივი ინტელექტის, არაჩვეულებრივი სამხედრო უნარებისა და უპირველეს ყოვლისა, ძველი რესპუბლიკის ერთადერთი გენერლის სტატუსის გამო, აღდგენითი ომის მთავარსარდლობა იკისრა.<ref>{{Cite web|url=https://www.ecured.cu/Gaspar_Polanco_y_Borb%C3%B3n|title=Gaspar Polanco y Borbón|fechaacceso=|autor=|enlaceautor=|fecha=|sitioweb=|editorial=Ecured|idioma=}}</ref> ==ბიოგრაფია== მარტინა დე ბორბონის და ვალენტინ პოლანკოს ვაჟი (1790–), რომელიც სანტიაგო-დე-ლოს-კაბალიეროსელი მდიდარი მეცხოველე იყო, ფლობდა ნახირსა და თამბაქოს პლანტაციებს და დამკვიდრებული იყო მონტე-კრისტიში.<ref>{{Cite web|url=http://en.calameo.com/read/0005307756c140c2f34c7|title=El General Gaspar Polanco|fechaacceso=|autor=Alcides García Lluberes|enlaceautor=|fecha=1952|sitioweb=|editorial=CLIO No. 93|idioma=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.idg.org.do/charlas/1994/septiembre.pdf|title=La Familia Borbon de Santo Domingo|fechaacceso=|autor=Pablo Gómez|enlaceautor=|fecha=|sitioweb=|editorial=Raíces|idioma=}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ წარმოშობით გამორჩეული ბურჟუაზიული ოჯახიდან იყო, ბავშვობაში სკოლაში არ უვლია და არ იცოდა წერა-კითხვა, თუმცა საკუთარ სახელს აწერდა ხელს. მისი უფროსი ძმა, ხუან ანტონიო პოლანკო, ასევე იყო აღდგენითი ომის ბრიგადის გენერალი და მისი ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორი. მისი და, რიტა პოლანკო ბორბონი, იყო კიდევ ერთი რესტავრატორის, ფედერიკო დე ხესუს გარსიას მეუღლე (დაარქივებულია 2018 წლის 14 იანვარს Wayback Machine-ში).<ref>{{Cite web|url=https://acento.com.do/2017/opinion/8443231-decimocuarto-presidente-dominicano-federico-jesus-garcia-la-cruz/|title=El decimocuarto presidente dominicano: Federico de Jesús García|fechaacceso=|autor=|enlaceautor=|fecha=|sitioweb=|editorial=|idioma=|fechaarchivo=14 de enero de 2018|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20180114020852/https://acento.com.do/2017/opinion/8443231-decimocuarto-presidente-dominicano-federico-jesus-garcia-la-cruz/|deadurl=yes}}</ref> მისი დისშვილი ანა პოლანკო, ხუან ანტონიოს ქალიშვილი, იყო რესტავრატორისა და დომინიკის რესპუბლიკის მე-9 პრეზიდენტის, პედრო ანტონიო პიმენტელის მეუღლე.<ref>{{Cite web|url=https://acento.com.do/2017/opinion/8439716-noveno-presidente-dominicano-pedro-antonio-pimentel-chamorro/|title=El noveno presidente dominicano: Pedro Antonio Pimentel y Chamorro|fechaacceso=|autor=|enlaceautor=|fecha=16 de marzo de 2017|sitioweb=|editorial=Acento|idioma=|fechaarchivo=14 de enero de 2018|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20180114020932/https://acento.com.do/2017/opinion/8439716-noveno-presidente-dominicano-pedro-antonio-pimentel-chamorro/|deadurl=yes}}</ref> პოლანკო ბორბონმა მარია ორტეგაზე იქორწინა სანტიაგო-დე-ლოს-კაბალიეროსში, მოგვიანებით კი დასახლდა კანიეოში, ესპერანსაში, ვალვერდეს პროვინციაში, სადაც გაიზარდნენ მათი ოთხი ვაჟი: ტომასი, ფრანსისკო, მანუელი და ხოსე მაურისიო, რომლებიც სოფლის მეურნეობისა და მეცხოველეობის საქმიანობას ეწეოდნენ ვალვერდესა და ნავარეტეში მდებარე საოჯახო მამულებში. ==სამხედრო და პოლიტიკური კარიერა== ===დამოუკიდებლობის ომი=== [[1844]] წელს იგი მონაწილეობდა დომინიკის დამოუკიდებლობის ომში პოლკოვნიკის წოდებით, სადაც თავი გამოიჩინა ტალანკერასა და 30 მარტის ბრძოლებში. მან სახელი გაითქვა ჩრდილო-დასავლეთის ხაზის (Línea Noroeste) სამხედრო კამპანიებში სოფლის მოსახლეობისგან შემდგარი ჯარებით. [[1848]] წელს იგი დააწინაურეს კაპიტნად და განამწესეს ჩრდილო-დასავლეთის ხაზის კავალერიის დანაყოფებში; ამ და მომდევნო, [[1849]] წელს, იგი მონაწილეობდა ალყის, შევიწროებისა და თავდასხმის ოპერაციებში იმ [[ჰაიტი|ჰაიტური]] ძალების წინააღმდეგ, რომლებიც დაბანაკებულნი იყვნენ რეგიონში, მდინარე მაგუაკას გასწვრივ. იმ დროისთვის პოლანკომ მოიპოვა ავანგარდის ჯარისკაცის სახელი, როგორც რეგიონის რელიეფის ექსპერტმა მცოდნემ და მას იყენებდნენ (და ყოველთვის გამოიყენებდნენ) მზვერავებისა და ავანგარდის მეთაურად. ვიცე-პოლკოვნიკის წოდებითა და ავანგარდის მეთაურის სტატუსით მან თავი გამოიჩინა საბანა ლარგასა და ხაკუბას ბრძოლებში, რის გამოც იმავე პერიოდში ბრიგადის გენერლის წოდება მიენიჭა. [[1858]] წლისთვის იგი უკვე იკავებდა ლა-პენიუელას სექციის სამხედრო მეთაურის თანამდებობას. ===1857 წლის რევოლუცია=== გასპარ პოლანკო და მისი კაცები [[ბუენავენტურა ბაესი|ბუენავენტურა ბაესს]] სიბაოს ინტერესების მტრად მიიჩნევდნენ, რადგან მან თამბაქოს მწარმოებლების გაკოტრება და მძიმე ეკონომიკური კრიზისი გამოიწვია. [[1857]] წლის ივლისში გენერალი გასპარ პოლანკომ, გენერლებთან დომინგო მაიოლთან და ხუან ლუის ფრანკო ბიდოსთან ერთად, სათავეში ჩაუდგა რევოლუციას, რომელმაც ჩამოაყალიბა პარალელური მთავრობა [[სანტიაგო]]ში, პრეზიდენტ [[ხოსე დესიდერიო ვალვერდე]]ს ხელმძღვანელობით. დედაქალაქი, [[სანტო-დომინგო]], ალყაში იყო [[1857]] წლის 31 ივლისიდან [[1858]] წლის 13 ივნისამდე.<ref>{{Cite web|url=https://vanguardiadelpueblo.do/1864/10/19/gobierno-restaurador-de-gaspar-polanco-designa-duarte-representante-en-venezuela/|title=Gobierno restaurador de Gaspar Polanco designa a Duarte representante en Venezuela|autor=Héctor Tineo|sitioweb=Vanguardia del Pueblo}}</ref> ===ესპანეთის ანექსიის პერიოდი=== როგორც ბრიგადის გენერალი, ჩრდილო-დასავლეთის ხაზის (Línea Noroeste) კავალერიისა და სამხედრო რეზერვების მეთაური, გასპარ პოლანკო ანექსიის განხორციელების შემდეგ თავდაპირველად ესპანეთის სამსახურში დარჩა, რასაც მან მხარი პედრო სანტანას მიერ დარწმუნებულმა დაუჭირა. ამ მოვალეობის შესრულებისას, ჩრდილოეთის რეგიონის გუბერნატორის მოადგილის, გენერალ ხოსე ანტონიო უნგრიას ბრძანებით, იგი სათავეში ჩაუდგა ესპანურ ძალებს, რომლებიც დევნიდნენ პატრიოტ რესტავრატორებს. მათ შორის იყო მისი უფროსი ძმა, ხუან ანტონიო პოლანკო, რომელიც [[1863]] წლის თებერვალში ესპანეთის წინააღმდეგ ომის დაწყებას ცდილობდა. ===აღდგენითი ომი=== 16 აგვისტოდან ესპანელ ბრიგადირ მანუელ ბუსეტასა და ესპანელებს კაპოტილიოდან მთელი ჩრდილო-დასავლეთის ხაზის (Línea Noroeste) გასწვრივ დევნიდნენ [[პედრო ანტონიო პიმენტელი]], გასპარის ძმა ხუან ანტონიო პოლანკო და ბენიტო მონსიონი. გაბედული და გამოცდილი მეომარი მათ გვერდით დადგა და მათთან ერთად მიაღწია ქალაქ სანტიაგოს გარეუბნებს, რომლის ალყა უკვე დაწყებული ჰქონდა ათასობით ადამიანს. იგი რეგიონის ყველა რევოლუციონერი წინამძღოლის მიერ აღდგენითი ძალების მთავარსარდლად გამოცხადდა. იგი აღიარეს მისი, როგორც მამაცი და კომპეტენტური მეომრის თვისებების გამო, ასევე იმის გამოც, რომ იგი იყო დამოუკიდებლობის კამპანიების ერთადერთი გენერალი, რომელიც იმ მომენტამდე მონაწილეობდა მოძრაობაში, თავისი სოციალური წონის, პრესტიჟისა და ავტორიტეტის წყალობით. ===სანტიაგოს ალყა=== [[1863]] წლის 31 აგვისტოს გენერალი გასპარ პოლანკო კინიგუადან დაიძრა სანტიაგოს ასაღებად. [[1863]] წლის 6 სექტემბერს იგი სათავეში ჩაუდგა თავდასხმას ქალაქ [[სანტიაგო]]ზე, რომლის ხელში ჩაგდებაც „ცეცხლითა და მახვილით“ ჰქონდა განზრახული. მან მიიღო გადაწყვეტილება, ქალაქ სანტიაგოს ნაწილი გადაეწვა, რითაც სან-ლუისის ციხესიმაგრე ალამსა და კვამლში მოაქცია. ამ სტრატეგიამ სასურველი შედეგი გამოიღო, რადგან როდესაც ქალაქი ფერფლად იქცა, მან ესპანელებისთვის სტრატეგიული მნიშვნელობა დაკარგა, მათ აღარ ჰქონდათ ადგილი არც მარაგების შესავსებად და არც თავშესაფრად. როდესაც სან-ლუისის ციხესიმაგრეში გარშემორტყმულებმა პუერტო-პლატასკენ უკანდახევა გადაწყვიტეს, პოლანკო მათ დაუღალავად სდევნიდა, მოუწყო ჩასაფრებები ელ-კარილსა და ელ-ლიმონში, რამაც ესპანელებს მრავალრიცხოვანი დანაკარგი მიაყენა. გურაბიტოში მან დაამარცხა უნგრია, ალფაუ და ბუსეტა. პუერტო-პლატაში მან ასევე გაიმარჯვა ესპანელებზე. მან სხვა არაერთი მნიშვნელოვანი ბრძოლა გადაიხადა აღდგენითი ომის წარმატებისთვის. სანტიაგოს ალყის დროს გამოჩენილი ეფექტურობისა და მამაცობისთვის პოლანკომ გენერალისიმუსის წოდება მიიღო.<ref>{{Cite web|url=https://www.ecured.cu/Anexi%C3%B3n_a_Espa%C3%B1a_(Rep%C3%BAblica_Dominicana)|title=Anexión a España de la República Dominicana|fechaacceso=|autor=|enlaceautor=|fecha=|sitioweb=EcuRed|editorial=|idioma=}}</ref> ==რესპუბლიკის პრეზიდენტობა== პოლანკოს ერთგულება აღდგენითი საქმისადმი ეჭვგარეშე იყო. იგი არ იწონებდა [[ხოსე ანტონიო სალსედო]]ს (პეპილო) მთავრობის მერყევ დამოკიდებულებას ესპანეთის ხელისუფლების მიმართ. სალსედომ თავი რესპუბლიკის პრეზიდენტად გამოაცხადა რესტავრატორების უმრავლესობის თანხმობის გარეშე. აღდგენითმა რევოლუციამ დაკარგა დინამიკა პრეზიდენტ სალსედოს დაუდევარი ქმედებებისა და საეჭვო გადაადგილებების გამო. თავისი განათლებული ძმის, ხუან ანტონიოს გავლენით, გასპარმა სათავეში ჩაუდგა ამბოხს სალსედოს წინააღმდეგ და ხელი შეუწყო მის დამხობას [[1864]] წლის 10 ოქტომბერს. სალსედოს პრეზიდენტობიდან გადაყენების შემდეგ, იგი იყო რესპუბლიკის პრეზიდენტი საომარი მდგომარეობის პირობებში [[1864]] წლის 10 ოქტომბრიდან [[1865]] წლის 24 იანვრამდე. თავისი მმართველობის დროს პოლანკომ ქვეყნისთვის რამდენიმე ძალიან პოზიტიური ღონისძიება გაატარა, როგორც ეკონომიკური, ისე საგანმანათლებლო თვალსაზრისით. მისი ვიცე-პრეზიდენტი იყო ულისეს ესპაიატი, ხოლო მის კაბინეტში შედიოდნენ რესტავრატორები: მაქსიმო გრულიონ სალსედო და სილვერიო დელმონტე შინაგან საქმეთა და პოლიციის კომისიაში და რესტავრატორი და პოეტი მანუელ როდრიგეს ობხიო საგარეო საქმეთა კომისიაში. მან გრეგორიო ლუპერონს უბრძანა ექს-პრეზიდენტ სალსედოს ჰაიტიში გადასახლება, თუმცა ჰაიტის ხელისუფლებამ იგი არ მიიღო. რათა საფრთხე არ შექმნოდა აღდგენითი პროცესის წარმატებას და სალსედოს განზრახვის გამო, ხელი შეეწყო ანექსიის მომხრე კაუდილიოს, ბუენავენტურა ბაესის დაბრუნებისთვის, პოლანკომ, სხვა რესტავრატორების თანხმობით, სალსედოს დახვრეტის ბრძანება გასცა. მიუხედავად აღდგენითი ომის დამაჯერებელი წარმატებისა, სალსედოს წინააღმდეგ მიმართულმა ამ ქმედებამ გარკვეულ მმართველ წრეებში პოლანკო ბორბონის დიდება დაჩრდილა. ==დამხობა და გარდაცვალება== იგი პრეზიდენტობიდან ჩამოაგდო მოძრაობამ, რომელსაც მხარი მისმა ძმამ, ხუან ანტონიომაც დაუჭირა და რომელსაც სათავეში ჩაუდგნენ პიმენტელი, მონსიონი და გარსია. ისინი მიიჩნევდნენ, რომ მეგობრებისა და ახლობლების მეშვეობით თამბაქოს მონოპოლიზაციის მცდელობა იყო თვითნებური და დიქტატორული გადაწყვეტილება. ამის შემდეგ პოლანკო დაუბრუნდა თავის საძოვრებსა და სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობას ვალვერდეს პროვინციის ქალაქ ესპერანსაში, სადაც ცხოვრობდა. რესპუბლიკის აღდგენის შემდეგ, პოლანკო, თავისი ეპოქის ყველა მოღვაწის მსგავსად, მონაწილეობდა რამდენიმე რევოლუციურ მოძრაობაში, რომელთა მიზანიც მთავრობის უბრალო ჩანაცვლება იყო. [[1867]] წელს, გენერალ ხოსე მარია კაბრალის (საყოველთაო კენჭისყრით არჩეული პირველი პრეზიდენტი) მთავრობის დასაცავად გამართულ შეიარაღებულ მოქმედებაში, იგი ფეხში დაიჭრა. სამედიცინო დახმარების მისაღებად იგი ჯერ [[სანტიაგო]]ში მიიყვანეს, შემდეგ კი ქალაქ ლა-ვეგაში გადაიყვანეს, სადაც მიღებული ჭრილობის შედეგად განვითარებული ტეტანუსით გარდაიცვალა. მისი უფროსი ძმა, ხუან ანტონიო, აგრძელებდა ანტიანექსიურ ბრძოლას ბუენავენტურა ბაესის წინააღმდეგ და [[1873]] წლის ბოლოს, [[ულისეს ერო]]სთან ერთად, სათავეში ჩაუდგა სამხედრო ამბოხს მონტე-კრისტიში, რამაც, მიუხედავად ჩახშობისა, საფუძველი ჩაუყარა ბაესის „ექვსწლიანი მმართველობის“ დასასრულს.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.se/books?id=IkxB5arbJNIC&pg=PA91&dq=Juan+Antonio+Polanco+1873+buenaventura+baez&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjo_9eyq8ncAhVjJJoKHbxlDPgQ6AEILDAA#v=onepage&q=Juan%20Antonio%20Polanco%201873%20buenaventura%20baez&f=false|title=Buenaventura Báez, el caudillo del Sur: 1844-1878|autor=Mu-Kien Adriana Sang|año=1991|editor=Editora Buho|página=91}}</ref> მისი ნეშტი ეროვნულ პანთეონში განისვენებს. ==ლიტერატურა== * Cassa, Roberto. “[http://en.calameo.com/read/0003452147132ebb897b4 Héroes Restauradores] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190819194059/https://en.calameo.com/read/0003452147132ebb897b4 |date=2019-08-19 }}”. Archivo General de La Nación. 2009 * García Lluberes, Alcides . [http://en.calameo.com/read/0005307756c140c2f34c7 «El General Gaspar Polanco»]. CLIO No. 93. 1952 * Bosh, Juan. "[https://jalintonreyes.files.wordpress.com/2009/11/la-guerra-restauradora-y-un-ensayo-sobre-la-guerra-de-abril.pdf La Guerra de la Restauración]". Santo Domingo. 1996 *Monción, Benito. "[http://catalogo.academiadominicanahistoria.org.do/opac-tmpl/files/clio/Clio_1948_No_81.pdf Relación Histórica: De Capotillo a Santiago]" CLIO No. 81. 1948. Pag 33-39 *de la Gándara y Navarro, Gral. José, "[[iarchive:anexionyguerrad01balbgoog/page/n9|Anexion y guerra de Santo Domingo]]" Tomo I. Imprenta El Correo Militar, Madrid. 1884 *de la Gándara y Navarro, Gral. José, "[[iarchive:anexionyguerrad00balbgoog/page/n9|Anexion y guerra de Santo Domingo]]" Tomo II. Imprenta El Correo Militar, Madrid 1884 *Lopez Morillo, Adriano. "Memorias sobre la segunda reincorporación de Santo Domingo a España" Tomo I-III. Sociedad Dominicana de Bibliófilos 1983 *González Tablas, Ramon. "[[iarchive:historiadeladom01tablgoog/page/n6|Historia de la dominacion y ultima guerra de España en Santo Domingo]]" Madrid. 1870 *Archambault, Pedro Maria. "[https://issuu.com/rafaelmatosbonetti/docs/pedro_m._archambault-_historia_de_la_restauracion_ Historia de la Restauracion]". La Librairie Technique et Economique. Paris. 1938 * [[Emilio Rodriguez Demorizi|Rodríguez Demorizi, Emilio]]. ''Próceres de la Restauración: noticias biográficas''. Editora del Caribe. 1963 * [[Gregorio Luperion|Luperon, Gregorio]]. ''[http://en.calameo.com/read/000530775a4ba9ddc4fd8 Notas Autobiográficas y Apuntes Históricos]''. Editorial El Diario. 1939 * Rodríguez-Objio, Manuel. "[https://en.calameo.com/read/000530775ba4d87102c36 Relaciones]". Ciudad Trujillo. 1951 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:პოლანკო, გასპარ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1816]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1867]] [[კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პოლიტიკოსები]] 4y6zognfv7n7xphk5i798t7wimf7ou0 3 879815 5397970 5353123 2026-05-22T16:58:23Z Mfield 178349 მომხმარებელმა Mfield გვერდი „[[მომხმარებლის განხილვა:Niral Bhatt]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[მომხმარებლის განხილვა:Kashmiri Pandit]]“: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Niral Bhatt|Niral Bhatt]]" to "[[Special:CentralAuth/Kashmiri Pandit|Kashmiri Pandit]]" 5353123 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 12:31, 8 აპრილი 2026 (UTC) qriwydriy7inet9gvpe9u09lpo3b8r9 0 880546 5398377 5393628 2026-05-23T11:03:19Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5398377 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = |ქართული სახელი = ტრემეტუსია |დაქვემდებარება = |სურათი = |სურათის აღწერა = |დროშა = |დროშის სიგანე = |გერბი = |გერბის სიგანე = |ქვეყანა = კვიპროსი |შიდა დაყოფა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = ლარნაკის რაიონი |თემის ტიპი = |თემი = |თემი ცხრილში = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |კლიმატი= |ენები = |add1n= |add1= }} '''ტრემეტუსია''' ({{lang-grc|Τρεμετουσιά}}; {{lang-tr|''Tremeşe or Erdemli''}}) — [[სოფელი]] [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ათიენუ|ათიენუს]] აღმოსავლეთით 7კმ. [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] კონტროლის ქვეშ მყოფ რაიონში არსებული მხოლოდ ოთხი სოფლიდან ერთ-ერთია, დანარჩენი სამია: [[არსოსი (ლარნაკა)|არსოსი]], [[მელუსეია]] და [[პერგამოსი (კვიპროსი)|პერგამოსი]]. სოფელი უძველესი ქალაქის, ტრემითოსის ან ტრემითუსის ({{lang-grc|}}Τρεμιθοῦς) ნაწილს შეადგენდა, რომელსაც ახსენებენ [[პტოლემე]], [[იეროკლე]], [[გიორგი კვიპროსელი]], [[სტეფანე ბიზანტიელი]] და სხვა უძველესი გეოგრაფები.<ref name=CE>[http://www.newadvent.org/cathen/15030b.htm Siméon Vailhé, "Tremithus" in ''Catholic Encyclopedia'' (New York 1912)]</ref> იმპერიის [[პრეტენდენტი]], [[კვიპროსელი ისააკ კომნენოსი]], აქ [[1191]] წელს ინგლისის მეფე [[რიჩარდ I]]-მა დაამარცხა, რომელმაც შემდგომ კვიპროსი დაიკავა. ქალაქი შემდეგ გაანადგურეს და დღემდე მხოლოდ სოფლის სახითაა შემორჩენილი.<ref name=CE/> ==სახელწოდება== არსებობს ორი ლეგენდა ტრემითუსის ({{lang-grc|}}Τρεμιθοῦς) სახელწოდების შესახებ.<ref name="Stephanus of Byzantium-Tremithous">[https://archive.org/details/STEPHANUSBYZANTIUSVonByzanzMargaretheBillerbeckPYPSILON.PU/page/330/mode/2up Stephanus of Byzantium, Ethnica, p.331, 177]</ref> ერთი ვერსიით, როდესაც [[აფროდიტე|აფროდიტემ]] მიწაზე დადგა ფეხი, თავად მიწა აკანკალდა მისი ღვთაებრივი არსებობისგან და ამიტომ ეს ადგილი ტრემიტუსად ({{lang-grc| τρέμειν}}) ანუ ({{lang-ka|კანკალა}}) იწოდებოდა.<ref name="Stephanus of Byzantium-Tremithous"/> მეორე მოსაზრება ის იყო, რომ სახელი მომდინარეობს ამ ტერიტორიაზე მზარდი [[ტერებინთი|ტერებინთის]] ხეებიდან, რომლებსაც კვიპროსელები ტრემითოის ({{lang-grc|τρέμιθοι}}) უწოდებდნენ.<ref name="Stephanus of Byzantium-Tremithous"/> ==ტრემეტუსიის ეპისკოპოსები== ტრემეტუსიის ეპარქიის [[ეპისკოპოსი|ეპისკოპოსებს]] შორის ყველაზე ცნობილია [[სპირიდონ ტრიმიფუნტელი|წმ. სპირიდონ ტრიმიფუნტელი]], რომელიც მთელ [[აღმოსავლეთის მართლმადიდებელი ეკლესია|აღმოსავლეთ-მართლმადიდებლურ ეკლესიაშია]] ცნობილი.<ref>[http://www.pravoslavie.ru/english/50591.htm St Spyridon the Wonderworker and Bishop of Tremithus]</ref> წმინდა სპირიდონი მონაწილეობდა [[ნიკეის პირველი საეკლესიო კრება|ნიკეის პირველ საეკლესიო კრებაზე]] (325), თეოპომპე - [[კონსტანტინოპოლის პირველი საეკლესიო კრება|კონსტანტინოპოლის პირველ საეკლესიო კრებაზე]] (381), თეოდორე, წმინდა იოანე ოქროპირის ბიოგრაფიის ავტორი - [[კონსტანტინოპოლის მესამე საეკლესიო კრება|კონსტანტინოპოლის მესამე საეკლესიო კრებაზე]] (681), ხოლო გიორგი - [[ნიკეის მეორე საეკლესიო კრება|ნიკეის მეორე საეკლესიო კრებაზე]] (787).<ref name=CE/> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://web.archive.org/web/20180922200854/http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=390 Tremetousia] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ლარნაკის რაიონი}} {{ლეფკოშის რაიონი}} [[კატეგორია:ლარნაკის რაიონის სოფლები]] [[კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის დასახლებული პუნქტები]] 66cfyp1lps8n75dg6vef0kdnvr019vx 5398378 5398377 2026-05-23T11:04:18Z Jaba1977 3604 5398378 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = |ქართული სახელი = ტრემეტუსია |დაქვემდებარება = |სურათი = |სურათის აღწერა = |დროშა = |დროშის სიგანე = |გერბი = |გერბის სიგანე = |ქვეყანა = კვიპროსი |შიდა დაყოფა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = ლარნაკის რაიონი |თემის ტიპი = |თემი = |თემი ცხრილში = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |კლიმატი= |ენები = |add1n= |add1= }} '''ტრემეტუსია''' ({{lang-grc|Τρεμετουσιά}}; {{lang-tr|''Tremeşe or Erdemli''}}) — [[სოფელი]] [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ათიენუ|ათიენუს]] აღმოსავლეთით 7კმ. [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] კონტროლის ქვეშ მყოფ რაიონში არსებული მხოლოდ ოთხი სოფლიდან ერთ-ერთია, დანარჩენი სამია: [[არსოსი (ლარნაკა)|არსოსი]], [[მელუსეია]] და [[პერგამოსი (კვიპროსი)|პერგამოსი]]. სოფელი უძველესი ქალაქის, ტრემითოსის ან ტრემითუსის ({{lang-grc|}}Τρεμιθοῦς) ნაწილს შეადგენდა, რომელსაც ახსენებენ [[პტოლემე]], [[იეროკლე]], [[გიორგი კვიპროსელი]], [[სტეფანე ბიზანტიელი]] და სხვა უძველესი გეოგრაფები.<ref name=CE>[http://www.newadvent.org/cathen/15030b.htm Siméon Vailhé, "Tremithus" in ''Catholic Encyclopedia'' (New York 1912)]</ref> იმპერიის [[პრეტენდენტი]], [[ისააკ კომნენოსი (კვიპროსის მეფე)|ისააკ კომნენოსი]], აქ [[1191]] წელს ინგლისის მეფე [[რიჩარდ I]]-მა დაამარცხა, რომელმაც შემდგომ კვიპროსი დაიკავა. ქალაქი შემდეგ გაანადგურეს და დღემდე მხოლოდ სოფლის სახითაა შემორჩენილი.<ref name=CE/> ==სახელწოდება== არსებობს ორი ლეგენდა ტრემითუსის ({{lang-grc|}}Τρεμιθοῦς) სახელწოდების შესახებ.<ref name="Stephanus of Byzantium-Tremithous">[https://archive.org/details/STEPHANUSBYZANTIUSVonByzanzMargaretheBillerbeckPYPSILON.PU/page/330/mode/2up Stephanus of Byzantium, Ethnica, p.331, 177]</ref> ერთი ვერსიით, როდესაც [[აფროდიტე|აფროდიტემ]] მიწაზე დადგა ფეხი, თავად მიწა აკანკალდა მისი ღვთაებრივი არსებობისგან და ამიტომ ეს ადგილი ტრემიტუსად ({{lang-grc| τρέμειν}}) ანუ ({{lang-ka|კანკალა}}) იწოდებოდა.<ref name="Stephanus of Byzantium-Tremithous"/> მეორე მოსაზრება ის იყო, რომ სახელი მომდინარეობს ამ ტერიტორიაზე მზარდი [[ტერებინთი|ტერებინთის]] ხეებიდან, რომლებსაც კვიპროსელები ტრემითოის ({{lang-grc|τρέμιθοι}}) უწოდებდნენ.<ref name="Stephanus of Byzantium-Tremithous"/> ==ტრემეტუსიის ეპისკოპოსები== ტრემეტუსიის ეპარქიის [[ეპისკოპოსი|ეპისკოპოსებს]] შორის ყველაზე ცნობილია [[სპირიდონ ტრიმიფუნტელი|წმ. სპირიდონ ტრიმიფუნტელი]], რომელიც მთელ [[აღმოსავლეთის მართლმადიდებელი ეკლესია|აღმოსავლეთ-მართლმადიდებლურ ეკლესიაშია]] ცნობილი.<ref>[http://www.pravoslavie.ru/english/50591.htm St Spyridon the Wonderworker and Bishop of Tremithus]</ref> წმინდა სპირიდონი მონაწილეობდა [[ნიკეის პირველი საეკლესიო კრება|ნიკეის პირველ საეკლესიო კრებაზე]] (325), თეოპომპე - [[კონსტანტინოპოლის პირველი საეკლესიო კრება|კონსტანტინოპოლის პირველ საეკლესიო კრებაზე]] (381), თეოდორე, წმინდა იოანე ოქროპირის ბიოგრაფიის ავტორი - [[კონსტანტინოპოლის მესამე საეკლესიო კრება|კონსტანტინოპოლის მესამე საეკლესიო კრებაზე]] (681), ხოლო გიორგი - [[ნიკეის მეორე საეკლესიო კრება|ნიკეის მეორე საეკლესიო კრებაზე]] (787).<ref name=CE/> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://web.archive.org/web/20180922200854/http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=390 Tremetousia] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ლარნაკის რაიონი}} {{ლეფკოშის რაიონი}} [[კატეგორია:ლარნაკის რაიონის სოფლები]] [[კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის დასახლებული პუნქტები]] bh8iy25qeydyddajrzqbph1ya0t8pxi 0 880608 5398372 5357317 2026-05-23T11:00:58Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5398372 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა= კვიპროსი }} '''არსოსი ''' ({{lang-el|Άρσος}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზი]]იდან აღმოსავლეთით დაახლოებით 32 კმ-ში (20 [[მილი]]). დე ფაქტო, ის ჩრდილოეთ კვიპროსის კონტროლის ქვეშ იმყოფება. არსოსიდან [[პილა]]ში მიმავალი გზის მშენებლობა ერთ-ერთი პირობაა, რომელიც [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსმა]] კვიპროსის რესპუბლიკას ლიმნიტისის გადასასვლელის გახსნის სანაცვლოდ მოსთხოვა. სოფელში ნაპოვნია [[ოქრო]]ს ყელსაბამი.<ref>Keshishian, Kevork K. (1978). Nicosia: Capital of Cyprus Then and Now, pp. 112, The Mouflon Book and Art Centre.</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ლარნაკის რაიონი}} {{ლეფკოშის რაიონი}} [[კატეგორია:ლარნაკის რაიონის სოფლები]] dirv4pj8n3rvm03nxefrw03oq4cga8s 0 880812 5398375 5358246 2026-05-23T11:01:43Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5398375 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა= კვიპროსი }} '''მელუსეია''' ({{lang-el|Μελούσεια}}, {{lang-tr|Kırıkkale}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლარნაკის რაიონი|ლარნაკის რაიონში]], [[ათიენუ|ათიენუდან]] აღმოსავლეთით დაახლოებით 7 კილომეტრში (4,3 მილი). ის არის რაიონის იმ ოთხი სოფლიდან ერთ-ერთი, რომელიც ჩრდილოეთ კვიპროსის დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ იმყოფება; დანარჩენი სამია [[არსოსი (ლარნაკა)|არსოსი]], [[პერგამოსი (კვიპროსი)|პერგამოსი]] და [[ტრემეტუსია]]. ==სახელწოდების წარმომავლობა== სახელის წარმოშობა ბუნდოვანია. [[1958]] წელს თურქმა კვიპროსელებმა მიიღეს ალტერნატიული თურქული სახელი — კირკკალე (Kırıkkale), რაც სიტყვასიტყვით ნიშნავს „გატეხილ ციხესიმაგრეს“ ან „დანგრეულ ციხესიმაგრეს“. კირკკალე ასევე ტოპონიმია [[ანატოლია|ანატოლიაში]]. [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის]] პერიოდიდან მოყოლებული, მელუსეია/კირკკალე ექსკლუზიურად თურქი კვიპროსელებით იყო დასახლებული. მიუხედავად იმისა, რომ XX საუკუნის პირველ ნახევარში სოფლის მოსახლეობა სტაბილურად იზრდებოდა, [[1960]] წელს მნიშვნელოვანი კლება დაფიქსირდა. 1960-იანი წლების თემთაშორისი დაპირისპირებების დროს სოფლიდან არავინ ყოფილა დევნილი. თუმცა, ამ პერიოდში სოფელი ასრულებდა მიმღები ცენტრის ფუნქციას თურქი კვიპროსელი დევნილებისთვის, რომლებიც მეზობელი სოფლებიდან — პიროგი/გაზილერიდან და აგიოს სოზომენოს/არპალიკიდან გარბოდნენ. [[1968]] წლის შემდეგ ბევრმა ამ დევნილმა ოჯახმა არჩია უფრო დიდ ანკლავებში გადასვლა, სადაც ლტოლვილებისთვის შესაბამისი საცხოვრებლები იყო, თუმცა [[რიჩარდ პატრიკი]] აღნიშნავს, რომ [[1971]] წელს სოფელში კვლავ ცხოვრობდა შვიდი თურქი კვიპროსელი დევნილი. მელუსეია/კირკკალე ამჟამად მხოლოდ მისი მკვიდრი მოსახლეობითაა დასახლებული. [[2006]] წლის თურქ-კვიპროსული აღწერის მიხედვით, სოფლის მოსახლეობა 398 ადამიანს შეადგენდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ლარნაკის რაიონი}} {{ლეფკოშის რაიონი}} [[კატეგორია:ლარნაკის რაიონის სოფლები]] 6fmfnbtlzgsnhfawuhdtmgwja0srpam 10 880956 5398364 5360840 2026-05-23T10:55:12Z Jaba1977 3604 5398364 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ჩრდილოეთ კვიპროსის რაიონები |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|<span style="color:white;">ჩრდილოეთ კვიპროსის რაიონები</span>]] | სიასტილი = | სათსტილი = background:{{ფერი|კვიპროსი}} | ჯგუფსტილი = background:{{ფერი|კვიპროსი}} |სიაკლასი = hlist |ჯგუფი1= |სია1= * [[გაზიმაგუშის რაიონი]] * [[გირნეს რაიონი]] * [[გუზელიურთის რაიონი]] * [[ისქელეს რაიონი]] * [[ლეფკეს რაიონი]] * [[ლეფკოშის რაიონი]] }} <noinclude> [[კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის რაიონების თარგები| ]] </noinclude> kaqc4vh4o08si2ui2soszz54a3qc19g 0 881063 5398094 5361658 2026-05-22T19:07:17Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398094 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 6,498 |ორგანო = <!-- გა=[[გაეროს გენერალური ასამბლეა]], უს=[[გაეროს უშიშროების საბჭო]] --> |თარიღი = [[17 მარტი]], |წელი =[[2011]] |სხდომა = |კოდი = S/RES/1973 (დოკუმენტი) |დოკუმენტი = |მომხრე = 10 |წინააღმდეგი = არცერთი |თავი შეიკავა =5 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Libya-War-Map.png |წარწერა =ფრენის აკრძალული ზონის განმახორციელებელი სახელმწიფოები ლიბია }} '''რეზოლუცია 1973''' გაეროს უშიშროების საბჭომ 2011 წლის [[17 მარტი|17 მარტს]] მიიღო [[ლიბია|ლიბიის]] პირველი [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომის]] საპასუხოდ. რეზოლუციამ შექმნა ლიბიის სამოქალაქო ომში სამხედრო ჩარევის იურიდიული საფუძველი, მოითხოვა „დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტა“ და საერთაშორისო საზოგადოებას მისცა უფლება, შეექმნა ფრენის აკრძალვის ზონა და გამოეყენებინა ყველა საჭირო საშუალება, გარდა უცხოური ოკუპაციისა, მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად.<ref>{{cite news|last=Roth|first=Richard|title=U. N. Security Council approve no-fly zone in Libya|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|archive-url=https://web.archive.org/web/20110320044602/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|url-status=dead|archive-date=20 March 2011|date=18 March 2011|work=[[CNN]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია შემოთავაზებული იყო [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[ლიბანი|ლიბანის]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] მიერ.<ref name="UN News Centre">{{cite web |url=https://www.un.org/press/en/2011/sc10200.doc.htm|title=Security Council authorizes 'all necessary measures' to protect civilians in Libya|date=17 March 2011 |publisher=United Nations News Centre}}</ref><ref>{{cite news|title=Libya: UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|date=18 March 2011|work=[[BBC News]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს ათმა წევრმა მისცა ხმა დადებითად (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, [[კოლომბია|კოლუმბია]], [[გაბონი]], ლიბანი, [[ნიგერია]], [[პორტუგალია]], [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკა]] და მუდმივი წევრები საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]]). ხუთმა ქვეყანამ ([[ბრაზილია]], [[გერმანია]] და [[ინდოეთი]], მუდმივი წევრები [[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]) თავი შეიკავა, წინააღმდეგი არცერთი არ ყოფილა.<ref>{{cite news|title=Libya: Nigeria votes in favour of no-fly resolution|url=http://www.vanguardngr.com/2011/03/libya-nigeria-votes-in-favour-of-no-fly-resolution/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=18 March 2011}}</ref> == რეზოლუცია == === ძირითადი პუნქტები === [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია: *მოითხოვს დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტას და ძალადობის, მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ყველა თავდასხმის და მათი უფლებების დარღვევის სრულ შეწყვეტას; * ლიბიის თავზე ფრენის აკრძალვის ზონას აწესებს; *იძლევა „ყველა საჭირო ზომის მიღების უფლებას ლიბიის [[არაბთა ჯამაჰირია|არაბთა ჯამაჰირიაში]], მათ შორის [[ბენღაზი|ბენღაზიში]] თავდასხმის საფრთხის ქვეშ მყოფი მშვიდობიანი მოსახლეობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის მიერ დასახლებული ტერიტორიების დასაცავად, ამავდროულად გამორიცხავს ნებისმიერი სახის უცხოური საოკუპაციო ძალის განთავსებას ლიბიის ტერიტორიის ნებისმიერ ნაწილზე“; *აძლიერებს იარაღის ემბარგოს და განსაკუთრებით დაქირავებული მებრძოლების წინააღმდეგ ზომებს, [[გემი|გემებისა]] და [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავების]] იძულებითი შემოწმების დაშვებით; *აწესებს აკრძალვას ლიბიის მიერ დანიშნულ ყველა ფრენაზე; *ლიბიის ხელისუფლების საკუთრებაში არსებულ აქტივებზე აქტივების გაყინვას აწესებს და კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ასეთი აქტივები ლიბიელი ხალხის სასარგებლოდ უნდა იქნას გამოყენებული; *გაეროს უშიშროების საბჭოს 1970-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული მოგზაურობის აკრძალვა და აქტივების გაყინვა ვრცელდება ლიბიის კიდევ რამდენიმე ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე; *ქმნის ექსპერტთა პანელს სანქციების აღსრულების მონიტორინგისა და ხელშეწყობის მიზნით. == ხმის მიცემა == {| class=wikitable ! width="33%" | დამტკიცებულია (10) !! width="34%" | თავი შეიკავა(5) !! width="33%" | წინააღმდეგი (0) |- valign=top |*{{flagcountry|BIH}} *{{flagcountry|COL}} *'''{{flagcountry|FRA}}''' *{{flagcountry|GAB}} *{{flagcountry|LBN}} *{{flagcountry|NGA}} *{{flagcountry|PRT}} *{{flagcountry|RSA}} *'''{{flagcountry|UK}}''' *'''{{flagcountry|USA}}''' | *{{flagcountry|BRA}} *'''{{flagcountry|CHN}}''' *{{flagcountry|DEU}} *{{flagcountry|IND}} *'''{{flagcountry|RUS|name=რუსეთის ფედერაცია}}''' | |} უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მონიშნულია მუქი შრიფტით. მუდმივ წევრებს, ჩინეთსა და რუსეთს, ეჭვები ჰქონდათ ფრენის აკრძალვის ზონასთან დაკავშირებით, მათ შორის ასეთი ზონის აღსრულების პრაქტიკულ საკითხებთან და ძალის გამოყენების შეშფოთებასთან დაკავშირებით, როდესაც სხვა საშუალებები არ იყო ამოწურული, თუმცა აღნიშნეს [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები|არაბული]] ლიგის მოთხოვნები და ლიბიაში არსებული „განსაკუთრებული სიტუაცია“ და ამიტომ თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.<ref>{{cite news|title=China opposed UN resolution on Libya|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/china/China-opposed-UN-resolution-on-Libya/articleshow/7736989.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105020432/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-18/china/29144182_1_libya-resolution-countries|url-status=live|archive-date=5 November 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 March 2011}}</ref> უშიშროების საბჭოს აფრიკელმა წევრებმა დაგმეს ლიბიის რეჟიმის ქმედებები და მხარი დაუჭირეს ტექსტს.<ref>{{cite news|title=Africa defies AU chief's support for Ghaddafi|url=http://www.afrol.com/articles/37599|date=18 March 2011|work=Afrol News}}</ref> მეორე დღეს [[კანცლერი|კანცლერმა]] [[ანგელა მერკელი|ანგელა მერკელმა]] განაცხადა, რომ გერმანია არ მიიღებდა მონაწილეობას სამხედრო ოპერაციაში, მაგრამ დასძინა: „ჩვენ უპირობოდ ვიზიარებთ ამ რეზოლუციის მიზნებს. ჩვენი თავშეკავება არ უნდა აგვერიოს ნეიტრალიტეტთან“.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12776418 BBC ''(retrieved 18 March 2011)'']</ref> თუმცა, მისმა [[საგარეო საქმეთა მინისტრი|საგარეო საქმეთა მინისტრმა]] [[გიდო ვესტერველე|გვიდო ვესტერველემ]] საჯაროდ გამოხატა თავისი წინააღმდეგობა რეზოლუციის მიმართ.<ref>{{cite news| title= Germany won't send forces to Libya, foreign minister declares |url=https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/germany-rules-out-libya-military | work=The Guardian | date=17 March 2011}}</ref> ინდოეთმა თავი შეიკავა, რადგან მან რეზოლუცია აღიქვა, როგორც გაურკვეველ ინფორმაციაზე დაფუძნებული (ლიბიაში ადგილზე არსებული ვითარების შესახებ „სანდო ინფორმაციის“ ნაკლებობა) და როგორც ძალიან ღია („აღსრულების ზომების დეტალების სიცხადის არარსებობის გამო, მათ შორის, ვინ და რა საშუალებებით მიიღებს მონაწილეობას და როგორ განხორციელდება ეს ზომები ზუსტად“).<ref name="autogenerated5">{{cite conference|title=UNSC 6498th Meeting|url=https://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=S/PV.6498|date=17 March 2011|publisher=UNSC|pages=5–6}}</ref> ბრაზილიამაც თავი შეიკავა და აღნიშნა ფუნდამენტური წინააღმდეგობა ძალის გამოყენებაში „ძალადობის დაუყოვნებლივ დასრულებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის“ მისაღწევად. მათ მიაჩნდათ, რომ ძალის გამოყენებას შესაძლოა ჰქონდეს ადგილზე დაძაბულობის გამწვავების გაუთვალისწინებელი ეფექტი და მეტი ზიანი მიაყენოს იმავე მშვიდობიან მოსახლეობას, რომელთა დაცვაც ჩვენი ვალდებულებაა. ბრაზილიის [[ელჩი|ელჩმა]], ქალბატონმა ვიოტიმ, ასევე აღნიშნა, რომ ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში სახალხო მოძრაობის მნიშვნელოვანი ასპექტია მათი სპონტანური, ადგილობრივი ბუნება. ჩვენ ასევე შეშფოთებულები ვართ იმით, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებამ, როგორც ეს დღევანდელი რეზოლუციის მე-4 პუნქტშია მოწოდებული, შეიძლება შეცვალოს ეს ნარატივი ისე, რომ სერიოზული შედეგები მოჰყვეს ლიბიასა და მის ფარგლებს გარეთ არსებულ ვითარებას. == ლიბიის პასუხი == რეზოლუციის მიღებისას ბენღაზიში მყოფმა ლიბიის [[ოპოზიცია (პოლიტიკა)|ოპოზიციურმა]] ძალებმა ტაში შემოჰკრეს და ჰაერში იარაღს და ფეიერვერკებს ისროდნენ.<ref>{{cite news|title=UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|work=BBC News|access-date=22 October 2011|date=18 March 2011}}</ref>რეზოლუციის გამოქვეყნებამდე რამდენიმე საათით ადრე, კადაფიმ ოპოზიცია გააფრთხილა სიტყვით: „ჩვენ დღეს ღამით მოვალთ და არანაირი შეწყალება არ იქნება“.<ref>{{cite magazine|url=https://world.time.com/2011/03/17/gaddafi-warns-benghazi-rebel-city-we-are-coming-and-therell-be-no-mercy/|title=Gaddafi Warns Benghazi Rebels: We Are Coming, And There'll Be No Mercy|last=Tharoor|first=Ishaan|date=17 March 2011|magazine=Time|access-date=16 September 2016}}</ref> [[18 მარტი|18 მარტს]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] მთავრობამ განაცხადა, რომ ისინი დაიცავდნენ რეზოლუციას და განახორციელებდნენ ცეცხლის შეწყვეტას.<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/blogs/the-staggers/2011/03/fly-zone-ceasefire-libya|title=Libya declares ceasefire|work=New Statesman}}</ref>თუმცა, მალევე გაირკვა, რომ სინამდვილეში ცეცხლის შეწყვეტა არ განხორციელებულა.<ref>{{cite news|title=Gadhafi blasts 'crusader' aggression after strikes|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna42164455|work=NBC News|access-date=22 October 2011}}</ref> == განხორციელება == [[სამხედრო ინტერვენცია]] ლიბიაში [[19 მარტი|19 მარტს]] დაიწყო, როდესაც საფრანგეთის საჰაერო ძალების გამანადგურებლებმა გაანადგურეს კადაფის მომხრე რამდენიმე მანქანა, რომლებიც ამბოხებულთა ციხესიმაგრის, ბენღაზიში მიიწევდნენ წინ. შემდეგ აშშ-ის და ბრიტანეთის [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავებმა]] ლიბიის მასშტაბით სამიზნეების მიმართულებით 110-ზე მეტი „[[ტომაჰავკი (იარაღი)|ტომაჰაკის]]“ ტიპის ფრთოსანი [[რაკეტა]] ისროლეს, რამაც რეჟიმის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად შეაფერხა და ფრენის აკრძალვის ზონის უფრო ფართოდ აღსრულება შესაძლებელი გახადა. ინტერვენციაში თავდაპირველად [[ევროპა|ევროპისა]] და [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთის]] 10 სახელმწიფოსგან შემდგარი კოალიცია მონაწილეობდა, მოგვიანებით კი მათი რიცხვი 17-მდე გაიზარდა. [[31 მარტი|31 მარტს]] [[ნატო|ნატომ]] ოპერაციის სარდლობა აიღო. ინტერვენციამ წარმატებით შეაჩერა კადაფის მომხრე ძალების ბენღაზიში ჩაგდება.<ref>[http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110323145516/http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 |date=23 March 2011 }}</ref> 24 აგვისტოს პირველად აღიარა, რომ ბრიტანეთის,<ref>Thomas Harding, Gordon Rayner and Damien McElroy [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8721291/Libya-SAS-leads-hunt-for-Gaddafi.html ''Libya: SAS leads hunt for Gaddafi''], 24 August 2011</ref>[[იტალია|იტალიის]], საფრანგეთის, [[იორდანია|იორდანიის]], [[კატარი|კატარის]]<ref name="es">[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do Hunt is on for safe houses where dictator can lie low | News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016204933/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do |date=2011-10-16 }}—[[Evening Standard]]</ref> და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სპეციალური დანიშნულების რაზმები ლიბიის ტერიტორიაზე ჩაერივნენ და ოპერაციები [[ტრიპოლი|ტრიპოლისა]] და სხვა ქალაქებში გააძლიერეს.<ref name="es" /><ref>Barbara Starr [https://web.archive.org/web/20110923184926/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/08/24/libya.foreign.forces/ ''Foreign forces in Libya helping rebel forces advance''], 24 August 2011</ref> ეს 1973-ე რეზოლუციის<ref>George Grant [http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 ''Special Forces in Libya: A Breach of UNSCR 1973?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323142323/http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 |date=23 March 2013 }}, 25 August 2011</ref> შესაძლო დარღვევად იქნა მიჩნეული, თუმცა სპეციალური დანიშნულების რაზმების გამოყენება რეზოლუციით აკრძალული არ არის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1973(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/un-security-council-resolution UN Security Council Resolution 1973 (2011) on Libya – full text] – ''[[The Guardian]]'' *[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10200.doc.htm UN Security Council's Press Release on Resolution 1973 (2011)] (accessed 2011-03-19). *[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12782972 Analysis of resolution] – [[BBC News]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:ლიბიის სამოქალაქო ომი]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:საერთაშორისო უსაფრთხოება]] [[კატეგორია:გაეროს რეზოლუციები]] [[კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი]] [[კატეგორია:გლობალური პოლიტიკა]] nrkt8l133e16o1f5twct9ni1a99vnh1 0 881994 5398159 5395427 2026-05-22T21:04:22Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398159 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1539 |ორგანო = უს |თარიღი =22 აპრილი |წელი =2004 |სხდომა =4,948 |კოდი =S/RES/1539 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1539(2004) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ბავშვები და შეიარაღებული კონფლიქტი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Chinesechildsoldier.jpg |წარწერა =[[ჩინელები|ჩინელი]] ბავშვი ჯარისკაცი [[მიანმარი|ბირმაში]] }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1539''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2004]] წლის [[22 აპრილი|22 აპრილ]]ს. [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1261|1261]] ([[1999]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1308|1308]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1314|1314]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1325|1325]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1379|1379]] ([[2001]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1460|1460]] ([[2003]]) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ დაგმო ბავშვი ჯარისკაცების გამოყენება და [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივან]]ს მონიტორინგის მექანიზმის შემუშავება სთხოვა.<ref>{{cite news|title=Security Council condemns recruitment of child soldiers, asks Secretary-General to devise monitoring mechanism|url=http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900SID/ACOS-64DFZ7?OpenDocument|publisher=[[ReliefWeb]]|date=22 April 2004}}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ეს რეზოლუცია იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც საბჭომ გააფართოვა დაცვის ჩარჩო ბავშვთა მიმართ ჩადენილი დარღვევების სხვა კატეგორიების იდენტიფიცირების გზით.<ref>{{cite web|last=Chikuhwa|first=Tonderai W.|title=Evolution of the United Nations protection agenda for children affected by armed conflict: towards an 'era of application' of international standards|url=http://se1.isn.ch/serviceengine/Files/ISN/45697/ipublicationdocument_singledocument/6E4658B2-6476-458C-AD40-3AD5A64D0A23/en/2007_Evolution_UN.pdf|publisher=Ford Institute for Human Security|year=2007|access-date=28 September 2010|archive-date=10 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201010135739/http://se1.isn.ch/serviceengine/Files/ISN/45697/ipublicationdocument_singledocument/6E4658B2-6476-458C-AD40-3AD5A64D0A23/en/2007_Evolution_UN.pdf|url-status=dead}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== უშიშროების საბჭო კვლავ შეშფოთებული იყო [[ომი|შეიარაღებული კონფლიქტები]]თ დაზარალებული ბავშვების დაცვის კუთხით პროგრესის ნაკლებობის გამო, თუმცა აღნიშნა გარკვეული წინსვლა ადვოკატირებისა და სტანდარტების სფეროში. მან მოუწოდა სახელმწიფოებს, ბოლო მოუღონ დაუსჯელობას და სისხლისსამართლებრივი დევნა განახორციელონ მათ მიმართ, ვინც პასუხისმგებელია [[გენოციდი|გენოციდზე]], კაცობრიობის წინააღმდეგ მიმართულ დანაშაულებზე, [[სამხედრო დანაშაული|სამხედრო დანაშაულებს]]ა და სხვა სამართალდარღვევებზე. საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი ერთგულება კონფლიქტების ბავშვებზე ზეგავლენის აღმოფხვრის მიმართ და ხაზი გაუსვა დაზარალებულ ბავშვებთან შეუფერხებელი წვდომის მნიშვნელობას. გარდა ამისა, მან აღნიშნა, რომ 15 წლამდე ასაკის ბავშვების ეროვნულ შეიარაღებულ ძალებში გაწვევა კლასიფიცირებულია როგორც ომის დანაშაული სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს [[რომის წესდება|რომის წესდებ]]ის მიხედვით, ხოლო [[ბავშვის უფლებათა კონვენცია|ბავშვის უფლებათა კონვენცი]]ის ფაკულტატური ოქმი მოითხოვს მინიმუმ 18 წლის ასაკის დადგენას საომარ მოქმედებებში სავალდებულო გაწვევისთვის. რეზოლუციის პრეამბულაში ასევე ხაზგასმული იყო საბჭოს მტკიცე ნება, უზრუნველყოს ბავშვთა დაცვის საერთაშორისო სტანდარტების პატივისცემა. ===აქტები=== რეზოლუცია დაიწყო ბავშვი ჯარისკაცების გამოყენებისა და გაწვევის, ბავშვების მკვლელობისა და დასახიჩრების, გაუპატიურების, სექსუალური ძალადობის, გატაცების, იძულებითი გადაადგილების, ჰუმანიტარული წვდომის უარყოფის, სკოლებსა და საავადმყოფოებზე თავდასხმების, ბავშვებით ვაჭრობის ([[ტრეფიკინგი|ტრეფიკინგის]]), იძულებითი შრომისა და [[მონათმფლობელობა|მონობის]] დაგმობით. გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს, ეთხოვა სამი თვის ვადაში შეემუშავებინა ყოვლისმომცველი მონიტორინგის მექანიზმი.<ref name="vt">{{cite book|last=Vandewiele|first=Tiny|title=Optional protocol: the involvement of children in armed conflicts, Volume 51|url=https://archive.org/details/optionalprotocol0000vand|year=2006|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14730-0|page=[https://archive.org/details/optionalprotocol0000vand/page/14 14]}}</ref><ref>{{cite book|last=Cullen|first=Holly|title=The role of international law in the elimination of child labor|year=2007|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-16285-3|page=126}}</ref> ამავდროულად, საბჭომ გამოხატა განზრახვა, განიხილოს შემდგომი ზომები რესურსებით უკანონო ვაჭრობას, იარაღის ტრეფიკინგს, ტრანსსასაზღვრო გატაცებებსა და შეიარაღებულ კონფლიქტებს შორის კავშირის გასაწყვეტად. საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა გარკვეული მხარეების მიერ ბავშვი ჯარისკაცების გაწვევის გაგრძელების გამო და მოითხოვა სამ თვეში ამ პრაქტიკის შეწყვეტის გეგმების მომზადება. საბჭომ გამოხატა მზადყოფნა, დააწესოს შემდგომი ზომები (მაგალითად, იარაღის ემბარგო) იმ მხარეებისა თუ ქვეყნების წინააღმდეგ, რომლებიც არ ითანამშრომლებენ.<ref>{{cite book|last1=Gates|first1=Scott|last2=Reich|first2=Simon |title=Child Soldiers in the Age of Fractured States|year=2009|publisher=University of Pittsburgh Press|isbn=978-0-8229-6029-4 |page=45}}</ref> გადაწყდა, რომ სამშვიდობო ოპერაციების [[მანდატი|მანდატებში]] შენარჩუნებული იქნებოდა სპეციალური დებულებები ბავშვთა დაცვის შესახებ, მათ შორის ბავშვთა დაცვის მრჩევლების განლაგება. საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ განათლება გადამწყვეტ როლს ასრულებს ბავშვების შეიარაღებულ კონფლიქტებში გაწვევის პრევენციაში.<ref name="vt" /><ref>{{cite news|title=UN Security Council condemns recruitment of child soldiers|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=10496&Cr=child&Cr1=soldier|date=22 April 2004|agency=United Nations News Centre}}</ref> გარდა ამისა, რეზოლუციამ მოითხოვა გაეროსგან აივ/შიდსის შესახებ განათლების, ტესტირებისა და კონსულტაციის სერვისების დანერგვა. საბჭო მიესალმა ისეთი ორგანიზაციების ღონისძიებებს ბავშვთა დაცვის მიმართულებით, როგორიცაა [[ევროკავშირი]] და [[დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა|დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობი]]ს (ECOWAS). მან წაახალისა რეგიონული და ადგილობრივი ინსტიტუტების გაძლიერება. დასასრულს, გენერალურ მდივანს მოუწოდეს, უზრუნველყოს ბავშვთა დაცვის საკითხების გათვალისწინება მის მომავალ ანგარიშებში და სთხოვეს 2004 წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბრი]]სთვის წარმოედგინა ანგარიში [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1379|1379]] და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1460|1460]] რეზოლუციების შესრულების პროგრესის შესახებ. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1539(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:ბავშვთა უფლებები]] [[კატეგორია:შეიარაღებული კონფლიქტები]] q5mj1prqbxk57728m1zkfaiju31dt2q 0 882238 5398176 5388255 2026-05-22T22:36:06Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398176 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2803 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ნოემბერი |წელი =2025 |სხდომა =10046 |კოდი =S/RES/2803 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2803(2025) |მომხრე =13 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =[[შუა აღმოსავლეთი|შუა აღმოსავლეთში]] არსებული ვითარება, მათ შორის პალესტინის საკითხი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Gz-map2.png |წარწერა =[[ღაზის სექტორი]]ს რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2803''' [[2025]] წლის [[17 ნოემბერი|17 ნოემბერს]] იქნა მიღებული, რათა ამოქმედდეს [[ისრაელი|ისრაელსა]] და [[ჰამასი|ჰამასს]] შორის 2025 წლის ოქტომბერში შეთანხმებული ღაზას სამშვიდობო გეგმა. რეზოლუცია [[პალესტინის ეროვნული ადმინისტრაცია|პალესტინის ხელისუფლებამ]] დადებითად შეაფასა, ხოლო ჰამასმა დაგმო. ==პროცესი== თავდაპირველი პროექტი, რომელიც საერთაშორისო სტაბილიზაციის ძალებს ორწლიან მანდატს ანიჭებდა და მშვიდობის საბჭოს შექმნას ითვალისწინებდა, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებულმა შტატებმა]] 2025 წლის [[3 ნოემბერი|3 ნოემბერს]] გაავრცელა.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/draft-un-resolution-would-grant-us-and-partners-two-year-mandate-to-govern-gaza/|title=Draft UN resolution would grant US and partners two-year mandate to govern Gaza|date=4 November 2025|work=Times of Israel}}</ref> გადამუშავებული პროექტი, რომელიც ადგენს ისრაელის გასვლის კრიტერიუმებს ჰამასის განიარაღებასთან დაკავშირებით და მოითხოვს ექვსთვიანი პროგრესის ანგარიშების წარდგენას უშიშროების საბჭოსთვის, [[10 ნოემბერი|10 ნოემბერს]] გამოქვეყნდა. იგი მიესალმება მშვიდობის საბჭოს შექმნას და აღწერს მას, როგორც გარდამავალ მმართველ ორგანოს, რომელიც ღაზას ადმინისტრაციას ზედამხედველობს.<ref>{{Cite web|url=https://aja.ws/qrhxkp?update=8241379|title=غزة مباشر.. استئناف البحث عن جثث إسرائيليين واعتداءات بالجملة في الضفة &#124; أخبار &#124; الجزيرة نت}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.jpost.com/international/article-873423|title=UN to review plan to end Gaza war, condition IDF withdrawal |date=November 10, 2025|website=The Jerusalem Post}}</ref><ref>{{Cite web |title=🇺🇸 has circulated revision 1 of its zero draft resolution and placed it under silence until tomorrow morning. |publisher=Antoine D. |date=10 November 2025 |via=[[Twitter]] |url=https://x.com/AD1968F/status/1987992140526620679 |archive-date=20 November 2025 |archive-url=https://archive.today/20251120012817/https://x.com/AD1968F/status/1987992140526620679 }}</ref> კიდევ ერთი გადამუშავებული პროექტი, რომელიც მოიცავდა პალესტინის თვითგამორკვევისა და სახელმწიფოებრიობის მხარდამჭერ პუნქტს, [[13 ნოემბერი|13 ნოემბერს]] გავრცელდა.<ref>{{Cite web |title=🇺🇸 has circulated revision 2 of its draft resolution and placed it under silence until 6pm today. |publisher=Antoine D. |date=13 November 2025 |via=[[Twitter]] |url=https://x.com/AD1968F/status/1989021421960355971 |archive-date=20 November 2025 |archive-url=https://archive.today/20251120051045/https://x.com/AD1968F/status/1989021421960355971 }}</ref> იმავე დღეს, [[რუსეთი|რუსეთმა]] წამოჭრა ალტერნატიული პროექტი, რომელიც მხარს დაუჭერდა საერთაშორისო სტაბილიზაციის ძალების ვარიანტებს, მაგრამ ამოიღო მშვიდობის საბჭოს შესახებ მითითებები.<ref>{{Cite web |title=🎙️Comment by @RussiaUN on Russia's Draft UNSC Resolution on #Gaza |publisher=[[Permanent Representative of Russia to the United Nations]] |via=[[Twitter]] |url=https://x.com/RussiaUN/status/1989449195598516544 |archive-date=20 November 2025 |archive-url=https://archive.today/20251120012854/https://x.com/RussiaUN/status/1989449195598516544 }}</ref><ref>{{cite web | title=Russia proposes its own UN resolution on Gaza in challenge to US draft | work=Reuters | url=https://www.reuters.com/world/middle-east/russia-proposes-its-own-un-resolution-gaza-challenge-us-draft-2025-11-13/ }}</ref> [[14 ნოემბერი|14 ნოემბერს]], შეერთებულმა შტატებმა, მუსლიმური უმრავლესობით დასახლებულ ქვეყნებთან - [[კატარი|კატართან]], [[ეგვიპტე]]სთან, [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები|არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან]], [[საუდის არაბეთი|საუდის არაბეთთან]], [[ინდონეზია]]სთან, [[პაკისტანი|პაკისტანთან]], [[იორდანია]]სთან და [[თურქეთი|თურქეთთან]] ერთად, გამოაქვეყნა ერთობლივი განცხადება, რომლითაც მოუწოდებდა უშიშროების საბჭოს, მიეღო შეერთებული შტატების პროექტის უახლესი ვერსია.<ref>{{Cite web|url=https://uaeun.org/statement/uaesc-joint-statement-resolution-gaza-14nov-25/|title=Joint Statement on the UN Security Council Resolution on Gaza}}</ref> განცხადებას პალესტინის ხელისუფლება მიესალმა.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/pa-welcomes-us-led-statement-asserting-that-trumps-gaza-plan-offers-pathway-to-palestinian-statehood/|title=PA welcomes US-led statement asserting that Trump's Gaza plan offers pathway to Palestinian statehood|first=Jacob|last=Magid|date=November 14, 2025|work=Times of Israel}}</ref> გაერთიანებულმა სამეფომ ასევე გამოაქვეყნა განცხადება შეერთებული შტატების მიერ შემოთავაზებული რეზოლუციის პროექტის მხარდასაჭერად.<ref>{{Cite web |title=Statement on the UN Security Council Resolution on Gaza |publisher=[[Permanent Representative of the United Kingdom to the United Nations]] |date=15 November 2025 |via=[[Twitter]] |url=https://x.com/UKUN_NewYork/status/1989499952859648391 |archive-date=20 November 2025 |archive-url=https://archive.today/20251120020530/https://x.com/UKUN_NewYork/status/1989499952859648391 }}</ref> საბოლოო პროექტი წარედგინა უშიშროების საბჭოს 2025 წლის [[17 ნოემბერი|17 ნოემბერს]] გამართულ 10,046-ე სხდომაზე, დოკუმენტი S/2025/748 სახით.<ref>{{Cite web |title=United States of America: draft resolution |url=https://docs.un.org/en/S/2025/748 |publisher=[[United Nations]] |date=17 November 2025 |language=en }}</ref> ===ხმის მიცემა=== რეზოლუციის მიღებას მხარი ცამეტმა ქვეყანამ დაუჭირა, მათ შორის P5-ის წევრებმა [[საფრანგეთი|საფრანგეთმა]], [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულმა სამეფომ]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა]]. დანარჩენმა ორმა P5 ქვეყანამ, [[ჩინეთი|ჩინეთმა]] და [[რუსეთი|რუსეთმა]], ხმის მიცემისგან თავი შეიკავეს.<ref>{{Cite web|url=https://press.un.org/en/2025/sc16225.doc.htm|title=Security Council Authorizes International Stabilization Force in Gaza, Adopting Resolution 2803 (2025) &#124; Meetings Coverage and Press Releases|website=press.un.org|access-date=2026-04-23|archive-date=2026-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260122091409/https://press.un.org/en/2025/sc16225.doc.htm}}</ref><br/>უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მუქი შრიფტით არის მონიშნული. {| class="wikitable" ! width="33%" |მომხრე (13) ! width="34%" |თავი შეიკავა(2) ! width="33%" |წინააღმდეგი (0) |- valign="top" | {{flagcountry| Algeria}}<br /> {{flagcountry| Denmark}}<br /> '''{{flagcountry| France}}'''<br /> {{flagcountry| Greece}}<br /> {{flagcountry| Guyana}}<br /> {{flagcountry| South Korea}}<br /> {{flagcountry| Pakistan}}<br /> {{flagcountry| Panama}}<br /> {{flagcountry| Sierra Leone}}<br /> {{flagcountry| Slovenia}}<br /> {{flagcountry| Somalia}}<br /> '''{{flagcountry| United Kingdom}}'''<br /> '''{{flagcountry| United States}}''' | '''{{flagcountry| China}}'''<br /> '''{{flagcountry|Russia}}'''<br /> | |} ==დებულებები== რეზოლუცია მხარს უჭერს ღაზას სექტორის სამშვიდობო გეგმას, მიესალმება ღაზას სექტორის რეკონსტრუქციის მხარდასაჭერად მშვიდობის საბჭოს შექმნას, ამტკიცებს საერთაშორისო სტაბილიზაციის ძალების განლაგებას და იძლევა ღაზას სექტორში ყოველდღიური მმართველობის მართვის მიზნით ღაზას ადმინისტრირების ეროვნული კომიტეტის შექმნის საშუალებას.<ref>{{cite web|last=Weller|first=Marc|url=https://www.chathamhouse.org/2025/11/what-security-council-resolution-2803-and-what-does-it-mean-trump-gaza-plan|title= What is Security Council Resolution 2803, and what does it mean for the Trump Gaza plan?|website=[[Chatham House]]|date=November 21, 2025|access-date=January 18, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109215145/https://www.chathamhouse.org/2025/11/what-security-council-resolution-2803-and-what-does-it-mean-trump-gaza-plan|archive-date=January 9, 2026|url-status=live}}</ref> ==რეაქციები== ===გაეროს უშიშროების საბჭოს წევრები=== ;მუდმივი წევრები *{{flag|ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა}}:ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკამ კენჭისყრისგან თავი შეიკავა. გაეროში ჩინეთის ელჩმა ფუ კონგმა განაცხადა, რომ რეზოლუციის პროექტი შეიცავდა მხოლოდ „მწირ დეტალებს“ ISF-ისა და BOP-ის „სტრუქტურის, შემადგენლობის, უფლებამოსილების პირობებისა და მონაწილეობის კრიტერიუმების“ შესახებ, თუმცა ასევე ხაზი გაუსვა ღაზაში ცეცხლის შეწყვეტის აუცილებლობასა და მყიფეობას. *{{flag|საფრანგეთი}}:საფრანგეთი მიესალმა რეზოლუციას და დასძინა, რომ „ამ რეზოლუციის განხორციელება უნდა მოხდეს მკაფიო პოლიტიკურ და სამართლებრივ ჩარჩოებში, უშიშროების საბჭოს შესაბამისი რეზოლუციების, საერთაშორისოდ შეთანხმებული პარამეტრების და ორი სახელმწიფოს გადაწყვეტის განხორციელების შესახებ ნიუ-იორკის დეკლარაციის შესაბამისად“.<ref>{{Cite web |last=Cakirtekin |first=Ilayda |date=18 November 2025 |title=France welcomes UN Security Council resolution on Gaza, calls for 'clear political, legal framework' |url=https://www.aa.com.tr/en/europe/france-welcomes-un-security-council-resolution-on-gaza-calls-for-clear-political-legal-framework/3747090 |website=[[Anadolu Agency]]}}</ref> *{{flag|რუსეთი}}:რუსეთმა კენჭისყრისგან თავი შეიკავა. ელჩმა [[ვასილი ნებენზია]]მ განაცხადა, რომ რეზოლუცია „ღაზის სექტორზე სრულ კონტროლს მშვიდობის საბჭოს გადასცემს“. *{{flag|ამერიკის შეერთებული შტატები}}: გაეროში ელჩმა, [[მაიკლ უოლცი|მაიკ უოლცმა]], მადლიერება გამოხატა იმ ქვეყნების მიმართ, რომლებიც შეუერთდნენ აშშ-ს რეზოლუციის მიღებაში. მან განაცხადა, რომ რეზოლუცია „წარმოადგენს კიდევ ერთ მნიშვნელოვან ნაბიჯს სტაბილური ღაზისკენ, რომელიც შეძლებს აყვავებას და ისეთი გარემოს შექმნისკენ, რომელიც ისრაელს საშუალებას მისცემს უსაფრთხოდ იცხოვროს“. ;არამუდმივი წევრები *{{Flag|ალჟირი}}:ალჟირის დემოკრატიული და სახალხო რესპუბლიკის მუდმივმა წარმომადგენელმა რეზოლუციას მხარი დაუჭირა. მისი განცხადებით, ალჟირი თვლის, რომ ახლო აღმოსავლეთში ნამდვილი მშვიდობის მიღწევა შეუძლებელია „პალესტინელი ხალხისთვის სამართლიანობის აღდგენის გარეშე, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში ელოდნენ დამოუკიდებელი სახელმწიფოს შექმნას“. მან ასევე აღნიშნა, რომ ტექსტმა მიიღო არაბული და მუსლიმური ქვეყნების, მათ შორის პალესტინის განთავისუფლების ორგანიზაციის მხარდაჭერა. *{{Flag|პაკისტანი}}:პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკის მუდმივმა წარმომადგენელმა გაეროში რეზოლუციას მხარი დაუჭირა. თუმცა, მან განაცხადა, რომ პაკისტანი შედეგით ბოლომდე კმაყოფილი არ იყო და გააფრთხილა, რომ საბოლოო დოკუმენტში პაკისტანის „გარკვეული მნიშვნელოვანი რეკომენდაციები“ გამოტოვებული იყო.<ref>{{cite web |title=Can Pakistan join the Gaza stabilization force without facing backlash? |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/11/22/can-pakistan-join-the-gaza-stabilisation-force-without-facing-backlash |website=aljazeera}}</ref> ===ისრაელი და პალესტინა=== *{{flag|ისრაელი}}:ისრაელის პრემიერ-მინისტრი [[ბინიამინ ნეთანიაჰუ]] მიესალმა რეზოლუციას და განაცხადა: „ჩვენ გვჯერა, რომ პრეზიდენტ ტრამპის გეგმა მშვიდობასა და კეთილდღეობას გამოიწვევს, რადგან ის ღაზას სრულ დემილიტარიზაციას, განიარაღებასა და დერადიკალიზაციაზეა ორიენტირებული“.<ref>{{Cite web |last=Linn |first=Erez |url=https://www.israelhayom.com/2025/11/18/netanyahu-trump-hostages-settler-violence-crackdown/ |title=Netanyahu praises Trump after UN vote; mum on Palestinian state |publisher=[[Israel Hayom]] |date=18 November 2025 |language=en }}</ref> *{{flag|პალესტინა}}:[[პალესტინის ეროვნული ადმინისტრაცია|პალესტინის ხელისუფლებამ]] გამოაქვეყნა განცხადება, რომელშიც მიესალმა რეზოლუციას და განაცხადა, რომ მზად იყო მონაწილეობა მიეღო მის განხორციელებაში.<ref>{{Cite web |title=UN Security Council adopts US resolution on Trump's Gaza plan |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/un-security-council-vote-us-resolution-trumps-gaza-plan-2025-11-17/ |last=Lewis |first=Simon |date=2025-11-18 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20251122083511/https://www.reuters.com/world/middle-east/un-security-council-vote-us-resolution-trumps-gaza-plan-2025-11-17/ |archive-date=2025-11-22 |access-date=2025-12-30 |website=Reuters}}</ref> ===სხვა სახელმწიფოები=== *{{Flag|ეგვიპტე}}: ეგვიპტის პრეზიდენტმა, [[აბდულ-ფათაჰ ალ-სისი]]მ, და ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა, [[კირ სტარმერი|კირ სტარმერმა]], ხაზი გაუსვეს რეზოლუციის გამოყენების აუცილებლობას, რათა განმტკიცდეს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება, უზრუნველყოფილი იყოს [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] მიწოდება და საფუძველი ჩაეყაროს რეკონსტრუქციის ძალისხმევის სწრაფ დაწყებას.<ref>{{Cite web|url=https://www.egypttoday.com/Article/1/143554/Egypt-UK-urge-building-on-UNSC-Gaza-resolution-to-cement|title=Egypt, UK urge building on UNSC Gaza resolution to cement ceasefire, ensure aid flow|date=November 19, 2025|website=EgyptToday |access-date=January 18, 2026|archive-url=https://archive.today/20260118225222/https://www.egypttoday.com/Article/1/143554/Egypt-UK-urge-building-on-UNSC-Gaza-resolution-to-cement|archive-date=January 18, 2026|url-status=live}}</ref> *{{Flag|ინდონეზია}}:ინდონეზია მიესალმება გაეროს უშიშროების საბჭოს ღაზას სექტორთან დაკავშირებული რეზოლუციის რატიფიცირებას, რომელიც მიზნად ისახავს ცეცხლის შეწყვეტის შენარჩუნებისა და ჰუმანიტარული დახმარების განაწილების უზრუნველყოფას [[ღაზა]]ში, პალესტინის შტატში. რეზოლუცია ასევე პრიორიტეტს ანიჭებს კონფლიქტის მოგვარებას და მდგრად მშვიდობას პალესტინის ხელისუფლების შესაძლებლობების გაძლიერების, რეკონსტრუქციის დახმარებისა და გაეროს მანდატით საერთაშორისო სტაბილიზაციის ძალების მიერ მშვიდობის შენარჩუნების გზით.<ref>{{Cite web |date=November 18, 2025 |url=https://voi.id/en/news/534667|title=Indonesia Welcomes UN Security Council Resolution on Gaza, Emphasizing the Involvement of the Palestinian Authority |website=VOI - Waktunya Merevolusi Pemberitaan |access-date=January 18, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251125132834/https://voi.id/en/news/534667|archive-date=November 25, 2025|url-status=live}}</ref> *{{Flag|ირანი}}:ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ რეზოლუციის დებულებებთან დაკავშირებით სერიოზული შეშფოთება გამოთქვა.<ref>{{Cite web |url=https://en.mfa.ir/portal/newsview/778376/Statement-of-the-Foreign-Ministry-of-the-Islamic-Republic-of-Iran-regarding-the-UN-Security-Council-Resolution-on-Gaza |title=Statement of the Foreign Ministry of the Islamic Republic of Iran Regarding the UN Security Council Resolution on Gaza |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Iran)]] |access-date=January 18, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251204201628/https://en.mfa.ir/portal/newsview/778376/Statement-of-the-Foreign-Ministry-of-the-Islamic-Republic-of-Iran-regarding-the-UN-Security-Council-Resolution-on-Gaza |archive-date=December 4, 2025 |url-status=live}}</ref> *{{Flag|ყაზახეთი}}:ყაზახეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო მიესალმა რეზოლუციას და შეაფასა იგი, როგორც „ღაზას სექტორში სიტუაციის მოგვარებისკენ გადადგმული გადამწყვეტი ნაბიჯი“.<ref>{{Cite web |last=Omirgazy |first=Dana |url=https://astanatimes.com/2025/11/kazakhstan-supports-un-resolution-to-halt-gaza-conflict/ |title=Kazakhstan Supports UN Resolution to Halt Gaza Conflict |publisher=The Astana Times |date=19 November 2025 |access-date=January 18, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251221221952/https://astanatimes.com/2025/11/kazakhstan-supports-un-resolution-to-halt-gaza-conflict/|archive-date=December 21, 2025|url-status=live}}</ref> *{{Flag|იაპონია}}:იაპონიის საგარეო საქმეთა მინისტრი, [[მოტეგი ტოშიმიცუ]], მიესალმა რეზოლუციის მიღებას, შეაქო დიპლომატიური ძალისხმევა, რამაც რეზოლუციის მიღებამდე მიიყვანა და განაცხადა, რომ პრიორიტეტი უნდა მიენიჭოს „ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის შენარჩუნებას“.<ref>{{cite web|url=https://www.mofa.go.jp/press/statement/pageite_000001_01381.html|title=Adoption of the United Nations Security Council resolution 2803 on the Situation in Gaza (Statement by Foreign Minister MOTEGI Toshimitsu)|website=[[Ministry of Foreign Affairs of Japan]]|date=November 18, 2025|access-date=January 18, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260118220815/https://www.mofa.go.jp/press/statement/pageite_000001_01381.html|archive-date=January 18, 2026|url-status=live}}</ref> ===საერთაშორისო ორგანიზაციები=== *{{Flag|ევროკავშირი}}:[[ევროკომისია]] მიესალმა რეზოლუციას, შეაფასა იგი, როგორც „კონფლიქტის დასრულებისკენ გადადგმული მნიშვნელოვანი ნაბიჯი“ და გამოთქვა სურვილი, ყოფილიყო მშვიდობის საბჭოს წევრი.<ref>{{Cite web|url=https://www.euronews.com/my-europe/2025/11/18/eu-wants-a-seat-on-trumps-gaza-board-of-peace-commissioner-for-the-mediterranean-says|title=EU wants a seat on Trump's Gaza Board of Peace, Commissioner says|date=November 18, 2025|website=euronews}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.eunews.it/en/2025/11/18/eu-welcomes-un-resolution-on-gaza-plan-albanese-not-in-accordance-with-international-law/|title=EU welcomes UN resolution on Gaza plan. Albanese: "Not in accordance with international law"|date=November 18, 2025}}</ref> *{{Flag|გაერო}}:გაეროს გენერალური მდივანი, [[ანტონიუ გუტერეში]] მიესალმა რეზოლუციას და მოუწოდა ყველა მხარეს: „ეს იმპულსი კონკრეტულ ქმედებებად აქციონ“.<ref>{{Cite web|url=https://global.chinadaily.com.cn/a/202511/19/WS691d1bc3a310d6866eb2a37b.html|title=UN chief hails vote allowing stabilization force in Gaza|website=global.chinadaily.com.cn}}</ref> **[[ფრანჩესკა ალბანეზე]]მ, გაეროს სპეციალურმა მომხსენებელმა პალესტინის ტერიტორიებზე ადამიანის უფლებების მდგომარეობის საკითხებში, გააკრიტიკა რეზოლუცია, როგორც ღრმად გაუგებარი, რადგან არ იცავს „საერთაშორისო ადამიანის უფლებების კანონს, მათ შორის თვითგამორკვევის უფლებას“ და რისკავს „ღაზის მმართველობაზე, საზღვრებზე, უსაფრთხოებასა და რეკონსტრუქციაზე გარე კონტროლის“ განმტკიცებას „იმ ხალხის ღალატის გზით, რომელთა დაცვასაც ის აცხადებს“ და პალესტინის „მარიონეტული ადმინისტრაციის ხელში“ დატოვების გზით.<ref>{{cite press release |author=<!-- not stated --> |date=November 19, 2025 |title=UN Security Council resolution a violation of Palestinian right of self-determination and UN Charter, UN expert warns |url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/11/un-security-council-resolution-violation-palestinian-right-self |location= |publisher=[[Office of the High Commissioner for Human Rights]] |agency=[[United Nations]] |access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113223748/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/11/un-security-council-resolution-violation-palestinian-right-self |archive-date=January 13, 2026 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Xun|first=Tony|url=https://www.jurist.org/news/2025/11/un-expert-condemns-security-council-resolution-on-gaza-endorsing-us-led-peace-plan/|title=UN expert condemns Security Council Resolution on Gaza endorsing US-led peace plan|website=JuristNews|date=November 22, 2025|access-date=January 18, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251215154036/https://www.jurist.org/news/2025/11/un-expert-condemns-security-council-resolution-on-gaza-endorsing-us-led-peace-plan/|archive-date=December 15, 2025|url-status=live}}</ref> ===არასახელმწიფო აქტორები=== *ჰამასმა დაგმო რეზოლუცია და განაცხადა, რომ ის ისრაელის ოკუპაციას „უცხო მეურვეობით“ ჩაანაცვლებდა და რომ ის არ აკმაყოფილებდა [[პალესტინელები|პალესტინელი ხალხის]] „პოლიტიკურ და ჰუმანიტარულ მოთხოვნებსა და უფლებებს“.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/hamas-rejects-un-gaza-resolution-says-international-force-would-become-party-2025-11-17/|title=Hamas rejects UN Gaza resolution, says international force would become party to conflict|website=[[Reuters]]|access-date=November 18, 2025|date=November 17, 2025|archive-url=https://archive.today/20251118074542/https://www.reuters.com/world/middle-east/hamas-rejects-un-gaza-resolution-says-international-force-would-become-party-2025-11-17/|archive-date=November 18, 2025|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Lederer|first=Edith M.|url=https://apnews.com/article/united-nations-gaza-ceasefire-us-resolution-russia-107e44e276fe04a5365ff6d914545718|title=UN approves the Trump administration’s plan for the future of Gaza|website=[[Associated Press]]|date=November 17, 2025|access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111062452/https://apnews.com/article/united-nations-gaza-ceasefire-us-resolution-russia-107e44e276fe04a5365ff6d914545718 |archive-date=January 11, 2026 |url-status=live}}</ref> *[[ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო ფედერაცია]]მ რეზოლუციას „შოკისმომგვრელი“ უწოდა და განაცხადა, რომ ის „ფაქტობრივად ართმევს პალესტინელებს თვითგამორკვევის უფლებას“ უცხო ქვეყნის ხელმძღვანელობით მმართველი ორგანოს შექმნით, რომელსაც არ გააჩნია „საერთაშორისო დანაშაული ან გარდამავალი მართლმსაჯულების მექანიზმები“.<ref>{{cite press release |author=<!-- not stated --> |date=November 20, 2025 |title=Shocking United Nations Security Council resolution strips Palestinians right to self-determination|url=https://www.fidh.org/en/region/north-africa-middle-east/israel-palestine/shocking-united-nations-security-council-resolution-strips |location= |publisher=[[International Federation of Human Rights]] |agency= |access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113223748/https://www.fidh.org/en/region/north-africa-middle-east/israel-palestine/shocking-united-nations-security-council-resolution-strips |archive-date=January 13, 2026 |url-status=live}}</ref> *[[კვაკერები]]ს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ოფისმა რეზოლუციის ზოგიერთი ნაწილი შეაქო, თუმცა შეშფოთება გამოთქვა რეზოლუციის მიერ „პალესტინის თანხმობის ან მოქმედების უგულებელყოფის“ გამო და განაცხადა, რომ რეზოლუცია „ისტორიის ამ მომენტისთვის საჭირო მოთხოვნებს ვერ აკმაყოფილებს“.<ref>{{cite press release |author=<!-- not stated --> |date=December 10, 2025 |title=At a critical moment, Security Council Resolution on Gaza falls short |url=https://quno.org/newsroom/at-a-critical-moment-security-council-resolution-on-gaza-falls-short/ |location= |publisher=[[Quaker United Nations Office]] |agency= |access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118211204/https://quno.org/newsroom/at-a-critical-moment-security-council-resolution-on-gaza-falls-short/ |archive-date=January 18, 2026 |url-status=live}}</ref> *პალესტინის არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელმა და პალესტინის ადამიანის უფლებათა ორგანიზაციების საბჭომ ერთობლივად დაგმეს რეზოლუცია და განაცხადეს, რომ ის ნორმალიზებას უკეთებს „პალესტინის ტერიტორიის კოლონიურ ოკუპაციას“, რაც არღვევს „პალესტინელი ხალხის თვითგამორკვევის განუყოფელ უფლებას“ და, თავის მხრივ, გაეროს „ისრაელის საერთაშორისო დანაშაულების თანამონაწილედ“ აქცევს. მათი თქმით, ეს საფრთხეს უქმნის „საერთაშორისო სამართლებრივი სისტემის მთლიანობას“.<ref>{{cite web|url=https://www.alhaq.org/advocacy/26842.html|title=Position Paper: Palestinian Civil Society Condemns UNSC Resolution 2803 Establishing Joint US-Israel Illegal Occupation of Gaza|website=[[Al-Haq]]|date=November 20, 2025|access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230040702/https://www.alhaq.org/advocacy/26842.html |archive-date=December 30, 2025 |url-status=live}}</ref> *საერთაშორისო ფერმერთა ორგანიზაცია „[[Via Campesina]]“-მ კატეგორიულად უარყო რეზოლუცია. მათი მტკიცებით, ის „ისრაელის ოკუპაციას ფორმალიზებულ ინტერნაციონალიზებულ ოკუპაციად გარდაქმნის“, რომლის მიზანია „პალესტინელი ხალხის თვითგამორკვევის განუყოფელი უფლების“ გაუქმება. მათ მოუწოდეს ყველა ქვეყანას და ფიზიკურ პირს, უარყონ რეზოლუცია.<ref>{{cite press release |author=<!-- not stated --> |date=December 4, 2025 |orig-date=November 24, 2025 |title=La Via Campesina Firmly Rejects UN Security Council Resolution 2803 on Gaza |url=https://viacampesina.org/en/2025/11/la-via-campesina-firmly-rejects-un-security-council-resolution-2803-on-gaza/ |location= |publisher=[[La Via Campesina]] |agency= |access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118211402/https://viacampesina.org/en/2025/11/la-via-campesina-firmly-rejects-un-security-council-resolution-2803-on-gaza/ |archive-date=January 18, 2026 |url-status=live}}</ref> *ჩიკაგოს უნივერსიტეტის იურიდიული სკოლის „ადამიანის უფლებების ექიმებმა“ და გლობალურმა ადამიანის უფლებების კლინიკამ მოუწოდეს, რომ რეაბილიტაციისა და აღდგენის მცდელობების დროს არ იყოს უგულებელყოფილი „რეპროდუქციული ასაკის ქალებისა და ჩვილების საჭიროებები“, რათა დასრულდეს „ჯანდაცვის წინააღმდეგ ძალადობა... უპირობო და შეუფერხებელი ჰუმანიტარული ხელმისაწვდომობა“ და წინ წაიწიოს „ანგარიშვალდებულებამ, სამართლიანობამ და რეპარაციებმა“.<ref>{{cite report |author=<!-- not stated --> |date=January 14, 2026 |title=Destroying Hope for the Future: Reproductive Violence in Gaza |url=https://phr.org/our-work/resources/destroying-hope-for-the-future-reproductive-violence-in-gaza/ |work=[[Physicians for Human Rights]] |location= |publisher=Physicians for Human Rights |docket= |access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114145922/https://phr.org/our-work/resources/destroying-hope-for-the-future-reproductive-violence-in-gaza/ |archive-date=January 14, 2026 |url-status=live}}</ref> *კაიროს ადამიანის უფლებათა შესწავლის ინსტიტუტმა რეზოლუციასთან დაკავშირებით სერიოზული შეშფოთება გამოთქვა და განაცხადა, რომ ის ვერ აგვარებდა წარსულში მშვიდობის დამყარების ხელშემშლელ „ძირითად მიზეზებსა და მიმდინარე სტრუქტურულ დაბრკოლებებს“ და მოუწოდა რეზოლუციის „სასწრაფოდ შესწორების ან დამატებისკენ“ „ისრაელის ოკუპაციის დასრულების ცალსახა გრაფიკით და სანდო პროცესით, რათა უზრუნველყოფილი იყოს ისრაელის მიერ [[გენოციდი]]ს, ეთნიკური წმენდის, აპარტეიდის და მიწის უკანონო ანექსიის აქტების შეწყვეტა“, ამავდროულად აღიარეს „პალესტინის თვითგამორკვევის უფლება... რეგიონული და საერთაშორისო ჰეგემონიისგან თავისუფალი“.<ref>{{cite web|url=https://cihrs.org/un-security-council-resolution-2803-reinforces-imperialist-policy-and-undermines-palestinian-self-determination/?lang=en|title=UN Security Council Resolution 2803 Reinforces Imperialist Policy and Undermines Palestinian Self-Determination|website=[[Bahey Hassan#Human Rights Career|Cairo Institute for Human Rights Studies]]|date=November 24, 2025|access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101054849/https://cihrs.org/un-security-council-resolution-2803-reinforces-imperialist-policy-and-undermines-palestinian-self-determination/ |archive-date=January 1, 2026 |url-status=live}}</ref> *მეირ ამიტის დაზვერვისა და ტერორიზმის საინფორმაციო ცენტრმა, რომელსაც მჭიდრო კავშირები აქვს [[ისრაელის თავდაცვის ძალები|ისრაელის თავდაცვის ძალებთან]], განაცხადა, რომ გაურკვეველი იყო, შესაძლებელი იქნებოდა თუ არა რეზოლუციის განხორციელება, იწინასწარმეტყველა, რომ ჰამასის და სხვა პარამილიტარული ორგანიზაციების მიერ განიარაღებაზე უარის თქმა და საერთაშორისო ძალების ოკუპანტებად აღქმა გამოიწვევდა უთანხმოებას და ძალადობრივ პასუხებს, „რამაც შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ისრაელის თავდაცვის ძალებზეც“ და იწინასწარმეტყველა, რომ მმართველობითი ვაკუუმი შეიქმნებოდა, რაც „ჰამასს საშუალებას მისცემს გააგრძელოს თავისი უსაფრთხოებისა და სამოქალაქო მმართველობის უზრუნველყოფა [ღაზის] სექტორში“.<ref>{{cite web|url=https://www.terrorism-info.org.il/en/un-security-council-resolution-2803-for-the-future-of-the-gaza-strip-positions-of-power-actors/|title=UN Security Council Resolution 2803 for the Future of the Gaza Strip – Positions of Power Actors|website=[[Meir Amit Intelligence and Terrorism Information Center]]|date=November 21, 2025|access-date=January 18, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260118213908/https://www.terrorism-info.org.il/en/un-security-council-resolution-2803-for-the-future-of-the-gaza-strip-positions-of-power-actors/|archive-date=January 18, 2026|url-status=live}}</ref> ===სხვა პასუხები=== *ნოტრ-დამის უნივერსიტეტის საერთაშორისო მშვიდობის კვლევების კროკის ინსტიტუტის მედიაციის პროგრამის დირექტორმა, ლორი ნათანმა, რეზოლუციას „მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობისკენ მიმავალი სიცოცხლისუნარიანი გზა“ კი არა, „შემდგომი კონფლიქტის რეცეპტი“ უწოდა.<ref>{{cite web|last=Nathan|first=Laurie|url=https://kroc.nd.edu/news-events/news/the-un-security-council-resolution-on-gaza-age-of-consent-or-recipe-for-conflict/|title=The UN Security Council Resolution on Gaza: Age of Consent or Recipe for Conflict?|website=[[Kroc Institute for International Peace Studies]]|date=December 15, 2025|access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101142450/https://kroc.nd.edu/news-events/news/the-un-security-council-resolution-on-gaza-age-of-consent-or-recipe-for-conflict/ |archive-date=January 1, 2026 |url-status=live}}</ref> *[[კარნეგის ფონდი საერთაშორისო მშვიდობისათვის|კარნეგის საერთაშორისო მშვიდობის ფონდის]] წარმომადგენელმა ზაჰან ჰასანმა განაცხადა, რომ რეზოლუცია ამართლებდა „ისრაელის განუსაზღვრელ კონტროლს ღაზაზე შეერთებულ შტატებთან პარტნიორობით“ და მხარს უჭერდა ისრაელის გეგმებს პალესტინის სახელმწიფოებრიობის შეჩერების შესახებ.<ref>{{cite web|last=Hasan|first=Zaha|url=https://carnegieendowment.org/research/2025/12/un-security-council-endorse-us-gaza-plan-international-law?lang=en|title=By Endorsing the U.S. Gaza Plan, the UN Security Council Elevates “Rule by Law” Over Rule of Law|website=[[Carnegie Endowment for International Peace]]|date=December 5, 2025|access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113223748/https://carnegieendowment.org/research/2025/12/un-security-council-endorse-us-gaza-plan-international-law?lang=en |archive-date=January 13, 2026 |url-status=live}}</ref> *კუინსის პასუხისმგებლიანი სახელმწიფოებრივი მმართველობის ინსტიტუტის წარმომადგენელმა, კეროლ დენიელ-კასბარიმ, განაცხადა, რომ რეზოლუცია „შექმნის აშშ-ს მიერ მართულ კიდევ ერთ ოკუპაციად გადაქცევის რისკს“, რამაც შეიძლება „გაზარდოს შეიარაღებული დაჯგუფებების მხარდაჭერა და... აშშ ჩაითრიოს განუსაზღვრელი უსაფრთხოების ვალდებულებაში“ და მოუწოდა აშშ-ს მთავრობას, რეზოლუცია გადააკეთოს „გენოციდის შემდგომი დაცვის... პალესტინელების თანამფლობელობის... [და] უფლებებით უზრუნველყოფილი გარდამავალი პერიოდი და გასვლა“.<ref>{{cite report |last=Daniel-Kasbari |first=Carol |date=December 10, 2025 |title=How to Keep Resolution 2803 From Becoming a U.S.–Run Occupation |url=https://quincyinst.org/research/how-to-keep-resolution-2803-from-becoming-a-u-s-run-occupation/ |work=[[Quincy Institute for Responsible Statecraft]] |location= |publisher=Quincy Institute for Responsible Statecraft |docket= |access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260105190225/https://quincyinst.org/research/how-to-keep-resolution-2803-from-becoming-a-u-s-run-occupation/ |archive-date=January 5, 2026 |url-status=live}}</ref> *სამიკშა მუხერჯიმ და სანმაი მოიტრამ ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის იურიდიულ სკოლაში დაფუძნებული დამოუკიდებელი ჟურნალი „Just Security“-სთვის გამოქვეყნებულ სტატიაში შეშფოთება გამოთქვეს იმის გამო, რომ რეზოლუციას „ნეოიმპერიალიზმის ნიშნები“ ჰქონდა. მათ ის „საერთაშორისო სამართლის თვალსაზრისით პოტენციურად უკანონოდ“ მოიხსენიეს, თუმცა ეფექტურად ვერ უჭერდა მხარს „პალესტინის თვითგამორკვევას და ისრაელის უსაფრთხოების საკითხებს“.<ref>{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Samiksha|last2=Moitra|first2=Sanmay|url=https://www.justsecurity.org/125993/resolution-2803-international-stabilization-force/|title=An Analysis of Resolution 2803 and the International Stabilization Force: A Militarized Enforcement Mission with Precarious Legal and Strategic Implications|website=[[Just Security]]|date=December 10, 2025|access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260103114331/https://www.justsecurity.org/125993/resolution-2803-international-stabilization-force/ |archive-date=January 3, 2026 |url-status=live}}</ref> *„ალ-შაბაკას“ თანადირექტორმა, იოკო ჰავარიმ, დაგმო რეზოლუცია „ღაზაში პალესტინელ ხალხზე კოლონიური კონტროლის“ დაწესების გამო და მოუწოდა რეზოლუციისა და მისი „კოლონიური ლოგიკის“ უარყოფისკენ.<ref>{{cite web|last=Hawari|first=Yoko|url=https://al-shabaka.org/policy-memos/trumps-unsc-resolution-2803-repackaged-colonial-rule/|title=Trump’s UNSC Resolution 2803: Repackaged Colonial Rule|website=[[Al-Shabaka]]|date=November 20, 2025|access-date=January 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101050614/https://al-shabaka.org/policy-memos/trumps-unsc-resolution-2803-repackaged-colonial-rule/ |archive-date=January 1, 2026 |url-status=live}}</ref> *„ახალი ებრაული ნარატივი“ მიესალმა რეზოლუციის მიღებას და განაცხადა, რომ ის „საერთაშორისო ლეგიტიმაციას და სამართლებრივ საფუძველს ანიჭებდა ISF-ს“.<ref>{{cite web|url=https://www.newjewishnarrative.org/statements/njn-sees-opportunity-in-un-security-council-resolution-2803|title=NJN Sees Opportunity in UN Security Council Resolution 2803|website=New Jewish Narrative|date=November 18, 2025|access-date=January 18, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260118213006/https://www.newjewishnarrative.org/statements/njn-sees-opportunity-in-un-security-council-resolution-2803|archive-date=January 18, 2026|url-status=live}}</ref> *იერუსალიმის სტრატეგიისა და უსაფრთხოების ინსტიტუტის წარმომადგენელმა ემანუელ ნავონმა განაცხადა, რომ რეზოლუცია იყო გამოცდა იმისა, შეეძლო თუ არა ისრაელს „გამოეყენებინა გლობალური ლეგიტიმურობა თავისი სასიცოცხლო ინტერესების კომპრომისზე წასვლის გარეშე“.<ref>{{cite web|last=Navon|first=Emmanuel|url=https://jiss.org.il/en/navon-unsc-resolution-2803/|title=Risks and Opportunities of UNSC Resolution 2803|website=[[Jerusalem Institute for Strategy and Security]]|date=November 19, 2025|access-date=January 18, 2026|archive-url=https://archive.today/20260118220045/https://jiss.org.il/en/navon-unsc-resolution-2803/|archive-date=January 18, 2026|url-status=live}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 745]] (კამბოჯა) *[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1037]] (აღმოსავლეთ სლავონია) *[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1244]] (კოსოვო) *[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1272]] (აღმოსავლეთ ტიმორი) ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2803(2025) United Nations Security Council Resolution 2803 - Full text] *[https://press.un.org/en/2025/sc16225.doc.htm Press release] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260122091409/https://press.un.org/en/2025/sc16225.doc.htm |date=2026-01-22 }} *[https://journal.un.org/en/new-york/meeting/officials/e0d3fb6a-0242-42d4-9abb-8e6564fca276/2025-11-17 Security Council, 10046th meeting] {{wikisource}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2025}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2025 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტის შესახებ]] [[კატეგორია:ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტი]] [[კატეგორია:2025 წელი ისრაელში]] eevt3svnvu6znfu77k4kq0pq12ug23n 0 882386 5398169 5368814 2026-05-22T22:02:53Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398169 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1974 |ორგანო = უს |თარიღი =22 მარტი |წელი =2011 |სხდომა =6,500 |კოდი =S/RES/1974 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1974(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ავღანეთი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =File:Afghanistan (orthographic projection).svg |წარწერა =[[ავღანეთი]] }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1974''', მიიღეს [[2011]] წლის [[22 მარტი|22 მარტს]], მას შემდეგ, რაც საბჭომ განიხილა წინა რეზოლუციები [[ავღანეთი|ავღანეთის]] შესახებ, განსაკუთრებით 1917-ე (2010), საბჭომ ავღანეთში გაეროს დამხმარების მისიის (UNAMA) მანდატი ერთი წლით, [[2012]] წლის [[23 მარტი|23 მარტამდე]] გააგრძელა.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10203.doc.htm|title=Security Council extends mandate of United Nations Assistance Mission in Afghanistan until 23 March 2012|date=March 22, 2011|publisher=UN News Centre}}</ref> რეზოლუციის მიღება დაემთხვა ავღანეთის პრეზიდენტის, [[ჰამიდ ქარზაი|ჰამიდ ქარზაის]] განცხადებას იმის შესახებ, რომ ავღანეთის შვიდი ლოკაცია კოალიციური ძალების კონტროლიდან ავღანურ მხარეს გადაეცემოდა.<ref>{{cite news|last=Sara|first=Sally|title=UN extends its mission in Afghanistan|url=http://www.radioaustralianews.net.au/stories/201103/3171066.htm?desktop|date=23 March 2011|agency=[[Radio Australia]]|access-date=25 March 2011|archive-date=15 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190115182611/http://www.radioaustralianews.net.au/stories/201103/3171066.htm?desktop|url-status=usurped}}</ref> == დაკვირვებები == საბჭომ აღიარა, რომ ავღანეთში არსებული ვითარების სამხედრო გზით მოგვარება შეუძლებელი იყო და კიდევ ერთხელ დაადასტურა მხარდაჭერა ავღანელი ხალხისადმი ქვეყნის აღმშენებლობის საქმეში. მხარდაჭერა გამოეცხადა [[2010]] წლის [[22 ივლისი|22 ივლისს]] გამართულ ქაბულის საერთაშორისო კონფერენციას. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ცენტრალური როლი ავღანეთში განისაზღვრა, როგორც მშვიდობისა და სტაბილურობის ხელშეწყობა საერთაშორისო საზოგადოების ძალისხმევის ხელმძღვანელობით. საბჭო ასევე მიესალმა საერთაშორისო საზოგადოების უწყვეტ ვალდებულებას, მხარი დაუჭიროს ქვეყნის სტაბილურობასა და განვითარებას, განსაკუთრებით იმ ძალისხმევას, რომელიც ზრდის სამოქალაქო და [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარულ დახმარებას]] ავღანეთის მთავრობისა და მისი მოსახლეობის მხარდასაჭერად. რეზოლუცია მიესალმა შეთანხმებას [[საერთაშორისო უშიშროების დახმარების ძალები|საერთაშორისო უშიშროების დახმარების ძალებისა]] (ISAF) და ავღანეთის მთავრობას შორის, რომლის მიხედვითაც უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებლობა ავღანეთის უსაფრთხოების ძალებს [[2014]] წლის ბოლომდე უნდა გადასცემოდა. საბჭომ ასევე აღიარა ავღანეთში არსებული გამოწვევების ურთიერთდამოკიდებული ხასიათი უსაფრთხოების, მმართველობის, [[ადამიანის უფლებები|ადამიანის უფლებების]], კანონის უზენაესობისა და განვითარების კუთხით, ისევე როგორც კორუფციასთან ბრძოლის, [[ნარკოტიკი|ნარკოტიკების]] წინააღმდეგ ბრძოლისა და გამჭვირვალობის საკითხებში. აღინიშნა გაეროსა და საერთაშორისო სააგენტოებს შორის უფრო მჭიდრო თანამშრომლობის საჭიროება. საბჭოსთვის ასევე მნიშვნელოვანი იყო ქვეყანაში არსებული ჰუმანიტარული ვითარება და ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდება-კოორდინაცია; ამავდროულად, დაიგმო ყველა თავდასხმა ჰუმანიტარულ მუშაკებზე. შეშფოთება გამოითქვა უსაფრთხოების მდგომარეობის გამო, განსაკუთრებით [[თალიბანი]]ს, [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდას]], უკანონო შეიარაღებული ჯგუფების, კრიმინალებისა და ნარკოვაჭრობაში ჩართული პირების მხრიდან გააქტიურებული ძალადობრივი და ტერორისტული საქმიანობის გამო.<ref>{{cite news|last=Xinhua|author-link=Xinhua|title=UN Security Council extends mandate of UN mission in Afghanistan|url=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90777/90856/7328085.html|newspaper=[[People's Daily]]|date=23 March 2011}}</ref> == აქტები == UNAMA-ს მანდატი, რომელიც განსაზღვრული იყო 1662 (2006), 1746 (2007), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1806|1806]] (2008), 1868 (2009) და 1917 რეზოლუციებით, გაგრძელდა [[2012]] წლის 23 მარტამდე. ის ასევე ხელმძღვანელობდა პრინციპით, რომელიც გულისხმობდა ავღანური პასუხისმგებლობის გაძლიერებას, განსაკუთრებული ყურადღებით შემდეგ მიმართულებებზე: (ა) მთავრობის განვითარების და მართვის პრიორიტეტებისთვის უფრო კოორდინირებული საერთაშორისო მხარდაჭერის ხელშეწყობა; (ბ) საერთაშორისო უსაფრთხოების ძალებთან თანამშრომლობის გაძლიერება, გენერალური მდივნის, [[პან გი მუნი|პან გი მუნის]] მოხსენების რეკომენდაციების შესაბამისად; (გ) პოლიტიკური კავშირებისა და „კეთილი ნების“ გამოყენება ავღანეთის მიერ მართული შერიგებისა და რეინტეგრაციის პროგრამების იმპლემენტაციის მხარდასაჭერად; (დ) საარჩევნო რეფორმის პროგრესის მხარდაჭერა და მისი გათვალისწინება; (ე) გენერალური მდივნის სპეციალურ წარმომადგენელთან თანამშრომლობა სხვადასხვა სფეროში. საბჭომ ასევე ხაზი გაუსვა UNAMA-სა და გაეროს სხვა სტრუქტურების წარმომადგენლობის გაძლიერებისა და გაფართოების მნიშვნელობას და მოუწოდა გენერალურ მდივანს, გაეგრძელებინა ძალისხმევა უსაფრთხოების საკითხების მოსაგვარებლად. რეზოლუცია ასევე შეეხო [[ოპიუმი]]ს წარმოებასთან ბრძოლას, ადამიანის უფლებების პატივისცემას, ჰუმანიტარული მუშაკების დაცვას, განაღმვას, რეგიონულ თანამშრომლობას, ლტოლვილებს და ავღანეთის ეროვნული პოლიციისა და ავღანეთის ეროვნული არმიის შესაძლებლობების გაძლიერებას.<ref>{{cite news|title=Security Council extends UN mandate in Afghanistan for another year|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2011\03\24\story_24-3-2011_pg7_7|newspaper=[[Daily Times of Pakistan]]|date=24 March 2011}}</ref> საბჭომ დაგმო ტერორისტული აქტები და თავდასხმები ჰუმანიტარულ პერსონალზე და მიესალმა უსაფრთხოების გასაუმჯობესებლად გაწეულ ძალისხმევას. გაეროს მხარდაჭერის ყოვლისმომცველი განხილვა 2011 წლის ბოლოსთვის დაიგეგმა.<ref>{{cite news|title=UN extends Afghan assistance mission 1 year|url=http://centralasiaonline.com/cocoon/caii/xhtml/en_GB/newsbriefs/caii/newsbriefs/2011/03/23/newsbrief-06|date=23 March 2011|agency=Central Asia Online|access-date=23 აპრილი 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111009031347/http://centralasiaonline.com/cocoon/caii/xhtml/en_GB/newsbriefs/caii/newsbriefs/2011/03/23/newsbrief-06|archivedate=9 ოქტომბერი 2011}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1974(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ავღანეთში]] 36hclct2fk42hwtf4asvlrdq0lv7bao 0 882773 5398164 5390627 2026-05-22T21:54:50Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398164 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1919 |ორგანო = უს |თარიღი = 29 აპრილი |წელი = 2010 |სხდომა = 6,304 |კოდი = S/RES/1919 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1919(2010) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება სუდანში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Cmdp.JPG |წარწერა = [[კამბოჯა|კამბოჯელი]] სანაღმე განყოფილება UNMIS-ის შემადგენლობაში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია|გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1919]]''' — ერთხმად მიღებული 2010 წლის 29 აპრილს. შეიარაღებულ კონფლიქტში სამოქალაქო მოსახლეობის დაცვაზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1674|1674]] (2006) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1894|1894]] (2009), შეიარაღებულ კონფლიქტში ბავშვებზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1612|1612]] (2005) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1882|1882]] (2009), ჰუმანიტარული და გაეროს პერსონალის დაცვაზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1502|1502]] (2003), ასევე ქალებზე, მშვიდობასა და უსაფრთხოებაზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1325|1325]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1820|1820]] (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1888|1888]] (2009) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1889|1889]] (2009) რეზოლუციების გახსენებით, საბჭომ [[გაეროს მისია სუდანში|გაეროს მისიის სუდანში]] (UNMIS) მანდატი 2011 წლის 30 აპრილამდე გაახანგრძლივა, საჭიროების შემთხვევაში შემდგომი განახლების განზრახვით.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2010/sc9916.doc.htm|title=Security Council extends United Nations presence in Sudan until 30 April 2011, calling on mission to take lead in preparations for next year's referendums|date=April 29, 2010|publisher=United Nations}}</ref> == დაკვირვებები == უშიშროების საბჭომ ხაზი გაუსვა 2005 წლის [[ყოვლისმომცველი სამშვიდობო შეთანხმება|ყოვლისმომცველი სამშვიდობო შეთანხმების]] (CPA) სრული განხორციელების მნიშვნელობას, [[სამხრეთ სუდანი|სამხრეთ სუდანის]] ხალხის [[თვითგამორკვევა|თვითგამორკვევის]] უფლებასა და ორ მხარეს შორის ნდობის გამყარებაში გაეროს ძალისხმევას. ასევე აღინიშნა, რომ ქვეყანაში 2010 წლის აპრილში [[სუდანის 2010 წლის საყოველთაო არჩევნები|საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნები]] ჩატარდა. გაერო, [[აფრიკის კავშირი]] და [[შეფასებისა და შეფასების კომისია]] სუდანის [[ეროვნული კონგრესი (სუდანი)|ეროვნული კონგრესის]] მთავრობასა და სამხრეთ სუდანის [[სუდანის სახალხო განთავისუფლების არმია/მოძრაობა|სუდანის სახალხო განთავისუფლების მოძრაობას]] შორის დიალოგის მხარდაჭერას გააგრძელებდა [[სამხრეთ სუდანის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი (2011)|დამოუკიდებლობის რეფერენდუმის]] შედეგების მიუხედავად. გაკრიტიკდა ნებისმიერი მხარის მიერ განხორციელებული ძალადობის ყველა ფაქტი და სამოქალაქო მოსახლეობაზე მისი გავლენა. UNMIS-ს და რეგიონის სხვა გაეროს მისიებს მოუწოდეს, გაეგრძელებინათ თანამშრომლობა ადგილობრივი [[მილიცია|მილიციის]] და შეიარაღებული ჯგუფების საფრთხეების წინააღმდეგ, მათ შორის [[უფლის წინააღმდეგობის არმია|უფლის წინააღმდეგობის არმიის]] — როგორც [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1663|რეზოლუცია 1663]] (2006)-შია აღნიშნული. == ღონისძიებები == UNMIS-ის მანდატის 2011 წლის 30 აპრილამდე გაგრძელების შემდეგ [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] [[ბან კი-მუნი|ბან კი-მუნს]] დაევალა, ყოველ სამ თვეში ერთხელ წარედგინა მოხსენება საბჭოსთვის მანდატისა და CPA-ს განხორციელების შესახებ. კვარტალური მოხსენებები მოითხოვდა ორივე მხართან მუშაობისა და რეფერენდუმის შემდგომი ამოცანების დეტალურ ასახვას.<ref name="bernama">{{cite news|url=http://www.bernama.com/bernama/v5/newsworld.php?id=494643|title=UN Security Council extends UN mission mandate in Sudan for one more year|date=April 30, 2010|publisher=[[Bernama]]}}</ref> საბჭომ გააკრიტიკა [[სუდანის მომთაბარეთა კონფლიქტები|მუდმივი ლოკალური კონფლიქტი და ძალადობა]], განსაკუთრებით სამხრეთ სუდანში, და ხაზი გაუსვა UNMIS-ის მნიშვნელობას — თავისი უფლებამოსილებისა და შესაძლებლობების სრული გამოყენებით სამოქალაქო მოსახლეობის, ძალადობის საფრთხის ქვეშ მყოფი გაეროს ან ჰუმანიტარული პერსონალის უსაფრთხოების გაუმჯობესებაში.<ref>{{cite news|url=http://www.sudantribune.com/spip.php?article34926|title=Security Council extends UNMIS for another year|date=April 30, 2010|work=[[Sudan Tribune]]}}</ref> ამ კუთხით UNMIS-ს დაევალა, განეხორციელებინა სამოქალაქო დაცვის მთელ მისიაზე გავრცელებული სტრატეგია და ტომთაშორისი კონფლიქტების მოგვარების მექანიზმები, ასევე გაეზარდა ყოფნა მაღალი კონფლიქტის ზონებში.<ref>{{cite news|url=http://english.cri.cn/6966/2010/04/30/2021s566527.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018153754/http://english.cri.cn/6966/2010/04/30/2021s566527.htm|url-status=dead|archive-date=October 18, 2012|title=UN Security Council extends mandate of UNMIS for another year |last=Xinhua |author-link=Xinhua |date=April 30, 2010|publisher=[[China Radio International]]}}</ref> 2011 წლის რეფერენდუმებთან დაკავშირებით საბჭომ მოითხოვა, UNMIS მზად ყოფილიყო წამყვანი როლი შეესრულებინა რეფერენდუმების მოსამზადებელ საერთაშორისო ძალისხმევაში, მათ შორის უსაფრთხოების მოწყობასთან დაკავშირებული საკონსულტაციო ფუნქციით. გენერალური მდივანი შეშფოთებას გამოხატავდა რეფერენდუმების მოსამზადებლად პროგრესის ნაკლებობის გამო.<ref>{{cite news|url=http://en.afrik.com/article17540.html|title=UN intensifies efforts on security in Sudan and DR Congo|last=Obajiori|first=Konye|date=April 30, 2010|publisher=Afrik.com|archive-date=May 3, 2010|access-date=April 30, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100503084541/http://en.afrik.com/article17540.html|url-status=dead}}</ref> UNMIS-ს ასევე მოეთხოვებოდა, განეხორციელებინა ჩრდილოეთ-სამხრეთ საზღვრის დემარკაცია სადავო ქალაქ [[აბიეი|აბიეის]] მიმართ, [[სამხრეთ კორდოფანი|სამხრეთ კორდოფანსა]] და [[ლურჯი ნილოსი (შტატი)|ლურჯ ნილოსში]] კონფლიქტების მოგვარება, რეფერენდუმებისა და საკონსულტაციო კომისიების შექმნა, ასევე სიმდიდრის გაზიარება. შეშფოთება გამოიხატა UNMIS-ის საქმიანობაზე ცალკეულ რაიონებში დაწესებული შეზღუდვების გამო; ამ კუთხით ყველა მხარეს UNMIS-თან თანამშრომლობისა და [[გადაადგილების თავისუფლება|გადაადგილების თავისუფლების]] უზრუნველყოფის მოწოდება მიეწოდა. ხაზი გაუსვეს სამოქალაქო და ჰუმანიტარული პერსონალის დაცვას, ვინაიდან სუდანის ერთ ნაწილში კონფლიქტი მეორე ნაწილში კონფლიქტზე ახდენდა გავლენას. რეზოლუციამ UNMIS-ს და [[სუდანის მთავრობა|სუდანის მთავრობას]] მოუწოდა [[განიარაღება|განიარაღების]] პროცესში თანამშრომლობისა და ადგილობრივი ხელისუფლების მომთაბარეთა კონფლიქტებთან გასამკლავებლად შესაძლებლობების გაძლიერებაზე. ასევე მოეთხოვა კანონის უზენაესობის ხელშეწყობა, [[პოლიცია|პოლიციის]] რეორგანიზაციასა და სწავლებაში მონაწილეობა, ასევე [[სუდანის სახალხო განთავისუფლების არმია/მოძრაობა|სუდანის სახალხო განთავისუფლების არმიასთან]] (SPLA) და [[სუდანის შეიარაღებული ძალები|სუდანის შეიარაღებულ ძალებთან]] განიარაღების, [[დემობილიზაცია|დემობილიზაციისა]] და რეინტეგრაციის პროცესში თანამშრომლობა. მიესალმა SPLA-ს განზრახვას, 2010 წლის ბოლომდე გაეთავისუფლებინა [[ბავშვთა სამხედრო გამოყენება|ძალებში მყოფი ყველა ბავშვი]], ასევე შინაგანად გადაადგილებული [[ლტოლვილი|ლტოლვილების]] დაბრუნებას. ბოლოს, [[საერთაშორისო საზოგადოება|საერთაშორისო საზოგადოებას]] მოუწოდეს, სუდანს ტექნიკური და მატერიალური დახმარება გაეწია. გაეროში სუდანის ელჩმა განაცხადა, რომ რეზოლუცია „პოზიტიურ ელემენტებს" შეიცავდა და მთავრობა მათ განხორციელებაზე იმუშავებდა.<ref>{{cite news|url=http://www.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=68&art_id=nw20100429223039688C321577|title=Mandate of UN mission in Sudan extended|date=April 30, 2010|publisher=[[Independent Online (South Africa)]]}}</ref> გენერალური მდივნის [[გენერალური მდივნის სპეციალური წარმომადგენელი|სპეციალურმა წარმომადგენელმა]] [[ჰეილე მენქერიოსმა]] განაცხადა, რომ გაგრძელება აუცილებელი იყო არჩევნების „ხარვეზების" მონიტორინგისთვის.<ref>{{cite news|url=http://www.afriquejet.com/news/africa-news/un-security-council-supports-extending-unmis-mandate-in-sudan-2010042948534.html|title=UN Security Council supports extending UNMIS mandate in Sudan|last=PanaPress|author-link=PanaPress|date=April 29, 2010|publisher=Afrique en ligne|access-date=აპრილი 24, 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100530124736/http://www.afriquejet.com/news/africa-news/un-security-council-supports-extending-unmis-mandate-in-sudan-2010042948534.html|archivedate=მაისი 30, 2010}}</ref> == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/1919(2010) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2010}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2010 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2010 წელი სუდანში]] s5vyfqqydgv3rbx35p289bwdyrt3c91 0 884250 5398387 5380022 2026-05-23T11:17:33Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398387 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = გიორგი კვერნადძე |სურათი = |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2003|2|1}} |დაბადების ადგილი = [[სამტრედია]], {{დროშა|საქართველო}} |სიმაღლე = 183 |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]] |მიმდინარე კლუბი = [[ფროსინონე კალციო|ფროსინონე]] |ნომერი = 17 |ახალგაზრდული წელი1 =[[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)]] |ახალგაზრდული კლუბი1 =2013-2020 |წელი1 = 2020-2021 |წელი2 = 2022 |წელი3 = 2023–2024 |წელი4 = 2023 |წელი5 = 2023–2024 |წელი6 =2024- |კლუბი1 = [[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)]] |კლუბი2 = [[თელავი (საფეხბურთო კლუბი)]] |კლუბი3 = [[კოლხეთი-1913 ფოთი (საფეხბურთო კლუბი)]] |კლუბი4 = [[დინამო ბათუმი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო ბათუმი]](იჯარით) |კლუბი5 = [[ფროსინონე კალციო|ფროსინონე]](იჯარით) |კლუბი6 = [[ფროსინონე კალციო|ფროსინონე]] |მატჩი1 = 3 |მატჩი2 = 21 |მატჩი3 = 0 |მატჩი4 = 7 |მატჩი5 = 5 |მატჩი6 = 46 |გოლი1 = 0 |გოლი2 = 3 |გოლი3 = 0 |გოლი4 = 0 |გოლი5 = 0 |გოლი6 = 5 |ეროვნული წელი1 = 2020 |ეროვნული წელი2 = 2021-2022 |ეროვნული წელი3 = 2022-2025 |ეროვნული წელი4 = 2025 |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]] |ეროვნული ნაკრები2 = [[საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]] |ეროვნული ნაკრები3 = [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]] |ეროვნული ნაკრები4 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]] |ეროვნული მატჩი1 = 2 |ეროვნული მატჩი2 = 12 |ეროვნული მატჩი3 = 24 |ეროვნული მატჩი4 = 4 |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = 1 |ეროვნული გოლი3 = 2 |ეროვნული გოლი4 = 0 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} ''''გიორგი კვერნაძე''''(დ. 1 თებერვალი, 2003) — არის ქართველი პროფესიონალი [[ფეხბურთელი]], რომელიც თამაშობს მარცხენა ფლანგის პოზიციაზე [[იტალიის სერია B]]-ს კლუბ [[ფროსინონე კალციო|ფროსინონესა]] და [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებში]]. ==კლუბის კარიერა== კვერნაძე [[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|იბერიის]] აკადემიაში ცხრა წლის ასაკში შევიდა. კლუბის ახალგაზრდული გუნდებიდან გამოსვლის შემდეგ, ის ეროვნულ მესამე ლიგაში სარეზერვო გუნდში თამაშობდა, სანამ 18 წლის ასაკში ეროვნულ ლიგაში პირველ გუნდში დებიუტს შეასრულებდა.<ref>{{cite web |url=https://1tv.ge/news/giorgi-kvernadze-chem-chamoyalibebashi-yvelaze-didi-roli-saburtalom-itamasha-1tvsport/ |title=გიორგი კვერნაძე - ჩემს ჩამოყალიბებაში ყველაზე დიდი როლი „საბურთალომ“ ითამაშა #1TVSPORT |accessdate=16.04.2026. |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[2022]] წლის [[26 თებერვალი|26 თებერვალ]]ს კვერნაძე იჯარით შეუერთდა [[თელავი (საფეხბურთო კლუბი)|თელავ]]ს [[ეროვნული ლიგა 2022|2022 წლის სეზონი]]ს ბოლომდე. <ref>{{cite web |url=https://1tv.ge/news/telavi-sezons-didi-siakhleebit-iwyebs-gundma-akhalwveulebi-waradgina-1tvsport/ |title=„თელავი“ სეზონს დიდი სიახლეებით იწყებს - გუნდმა ახალწვეულები წარადგინა #1TVSPORT |accessdate=16.04.2026 |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>[[2022]] წლის [[5 მარტი|5 მარტ]]ს მან თავისი პირველი პროფესიონალური გოლი გაიტანა [[სიონი ბოლნისი (საფეხბურთო კლუბი)|ბოლნისის სიონი]]ს წინააღმდეგ 2–0 მოგებულ მატჩში.<ref>{{cite web |url=https://erovnuliliga.ge/ge/game/6061-sio-tel |title=Sioni vs Telavi |accessdate=16.04.2026 |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> მთელი სეზონის განმავლობაში კვერნაძემ გუნდს უმაღლეს ლიგაში ადგილის შენარჩუნებაში დაეხმარა და სამი გოლი გაიტანა.<ref>{{cite web |url=https://europop.ge/article/47735-giorgi-kvernadze-shroma-damipasda-da-akhla-upro-metad-motivirebuli-var |title=გიორგი კვერნაძე: შრომა დამიფასდა და ახლა უფრო მეტად მოტივირებული ვარ |accessdate=16.04.2026 |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230823084915/https://europop.ge/article/47735-giorgi-kvernadze-shroma-damipasda-da-akhla-upro-metad-motivirebuli-var |archivedate=23.08.2023 }}</ref> [[ეროვნული ლიგა 2023|2023 წლის სეზონი]]ს დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე, კვერნაძემ კონტრაქტი მეორე ლიგაში ახლად აღზევებულ ფოთის კოლხეთთან გააფორმა, რის შემდეგაც იჯარით აჭარის დინამო ბაღდადში გადავიდა.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.co.in/giorgi-kvernadze/transfers/spieler/412758 |title=კვერნაძეს ტრანსფერები |accessdate=16.04.2026 |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[2023]] წლის [[3 ივლისი|3 ივლის]]ს კვერნაძე ოფიციალურად შეუერთდა [[იტალიის სერია A|სერია A]]-ს გუნდ „ფროზინონეს“ ერთწლიანი იჯარით, გამოსყიდვის ოფციით.<ref>{{cite web |url=https://www.frosinonecalcio.com/kvernadze-e-un-giocatore-del-frosinone/ |title=Kvernadze è un giocatore del Frosinone |accessdate=16.04.26 |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> 2024 წლის 2 ივლისს, ფროზინონემ გამოაცხადა კვერნაძესთან ახალი, ოთხწლიანი კონტრაქტის ხელმოწერის შესახებ.<ref>{{cite web |url=https://www.frosinonecalcio.com/esercitato-il-diritto-di-opzione-su-kvernadze/ |title=ESERCITATO IL DIRITTO DI OPZIONE SU KVERNADZE |accessdate=5.4.2026 |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ==საერთარეშო კარიერა== [[საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|19-წლამდელთა ნაკრებ]]ში ათ მატჩში მონაწილეობის შემდეგ, კვერნაძე [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|21-წლამდელთა ნაკრების]] მუდმივი მოთამაშე გახდა. მან მონაწილეობა მიიღო საქართველოს [[2025]] წლის უეფას 21 წლამდე ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპის ათივე თამაშში, ასევე [[ხორვატიის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|ხორვატიასთან]] ორივე პლეი-ოფში, რომელშიც მისმა გუნდმა პენალტების სერიაში გაიმარჯვა.ვერნაძემ გოლი გაიტანა გიბრალტართან [[2024]] წლის [[26 მარტი|26 მარტ]]ს გასვლით მატჩში 2–0, რასაც მოჰყვა კიდევ ერთი გოლი მოლდოვასთან 3–0 საშინაო მატჩში [[5 სექტემბერი|5 სექტემბერ]]ს.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/under21/news/0292-1c1ade839b21-9d80995999ee-1000--under-21-euro-play-offs-czechia-finland-georgia-qualify/ |title=Under-21 EURO play-offs: Czechia, Finland, Georgia qualify |accessdate=05.04.2026 |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{cite web |url=https://int.soccerway.com/players/giorgi-kvernadze/697313/ |title=კვერნაძე სოკერვაიზე |accessdate=05.04.2026 |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }} {{cite web |url=https://nakrebi.ge/ka/team/u21/squad/player/4895 |title=კვერნაძე ეროვნული ნაკრების საიტზე |accessdate=05.04.2026 |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }} {{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/giorgi-kvernadze/profil/spieler/412758 |title=გიორგი კვერნაძე ტრანსფერმარკეტზე |accessdate=05.04.2026 |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} g0p6ypn0mwn89fofv9q3xls8krs7ism 0 884832 5398043 5393396 2026-05-22T18:18:21Z ლაზარე ზანგური 170233 5398043 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|22|05|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =ედმონტოზავრი | სურათის ფაილი =Edmontosaurus Family Clean.png | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სურათის ფაილი2 = | სურათის წარწერა2 = | სურათის აღწერა2 = | დომენი = ეუკარიოტები | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = ქორდიანები | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = ქვეწარმავლები | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = დიაპსიდები | ინფრაკლასი = | ზერიგი = დინოზავრები | რიგი =ფრინველმენჯა დინოზავრები | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი =ორნითოპოდები | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = ლამბეოზავრები | ზეტრიბა =ჰადროზავრიდები | ტრიბა =საუროლოფინები | ქვეტრიბა = | გვარი =საუროლოფინები | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ედმონტოზავრი | ქვესახეობა =ედმონტოზავრი რეგალისი | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | სექციის სახელი2 = | სექციის ტექსტი2 = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | mb = | fw = }} '''ედმონტოზავრი''' — ცნობილი როგორც ანატოზავრი ან ანატოტიტანი (რაც ნიშნავს „ იხვის ხვლიკს“ ან „გიგანტურ იხვს“), ჰადროზავრიდების (იხვის ნისკარტის მქონე) დინოზავრის გვარი. იგი შეიცავს ორ ცნობილ სახეობას: Edmontosaurus regalis და Edmontosaurus annectens. E.regalis- ის ნამარხები აღმოჩენილია დასავლეთ [[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] ქანებში, რომლებიც თარიღდება [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] გვიანი [[კამპანიური ხანა|კამპანიური ხანით]], 73 მილიონი წლის წინ, ხოლო E. annectens-ის ნამარხები ნაპოვნია იმავე გეოგრაფიულ რეგიონში, მაასტრიხტული ხანის ბოლოთი, 66 მილიონი წლის წინანდელი ქანებიდან. ედმონტოზავრი ერთ-ერთი უკანასკნელი [[დინოზავრი]] იყო, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ის ისეთ დინოზავრებთან ერთად ცხოვრობდა, როგორებიც არიან [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], [[ტირანოზავრი]], [[ანკილოზავრები|ანკილოზავრი]] და [[პაქიცეფალოსავრი]] [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური]] გადაშენებამდე ცოტა ხნით ადრე. ედმონტოზავრი მოიცავდა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] ორ უდიდეს სახეობას, რომელთაგან E.annectens-ის სიგრძე 12 მეტრს (39 ფუტი) აღწევდა და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) შეადგენდა. E.annectens-ის განსაკუთრებით დიდი ნიმუშების სიგრძე დაახლოებით 15 მეტრს (49 ფუტი) შეადგენდა და წონა დაახლოებით 15.9 მეტრიკულ ტონას (17.5 მოკლე ტონა) შეადგენდა. ცნობილია რამდენიმე კარგად შემონახული ნიმუში, რომლებიც მოიცავს მრავალ ძვალს, ასევე კანის ვრცელ ანაბეჭდებს და შესაძლო ნაწლავურ შიგთავსს. ედმონტოზავრი კლასიფიცირდება, როგორც [[საუროლოფინი]]<nowiki/>ს (ან [[ჰადროზაურინი]]<nowiki/>ს) [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც ჰადროზავრიდების ჯგუფის წევრია. ედმონტოზავრის სახელით ცნობილი პირველი ნამარხები აღმოაჩინეს [[ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]] (რომელსაც სახელი დედაქალაქ [[ედმონტონი|ედმონტონის]], მიხედვით დაერქვა), ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ადრე ედმონტონის ქვედა ფორმაცია ერქვა). ამ სახეობას, E.regalis-ს, სახელი [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1917]] წელს დაარქვა, თუმცა რამდენიმე სხვა სახეობა, რომლებიც ამჟამად ედმონტოზავრის სახელით კლასიფიცირდება, უფრო ადრეც დასახელდა. მათგან ყველაზე ცნობილია E. annectens, რომელსაც [[ოთნიელ ჩარლზ მარშა|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] [[1892]] წელს დაარქვა. ეს სახეობა თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც [[კლაოზავრი|კლაოზავრის]] სახეობა, მრავალი წლის განმავლობაში ცნობილი, როგორც [[ტრაქოდონი|ტრაქოდონის]] სახეობა, ხოლო მოგვიანებით ცნობილი იყო, როგორც Anatosaurus annectens. Anatosaurus, Anatotitan და, სავარაუდოდ, Ugrunaaluk ამჟამად, ზოგადად, ედმონტოზავრის სინონიმებად ითვლება. ედმონტოზავრი ფართოდ იყო გავრცელებული [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] დასავლეთ ნაწილში, [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[ალასკა|ალასკის]] ჩრდილოეთ კალთებამდე. ედმონტოზავრის ნამარხების გავრცელება იმაზე მიუთითებს, რომ ის უპირატესობას ანიჭებდა სანაპიროებსა და სანაპირო ვაკეებს. ის იყო ბალახისმჭამელი, რომელსაც შეეძლო გადაადგილება როგორც ორ, ასევე ოთხ ფეხზე. ითვლება, რომ ედმონტოზავრი ჯგუფებად ცხოვრობდა და შესაძლოა, მიგრირებადიც ყოფილიყო. ნამარხების სიმრავლემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, დეტალურად შეესწავლათ მისი პალეობიოლოგია, მათ შორის მისი ტვინი, მისი შესაძლო კვების წესი და მისი დაზიანებები და პათოლოგიები, როგორიცაა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრების]] თავდასხმების მტკიცებულებები რამდენიმე ნიმუშზე. ედმონტოზავრის ნამარხში, ტუინსტრამ და სხვებმა ([[2025]]) პირველად აღმოაჩინეს დინოზავრის ორგანული მასალა, რამაც აჩვენა ნამარხში უძველესი [[ჰიდროქსიპროლინი|ჰიდროქსიპროლინის]] (კოლაგენის საშენი მასალა) არსებობა და უარყო ჰიპოთეზა, რომ ნამარხებში არსებული ორგანული ნივთიერება დაბინძურებით უნდა იყოს გამოწვეული.<ref> Koumoundouros, Tessa (February 5, 2025). "'Beyond Doubt': Proteins in Fossil From Actual Dinosaur, Claim Scientists". ScienceAlert. Retrieved February 5, 2025.</ref><ref> Tuinstra, Lucien; Thomas, Brian; Robinson, Steven; Pawlak, Krzysztof; Elezi, Gazmend; Faull, Kym Francis; Taylor, Stephen (January 17, 2025). "Evidence for Endogenous Collagen in Edmontosaurus Fossil Bone". Analytical Chemistry. 97 (5): 2618–2628. Bibcode:2025AnaCh..97.2618T. doi:10.1021/acs.analchem.4c03115. ISSN 0003-2700. PMC 11822843. PMID 39823391.</ref> ==აღმოჩენა და ისტორია== ===კლაოზავრი ანექტენსი=== [[ფაილი:Large marsh claosaurus.jpg|მინი|მარცხნივ|E. annectens-ის (მაშინდელი კლაოზავრის) ჰოლოტიპის ჩონჩხის რესტავრაცია, ოთნიელ ჩარლზ მარშის მიერ.]] ედმონტოზავრს [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიაში]] ძალიან გრძელი და რთული ისტორია აქვს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობასთან ერთად ცხოვრობდა, რომლებიც სხვა გვარებში კლასიფიცირდებოდა. მისი ტაქსონომიური ისტორია სხვადასხვა ეტაპზე გადაჯაჭვულია Agathaumas, Anatosaurus, Anatotitan, Claosaurus, Hadrosaurus, Thespesius და Trachodon გვარებთან.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე არსებული წყაროებით, ედმონტოზავრების ნამარხებისთვის (გარდა E.regalis-ისთვის მიკუთვნებული ნამარხებისა) როგორც წესი, გამოყენებულია Anatosaurus, Claosaurus, Thespesius ან Trachodon, ავტორისა და თარიღის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრი მხოლოდ [[1917]] წელს დასახელდა, მისი უძველესი, კარგად შენარჩუნებული სახეობა (E.annectens) [[1892]] წელს დასახელდა, როგორც Claosaurus-ის სახეობა. ედმონტოზავრის პირველი სახეობა [[1892]] წელს [[ოთნიელ ჩარლზ მარში|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] აღწერა და მას Claosaurus annectens უწოდა. ეს სახეობა დაფუძნებული იყო ნიმუშზე [[USNM 2414]], რომელიც თავის ქალის ნაწილსა და ჩონჩხს მოიცავდა. მასთან ერთად არსებობდა მეორე ნიმუშიც — [[YPM 2182]], რომელიც პარატიპად ითვლებოდა. ორივე ნამარხი [[ჯონ ბელ ჰეჩერი|ჯონ ბელ ჰეჩერმა]] [[1891]] წელს აღმოაჩინა ვაიომინგის ნიობრარას ოლქში, გვიანი [[მაასტრიხტის ხელშეკრულება|მაასტრიხტის ხანის]] ლენსის ფორმაციაში.<ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. 43 (257): 449–453. Bibcode:1892AmJS...43..449M. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. S2CID 131291138. Archived from the original on August 31, 2021. Retrieved June 29, 2019.</ref> ამ სახეობას განსაკუთრებული ისტორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან ის ერთ-ერთი პირველი დინოზავრია, რომლის თითქმის სრული ჩონჩხის აღდგენა მოხერხდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Restorations of Claosaurus and Ceratosaurus". American Journal of Science. 44 (262): 343–349. Bibcode:1892AmJS...44..343M. doi:10.2475/ajs.s3-44.262.343. hdl:2027/hvd.32044107356040. S2CID 130216318. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> [[YPM 2182]] და [[USNM 2414]] შესაბამისად პირველი და მეორე თითქმის სრული, დამონტაჟებული დინოზავრის ჩონჩხებია, რომლებიც [[შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]] გამოიფინა.<ref>Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> YPM 2182 მუზეუმში [[1901]] წელს განათავსეს,<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ხოლო USNM 2414 — [[1904]] წელს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> [[ფაილი:Mounted Edmontosaurus.jpg|მინი|მარჯვნივ|იელის უნივერსიტეტის მუზეუმში დაცული E. annectens-ის პარატიპი YPM 2182 — პირველი თითქმის სრული დინოზავრის ჩონჩხი, რომელიც შეერთებულ შტატებში დაამონტაჟეს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref>]] იმ პერიოდში [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდები]] ჯერ კიდევ ცუდად იყო შესწავლილი. ამიტომ, [[1897]] წელს მარშის გარდაცვალების შემდეგ, Claosaurus annectens სხვადასხვა მეცნიერის მიერ ხან Claosaurus-ის, ხან Thespesius-ის, ხანაც Trachodon-ის სახეობად მიიჩნეოდა. სახელმძღვანელოებსა და ენციკლოპედიებში ხშირად ერთმანეთისგან განასხვავებდნენ „[[იგუანოდონისებრნი|იგუანოდონის]] მსგავს“ Claosaurus annectens-სა და „[[იხვნისკარტა|იხვისნისკარტა]]“ [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდს]], რომლის ნაშთებიც დღეს უკვე ზრდასრულ Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება. ამავე დროს, ჰეჩერი C. annectens-ს სწორედ ამ იხვისნისკარტა ჰადროზავრიდის სინონიმად მიიჩნევდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1902]] წელს ჰეჩერმა ჰადროზავრიდების დიდი გადახედვა გამოაქვეყნა. მან იმ დროისთვის ცნობილი თითქმის ყველა ჰადროზავრიდის გვარი Trachodon-ის სინონიმად გააერთიანა. ამ სიაში შედიოდა Cionodon, Diclonius, Hadrosaurus, Ornithotarsus, Pteropelyx და Thespesius, ასევე Claorhynchus და Polyonax, რომლებიც დღეს უკვე [[ცერატოპსიები|ცერატოპსიებად]] ითვლებიან.<ref> Hatcher, John B. (1902). "The genera and species of the Trachodontidae (Hadrosauridae, Claosauridae) Marsh". Annals of the Carnegie Museum. 1 (14): 377–386. Bibcode:1902AnCM....1..377H. doi:10.5962/p.331063. S2CID 251485258. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved April 8, 2014.</ref> ჰეჩერის ეს კლასიფიკაცია გარკვეული დროით ფართოდ მიიღეს, თუმცა [[1910]] წლის შემდეგ კანადასა და მონტანაში აღმოჩენილმა ახალმა ნამარხებმა აჩვენა, რომ ჰადროზავრიდები ბევრად უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[ჩარლზ ვ. გილმორი|ჩარლზ ვ. გილმორმა]] [[1915]] წელს ხელახლა შეისწავლა ჰადროზავრიდები და დაასკვნა, რომ Thespesius კვლავ დამოუკიდებელ გვარად უნდა აღდგენილიყო ლენსის ფორმაციის ჰადროზავრიდებისთვის. მისი აზრით, Trachodon მხოლოდ უფრო ძველ, ჯუდითის მდინარის ფორმაციის ნაშთებზე უნდა გავრცელებულიყო. Claosaurus annectens კი მან Thespesius occidentalis-ის იდენტურ სახეობად მიიჩნია.<ref> Gilmore, Charles W. (1915). "On the genus Trachodon". Science. 41 (1061): 658–660. Bibcode:1915Sci....41..658G. doi:10.1126/science.41.1061.658. PMID 17747979.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurusmummy.jpg|მინი|მარცხნივ|AMNH 5060 — E. annectens კანის ანაბეჭდებით]] [[1902]]–[[1915]] წლებში C. annectens-ის კიდევ ორი მნიშვნელოვანი ნიმუში აღმოაჩინეს. პირველი იყო ე.წ. „მუმიფიცირებული“ ნიმუში [[AMNH 5060]], რომელიც [[1908]] წელს [[ჩარლზ ჰეზელიუს]] სტერნბერგმა და მისმა ვაჟებმა ლენსის ფორმაციაში, [[ვაიომინგის შტატი|ვაიომინგში]], აღმოაჩინეს. სტერნბერგი იმ დროს ბრიტანეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმისთვის მუშაობდა, თუმცა ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის წარმომადგენელმა [[ჰენრი ფერფილდ ოსბორნი|ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა]] ნიმუშის შეძენა 2000 დოლარად შეძლო.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> სტერნბერგებმა იმავე ტერიტორიაზე [[1910]] წელს მეორე მსგავსი ნიმუშიც აღმოაჩინეს.<ref> Dal Sasso, Cristiano; Brillante, Giuseppe (2004). Dinosaurs of Italy. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. p. 112. ISBN 978-0-253-34514-1.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნიმუში ნაკლებად კარგად იყო შემონახული, მასაც კანის ანაბეჭდები ჰქონდა. ნიმუში [[SM 4036]] გერმანიის სენკენბერგის მუზეუმს მიჰყიდეს.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> დამატებით, Trachodon selwyni, რომელიც [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1902]] წელს აღწერა, როგორც ქვედა ყბის ნაშთი ალბერტას დინოზავრების პარკის ფორმაციიდან,<ref> Lambe, Lawrence M. (1902). "On Vertebrata of the mid-Cretaceous of the Northwest Territory. 2. New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)". Contributions to Canadian Paleontology. 3: 25–81.</ref> მოგვიანებით დონალდ გლუტმა ([[1997]]) შეცდომით მიაკუთვნა Edmontosaurus regalis-ს.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> სინამდვილეში ასე არ ყოფილა — ეს ნაშთი „ძალიან საეჭვო ვალიდურობის“ სახეობად მიიჩნიეს.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 220–221.</ref> ამ მოსაზრებას თანამედროვე კვლევებიც ეთანხმება.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ===კანადური აღმოჩენები=== თავად ტერმინი „ედმონტოზავრი“ [[1917]] წელს ლოურენს ლამბემ [[სამხრეთ ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]], წითელი ირმის მდინარის გასწვრივ, ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ყოფილი ედმონტონის ქვედა ფორმაცია) ნაპოვნი ორი ნაწილობრივი ჩონჩხის გამო შემოიღო.<ref>Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> ეს ქანები უფრო ძველია, ვიდრე ის ქანები, რომლებშიც [[კლაოზავრი ანექტენსი]] იპოვეს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ედმონტონის ფორმაციამ ედმონტოზავრის სახელი მოჰგვარა.<ref>Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> სახეობა, E.regalis (რაც ნიშნავს „მეფეს“ ან, უფრო თავისუფლად, „მეფის ზომის“),<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> დაფუძნებულია NMC 2288-ზე, რომელიც შედგება თავის ქალასგან, სახსრიანი ხერხემლისგან მეექვსე კუდის მალამდე, ნეკნებისგან, თეძოების ნაწილობრივი ნაწილისგან, ზედა მკლავის ძვლისგან და ფეხის უმეტესი ნაწილისგან. ის [[1912]] წელს [[ლევი სტერნბერგი|ლევი სტერნბერგმა]] აღმოაჩინა. მეორე ნიმუში, პარატიპი NMC 2289, შედგება თავის ქალისა და [[ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით|ჩონჩხისგან]], რომელსაც არ აქვს ნისკარტი, კუდის უმეტესი ნაწილი და ტერფების ნაწილი. ის [[1916]] წელს ჯორჯ ფ. სტერნბერგმა აღმოაჩინა. ლამბემ აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი დინოზავრი საუკეთესოდ შეედრებოდა Diclonius mirabilis-ს (ნიმუშები, რომლებიც ამჟამად Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება) და ყურადღება გაამახვილა Edmontosaurus- ის ზომასა და სიმტკიცეზე.<ref> Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> თავდაპირველად, ლამბემ მხოლოდ ორი ჩონჩხის თავის ქალები აღწერა, მაგრამ გვარს [[1920]] წელს დაუბრუნდა NMC 2289-ის ჩონჩხის აღსაწერად.<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ამ ტიპის ნიმუშის პოსტკრანია დღემდე აღუწერელია და დღემდე თაბაშირის გარსშია.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus annectens specimen.jpg|მინი|მარჯვნივ|CMNFV 8399 ნიმუში, E.edmontoni-ს ჰოლოტიპი, ამჟამად ახალგაზრდა E.regalis-ად ითვლება.]] კიდევ ორი ​​სახეობა, რომლებიც ედმონტოზავრს შეუერთდა, [[1920]]-იან წლებში კანადური ნაშთებიდან დასახელდა, თუმცა თავდაპირველად ორივე სახეობა [[თესპესიუსი|თესპესიუსს]] მიეკუთვნებოდა. გილმორმა პირველ სახეობას, Thespesius edmontoni, [[1924]] წელს დაარქვა. T.edmontoni ასევე წარმოიშვა ცხენის კანიონის ფორმაციიდან. ის დაფუძნებული იყო NMC 8399-ზე, კიდევ ერთ თითქმის სრულყოფილ ჩონჩხზე, რომელსაც კუდის უმეტესი ნაწილი აკლდა. NMC 8399 [[1912]] წელს წითელ ირმის მდინარეზე აღმოაჩინეს სტერნბერგების ჯგუფის მიერ.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> მისი მკლავები, გაქვავებული მყესები და კანის ანაბეჭდები მოკლედ აღწერა [[1913]] და [[1914]] წლებში ლამბემ, რომელმაც თავდაპირველად იფიქრა, რომ ეს იყო იმ სახეობის მაგალითი, რომელსაც მან Trachodon marginatus უწოდა,<ref>Lambe, Lawrence M. (1913). "The manus in a specimen of Trachodon from the Edmonton Formation of Alberta". The Ottawa Naturalist. 27: 21–25.</ref> მაგრამ შემდეგ გადაიფიქრა.<ref>Lambe, Lawrence M. (1914). "On the fore-limb of a carnivorous dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, and a new genus of Ceratopsia from the same horizon, with remarks on the integument of some Cretaceous herbivorous dinosaurs". The Ottawa Naturalist. 27: 129–135.</ref> ეს ნიმუში გახდა პირველი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ჩონჩხი, რომელიც [[კანადა|კანადის]] მუზეუმში გამოფენისთვის იქნა განთავსებული. გილმორმა აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი სახეობა ახლოს იყო იმ სახეობასთან, რომელსაც ის Thespesius annectens უწოდებდა, თუმცა ხელებისა და ტერფების დეტალების გამო ისინი ერთმანეთისგან ცალ-ცალკე დატოვა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის სახეობას ზურგსა და კისერში მარშთან შედარებით მეტი მალთაშუა ხერხემალი ჰქონდა, თუმცა ივარაუდა, რომ მარში ცდებოდა, როდესაც ვარაუდობდა, რომ ანექტენსის ნიმუშები ამ რეგიონებში სრული იყო.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> [[1926]] წელს [[ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგი|ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგმა]] Thespesius saskatchewanensis-ს NMC 8509 უწოდა, რომელიც სამხრეთ [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანის]] [[ვუდ მაუნტინის პლატო|ვუდ მაუნტინის პლატოზე]] აღებულ თავის ქალას და ჩონჩხის ნაწილს წარმოადგენს. მან ეს ნიმუში [[1921]] წელს შეაგროვა ქანებიდან, რომლებიც ლენსის ფორმაციას მიეკუთვნებოდა,<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> ამჟამად ფრენჩმენის ფორმაციას.<ref>Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> NMC 8509 მოიცავდა თითქმის სრულ თავის ქალას, მრავალრიცხოვან მალებს, მხრისა და თეძოს სარტყლების ნაწილობრივ ნაწილებს და ფეხებს, რაც სასკაჩევანიდან აღმოჩენილი პირველი მნიშვნელოვანი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ნიმუშია. სტერნბერგმა ის Thespesius- ს მიაკუთვნა, რადგან ეს იყო ერთადერთი [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც იმ დროს ლენსის ფორმაციიდან იყო ცნობილი.<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> იმ დროს T.saskatchewanensis უჩვეულო იყო მისი მცირე ზომის გამო, რომლის სიგრძე დაახლოებით 7-დან 7.3 მეტრამდე (23-დან 24 ფუტამდე) მერყეობდა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===ანატოზავრიდან დღემდე=== [[ფაილი:Anatotitan copei.jpg|მინი|მარცხნივ|მოძველებული E. annectens-ის ჩონჩხის არსებები, რომლებსაც ადრე ანატოზავრს უწოდებდნენ.]] [[1942]] წელს ლულმა და რაიტმა სცადეს უღელტეხილო ჰადროზავრიდების რთული ტაქსონომიის გადაჭრა ახალი გვარის, Anatosaurus-ის, დასახელებით, რათა შეეტანათ რამდენიმე სახეობა, რომლებიც კარგად არ ჯდებოდა მათ წინა გვარებში. Anatosaurus-ს, რაც ნიშნავს „იხვის ხვლიკს“, მისი ფართო, იხვის მსგავსი ნისკარტის (ლათინური anas „იხვი“ + ბერძნული sauros „ ხვლიკი “) გამო, ტიპურ სახეობად მარშის ძველი Claosaurus annectens ჰქონდა. ამ გვარს ასევე მიეკუთვნებოდა Thespesius edmontoni, T.saskatchewanensis, დიდი ქვედა ყბა, რომელსაც მარშმა [[1890]] წელს Trachodon longiceps დაარქვა, და ახალი სახეობა, სახელწოდებით Anatosaurus copei, [[ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმი|ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში]] გამოფენილი ორი [[ჩონჩხი|ჩონჩხის]] გამო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც Diclonius mirabilis (ან მისი ვარიაციები). ამგვარად, სხვადასხვა სახეობა გახდა Anatosaurus annectens, A.copei, A.edmontoni, A.longiceps და A.saskatchewanensis.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> [[აპატოზავრი|ანატოზავრს]] მოგვიანებით „კლასიკურ იხვისნავისებრ დინოზავრს“ უწოდებდნენ.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. p. 57. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref> ეს მდგომარეობა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა, სანამ მაიკლ კ. ბრეტ-სურმანმა ხელახლა არ გადახედა შესაბამის მასალას თავისი სამაგისტრო ნაშრომისთვის [[1970-იანები|1970]]-იან და [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში. მან დაასკვნა, რომ ანატოზავრის ტიპიური სახეობა, A.annectens, სინამდვილეში ედმონტოსავრის სახეობა იყო და რომ A.copei საკმარისად განსხვავებული იყო იმისთვის, რომ საკუთარი გვარი დაემკვიდრებინა.<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref><ref>Brett-Surman, Michael K. (1975). The appendicular anatomy of hadrosaurian dinosaurs. M.A. thesis. Berkeley: University of California.</ref><ref> Brett-Surman, Michael K. (1979). "Phylogeny and paleobiogeography of hadrosaurian dinosaurs" (PDF). Nature. 277 (5697): 560–562. Bibcode:1979Natur.277..560B. doi:10.1038/277560a0. S2CID 4332144. Archived (PDF) from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმების სახელწოდების მარეგულირებელი [[ზოოლოგიური ნომენკლატურა|ზოოლოგიური ნომენკლატურის]] საერთაშორისო კომისიის მიერ თეზისები და დისერტაციები ოფიციალურ პუბლიკაციებად არ ითვლება, მისი დასკვნები სხვა [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგებისთვისაც]] ცნობილი იყო და იმ დროის რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში იქნა გაზიარებული.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. pp. 49, 53. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1983). A Field Guide to Dinosaurs. New York: Avon Books. pp. 156–161. ISBN 978-0-380-83519-5.</ref> [[ბრეტ-სურმანი|ბრეტ-სურმანმა]] და [[რალფ ჩეპმენი|რალფ ჩეპმენმა]] [[1990]] წელს A. copei-სთვის (Anatotitan) ახალი გვარი დაასახელეს.<ref>Chapman, Ralph E.; Brett-Surman, Michael K. (1990). "Morphometric observations on hadrosaurid ornithopods". In Carpenter, Kenneth; Currie Philip J. (eds.). Dinosaur Systematics: Perspectives and Approaches. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 163–177. ISBN 978-0-521-43810-0.</ref> დარჩენილი სახეობებიდან A. saskatchewanensis და A. edmontoni ასევე Edmontosaurus- ს მიეკუთვნა,<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ხოლო A. longiceps Anatotitan-ს მეორე სახეობად<ref> Olshevsky, George. (1991). A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings No. 2. San Diego: Publications Requiring Research.</ref> ან A. copei- ს სინონიმად გადაეცა.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> იმის გამო, რომ Anatosaurus-ის (A.annectens) ტიპიური სახეობა ედმონტოზავრში იყო ჩანერგილი, სახელი Anatosaurus მიტოვებულია, როგორც ედმონტოზავრის უმცროსი სინონიმი. [[ფაილი:Dakota skin impression.jpg|მინი|მარჯვნივ|1999 წელს ნაპოვნი „დაკოტას“ მეტსახელით ცნობილი ნიმუშის კანის ანაბეჭდი.]] ედმონტოზავრის კონცეფცია, რომელიც გაჩნდა, მოიცავდა სამ ვალიდურ სახეობას: ტიპურ სახეობებს E.regalis, E.annectens (მათ შორის Anatosaurus edmontoni, შესწორებული edmontonensis-ად) და E.saskatchewanensis.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> A.copei-ს ნიმუშების სათანადო ტაქსონომიის შესახებ დებატები დღემდე გრძელდება. ჰეჩერის [[1902]] წლის არგუმენტს რომ დავუბრუნდეთ, [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]], [[დევიდ ბ.ვეიშამპელი|დევიდ ბ. ვეიშამპელმა]] და [[კეტრინ პორტერი|კეტრინ ფორსტერმა]] Anatotitan copei Edmontosaurus annectens-ის დაქუცმაცებული თავის ქალების მქონე ნიმუშებად მიიჩნიეს.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კიდევ ერთი „მუმია“ გამოცხადდა. მეტსახელად „დაკოტა“, იგი [[1999]] წელს ტაილერ ლაისონმა აღმოაჩინა და ჩრდილოეთ დაკოტას ჰელ კრიკის წარმონაქმნიდან მოდის.<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref> ნიკოლას კამპიონესა და დევიდ ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში ავტორებმა ჩაატარეს პირველი მორფომეტრიული ანალიზი ედმონტოზავრისთვის მიკუთვნებული სხვადასხვა ნიმუშების შესადარებლად. მათ დაასკვნეს, რომ მხოლოდ ორი სახეობაა ვალიდური: E.regalis, გვიანი კამპანიური პერიოდიდან და E.annectens, გვიანი [[მაასტრიხტული პერიოდი|მაასტრიხტული პერიოდიდან]]. მათმა კვლევამ დამატებითი მტკიცებულება მოგვაწოდა, რომ Anatotitan copei E.annectens-ის სინონიმია. კერძოდ, A.copei-ს გრძელი, დაბალი თავის ქალა ონტოგენეტიკური ცვლილების შედეგია და წარმოადგენს E.annectens-ის მომწიფებულ ინდივიდებს.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ==სახეობები და გავრცელება== [[ფაილი:Edmontosaurus skulls.png|მინი|მარცხნივ|ყველაზე ცნობილი სრული Edmontosaurus annectens-ის და Edmontosaurus regalis-ის თავის ქალები.]] ამჟამად ედმონტოზავრი ორ ნამდვილ სახეობად ითვლება: ტიპური სახეობები E.regalis და E.annectens.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> E.regalis ცნობილია მხოლოდ ალბერტას Horseshoe Canyon ფორმაციიდან, რომელიც თარიღდება გვიანი კამპანიური ხანით, გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდით]]. ​​ცნობილია სულ მცირე ათეული ინდივიდი,<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მათ შორის შვიდი თავის ქალა ასოცირებული პოსტკრანიათი და ხუთიდან შვიდამდე სხვა თავის ქალა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> სახეობა, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Thespesius edmontoni ან Anatosaurus edmontoni, წარმოადგენს E.regalis- ის მოუმწიფებელ ინდივიდებს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> E.annectens ცნობილია სასკაჩევანის ფრენჩმენის ფორმაციიდან, მონტანას ჰელ კრიკის ფორმაციიდან, სამხრეთ დაკოტასა და ვაიომინგის ლენსის ფორმაციიდან. ის შემოიფარგლება გვიანი მაასტრიხტის ქანებით და წარმოდგენილია მინიმუმ ოცი თავის ქალა, რომელთაგან ზოგიერთს პოსტკრანიალური ნაშთები აქვს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ერთ-ერთმა ავტორმა, [[კრეიგ დერსტლერი|კრეიგ დერსტლერმა]], E. annectens აღწერა, როგორც „შესაძლოა, დღემდე ყველაზე კარგად ცნობილი დინოზავრი [1994]“.<ref>Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> Anatosaurus copei და E. saskatchewanensis ამჟამად E.annectens-ის ზრდის ეტაპებად ითვლება, სადაც A.copei ზრდასრულ ინდივიდებად და E.saskatchewanensis ახალგაზრდებად ითვლებიან.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> Trachodon longiceps ასევე შეიძლება იყოს E.annectens-ის სინონიმი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> Anatosaurus edmontoni შეცდომით იყო ჩამოთვლილი, როგორც E.annectens-ის სინონიმი Dinosauria-ს ორივე მიმოხილვაში,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> მაგრამ როგორც ჩანს, ეს ასე არ არის.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus sp. reconstruction.PNG|მინი|მარჯვნივ|ედმონტოზავრის რეკონსტრუქცია (კანის ნიმუში NDGS 2000- ის მიხედვით )]] E.annectens განსხვავდებოდა E.regalis-ისგან უფრო გრძელი, დაბალი და ნაკლებად მტკიცე თავის ქალათი.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[ბრეტ-სურმანი]] E.regalis-ს და E. annectens-ს პოტენციურად ერთი და იგივე სახეობის მამრებისა და მდედრების წარმომადგენლად მიიჩნევდა,<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> E.regalis-ის ყველა ნიმუში უფრო ძველი წარმონაქმნებიდან მოდის, ვიდრე E. annectens-ის ნიმუშები.<ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ალასკა|ალიასკის]] [[პრინც-კრიკის წარმონაქმნი|პრინც-კრიკის წარმონაქმნიდან]] აღებულ ედმონტოზაურინის ნიმუშებს, რომლებიც ადრე Edmontosaurus sp.-ს მიეკუთვნებოდა, [[2015]] წელს მიენიჭათ საკუთარი გვარი და სახეობის სახელი, Ugrunaaluk kuukpikensis.<ref> Mori, Hirotsugu; Druckenmiller, Patrick S.; Erickson, Gregory M. (2015). "A new Arctic hadrosaurid from the Prince Creek Formation (lower Maastrichtian) of northern Alaska". Acta Palaeontologica Polonica. 61. doi:10.4202/app.00152.2015.</ref> თუმცა, Ugrunaaluk-ის ცალკე გვარად იდენტიფიცირება ეჭვქვეშ დადგა ჰაი სინგის და მისი კოლეგების [[2017]] წლის კვლევამ, რომლებმაც ის საეჭვო სახელად მიიჩნიეს, რომელიც სხვა ედმონტოზავრებისგან განურჩეველი იყო.<ref> Xing, H.; Mallon, J.C.; Currie, M.L. (2017). "Supplementary cranial description of the types of Edmontosaurus regalis (Ornithischia: Hadrosauridae), with comments on the phylogenetics and biogeography of Hadrosaurinae". PLOS ONE. 12 (4) e0175253. Bibcode:2017PLoSO..1275253X. doi:10.1371/journal.pone.0175253. PMC 5383305. PMID 28384240.</ref> [[2020]] წელს [[რიუჯი ტაკასაკი]] და მისი კოლეგები შეთანხმდნენ, რომ პრინს კრიკის ნაშთები უნდა კლასიფიცირებულიყო, როგორც ედმონტოზავრი, თუმცა სახეობის აღნიშვნა გაურკვეველია, რადგან ნიმუშები არასრულწლოვნები არიან.<ref> Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ალასკა|ალიასკური]] მასალა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს Edmontosaurus cf. regalis-ს თავის ქალასქვეშა ანატომიის საფუძველზე.<ref> Sharpe, Henry S.; Powers, Mark J.; Dyer, Aaron D.; Rhodes, Matthew M.; McIntosh, Annie P.; Garros, Christiana W.; Currie, Philip John; Funston, Gregory F. (September 3, 2023). "Craniomandibular anatomy of a juvenile specimen of Edmontosaurus regalis Lambe, 1917 clarifies issues in ontogeny and biogeography". Journal of Vertebrate Paleontology. 43 (5) e2326644. Bibcode:2023JVPal..43E6644S. doi:10.1080/02724634.2024.2326644. ISSN 0272-4634. Archived from the original on April 17, 2024. Retrieved August 12, 2024 – via Taylor and Francis Online.</ref> ედმონტოზავრი ასევე იქნა აღმოჩენილი დასავლეთ ტეხასის ბიგ ბენდის ეროვნული პარკის ჯაველინას წარმონაქმნიდან TMM 41442-1-ის მიხედვით,<ref>Davies, K.L., 1983, Hadrosaurian dinosaurs of Big Bend National Park [M.A. thesis]: Austin, University of Texas, 231 p.</ref> მაგრამ მოგვიანებით ვაგნერმა ([[2001]]) იგი Kritosaurus cf. navajovius- ად მოიხსენია, სანამ ლემანი და სხვები ([[2016]]) მას Kritosaurus sp.-ს მიაკუთვნებდნენ.<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Wagner, J.R. 2001. The hadrosaurian dinosaurs (Ornithischia: Hadrosauria) of Big Bend National Park, Brewster County, Texas, with implications for Late Cretaceous Paleozoogeography. M.Sc. thesis, Texas Tech University, Austin, Tex.</ref><ref> Lehman, Thomas M.; Wick, Steven L.; Wagner, Jonathan R. (2016). "Hadrosaurian dinosaurs from the Maastrichtian Javelina Formation, Big Bend National Park, Texas". Journal of Paleontology. 90 (2): 1–24. Bibcode:2016JPal...90..333L. doi:10.1017/jpa.2016.48. S2CID 133329640.</ref> ==აღწერა== ედმონტოზავრი დეტალურად არის აღწერილი მრავალი ნიმუშიდან. <ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref><ref> Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref><ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref><ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref><ref> Sereno, Paul C.; Saitta, Evan T.; Vidal, Daniel; Myhrvold, Nathan; Real, María Ciudad; Baumgart, Stephanie L.; Bop, Lauren L.; Keillor, Tyler M.; Eriksen, Marcus; Derstler, Kraig (December 18, 2025). "Duck-billed dinosaur fleshy midline and hooves reveal terrestrial clay-template "mummification"". Science. 391 (6780) eadw3536. doi:10.1126/science.adw3536.</ref><ref>Tamisiea, Jack (October 23, 2025). "Two New Dinosaur Fossils Emerge From the 'Mummy Zone'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved October 25, 2025.</ref> ტრადიციულად, E.regalis ყველაზე დიდ სახეობად ითვლებოდა, თუმცა ეს ეჭვქვეშ დადგა ჰიპოთეზის გამო, რომ უფრო დიდი [[ჰადროზავრიდი]] Anatotitan copei არის Edmontosaurus annectens-ის სინონიმი, რომელიც წამოაყენეს [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა [[2004]] წელს<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> და დაადასტურეს კამპიონესა და ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულმა კვლევებმა.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ===ზომა=== [[File:Edmontosaurus scale.png|thumb|left|Scale diagram comparing large adult specimens of ''E. regalis'' (gray) and ''E. annectens'' (green) to a human]] ედმონტოზავრი ოდესმე არსებულ უდიდეს ჰადროზავრიდებს შორის იყო. სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ის იყო მოცულობითი ცხოველი გრძელი, გვერდით გაბრტყელებული კუდით და გაფართოებული, [[იხვისებრნი|იხვის]] მსგავსი [[ნისკარტი|ნისკარტით]]. ხელები ისეთი მძიმე აგებულების არ იყო, როგორც ფეხები, მაგრამ საკმარისად გრძელი იყო დგომისთვის ან ოთხფეხა მოძრაობისთვის. სახეობიდან გამომდინარე, წინა შეფასებებით, სრულად ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ყოფილიყო 9-12 მეტრის (30-39 ფუტი) სიგრძის და ზოგიერთი უფრო დიდი ეგზემპლარი 12-13 მეტრს (39-43 ფუტი) აღწევდა,<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1990). The Dinosaur Data Book. New York: Avon Books. p. 60. ISBN 978-0-380-75896-8.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref> სხეულის მასით დაახლოებით 4 მეტრული ტონის (4.4 მოკლე ტონა).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[File:Edmontosaurus annectens Multiview Skeletal.png|thumb|Multiview skeletal restoration of ''E. annectens''.]] E.annectens ხშირად უფრო პატარა ზომისაა. ორი ამხედრებული ჩონჩხი, USNM 2414 და YPM 2182, შესაბამისად, 8.00 მეტრის (26.25 ფუტი) და 8.92 მეტრის (29.3 ფუტი) სიგრძისაა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref><ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> თუმცა, ეს, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები არ არიან.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872. </ref> ასევე არსებობს მინიმუმ ერთი ცნობა E. annectens-ის გაცილებით დიდი პოტენციური ნიმუშის შესახებ, რომელიც თითქმის 12 მეტრის (39 ფუტი) სიგრძისაა.<ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> კლდოვანი მთების მუზეუმის კოლექციაში არსებული ორი ნიმუში, რომლებიც ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია - 7.5 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის კუდი, რომელიც მონიშნულია როგორც MOR 1142 და მეორე, მონიშნულია როგორც MOR 1609 - მიუთითებს, რომ Edmontosaurus annectens შესაძლოა გაცილებით დიდი ზომის ყოფილიყო და სიგრძეში თითქმის 15 მეტრს (49 ფუტი) აღწევდეს,<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref><ref> Prieto-Márquez, A. (2014). "A juvenile Edmontosaurus from the late Maastrichtian (Cretaceous) of North America: Implications for ontogeny and phylogenetic inference in saurolophine dinosaurs". Cretaceous Research. 50: 282–303. Bibcode:2014CrRes..50..282P. doi:10.1016/j.cretres.2014.05.003.</ref>და წონა 15.87 მეტრულ ტონამდე (17.49 მოკლე ტონა) ყოფილიყო, <ref>Jiménez-Moreno, Francisco Javier; Ramírez-Velasco, Ángel Alejandro; Ocampo-Cornejo, Patricio; Velázquez-Castro, Jorge; Palomino-Merino, Rodolfo (July 2, 2025). "First Population Analysis in Hadrosauroid dinosaurs (Ornithopoda: Iguanodontia: Hadrosauroidea)". Evolving Earth. 3 (in press) 100072. doi:10.1016/j.eve.2025.100072. ISSN 2950-1172.</ref> თუმცა ასეთი დიდი ინდივიდები, სავარაუდოდ, ძალიან იშვიათი იყო.<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref> [[2022]] წელს E.annectens-ის ოსტეოჰისტოლოგიისა და ზრდის შესახებ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ წინა შეფასებებით, შესაძლოა, ამ [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ზომა არასაკმარისად ან გადაჭარბებულად იყო შეფასებული და ივარაუდებოდა, რომ სრულად ზრდასრული E.annectens-ის სიგრძე 11-12 მეტრს (36-39 ფუტი) და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) აღწევდა, ხოლო ყველაზე დიდი ინდივიდების წონა 6 მეტრიკულ ტონაზე (6.6 მოკლე ტონა) მეტი იყო და 6.6-7 მეტრიკულ ტონასაც (7.3-7.7 მოკლე ტონა) კი, რუთ მეისონის [[დინოზავრები|დინოზავრების]] კარიერიდან აღებული სხვადასხვა ზომის ნიმუშებისა და სხვადასხვა ადგილიდან აღებული სხვა ნიმუშების შედარების საფუძველზე. ამ ანალიზის თანახმად, E.regalis შესაძლოა უფრო მძიმე ყოფილიყო, მაგრამ არ არსებობს საკმარისი ნიმუშები მისი [[ოსტეოჰისტოლოგია|ოსტეოჰისტოლოგიისა]] და ზრდის შესახებ ვალიდური შეფასებისა და გამოკვლევის უზრუნველსაყოფად, ამიტომ E.regalis-ის შედეგები სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის.<ref> Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> ===თავის ქალა=== [[File:Edmontosaurus regalis skull CMN 2288.png|thumb|left|Labelled skull of ''E. regalis'' (specimen CMN 2288)]] ზრდასრული ედმონტოზავრის თავის ქალა შეიძლება ერთ მეტრზე მეტი ყოფილიყო. E.annectens-ის (ყოფილი ანატოტიტანი) ერთი თავის ქალას სიგრძე 3.87 ფუტია (1.18 მ).<ref>Cope, Edward D. (1883). "On the characters of the skull in the Hadrosauridae". Proceedings of the Philadelphia Academy of Natural Sciences. 35: 97–107.</ref> თავის ქალა პროფილით დაახლოებით სამკუთხა იყო,<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ძვლოვანი თავის ქალას ქედის გარეშე. <ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ზემოდან დანახვისას, თავის ქალას წინა და უკანა მხარეები გაფართოებული იყო, ფართო წინა მხარე კი [[იხვისებრნი|იხვის]] [[ნისკარტი|ნისკარტის]] ან კოვზის ნისკარტის ფორმას ქმნიდა. ნისკარტი უკბილო იყო და ზედა და ქვედა ნისკარტები [[კრეატინი|კერატინით]] იყო დაგრძელებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> კერატინით დაფარული ზედა ნისკარტის მნიშვნელოვანი ნაშთები ცნობილია სენკენბერგის მუზეუმში დაცული „მუმიიდან“.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> ამ ნიმუშში, ნისკარტის შემონახული არაძვლოვანი ნაწილი ძვლის მიღმა მინიმუმ 8 სანტიმეტრით (3.1 ინჩით) იყო გადაჭიმული, ვერტიკალურად ქვემოთ იყო გამოწეული.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 110–117.</ref> ედმონტოზავრის ცხვირის ღიობები წაგრძელებული იყო და ღრმა ჩაღრმავებებში იყო განლაგებული, რომლებიც ზემოდან, უკნიდან და ქვემოდან განსხვავებული ძვლოვანი კიდეებით იყო გარშემორტყმული.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> სულ მცირე ერთ შემთხვევაში (სენკენბერგის ნიმუში), თვალის ბუდეებში იშვიათად შემონახული სკლერული რგოლები იყო შემონახული.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 128–130.</ref> ედმონტოზავრის ნიმუშში ასევე აღმოაჩინეს კიდევ ერთი იშვიათად შესამჩნევი ძვალი, ღეროსებრი ძვალი ([[ქვეწარმავლები|ქვეწარმავლების]] ყურის ძვალი).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს შესაძლოა ბინოკულარული ხედვა ჰქონოდა E. regalis- ის (CMN 2289) თითქმის სრული თავის ქალის 3D სკანირების საფუძველზე.<ref>Sullivan, C.; Sissons, R.; Sharpe, H.; Nguyen, K.; Theurer, B. (2024). "Skeletal reconstruction of fossil vertebrates as a process of hypothesis testing and a source of anatomical and palaeobiological inferences". Comptes Rendus Palevol. 23 (5): 69–83. doi:10.5852/cr-palevol2024v23a5.</ref> [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 teeth.png|thumb|Dentition close-ups of ''E. regalis'' (specimen CMN 2289)]] კბილები მხოლოდ ზედა ყბაში (ლოყების ზედა ნაწილში) და კბილანებში (ქვედა ყბის მთავარი ძვალი) იყო. კბილების განახლება მუდმივად ხდებოდა, ფორმირებას დაახლოებით ნახევარი წელი სჭირდებოდა.<ref>Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ისინი შედგებოდა ქსოვილის ექვსი ტიპისგან, რაც კონკურენციას უწევდა [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრების]] კბილების სირთულეს.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ისინი სვეტებად იზრდებოდა, თითოეულში მაქსიმუმ ექვსი დაფიქსირდა და სვეტების რაოდენობა ცხოველის ზომის მიხედვით იცვლებოდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ორივე სახეობისთვის სვეტების ცნობილი რაოდენობაა: E. regalis-ისთვის 51-დან 53-მდე სვეტი ზედა ყბაზე და 48-დან 49-მდე კბილანზე (ზედა ყბის კბილები ოდნავ ვიწროა, ვიდრე ქვედა ყბის); და E.annectens-ისთვის (E. saskatchewanensis-ის ნიმუში) 52 სვეტი ზედა ყბაზე და 44 კბილანზე.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===პოსტკრანიალური ჩონჩხი=== [[File:Edmontosaurus pelvis left.jpg|thumb|left|Hip bones of ''E. annectens'']] ხერხემლის რაოდენობა ნიმუშებს შორის განსხვავებულია. E.regalis-ს ჰქონდა ცამეტი კისრის ხერხემალი, თვრამეტი უკანა ხერხემალი, ცხრა თეძოს ხერხემალი და უცნობი რაოდენობის კუდის ხერხემალი.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ერთ ნიმუშს, რომელიც ოდესღაც Anatosaurus edmontoni-ს ეკუთვნოდა (ახლა იგივედ ითვლება, რაც E.regalis), აღენიშნებოდა დამატებითი უკანა ხერხემალი და 85 კუდის ხერხემალი, აღდგენის რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164. </ref> სხვა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდებს]] მხოლოდ 50-დან 70-მდე კუდის ხერხემალი აქვთ,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ამიტომ, როგორც ჩანს, ეს გადაჭარბებული შეფასება იყო. ზურგის წინა ნაწილი მიწისკენ იყო მოხრილი, კისერი ზემოთ იყო მოხრილი, ზურგისა და კუდის დანარჩენი ნაწილი კი ჰორიზონტალურად იყო დაჭერილი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ზურგი|ზურგისა]] და კუდის უმეტესი ნაწილი გამაგრებული იყო გაძვლოვანი მყესებით, რომლებიც განლაგებული იყო ბადისებრ ძაფებად ხერხემლის ნერვული ეკლების გასწვრივ. ეს მდგომარეობა აღწერილია, როგორც ზურგის და კუდის სულ მცირე ნაწილის „რამროდის“ გასწორება.<ref>Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref> Galton, Peter M. (1970). "The posture of hadrosaurian dinosaurs". Journal of Paleontology. 44 (3): 464–473. JSTOR 1302582.</ref> გაძვლოვანებული მყესები განიმარტება, როგორც ხერხემლის სვეტის გამაგრება გრავიტაციული სტრესის მიმართ, რაც გამოწვეულია დიდი ცხოველის ჰორიზონტალური ხერხემლის სვეტით, რომელიც ძირითადად უკანა ფეხებითა და თეძოებით არის დაყრდნობილი.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მხრის პირები გრძელი, ბრტყელი, პირის მსგავსი ძვლები იყო, რომლებიც დაახლოებით ხერხემლის სვეტის პარალელურად იყო განლაგებული. თეძოები სამი ელემენტისგან შედგებოდა: წაგრძელებული თეძოს ძვალი ფეხთან სახსრის ზემოთ, ქვედა და უკანა საზარდულის ძვალი გრძელი, თხელი ჯოხით და წინ მდებარე ბოქვენის ძვალი, რომელიც ფირფიტისებრ სტრუქტურად იყო გაშლილი. თეძოს სტრუქტურა ცხოველს ზურგზე გამართულად დგომაში ხელს უშლიდა, რადგან ასეთ მდგომარეობაში [[ბარძაყის ძვალი]] თეძოსა და ბოქვენის ძვლის სახსარს მიაწვებოდა და არა მხოლოდ მყარ თეძოს ძვალს. ცხრა შერწყმული თეძოს მალა თეძოს საყრდენს უზრუნველყოფდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> წინა ფეხები უკანა ფეხებთან შედარებით უფრო მოკლე და ნაკლებად მძიმე აგებულების იყო. ზედა მკლავს კუნთების მიმაგრებისთვის დიდი დელტოპექტორული ქედი ჰქონდა, ხოლო იდაყვის ძვალი და [[სხივის ძვალი]] წვრილი იყო. ზედა მკლავი და წინამხარი მსგავსი სიგრძის იყო. მაჯა მარტივი იყო, მხოლოდ ორი პატარა ძვლით. თითოეულ ხელს ოთხი თითი ჰქონდა, ცერა თითის (პირველი თითი) გარეშე. საჩვენებელი (მეორე), მესამე და მეოთხე თითები დაახლოებით ერთი სიგრძის იყო და ხორციან საფარში იყო გაერთიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ მეორე და მესამე თითებს ჩლიქის მსგავსი ჩლიქები ჰქონდათ, ეს ძვლებიც კანში იყო და გარედან არ ჩანდა. ნეკა თითი დანარჩენი სამისგან განსხვავდებოდა და გაცილებით მოკლე იყო. [[ბარძაყის ძვალი]] მყარი და სწორი იყო, უკანა მხარის დაახლოებით ნახევარზე გამოწეული ფლანგით.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ეს ქედი თეძოებსა და კუდზე მიმაგრებული ძლიერი კუნთებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ბარძაყებს (და შესაბამისად, უკანა ფეხებს) უკან წევდნენ და ხელს უწყობდნენ კუდის, როგორც ბალანსის ორგანოს გამოყენებას.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 98–110.</ref> თითოეულ ტერფს სამი თითი ჰქონდა, დიდი და პატარა თითის გარეშე. თითებს ჩლიქის მსგავსი წვერები ჰქონდათ.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ===რბილი ქსოვილი=== [[ფაილი:Edmontosaurus mummy AMNH 5060 skin back of skull.png|მინი|მარცხნივ|ალტ=AMNH 5060 -ის თავის უკანა ნაწილის კანის ანაბეჭდები|AMNH 5060 -ის კისრის ფრიალა კანის ანაბეჭდები]] Edmontosaurus annectens- ის მრავალი ნიმუში აღმოჩენილია შენახული [[კანი|კანის]] ანაბეჭდებით. რამდენიმე მათგანი ფართოდ არის გახმაურებული, მაგალითად, XX საუკუნის დასაწყისის „<nowiki/>[[ტრაქოდონის მუმია]]<nowiki/>“ <ref> Osborn, Henry Fairfield (1909). "The epidermis of an iguanodont dinosaur". Science. 29 (750): 793–795. Bibcode:1909Sci....29..793F. doi:10.1126/science.29.750.793. PMID 17787819.</ref><ref>Osborn, Henry Fairfield (1912). "Integument of the iguanodont dinosaur Trachodon". Memoirs of the American Museum of Natural History. 1: 33–54. hdl:2246/49. </ref> და „დაკოტას“ მეტსახელად ცნობილი ნიმუში,<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> რომელიც, როგორც ჩანს, კანიდან ნარჩენ [[ორგანული ქიმია|ორგანულ ნაერთებს]] შეიცავს.<ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> ამ აღმოჩენების გამო, Edmontosaurus annectens-ის აქერცვლა ცნობილია სხეულის უმეტეს ნაწილზე. კანის ანაბეჭდები ნაკლებად ცნობილია E. regalis-ისთვის. ვაპიტის ფორმაციიდან მუმიფიცირებული ნიმუში ([[UALVP 53722]]), რომელიც თავზე ინარჩუნებს რბილქსოვილოვან თავის ქალას ქედის ან ნაკეცის ფორმას, ფილ რ. ბელმა და მისმა კოლეგებმა [[2014]] წელს E.regalis-ს მიაკუთვნეს,<ref> Bell, P. R.; Fanti, F.; Currie, P. J.; Arbour, V.M. (2013). "A Mummified Duck-Billed Dinosaur with a Soft-Tissue Cock's Comb". Current Biology. 24 (1): 70–75. doi:10.1016/j.cub.2013.11.008. PMID 24332547.</ref> თუმცა [[ჰენრი შარპის]] და მისი კოლეგების მიერ [[2025]] წელს ჩატარებულმა ხელახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ნიმუში ვერ იქნება დარწმუნებით მიკუთვნებული ედმონტოზავრის არცერთ ცნობილ სახეობას და, შესაბამისად, ის, სავარაუდოდ, წარმოადგენს ედმონტოზაურის კუთვნილ ცალკეულ ტაქსონს, რაც იწვევს E.sp.-ზე სავარაუდოდ მინიჭებას.<ref> Sharpe, H. S.; Bell, P. R.; Baylatry, I.; Sissons, R.; Sullivan, C. (2025). "Re-evaluation of a soft crested Edmontosaurin, with implications for hadrosaurid life appearance and diversity". The Anatomical Record ar.70098. doi:10.1002/ar.70098. PMID 41316906. </ref> [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] ოლქის მუზეუმში დაცული E.annectens-ის [[LACM 23502]] ნიმუშში არსებული შემონახული რამფოთეკა მიუთითებს, რომ ედმონტოზავრის [[ნისკარტი]] უფრო კაუჭის ფორმის და ფართო იყო, ვიდრე ადრე იყო გამოსახული სამეცნიერო და საზოგადოებრივ მედიაში გამოქვეყნებულ მრავალ ილუსტრაციაზე. ამჟამად უცნობია, შეინარჩუნა თუ არა ამ ნიმუშმა ნამდვილი რამფოთეკა თუ მხოლოდ [[ძვალი|ძვალზე]] მიმაგრებული შიდა სტრუქტურის ანაბეჭდს წარმოადგენს.<ref> "Enough with the "Duck-Billed Dinosaurs"". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref> "Shovel-Beaked, Not Duck-Billed". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ==კლასიპიკაცია== ედმონტოზავრი იყო [[ჰადროზავრიდი]] (იხვისნისკარტა დინოზავრი), [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ოჯახის წევრი, რომელიც დღემდე მხოლოდ გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდიდან]] არის ცნობილი. ის კლასიფიცირდება [[საუროლოფინები|საუროლოფინებში]] (მონაცვლეობით ჰადროზავრინებში), ჰადროზავრიდების კლადაში, რომლებსაც ღრუ ქედები არ ჰქონდათ. ჯგუფის სხვა წევრები არიან [[ბრაქილოფოსაურუსი]], [[გრიპოსაურუსი]], [[ლოფორჰოთონი]], [[მაიასაურა დინოზავრი|მაიასაურა]], [[ნააშოიბიტოსაურუსი]], [[პროსაუროლოფუსი]] და [[საუროლოფუსი]].<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ჯგუფი მოიცავს სახეობას Anatosaurus annectens (მონაცვლეობით Edmontosaurus annectens),<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> დიდი ჰადროზავრიდი დასავლეთ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სხვადასხვა უახლესი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] წარმონაქმნიდან. გიგანტური [[ჩინეთი|ჩინური]] [[ჰადროზავრინი]] Shantungosaurus giganteus ანატომიურად ასევე მსგავსია ედმონტოზავრისა. [[მ.კ. ბრეტ-სურმანი|მ.კ. ბრეტ-სურმანმა]] აღმოაჩინა, რომ ეს ორი სახეობა მხოლოდ [[შანტუნგოზავრი|შანტუნგოზავრის]] უფრო დიდ ზომასთან დაკავშირებულ დეტალებში განსხვავდებოდა, რაც ამ უკანასკნელი გვარის შესახებ აღწერილ მონაცემებზე დაყრდნობით იყო დაფუძნებული.<ref>Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> [[File: Hadrosaurinae premaxillae.jpg|მინი|მარჯვნივ]] რამდენიმე ჰადროზავრინის პრემახილისებრი უბნები შედარებულია (ედმონტოზავრის C და E მოდელებში).მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრის, როგორც [[საუროლოფინი|საუროლოფინის]] სტატუსი სადავო არ გამხდარა, მისი ზუსტი განთავსება კლადში გაურკვეველია. ადრეული ფილოგენეზი, რომელიც წარმოდგენილია [[რ.ს. ლალისა]] და [[ნელდა რაიტი|ნელდა რაიტის]] [[1942]] წლის გავლენიან მონოგრაფიაში, ედმონტოზავრს და [[ანატოზავრუსი|ანატოზავრუსის]] სხვადასხვა სახეობას (რომელთა უმეტესობა მოგვიანებით ედმონტოზავრის დამატებით სახეობებად ან ნიმუშებად ჩაითვლებოდა) „ბრტყელთავიანი“ ჰადროზავრების რამდენიმე შტოს შორის ერთ შტოდ მოიხსენიებდა.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 48.</ref> კლადისტური მეთოდების გამოყენებით ჩატარებულმა ერთ-ერთმა პირველმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ის დაკავშირებული იყო ანატოზავრთან (ანატოტიტანი) და [[შანტუნგოსავრუსი|შანტუნგოსავრუსთან]] არაფორმალურ „ედმონტოზავრების“ კლადაში, რომელიც დაწყვილებული იყო წვერქუშიან „<nowiki/>[[საუროლოფები|საუროლოფებთან]]<nowiki/>“ და უფრო შორეულად ენათესავებოდა „<nowiki/>[[ბრაქილოფოსავრები|ბრაქილოფოსავრებს]]<nowiki/>“ და თაღოვან „<nowiki/>[[გრიპოზავრები|გრიპოზავრებს]]<nowiki/>“<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> [[ტერი გეითსი|ტერი გეითსის]] და [[სკოტ სემპსონი|სკოტ სემპსონის]] [[2007]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ მსგავსი შედეგები აჩვენა იმით, რომ ედმონტოზავრი Saurolophus-თან და Prosaurolophus-თან ახლოს დარჩა და Gryposaurus-ისგან, ხოლო Brachylophosaurus-ისგან და Maiasaura-სგან შედარებით დაშორებული იყო.<ref> Gates, Terry A.; Sampson, Scott D. (2007). "A new species of Gryposaurus (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA". Zoological Journal of the Linnean Society. 151 (2): 351–376. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x.</ref> თუმცა, Hadrosauridae-ს უახლესი მიმოხილვა, რომელიც [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა ([[2004]]) ჩაატარეს, შესამჩნევად განსხვავებულ შედეგს იძლევა: ედმონტოზავრი Gryposaurus-სა და „brachylophosaurus“-ს შორის იყო მოქცეული და Saurolophus- ისგან დაშორებით იყო.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ედმონტოზავრი [[საუროლოფიანები|საუროლოფიანების]] ტომ Edmontosaurini-ს თანამოძმე გვარია, რომელიც ასევე მოიცავს ისეთ ტაქსონებს, როგორიცაა Shantungosaurus, Kerberosaurus და Laiyangosaurus.<ref> Kobayashi, Yoshitsugu; Nishimura, Tomohiro; Takasaki, Ryuji; Chiba, Kentaro; Fiorillo, Anthony R.; Tanaka, Kohei; Chinzorig, Tsogtbaatar; Sato, Tamaki; Sakurai, Kazuhiko (September 5, 2019). "A New Hadrosaurine (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Marine Deposits of the Late Cretaceous Hakobuchi Formation, Yezo Group, Japan". Scientific Reports. 9 (1): 12389. Bibcode:2019NatSR...912389K. doi:10.1038/s41598-019-48607-1. PMC 6728324. PMID 31488887.</ref> {{clade|style=font-size:85%; line-height:85%; |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2={{clade |1=[[Brachylophosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Saurolophini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1=[[Edmontosaurini]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60 px]]</span> |2=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60 px]]</span>}} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> |2='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60 px]]</span>}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==კლადოგრამა== {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Saurolophinae''' |1={{clade |label1=Brachylophosaurini |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]]</span> |2=''[[Acristavus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]]</span> |2=''[[Brachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=Austrokritosauria |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kelumapusaura machi.png|60px]]</span> |2=''[[Huallasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Huallasaurus australis.png|60px]]</span> }} }} }} |label2=Kritosaurini |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]]</span> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Rhinorex condrupus.png|60px]]</span> |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''Gryposaurus notabilis'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]]</span> |2=''Gryposaurus monumentensis'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]]</span> |2={{clade |label1=Saurolophini |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60px]]</span> |2=''Saurolophus angustirostris'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]</span>}} }} |label2=Edmontosaurini |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]]</span> |2=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]]</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60px]]</span> |2='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade |style=font-size:95%; line-height:95% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus|Acristravus gagstarsoni]]'' |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus canadensis]]'' |2=''[[Maiasaura peeblesorum]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus giganteus]]'' |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' |2='''''Edmontosaurus annectens''''' }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus manakini]]'' |2={{clade |1=Sabinas OTU |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus maximus]]'' |label2=''[[Saurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus morrisi]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' |2=''[[Saurolophus angustirostris]]'' }} }} }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus dongi]]'' |2={{clade |1=''[[Kritosaurus navajovius]]'' |2={{clade |1={{clade |1= ''[[Aquilarhinus]]'' |2={{clade |1=''[[Secernosaurus koerneri]]'' |2=''[[Willinakaqe salitralensis]]'' }} }} |label2=''[[Gryposaurus]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade| style=font-size:90%;line-height:85% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]''[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]] |2=''[[Acristavus]]''[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' [[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' [[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]] |2=''[[Brachylophosaurus]]'' [[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]] }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=[[Austrokritosauria]] |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' [[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' [[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' [[File:Kelumapusaura machi.png|60px]] |2=''[[Huallasaurus]]'' [[File:Huallasaurus australis.png|60px]] }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' [[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' [[File:Rhinorex condrupus.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' [[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' [[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' [[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' [[File:Saurolophus osborni.png|60px]] |2=''Saurolophus angustirostris'' [[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' [[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]] |2=''[[Kerberosaurus]]'' [[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' [[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]] |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <div style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus BW.jpg|60px]]</div> |2=''''Edmontosaurus annectens''''[[File:Anatotitan BW.jpg|60px]] }} }} }} }} }} }} }} }} ==პალეონტოლოგია== ===დიეტა და კვება=== [[File:Knight hadrosaurs.jpg|thumb|left|1897 restoration by [[Charles R. Knight]] of ''E. annectens'' as semi-aquatic animals that could only chew soft water plants, a popular idea at the time which is now outdated]] როგორც [[ჰადროზავრიდი]], ედმონტოზავრი დიდი ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] იყო. მისი [[კბილი|კბილები]] მუდმივად იცვლებოდა და იფუთებოდა სტომატოლოგიურ ბატარეებში, რომლებიც ასობით კბილს შეიცავდა, რომელთაგან მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო ნებისმიერ დროს გამოყენებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ის თავის ფართო [[ნისკარტი|ნისკარტს]] იყენებდა ფხვიერი საკვების დასაჭრელად, შესაძლოა მოჭრით,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ან ყბების ნიჟარისებრი ფორმით დახურვით ტოტებსა და ტოტებზე და შემდეგ უფრო მკვებავი ფოთლებისა და ყლორტების მოცილებით.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> იმის გამო, რომ კბილების რიგები ღრმად არის ჩაღრმავებული ყბების გარედან და სხვა ანატომიური დეტალების გამო, ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს და სხვა ორნითიშების უმეტესობას ჰქონდა ლოყის მსგავსი სტრუქტურები, კუნთოვანი ან არაკუნთოვანი. ლოყების ფუნქცია იყო საკვების პირის ღრუში შენარჩუნება.<ref>Galton, Peter M. (1973). "The cheeks of ornithischian dinosaurs". Lethaia. 6 (1): 67–89. Bibcode:1973Letha...6...67G. doi:10.1111/j.1502-3931.1973.tb00873.x.</ref><ref> Fastovsky, D.E., and Smith, J.B. (2004). "Dinosaur paleoecology." The Dinosauria. pp. 614–626.</ref> ცხოველის კვების დიაპაზონი უნდა ყოფილიყო მიწის დონიდან დაახლოებით 4 მეტრამდე (13 ფუტი) სიმაღლეზე.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[1960-იანები|1960]]-იან და [[1970-იანები|1970]]-იან წლებამდე, ედმონტოზავრის მსგავსი ჰადროზავრების გაბატონებული ინტერპრეტაცია იყო ის, რომ ისინი წყლის მცენარეები იყვნენ და წყლის მცენარეებით იკვებებოდნენ. <ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> ამის მაგალითია [[უილიამ მორისი|უილიამ მორისის]] [[1970]] წლის ინტერპრეტაცია ედმონტოზავრის თავის ქალას შესახებ, რომელსაც [[ნისკარტი|ნისკარტის]] უძვლო ნარჩენები ჰქონდა. მან ივარაუდა, რომ ცხოველის რაციონი თანამედროვე [[იხვები|იხვების]] მსგავსი იყო, წყლიდან [[მცენარეები|მცენარეების]] და წყლის [[უხერხემლოები|უხერხემლოების]], როგორიცაა [[მოლუსკები]] და [[კიბოსნაირნი|კიბოსნაირები]], ფილტრავდა და წყალს ზედა ნისკარტის შიდა ზედაპირის გასწვრივ V-ფორმის ღარებით გამოყოფდა.<ref> Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ნისკარტის ეს ინტერპრეტაცია უარყოფილია, რადგან ღარები და ქედები უფრო [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] [[კუ|კუს]] ნისკარტების მსგავსია, ვიდრე ფილტრით მკვებავი [[ფრინველები|ფრინველების]] მოქნილი სტრუქტურების მსგავსი.<ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> რადგან [[კბილი|კბილების]] მიკროცვეთის ტექსტურაზე ნაკაწრები დომინირებს, უილიამსი და სხვები ვარაუდობდნენ, რომ ედმონტოზავრი მძოვდა და არა მჭრელი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ნაკლები ნაკაწრი ექნებოდა ნაკლები აბრაზიული მასალების მოხმარების გამო. გადაყლაპული აბრაზივების კანდიდატებს შორისაა [[სილიციუმი|სილიციუმით]] მდიდარი [[მცენარეები]], როგორიცაა [[ცხენიკუდა|ცხენის კუდი]] და ნიადაგი, რომელიც შემთხვევით გადაყლაპეს მიწის დონეზე კვების გამო.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> თუმცა, სხვა ჰადროზავრიდების კბილის მიკროცვეთის ტექსტურებთან შედარებით, ედმონტოზავრის მონაცემები არ მიუთითებს იმაზე, რომ მის მიერ მოხმარებული საკვების აბრაზიულობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე სხვა ჰადროზავრიდების მიერ მოხმარებული.<ref> Kubo, Tai; Kubo, Mugino O.; Sakamoto, Manabu; Winkler, Daniela E.; Shibata, Masateru; Zheng, Wenjie; Jin, Xingsheng; You, Hai-Lu (December 1, 2023). "Dental microwear texture analysis reveals a likely dietary shift within Late Cretaceous ornithopod dinosaurs". Palaeontology. 66 (6) e12681. doi:10.1111/pala.12681. ISSN 0031-0239. Retrieved August 12, 2025 – via Wiley Online Library.</ref> მაღალი განედის რეგიონებში, როგორიცაა [[ალასკა|ალიასკა]], [[წიწვოვანი მცენარეები]] იქნებოდა დომინანტური საკვების წყარო, თუმცა ედმონტოზავრის დიეტა სეზონურად ცვალებადი იქნებოდა.<ref> Fiorillo, Anthony Ricardo (March 11, 2011). "Microwear patterns on the teeth of northern high latitude hadrosaurs with comments on microwear patterns in hadrosaurs as a function of latitude and seasonal ecological constraints" (PDF). Palaeontologia Electronica. 14 (3): 1–17. Retrieved March 16, 2026.</ref> კბილის სტრუქტურა მიუთითებს დაჭრისა და დაფქვის კომბინირებულ შესაძლებლობებზე.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ჰადროზავრიდ კლაოზავრში გასტროლიტების, ანუ კუჭის ქვების, შესახებ ცნობები სინამდვილეში სავარაუდოდ ორმაგ არასწორ იდენტიფიკაციას ეფუძნება. პირველ რიგში, ნიმუში სინამდვილეში Edmontosaurus annectens-ს ეკუთვნის. [[ბარნუმ ბრაუნი|ბარნუმ ბრაუნმა]], რომელმაც ნიმუში [[1900]] წელს აღმოაჩინა, მას კლაოზავრი უწოდა, რადგან იმ დროს E.annectens კლაოზავრის სახეობად ითვლებოდა. გარდა ამისა, უფრო სავარაუდოა, რომ სავარაუდო გასტროლიტები დაკრძალვის დროს ჩარეცხილი ხრეშის ნაყოფია.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ნაწლავის შიგთავსი=== [[File:Pasta - mummified trachodon - AmMusNatHist.jpg|thumb|Possible gut contents were reported from the "Trachodon mummy" at the American Museum of Natural History, but were never described.]] შტერნბერგების მიერ შეგროვებული ორივე „მუმიის“ ნიმუშს, სავარაუდოდ, ნაწლავების შიგთავსი ჰქონდა. [[ჩარლზ ჰ. შტერნბერგი|ჩარლზ ჰ. შტერნბერგმა]] ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ნიმუშში კარბონიზებული ნაწლავების შიგთავსის არსებობის შესახებ განაცხადა,<ref>Sternberg, Charles H. (1909). "A new Trachodon from the Laramie Beds of Converse County, Wyoming". Science. 29 (749): 753–54. Bibcode:1909Sci....29..747G. doi:10.1126/science.29.749.747. PMID 17840008.</ref> თუმცა ეს მასალა აღწერილი არ არის.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref> სენკენბერგის მუზეუმის ნიმუშში მცენარეული ნაშთები აღწერილია, მაგრამ მათი ინტერპრეტაცია რთული აღმოჩნდა. ჩონჩხში ნაპოვნი მცენარეები მოიცავდა წიწვოვანი Cunninghamites elegans-ის წიწვებს, წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ხეების ტოტებს და მრავალ პატარა თესლს ან ნაყოფს.<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> [[1922]] წელს მათი აღწერის შემდეგ, ისინი გერმანულენოვან ჟურნალ Paläontologische Zeitschrift-ში დებატების საგანი გახდა. კროუსელმა, რომელმაც აღწერა მასალა, ის ცხოველის ნაწლავების შიგთავსად განმარტა,<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ხოლო აბელს არ შეეძლო გამორიცხა, რომ მცენარეები სიკვდილის შემდეგ ჩონჩხში იყო გარეცხილი.<ref> Abel, O. (1922). "Diskussion zu den Vorträgen R. Kräusel and F. Versluys". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 87. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> იმ დროს ჰადროზავრიდები წყლის ცხოველებად ითვლებოდა და კროუსელმა აღნიშნა, რომ ნიმუში არ გამორიცხავდა ჰადროზავრიდების მიერ წყლის მცენარეებით კვებას.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ნაწლავების შესაძლო შიგთავსის აღმოჩენამ ინგლისურენოვან წრეებში მცირე გავლენა მოახდინა, გარდა წყლისა და ხმელეთის [[დიქოტომია (აპორია)|დიქოტომიის]] კიდევ ერთი მოკლე ხსენებისა,<ref>Wieland, G. R. (1925). "Dinosaur feed". Science. 61 (1589): 601–603. Bibcode:1925Sci....61..601W. doi:10.1126/science.61.1589.601. PMID 17792714.</ref> სანამ [[ჯონ ოსტრომი]] არ წამოჭრიდა ამ საკითხს სტატიაში, რომელშიც ხელახლა აფასებდა ჰადროზავრიდების წყალთან დაკავშირებული ძველი ინტერპრეტაციას. აღმოჩენის წყლის მოდელთან ადაპტაციის მცდელობის ნაცვლად, მან ეს გამოიყენა მტკიცებულებად, რომ [[ჰადროზავრიდები]] ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები]] იყვნენ.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ჰადროზავრიდების ხმელეთის ცხოველებად მისეული ინტერპრეტაცია ზოგადად მიღებულია,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> სენკენბერგის მცენარეული ნამარხები კვლავ ორაზროვანია. [[კენეტ კარპენტერი]] ვარაუდობს, რომ ისინი შეიძლება სინამდვილეში წარმოადგენდნენ მშიერი ცხოველის ნაწლავების შიგთავსს და არა ტიპიურ დიეტას.<ref> Carpenter, Kenneth (1987). "Paleoecological significance of droughts during the Late Cretaceous of the Western Interior". In Currie, Philip J.; Koster, Emlyn H. (eds.). Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Drumheller, August 10–14, 1987. Occasional Paper of the Tyrrell Museum of Palaeontology. Vol. 3. Drumheller, Alberta: Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. pp. 42–47. ISBN 978-0-7732-0047-0.</ref><ref> Carpenter, Kenneth (2007). "How to make a fossil: part 2 – Dinosaur mummies and other soft tissue" (PDF). The Journal of Paleontological Sciences. online. Archived from the original (PDF) on August 23, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> სხვა ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რადგან [[მცენარეები|მცენარეული]] ნამარხები ნიმუშში მათი თავდაპირველი კონტექსტიდან იყო ამოღებული და ინტენსიურად იყო მომზადებული, აღარ არის შესაძლებელი თავდაპირველი ნაშრომის შემდგომი შესწავლა, რაც ღიად ტოვებს შესაძლებლობას, რომ [[მცენარეები]] წყალში ჩაძირული ნარჩენები იყო.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref><ref>Tweet, Justin S.; Chin, Karen; Braman, Dennis R.; Murphy, Nate L. (2008). "Probable gut contents within a specimen of Brachylophosaurus canadensis (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana". PALAIOS. 23 (9): 624–635. Bibcode:2008Palai..23..624T. doi:10.2110/palo.2007.p07-044r. S2CID 131393649.</ref> ===იზოტოპური კვლევები=== [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 maxillae.png|thumb|''E. regalis'' maxillae with teeth (specimen CMN 2289)]] ედმონტოზავრის დიეტა და ფიზიოლოგია შესწავლილია კბილის ემალში ჩაწერილი [[ნახშირბადი|ნახშირბადისა]] და [[ჟანგბადი|ჟანგბადის]] სტაბილური [[იზოტოპები|იზოტოპების]] გამოყენებით. კვების, სმისა და სუნთქვის დროს ცხოველები იღებენ ნახშირბადსა და ჟანგბადს, რომლებიც ძვლებში ინტეგრირდება. ამ ორი ელემენტის [[იზოტოპები]] განისაზღვრება სხვადასხვა შინაგანი და გარე ფაქტორებით, როგორიცაა შეჭმული მცენარეების ტიპი, ცხოველის [[ფიზიოლოგია]], მარილიანობა და [[კლიმატი]]. თუ ნამარხებში იზოტოპების თანაფარდობა არ იცვლება გაქვავებით და შემდგომი ცვლილებებით, მათი შესწავლა შესაძლებელია საწყისი ფაქტორების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად; [[თბილსისხლიანი ცხოველები|თბილსისხლიან]] ცხოველებს ექნებათ გარკვეული იზოტოპური შემადგენლობა მათ გარემოსთან შედარებით, ცხოველებს, რომლებიც მიირთმევენ გარკვეული ტიპის [[მცენარეები|მცენარეებს]] ან იყენებენ გარკვეულ საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, ექნებათ განსხვავებული იზოტოპური შემადგენლობა და ა.შ. მინანქარი ჩვეულებრივ გამოიყენება, რადგან მინანქრის შემქმნელი მინერალის სტრუქტურა მას ჩონჩხის ქიმიური ცვლილებების მიმართ ყველაზე მდგრად მასალად აქცევს.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> [[2004]] წელს კეტრინ თომასისა და სანდრა კარლსონის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოყენებული იქნა სამი ინდივიდის ზედა ყბის [[კბილი|კბილები]], რომლებიც აღიქმებოდა როგორც არასრულწლოვანი, სუბზრდასრული და ზრდასრული, რომლებიც აღებული იყო სამხრეთ დაკოტას კორსონის ოლქის ჰელ კრიკის ფორმაციაში ძვლოვანი საწოლიდან. ამ კვლევაში, ედმონტოზავრების კბილის ბატარეებში სვეტებში განლაგებული კბილების ნიმუშები აღებული იქნა თითოეული კბილის გასწვრივ მრავალი ადგილიდან მიკრობურღვის სისტემის გამოყენებით. შერჩევის ეს მეთოდი იყენებს ჰადროზავრიდების კბილის ბატარეების ორგანიზებას, რათა დადგინდეს კბილების იზოტოპების ვარიაცია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. მათი ნაშრომიდან ჩანს, რომ ედმონტოზავრების კბილების ფორმირებას დაახლოებით 0,65 წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა, ოდნავ უფრო სწრაფად ახალგაზრდა ედმონტოზავრებში. სამივე ინდივიდის კბილებს, როგორც ჩანს, აჩვენეს ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობის ვარიაცია, რაც შეიძლება შეესაბამებოდეს თბილ/მშრალ და გრილ/სველ პერიოდებს; თომასმა და კარლსონმა განიხილეს შესაძლებლობა, რომ ცხოველები მიგრირებდნენ, მაგრამ უპირატესობა მიანიჭეს ადგილობრივ სეზონურ ვარიაციებს, რადგან მიგრაცია უფრო მეტად გამოიწვევდა თანაფარდობის ჰომოგენიზაციას, რადგან ბევრი ცხოველი მიგრირებს კონკრეტული ტემპერატურის დიაპაზონში ან კონკრეტული საკვების წყაროების მახლობლად დარჩენისთვის.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ედმონტოზავრებმა ასევე აჩვენეს გამდიდრებული [[ნახშირბადი|ნახშირბადის]] [[იზოტოპები|იზოტოპის]] შემცველობა, რაც თანამედროვე ძუძუმწოვრებისთვის შეიძლება განიმარტოს, როგორც C3 მცენარეების (მცენარეების უმეტესობა) და C4 მცენარეების (ბალახების) შერეული დიეტა; თუმცა, C4 მცენარეები გვიან ცარცულ პერიოდში უკიდურესად იშვიათი იყო, თუ საერთოდ არსებობდა. თომასმა და კარლსონმა წამოჭრეს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა მოქმედებდა და დაადგინეს, რომ ყველაზე სავარაუდოა, რომ მოიცავდეს გიმნოსპერმებით მდიდარ დიეტას, დასავლეთის შიდა ზღვის გზის მიმდებარე სანაპირო ზოლიდან მარილით დაძაბული მცენარეების მოხმარებას და დინოზავრებსა და ძუძუმწოვრებს შორის ფიზიოლოგიურ განსხვავებას, რამაც გამოიწვია [[დინოზავრები|დინოზავრების]] [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილის]] წარმოქმნა ნახშირბადის განსხვავებული თანაფარდობით, ვიდრე ეს [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებისთვის]] იქნებოდა მოსალოდნელი. ასევე შესაძლებელია ფაქტორების კომბინაცია.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ===ღეჭვა=== [[ფაილი:Edmontosaurus beak right.jpg|მინი|მარცხნივ]] [[1980]]-იანი წლების შუა პერიოდიდან [[2000]]-იან წლებამდე, ჰადროზავრიდების მიერ საკვების გადამუშავების გაბატონებული ინტერპრეტაცია დევიდ ბ. ვაიშამპელის მიერ [[1984]] წელს წამოყენებულ მოდელს მიჰყვებოდა. მან ივარაუდა, რომ თავის ქალის სტრუქტურა ძვლებს შორის მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, რაც ქვედა ყბის წინ და უკან მოძრაობას და ზედა ყბის კბილების მატარებელი ძვლების გარეთ მოხრას იწვევდა პირის დახურვისას. ზედა ყბის კბილები ჩხირებივით აკაკუნებდა ქვედა ყბის კბილებს და ამუშავებდა მათ შორის მოქცეულ მცენარეულ მასალას.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Weishampel, David B. (1984). Evolution in jaw mechanics in ornithopod dinosaurs. Advances in Anatomy, Embryology, and Cell Biology. Vol. 87. Berlin; New York: Springer-Verlag. pp. 1–109. doi:10.1007/978-3-642-69533-9. ISBN 978-0-387-13114-6. ISSN 0301-5556. PMID 6464809. S2CID 12547312.</ref>ასეთი მოძრაობა ძუძუმწოვრებში ღეჭვის ეფექტების პარალელურად იქნებოდა, თუმცა ეფექტებს სრულიად განსხვავებული გზით მიიღწევდა.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> [[2000]]-იანი წლების დასაწყისში ჩატარებულმა კვლევებმა ვაიშამპელის მოდელი ეჭვქვეშ დააყენა. [[2008]] წელს [[კეისი ჰოლიდეი|კეისი ჰოლიდეის]] და [[ლოურენს ვიტმერი|ლოურენს ვიტმერის]] მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდებს]], როგორიცაა ედმონტოზავრი, არ ჰქონდათ ისეთი ტიპის [[თავის ქალა|თავის ქალას]] სახსრები, რომლებიც გვხვდება თანამედროვე ცხოველებში, რომლებსაც აქვთ კინეტიკური [[თავის ქალა|თავის ქალები]] (თავის ქალები, რომლებიც საშუალებას იძლევიან მოძრაობას მათ შემადგენელ ძვლებს შორის), მაგალითად, [[ბრტყელძირიანები|ბრტყელძირიანებსა]] და [[ფრინველები|ფრინველებში]]. მათ ივარაუდეს, რომ სახსრები, რომლებიც ინტერპრეტირებული იყო, როგორც მოძრაობის დაშვება [[დინოზავრები|დინოზავრის]] თავის ქალებში, სინამდვილეში ხრტილოვანი ზრდის ზონები იყო.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> [[ვაიშამპელი|ვაიშამპელის]] მოდელის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა კბილებზე ნაკაწრების ორიენტაცია, რომელიც აჩვენებს ყბის მოქმედების მიმართულებას. თუმცა, სხვა მოძრაობებმა შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ნაკაწრები, როგორიცაა ქვედა ყბის ორი ნახევრის ძვლების მოძრაობა. ყველა მოდელი არ არის შესწავლილი ამჟამინდელი ტექნიკით.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> ვინსენტ უილიამსმა და მისმა კოლეგებმა ([[2009]]) გამოაქვეყნეს დამატებითი ნაშრომი ჰადროზავრიდის კბილების მიკროცვეთის შესახებ. მათ აღმოაჩინეს ნაკაწრების ოთხი კლასი ედმონტოზავრის კბილებზე. ყველაზე გავრცელებული კლასი განიმარტა, როგორც ირიბი მოძრაობის შედეგი და არა მარტივი ზევით-ქვევით ან წინ-უკან მოძრაობა, რაც შეესაბამება ვაიშამპელის მოდელს. ითვლება, რომ ეს მოძრაობა საკვების დაფქვის ძირითადი მოძრაობა იყო. ორი ნაკბენის კლასი განიმარტა, როგორც ყბების წინ ან უკან მოძრაობის შედეგი. მეორე კლასი ცვალებადი იყო და, სავარაუდოდ, ყბების გახსნის შედეგი იყო. მოძრაობების კომბინაცია უფრო რთულია, ვიდრე ადრე იყო პროგნოზირებული.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> [[File:Edmontosaurus jaw.jpg|thumb|Close up of teeth in the lower jaw]] ვაიშამპელმა თავისი მოდელი კომპიუტერული სიმულაციის დახმარებით შეიმუშავა. ნატალია რიბჩინსკიმ და მისმა კოლეგებმა ეს ნამუშევარი გაცილებით დახვეწილი სამგანზომილებიანი ანიმაციური მოდელით განაახლეს, ლაზერებით E.regalis-ის [[თავის ქალა|თავის ქალის]] სკანირებით. მათ შეძლეს შემოთავაზებული მოძრაობის რეპლიკაცია თავიანთი მოდელით, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ სხვა ძვლებს შორის დამატებითი მეორადი მოძრაობები იყო საჭირო, ღეჭვის ციკლის დროს ზოგიერთ ძვალს შორის მაქსიმალური დაშორებით 1.3-დან 1.4 სანტიმეტრამდე (0.51-დან 0.55 ინჩამდე). რიბჩინსკი და მისი კოლეგები არ იყვნენ დარწმუნებულნი ვაიშამპელის მოდელის სიცოცხლისუნარიანობაში, მაგრამ აღნიშნეს, რომ მათ ანიმაციაში რამდენიმე გაუმჯობესება აქვთ შესატანი. დაგეგმილი გაუმჯობესებები მოიცავს რბილი ქსოვილებისა და კბილების ცვეთის კვალისა და ნაკაწრების ჩართვას, რამაც უკეთ უნდა შეზღუდოს მოძრაობები. ისინი აღნიშნავენ, რომ ასევე არსებობს რამდენიმე სხვა ჰიპოთეზა შესამოწმებლად.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> რობინ კატბერტსონის და მისი კოლეგების მიერ [[2012]] წელს გამოქვეყნებულმა შემდგომმა კვლევამ ვაიშამპელის მოდელისთვის საჭირო მოძრაობები ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნია და უპირატესობა მიანიჭა მოდელს, რომელშიც ქვედა ყბის მოძრაობები ქმნიდა ხრაშუნა მოქმედებას. ქვედა ყბის ზედა ყბასთან შეერთება ჩვეულებრივ ბრუნვასთან ერთად წინა-უკანა მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, ხოლო ქვედა ყბის ორი ნახევრის წინა შეერთება ასევე მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა; კომბინაციაში, ქვედა ყბის ორ ნახევარს შეეძლო ოდნავ წინ და უკან მოძრაობა, ასევე მცირე ბრუნვა მათი გრძელი ღერძის გასწვრივ. ეს მოძრაობები ხსნიდა დაკვირვებულ [[კბილი|კბილების]] ცვეთას და უფრო მყარად აგებულ თავის ქალას, ვიდრე ვაიშამპელის მიერ იყო მოდელირებული.<ref>Cuthbertson, Robin S.; Tirabasso, Alex; Rybczynski, Natalia; Holmes, Robert B. (2012). "Kinetic limitations of intracranial joints in Brachylophosaurus canadensis and Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae), and their implications for the chewing mechanics of hadrosaurids". The Anatomical Record. 295 (6): 968–979. doi:10.1002/ar.22458. PMID 22488827. S2CID 33114056.</ref> ===ზრდა=== [[File:Edmontosaurus_skull_ontogeny.png|left|thumb|Skull growth series of ''Edmontosaurus'' (''E. regalis'' top, and ''E. annectens'' bottom)]] [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, კამპიონემ და ევანსმა ჩაწერეს მონაცემები კამპანიური და მაასტრიხტული პერიოდის ყველა ცნობილი „ედმონტოზავრის“ [[თავის ქალა|თავის ქალიდან]] და გამოიყენეს ისინი მორფომეტრიული გრაფიკის შესაქმნელად, რომელშიც შედარდა თავის ქალის ცვალებადი მახასიათებლები თავის ქალის ზომასთან. მათმა შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე აღიარებულ ედმონტოზავრის სახეობაში, მრავალი მახასიათებელი, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა დამატებითი სახეობების ან გვარების კლასიფიკაციისთვის, პირდაპირ კორელაციაში იყო თავის ქალის ზომასთან. კამპიონემ და ევანსმა ეს შედეგები განმარტეს, როგორც მტკიცე მითითება იმისა, რომ ედმონტოზავრების [[თავის ქალა|თავის ქალების]] ფორმა მკვეთრად შეიცვალა მათი ზრდისას. ამან წარსულში გამოიწვია კლასიფიკაციის რამდენიმე აშკარა შეცდომა. კამპანიური სახეობა Thespesius edmontoni, რომელიც ადრე E.annectens-ის სინონიმად ითვლებოდა მისი მცირე ზომისა და [[თავის ქალა|თავის ქალის]] ფორმის გამო, უფრო სავარაუდოა, რომ თანამედროვე E. regalis-ის სუბალდუტური ნიმუშია. ანალოგიურად, ადრე აღიარებული მაასტრიხტული ედმონტოზავრების სამი სახეობა, სავარაუდოდ, ერთი სახეობის ზრდის ეტაპებს წარმოადგენს, სადაც E. saskatchewanensis წარმოადგენს ახალგაზრდა ინდივიდებს, E.annectens სუბალდუტურ ინდივიდებს და Anatotitan copei-ს სრულად მომწიფებულ ზრდასრულებს. ცხოველების ზრდასთან ერთად თავის ქალები უფრო გრძელი და ბრტყელი ხდებოდა.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> [[2014]] წელს ჩატარებულ კვლევაში მკვლევარებმა ივარაუდეს, რომ E.regalis-ი სიმწიფეს 10-15 წლის ასაკში აღწევდა.<ref>Vanderven, E.; Burns, M.E.; Currie, P.J. (2014). "Histologic growth dynamic study of Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae) from a bonebed assemblage of the Upper Cretaceous Horseshoe Canyon Formation, Edmonton, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1023–1033. Bibcode:2014CaJES..51.1023V. doi:10.1139/cjes-2014-0064. </ref> [[2022]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, ვოსიკი და ევანსი სხვადასხვა ლოკაციიდან აღებული სხვადასხვა ნიმუშის ანალიზის საფუძველზე, ივარაუდეს, რომ E.annectens-ი სიმწიფეს 9 წლის ასაკში აღწევდა. მათ აღმოაჩინეს, რომ შედეგი სხვა ჰადროზავრების შედეგის მსგავსი იყო.<ref>Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> === ტვინი და ნერვული სისტემა=== [[File:Pasta - triceratops brain.jpg|thumb|A 1905 chart showing the relatively small brains of a ''[[Triceratops]]'' (top) and ''E. annectens'']] ედმონტოზავრის ტვინი აღწერილია რამდენიმე ნაშრომსა და რეფერატში ღრუს ენდოკასტების გამოყენებით, სადაც ტვინი იყო. ამ გზით შესწავლილია E.annectens<ref> Marsh, Othniel Charles (1893). "The skull and brain of Claosaurus". American Journal of Science. 45 (265): 83–86. Bibcode:1893AmJS...45...83M. doi:10.2475/ajs.s3-45.265.83. S2CID 131740074.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1896). "The dinosaurs of North America". Sixteenth Annual report of the United States Geological Survey to the Secretary of the Interior, 1894–1895: Part 1. Washington, D.C.: U.S. Geological Survey. pp. 133–244. doi:10.3133/ar16_1. Archived from the original on May 9, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> და E.regalis,<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ასევე სახეობების იდენტიფიცირებადი ნიმუშები.<ref>Brown, Barnum (1914). "Anchiceratops, a new genus of horned dinosaurs from the Edmonton Cretaceous of Alberta, with discussion of the ceratopsian crest and the brain casts of Anchiceratops and Trachodon". Bulletin of the American Museum of Natural History. 33: 539–548.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი განსაკუთრებით დიდი არ იყო ედმონტოზავრის ზომის ცხოველისთვის. მისი სივრცე თავის ქალის სიგრძის მხოლოდ მეოთხედს შეადგენდა<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> და სხვადასხვა ენდოკასტების მოცულობა 374 მილილიტრიდან (13 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> 450 მილილიტრამდე (15 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> მერყეობდა, რაც არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ ტვინს შესაძლოა ენდოკასტის სივრცის მხოლოდ 50% ეკავა, დანარჩენი სივრცე კი ტვინის გარშემო არსებულმა მაგარი გარსმა დაიკავა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> მაგალითად, 374 მილილიტრიანი ენდოკასტით აღებული ნიმუშის ტვინის მოცულობა, სავარაუდოდ, 268 მილილიტრი იყო (9 აშშ სითხის უნცია).<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი წაგრძელებული სტრუქტურა იყო,<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> და სხვა არაძუძუმწოვრების მსგავსად, მას ნეოკორტექსი არ ჰქონდა.<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> სტეგოზავრის მსგავსად, ნერვული არხი გაფართოებული იყო თეძოებში, მაგრამ არა იმავე ხარისხით: სტეგოზავრის ენდოსაკრალური სივრცე მის ენდოკრანიალურ კასეტაზე 20-ჯერ დიდი იყო, მაშინ როცა ედმონტოსავრის ენდოსაკრალური სივრცე მხოლოდ 2.59-ჯერ დიდი იყო მოცულობით.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> ===პათოლოგიები და ჯანმრთელობა=== [[File:Edmontosaurus bite.jpg|thumb|left|Damaged and partially healed tail spine of ''E. annectens'' as evidence of failed attack by ''[[Tyrannosaurus]].'']] [[2003]] წელს ედმონტოზავრის ძვლებში აღწერილი იქნა სიმსივნეების, მათ შორის ჰემანგიომების, დესმოპლასტიკური ფიბრომის, მეტასტაზური კიბოს და [[ოსტეობლასტომია|ოსტეობლასტომის]] ნიშნები. როტშილდმა და სხვებმა [[დინოზავრები|დინოზავრის]] [[ხერხემალი|ხერხემლის]] მალთაშორისი გამოკვლევა ჩაატარეს კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ფლუოროსკოპიული სკრინინგის გამოყენებით. რამდენიმე სხვა ჰადროზავრიდსაც, მათ შორის [[ბრაქილოფოსავრი|ბრაქილოფოსავრს]], [[გილმორეოზავრი|გილმორეოზავრს]] და [[ბაქტროზავრი|ბაქტროზავრს]], ასევე დადებითი შედეგი ჰქონდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მეთოდით 10 000-ზე მეტი ნამარხი იქნა გამოკვლეული, სიმსივნეები შემოიფარგლებოდა ედმონტოზავრით და მისი მსგავსი გვარებით. [[სიმსივნე|სიმსივნეები]] შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო გარემო ფაქტორებით ან გენეტიკური მიდრეკილებით.<ref> Rothschild, B.M.; Tanke, D. H.; Helbling II, M.; Martin, L.D. (2003). "Epidemiologic study of tumors in dinosaurs" (PDF). Naturwissenschaften. 90 (11): 495–500. Bibcode:2003NW.....90..495R. doi:10.1007/s00114-003-0473-9. PMID 14610645. S2CID 13247222.</ref> ედმონტოზავრის შემთხვევაში ასევე ცნობილია [[ოსტეოპოროზი]], ანუ ძვლებში ზედაპირული ორმოები ძვლების შეერთების ადგილებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ზრდის დროს ხრტილის ძვლით ჩანაცვლების შეუძლებლობით, ედმონტოზავრის 224 თითის ძვლის 2.2%-ში აღმოჩნდა. მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. ვარაუდობენ გენეტიკურ მიდრეკილებას, ტრავმას, კვების ინტენსივობას, სისხლის მიწოდების ცვლილებებს, [[ფარისებრი ჯირკვალი|ფარისებრი ჯირკვლის]] ჰორმონების სიჭარბეს და სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების დეფიციტს. [[დინოზავრები|დინოზავრებში]] [[ოსტეოპოროზი]] (სიმსივნეების მსგავსად) ყველაზე ხშირად [[ჰადროზავრიდებში]] გვხვდება.<ref> Rothschild, Bruce; Tanke, Darren H. (2007). "Osteochondrosis is Late Cretaceous Hadrosauria". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 171–183. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ლოკომოტივაცია=== [[File:Edmontosaurus regalis.PNG|thumb|''E. regalis'' in a quadrupedal pose.]] სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ედმონტოზავრი ფაკულტატურ ორფეხა ფრინველად ითვლება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობდა, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ორფეხა პოზიციის დაკავება. ის, სავარაუდოდ, ოთხზე მოძრაობდა უძრავად დგომისას ან ნელა მოძრაობისას და უფრო სწრაფი მოძრაობისას მხოლოდ უკანა ფეხების გამოყენებაზე გადადიოდა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კომპიუტერული მოდელირებით ჩატარებული კვლევა ვარაუდობს, რომ ედმონტოზავრს შეეძლო მაღალი სიჩქარით სირბილი, შესაძლოა საათში 45 კილომეტრამდე (28 მილი/სთ).<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref> 715 კილოგრამ (1,576 ფუნტი) წონის მქონე ქვეზრდასრულ ეგზემპლარზე ჩატარებულმა შემდგომმა სიმულაციებმა სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა მოდელი, რომელსაც შეეძლო ორფეხა სირბილი ან ხტომა, ტროტის, ტემპის ან ერთფეხიანი სიმეტრიული ოთხფეხა სიარულის გამოყენება ან გალოპით მოძრაობა. მკვლევრებმა, გასაკვირად, აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე სწრაფი სიარული კენგურუს მსგავსი ხტუნვა იყო (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 17.3 მეტრი წამში (62 კმ/სთ; 39 მილი/სთ)), რაც მათ ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნიეს ცხოველის ზომისა და ნამარხ ჩანაწერებში ხტუნვის კვალის არარსებობის გამო და ამის ნაცვლად შედეგი განმარტეს, როგორც მათი სიმულაციის უზუსტობის მანიშნებელი. ყველაზე სწრაფი არა-ხტუნვის სიარული იყო გალოპობა (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 15.7 მეტრი წამში (57 კმ/სთ; 35 მილი/სთ)) და ორფეხა სირბილი (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 14.0 მეტრი წამში (50 კმ/სთ; 31 მილი/სთ)). მიუხედავად იმისა, რომ მათ 10 გამეორება არასაკმარისად მიიჩნიეს მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა მოძრაობის ანალიზისთვის, ნაშრომში ხაზგასმულია, რომ მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა სიარული არ შეიძლება გამოირიცხოს ჰადროზავრებისთვის.<ref>Sellers, W. I.; Manning, P. L.; Lyson, T.; Stevens, K.; Margetts, L. (2009). "Virtual palaeontology: gait reconstruction of extinct vertebrates using high performance computing". Palaeontologia Electronica. 12 (3): unpaginated. Archived from the original on December 18, 2009. Retrieved December 13, 2009.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ჰადროზავრიდები წყლის ან ნახევრად წყლის ბინადრები იყვნენ, ისინი ცურვისთვის ისეთივე შესაფერისები არ იყვნენ, როგორც სხვა დინოზავრები (განსაკუთრებით თეროპოდები, რომლებიც ერთ დროს ფიქრობდნენ, რომ ვერ ახერხებდნენ ჰადროზავრიდების წყალში დევნას). ჰადროზავრიდებს ჰქონდათ წვრილი ხელები მოკლე თითებით, რაც მათ წინა კიდურებს მოძრაობისთვის არაეფექტურს ხდიდა, ხოლო კუდი ასევე არ იყო გამოსადეგი მოძრაობისთვის გაძვირებული მყესების გამო, რაც ზრდიდა მის სიმყარეს და კუნთების ცუდად განვითარებული მიმაგრების წერტილების გამო, რომლებიც კუდს გვერდიდან გვერდზე ამოძრავებდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). "The case of the duckbill's hand". The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction. New York: William Morrow. pp. 146–159. ISBN 978-0-8217-2859-8.</ref><ref> Brett-Surman, M. K. (1997). "Ornithopods". In James O. Farlow; M. K. Brett-Surman (eds.). The Complete Dinosaur. Bloomington: Indiana University Press. pp. 330–346. ISBN 978-0-253-33349-0.</ref> ===სოციალური ქცევა=== ედმონტოზავრების ძვლების ვრცელი ფენები ცნობილია და ჰადროზავრების ასეთი ჯგუფები გამოიყენება იმის საჩვენებლად, რომ ისინი ჯგუფურად ცხოვრობდნენ და ერთობოდნენ.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს [[ალბერტა|ალბერტადან]] (ჰორსშუს კანიონის ფორმაცია), სამხრეთ დაკოტადან (ჰელ კრიკის ფორმაცია) და [[ვაიომინგი|ვაიომინგიდან]] (ლენსის ფორმაცია) ნამარხი ძვლების ფენების მონაცემთა ბაზაში იდენტიფიცირებულია ედმონტოზავრების ნაშთების შემცველი სამი კარიერი. ედმონტოზავრების ერთი ძვლის ფენები, რომელიც აღმოსავლეთ ვაიომინგში, ლენსის ფორმაციის თიხის ქვისა და ტალახისგან არის დამზადებული, ერთ კვადრატულ კილომეტრზე მეტ ფართობს მოიცავს, თუმცა ედმონტოზავრების ძვლები ყველაზე მეტად ამ ადგილის 40 ჰექტარზე (0.15 კვ. მილი) არის კონცენტრირებული. ვარაუდობენ, რომ აქ 10,000-დან 25,000-მდე ედმონტოზავრის ცალკეული ნაშთებია წარმოდგენილი.<ref>Chadwick, Arthur; Spencer, Lee; Turner, Larry (2006). "Preliminary depositional model for an Upper Cretaceous Edmontosaurus bonebed". Journal of Vertebrate Paleontology. 26 (3, suppl): 49A. doi:10.1080/02724634.2006.10010069. S2CID 220413406.</ref> სხვა ჰადროზავრებისგან განსხვავებით, ედმონტოზავრს ძვლოვანი ქედი არ ჰქონდა. შესაძლოა, მას [[თავის ქალა|თავის ქალაში]] რბილი [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილების]] შემცველი სტრუქტურები ჰქონოდა: [[ცხვირი|ცხვირის]] ღიობების გარშემო ძვლებს ღიობების გარშემო ღრმა ჩაღრმავებები ჰქონდა. ვარაუდობენ, რომ ამ წყვილ ჩაღრმავებაში გასაბერი ჰაერის პარკები იყო განთავსებული, რაც შესაძლოა, როგორც ვიზუალური, ასევე სმენითი სიგნალიზაციის საშუალებას იძლეოდა.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> ედმონტოზავრი შესაძლოა დიმორფული ყოფილიყო, უფრო მყარი და მსუბუქი აგებულების ფორმებით, მაგრამ დადგენილი არ არის, დაკავშირებულია თუ არა ეს სქრსობრივ დიმორფიზმთან.<ref>Gould, Rebecca; Larson, Robb; Nellermoe, Ron (2003). "An allometric study comparing metatarsal IIs in Edmontosaurus from a low-diversity hadrosaur bone bed in Corson Co., SD". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3, suppl): 56A–57A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538. S2CID 220410105.</ref> ზოგიერთი ავტორი ედმონტოზავრს შესაძლოა მიგრირებად ჰადროზავრიდად მიიჩნევს. [[ფილ რ.ბელისა]] და [[ერიკ სნაივლი|ერიკ სნაივლის]] მიერ [[დინოზავრები|დინოზავრების]] მიგრაციის კვლევების [[2008]] წელს ჩატარებულმა მიმოხილვამ ივარაუდა, რომ E.regalis-ს შეეძლო წელიწადში 2600 კილომეტრის (1600 მილი) ორმხრივი მოგზაურობის გავლა, იმ პირობით, რომ მას ექნებოდა საჭირო [[მეტაბოლიზმი]] და [[ცხიმი|ცხიმის]] დაგროვების სიჩქარე. ასეთი მოგზაურობისთვის საჭირო იქნებოდა საათში დაახლოებით 2-დან 10 კილომეტრამდე (1-დან 6 მილი/სთ-მდე) სიჩქარე და შესაძლებელი იქნებოდა მისი [[ალასკა|ალასკიდან]] [[ალბერტა|ალბერტაში]] ჩაყვანა.<ref>Bell, Phil R.; Snively, E. (2008). "Polar dinosaurs on parade: a review of dinosaur migration". Alcheringa. 32 (3): 271–284. Bibcode:2008Alch...32..271B. doi:10.1080/03115510802096101.</ref><ref> Lloyd, Robin (December 4, 2008). "Polar Dinosaurs Endured Cold Dark Winters". LiveScience.com. Imaginova. Retrieved December 11, 2008.</ref> ბელისა და სნაივლისგან განსხვავებით, ანუსუია ჩინსამიმ და მისმა კოლეგებმა ძვლის მიკროსტრუქტურის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნეს, რომ პოლარული ედმონტოზავრი იზამთრებდა.<ref>Chinsamy, A.; Thomas, D. B.; Tumarkin-Deratzian, A. R.; Fiorillo, A. R. (2012). "Hadrosaurs were perennial polar residents". The Anatomical Record. online preprint (4): 610–614. doi:10.1002/ar.22428. PMID 22344791. S2CID 42235761.</ref> ==პალეოეკოლოგია== ===განაწილება=== [[File:Horseshoe Canyon Alberta Nov 1988.jpg|thumb|left|Horseshoe Canyon Formation near [[Drumheller]]. The dark bands are coal seams.]] ედმონტოზავრი დროსა და სივრცეში ფართო გვარს წარმოადგენდა. მისი გავრცელების სამხრეთ არეალში, კლდოვანი ერთეულები, საიდანაც ის ცნობილია, ასაკის მიხედვით შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს: ძველი ჰორსშუ კანიონისა და სენტ-მერი-რივერის წარმონაქმნები და ახალგაზრდა ფრენჩმენის, ჰელ-კრიკისა და ლენსის წარმონაქმნები. ჰორსშუ კანიონის წარმონაქმნითა და მისი ეკვივალენტებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ედმონტონური, ხოლო ახალგაზრდა ერთეულებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ლანსური. ედმონტონურ და ლანსურ დროის ინტერვალებს განსხვავებული [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ფაუნა ჰქონდა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ჩრდილოეთ არეალში ედმონტოზავრი ცნობილია პრინს-კრიკის წარმონაქმნის ლისკომბის ბონებედიდან.<ref>Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> ედმონტონის ხმელეთის ხერხემლიანთა ასაკი განისაზღვრება ნამარხ ჩანაწერებში Edmontosaurus regalis-ის პირველი გამოჩენით.<ref> Sullivan, Robert M.; Lucas, Spencer G. (2006). "The Kirtlandian land-vertebrate "age" – faunal composition, temporal position and biostratigraphic correlation in the nonmarine Upper Cretaceous of western North America" (pdf). In Lucas, Spencer G.; Sullivan, Robert M. (eds.). Late Cretaceous Vertebrates from the Western Interior. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Vol. 35. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. pp. 7–29. Archived from the original on November 19, 2018. Retrieved September 21, 2017.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მხოლოდ ადრეული მაასტრიხტის ხანის პერიოდად მოიხსენიება,<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ცხენის კანიონი|ცხენის კანიონის]] ფორმაცია გარკვეულწილად უფრო ხანგრძლივი იყო. დეპონირება დაახლოებით 73 მილიონი წლის წინ, გვიან [[კამპანილიის რაიონი|კამპანურში]] დაიწყო და 68.0-დან 67.6 მილიონ წლამდე დასრულდა.<ref> Wu, X-C.; Brinkman, D.B.; Eberth, D.A.; Braman, D.R. (2007). "A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 44 (9): 1243–1265. Bibcode:2007CaJES..44.1243W. doi:10.1139/E07-011.</ref> Edmontosaurus regalis ცნობილია ცხენის კანიონის ფორმაციის ხუთი ერთეულიდან ყველაზე დაბალიდან, მაგრამ არ გვხვდება სულ მცირე მეორედან ყველაზე მაღალიდან.<ref> Eberth, David A. (2002). "Review and comparison of Belly River Group and Edmonton Group stratigraphy and stratigraphic architecture in the southern Alberta Plains" (PDF). Canadian Society of Petroleum Geology Diamond Jubilee Convention, Programs and Abstracts. 117: (cd). Archived from the original (PDF) on November 13, 2007. Retrieved March 8, 2009.</ref> ალბერტას დრამჰელერის მახლობლად მდებარე უნაყოფო მიწებიდან [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ნიმუშების სამი მეოთხედი შეიძლება ედმონტოზავრს ეკუთვნოდეს.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. Minocqua, Wisconsin: NorthWord Press, Inc. pp. 170–171. ISBN 978-1-55971-038-1.</ref> ===ეკოსისტემა=== [[File:Hell Creek Formation Fauna.png|thumb|upright=1.4|''E. annectens'' (in green, left) compared to other dinosaur paleofauna from the [[Hell Creek Formation]].]] ლანსური დროის ინტერვალი იყო ბოლო ინტერვალი [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური გადაშენების]] მოვლენამდე, რომელმაც გაანადგურა არაფრინველი [[დინოზავრები]]. ედმონტოზავრი ამ ინტერვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[დინოზავრი]] იყო. [[რობერტ ტ. ბაკერი|რობერტ ტ. ბაკერის]] ცნობით, ის შეადგენდა დიდი დინოზავრების ნიმუშის ერთ მეშვიდედს, დანარჩენის უმეტესი ნაწილი (ხუთი მეექვსედი) კი რქიანი დინოზავრის, [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოფსისგან]] შედგებოდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). The Dinosaur Heresies. p. 438.</ref> სანაპირო ზოლის დაბლობის ტრიცერატოპს - ედმონტოზავრის ასოციაცია, რომელშიც დომინირებს [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], ვრცელდებოდა დღევანდელი [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანამდე]].<ref> Lehman, Thomas M. (2001). "Late Cretaceous dinosaur provinciality". In Tanke, Darren; Carpenter, Kenneth (eds.). Mesozoic Vertebrate Life. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 310–328. ISBN 978-0-253-33907-2.</ref> [[ლენსის ფორმაცია]], რომელიც დამახასიათებელია [[აღმოსავლეთ ვაიომინგი|აღმოსავლეთ ვაიომინგში]], ფორტ ლარამიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში (62 მილი) მდებარეობით, განმარტებულია, როგორც [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] სანაპირო ვაკის მსგავსი ბაიუს გარემო . ის უფრო ახლოს იყო დიდ დელტასთან, ვიდრე ჩრდილოეთით მდებარე [[ჰელ კრიკის ფორმაცია|ჰელ კრიკის ფორმაციის]] დანალექი გარემო და გაცილებით მეტ ნალექს იღებდა. ტროპიკული არაუკარიული [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]] და [[პალმები|პალმის]] [[ხე|ხეები]] მოფენილი იყო ფოთლოვან ტყეებში, რაც ფლორას განასხვავებდა ჩრდილოეთ სანაპირო ვაკისგან.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> კლიმატი [[ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი|ნოტიო]] და [[სუბტროპიკული კლიმატი|სუბტროპიკული]] იყო, ჭაობებში წიწვოვანი, პალმეტტო და გვიმრა იყო, ტყეებში კი [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]], [[იფანი]], ცოცხალი [[მუხა]] და [[ბუჩქი|ბუჩქები]].<ref> Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> [[დინოზავრები|დინოზავრების]] გვერდით ცხოვრობდნენ მტკნარი წყლის [[თევზები]], [[სალამანდრისებრნი|სალამანდრები]], [[კუები]], მრავალფეროვანი [[ხვლიკები]], [[გველები]], სანაპირო [[ფრინველები]] და პატარა [[ძუძუმწოვრები]]. პატარა [[დინოზავრები]] აქ ისეთი სიმრავლით არ არიან ცნობილი, როგორც ჰელ კრიკის კლდეებში, მაგრამ [[თესცელოზავრი]] კვლავ შედარებით გავრცელებული ჩანს. [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსის]] თავის ქალა ცნობილია მრავალი თავის ქალიდან, რომლებიც, როგორც წესი, უფრო პატარაა, ვიდრე უფრო ჩრდილოელი ინდივიდების თავის ქალა. ლენსის ფორმაცია ორი ედმონტოზავრის „მუმიის“ ადგილსამყოფელია.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> ===მტაცებელ-მსხვერპლის ურთიერთობები=== [[File:Edmontosaurus & Tyrannosaurus HMNS.jpg|thumb|left|''E. annectens'' mounted as being hunted by a ''Tyrannosaurus'', which would have preyed on the species in life]] ედმონტოზავრის დროისა და გეოგრაფიული დიაპაზონი ემთხვეოდა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრს]] და [[დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმი|დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმში]] გამოფენილი E. annectens-ის ზრდასრული ნიმუში კუდში [[თეროპოდები|თეროპოდის]] ნაკბენის კვალს ავლენს. თეძოდან უკან თუ გადავხედავთ, მეცამეტე-მეჩვიდმეტე მალებს დაზიანებული აქვთ [[ხერხემალი]], რაც ცხოველის მარჯვენა უკანა მხრიდან თავდასხმას შეესაბამება. ერთ ხერხემალს ნაწილი მოჭრილი აქვს, დანარჩენებს კი - დაგრეხილი; სამს აშკარად აღენიშნება კბილის ჩხვლეტის კვალი. კუდის ზედა ნაწილი მინიმუმ 2.9 მეტრის (9.5 ფუტის) სიმაღლის იყო და იმავე კლდოვანი წარმონაქმნიდან ცნობილი ერთადერთი თეროპოდის სახეობა, რომელიც საკმარისად მაღალი იყო ასეთი შეტევის განსახორციელებლად, არის [[ტირანოზავრი|T. rex]]. ძვლები ნაწილობრივ შეხორცებულია, მაგრამ ედმონტოზავრი დაზიანების კვალის სრულად გაქრობამდე გარდაიცვალა. დაზიანებაზე ასევე ჩანს ძვლის ინფექციის ნიშნები. [[კენეტ კარპენტერი|კენეტ კარპენტერმა]], რომელმაც შეისწავლა ნიმუში, აღნიშნა, რომ მარცხენა თეძოში, როგორც ჩანს, შეხორცებული მოტეხილობაც არსებობს, რომელიც შეტევამდე მოხდა, რადგან ის უფრო სრულად იყო შეხორცებული. მან ივარაუდა, რომ ედმონტოზავრი სამიზნე იყო, რადგან შესაძლოა, ამ ადრეული ტრავმის გამო კოჭლობდა. იმის გამო, რომ შეტევას გადაურჩა, კარპენტერმა ივარაუდა, რომ შესაძლოა, მანევრირება გაუწია ან თავდამსხმელს გაუსწრო, ან რომ კუდის დაზიანება [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდმა]] მიიყენა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] წინააღმდეგ იარაღად მისი გამოყენების გამო.<ref> Carpenter, Kenneth (1998). "Evidence of predatory behavior by theropod dinosaurs". Gaia. 15: 135–144. Archived from the original on November 17, 2007. Retrieved March 8, 2009. [not printed until 2000]</ref> თუმცა, უფრო თანამედროვე კვლევები კამათობენ თავდასხმის იდეაზე, არამედ სხვა ფაქტორებზე, რომლებიც არ არის დაკავშირებული [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] თავდასხმასთან.<ref>Siviero, ART V.; Brand, Leonard R.; Cooper, Allen M.; Hayes, William K.; Rega, Elizabeth; Siviero, Bethania C.T. (2020). "Skeletal Trauma with Implications for Intratail Mobility in Edmontosaurus Annectens from a Monodominant Bonebed, Lance Formation (Maastrichtian), Wyoming USA". PALAIOS. 35 (4): 201–214. Bibcode:2020Palai..35..201S. doi:10.2110/palo.2019.079. S2CID 218503493. Archived from the original on July 4, 2020. Retrieved January 6, 2021.</ref> E.annectens-ის კიდევ ერთი ნიმუში, რომელიც [[სამხრეთ დაკოტა|სამხრეთ დაკოტადან]] 7.6 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის ინდივიდს ეკუთვნის, ქვედა ყბაზე პატარა თეროპოდების კბილის კვალის კვალი ავლენს. ზოგიერთი კვალი ნაწილობრივ შეხორცებულია. [[მაიკლ ტრიბოლდი|მაიკლ ტრიბოლდმა]], ნიმუშზე არაფორმალურად მოხსენებისას, ვარაუდობს სცენარს, სადაც პატარა [[თეროპოდები]] ედმონტოზავრის ყელს თავს დაესხნენ; ცხოველი თავდაპირველ შეტევას გადაურჩა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ედმონტოზავრების ზოგიერთი ძვლის საწოლი ნარჩენების მოპოვების ადგილი იყო. ალბერტას ერთ-ერთ ძვლის საწოლზე ალბერტას კბილის კვალი გვხვდება.<ref> Jacobsen, Aase Roland; Ryan, Michael J. (2000). "Taphonomic aspects of theropod tooth-marked bones from an Edmontosaurus bone bed (Lower Maastrichtian), Alberta, Canada". Journal of Vertebrate Paleontology. 19 (3, suppl): 55A. doi:10.1080/02724634.1999.10011202.</ref> თუმცა, ბოლოდროინდელი კვლევები ვარაუდობენ, რომ [[დასპლეტოზავრი|დასპლეტოზავრის]] ცხენის კანიონის ფორმაციაში არსებობის ყველა მტკიცებულება ალბერტოზავრს უკავშირდება.<ref> Torices, A.; Reichel, M.; Currie, P.J. (2014). "Multivariate analysis of isolated tyrannosaurid teeth from the Danek Bonebed, Horseshoe Canyon Formation, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1045–1051. Bibcode:2014CaJES..51.1045T. doi:10.1139/cjes-2014-0072.</ref><ref> Mallon, J.C.; Bura, J.R.; Currie, P.J. (2019). "A Problematic Tyrannosaurid (Dinosauria: Theropoda) Skeleton and Its Implications for Tyrannosaurid Diversity in the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta". The Anatomical Record. 303 (4): 673–690. doi:10.1002/ar.24199. PMC 7079176. PMID 31254458.</ref> [[2026]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღწერილი იყო E.annectens-ის ნიმუში, რომლის ცხვირშიც [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრიდის]] კბილი იყო ჩადგმული ცხოველის სიკვდილის დროს, რაც, სავარაუდოდ, მტაცებლობის მცდელობის დროს ცხოველის ცხვირში ნაკბენის შედეგი იყო.<ref> Wyenberg-Henzler, Taia C.A.; Scannella, John B. (February 17, 2026). "Behavioral implications of an embedded tyrannosaurid tooth and associated tooth marks on an articulated skull of Edmontosaurus from the Hell Creek Formation, Montana". PeerJ. 14 e20796. doi:10.7717/peerj.20796. ISSN 2167-8359.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |1={{clade |1=''[[Bactrosaurus]]'' |label2=[[Hadrosauridae]] |2={{clade |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2=''[[Lophorhothon]]'' }} |label2=[[Saurolophidae]] |2={{clade |1=[[Lambeosaurinae]] |label2=[[Saurolophinae]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' |2={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus]]'' |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' |2=''[[Brachylophosaurus]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus angustirostris]]'' |2=''[[Saurolophus osborni]]'' }} }} |label2='''''Edmontosaurini''''' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' |2=''[[Kundurosaurus]]'' }} |2={{clade |1=†'''''Edmontosaurus annectens''''' |2=†'''''Edmontosaurus regalis''''' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] Die boonste kladogram hier onder is volgens Horner et al. (2004),<ref name=HWF04>{{cite book |last1=Horner |first1=John R. |last2=Weishampel |first2= David B. |last3= Forster |first3= Catherine A. |editor-last1=Weishampel |editor-first1= David B. |editor-last2= Dodson |editor-first2= Peter |editor-last3= Osmólska |editor-first3= Halszka (reds.)|title=The Dinosauria |edition=2de |year= 2004|publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=0-520-24209-2 |pages=438–463 |chapter=Hadrosauridae }}</ref> en die onderste kladogram volgens Gates en Sampson (2007).<ref name=GS07>{{cite journal |last1=Gates |first1=Terry A. |last2=Sampson |first2= Scott D. |year=2007 |title=A new species of ''Gryposaurus'' (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=151 |issue=2 |pages=351–376 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x }}</ref> {{clade|style=font-size:80%;line-height:100% |label1=&nbsp;Hadrosaurinae&nbsp; |1={{clade |1=''Lophorhothon'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |label1=<span style="color:white;">unnamed</span> |1={{clade |1=''Prosaurolophus'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''Gryposaurus'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus''''' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''Brachylophosaurus'' |2=''Maiasaura'' }} }} }} }} |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1="Kritosaurus" ''australis'' |2=''Naashoibitosaurus'' |3=''Saurolophus'' }} }} }} }} {{clade| style=font-size:80%;line-height:100% |label1=Hadrosaurinae |1={{clade |1=''Lophorhothon'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |label1=<span style="color:white;">unnamed</span> |1={{clade |1='''''Edmontosaurus''''' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''Prosaurolophus'' |2=''Saurolophus'' }} }} |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''Naashoibitosaurus'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''Gryposaurus'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''Brachylophosaurus'' |2=''Maiasaura'' }} }} }} }} }} }} 06p77oswnwaehgyg7wpyyofq22twjy8 5398052 5398043 2026-05-22T18:31:34Z ლაზარე ზანგური 170233 5398052 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|22|05|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =ედმონტოზავრი | სურათის ფაილი =Edmontosaurus Family Clean.png | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სურათის ფაილი2 = | სურათის წარწერა2 = | სურათის აღწერა2 = | დომენი = ეუკარიოტები | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = ქორდიანები | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = ქვეწარმავლები | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = დიაპსიდები | ინფრაკლასი = | ზერიგი = დინოზავრები | რიგი =ფრინველმენჯა დინოზავრები | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი =ორნითოპოდები | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = ლამბეოზავრები | ზეტრიბა =ჰადროზავრიდები | ტრიბა =საუროლოფინები | ქვეტრიბა = | გვარი =საუროლოფინები | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ედმონტოზავრი | ქვესახეობა =ედმონტოზავრი რეგალისი | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | სექციის სახელი2 = | სექციის ტექსტი2 = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | mb = | fw = }} '''ედმონტოზავრი''' — ცნობილი როგორც ანატოზავრი ან ანატოტიტანი (რაც ნიშნავს „ იხვის ხვლიკს“ ან „გიგანტურ იხვს“), ჰადროზავრიდების (იხვის ნისკარტის მქონე) დინოზავრის გვარი. იგი შეიცავს ორ ცნობილ სახეობას: Edmontosaurus regalis და Edmontosaurus annectens. E.regalis- ის ნამარხები აღმოჩენილია დასავლეთ [[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] ქანებში, რომლებიც თარიღდება [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] გვიანი [[კამპანიური ხანა|კამპანიური ხანით]], 73 მილიონი წლის წინ, ხოლო E. annectens-ის ნამარხები ნაპოვნია იმავე გეოგრაფიულ რეგიონში, მაასტრიხტული ხანის ბოლოთი, 66 მილიონი წლის წინანდელი ქანებიდან. ედმონტოზავრი ერთ-ერთი უკანასკნელი [[დინოზავრი]] იყო, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ის ისეთ დინოზავრებთან ერთად ცხოვრობდა, როგორებიც არიან [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], [[ტირანოზავრი]], [[ანკილოზავრები|ანკილოზავრი]] და [[პაქიცეფალოსავრი]] [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური]] გადაშენებამდე ცოტა ხნით ადრე. ედმონტოზავრი მოიცავდა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] ორ უდიდეს სახეობას, რომელთაგან E.annectens-ის სიგრძე 12 მეტრს (39 ფუტი) აღწევდა და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) შეადგენდა. E.annectens-ის განსაკუთრებით დიდი ნიმუშების სიგრძე დაახლოებით 15 მეტრს (49 ფუტი) შეადგენდა და წონა დაახლოებით 15.9 მეტრიკულ ტონას (17.5 მოკლე ტონა) შეადგენდა. ცნობილია რამდენიმე კარგად შემონახული ნიმუში, რომლებიც მოიცავს მრავალ ძვალს, ასევე კანის ვრცელ ანაბეჭდებს და შესაძლო ნაწლავურ შიგთავსს. ედმონტოზავრი კლასიფიცირდება, როგორც [[საუროლოფინი]]<nowiki/>ს (ან [[ჰადროზაურინი]]<nowiki/>ს) [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც ჰადროზავრიდების ჯგუფის წევრია. ედმონტოზავრის სახელით ცნობილი პირველი ნამარხები აღმოაჩინეს [[ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]] (რომელსაც სახელი დედაქალაქ [[ედმონტონი|ედმონტონის]], მიხედვით დაერქვა), ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ადრე ედმონტონის ქვედა ფორმაცია ერქვა). ამ სახეობას, E.regalis-ს, სახელი [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1917]] წელს დაარქვა, თუმცა რამდენიმე სხვა სახეობა, რომლებიც ამჟამად ედმონტოზავრის სახელით კლასიფიცირდება, უფრო ადრეც დასახელდა. მათგან ყველაზე ცნობილია E. annectens, რომელსაც [[ოთნიელ ჩარლზ მარშა|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] [[1892]] წელს დაარქვა. ეს სახეობა თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც [[კლაოზავრი|კლაოზავრის]] სახეობა, მრავალი წლის განმავლობაში ცნობილი, როგორც [[ტრაქოდონი|ტრაქოდონის]] სახეობა, ხოლო მოგვიანებით ცნობილი იყო, როგორც Anatosaurus annectens. Anatosaurus, Anatotitan და, სავარაუდოდ, Ugrunaaluk ამჟამად, ზოგადად, ედმონტოზავრის სინონიმებად ითვლება. ედმონტოზავრი ფართოდ იყო გავრცელებული [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] დასავლეთ ნაწილში, [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[ალასკა|ალასკის]] ჩრდილოეთ კალთებამდე. ედმონტოზავრის ნამარხების გავრცელება იმაზე მიუთითებს, რომ ის უპირატესობას ანიჭებდა სანაპიროებსა და სანაპირო ვაკეებს. ის იყო ბალახისმჭამელი, რომელსაც შეეძლო გადაადგილება როგორც ორ, ასევე ოთხ ფეხზე. ითვლება, რომ ედმონტოზავრი ჯგუფებად ცხოვრობდა და შესაძლოა, მიგრირებადიც ყოფილიყო. ნამარხების სიმრავლემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, დეტალურად შეესწავლათ მისი პალეობიოლოგია, მათ შორის მისი ტვინი, მისი შესაძლო კვების წესი და მისი დაზიანებები და პათოლოგიები, როგორიცაა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრების]] თავდასხმების მტკიცებულებები რამდენიმე ნიმუშზე. ედმონტოზავრის ნამარხში, ტუინსტრამ და სხვებმა ([[2025]]) პირველად აღმოაჩინეს დინოზავრის ორგანული მასალა, რამაც აჩვენა ნამარხში უძველესი [[ჰიდროქსიპროლინი|ჰიდროქსიპროლინის]] (კოლაგენის საშენი მასალა) არსებობა და უარყო ჰიპოთეზა, რომ ნამარხებში არსებული ორგანული ნივთიერება დაბინძურებით უნდა იყოს გამოწვეული.<ref> Koumoundouros, Tessa (February 5, 2025). "'Beyond Doubt': Proteins in Fossil From Actual Dinosaur, Claim Scientists". ScienceAlert. Retrieved February 5, 2025.</ref><ref> Tuinstra, Lucien; Thomas, Brian; Robinson, Steven; Pawlak, Krzysztof; Elezi, Gazmend; Faull, Kym Francis; Taylor, Stephen (January 17, 2025). "Evidence for Endogenous Collagen in Edmontosaurus Fossil Bone". Analytical Chemistry. 97 (5): 2618–2628. Bibcode:2025AnaCh..97.2618T. doi:10.1021/acs.analchem.4c03115. ISSN 0003-2700. PMC 11822843. PMID 39823391.</ref> ==აღმოჩენა და ისტორია== ===კლაოზავრი ანექტენსი=== [[ფაილი:Large marsh claosaurus.jpg|მინი|მარცხნივ|E. annectens-ის (მაშინდელი კლაოზავრის) ჰოლოტიპის ჩონჩხის რესტავრაცია, ოთნიელ ჩარლზ მარშის მიერ.]] ედმონტოზავრს [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიაში]] ძალიან გრძელი და რთული ისტორია აქვს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობასთან ერთად ცხოვრობდა, რომლებიც სხვა გვარებში კლასიფიცირდებოდა. მისი ტაქსონომიური ისტორია სხვადასხვა ეტაპზე გადაჯაჭვულია Agathaumas, Anatosaurus, Anatotitan, Claosaurus, Hadrosaurus, Thespesius და Trachodon გვარებთან.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე არსებული წყაროებით, ედმონტოზავრების ნამარხებისთვის (გარდა E.regalis-ისთვის მიკუთვნებული ნამარხებისა) როგორც წესი, გამოყენებულია Anatosaurus, Claosaurus, Thespesius ან Trachodon, ავტორისა და თარიღის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრი მხოლოდ [[1917]] წელს დასახელდა, მისი უძველესი, კარგად შენარჩუნებული სახეობა (E.annectens) [[1892]] წელს დასახელდა, როგორც Claosaurus-ის სახეობა. ედმონტოზავრის პირველი სახეობა [[1892]] წელს [[ოთნიელ ჩარლზ მარში|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] აღწერა და მას Claosaurus annectens უწოდა. ეს სახეობა დაფუძნებული იყო ნიმუშზე [[USNM 2414]], რომელიც თავის ქალის ნაწილსა და ჩონჩხს მოიცავდა. მასთან ერთად არსებობდა მეორე ნიმუშიც — [[YPM 2182]], რომელიც პარატიპად ითვლებოდა. ორივე ნამარხი [[ჯონ ბელ ჰეჩერი|ჯონ ბელ ჰეჩერმა]] [[1891]] წელს აღმოაჩინა ვაიომინგის ნიობრარას ოლქში, გვიანი [[მაასტრიხტის ხელშეკრულება|მაასტრიხტის ხანის]] ლენსის ფორმაციაში.<ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. 43 (257): 449–453. Bibcode:1892AmJS...43..449M. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. S2CID 131291138. Archived from the original on August 31, 2021. Retrieved June 29, 2019.</ref> ამ სახეობას განსაკუთრებული ისტორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან ის ერთ-ერთი პირველი დინოზავრია, რომლის თითქმის სრული ჩონჩხის აღდგენა მოხერხდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Restorations of Claosaurus and Ceratosaurus". American Journal of Science. 44 (262): 343–349. Bibcode:1892AmJS...44..343M. doi:10.2475/ajs.s3-44.262.343. hdl:2027/hvd.32044107356040. S2CID 130216318. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> [[YPM 2182]] და [[USNM 2414]] შესაბამისად პირველი და მეორე თითქმის სრული, დამონტაჟებული დინოზავრის ჩონჩხებია, რომლებიც [[შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]] გამოიფინა.<ref>Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> YPM 2182 მუზეუმში [[1901]] წელს განათავსეს,<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ხოლო USNM 2414 — [[1904]] წელს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> [[ფაილი:Mounted Edmontosaurus.jpg|მინი|მარჯვნივ|იელის უნივერსიტეტის მუზეუმში დაცული E. annectens-ის პარატიპი YPM 2182 — პირველი თითქმის სრული დინოზავრის ჩონჩხი, რომელიც შეერთებულ შტატებში დაამონტაჟეს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref>]] იმ პერიოდში [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდები]] ჯერ კიდევ ცუდად იყო შესწავლილი. ამიტომ, [[1897]] წელს მარშის გარდაცვალების შემდეგ, Claosaurus annectens სხვადასხვა მეცნიერის მიერ ხან Claosaurus-ის, ხან Thespesius-ის, ხანაც Trachodon-ის სახეობად მიიჩნეოდა. სახელმძღვანელოებსა და ენციკლოპედიებში ხშირად ერთმანეთისგან განასხვავებდნენ „[[იგუანოდონისებრნი|იგუანოდონის]] მსგავს“ Claosaurus annectens-სა და „[[იხვნისკარტა|იხვისნისკარტა]]“ [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდს]], რომლის ნაშთებიც დღეს უკვე ზრდასრულ Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება. ამავე დროს, ჰეჩერი C. annectens-ს სწორედ ამ იხვისნისკარტა ჰადროზავრიდის სინონიმად მიიჩნევდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1902]] წელს ჰეჩერმა ჰადროზავრიდების დიდი გადახედვა გამოაქვეყნა. მან იმ დროისთვის ცნობილი თითქმის ყველა ჰადროზავრიდის გვარი Trachodon-ის სინონიმად გააერთიანა. ამ სიაში შედიოდა Cionodon, Diclonius, Hadrosaurus, Ornithotarsus, Pteropelyx და Thespesius, ასევე Claorhynchus და Polyonax, რომლებიც დღეს უკვე [[ცერატოპსიები|ცერატოპსიებად]] ითვლებიან.<ref> Hatcher, John B. (1902). "The genera and species of the Trachodontidae (Hadrosauridae, Claosauridae) Marsh". Annals of the Carnegie Museum. 1 (14): 377–386. Bibcode:1902AnCM....1..377H. doi:10.5962/p.331063. S2CID 251485258. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved April 8, 2014.</ref> ჰეჩერის ეს კლასიფიკაცია გარკვეული დროით ფართოდ მიიღეს, თუმცა [[1910]] წლის შემდეგ კანადასა და მონტანაში აღმოჩენილმა ახალმა ნამარხებმა აჩვენა, რომ ჰადროზავრიდები ბევრად უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[ჩარლზ ვ. გილმორი|ჩარლზ ვ. გილმორმა]] [[1915]] წელს ხელახლა შეისწავლა ჰადროზავრიდები და დაასკვნა, რომ Thespesius კვლავ დამოუკიდებელ გვარად უნდა აღდგენილიყო ლენსის ფორმაციის ჰადროზავრიდებისთვის. მისი აზრით, Trachodon მხოლოდ უფრო ძველ, ჯუდითის მდინარის ფორმაციის ნაშთებზე უნდა გავრცელებულიყო. Claosaurus annectens კი მან Thespesius occidentalis-ის იდენტურ სახეობად მიიჩნია.<ref> Gilmore, Charles W. (1915). "On the genus Trachodon". Science. 41 (1061): 658–660. Bibcode:1915Sci....41..658G. doi:10.1126/science.41.1061.658. PMID 17747979.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurusmummy.jpg|მინი|მარცხნივ|AMNH 5060 — E. annectens კანის ანაბეჭდებით]] [[1902]]–[[1915]] წლებში C. annectens-ის კიდევ ორი მნიშვნელოვანი ნიმუში აღმოაჩინეს. პირველი იყო ე.წ. „მუმიფიცირებული“ ნიმუში [[AMNH 5060]], რომელიც [[1908]] წელს [[ჩარლზ ჰეზელიუს]] სტერნბერგმა და მისმა ვაჟებმა ლენსის ფორმაციაში, [[ვაიომინგის შტატი|ვაიომინგში]], აღმოაჩინეს. სტერნბერგი იმ დროს ბრიტანეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმისთვის მუშაობდა, თუმცა ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის წარმომადგენელმა [[ჰენრი ფერფილდ ოსბორნი|ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა]] ნიმუშის შეძენა 2000 დოლარად შეძლო.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> სტერნბერგებმა იმავე ტერიტორიაზე [[1910]] წელს მეორე მსგავსი ნიმუშიც აღმოაჩინეს.<ref> Dal Sasso, Cristiano; Brillante, Giuseppe (2004). Dinosaurs of Italy. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. p. 112. ISBN 978-0-253-34514-1.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნიმუში ნაკლებად კარგად იყო შემონახული, მასაც კანის ანაბეჭდები ჰქონდა. ნიმუში [[SM 4036]] გერმანიის სენკენბერგის მუზეუმს მიჰყიდეს.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> დამატებით, Trachodon selwyni, რომელიც [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1902]] წელს აღწერა, როგორც ქვედა ყბის ნაშთი ალბერტას დინოზავრების პარკის ფორმაციიდან,<ref> Lambe, Lawrence M. (1902). "On Vertebrata of the mid-Cretaceous of the Northwest Territory. 2. New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)". Contributions to Canadian Paleontology. 3: 25–81.</ref> მოგვიანებით დონალდ გლუტმა ([[1997]]) შეცდომით მიაკუთვნა Edmontosaurus regalis-ს.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> სინამდვილეში ასე არ ყოფილა — ეს ნაშთი „ძალიან საეჭვო ვალიდურობის“ სახეობად მიიჩნიეს.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 220–221.</ref> ამ მოსაზრებას თანამედროვე კვლევებიც ეთანხმება.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ===კანადური აღმოჩენები=== თავად ტერმინი „ედმონტოზავრი“ [[1917]] წელს ლოურენს ლამბემ [[სამხრეთ ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]], წითელი ირმის მდინარის გასწვრივ, ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ყოფილი ედმონტონის ქვედა ფორმაცია) ნაპოვნი ორი ნაწილობრივი ჩონჩხის გამო შემოიღო.<ref>Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> ეს ქანები უფრო ძველია, ვიდრე ის ქანები, რომლებშიც [[კლაოზავრი ანექტენსი]] იპოვეს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ედმონტონის ფორმაციამ ედმონტოზავრის სახელი მოჰგვარა.<ref>Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> სახეობა, E.regalis (რაც ნიშნავს „მეფეს“ ან, უფრო თავისუფლად, „მეფის ზომის“),<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> დაფუძნებულია NMC 2288-ზე, რომელიც შედგება თავის ქალასგან, სახსრიანი ხერხემლისგან მეექვსე კუდის მალამდე, ნეკნებისგან, თეძოების ნაწილობრივი ნაწილისგან, ზედა მკლავის ძვლისგან და ფეხის უმეტესი ნაწილისგან. ის [[1912]] წელს [[ლევი სტერნბერგი|ლევი სტერნბერგმა]] აღმოაჩინა. მეორე ნიმუში, პარატიპი NMC 2289, შედგება თავის ქალისა და [[ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით|ჩონჩხისგან]], რომელსაც არ აქვს ნისკარტი, კუდის უმეტესი ნაწილი და ტერფების ნაწილი. ის [[1916]] წელს ჯორჯ ფ. სტერნბერგმა აღმოაჩინა. ლამბემ აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი დინოზავრი საუკეთესოდ შეედრებოდა Diclonius mirabilis-ს (ნიმუშები, რომლებიც ამჟამად Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება) და ყურადღება გაამახვილა Edmontosaurus- ის ზომასა და სიმტკიცეზე.<ref> Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> თავდაპირველად, ლამბემ მხოლოდ ორი ჩონჩხის თავის ქალები აღწერა, მაგრამ გვარს [[1920]] წელს დაუბრუნდა NMC 2289-ის ჩონჩხის აღსაწერად.<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ამ ტიპის ნიმუშის პოსტკრანია დღემდე აღუწერელია და დღემდე თაბაშირის გარსშია.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus annectens specimen.jpg|მინი|მარჯვნივ|CMNFV 8399 ნიმუში, E.edmontoni-ს ჰოლოტიპი, ამჟამად ახალგაზრდა E.regalis-ად ითვლება.]] კიდევ ორი ​​სახეობა, რომლებიც ედმონტოზავრს შეუერთდა, [[1920]]-იან წლებში კანადური ნაშთებიდან დასახელდა, თუმცა თავდაპირველად ორივე სახეობა [[თესპესიუსი|თესპესიუსს]] მიეკუთვნებოდა. გილმორმა პირველ სახეობას, Thespesius edmontoni, [[1924]] წელს დაარქვა. T.edmontoni ასევე წარმოიშვა ცხენის კანიონის ფორმაციიდან. ის დაფუძნებული იყო NMC 8399-ზე, კიდევ ერთ თითქმის სრულყოფილ ჩონჩხზე, რომელსაც კუდის უმეტესი ნაწილი აკლდა. NMC 8399 [[1912]] წელს წითელ ირმის მდინარეზე აღმოაჩინეს სტერნბერგების ჯგუფის მიერ.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> მისი მკლავები, გაქვავებული მყესები და კანის ანაბეჭდები მოკლედ აღწერა [[1913]] და [[1914]] წლებში ლამბემ, რომელმაც თავდაპირველად იფიქრა, რომ ეს იყო იმ სახეობის მაგალითი, რომელსაც მან Trachodon marginatus უწოდა,<ref>Lambe, Lawrence M. (1913). "The manus in a specimen of Trachodon from the Edmonton Formation of Alberta". The Ottawa Naturalist. 27: 21–25.</ref> მაგრამ შემდეგ გადაიფიქრა.<ref>Lambe, Lawrence M. (1914). "On the fore-limb of a carnivorous dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, and a new genus of Ceratopsia from the same horizon, with remarks on the integument of some Cretaceous herbivorous dinosaurs". The Ottawa Naturalist. 27: 129–135.</ref> ეს ნიმუში გახდა პირველი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ჩონჩხი, რომელიც [[კანადა|კანადის]] მუზეუმში გამოფენისთვის იქნა განთავსებული. გილმორმა აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი სახეობა ახლოს იყო იმ სახეობასთან, რომელსაც ის Thespesius annectens უწოდებდა, თუმცა ხელებისა და ტერფების დეტალების გამო ისინი ერთმანეთისგან ცალ-ცალკე დატოვა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის სახეობას ზურგსა და კისერში მარშთან შედარებით მეტი მალთაშუა ხერხემალი ჰქონდა, თუმცა ივარაუდა, რომ მარში ცდებოდა, როდესაც ვარაუდობდა, რომ ანექტენსის ნიმუშები ამ რეგიონებში სრული იყო.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> [[1926]] წელს [[ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგი|ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგმა]] Thespesius saskatchewanensis-ს NMC 8509 უწოდა, რომელიც სამხრეთ [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანის]] [[ვუდ მაუნტინის პლატო|ვუდ მაუნტინის პლატოზე]] აღებულ თავის ქალას და ჩონჩხის ნაწილს წარმოადგენს. მან ეს ნიმუში [[1921]] წელს შეაგროვა ქანებიდან, რომლებიც ლენსის ფორმაციას მიეკუთვნებოდა,<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> ამჟამად ფრენჩმენის ფორმაციას.<ref>Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> NMC 8509 მოიცავდა თითქმის სრულ თავის ქალას, მრავალრიცხოვან მალებს, მხრისა და თეძოს სარტყლების ნაწილობრივ ნაწილებს და ფეხებს, რაც სასკაჩევანიდან აღმოჩენილი პირველი მნიშვნელოვანი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ნიმუშია. სტერნბერგმა ის Thespesius- ს მიაკუთვნა, რადგან ეს იყო ერთადერთი [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც იმ დროს ლენსის ფორმაციიდან იყო ცნობილი.<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> იმ დროს T.saskatchewanensis უჩვეულო იყო მისი მცირე ზომის გამო, რომლის სიგრძე დაახლოებით 7-დან 7.3 მეტრამდე (23-დან 24 ფუტამდე) მერყეობდა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===ანატოზავრიდან დღემდე=== [[ფაილი:Anatotitan copei.jpg|მინი|მარცხნივ|მოძველებული E. annectens-ის ჩონჩხის არსებები, რომლებსაც ადრე ანატოზავრს უწოდებდნენ.]] [[1942]] წელს ლულმა და რაიტმა სცადეს უღელტეხილო ჰადროზავრიდების რთული ტაქსონომიის გადაჭრა ახალი გვარის, Anatosaurus-ის, დასახელებით, რათა შეეტანათ რამდენიმე სახეობა, რომლებიც კარგად არ ჯდებოდა მათ წინა გვარებში. Anatosaurus-ს, რაც ნიშნავს „იხვის ხვლიკს“, მისი ფართო, იხვის მსგავსი ნისკარტის (ლათინური anas „იხვი“ + ბერძნული sauros „ ხვლიკი “) გამო, ტიპურ სახეობად მარშის ძველი Claosaurus annectens ჰქონდა. ამ გვარს ასევე მიეკუთვნებოდა Thespesius edmontoni, T.saskatchewanensis, დიდი ქვედა ყბა, რომელსაც მარშმა [[1890]] წელს Trachodon longiceps დაარქვა, და ახალი სახეობა, სახელწოდებით Anatosaurus copei, [[ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმი|ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში]] გამოფენილი ორი [[ჩონჩხი|ჩონჩხის]] გამო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც Diclonius mirabilis (ან მისი ვარიაციები). ამგვარად, სხვადასხვა სახეობა გახდა Anatosaurus annectens, A.copei, A.edmontoni, A.longiceps და A.saskatchewanensis.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> [[აპატოზავრი|ანატოზავრს]] მოგვიანებით „კლასიკურ იხვისნავისებრ დინოზავრს“ უწოდებდნენ.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. p. 57. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref> ეს მდგომარეობა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა, სანამ მაიკლ კ. ბრეტ-სურმანმა ხელახლა არ გადახედა შესაბამის მასალას თავისი სამაგისტრო ნაშრომისთვის [[1970-იანები|1970]]-იან და [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში. მან დაასკვნა, რომ ანატოზავრის ტიპიური სახეობა, A.annectens, სინამდვილეში ედმონტოსავრის სახეობა იყო და რომ A.copei საკმარისად განსხვავებული იყო იმისთვის, რომ საკუთარი გვარი დაემკვიდრებინა.<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref><ref>Brett-Surman, Michael K. (1975). The appendicular anatomy of hadrosaurian dinosaurs. M.A. thesis. Berkeley: University of California.</ref><ref> Brett-Surman, Michael K. (1979). "Phylogeny and paleobiogeography of hadrosaurian dinosaurs" (PDF). Nature. 277 (5697): 560–562. Bibcode:1979Natur.277..560B. doi:10.1038/277560a0. S2CID 4332144. Archived (PDF) from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმების სახელწოდების მარეგულირებელი [[ზოოლოგიური ნომენკლატურა|ზოოლოგიური ნომენკლატურის]] საერთაშორისო კომისიის მიერ თეზისები და დისერტაციები ოფიციალურ პუბლიკაციებად არ ითვლება, მისი დასკვნები სხვა [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგებისთვისაც]] ცნობილი იყო და იმ დროის რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში იქნა გაზიარებული.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. pp. 49, 53. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1983). A Field Guide to Dinosaurs. New York: Avon Books. pp. 156–161. ISBN 978-0-380-83519-5.</ref> [[ბრეტ-სურმანი|ბრეტ-სურმანმა]] და [[რალფ ჩეპმენი|რალფ ჩეპმენმა]] [[1990]] წელს A. copei-სთვის (Anatotitan) ახალი გვარი დაასახელეს.<ref>Chapman, Ralph E.; Brett-Surman, Michael K. (1990). "Morphometric observations on hadrosaurid ornithopods". In Carpenter, Kenneth; Currie Philip J. (eds.). Dinosaur Systematics: Perspectives and Approaches. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 163–177. ISBN 978-0-521-43810-0.</ref> დარჩენილი სახეობებიდან A. saskatchewanensis და A. edmontoni ასევე Edmontosaurus- ს მიეკუთვნა,<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ხოლო A. longiceps Anatotitan-ს მეორე სახეობად<ref> Olshevsky, George. (1991). A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings No. 2. San Diego: Publications Requiring Research.</ref> ან A. copei- ს სინონიმად გადაეცა.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> იმის გამო, რომ Anatosaurus-ის (A.annectens) ტიპიური სახეობა ედმონტოზავრში იყო ჩანერგილი, სახელი Anatosaurus მიტოვებულია, როგორც ედმონტოზავრის უმცროსი სინონიმი. [[ფაილი:Dakota skin impression.jpg|მინი|მარჯვნივ|1999 წელს ნაპოვნი „დაკოტას“ მეტსახელით ცნობილი ნიმუშის კანის ანაბეჭდი.]] ედმონტოზავრის კონცეფცია, რომელიც გაჩნდა, მოიცავდა სამ ვალიდურ სახეობას: ტიპურ სახეობებს E.regalis, E.annectens (მათ შორის Anatosaurus edmontoni, შესწორებული edmontonensis-ად) და E.saskatchewanensis.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> A.copei-ს ნიმუშების სათანადო ტაქსონომიის შესახებ დებატები დღემდე გრძელდება. ჰეჩერის [[1902]] წლის არგუმენტს რომ დავუბრუნდეთ, [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]], [[დევიდ ბ.ვეიშამპელი|დევიდ ბ. ვეიშამპელმა]] და [[კეტრინ პორტერი|კეტრინ ფორსტერმა]] Anatotitan copei Edmontosaurus annectens-ის დაქუცმაცებული თავის ქალების მქონე ნიმუშებად მიიჩნიეს.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კიდევ ერთი „მუმია“ გამოცხადდა. მეტსახელად „დაკოტა“, იგი [[1999]] წელს ტაილერ ლაისონმა აღმოაჩინა და ჩრდილოეთ დაკოტას ჰელ კრიკის წარმონაქმნიდან მოდის.<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref> ნიკოლას კამპიონესა და დევიდ ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში ავტორებმა ჩაატარეს პირველი მორფომეტრიული ანალიზი ედმონტოზავრისთვის მიკუთვნებული სხვადასხვა ნიმუშების შესადარებლად. მათ დაასკვნეს, რომ მხოლოდ ორი სახეობაა ვალიდური: E.regalis, გვიანი კამპანიური პერიოდიდან და E.annectens, გვიანი [[მაასტრიხტული პერიოდი|მაასტრიხტული პერიოდიდან]]. მათმა კვლევამ დამატებითი მტკიცებულება მოგვაწოდა, რომ Anatotitan copei E.annectens-ის სინონიმია. კერძოდ, A.copei-ს გრძელი, დაბალი თავის ქალა ონტოგენეტიკური ცვლილების შედეგია და წარმოადგენს E.annectens-ის მომწიფებულ ინდივიდებს.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ==სახეობები და გავრცელება== [[ფაილი:Edmontosaurus skulls.png|მინი|მარცხნივ|ყველაზე ცნობილი სრული Edmontosaurus annectens-ის და Edmontosaurus regalis-ის თავის ქალები.]] ამჟამად ედმონტოზავრი ორ ნამდვილ სახეობად ითვლება: ტიპური სახეობები E.regalis და E.annectens.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> E.regalis ცნობილია მხოლოდ ალბერტას Horseshoe Canyon ფორმაციიდან, რომელიც თარიღდება გვიანი კამპანიური ხანით, გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდით]]. ​​ცნობილია სულ მცირე ათეული ინდივიდი,<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მათ შორის შვიდი თავის ქალა ასოცირებული პოსტკრანიათი და ხუთიდან შვიდამდე სხვა თავის ქალა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> სახეობა, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Thespesius edmontoni ან Anatosaurus edmontoni, წარმოადგენს E.regalis- ის მოუმწიფებელ ინდივიდებს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> E.annectens ცნობილია სასკაჩევანის ფრენჩმენის ფორმაციიდან, მონტანას ჰელ კრიკის ფორმაციიდან, სამხრეთ დაკოტასა და ვაიომინგის ლენსის ფორმაციიდან. ის შემოიფარგლება გვიანი მაასტრიხტის ქანებით და წარმოდგენილია მინიმუმ ოცი თავის ქალა, რომელთაგან ზოგიერთს პოსტკრანიალური ნაშთები აქვს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ერთ-ერთმა ავტორმა, [[კრეიგ დერსტლერი|კრეიგ დერსტლერმა]], E. annectens აღწერა, როგორც „შესაძლოა, დღემდე ყველაზე კარგად ცნობილი დინოზავრი [1994]“.<ref>Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> Anatosaurus copei და E. saskatchewanensis ამჟამად E.annectens-ის ზრდის ეტაპებად ითვლება, სადაც A.copei ზრდასრულ ინდივიდებად და E.saskatchewanensis ახალგაზრდებად ითვლებიან.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> Trachodon longiceps ასევე შეიძლება იყოს E.annectens-ის სინონიმი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> Anatosaurus edmontoni შეცდომით იყო ჩამოთვლილი, როგორც E.annectens-ის სინონიმი Dinosauria-ს ორივე მიმოხილვაში,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> მაგრამ როგორც ჩანს, ეს ასე არ არის.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus sp. reconstruction.PNG|მინი|მარჯვნივ|ედმონტოზავრის რეკონსტრუქცია (კანის ნიმუში NDGS 2000- ის მიხედვით )]] E.annectens განსხვავდებოდა E.regalis-ისგან უფრო გრძელი, დაბალი და ნაკლებად მტკიცე თავის ქალათი.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[ბრეტ-სურმანი]] E.regalis-ს და E. annectens-ს პოტენციურად ერთი და იგივე სახეობის მამრებისა და მდედრების წარმომადგენლად მიიჩნევდა,<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> E.regalis-ის ყველა ნიმუში უფრო ძველი წარმონაქმნებიდან მოდის, ვიდრე E. annectens-ის ნიმუშები.<ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ალასკა|ალიასკის]] [[პრინც-კრიკის წარმონაქმნი|პრინც-კრიკის წარმონაქმნიდან]] აღებულ ედმონტოზაურინის ნიმუშებს, რომლებიც ადრე Edmontosaurus sp.-ს მიეკუთვნებოდა, [[2015]] წელს მიენიჭათ საკუთარი გვარი და სახეობის სახელი, Ugrunaaluk kuukpikensis.<ref> Mori, Hirotsugu; Druckenmiller, Patrick S.; Erickson, Gregory M. (2015). "A new Arctic hadrosaurid from the Prince Creek Formation (lower Maastrichtian) of northern Alaska". Acta Palaeontologica Polonica. 61. doi:10.4202/app.00152.2015.</ref> თუმცა, Ugrunaaluk-ის ცალკე გვარად იდენტიფიცირება ეჭვქვეშ დადგა ჰაი სინგის და მისი კოლეგების [[2017]] წლის კვლევამ, რომლებმაც ის საეჭვო სახელად მიიჩნიეს, რომელიც სხვა ედმონტოზავრებისგან განურჩეველი იყო.<ref> Xing, H.; Mallon, J.C.; Currie, M.L. (2017). "Supplementary cranial description of the types of Edmontosaurus regalis (Ornithischia: Hadrosauridae), with comments on the phylogenetics and biogeography of Hadrosaurinae". PLOS ONE. 12 (4) e0175253. Bibcode:2017PLoSO..1275253X. doi:10.1371/journal.pone.0175253. PMC 5383305. PMID 28384240.</ref> [[2020]] წელს [[რიუჯი ტაკასაკი]] და მისი კოლეგები შეთანხმდნენ, რომ პრინს კრიკის ნაშთები უნდა კლასიფიცირებულიყო, როგორც ედმონტოზავრი, თუმცა სახეობის აღნიშვნა გაურკვეველია, რადგან ნიმუშები არასრულწლოვნები არიან.<ref> Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ალასკა|ალიასკური]] მასალა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს Edmontosaurus cf. regalis-ს თავის ქალასქვეშა ანატომიის საფუძველზე.<ref> Sharpe, Henry S.; Powers, Mark J.; Dyer, Aaron D.; Rhodes, Matthew M.; McIntosh, Annie P.; Garros, Christiana W.; Currie, Philip John; Funston, Gregory F. (September 3, 2023). "Craniomandibular anatomy of a juvenile specimen of Edmontosaurus regalis Lambe, 1917 clarifies issues in ontogeny and biogeography". Journal of Vertebrate Paleontology. 43 (5) e2326644. Bibcode:2023JVPal..43E6644S. doi:10.1080/02724634.2024.2326644. ISSN 0272-4634. Archived from the original on April 17, 2024. Retrieved August 12, 2024 – via Taylor and Francis Online.</ref> ედმონტოზავრი ასევე იქნა აღმოჩენილი დასავლეთ ტეხასის ბიგ ბენდის ეროვნული პარკის ჯაველინას წარმონაქმნიდან TMM 41442-1-ის მიხედვით,<ref>Davies, K.L., 1983, Hadrosaurian dinosaurs of Big Bend National Park [M.A. thesis]: Austin, University of Texas, 231 p.</ref> მაგრამ მოგვიანებით ვაგნერმა ([[2001]]) იგი Kritosaurus cf. navajovius- ად მოიხსენია, სანამ ლემანი და სხვები ([[2016]]) მას Kritosaurus sp.-ს მიაკუთვნებდნენ.<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Wagner, J.R. 2001. The hadrosaurian dinosaurs (Ornithischia: Hadrosauria) of Big Bend National Park, Brewster County, Texas, with implications for Late Cretaceous Paleozoogeography. M.Sc. thesis, Texas Tech University, Austin, Tex.</ref><ref> Lehman, Thomas M.; Wick, Steven L.; Wagner, Jonathan R. (2016). "Hadrosaurian dinosaurs from the Maastrichtian Javelina Formation, Big Bend National Park, Texas". Journal of Paleontology. 90 (2): 1–24. Bibcode:2016JPal...90..333L. doi:10.1017/jpa.2016.48. S2CID 133329640.</ref> ==აღწერა== ედმონტოზავრი დეტალურად არის აღწერილი მრავალი ნიმუშიდან. <ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref><ref> Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref><ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref><ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref><ref> Sereno, Paul C.; Saitta, Evan T.; Vidal, Daniel; Myhrvold, Nathan; Real, María Ciudad; Baumgart, Stephanie L.; Bop, Lauren L.; Keillor, Tyler M.; Eriksen, Marcus; Derstler, Kraig (December 18, 2025). "Duck-billed dinosaur fleshy midline and hooves reveal terrestrial clay-template "mummification"". Science. 391 (6780) eadw3536. doi:10.1126/science.adw3536.</ref><ref>Tamisiea, Jack (October 23, 2025). "Two New Dinosaur Fossils Emerge From the 'Mummy Zone'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved October 25, 2025.</ref> ტრადიციულად, E.regalis ყველაზე დიდ სახეობად ითვლებოდა, თუმცა ეს ეჭვქვეშ დადგა ჰიპოთეზის გამო, რომ უფრო დიდი [[ჰადროზავრიდი]] Anatotitan copei არის Edmontosaurus annectens-ის სინონიმი, რომელიც წამოაყენეს [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა [[2004]] წელს<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> და დაადასტურეს კამპიონესა და ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულმა კვლევებმა.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ===ზომა=== [[File:Edmontosaurus scale.png|thumb|left|Scale diagram comparing large adult specimens of ''E. regalis'' (gray) and ''E. annectens'' (green) to a human]] ედმონტოზავრი ოდესმე არსებულ უდიდეს ჰადროზავრიდებს შორის იყო. სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ის იყო მოცულობითი ცხოველი გრძელი, გვერდით გაბრტყელებული კუდით და გაფართოებული, [[იხვისებრნი|იხვის]] მსგავსი [[ნისკარტი|ნისკარტით]]. ხელები ისეთი მძიმე აგებულების არ იყო, როგორც ფეხები, მაგრამ საკმარისად გრძელი იყო დგომისთვის ან ოთხფეხა მოძრაობისთვის. სახეობიდან გამომდინარე, წინა შეფასებებით, სრულად ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ყოფილიყო 9-12 მეტრის (30-39 ფუტი) სიგრძის და ზოგიერთი უფრო დიდი ეგზემპლარი 12-13 მეტრს (39-43 ფუტი) აღწევდა,<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1990). The Dinosaur Data Book. New York: Avon Books. p. 60. ISBN 978-0-380-75896-8.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref> სხეულის მასით დაახლოებით 4 მეტრული ტონის (4.4 მოკლე ტონა).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[File:Edmontosaurus annectens Multiview Skeletal.png|thumb|Multiview skeletal restoration of ''E. annectens''.]] E.annectens ხშირად უფრო პატარა ზომისაა. ორი ამხედრებული ჩონჩხი, USNM 2414 და YPM 2182, შესაბამისად, 8.00 მეტრის (26.25 ფუტი) და 8.92 მეტრის (29.3 ფუტი) სიგრძისაა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref><ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> თუმცა, ეს, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები არ არიან.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872. </ref> ასევე არსებობს მინიმუმ ერთი ცნობა E. annectens-ის გაცილებით დიდი პოტენციური ნიმუშის შესახებ, რომელიც თითქმის 12 მეტრის (39 ფუტი) სიგრძისაა.<ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> კლდოვანი მთების მუზეუმის კოლექციაში არსებული ორი ნიმუში, რომლებიც ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია - 7.5 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის კუდი, რომელიც მონიშნულია როგორც MOR 1142 და მეორე, მონიშნულია როგორც MOR 1609 - მიუთითებს, რომ Edmontosaurus annectens შესაძლოა გაცილებით დიდი ზომის ყოფილიყო და სიგრძეში თითქმის 15 მეტრს (49 ფუტი) აღწევდეს,<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref><ref> Prieto-Márquez, A. (2014). "A juvenile Edmontosaurus from the late Maastrichtian (Cretaceous) of North America: Implications for ontogeny and phylogenetic inference in saurolophine dinosaurs". Cretaceous Research. 50: 282–303. Bibcode:2014CrRes..50..282P. doi:10.1016/j.cretres.2014.05.003.</ref>და წონა 15.87 მეტრულ ტონამდე (17.49 მოკლე ტონა) ყოფილიყო, <ref>Jiménez-Moreno, Francisco Javier; Ramírez-Velasco, Ángel Alejandro; Ocampo-Cornejo, Patricio; Velázquez-Castro, Jorge; Palomino-Merino, Rodolfo (July 2, 2025). "First Population Analysis in Hadrosauroid dinosaurs (Ornithopoda: Iguanodontia: Hadrosauroidea)". Evolving Earth. 3 (in press) 100072. doi:10.1016/j.eve.2025.100072. ISSN 2950-1172.</ref> თუმცა ასეთი დიდი ინდივიდები, სავარაუდოდ, ძალიან იშვიათი იყო.<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref> [[2022]] წელს E.annectens-ის ოსტეოჰისტოლოგიისა და ზრდის შესახებ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ წინა შეფასებებით, შესაძლოა, ამ [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ზომა არასაკმარისად ან გადაჭარბებულად იყო შეფასებული და ივარაუდებოდა, რომ სრულად ზრდასრული E.annectens-ის სიგრძე 11-12 მეტრს (36-39 ფუტი) და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) აღწევდა, ხოლო ყველაზე დიდი ინდივიდების წონა 6 მეტრიკულ ტონაზე (6.6 მოკლე ტონა) მეტი იყო და 6.6-7 მეტრიკულ ტონასაც (7.3-7.7 მოკლე ტონა) კი, რუთ მეისონის [[დინოზავრები|დინოზავრების]] კარიერიდან აღებული სხვადასხვა ზომის ნიმუშებისა და სხვადასხვა ადგილიდან აღებული სხვა ნიმუშების შედარების საფუძველზე. ამ ანალიზის თანახმად, E.regalis შესაძლოა უფრო მძიმე ყოფილიყო, მაგრამ არ არსებობს საკმარისი ნიმუშები მისი [[ოსტეოჰისტოლოგია|ოსტეოჰისტოლოგიისა]] და ზრდის შესახებ ვალიდური შეფასებისა და გამოკვლევის უზრუნველსაყოფად, ამიტომ E.regalis-ის შედეგები სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის.<ref> Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> ===თავის ქალა=== [[File:Edmontosaurus regalis skull CMN 2288.png|thumb|left|Labelled skull of ''E. regalis'' (specimen CMN 2288)]] ზრდასრული ედმონტოზავრის თავის ქალა შეიძლება ერთ მეტრზე მეტი ყოფილიყო. E.annectens-ის (ყოფილი ანატოტიტანი) ერთი თავის ქალას სიგრძე 3.87 ფუტია (1.18 მ).<ref>Cope, Edward D. (1883). "On the characters of the skull in the Hadrosauridae". Proceedings of the Philadelphia Academy of Natural Sciences. 35: 97–107.</ref> თავის ქალა პროფილით დაახლოებით სამკუთხა იყო,<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ძვლოვანი თავის ქალას ქედის გარეშე. <ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ზემოდან დანახვისას, თავის ქალას წინა და უკანა მხარეები გაფართოებული იყო, ფართო წინა მხარე კი [[იხვისებრნი|იხვის]] [[ნისკარტი|ნისკარტის]] ან კოვზის ნისკარტის ფორმას ქმნიდა. ნისკარტი უკბილო იყო და ზედა და ქვედა ნისკარტები [[კრეატინი|კერატინით]] იყო დაგრძელებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> კერატინით დაფარული ზედა ნისკარტის მნიშვნელოვანი ნაშთები ცნობილია სენკენბერგის მუზეუმში დაცული „მუმიიდან“.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> ამ ნიმუშში, ნისკარტის შემონახული არაძვლოვანი ნაწილი ძვლის მიღმა მინიმუმ 8 სანტიმეტრით (3.1 ინჩით) იყო გადაჭიმული, ვერტიკალურად ქვემოთ იყო გამოწეული.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 110–117.</ref> ედმონტოზავრის ცხვირის ღიობები წაგრძელებული იყო და ღრმა ჩაღრმავებებში იყო განლაგებული, რომლებიც ზემოდან, უკნიდან და ქვემოდან განსხვავებული ძვლოვანი კიდეებით იყო გარშემორტყმული.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> სულ მცირე ერთ შემთხვევაში (სენკენბერგის ნიმუში), თვალის ბუდეებში იშვიათად შემონახული სკლერული რგოლები იყო შემონახული.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 128–130.</ref> ედმონტოზავრის ნიმუშში ასევე აღმოაჩინეს კიდევ ერთი იშვიათად შესამჩნევი ძვალი, ღეროსებრი ძვალი ([[ქვეწარმავლები|ქვეწარმავლების]] ყურის ძვალი).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს შესაძლოა ბინოკულარული ხედვა ჰქონოდა E. regalis- ის (CMN 2289) თითქმის სრული თავის ქალის 3D სკანირების საფუძველზე.<ref>Sullivan, C.; Sissons, R.; Sharpe, H.; Nguyen, K.; Theurer, B. (2024). "Skeletal reconstruction of fossil vertebrates as a process of hypothesis testing and a source of anatomical and palaeobiological inferences". Comptes Rendus Palevol. 23 (5): 69–83. doi:10.5852/cr-palevol2024v23a5.</ref> [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 teeth.png|thumb|Dentition close-ups of ''E. regalis'' (specimen CMN 2289)]] კბილები მხოლოდ ზედა ყბაში (ლოყების ზედა ნაწილში) და კბილანებში (ქვედა ყბის მთავარი ძვალი) იყო. კბილების განახლება მუდმივად ხდებოდა, ფორმირებას დაახლოებით ნახევარი წელი სჭირდებოდა.<ref>Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ისინი შედგებოდა ქსოვილის ექვსი ტიპისგან, რაც კონკურენციას უწევდა [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრების]] კბილების სირთულეს.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ისინი სვეტებად იზრდებოდა, თითოეულში მაქსიმუმ ექვსი დაფიქსირდა და სვეტების რაოდენობა ცხოველის ზომის მიხედვით იცვლებოდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ორივე სახეობისთვის სვეტების ცნობილი რაოდენობაა: E. regalis-ისთვის 51-დან 53-მდე სვეტი ზედა ყბაზე და 48-დან 49-მდე კბილანზე (ზედა ყბის კბილები ოდნავ ვიწროა, ვიდრე ქვედა ყბის); და E.annectens-ისთვის (E. saskatchewanensis-ის ნიმუში) 52 სვეტი ზედა ყბაზე და 44 კბილანზე.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===პოსტკრანიალური ჩონჩხი=== [[File:Edmontosaurus pelvis left.jpg|thumb|left|Hip bones of ''E. annectens'']] ხერხემლის რაოდენობა ნიმუშებს შორის განსხვავებულია. E.regalis-ს ჰქონდა ცამეტი კისრის ხერხემალი, თვრამეტი უკანა ხერხემალი, ცხრა თეძოს ხერხემალი და უცნობი რაოდენობის კუდის ხერხემალი.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ერთ ნიმუშს, რომელიც ოდესღაც Anatosaurus edmontoni-ს ეკუთვნოდა (ახლა იგივედ ითვლება, რაც E.regalis), აღენიშნებოდა დამატებითი უკანა ხერხემალი და 85 კუდის ხერხემალი, აღდგენის რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164. </ref> სხვა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდებს]] მხოლოდ 50-დან 70-მდე კუდის ხერხემალი აქვთ,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ამიტომ, როგორც ჩანს, ეს გადაჭარბებული შეფასება იყო. ზურგის წინა ნაწილი მიწისკენ იყო მოხრილი, კისერი ზემოთ იყო მოხრილი, ზურგისა და კუდის დანარჩენი ნაწილი კი ჰორიზონტალურად იყო დაჭერილი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ზურგი|ზურგისა]] და კუდის უმეტესი ნაწილი გამაგრებული იყო გაძვლოვანი მყესებით, რომლებიც განლაგებული იყო ბადისებრ ძაფებად ხერხემლის ნერვული ეკლების გასწვრივ. ეს მდგომარეობა აღწერილია, როგორც ზურგის და კუდის სულ მცირე ნაწილის „რამროდის“ გასწორება.<ref>Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref> Galton, Peter M. (1970). "The posture of hadrosaurian dinosaurs". Journal of Paleontology. 44 (3): 464–473. JSTOR 1302582.</ref> გაძვლოვანებული მყესები განიმარტება, როგორც ხერხემლის სვეტის გამაგრება გრავიტაციული სტრესის მიმართ, რაც გამოწვეულია დიდი ცხოველის ჰორიზონტალური ხერხემლის სვეტით, რომელიც ძირითადად უკანა ფეხებითა და თეძოებით არის დაყრდნობილი.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მხრის პირები გრძელი, ბრტყელი, პირის მსგავსი ძვლები იყო, რომლებიც დაახლოებით ხერხემლის სვეტის პარალელურად იყო განლაგებული. თეძოები სამი ელემენტისგან შედგებოდა: წაგრძელებული თეძოს ძვალი ფეხთან სახსრის ზემოთ, ქვედა და უკანა საზარდულის ძვალი გრძელი, თხელი ჯოხით და წინ მდებარე ბოქვენის ძვალი, რომელიც ფირფიტისებრ სტრუქტურად იყო გაშლილი. თეძოს სტრუქტურა ცხოველს ზურგზე გამართულად დგომაში ხელს უშლიდა, რადგან ასეთ მდგომარეობაში [[ბარძაყის ძვალი]] თეძოსა და ბოქვენის ძვლის სახსარს მიაწვებოდა და არა მხოლოდ მყარ თეძოს ძვალს. ცხრა შერწყმული თეძოს მალა თეძოს საყრდენს უზრუნველყოფდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> წინა ფეხები უკანა ფეხებთან შედარებით უფრო მოკლე და ნაკლებად მძიმე აგებულების იყო. ზედა მკლავს კუნთების მიმაგრებისთვის დიდი დელტოპექტორული ქედი ჰქონდა, ხოლო იდაყვის ძვალი და [[სხივის ძვალი]] წვრილი იყო. ზედა მკლავი და წინამხარი მსგავსი სიგრძის იყო. მაჯა მარტივი იყო, მხოლოდ ორი პატარა ძვლით. თითოეულ ხელს ოთხი თითი ჰქონდა, ცერა თითის (პირველი თითი) გარეშე. საჩვენებელი (მეორე), მესამე და მეოთხე თითები დაახლოებით ერთი სიგრძის იყო და ხორციან საფარში იყო გაერთიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ მეორე და მესამე თითებს ჩლიქის მსგავსი ჩლიქები ჰქონდათ, ეს ძვლებიც კანში იყო და გარედან არ ჩანდა. ნეკა თითი დანარჩენი სამისგან განსხვავდებოდა და გაცილებით მოკლე იყო. [[ბარძაყის ძვალი]] მყარი და სწორი იყო, უკანა მხარის დაახლოებით ნახევარზე გამოწეული ფლანგით.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ეს ქედი თეძოებსა და კუდზე მიმაგრებული ძლიერი კუნთებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ბარძაყებს (და შესაბამისად, უკანა ფეხებს) უკან წევდნენ და ხელს უწყობდნენ კუდის, როგორც ბალანსის ორგანოს გამოყენებას.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 98–110.</ref> თითოეულ ტერფს სამი თითი ჰქონდა, დიდი და პატარა თითის გარეშე. თითებს ჩლიქის მსგავსი წვერები ჰქონდათ.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ===რბილი ქსოვილი=== [[ფაილი:Edmontosaurus mummy AMNH 5060 skin back of skull.png|მინი|მარცხნივ|ალტ=AMNH 5060 -ის თავის უკანა ნაწილის კანის ანაბეჭდები|AMNH 5060 -ის კისრის ფრიალა კანის ანაბეჭდები]] Edmontosaurus annectens- ის მრავალი ნიმუში აღმოჩენილია შენახული [[კანი|კანის]] ანაბეჭდებით. რამდენიმე მათგანი ფართოდ არის გახმაურებული, მაგალითად, XX საუკუნის დასაწყისის „<nowiki/>[[ტრაქოდონის მუმია]]<nowiki/>“ <ref> Osborn, Henry Fairfield (1909). "The epidermis of an iguanodont dinosaur". Science. 29 (750): 793–795. Bibcode:1909Sci....29..793F. doi:10.1126/science.29.750.793. PMID 17787819.</ref><ref>Osborn, Henry Fairfield (1912). "Integument of the iguanodont dinosaur Trachodon". Memoirs of the American Museum of Natural History. 1: 33–54. hdl:2246/49. </ref> და „დაკოტას“ მეტსახელად ცნობილი ნიმუში,<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> რომელიც, როგორც ჩანს, კანიდან ნარჩენ [[ორგანული ქიმია|ორგანულ ნაერთებს]] შეიცავს.<ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> ამ აღმოჩენების გამო, Edmontosaurus annectens-ის აქერცვლა ცნობილია სხეულის უმეტეს ნაწილზე. კანის ანაბეჭდები ნაკლებად ცნობილია E. regalis-ისთვის. ვაპიტის ფორმაციიდან მუმიფიცირებული ნიმუში ([[UALVP 53722]]), რომელიც თავზე ინარჩუნებს რბილქსოვილოვან თავის ქალას ქედის ან ნაკეცის ფორმას, ფილ რ. ბელმა და მისმა კოლეგებმა [[2014]] წელს E.regalis-ს მიაკუთვნეს,<ref> Bell, P. R.; Fanti, F.; Currie, P. J.; Arbour, V.M. (2013). "A Mummified Duck-Billed Dinosaur with a Soft-Tissue Cock's Comb". Current Biology. 24 (1): 70–75. doi:10.1016/j.cub.2013.11.008. PMID 24332547.</ref> თუმცა [[ჰენრი შარპის]] და მისი კოლეგების მიერ [[2025]] წელს ჩატარებულმა ხელახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ნიმუში ვერ იქნება დარწმუნებით მიკუთვნებული ედმონტოზავრის არცერთ ცნობილ სახეობას და, შესაბამისად, ის, სავარაუდოდ, წარმოადგენს ედმონტოზაურის კუთვნილ ცალკეულ ტაქსონს, რაც იწვევს E.sp.-ზე სავარაუდოდ მინიჭებას.<ref> Sharpe, H. S.; Bell, P. R.; Baylatry, I.; Sissons, R.; Sullivan, C. (2025). "Re-evaluation of a soft crested Edmontosaurin, with implications for hadrosaurid life appearance and diversity". The Anatomical Record ar.70098. doi:10.1002/ar.70098. PMID 41316906. </ref> [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] ოლქის მუზეუმში დაცული E.annectens-ის [[LACM 23502]] ნიმუშში არსებული შემონახული რამფოთეკა მიუთითებს, რომ ედმონტოზავრის [[ნისკარტი]] უფრო კაუჭის ფორმის და ფართო იყო, ვიდრე ადრე იყო გამოსახული სამეცნიერო და საზოგადოებრივ მედიაში გამოქვეყნებულ მრავალ ილუსტრაციაზე. ამჟამად უცნობია, შეინარჩუნა თუ არა ამ ნიმუშმა ნამდვილი რამფოთეკა თუ მხოლოდ [[ძვალი|ძვალზე]] მიმაგრებული შიდა სტრუქტურის ანაბეჭდს წარმოადგენს.<ref> "Enough with the "Duck-Billed Dinosaurs"". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref> "Shovel-Beaked, Not Duck-Billed". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ==კლასიპიკაცია== ედმონტოზავრი იყო [[ჰადროზავრიდი]] (იხვისნისკარტა დინოზავრი), [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ოჯახის წევრი, რომელიც დღემდე მხოლოდ გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდიდან]] არის ცნობილი. ის კლასიფიცირდება [[საუროლოფინები|საუროლოფინებში]] (მონაცვლეობით ჰადროზავრინებში), ჰადროზავრიდების კლადაში, რომლებსაც ღრუ ქედები არ ჰქონდათ. ჯგუფის სხვა წევრები არიან [[ბრაქილოფოსაურუსი]], [[გრიპოსაურუსი]], [[ლოფორჰოთონი]], [[მაიასაურა დინოზავრი|მაიასაურა]], [[ნააშოიბიტოსაურუსი]], [[პროსაუროლოფუსი]] და [[საუროლოფუსი]].<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ჯგუფი მოიცავს სახეობას Anatosaurus annectens (მონაცვლეობით Edmontosaurus annectens),<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> დიდი ჰადროზავრიდი დასავლეთ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სხვადასხვა უახლესი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] წარმონაქმნიდან. გიგანტური [[ჩინეთი|ჩინური]] [[ჰადროზავრინი]] Shantungosaurus giganteus ანატომიურად ასევე მსგავსია ედმონტოზავრისა. [[მ.კ. ბრეტ-სურმანი|მ.კ. ბრეტ-სურმანმა]] აღმოაჩინა, რომ ეს ორი სახეობა მხოლოდ [[შანტუნგოზავრი|შანტუნგოზავრის]] უფრო დიდ ზომასთან დაკავშირებულ დეტალებში განსხვავდებოდა, რაც ამ უკანასკნელი გვარის შესახებ აღწერილ მონაცემებზე დაყრდნობით იყო დაფუძნებული.<ref>Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> [[File: Hadrosaurinae premaxillae.jpg|მინი|მარჯვნივ]] რამდენიმე ჰადროზავრინის პრემახილისებრი უბნები შედარებულია (ედმონტოზავრის C და E მოდელებში).მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრის, როგორც [[საუროლოფინი|საუროლოფინის]] სტატუსი სადავო არ გამხდარა, მისი ზუსტი განთავსება კლადში გაურკვეველია. ადრეული ფილოგენეზი, რომელიც წარმოდგენილია [[რ.ს. ლალისა]] და [[ნელდა რაიტი|ნელდა რაიტის]] [[1942]] წლის გავლენიან მონოგრაფიაში, ედმონტოზავრს და [[ანატოზავრუსი|ანატოზავრუსის]] სხვადასხვა სახეობას (რომელთა უმეტესობა მოგვიანებით ედმონტოზავრის დამატებით სახეობებად ან ნიმუშებად ჩაითვლებოდა) „ბრტყელთავიანი“ ჰადროზავრების რამდენიმე შტოს შორის ერთ შტოდ მოიხსენიებდა.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 48.</ref> კლადისტური მეთოდების გამოყენებით ჩატარებულმა ერთ-ერთმა პირველმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ის დაკავშირებული იყო ანატოზავრთან (ანატოტიტანი) და [[შანტუნგოსავრუსი|შანტუნგოსავრუსთან]] არაფორმალურ „ედმონტოზავრების“ კლადაში, რომელიც დაწყვილებული იყო წვერქუშიან „<nowiki/>[[საუროლოფები|საუროლოფებთან]]<nowiki/>“ და უფრო შორეულად ენათესავებოდა „<nowiki/>[[ბრაქილოფოსავრები|ბრაქილოფოსავრებს]]<nowiki/>“ და თაღოვან „<nowiki/>[[გრიპოზავრები|გრიპოზავრებს]]<nowiki/>“<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> [[ტერი გეითსი|ტერი გეითსის]] და [[სკოტ სემპსონი|სკოტ სემპსონის]] [[2007]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ მსგავსი შედეგები აჩვენა იმით, რომ ედმონტოზავრი Saurolophus-თან და Prosaurolophus-თან ახლოს დარჩა და Gryposaurus-ისგან, ხოლო Brachylophosaurus-ისგან და Maiasaura-სგან შედარებით დაშორებული იყო.<ref> Gates, Terry A.; Sampson, Scott D. (2007). "A new species of Gryposaurus (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA". Zoological Journal of the Linnean Society. 151 (2): 351–376. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x.</ref> თუმცა, Hadrosauridae-ს უახლესი მიმოხილვა, რომელიც [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა ([[2004]]) ჩაატარეს, შესამჩნევად განსხვავებულ შედეგს იძლევა: ედმონტოზავრი Gryposaurus-სა და „brachylophosaurus“-ს შორის იყო მოქცეული და Saurolophus- ისგან დაშორებით იყო.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ედმონტოზავრი [[საუროლოფიანები|საუროლოფიანების]] ტომ Edmontosaurini-ს თანამოძმე გვარია, რომელიც ასევე მოიცავს ისეთ ტაქსონებს, როგორიცაა Shantungosaurus, Kerberosaurus და Laiyangosaurus.<ref> Kobayashi, Yoshitsugu; Nishimura, Tomohiro; Takasaki, Ryuji; Chiba, Kentaro; Fiorillo, Anthony R.; Tanaka, Kohei; Chinzorig, Tsogtbaatar; Sato, Tamaki; Sakurai, Kazuhiko (September 5, 2019). "A New Hadrosaurine (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Marine Deposits of the Late Cretaceous Hakobuchi Formation, Yezo Group, Japan". Scientific Reports. 9 (1): 12389. Bibcode:2019NatSR...912389K. doi:10.1038/s41598-019-48607-1. PMC 6728324. PMID 31488887.</ref> {{clade|style=font-size:85%; line-height:85%; |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2={{clade |1=[[Brachylophosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Saurolophini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1=[[Edmontosaurini]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60 px]]</span> |2=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60 px]]</span>}} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> |2='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60 px]]</span>}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==კლადოგრამა== {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Saurolophinae''' |1={{clade |label1=Brachylophosaurini |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]]</span> |2=''[[Acristavus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]]</span> |2=''[[Brachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=Austrokritosauria |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kelumapusaura machi.png|60px]]</span> |2=''[[Huallasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Huallasaurus australis.png|60px]]</span> }} }} }} |label2=Kritosaurini |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]]</span> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Rhinorex condrupus.png|60px]]</span> |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''Gryposaurus notabilis'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]]</span> |2=''Gryposaurus monumentensis'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]]</span> |2={{clade |label1=Saurolophini |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60px]]</span> |2=''Saurolophus angustirostris'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]</span>}} }} |label2=Edmontosaurini |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]]</span> |2=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]]</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60px]]</span> |2='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade |style=font-size:95%; line-height:95% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus|Acristravus gagstarsoni]]'' |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus canadensis]]'' |2=''[[Maiasaura peeblesorum]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus giganteus]]'' |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' |2='''''Edmontosaurus annectens''''' }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus manakini]]'' |2={{clade |1=Sabinas OTU |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus maximus]]'' |label2=''[[Saurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus morrisi]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' |2=''[[Saurolophus angustirostris]]'' }} }} }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus dongi]]'' |2={{clade |1=''[[Kritosaurus navajovius]]'' |2={{clade |1={{clade |1= ''[[Aquilarhinus]]'' |2={{clade |1=''[[Secernosaurus koerneri]]'' |2=''[[Willinakaqe salitralensis]]'' }} }} |label2=''[[Gryposaurus]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade| style=font-size:90%;line-height:85% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]''[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]] |2=''[[Acristavus]]''[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' [[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' [[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]] |2=''[[Brachylophosaurus]]'' [[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]] }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=[[Austrokritosauria]] |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' [[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' [[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' [[File:Kelumapusaura machi.png|60px]] |2=''[[Huallasaurus]]'' [[File:Huallasaurus australis.png|60px]] }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' [[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' [[File:Rhinorex condrupus.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' [[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' [[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' [[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' [[File:Saurolophus osborni.png|60px]] |2=''Saurolophus angustirostris'' [[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' [[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]] |2=''[[Kerberosaurus]]'' [[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' [[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]] |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <div style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus BW.jpg|60px]]</div> |2=''''Edmontosaurus annectens''''[[File:Anatotitan BW.jpg|60px]] }} }} }} }} }} }} }} }} ==პალეონტოლოგია== ===დიეტა და კვება=== [[File:Knight hadrosaurs.jpg|thumb|left|1897 restoration by [[Charles R. Knight]] of ''E. annectens'' as semi-aquatic animals that could only chew soft water plants, a popular idea at the time which is now outdated]] როგორც [[ჰადროზავრიდი]], ედმონტოზავრი დიდი ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] იყო. მისი [[კბილი|კბილები]] მუდმივად იცვლებოდა და იფუთებოდა სტომატოლოგიურ ბატარეებში, რომლებიც ასობით კბილს შეიცავდა, რომელთაგან მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო ნებისმიერ დროს გამოყენებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ის თავის ფართო [[ნისკარტი|ნისკარტს]] იყენებდა ფხვიერი საკვების დასაჭრელად, შესაძლოა მოჭრით,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ან ყბების ნიჟარისებრი ფორმით დახურვით ტოტებსა და ტოტებზე და შემდეგ უფრო მკვებავი ფოთლებისა და ყლორტების მოცილებით.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> იმის გამო, რომ კბილების რიგები ღრმად არის ჩაღრმავებული ყბების გარედან და სხვა ანატომიური დეტალების გამო, ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს და სხვა ორნითიშების უმეტესობას ჰქონდა ლოყის მსგავსი სტრუქტურები, კუნთოვანი ან არაკუნთოვანი. ლოყების ფუნქცია იყო საკვების პირის ღრუში შენარჩუნება.<ref>Galton, Peter M. (1973). "The cheeks of ornithischian dinosaurs". Lethaia. 6 (1): 67–89. Bibcode:1973Letha...6...67G. doi:10.1111/j.1502-3931.1973.tb00873.x.</ref><ref> Fastovsky, D.E., and Smith, J.B. (2004). "Dinosaur paleoecology." The Dinosauria. pp. 614–626.</ref> ცხოველის კვების დიაპაზონი უნდა ყოფილიყო მიწის დონიდან დაახლოებით 4 მეტრამდე (13 ფუტი) სიმაღლეზე.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[1960-იანები|1960]]-იან და [[1970-იანები|1970]]-იან წლებამდე, ედმონტოზავრის მსგავსი ჰადროზავრების გაბატონებული ინტერპრეტაცია იყო ის, რომ ისინი წყლის მცენარეები იყვნენ და წყლის მცენარეებით იკვებებოდნენ. <ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> ამის მაგალითია [[უილიამ მორისი|უილიამ მორისის]] [[1970]] წლის ინტერპრეტაცია ედმონტოზავრის თავის ქალას შესახებ, რომელსაც [[ნისკარტი|ნისკარტის]] უძვლო ნარჩენები ჰქონდა. მან ივარაუდა, რომ ცხოველის რაციონი თანამედროვე [[იხვები|იხვების]] მსგავსი იყო, წყლიდან [[მცენარეები|მცენარეების]] და წყლის [[უხერხემლოები|უხერხემლოების]], როგორიცაა [[მოლუსკები]] და [[კიბოსნაირნი|კიბოსნაირები]], ფილტრავდა და წყალს ზედა ნისკარტის შიდა ზედაპირის გასწვრივ V-ფორმის ღარებით გამოყოფდა.<ref> Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ნისკარტის ეს ინტერპრეტაცია უარყოფილია, რადგან ღარები და ქედები უფრო [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] [[კუ|კუს]] ნისკარტების მსგავსია, ვიდრე ფილტრით მკვებავი [[ფრინველები|ფრინველების]] მოქნილი სტრუქტურების მსგავსი.<ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> რადგან [[კბილი|კბილების]] მიკროცვეთის ტექსტურაზე ნაკაწრები დომინირებს, უილიამსი და სხვები ვარაუდობდნენ, რომ ედმონტოზავრი მძოვდა და არა მჭრელი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ნაკლები ნაკაწრი ექნებოდა ნაკლები აბრაზიული მასალების მოხმარების გამო. გადაყლაპული აბრაზივების კანდიდატებს შორისაა [[სილიციუმი|სილიციუმით]] მდიდარი [[მცენარეები]], როგორიცაა [[ცხენიკუდა|ცხენის კუდი]] და ნიადაგი, რომელიც შემთხვევით გადაყლაპეს მიწის დონეზე კვების გამო.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> თუმცა, სხვა ჰადროზავრიდების კბილის მიკროცვეთის ტექსტურებთან შედარებით, ედმონტოზავრის მონაცემები არ მიუთითებს იმაზე, რომ მის მიერ მოხმარებული საკვების აბრაზიულობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე სხვა ჰადროზავრიდების მიერ მოხმარებული.<ref> Kubo, Tai; Kubo, Mugino O.; Sakamoto, Manabu; Winkler, Daniela E.; Shibata, Masateru; Zheng, Wenjie; Jin, Xingsheng; You, Hai-Lu (December 1, 2023). "Dental microwear texture analysis reveals a likely dietary shift within Late Cretaceous ornithopod dinosaurs". Palaeontology. 66 (6) e12681. doi:10.1111/pala.12681. ISSN 0031-0239. Retrieved August 12, 2025 – via Wiley Online Library.</ref> მაღალი განედის რეგიონებში, როგორიცაა [[ალასკა|ალიასკა]], [[წიწვოვანი მცენარეები]] იქნებოდა დომინანტური საკვების წყარო, თუმცა ედმონტოზავრის დიეტა სეზონურად ცვალებადი იქნებოდა.<ref> Fiorillo, Anthony Ricardo (March 11, 2011). "Microwear patterns on the teeth of northern high latitude hadrosaurs with comments on microwear patterns in hadrosaurs as a function of latitude and seasonal ecological constraints" (PDF). Palaeontologia Electronica. 14 (3): 1–17. Retrieved March 16, 2026.</ref> კბილის სტრუქტურა მიუთითებს დაჭრისა და დაფქვის კომბინირებულ შესაძლებლობებზე.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ჰადროზავრიდ კლაოზავრში გასტროლიტების, ანუ კუჭის ქვების, შესახებ ცნობები სინამდვილეში სავარაუდოდ ორმაგ არასწორ იდენტიფიკაციას ეფუძნება. პირველ რიგში, ნიმუში სინამდვილეში Edmontosaurus annectens-ს ეკუთვნის. [[ბარნუმ ბრაუნი|ბარნუმ ბრაუნმა]], რომელმაც ნიმუში [[1900]] წელს აღმოაჩინა, მას კლაოზავრი უწოდა, რადგან იმ დროს E.annectens კლაოზავრის სახეობად ითვლებოდა. გარდა ამისა, უფრო სავარაუდოა, რომ სავარაუდო გასტროლიტები დაკრძალვის დროს ჩარეცხილი ხრეშის ნაყოფია.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ნაწლავის შიგთავსი=== [[File:Pasta - mummified trachodon - AmMusNatHist.jpg|thumb|Possible gut contents were reported from the "Trachodon mummy" at the American Museum of Natural History, but were never described.]] შტერნბერგების მიერ შეგროვებული ორივე „მუმიის“ ნიმუშს, სავარაუდოდ, ნაწლავების შიგთავსი ჰქონდა. [[ჩარლზ ჰ. შტერნბერგი|ჩარლზ ჰ. შტერნბერგმა]] ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ნიმუშში კარბონიზებული ნაწლავების შიგთავსის არსებობის შესახებ განაცხადა,<ref>Sternberg, Charles H. (1909). "A new Trachodon from the Laramie Beds of Converse County, Wyoming". Science. 29 (749): 753–54. Bibcode:1909Sci....29..747G. doi:10.1126/science.29.749.747. PMID 17840008.</ref> თუმცა ეს მასალა აღწერილი არ არის.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref> სენკენბერგის მუზეუმის ნიმუშში მცენარეული ნაშთები აღწერილია, მაგრამ მათი ინტერპრეტაცია რთული აღმოჩნდა. ჩონჩხში ნაპოვნი მცენარეები მოიცავდა წიწვოვანი Cunninghamites elegans-ის წიწვებს, წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ხეების ტოტებს და მრავალ პატარა თესლს ან ნაყოფს.<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> [[1922]] წელს მათი აღწერის შემდეგ, ისინი გერმანულენოვან ჟურნალ Paläontologische Zeitschrift-ში დებატების საგანი გახდა. კროუსელმა, რომელმაც აღწერა მასალა, ის ცხოველის ნაწლავების შიგთავსად განმარტა,<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ხოლო აბელს არ შეეძლო გამორიცხა, რომ მცენარეები სიკვდილის შემდეგ ჩონჩხში იყო გარეცხილი.<ref> Abel, O. (1922). "Diskussion zu den Vorträgen R. Kräusel and F. Versluys". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 87. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> იმ დროს ჰადროზავრიდები წყლის ცხოველებად ითვლებოდა და კროუსელმა აღნიშნა, რომ ნიმუში არ გამორიცხავდა ჰადროზავრიდების მიერ წყლის მცენარეებით კვებას.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ნაწლავების შესაძლო შიგთავსის აღმოჩენამ ინგლისურენოვან წრეებში მცირე გავლენა მოახდინა, გარდა წყლისა და ხმელეთის [[დიქოტომია (აპორია)|დიქოტომიის]] კიდევ ერთი მოკლე ხსენებისა,<ref>Wieland, G. R. (1925). "Dinosaur feed". Science. 61 (1589): 601–603. Bibcode:1925Sci....61..601W. doi:10.1126/science.61.1589.601. PMID 17792714.</ref> სანამ [[ჯონ ოსტრომი]] არ წამოჭრიდა ამ საკითხს სტატიაში, რომელშიც ხელახლა აფასებდა ჰადროზავრიდების წყალთან დაკავშირებული ძველი ინტერპრეტაციას. აღმოჩენის წყლის მოდელთან ადაპტაციის მცდელობის ნაცვლად, მან ეს გამოიყენა მტკიცებულებად, რომ [[ჰადროზავრიდები]] ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები]] იყვნენ.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ჰადროზავრიდების ხმელეთის ცხოველებად მისეული ინტერპრეტაცია ზოგადად მიღებულია,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> სენკენბერგის მცენარეული ნამარხები კვლავ ორაზროვანია. [[კენეტ კარპენტერი]] ვარაუდობს, რომ ისინი შეიძლება სინამდვილეში წარმოადგენდნენ მშიერი ცხოველის ნაწლავების შიგთავსს და არა ტიპიურ დიეტას.<ref> Carpenter, Kenneth (1987). "Paleoecological significance of droughts during the Late Cretaceous of the Western Interior". In Currie, Philip J.; Koster, Emlyn H. (eds.). Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Drumheller, August 10–14, 1987. Occasional Paper of the Tyrrell Museum of Palaeontology. Vol. 3. Drumheller, Alberta: Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. pp. 42–47. ISBN 978-0-7732-0047-0.</ref><ref> Carpenter, Kenneth (2007). "How to make a fossil: part 2 – Dinosaur mummies and other soft tissue" (PDF). The Journal of Paleontological Sciences. online. Archived from the original (PDF) on August 23, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> სხვა ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რადგან [[მცენარეები|მცენარეული]] ნამარხები ნიმუშში მათი თავდაპირველი კონტექსტიდან იყო ამოღებული და ინტენსიურად იყო მომზადებული, აღარ არის შესაძლებელი თავდაპირველი ნაშრომის შემდგომი შესწავლა, რაც ღიად ტოვებს შესაძლებლობას, რომ [[მცენარეები]] წყალში ჩაძირული ნარჩენები იყო.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref><ref>Tweet, Justin S.; Chin, Karen; Braman, Dennis R.; Murphy, Nate L. (2008). "Probable gut contents within a specimen of Brachylophosaurus canadensis (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana". PALAIOS. 23 (9): 624–635. Bibcode:2008Palai..23..624T. doi:10.2110/palo.2007.p07-044r. S2CID 131393649.</ref> ===იზოტოპური კვლევები=== [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 maxillae.png|thumb|''E. regalis'' maxillae with teeth (specimen CMN 2289)]] ედმონტოზავრის დიეტა და ფიზიოლოგია შესწავლილია კბილის ემალში ჩაწერილი [[ნახშირბადი|ნახშირბადისა]] და [[ჟანგბადი|ჟანგბადის]] სტაბილური [[იზოტოპები|იზოტოპების]] გამოყენებით. კვების, სმისა და სუნთქვის დროს ცხოველები იღებენ ნახშირბადსა და ჟანგბადს, რომლებიც ძვლებში ინტეგრირდება. ამ ორი ელემენტის [[იზოტოპები]] განისაზღვრება სხვადასხვა შინაგანი და გარე ფაქტორებით, როგორიცაა შეჭმული მცენარეების ტიპი, ცხოველის [[ფიზიოლოგია]], მარილიანობა და [[კლიმატი]]. თუ ნამარხებში იზოტოპების თანაფარდობა არ იცვლება გაქვავებით და შემდგომი ცვლილებებით, მათი შესწავლა შესაძლებელია საწყისი ფაქტორების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად; [[თბილსისხლიანი ცხოველები|თბილსისხლიან]] ცხოველებს ექნებათ გარკვეული იზოტოპური შემადგენლობა მათ გარემოსთან შედარებით, ცხოველებს, რომლებიც მიირთმევენ გარკვეული ტიპის [[მცენარეები|მცენარეებს]] ან იყენებენ გარკვეულ საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, ექნებათ განსხვავებული იზოტოპური შემადგენლობა და ა.შ. მინანქარი ჩვეულებრივ გამოიყენება, რადგან მინანქრის შემქმნელი მინერალის სტრუქტურა მას ჩონჩხის ქიმიური ცვლილებების მიმართ ყველაზე მდგრად მასალად აქცევს.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> [[2004]] წელს კეტრინ თომასისა და სანდრა კარლსონის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოყენებული იქნა სამი ინდივიდის ზედა ყბის [[კბილი|კბილები]], რომლებიც აღიქმებოდა როგორც არასრულწლოვანი, სუბზრდასრული და ზრდასრული, რომლებიც აღებული იყო სამხრეთ დაკოტას კორსონის ოლქის ჰელ კრიკის ფორმაციაში ძვლოვანი საწოლიდან. ამ კვლევაში, ედმონტოზავრების კბილის ბატარეებში სვეტებში განლაგებული კბილების ნიმუშები აღებული იქნა თითოეული კბილის გასწვრივ მრავალი ადგილიდან მიკრობურღვის სისტემის გამოყენებით. შერჩევის ეს მეთოდი იყენებს ჰადროზავრიდების კბილის ბატარეების ორგანიზებას, რათა დადგინდეს კბილების იზოტოპების ვარიაცია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. მათი ნაშრომიდან ჩანს, რომ ედმონტოზავრების კბილების ფორმირებას დაახლოებით 0,65 წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა, ოდნავ უფრო სწრაფად ახალგაზრდა ედმონტოზავრებში. სამივე ინდივიდის კბილებს, როგორც ჩანს, აჩვენეს ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობის ვარიაცია, რაც შეიძლება შეესაბამებოდეს თბილ/მშრალ და გრილ/სველ პერიოდებს; თომასმა და კარლსონმა განიხილეს შესაძლებლობა, რომ ცხოველები მიგრირებდნენ, მაგრამ უპირატესობა მიანიჭეს ადგილობრივ სეზონურ ვარიაციებს, რადგან მიგრაცია უფრო მეტად გამოიწვევდა თანაფარდობის ჰომოგენიზაციას, რადგან ბევრი ცხოველი მიგრირებს კონკრეტული ტემპერატურის დიაპაზონში ან კონკრეტული საკვების წყაროების მახლობლად დარჩენისთვის.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ედმონტოზავრებმა ასევე აჩვენეს გამდიდრებული [[ნახშირბადი|ნახშირბადის]] [[იზოტოპები|იზოტოპის]] შემცველობა, რაც თანამედროვე ძუძუმწოვრებისთვის შეიძლება განიმარტოს, როგორც C3 მცენარეების (მცენარეების უმეტესობა) და C4 მცენარეების (ბალახების) შერეული დიეტა; თუმცა, C4 მცენარეები გვიან ცარცულ პერიოდში უკიდურესად იშვიათი იყო, თუ საერთოდ არსებობდა. თომასმა და კარლსონმა წამოჭრეს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა მოქმედებდა და დაადგინეს, რომ ყველაზე სავარაუდოა, რომ მოიცავდეს გიმნოსპერმებით მდიდარ დიეტას, დასავლეთის შიდა ზღვის გზის მიმდებარე სანაპირო ზოლიდან მარილით დაძაბული მცენარეების მოხმარებას და დინოზავრებსა და ძუძუმწოვრებს შორის ფიზიოლოგიურ განსხვავებას, რამაც გამოიწვია [[დინოზავრები|დინოზავრების]] [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილის]] წარმოქმნა ნახშირბადის განსხვავებული თანაფარდობით, ვიდრე ეს [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებისთვის]] იქნებოდა მოსალოდნელი. ასევე შესაძლებელია ფაქტორების კომბინაცია.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ===ღეჭვა=== [[ფაილი:Edmontosaurus beak right.jpg|მინი|მარცხნივ]] [[1980]]-იანი წლების შუა პერიოდიდან [[2000]]-იან წლებამდე, ჰადროზავრიდების მიერ საკვების გადამუშავების გაბატონებული ინტერპრეტაცია დევიდ ბ. ვაიშამპელის მიერ [[1984]] წელს წამოყენებულ მოდელს მიჰყვებოდა. მან ივარაუდა, რომ თავის ქალის სტრუქტურა ძვლებს შორის მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, რაც ქვედა ყბის წინ და უკან მოძრაობას და ზედა ყბის კბილების მატარებელი ძვლების გარეთ მოხრას იწვევდა პირის დახურვისას. ზედა ყბის კბილები ჩხირებივით აკაკუნებდა ქვედა ყბის კბილებს და ამუშავებდა მათ შორის მოქცეულ მცენარეულ მასალას.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Weishampel, David B. (1984). Evolution in jaw mechanics in ornithopod dinosaurs. Advances in Anatomy, Embryology, and Cell Biology. Vol. 87. Berlin; New York: Springer-Verlag. pp. 1–109. doi:10.1007/978-3-642-69533-9. ISBN 978-0-387-13114-6. ISSN 0301-5556. PMID 6464809. S2CID 12547312.</ref>ასეთი მოძრაობა ძუძუმწოვრებში ღეჭვის ეფექტების პარალელურად იქნებოდა, თუმცა ეფექტებს სრულიად განსხვავებული გზით მიიღწევდა.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> [[2000]]-იანი წლების დასაწყისში ჩატარებულმა კვლევებმა ვაიშამპელის მოდელი ეჭვქვეშ დააყენა. [[2008]] წელს [[კეისი ჰოლიდეი|კეისი ჰოლიდეის]] და [[ლოურენს ვიტმერი|ლოურენს ვიტმერის]] მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდებს]], როგორიცაა ედმონტოზავრი, არ ჰქონდათ ისეთი ტიპის [[თავის ქალა|თავის ქალას]] სახსრები, რომლებიც გვხვდება თანამედროვე ცხოველებში, რომლებსაც აქვთ კინეტიკური [[თავის ქალა|თავის ქალები]] (თავის ქალები, რომლებიც საშუალებას იძლევიან მოძრაობას მათ შემადგენელ ძვლებს შორის), მაგალითად, [[ბრტყელძირიანები|ბრტყელძირიანებსა]] და [[ფრინველები|ფრინველებში]]. მათ ივარაუდეს, რომ სახსრები, რომლებიც ინტერპრეტირებული იყო, როგორც მოძრაობის დაშვება [[დინოზავრები|დინოზავრის]] თავის ქალებში, სინამდვილეში ხრტილოვანი ზრდის ზონები იყო.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> [[ვაიშამპელი|ვაიშამპელის]] მოდელის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა კბილებზე ნაკაწრების ორიენტაცია, რომელიც აჩვენებს ყბის მოქმედების მიმართულებას. თუმცა, სხვა მოძრაობებმა შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ნაკაწრები, როგორიცაა ქვედა ყბის ორი ნახევრის ძვლების მოძრაობა. ყველა მოდელი არ არის შესწავლილი ამჟამინდელი ტექნიკით.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> ვინსენტ უილიამსმა და მისმა კოლეგებმა ([[2009]]) გამოაქვეყნეს დამატებითი ნაშრომი ჰადროზავრიდის კბილების მიკროცვეთის შესახებ. მათ აღმოაჩინეს ნაკაწრების ოთხი კლასი ედმონტოზავრის კბილებზე. ყველაზე გავრცელებული კლასი განიმარტა, როგორც ირიბი მოძრაობის შედეგი და არა მარტივი ზევით-ქვევით ან წინ-უკან მოძრაობა, რაც შეესაბამება ვაიშამპელის მოდელს. ითვლება, რომ ეს მოძრაობა საკვების დაფქვის ძირითადი მოძრაობა იყო. ორი ნაკბენის კლასი განიმარტა, როგორც ყბების წინ ან უკან მოძრაობის შედეგი. მეორე კლასი ცვალებადი იყო და, სავარაუდოდ, ყბების გახსნის შედეგი იყო. მოძრაობების კომბინაცია უფრო რთულია, ვიდრე ადრე იყო პროგნოზირებული.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> [[File:Edmontosaurus jaw.jpg|thumb|Close up of teeth in the lower jaw]] ვაიშამპელმა თავისი მოდელი კომპიუტერული სიმულაციის დახმარებით შეიმუშავა. ნატალია რიბჩინსკიმ და მისმა კოლეგებმა ეს ნამუშევარი გაცილებით დახვეწილი სამგანზომილებიანი ანიმაციური მოდელით განაახლეს, ლაზერებით E.regalis-ის [[თავის ქალა|თავის ქალის]] სკანირებით. მათ შეძლეს შემოთავაზებული მოძრაობის რეპლიკაცია თავიანთი მოდელით, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ სხვა ძვლებს შორის დამატებითი მეორადი მოძრაობები იყო საჭირო, ღეჭვის ციკლის დროს ზოგიერთ ძვალს შორის მაქსიმალური დაშორებით 1.3-დან 1.4 სანტიმეტრამდე (0.51-დან 0.55 ინჩამდე). რიბჩინსკი და მისი კოლეგები არ იყვნენ დარწმუნებულნი ვაიშამპელის მოდელის სიცოცხლისუნარიანობაში, მაგრამ აღნიშნეს, რომ მათ ანიმაციაში რამდენიმე გაუმჯობესება აქვთ შესატანი. დაგეგმილი გაუმჯობესებები მოიცავს რბილი ქსოვილებისა და კბილების ცვეთის კვალისა და ნაკაწრების ჩართვას, რამაც უკეთ უნდა შეზღუდოს მოძრაობები. ისინი აღნიშნავენ, რომ ასევე არსებობს რამდენიმე სხვა ჰიპოთეზა შესამოწმებლად.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> რობინ კატბერტსონის და მისი კოლეგების მიერ [[2012]] წელს გამოქვეყნებულმა შემდგომმა კვლევამ ვაიშამპელის მოდელისთვის საჭირო მოძრაობები ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნია და უპირატესობა მიანიჭა მოდელს, რომელშიც ქვედა ყბის მოძრაობები ქმნიდა ხრაშუნა მოქმედებას. ქვედა ყბის ზედა ყბასთან შეერთება ჩვეულებრივ ბრუნვასთან ერთად წინა-უკანა მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, ხოლო ქვედა ყბის ორი ნახევრის წინა შეერთება ასევე მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა; კომბინაციაში, ქვედა ყბის ორ ნახევარს შეეძლო ოდნავ წინ და უკან მოძრაობა, ასევე მცირე ბრუნვა მათი გრძელი ღერძის გასწვრივ. ეს მოძრაობები ხსნიდა დაკვირვებულ [[კბილი|კბილების]] ცვეთას და უფრო მყარად აგებულ თავის ქალას, ვიდრე ვაიშამპელის მიერ იყო მოდელირებული.<ref>Cuthbertson, Robin S.; Tirabasso, Alex; Rybczynski, Natalia; Holmes, Robert B. (2012). "Kinetic limitations of intracranial joints in Brachylophosaurus canadensis and Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae), and their implications for the chewing mechanics of hadrosaurids". The Anatomical Record. 295 (6): 968–979. doi:10.1002/ar.22458. PMID 22488827. S2CID 33114056.</ref> ===ზრდა=== [[File:Edmontosaurus_skull_ontogeny.png|left|thumb|Skull growth series of ''Edmontosaurus'' (''E. regalis'' top, and ''E. annectens'' bottom)]] [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, კამპიონემ და ევანსმა ჩაწერეს მონაცემები კამპანიური და მაასტრიხტული პერიოდის ყველა ცნობილი „ედმონტოზავრის“ [[თავის ქალა|თავის ქალიდან]] და გამოიყენეს ისინი მორფომეტრიული გრაფიკის შესაქმნელად, რომელშიც შედარდა თავის ქალის ცვალებადი მახასიათებლები თავის ქალის ზომასთან. მათმა შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე აღიარებულ ედმონტოზავრის სახეობაში, მრავალი მახასიათებელი, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა დამატებითი სახეობების ან გვარების კლასიფიკაციისთვის, პირდაპირ კორელაციაში იყო თავის ქალის ზომასთან. კამპიონემ და ევანსმა ეს შედეგები განმარტეს, როგორც მტკიცე მითითება იმისა, რომ ედმონტოზავრების [[თავის ქალა|თავის ქალების]] ფორმა მკვეთრად შეიცვალა მათი ზრდისას. ამან წარსულში გამოიწვია კლასიფიკაციის რამდენიმე აშკარა შეცდომა. კამპანიური სახეობა Thespesius edmontoni, რომელიც ადრე E.annectens-ის სინონიმად ითვლებოდა მისი მცირე ზომისა და [[თავის ქალა|თავის ქალის]] ფორმის გამო, უფრო სავარაუდოა, რომ თანამედროვე E. regalis-ის სუბალდუტური ნიმუშია. ანალოგიურად, ადრე აღიარებული მაასტრიხტული ედმონტოზავრების სამი სახეობა, სავარაუდოდ, ერთი სახეობის ზრდის ეტაპებს წარმოადგენს, სადაც E. saskatchewanensis წარმოადგენს ახალგაზრდა ინდივიდებს, E.annectens სუბალდუტურ ინდივიდებს და Anatotitan copei-ს სრულად მომწიფებულ ზრდასრულებს. ცხოველების ზრდასთან ერთად თავის ქალები უფრო გრძელი და ბრტყელი ხდებოდა.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> [[2014]] წელს ჩატარებულ კვლევაში მკვლევარებმა ივარაუდეს, რომ E.regalis-ი სიმწიფეს 10-15 წლის ასაკში აღწევდა.<ref>Vanderven, E.; Burns, M.E.; Currie, P.J. (2014). "Histologic growth dynamic study of Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae) from a bonebed assemblage of the Upper Cretaceous Horseshoe Canyon Formation, Edmonton, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1023–1033. Bibcode:2014CaJES..51.1023V. doi:10.1139/cjes-2014-0064. </ref> [[2022]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, ვოსიკი და ევანსი სხვადასხვა ლოკაციიდან აღებული სხვადასხვა ნიმუშის ანალიზის საფუძველზე, ივარაუდეს, რომ E.annectens-ი სიმწიფეს 9 წლის ასაკში აღწევდა. მათ აღმოაჩინეს, რომ შედეგი სხვა ჰადროზავრების შედეგის მსგავსი იყო.<ref>Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> === ტვინი და ნერვული სისტემა=== [[File:Pasta - triceratops brain.jpg|thumb|A 1905 chart showing the relatively small brains of a ''[[Triceratops]]'' (top) and ''E. annectens'']] ედმონტოზავრის ტვინი აღწერილია რამდენიმე ნაშრომსა და რეფერატში ღრუს ენდოკასტების გამოყენებით, სადაც ტვინი იყო. ამ გზით შესწავლილია E.annectens<ref> Marsh, Othniel Charles (1893). "The skull and brain of Claosaurus". American Journal of Science. 45 (265): 83–86. Bibcode:1893AmJS...45...83M. doi:10.2475/ajs.s3-45.265.83. S2CID 131740074.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1896). "The dinosaurs of North America". Sixteenth Annual report of the United States Geological Survey to the Secretary of the Interior, 1894–1895: Part 1. Washington, D.C.: U.S. Geological Survey. pp. 133–244. doi:10.3133/ar16_1. Archived from the original on May 9, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> და E.regalis,<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ასევე სახეობების იდენტიფიცირებადი ნიმუშები.<ref>Brown, Barnum (1914). "Anchiceratops, a new genus of horned dinosaurs from the Edmonton Cretaceous of Alberta, with discussion of the ceratopsian crest and the brain casts of Anchiceratops and Trachodon". Bulletin of the American Museum of Natural History. 33: 539–548.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი განსაკუთრებით დიდი არ იყო ედმონტოზავრის ზომის ცხოველისთვის. მისი სივრცე თავის ქალის სიგრძის მხოლოდ მეოთხედს შეადგენდა<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> და სხვადასხვა ენდოკასტების მოცულობა 374 მილილიტრიდან (13 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> 450 მილილიტრამდე (15 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> მერყეობდა, რაც არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ ტვინს შესაძლოა ენდოკასტის სივრცის მხოლოდ 50% ეკავა, დანარჩენი სივრცე კი ტვინის გარშემო არსებულმა მაგარი გარსმა დაიკავა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> მაგალითად, 374 მილილიტრიანი ენდოკასტით აღებული ნიმუშის ტვინის მოცულობა, სავარაუდოდ, 268 მილილიტრი იყო (9 აშშ სითხის უნცია).<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი წაგრძელებული სტრუქტურა იყო,<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> და სხვა არაძუძუმწოვრების მსგავსად, მას ნეოკორტექსი არ ჰქონდა.<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> სტეგოზავრის მსგავსად, ნერვული არხი გაფართოებული იყო თეძოებში, მაგრამ არა იმავე ხარისხით: სტეგოზავრის ენდოსაკრალური სივრცე მის ენდოკრანიალურ კასეტაზე 20-ჯერ დიდი იყო, მაშინ როცა ედმონტოსავრის ენდოსაკრალური სივრცე მხოლოდ 2.59-ჯერ დიდი იყო მოცულობით.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> ===პათოლოგიები და ჯანმრთელობა=== [[File:Edmontosaurus bite.jpg|thumb|left|Damaged and partially healed tail spine of ''E. annectens'' as evidence of failed attack by ''[[Tyrannosaurus]].'']] [[2003]] წელს ედმონტოზავრის ძვლებში აღწერილი იქნა სიმსივნეების, მათ შორის ჰემანგიომების, დესმოპლასტიკური ფიბრომის, მეტასტაზური კიბოს და [[ოსტეობლასტომია|ოსტეობლასტომის]] ნიშნები. როტშილდმა და სხვებმა [[დინოზავრები|დინოზავრის]] [[ხერხემალი|ხერხემლის]] მალთაშორისი გამოკვლევა ჩაატარეს კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ფლუოროსკოპიული სკრინინგის გამოყენებით. რამდენიმე სხვა ჰადროზავრიდსაც, მათ შორის [[ბრაქილოფოსავრი|ბრაქილოფოსავრს]], [[გილმორეოზავრი|გილმორეოზავრს]] და [[ბაქტროზავრი|ბაქტროზავრს]], ასევე დადებითი შედეგი ჰქონდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მეთოდით 10 000-ზე მეტი ნამარხი იქნა გამოკვლეული, სიმსივნეები შემოიფარგლებოდა ედმონტოზავრით და მისი მსგავსი გვარებით. [[სიმსივნე|სიმსივნეები]] შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო გარემო ფაქტორებით ან გენეტიკური მიდრეკილებით.<ref> Rothschild, B.M.; Tanke, D. H.; Helbling II, M.; Martin, L.D. (2003). "Epidemiologic study of tumors in dinosaurs" (PDF). Naturwissenschaften. 90 (11): 495–500. Bibcode:2003NW.....90..495R. doi:10.1007/s00114-003-0473-9. PMID 14610645. S2CID 13247222.</ref> ედმონტოზავრის შემთხვევაში ასევე ცნობილია [[ოსტეოპოროზი]], ანუ ძვლებში ზედაპირული ორმოები ძვლების შეერთების ადგილებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ზრდის დროს ხრტილის ძვლით ჩანაცვლების შეუძლებლობით, ედმონტოზავრის 224 თითის ძვლის 2.2%-ში აღმოჩნდა. მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. ვარაუდობენ გენეტიკურ მიდრეკილებას, ტრავმას, კვების ინტენსივობას, სისხლის მიწოდების ცვლილებებს, [[ფარისებრი ჯირკვალი|ფარისებრი ჯირკვლის]] ჰორმონების სიჭარბეს და სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების დეფიციტს. [[დინოზავრები|დინოზავრებში]] [[ოსტეოპოროზი]] (სიმსივნეების მსგავსად) ყველაზე ხშირად [[ჰადროზავრიდებში]] გვხვდება.<ref> Rothschild, Bruce; Tanke, Darren H. (2007). "Osteochondrosis is Late Cretaceous Hadrosauria". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 171–183. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ლოკომოტივაცია=== [[File:Edmontosaurus regalis.PNG|thumb|''E. regalis'' in a quadrupedal pose.]] სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ედმონტოზავრი ფაკულტატურ ორფეხა ფრინველად ითვლება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობდა, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ორფეხა პოზიციის დაკავება. ის, სავარაუდოდ, ოთხზე მოძრაობდა უძრავად დგომისას ან ნელა მოძრაობისას და უფრო სწრაფი მოძრაობისას მხოლოდ უკანა ფეხების გამოყენებაზე გადადიოდა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კომპიუტერული მოდელირებით ჩატარებული კვლევა ვარაუდობს, რომ ედმონტოზავრს შეეძლო მაღალი სიჩქარით სირბილი, შესაძლოა საათში 45 კილომეტრამდე (28 მილი/სთ).<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref> 715 კილოგრამ (1,576 ფუნტი) წონის მქონე ქვეზრდასრულ ეგზემპლარზე ჩატარებულმა შემდგომმა სიმულაციებმა სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა მოდელი, რომელსაც შეეძლო ორფეხა სირბილი ან ხტომა, ტროტის, ტემპის ან ერთფეხიანი სიმეტრიული ოთხფეხა სიარულის გამოყენება ან გალოპით მოძრაობა. მკვლევრებმა, გასაკვირად, აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე სწრაფი სიარული კენგურუს მსგავსი ხტუნვა იყო (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 17.3 მეტრი წამში (62 კმ/სთ; 39 მილი/სთ)), რაც მათ ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნიეს ცხოველის ზომისა და ნამარხ ჩანაწერებში ხტუნვის კვალის არარსებობის გამო და ამის ნაცვლად შედეგი განმარტეს, როგორც მათი სიმულაციის უზუსტობის მანიშნებელი. ყველაზე სწრაფი არა-ხტუნვის სიარული იყო გალოპობა (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 15.7 მეტრი წამში (57 კმ/სთ; 35 მილი/სთ)) და ორფეხა სირბილი (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 14.0 მეტრი წამში (50 კმ/სთ; 31 მილი/სთ)). მიუხედავად იმისა, რომ მათ 10 გამეორება არასაკმარისად მიიჩნიეს მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა მოძრაობის ანალიზისთვის, ნაშრომში ხაზგასმულია, რომ მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა სიარული არ შეიძლება გამოირიცხოს ჰადროზავრებისთვის.<ref>Sellers, W. I.; Manning, P. L.; Lyson, T.; Stevens, K.; Margetts, L. (2009). "Virtual palaeontology: gait reconstruction of extinct vertebrates using high performance computing". Palaeontologia Electronica. 12 (3): unpaginated. Archived from the original on December 18, 2009. Retrieved December 13, 2009.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ჰადროზავრიდები წყლის ან ნახევრად წყლის ბინადრები იყვნენ, ისინი ცურვისთვის ისეთივე შესაფერისები არ იყვნენ, როგორც სხვა დინოზავრები (განსაკუთრებით თეროპოდები, რომლებიც ერთ დროს ფიქრობდნენ, რომ ვერ ახერხებდნენ ჰადროზავრიდების წყალში დევნას). ჰადროზავრიდებს ჰქონდათ წვრილი ხელები მოკლე თითებით, რაც მათ წინა კიდურებს მოძრაობისთვის არაეფექტურს ხდიდა, ხოლო კუდი ასევე არ იყო გამოსადეგი მოძრაობისთვის გაძვირებული მყესების გამო, რაც ზრდიდა მის სიმყარეს და კუნთების ცუდად განვითარებული მიმაგრების წერტილების გამო, რომლებიც კუდს გვერდიდან გვერდზე ამოძრავებდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). "The case of the duckbill's hand". The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction. New York: William Morrow. pp. 146–159. ISBN 978-0-8217-2859-8.</ref><ref> Brett-Surman, M. K. (1997). "Ornithopods". In James O. Farlow; M. K. Brett-Surman (eds.). The Complete Dinosaur. Bloomington: Indiana University Press. pp. 330–346. ISBN 978-0-253-33349-0.</ref> ===სოციალური ქცევა=== ედმონტოზავრების ძვლების ვრცელი ფენები ცნობილია და ჰადროზავრების ასეთი ჯგუფები გამოიყენება იმის საჩვენებლად, რომ ისინი ჯგუფურად ცხოვრობდნენ და ერთობოდნენ.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს [[ალბერტა|ალბერტადან]] (ჰორსშუს კანიონის ფორმაცია), სამხრეთ დაკოტადან (ჰელ კრიკის ფორმაცია) და [[ვაიომინგი|ვაიომინგიდან]] (ლენსის ფორმაცია) ნამარხი ძვლების ფენების მონაცემთა ბაზაში იდენტიფიცირებულია ედმონტოზავრების ნაშთების შემცველი სამი კარიერი. ედმონტოზავრების ერთი ძვლის ფენები, რომელიც აღმოსავლეთ ვაიომინგში, ლენსის ფორმაციის თიხის ქვისა და ტალახისგან არის დამზადებული, ერთ კვადრატულ კილომეტრზე მეტ ფართობს მოიცავს, თუმცა ედმონტოზავრების ძვლები ყველაზე მეტად ამ ადგილის 40 ჰექტარზე (0.15 კვ. მილი) არის კონცენტრირებული. ვარაუდობენ, რომ აქ 10,000-დან 25,000-მდე ედმონტოზავრის ცალკეული ნაშთებია წარმოდგენილი.<ref>Chadwick, Arthur; Spencer, Lee; Turner, Larry (2006). "Preliminary depositional model for an Upper Cretaceous Edmontosaurus bonebed". Journal of Vertebrate Paleontology. 26 (3, suppl): 49A. doi:10.1080/02724634.2006.10010069. S2CID 220413406.</ref> სხვა ჰადროზავრებისგან განსხვავებით, ედმონტოზავრს ძვლოვანი ქედი არ ჰქონდა. შესაძლოა, მას [[თავის ქალა|თავის ქალაში]] რბილი [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილების]] შემცველი სტრუქტურები ჰქონოდა: [[ცხვირი|ცხვირის]] ღიობების გარშემო ძვლებს ღიობების გარშემო ღრმა ჩაღრმავებები ჰქონდა. ვარაუდობენ, რომ ამ წყვილ ჩაღრმავებაში გასაბერი ჰაერის პარკები იყო განთავსებული, რაც შესაძლოა, როგორც ვიზუალური, ასევე სმენითი სიგნალიზაციის საშუალებას იძლეოდა.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> ედმონტოზავრი შესაძლოა დიმორფული ყოფილიყო, უფრო მყარი და მსუბუქი აგებულების ფორმებით, მაგრამ დადგენილი არ არის, დაკავშირებულია თუ არა ეს სქრსობრივ დიმორფიზმთან.<ref>Gould, Rebecca; Larson, Robb; Nellermoe, Ron (2003). "An allometric study comparing metatarsal IIs in Edmontosaurus from a low-diversity hadrosaur bone bed in Corson Co., SD". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3, suppl): 56A–57A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538. S2CID 220410105.</ref> ზოგიერთი ავტორი ედმონტოზავრს შესაძლოა მიგრირებად ჰადროზავრიდად მიიჩნევს. [[ფილ რ.ბელისა]] და [[ერიკ სნაივლი|ერიკ სნაივლის]] მიერ [[დინოზავრები|დინოზავრების]] მიგრაციის კვლევების [[2008]] წელს ჩატარებულმა მიმოხილვამ ივარაუდა, რომ E.regalis-ს შეეძლო წელიწადში 2600 კილომეტრის (1600 მილი) ორმხრივი მოგზაურობის გავლა, იმ პირობით, რომ მას ექნებოდა საჭირო [[მეტაბოლიზმი]] და [[ცხიმი|ცხიმის]] დაგროვების სიჩქარე. ასეთი მოგზაურობისთვის საჭირო იქნებოდა საათში დაახლოებით 2-დან 10 კილომეტრამდე (1-დან 6 მილი/სთ-მდე) სიჩქარე და შესაძლებელი იქნებოდა მისი [[ალასკა|ალასკიდან]] [[ალბერტა|ალბერტაში]] ჩაყვანა.<ref>Bell, Phil R.; Snively, E. (2008). "Polar dinosaurs on parade: a review of dinosaur migration". Alcheringa. 32 (3): 271–284. Bibcode:2008Alch...32..271B. doi:10.1080/03115510802096101.</ref><ref> Lloyd, Robin (December 4, 2008). "Polar Dinosaurs Endured Cold Dark Winters". LiveScience.com. Imaginova. Retrieved December 11, 2008.</ref> ბელისა და სნაივლისგან განსხვავებით, ანუსუია ჩინსამიმ და მისმა კოლეგებმა ძვლის მიკროსტრუქტურის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნეს, რომ პოლარული ედმონტოზავრი იზამთრებდა.<ref>Chinsamy, A.; Thomas, D. B.; Tumarkin-Deratzian, A. R.; Fiorillo, A. R. (2012). "Hadrosaurs were perennial polar residents". The Anatomical Record. online preprint (4): 610–614. doi:10.1002/ar.22428. PMID 22344791. S2CID 42235761.</ref> ==პალეოეკოლოგია== ===განაწილება=== [[File:Horseshoe Canyon Alberta Nov 1988.jpg|thumb|left|Horseshoe Canyon Formation near [[Drumheller]]. The dark bands are coal seams.]] ედმონტოზავრი დროსა და სივრცეში ფართო გვარს წარმოადგენდა. მისი გავრცელების სამხრეთ არეალში, კლდოვანი ერთეულები, საიდანაც ის ცნობილია, ასაკის მიხედვით შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს: ძველი ჰორსშუ კანიონისა და სენტ-მერი-რივერის წარმონაქმნები და ახალგაზრდა ფრენჩმენის, ჰელ-კრიკისა და ლენსის წარმონაქმნები. ჰორსშუ კანიონის წარმონაქმნითა და მისი ეკვივალენტებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ედმონტონური, ხოლო ახალგაზრდა ერთეულებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ლანსური. ედმონტონურ და ლანსურ დროის ინტერვალებს განსხვავებული [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ფაუნა ჰქონდა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ჩრდილოეთ არეალში ედმონტოზავრი ცნობილია პრინს-კრიკის წარმონაქმნის ლისკომბის ბონებედიდან.<ref>Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> ედმონტონის ხმელეთის ხერხემლიანთა ასაკი განისაზღვრება ნამარხ ჩანაწერებში Edmontosaurus regalis-ის პირველი გამოჩენით.<ref> Sullivan, Robert M.; Lucas, Spencer G. (2006). "The Kirtlandian land-vertebrate "age" – faunal composition, temporal position and biostratigraphic correlation in the nonmarine Upper Cretaceous of western North America" (pdf). In Lucas, Spencer G.; Sullivan, Robert M. (eds.). Late Cretaceous Vertebrates from the Western Interior. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Vol. 35. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. pp. 7–29. Archived from the original on November 19, 2018. Retrieved September 21, 2017.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მხოლოდ ადრეული მაასტრიხტის ხანის პერიოდად მოიხსენიება,<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ცხენის კანიონი|ცხენის კანიონის]] ფორმაცია გარკვეულწილად უფრო ხანგრძლივი იყო. დეპონირება დაახლოებით 73 მილიონი წლის წინ, გვიან [[კამპანილიის რაიონი|კამპანურში]] დაიწყო და 68.0-დან 67.6 მილიონ წლამდე დასრულდა.<ref> Wu, X-C.; Brinkman, D.B.; Eberth, D.A.; Braman, D.R. (2007). "A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 44 (9): 1243–1265. Bibcode:2007CaJES..44.1243W. doi:10.1139/E07-011.</ref> Edmontosaurus regalis ცნობილია ცხენის კანიონის ფორმაციის ხუთი ერთეულიდან ყველაზე დაბალიდან, მაგრამ არ გვხვდება სულ მცირე მეორედან ყველაზე მაღალიდან.<ref> Eberth, David A. (2002). "Review and comparison of Belly River Group and Edmonton Group stratigraphy and stratigraphic architecture in the southern Alberta Plains" (PDF). Canadian Society of Petroleum Geology Diamond Jubilee Convention, Programs and Abstracts. 117: (cd). Archived from the original (PDF) on November 13, 2007. Retrieved March 8, 2009.</ref> ალბერტას დრამჰელერის მახლობლად მდებარე უნაყოფო მიწებიდან [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ნიმუშების სამი მეოთხედი შეიძლება ედმონტოზავრს ეკუთვნოდეს.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. Minocqua, Wisconsin: NorthWord Press, Inc. pp. 170–171. ISBN 978-1-55971-038-1.</ref> ===ეკოსისტემა=== [[File:Hell Creek Formation Fauna.png|thumb|upright=1.4|''E. annectens'' (in green, left) compared to other dinosaur paleofauna from the [[Hell Creek Formation]].]] ლანსური დროის ინტერვალი იყო ბოლო ინტერვალი [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური გადაშენების]] მოვლენამდე, რომელმაც გაანადგურა არაფრინველი [[დინოზავრები]]. ედმონტოზავრი ამ ინტერვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[დინოზავრი]] იყო. [[რობერტ ტ. ბაკერი|რობერტ ტ. ბაკერის]] ცნობით, ის შეადგენდა დიდი დინოზავრების ნიმუშის ერთ მეშვიდედს, დანარჩენის უმეტესი ნაწილი (ხუთი მეექვსედი) კი რქიანი დინოზავრის, [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოფსისგან]] შედგებოდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). The Dinosaur Heresies. p. 438.</ref> სანაპირო ზოლის დაბლობის ტრიცერატოპს - ედმონტოზავრის ასოციაცია, რომელშიც დომინირებს [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], ვრცელდებოდა დღევანდელი [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანამდე]].<ref> Lehman, Thomas M. (2001). "Late Cretaceous dinosaur provinciality". In Tanke, Darren; Carpenter, Kenneth (eds.). Mesozoic Vertebrate Life. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 310–328. ISBN 978-0-253-33907-2.</ref> [[ლენსის ფორმაცია]], რომელიც დამახასიათებელია [[აღმოსავლეთ ვაიომინგი|აღმოსავლეთ ვაიომინგში]], ფორტ ლარამიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში (62 მილი) მდებარეობით, განმარტებულია, როგორც [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] სანაპირო ვაკის მსგავსი ბაიუს გარემო . ის უფრო ახლოს იყო დიდ დელტასთან, ვიდრე ჩრდილოეთით მდებარე [[ჰელ კრიკის ფორმაცია|ჰელ კრიკის ფორმაციის]] დანალექი გარემო და გაცილებით მეტ ნალექს იღებდა. ტროპიკული არაუკარიული [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]] და [[პალმები|პალმის]] [[ხე|ხეები]] მოფენილი იყო ფოთლოვან ტყეებში, რაც ფლორას განასხვავებდა ჩრდილოეთ სანაპირო ვაკისგან.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> კლიმატი [[ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი|ნოტიო]] და [[სუბტროპიკული კლიმატი|სუბტროპიკული]] იყო, ჭაობებში წიწვოვანი, პალმეტტო და გვიმრა იყო, ტყეებში კი [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]], [[იფანი]], ცოცხალი [[მუხა]] და [[ბუჩქი|ბუჩქები]].<ref> Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> [[დინოზავრები|დინოზავრების]] გვერდით ცხოვრობდნენ მტკნარი წყლის [[თევზები]], [[სალამანდრისებრნი|სალამანდრები]], [[კუები]], მრავალფეროვანი [[ხვლიკები]], [[გველები]], სანაპირო [[ფრინველები]] და პატარა [[ძუძუმწოვრები]]. პატარა [[დინოზავრები]] აქ ისეთი სიმრავლით არ არიან ცნობილი, როგორც ჰელ კრიკის კლდეებში, მაგრამ [[თესცელოზავრი]] კვლავ შედარებით გავრცელებული ჩანს. [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსის]] თავის ქალა ცნობილია მრავალი თავის ქალიდან, რომლებიც, როგორც წესი, უფრო პატარაა, ვიდრე უფრო ჩრდილოელი ინდივიდების თავის ქალა. ლენსის ფორმაცია ორი ედმონტოზავრის „მუმიის“ ადგილსამყოფელია.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> ===მტაცებელ-მსხვერპლის ურთიერთობები=== [[File:Edmontosaurus & Tyrannosaurus HMNS.jpg|thumb|left|''E. annectens'' mounted as being hunted by a ''Tyrannosaurus'', which would have preyed on the species in life]] ედმონტოზავრის დროისა და გეოგრაფიული დიაპაზონი ემთხვეოდა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრს]] და [[დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმი|დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმში]] გამოფენილი E. annectens-ის ზრდასრული ნიმუში კუდში [[თეროპოდები|თეროპოდის]] ნაკბენის კვალს ავლენს. თეძოდან უკან თუ გადავხედავთ, მეცამეტე-მეჩვიდმეტე მალებს დაზიანებული აქვთ [[ხერხემალი]], რაც ცხოველის მარჯვენა უკანა მხრიდან თავდასხმას შეესაბამება. ერთ ხერხემალს ნაწილი მოჭრილი აქვს, დანარჩენებს კი - დაგრეხილი; სამს აშკარად აღენიშნება კბილის ჩხვლეტის კვალი. კუდის ზედა ნაწილი მინიმუმ 2.9 მეტრის (9.5 ფუტის) სიმაღლის იყო და იმავე კლდოვანი წარმონაქმნიდან ცნობილი ერთადერთი თეროპოდის სახეობა, რომელიც საკმარისად მაღალი იყო ასეთი შეტევის განსახორციელებლად, არის [[ტირანოზავრი|T. rex]]. ძვლები ნაწილობრივ შეხორცებულია, მაგრამ ედმონტოზავრი დაზიანების კვალის სრულად გაქრობამდე გარდაიცვალა. დაზიანებაზე ასევე ჩანს ძვლის ინფექციის ნიშნები. [[კენეტ კარპენტერი|კენეტ კარპენტერმა]], რომელმაც შეისწავლა ნიმუში, აღნიშნა, რომ მარცხენა თეძოში, როგორც ჩანს, შეხორცებული მოტეხილობაც არსებობს, რომელიც შეტევამდე მოხდა, რადგან ის უფრო სრულად იყო შეხორცებული. მან ივარაუდა, რომ ედმონტოზავრი სამიზნე იყო, რადგან შესაძლოა, ამ ადრეული ტრავმის გამო კოჭლობდა. იმის გამო, რომ შეტევას გადაურჩა, კარპენტერმა ივარაუდა, რომ შესაძლოა, მანევრირება გაუწია ან თავდამსხმელს გაუსწრო, ან რომ კუდის დაზიანება [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდმა]] მიიყენა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] წინააღმდეგ იარაღად მისი გამოყენების გამო.<ref> Carpenter, Kenneth (1998). "Evidence of predatory behavior by theropod dinosaurs". Gaia. 15: 135–144. Archived from the original on November 17, 2007. Retrieved March 8, 2009. [not printed until 2000]</ref> თუმცა, უფრო თანამედროვე კვლევები კამათობენ თავდასხმის იდეაზე, არამედ სხვა ფაქტორებზე, რომლებიც არ არის დაკავშირებული [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] თავდასხმასთან.<ref>Siviero, ART V.; Brand, Leonard R.; Cooper, Allen M.; Hayes, William K.; Rega, Elizabeth; Siviero, Bethania C.T. (2020). "Skeletal Trauma with Implications for Intratail Mobility in Edmontosaurus Annectens from a Monodominant Bonebed, Lance Formation (Maastrichtian), Wyoming USA". PALAIOS. 35 (4): 201–214. Bibcode:2020Palai..35..201S. doi:10.2110/palo.2019.079. S2CID 218503493. Archived from the original on July 4, 2020. Retrieved January 6, 2021.</ref> E.annectens-ის კიდევ ერთი ნიმუში, რომელიც [[სამხრეთ დაკოტა|სამხრეთ დაკოტადან]] 7.6 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის ინდივიდს ეკუთვნის, ქვედა ყბაზე პატარა თეროპოდების კბილის კვალის კვალი ავლენს. ზოგიერთი კვალი ნაწილობრივ შეხორცებულია. [[მაიკლ ტრიბოლდი|მაიკლ ტრიბოლდმა]], ნიმუშზე არაფორმალურად მოხსენებისას, ვარაუდობს სცენარს, სადაც პატარა [[თეროპოდები]] ედმონტოზავრის ყელს თავს დაესხნენ; ცხოველი თავდაპირველ შეტევას გადაურჩა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ედმონტოზავრების ზოგიერთი ძვლის საწოლი ნარჩენების მოპოვების ადგილი იყო. ალბერტას ერთ-ერთ ძვლის საწოლზე ალბერტას კბილის კვალი გვხვდება.<ref> Jacobsen, Aase Roland; Ryan, Michael J. (2000). "Taphonomic aspects of theropod tooth-marked bones from an Edmontosaurus bone bed (Lower Maastrichtian), Alberta, Canada". Journal of Vertebrate Paleontology. 19 (3, suppl): 55A. doi:10.1080/02724634.1999.10011202.</ref> თუმცა, ბოლოდროინდელი კვლევები ვარაუდობენ, რომ [[დასპლეტოზავრი|დასპლეტოზავრის]] ცხენის კანიონის ფორმაციაში არსებობის ყველა მტკიცებულება ალბერტოზავრს უკავშირდება.<ref> Torices, A.; Reichel, M.; Currie, P.J. (2014). "Multivariate analysis of isolated tyrannosaurid teeth from the Danek Bonebed, Horseshoe Canyon Formation, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1045–1051. Bibcode:2014CaJES..51.1045T. doi:10.1139/cjes-2014-0072.</ref><ref> Mallon, J.C.; Bura, J.R.; Currie, P.J. (2019). "A Problematic Tyrannosaurid (Dinosauria: Theropoda) Skeleton and Its Implications for Tyrannosaurid Diversity in the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta". The Anatomical Record. 303 (4): 673–690. doi:10.1002/ar.24199. PMC 7079176. PMID 31254458.</ref> [[2026]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღწერილი იყო E.annectens-ის ნიმუში, რომლის ცხვირშიც [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრიდის]] კბილი იყო ჩადგმული ცხოველის სიკვდილის დროს, რაც, სავარაუდოდ, მტაცებლობის მცდელობის დროს ცხოველის ცხვირში ნაკბენის შედეგი იყო.<ref> Wyenberg-Henzler, Taia C.A.; Scannella, John B. (February 17, 2026). "Behavioral implications of an embedded tyrannosaurid tooth and associated tooth marks on an articulated skull of Edmontosaurus from the Hell Creek Formation, Montana". PeerJ. 14 e20796. doi:10.7717/peerj.20796. ISSN 2167-8359.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |1={{clade |1=''[[Bactrosaurus]]'' |label2=[[Hadrosauridae]] |2={{clade |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2=''[[Lophorhothon]]'' }} |label2=[[Saurolophidae]] |2={{clade |1=[[Lambeosaurinae]] |label2=[[Saurolophinae]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' |2={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus]]'' |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' |2=''[[Brachylophosaurus]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus angustirostris]]'' |2=''[[Saurolophus osborni]]'' }} }} |label2='''''Edmontosaurini''''' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' |2=''[[Kundurosaurus]]'' }} |2={{clade |1=†'''''Edmontosaurus annectens''''' |2=†'''''Edmontosaurus regalis''''' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] 4w8kszhy9btorrhue5jzwp009qsra8r 5398055 5398052 2026-05-22T18:32:14Z ლაზარე ზანგური 170233 5398055 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი =ედმონტოზავრი | სურათის ფაილი =Edmontosaurus Family Clean.png | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სურათის ფაილი2 = | სურათის წარწერა2 = | სურათის აღწერა2 = | დომენი = ეუკარიოტები | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = ქორდიანები | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = ქვეწარმავლები | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = დიაპსიდები | ინფრაკლასი = | ზერიგი = დინოზავრები | რიგი =ფრინველმენჯა დინოზავრები | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი =ორნითოპოდები | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = ლამბეოზავრები | ზეტრიბა =ჰადროზავრიდები | ტრიბა =საუროლოფინები | ქვეტრიბა = | გვარი =საუროლოფინები | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ედმონტოზავრი | ქვესახეობა =ედმონტოზავრი რეგალისი | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | სექციის სახელი2 = | სექციის ტექსტი2 = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | mb = | fw = }} '''ედმონტოზავრი''' — ცნობილი როგორც ანატოზავრი ან ანატოტიტანი (რაც ნიშნავს „ იხვის ხვლიკს“ ან „გიგანტურ იხვს“), ჰადროზავრიდების (იხვის ნისკარტის მქონე) დინოზავრის გვარი. იგი შეიცავს ორ ცნობილ სახეობას: Edmontosaurus regalis და Edmontosaurus annectens. E.regalis- ის ნამარხები აღმოჩენილია დასავლეთ [[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] ქანებში, რომლებიც თარიღდება [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] გვიანი [[კამპანიური ხანა|კამპანიური ხანით]], 73 მილიონი წლის წინ, ხოლო E. annectens-ის ნამარხები ნაპოვნია იმავე გეოგრაფიულ რეგიონში, მაასტრიხტული ხანის ბოლოთი, 66 მილიონი წლის წინანდელი ქანებიდან. ედმონტოზავრი ერთ-ერთი უკანასკნელი [[დინოზავრი]] იყო, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ის ისეთ დინოზავრებთან ერთად ცხოვრობდა, როგორებიც არიან [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], [[ტირანოზავრი]], [[ანკილოზავრები|ანკილოზავრი]] და [[პაქიცეფალოსავრი]] [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური]] გადაშენებამდე ცოტა ხნით ადრე. ედმონტოზავრი მოიცავდა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] ორ უდიდეს სახეობას, რომელთაგან E.annectens-ის სიგრძე 12 მეტრს (39 ფუტი) აღწევდა და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) შეადგენდა. E.annectens-ის განსაკუთრებით დიდი ნიმუშების სიგრძე დაახლოებით 15 მეტრს (49 ფუტი) შეადგენდა და წონა დაახლოებით 15.9 მეტრიკულ ტონას (17.5 მოკლე ტონა) შეადგენდა. ცნობილია რამდენიმე კარგად შემონახული ნიმუში, რომლებიც მოიცავს მრავალ ძვალს, ასევე კანის ვრცელ ანაბეჭდებს და შესაძლო ნაწლავურ შიგთავსს. ედმონტოზავრი კლასიფიცირდება, როგორც [[საუროლოფინი]]<nowiki/>ს (ან [[ჰადროზაურინი]]<nowiki/>ს) [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც ჰადროზავრიდების ჯგუფის წევრია. ედმონტოზავრის სახელით ცნობილი პირველი ნამარხები აღმოაჩინეს [[ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]] (რომელსაც სახელი დედაქალაქ [[ედმონტონი|ედმონტონის]], მიხედვით დაერქვა), ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ადრე ედმონტონის ქვედა ფორმაცია ერქვა). ამ სახეობას, E.regalis-ს, სახელი [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1917]] წელს დაარქვა, თუმცა რამდენიმე სხვა სახეობა, რომლებიც ამჟამად ედმონტოზავრის სახელით კლასიფიცირდება, უფრო ადრეც დასახელდა. მათგან ყველაზე ცნობილია E. annectens, რომელსაც [[ოთნიელ ჩარლზ მარშა|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] [[1892]] წელს დაარქვა. ეს სახეობა თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც [[კლაოზავრი|კლაოზავრის]] სახეობა, მრავალი წლის განმავლობაში ცნობილი, როგორც [[ტრაქოდონი|ტრაქოდონის]] სახეობა, ხოლო მოგვიანებით ცნობილი იყო, როგორც Anatosaurus annectens. Anatosaurus, Anatotitan და, სავარაუდოდ, Ugrunaaluk ამჟამად, ზოგადად, ედმონტოზავრის სინონიმებად ითვლება. ედმონტოზავრი ფართოდ იყო გავრცელებული [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] დასავლეთ ნაწილში, [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[ალასკა|ალასკის]] ჩრდილოეთ კალთებამდე. ედმონტოზავრის ნამარხების გავრცელება იმაზე მიუთითებს, რომ ის უპირატესობას ანიჭებდა სანაპიროებსა და სანაპირო ვაკეებს. ის იყო ბალახისმჭამელი, რომელსაც შეეძლო გადაადგილება როგორც ორ, ასევე ოთხ ფეხზე. ითვლება, რომ ედმონტოზავრი ჯგუფებად ცხოვრობდა და შესაძლოა, მიგრირებადიც ყოფილიყო. ნამარხების სიმრავლემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, დეტალურად შეესწავლათ მისი პალეობიოლოგია, მათ შორის მისი ტვინი, მისი შესაძლო კვების წესი და მისი დაზიანებები და პათოლოგიები, როგორიცაა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრების]] თავდასხმების მტკიცებულებები რამდენიმე ნიმუშზე. ედმონტოზავრის ნამარხში, ტუინსტრამ და სხვებმა ([[2025]]) პირველად აღმოაჩინეს დინოზავრის ორგანული მასალა, რამაც აჩვენა ნამარხში უძველესი [[ჰიდროქსიპროლინი|ჰიდროქსიპროლინის]] (კოლაგენის საშენი მასალა) არსებობა და უარყო ჰიპოთეზა, რომ ნამარხებში არსებული ორგანული ნივთიერება დაბინძურებით უნდა იყოს გამოწვეული.<ref> Koumoundouros, Tessa (February 5, 2025). "'Beyond Doubt': Proteins in Fossil From Actual Dinosaur, Claim Scientists". ScienceAlert. Retrieved February 5, 2025.</ref><ref> Tuinstra, Lucien; Thomas, Brian; Robinson, Steven; Pawlak, Krzysztof; Elezi, Gazmend; Faull, Kym Francis; Taylor, Stephen (January 17, 2025). "Evidence for Endogenous Collagen in Edmontosaurus Fossil Bone". Analytical Chemistry. 97 (5): 2618–2628. Bibcode:2025AnaCh..97.2618T. doi:10.1021/acs.analchem.4c03115. ISSN 0003-2700. PMC 11822843. PMID 39823391.</ref> ==აღმოჩენა და ისტორია== ===კლაოზავრი ანექტენსი=== [[ფაილი:Large marsh claosaurus.jpg|მინი|მარცხნივ|E. annectens-ის (მაშინდელი კლაოზავრის) ჰოლოტიპის ჩონჩხის რესტავრაცია, ოთნიელ ჩარლზ მარშის მიერ.]] ედმონტოზავრს [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიაში]] ძალიან გრძელი და რთული ისტორია აქვს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობასთან ერთად ცხოვრობდა, რომლებიც სხვა გვარებში კლასიფიცირდებოდა. მისი ტაქსონომიური ისტორია სხვადასხვა ეტაპზე გადაჯაჭვულია Agathaumas, Anatosaurus, Anatotitan, Claosaurus, Hadrosaurus, Thespesius და Trachodon გვარებთან.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე არსებული წყაროებით, ედმონტოზავრების ნამარხებისთვის (გარდა E.regalis-ისთვის მიკუთვნებული ნამარხებისა) როგორც წესი, გამოყენებულია Anatosaurus, Claosaurus, Thespesius ან Trachodon, ავტორისა და თარიღის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრი მხოლოდ [[1917]] წელს დასახელდა, მისი უძველესი, კარგად შენარჩუნებული სახეობა (E.annectens) [[1892]] წელს დასახელდა, როგორც Claosaurus-ის სახეობა. ედმონტოზავრის პირველი სახეობა [[1892]] წელს [[ოთნიელ ჩარლზ მარში|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] აღწერა და მას Claosaurus annectens უწოდა. ეს სახეობა დაფუძნებული იყო ნიმუშზე [[USNM 2414]], რომელიც თავის ქალის ნაწილსა და ჩონჩხს მოიცავდა. მასთან ერთად არსებობდა მეორე ნიმუშიც — [[YPM 2182]], რომელიც პარატიპად ითვლებოდა. ორივე ნამარხი [[ჯონ ბელ ჰეჩერი|ჯონ ბელ ჰეჩერმა]] [[1891]] წელს აღმოაჩინა ვაიომინგის ნიობრარას ოლქში, გვიანი [[მაასტრიხტის ხელშეკრულება|მაასტრიხტის ხანის]] ლენსის ფორმაციაში.<ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. 43 (257): 449–453. Bibcode:1892AmJS...43..449M. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. S2CID 131291138. Archived from the original on August 31, 2021. Retrieved June 29, 2019.</ref> ამ სახეობას განსაკუთრებული ისტორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან ის ერთ-ერთი პირველი დინოზავრია, რომლის თითქმის სრული ჩონჩხის აღდგენა მოხერხდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Restorations of Claosaurus and Ceratosaurus". American Journal of Science. 44 (262): 343–349. Bibcode:1892AmJS...44..343M. doi:10.2475/ajs.s3-44.262.343. hdl:2027/hvd.32044107356040. S2CID 130216318. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> [[YPM 2182]] და [[USNM 2414]] შესაბამისად პირველი და მეორე თითქმის სრული, დამონტაჟებული დინოზავრის ჩონჩხებია, რომლებიც [[შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]] გამოიფინა.<ref>Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> YPM 2182 მუზეუმში [[1901]] წელს განათავსეს,<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ხოლო USNM 2414 — [[1904]] წელს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> [[ფაილი:Mounted Edmontosaurus.jpg|მინი|მარჯვნივ|იელის უნივერსიტეტის მუზეუმში დაცული E. annectens-ის პარატიპი YPM 2182 — პირველი თითქმის სრული დინოზავრის ჩონჩხი, რომელიც შეერთებულ შტატებში დაამონტაჟეს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref>]] იმ პერიოდში [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდები]] ჯერ კიდევ ცუდად იყო შესწავლილი. ამიტომ, [[1897]] წელს მარშის გარდაცვალების შემდეგ, Claosaurus annectens სხვადასხვა მეცნიერის მიერ ხან Claosaurus-ის, ხან Thespesius-ის, ხანაც Trachodon-ის სახეობად მიიჩნეოდა. სახელმძღვანელოებსა და ენციკლოპედიებში ხშირად ერთმანეთისგან განასხვავებდნენ „[[იგუანოდონისებრნი|იგუანოდონის]] მსგავს“ Claosaurus annectens-სა და „[[იხვნისკარტა|იხვისნისკარტა]]“ [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდს]], რომლის ნაშთებიც დღეს უკვე ზრდასრულ Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება. ამავე დროს, ჰეჩერი C. annectens-ს სწორედ ამ იხვისნისკარტა ჰადროზავრიდის სინონიმად მიიჩნევდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1902]] წელს ჰეჩერმა ჰადროზავრიდების დიდი გადახედვა გამოაქვეყნა. მან იმ დროისთვის ცნობილი თითქმის ყველა ჰადროზავრიდის გვარი Trachodon-ის სინონიმად გააერთიანა. ამ სიაში შედიოდა Cionodon, Diclonius, Hadrosaurus, Ornithotarsus, Pteropelyx და Thespesius, ასევე Claorhynchus და Polyonax, რომლებიც დღეს უკვე [[ცერატოპსიები|ცერატოპსიებად]] ითვლებიან.<ref> Hatcher, John B. (1902). "The genera and species of the Trachodontidae (Hadrosauridae, Claosauridae) Marsh". Annals of the Carnegie Museum. 1 (14): 377–386. Bibcode:1902AnCM....1..377H. doi:10.5962/p.331063. S2CID 251485258. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved April 8, 2014.</ref> ჰეჩერის ეს კლასიფიკაცია გარკვეული დროით ფართოდ მიიღეს, თუმცა [[1910]] წლის შემდეგ კანადასა და მონტანაში აღმოჩენილმა ახალმა ნამარხებმა აჩვენა, რომ ჰადროზავრიდები ბევრად უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[ჩარლზ ვ. გილმორი|ჩარლზ ვ. გილმორმა]] [[1915]] წელს ხელახლა შეისწავლა ჰადროზავრიდები და დაასკვნა, რომ Thespesius კვლავ დამოუკიდებელ გვარად უნდა აღდგენილიყო ლენსის ფორმაციის ჰადროზავრიდებისთვის. მისი აზრით, Trachodon მხოლოდ უფრო ძველ, ჯუდითის მდინარის ფორმაციის ნაშთებზე უნდა გავრცელებულიყო. Claosaurus annectens კი მან Thespesius occidentalis-ის იდენტურ სახეობად მიიჩნია.<ref> Gilmore, Charles W. (1915). "On the genus Trachodon". Science. 41 (1061): 658–660. Bibcode:1915Sci....41..658G. doi:10.1126/science.41.1061.658. PMID 17747979.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurusmummy.jpg|მინი|მარცხნივ|AMNH 5060 — E. annectens კანის ანაბეჭდებით]] [[1902]]–[[1915]] წლებში C. annectens-ის კიდევ ორი მნიშვნელოვანი ნიმუში აღმოაჩინეს. პირველი იყო ე.წ. „მუმიფიცირებული“ ნიმუში [[AMNH 5060]], რომელიც [[1908]] წელს [[ჩარლზ ჰეზელიუს]] სტერნბერგმა და მისმა ვაჟებმა ლენსის ფორმაციაში, [[ვაიომინგის შტატი|ვაიომინგში]], აღმოაჩინეს. სტერნბერგი იმ დროს ბრიტანეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმისთვის მუშაობდა, თუმცა ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის წარმომადგენელმა [[ჰენრი ფერფილდ ოსბორნი|ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა]] ნიმუშის შეძენა 2000 დოლარად შეძლო.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> სტერნბერგებმა იმავე ტერიტორიაზე [[1910]] წელს მეორე მსგავსი ნიმუშიც აღმოაჩინეს.<ref> Dal Sasso, Cristiano; Brillante, Giuseppe (2004). Dinosaurs of Italy. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. p. 112. ISBN 978-0-253-34514-1.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნიმუში ნაკლებად კარგად იყო შემონახული, მასაც კანის ანაბეჭდები ჰქონდა. ნიმუში [[SM 4036]] გერმანიის სენკენბერგის მუზეუმს მიჰყიდეს.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> დამატებით, Trachodon selwyni, რომელიც [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1902]] წელს აღწერა, როგორც ქვედა ყბის ნაშთი ალბერტას დინოზავრების პარკის ფორმაციიდან,<ref> Lambe, Lawrence M. (1902). "On Vertebrata of the mid-Cretaceous of the Northwest Territory. 2. New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)". Contributions to Canadian Paleontology. 3: 25–81.</ref> მოგვიანებით დონალდ გლუტმა ([[1997]]) შეცდომით მიაკუთვნა Edmontosaurus regalis-ს.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> სინამდვილეში ასე არ ყოფილა — ეს ნაშთი „ძალიან საეჭვო ვალიდურობის“ სახეობად მიიჩნიეს.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 220–221.</ref> ამ მოსაზრებას თანამედროვე კვლევებიც ეთანხმება.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ===კანადური აღმოჩენები=== თავად ტერმინი „ედმონტოზავრი“ [[1917]] წელს ლოურენს ლამბემ [[სამხრეთ ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]], წითელი ირმის მდინარის გასწვრივ, ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ყოფილი ედმონტონის ქვედა ფორმაცია) ნაპოვნი ორი ნაწილობრივი ჩონჩხის გამო შემოიღო.<ref>Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> ეს ქანები უფრო ძველია, ვიდრე ის ქანები, რომლებშიც [[კლაოზავრი ანექტენსი]] იპოვეს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ედმონტონის ფორმაციამ ედმონტოზავრის სახელი მოჰგვარა.<ref>Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> სახეობა, E.regalis (რაც ნიშნავს „მეფეს“ ან, უფრო თავისუფლად, „მეფის ზომის“),<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> დაფუძნებულია NMC 2288-ზე, რომელიც შედგება თავის ქალასგან, სახსრიანი ხერხემლისგან მეექვსე კუდის მალამდე, ნეკნებისგან, თეძოების ნაწილობრივი ნაწილისგან, ზედა მკლავის ძვლისგან და ფეხის უმეტესი ნაწილისგან. ის [[1912]] წელს [[ლევი სტერნბერგი|ლევი სტერნბერგმა]] აღმოაჩინა. მეორე ნიმუში, პარატიპი NMC 2289, შედგება თავის ქალისა და [[ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით|ჩონჩხისგან]], რომელსაც არ აქვს ნისკარტი, კუდის უმეტესი ნაწილი და ტერფების ნაწილი. ის [[1916]] წელს ჯორჯ ფ. სტერნბერგმა აღმოაჩინა. ლამბემ აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი დინოზავრი საუკეთესოდ შეედრებოდა Diclonius mirabilis-ს (ნიმუშები, რომლებიც ამჟამად Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება) და ყურადღება გაამახვილა Edmontosaurus- ის ზომასა და სიმტკიცეზე.<ref> Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> თავდაპირველად, ლამბემ მხოლოდ ორი ჩონჩხის თავის ქალები აღწერა, მაგრამ გვარს [[1920]] წელს დაუბრუნდა NMC 2289-ის ჩონჩხის აღსაწერად.<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ამ ტიპის ნიმუშის პოსტკრანია დღემდე აღუწერელია და დღემდე თაბაშირის გარსშია.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus annectens specimen.jpg|მინი|მარჯვნივ|CMNFV 8399 ნიმუში, E.edmontoni-ს ჰოლოტიპი, ამჟამად ახალგაზრდა E.regalis-ად ითვლება.]] კიდევ ორი ​​სახეობა, რომლებიც ედმონტოზავრს შეუერთდა, [[1920]]-იან წლებში კანადური ნაშთებიდან დასახელდა, თუმცა თავდაპირველად ორივე სახეობა [[თესპესიუსი|თესპესიუსს]] მიეკუთვნებოდა. გილმორმა პირველ სახეობას, Thespesius edmontoni, [[1924]] წელს დაარქვა. T.edmontoni ასევე წარმოიშვა ცხენის კანიონის ფორმაციიდან. ის დაფუძნებული იყო NMC 8399-ზე, კიდევ ერთ თითქმის სრულყოფილ ჩონჩხზე, რომელსაც კუდის უმეტესი ნაწილი აკლდა. NMC 8399 [[1912]] წელს წითელ ირმის მდინარეზე აღმოაჩინეს სტერნბერგების ჯგუფის მიერ.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> მისი მკლავები, გაქვავებული მყესები და კანის ანაბეჭდები მოკლედ აღწერა [[1913]] და [[1914]] წლებში ლამბემ, რომელმაც თავდაპირველად იფიქრა, რომ ეს იყო იმ სახეობის მაგალითი, რომელსაც მან Trachodon marginatus უწოდა,<ref>Lambe, Lawrence M. (1913). "The manus in a specimen of Trachodon from the Edmonton Formation of Alberta". The Ottawa Naturalist. 27: 21–25.</ref> მაგრამ შემდეგ გადაიფიქრა.<ref>Lambe, Lawrence M. (1914). "On the fore-limb of a carnivorous dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, and a new genus of Ceratopsia from the same horizon, with remarks on the integument of some Cretaceous herbivorous dinosaurs". The Ottawa Naturalist. 27: 129–135.</ref> ეს ნიმუში გახდა პირველი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ჩონჩხი, რომელიც [[კანადა|კანადის]] მუზეუმში გამოფენისთვის იქნა განთავსებული. გილმორმა აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი სახეობა ახლოს იყო იმ სახეობასთან, რომელსაც ის Thespesius annectens უწოდებდა, თუმცა ხელებისა და ტერფების დეტალების გამო ისინი ერთმანეთისგან ცალ-ცალკე დატოვა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის სახეობას ზურგსა და კისერში მარშთან შედარებით მეტი მალთაშუა ხერხემალი ჰქონდა, თუმცა ივარაუდა, რომ მარში ცდებოდა, როდესაც ვარაუდობდა, რომ ანექტენსის ნიმუშები ამ რეგიონებში სრული იყო.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> [[1926]] წელს [[ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგი|ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგმა]] Thespesius saskatchewanensis-ს NMC 8509 უწოდა, რომელიც სამხრეთ [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანის]] [[ვუდ მაუნტინის პლატო|ვუდ მაუნტინის პლატოზე]] აღებულ თავის ქალას და ჩონჩხის ნაწილს წარმოადგენს. მან ეს ნიმუში [[1921]] წელს შეაგროვა ქანებიდან, რომლებიც ლენსის ფორმაციას მიეკუთვნებოდა,<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> ამჟამად ფრენჩმენის ფორმაციას.<ref>Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> NMC 8509 მოიცავდა თითქმის სრულ თავის ქალას, მრავალრიცხოვან მალებს, მხრისა და თეძოს სარტყლების ნაწილობრივ ნაწილებს და ფეხებს, რაც სასკაჩევანიდან აღმოჩენილი პირველი მნიშვნელოვანი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ნიმუშია. სტერნბერგმა ის Thespesius- ს მიაკუთვნა, რადგან ეს იყო ერთადერთი [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც იმ დროს ლენსის ფორმაციიდან იყო ცნობილი.<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> იმ დროს T.saskatchewanensis უჩვეულო იყო მისი მცირე ზომის გამო, რომლის სიგრძე დაახლოებით 7-დან 7.3 მეტრამდე (23-დან 24 ფუტამდე) მერყეობდა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===ანატოზავრიდან დღემდე=== [[ფაილი:Anatotitan copei.jpg|მინი|მარცხნივ|მოძველებული E. annectens-ის ჩონჩხის არსებები, რომლებსაც ადრე ანატოზავრს უწოდებდნენ.]] [[1942]] წელს ლულმა და რაიტმა სცადეს უღელტეხილო ჰადროზავრიდების რთული ტაქსონომიის გადაჭრა ახალი გვარის, Anatosaurus-ის, დასახელებით, რათა შეეტანათ რამდენიმე სახეობა, რომლებიც კარგად არ ჯდებოდა მათ წინა გვარებში. Anatosaurus-ს, რაც ნიშნავს „იხვის ხვლიკს“, მისი ფართო, იხვის მსგავსი ნისკარტის (ლათინური anas „იხვი“ + ბერძნული sauros „ ხვლიკი “) გამო, ტიპურ სახეობად მარშის ძველი Claosaurus annectens ჰქონდა. ამ გვარს ასევე მიეკუთვნებოდა Thespesius edmontoni, T.saskatchewanensis, დიდი ქვედა ყბა, რომელსაც მარშმა [[1890]] წელს Trachodon longiceps დაარქვა, და ახალი სახეობა, სახელწოდებით Anatosaurus copei, [[ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმი|ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში]] გამოფენილი ორი [[ჩონჩხი|ჩონჩხის]] გამო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც Diclonius mirabilis (ან მისი ვარიაციები). ამგვარად, სხვადასხვა სახეობა გახდა Anatosaurus annectens, A.copei, A.edmontoni, A.longiceps და A.saskatchewanensis.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> [[აპატოზავრი|ანატოზავრს]] მოგვიანებით „კლასიკურ იხვისნავისებრ დინოზავრს“ უწოდებდნენ.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. p. 57. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref> ეს მდგომარეობა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა, სანამ მაიკლ კ. ბრეტ-სურმანმა ხელახლა არ გადახედა შესაბამის მასალას თავისი სამაგისტრო ნაშრომისთვის [[1970-იანები|1970]]-იან და [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში. მან დაასკვნა, რომ ანატოზავრის ტიპიური სახეობა, A.annectens, სინამდვილეში ედმონტოსავრის სახეობა იყო და რომ A.copei საკმარისად განსხვავებული იყო იმისთვის, რომ საკუთარი გვარი დაემკვიდრებინა.<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref><ref>Brett-Surman, Michael K. (1975). The appendicular anatomy of hadrosaurian dinosaurs. M.A. thesis. Berkeley: University of California.</ref><ref> Brett-Surman, Michael K. (1979). "Phylogeny and paleobiogeography of hadrosaurian dinosaurs" (PDF). Nature. 277 (5697): 560–562. Bibcode:1979Natur.277..560B. doi:10.1038/277560a0. S2CID 4332144. Archived (PDF) from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმების სახელწოდების მარეგულირებელი [[ზოოლოგიური ნომენკლატურა|ზოოლოგიური ნომენკლატურის]] საერთაშორისო კომისიის მიერ თეზისები და დისერტაციები ოფიციალურ პუბლიკაციებად არ ითვლება, მისი დასკვნები სხვა [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგებისთვისაც]] ცნობილი იყო და იმ დროის რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში იქნა გაზიარებული.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. pp. 49, 53. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1983). A Field Guide to Dinosaurs. New York: Avon Books. pp. 156–161. ISBN 978-0-380-83519-5.</ref> [[ბრეტ-სურმანი|ბრეტ-სურმანმა]] და [[რალფ ჩეპმენი|რალფ ჩეპმენმა]] [[1990]] წელს A. copei-სთვის (Anatotitan) ახალი გვარი დაასახელეს.<ref>Chapman, Ralph E.; Brett-Surman, Michael K. (1990). "Morphometric observations on hadrosaurid ornithopods". In Carpenter, Kenneth; Currie Philip J. (eds.). Dinosaur Systematics: Perspectives and Approaches. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 163–177. ISBN 978-0-521-43810-0.</ref> დარჩენილი სახეობებიდან A. saskatchewanensis და A. edmontoni ასევე Edmontosaurus- ს მიეკუთვნა,<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ხოლო A. longiceps Anatotitan-ს მეორე სახეობად<ref> Olshevsky, George. (1991). A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings No. 2. San Diego: Publications Requiring Research.</ref> ან A. copei- ს სინონიმად გადაეცა.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> იმის გამო, რომ Anatosaurus-ის (A.annectens) ტიპიური სახეობა ედმონტოზავრში იყო ჩანერგილი, სახელი Anatosaurus მიტოვებულია, როგორც ედმონტოზავრის უმცროსი სინონიმი. [[ფაილი:Dakota skin impression.jpg|მინი|მარჯვნივ|1999 წელს ნაპოვნი „დაკოტას“ მეტსახელით ცნობილი ნიმუშის კანის ანაბეჭდი.]] ედმონტოზავრის კონცეფცია, რომელიც გაჩნდა, მოიცავდა სამ ვალიდურ სახეობას: ტიპურ სახეობებს E.regalis, E.annectens (მათ შორის Anatosaurus edmontoni, შესწორებული edmontonensis-ად) და E.saskatchewanensis.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> A.copei-ს ნიმუშების სათანადო ტაქსონომიის შესახებ დებატები დღემდე გრძელდება. ჰეჩერის [[1902]] წლის არგუმენტს რომ დავუბრუნდეთ, [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]], [[დევიდ ბ.ვეიშამპელი|დევიდ ბ. ვეიშამპელმა]] და [[კეტრინ პორტერი|კეტრინ ფორსტერმა]] Anatotitan copei Edmontosaurus annectens-ის დაქუცმაცებული თავის ქალების მქონე ნიმუშებად მიიჩნიეს.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კიდევ ერთი „მუმია“ გამოცხადდა. მეტსახელად „დაკოტა“, იგი [[1999]] წელს ტაილერ ლაისონმა აღმოაჩინა და ჩრდილოეთ დაკოტას ჰელ კრიკის წარმონაქმნიდან მოდის.<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref> ნიკოლას კამპიონესა და დევიდ ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში ავტორებმა ჩაატარეს პირველი მორფომეტრიული ანალიზი ედმონტოზავრისთვის მიკუთვნებული სხვადასხვა ნიმუშების შესადარებლად. მათ დაასკვნეს, რომ მხოლოდ ორი სახეობაა ვალიდური: E.regalis, გვიანი კამპანიური პერიოდიდან და E.annectens, გვიანი [[მაასტრიხტული პერიოდი|მაასტრიხტული პერიოდიდან]]. მათმა კვლევამ დამატებითი მტკიცებულება მოგვაწოდა, რომ Anatotitan copei E.annectens-ის სინონიმია. კერძოდ, A.copei-ს გრძელი, დაბალი თავის ქალა ონტოგენეტიკური ცვლილების შედეგია და წარმოადგენს E.annectens-ის მომწიფებულ ინდივიდებს.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ==სახეობები და გავრცელება== [[ფაილი:Edmontosaurus skulls.png|მინი|მარცხნივ|ყველაზე ცნობილი სრული Edmontosaurus annectens-ის და Edmontosaurus regalis-ის თავის ქალები.]] ამჟამად ედმონტოზავრი ორ ნამდვილ სახეობად ითვლება: ტიპური სახეობები E.regalis და E.annectens.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> E.regalis ცნობილია მხოლოდ ალბერტას Horseshoe Canyon ფორმაციიდან, რომელიც თარიღდება გვიანი კამპანიური ხანით, გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდით]]. ​​ცნობილია სულ მცირე ათეული ინდივიდი,<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მათ შორის შვიდი თავის ქალა ასოცირებული პოსტკრანიათი და ხუთიდან შვიდამდე სხვა თავის ქალა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> სახეობა, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Thespesius edmontoni ან Anatosaurus edmontoni, წარმოადგენს E.regalis- ის მოუმწიფებელ ინდივიდებს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> E.annectens ცნობილია სასკაჩევანის ფრენჩმენის ფორმაციიდან, მონტანას ჰელ კრიკის ფორმაციიდან, სამხრეთ დაკოტასა და ვაიომინგის ლენსის ფორმაციიდან. ის შემოიფარგლება გვიანი მაასტრიხტის ქანებით და წარმოდგენილია მინიმუმ ოცი თავის ქალა, რომელთაგან ზოგიერთს პოსტკრანიალური ნაშთები აქვს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ერთ-ერთმა ავტორმა, [[კრეიგ დერსტლერი|კრეიგ დერსტლერმა]], E. annectens აღწერა, როგორც „შესაძლოა, დღემდე ყველაზე კარგად ცნობილი დინოზავრი [1994]“.<ref>Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> Anatosaurus copei და E. saskatchewanensis ამჟამად E.annectens-ის ზრდის ეტაპებად ითვლება, სადაც A.copei ზრდასრულ ინდივიდებად და E.saskatchewanensis ახალგაზრდებად ითვლებიან.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> Trachodon longiceps ასევე შეიძლება იყოს E.annectens-ის სინონიმი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> Anatosaurus edmontoni შეცდომით იყო ჩამოთვლილი, როგორც E.annectens-ის სინონიმი Dinosauria-ს ორივე მიმოხილვაში,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> მაგრამ როგორც ჩანს, ეს ასე არ არის.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus sp. reconstruction.PNG|მინი|მარჯვნივ|ედმონტოზავრის რეკონსტრუქცია (კანის ნიმუში NDGS 2000- ის მიხედვით )]] E.annectens განსხვავდებოდა E.regalis-ისგან უფრო გრძელი, დაბალი და ნაკლებად მტკიცე თავის ქალათი.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[ბრეტ-სურმანი]] E.regalis-ს და E. annectens-ს პოტენციურად ერთი და იგივე სახეობის მამრებისა და მდედრების წარმომადგენლად მიიჩნევდა,<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> E.regalis-ის ყველა ნიმუში უფრო ძველი წარმონაქმნებიდან მოდის, ვიდრე E. annectens-ის ნიმუშები.<ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ალასკა|ალიასკის]] [[პრინც-კრიკის წარმონაქმნი|პრინც-კრიკის წარმონაქმნიდან]] აღებულ ედმონტოზაურინის ნიმუშებს, რომლებიც ადრე Edmontosaurus sp.-ს მიეკუთვნებოდა, [[2015]] წელს მიენიჭათ საკუთარი გვარი და სახეობის სახელი, Ugrunaaluk kuukpikensis.<ref> Mori, Hirotsugu; Druckenmiller, Patrick S.; Erickson, Gregory M. (2015). "A new Arctic hadrosaurid from the Prince Creek Formation (lower Maastrichtian) of northern Alaska". Acta Palaeontologica Polonica. 61. doi:10.4202/app.00152.2015.</ref> თუმცა, Ugrunaaluk-ის ცალკე გვარად იდენტიფიცირება ეჭვქვეშ დადგა ჰაი სინგის და მისი კოლეგების [[2017]] წლის კვლევამ, რომლებმაც ის საეჭვო სახელად მიიჩნიეს, რომელიც სხვა ედმონტოზავრებისგან განურჩეველი იყო.<ref> Xing, H.; Mallon, J.C.; Currie, M.L. (2017). "Supplementary cranial description of the types of Edmontosaurus regalis (Ornithischia: Hadrosauridae), with comments on the phylogenetics and biogeography of Hadrosaurinae". PLOS ONE. 12 (4) e0175253. Bibcode:2017PLoSO..1275253X. doi:10.1371/journal.pone.0175253. PMC 5383305. PMID 28384240.</ref> [[2020]] წელს [[რიუჯი ტაკასაკი]] და მისი კოლეგები შეთანხმდნენ, რომ პრინს კრიკის ნაშთები უნდა კლასიფიცირებულიყო, როგორც ედმონტოზავრი, თუმცა სახეობის აღნიშვნა გაურკვეველია, რადგან ნიმუშები არასრულწლოვნები არიან.<ref> Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ალასკა|ალიასკური]] მასალა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს Edmontosaurus cf. regalis-ს თავის ქალასქვეშა ანატომიის საფუძველზე.<ref> Sharpe, Henry S.; Powers, Mark J.; Dyer, Aaron D.; Rhodes, Matthew M.; McIntosh, Annie P.; Garros, Christiana W.; Currie, Philip John; Funston, Gregory F. (September 3, 2023). "Craniomandibular anatomy of a juvenile specimen of Edmontosaurus regalis Lambe, 1917 clarifies issues in ontogeny and biogeography". Journal of Vertebrate Paleontology. 43 (5) e2326644. Bibcode:2023JVPal..43E6644S. doi:10.1080/02724634.2024.2326644. ISSN 0272-4634. Archived from the original on April 17, 2024. Retrieved August 12, 2024 – via Taylor and Francis Online.</ref> ედმონტოზავრი ასევე იქნა აღმოჩენილი დასავლეთ ტეხასის ბიგ ბენდის ეროვნული პარკის ჯაველინას წარმონაქმნიდან TMM 41442-1-ის მიხედვით,<ref>Davies, K.L., 1983, Hadrosaurian dinosaurs of Big Bend National Park [M.A. thesis]: Austin, University of Texas, 231 p.</ref> მაგრამ მოგვიანებით ვაგნერმა ([[2001]]) იგი Kritosaurus cf. navajovius- ად მოიხსენია, სანამ ლემანი და სხვები ([[2016]]) მას Kritosaurus sp.-ს მიაკუთვნებდნენ.<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Wagner, J.R. 2001. The hadrosaurian dinosaurs (Ornithischia: Hadrosauria) of Big Bend National Park, Brewster County, Texas, with implications for Late Cretaceous Paleozoogeography. M.Sc. thesis, Texas Tech University, Austin, Tex.</ref><ref> Lehman, Thomas M.; Wick, Steven L.; Wagner, Jonathan R. (2016). "Hadrosaurian dinosaurs from the Maastrichtian Javelina Formation, Big Bend National Park, Texas". Journal of Paleontology. 90 (2): 1–24. Bibcode:2016JPal...90..333L. doi:10.1017/jpa.2016.48. S2CID 133329640.</ref> ==აღწერა== ედმონტოზავრი დეტალურად არის აღწერილი მრავალი ნიმუშიდან. <ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref><ref> Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref><ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref><ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref><ref> Sereno, Paul C.; Saitta, Evan T.; Vidal, Daniel; Myhrvold, Nathan; Real, María Ciudad; Baumgart, Stephanie L.; Bop, Lauren L.; Keillor, Tyler M.; Eriksen, Marcus; Derstler, Kraig (December 18, 2025). "Duck-billed dinosaur fleshy midline and hooves reveal terrestrial clay-template "mummification"". Science. 391 (6780) eadw3536. doi:10.1126/science.adw3536.</ref><ref>Tamisiea, Jack (October 23, 2025). "Two New Dinosaur Fossils Emerge From the 'Mummy Zone'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved October 25, 2025.</ref> ტრადიციულად, E.regalis ყველაზე დიდ სახეობად ითვლებოდა, თუმცა ეს ეჭვქვეშ დადგა ჰიპოთეზის გამო, რომ უფრო დიდი [[ჰადროზავრიდი]] Anatotitan copei არის Edmontosaurus annectens-ის სინონიმი, რომელიც წამოაყენეს [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა [[2004]] წელს<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> და დაადასტურეს კამპიონესა და ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულმა კვლევებმა.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ===ზომა=== [[File:Edmontosaurus scale.png|thumb|left|Scale diagram comparing large adult specimens of ''E. regalis'' (gray) and ''E. annectens'' (green) to a human]] ედმონტოზავრი ოდესმე არსებულ უდიდეს ჰადროზავრიდებს შორის იყო. სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ის იყო მოცულობითი ცხოველი გრძელი, გვერდით გაბრტყელებული კუდით და გაფართოებული, [[იხვისებრნი|იხვის]] მსგავსი [[ნისკარტი|ნისკარტით]]. ხელები ისეთი მძიმე აგებულების არ იყო, როგორც ფეხები, მაგრამ საკმარისად გრძელი იყო დგომისთვის ან ოთხფეხა მოძრაობისთვის. სახეობიდან გამომდინარე, წინა შეფასებებით, სრულად ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ყოფილიყო 9-12 მეტრის (30-39 ფუტი) სიგრძის და ზოგიერთი უფრო დიდი ეგზემპლარი 12-13 მეტრს (39-43 ფუტი) აღწევდა,<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1990). The Dinosaur Data Book. New York: Avon Books. p. 60. ISBN 978-0-380-75896-8.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref> სხეულის მასით დაახლოებით 4 მეტრული ტონის (4.4 მოკლე ტონა).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[File:Edmontosaurus annectens Multiview Skeletal.png|thumb|Multiview skeletal restoration of ''E. annectens''.]] E.annectens ხშირად უფრო პატარა ზომისაა. ორი ამხედრებული ჩონჩხი, USNM 2414 და YPM 2182, შესაბამისად, 8.00 მეტრის (26.25 ფუტი) და 8.92 მეტრის (29.3 ფუტი) სიგრძისაა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref><ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> თუმცა, ეს, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები არ არიან.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872. </ref> ასევე არსებობს მინიმუმ ერთი ცნობა E. annectens-ის გაცილებით დიდი პოტენციური ნიმუშის შესახებ, რომელიც თითქმის 12 მეტრის (39 ფუტი) სიგრძისაა.<ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> კლდოვანი მთების მუზეუმის კოლექციაში არსებული ორი ნიმუში, რომლებიც ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია - 7.5 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის კუდი, რომელიც მონიშნულია როგორც MOR 1142 და მეორე, მონიშნულია როგორც MOR 1609 - მიუთითებს, რომ Edmontosaurus annectens შესაძლოა გაცილებით დიდი ზომის ყოფილიყო და სიგრძეში თითქმის 15 მეტრს (49 ფუტი) აღწევდეს,<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref><ref> Prieto-Márquez, A. (2014). "A juvenile Edmontosaurus from the late Maastrichtian (Cretaceous) of North America: Implications for ontogeny and phylogenetic inference in saurolophine dinosaurs". Cretaceous Research. 50: 282–303. Bibcode:2014CrRes..50..282P. doi:10.1016/j.cretres.2014.05.003.</ref>და წონა 15.87 მეტრულ ტონამდე (17.49 მოკლე ტონა) ყოფილიყო, <ref>Jiménez-Moreno, Francisco Javier; Ramírez-Velasco, Ángel Alejandro; Ocampo-Cornejo, Patricio; Velázquez-Castro, Jorge; Palomino-Merino, Rodolfo (July 2, 2025). "First Population Analysis in Hadrosauroid dinosaurs (Ornithopoda: Iguanodontia: Hadrosauroidea)". Evolving Earth. 3 (in press) 100072. doi:10.1016/j.eve.2025.100072. ISSN 2950-1172.</ref> თუმცა ასეთი დიდი ინდივიდები, სავარაუდოდ, ძალიან იშვიათი იყო.<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref> [[2022]] წელს E.annectens-ის ოსტეოჰისტოლოგიისა და ზრდის შესახებ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ წინა შეფასებებით, შესაძლოა, ამ [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ზომა არასაკმარისად ან გადაჭარბებულად იყო შეფასებული და ივარაუდებოდა, რომ სრულად ზრდასრული E.annectens-ის სიგრძე 11-12 მეტრს (36-39 ფუტი) და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) აღწევდა, ხოლო ყველაზე დიდი ინდივიდების წონა 6 მეტრიკულ ტონაზე (6.6 მოკლე ტონა) მეტი იყო და 6.6-7 მეტრიკულ ტონასაც (7.3-7.7 მოკლე ტონა) კი, რუთ მეისონის [[დინოზავრები|დინოზავრების]] კარიერიდან აღებული სხვადასხვა ზომის ნიმუშებისა და სხვადასხვა ადგილიდან აღებული სხვა ნიმუშების შედარების საფუძველზე. ამ ანალიზის თანახმად, E.regalis შესაძლოა უფრო მძიმე ყოფილიყო, მაგრამ არ არსებობს საკმარისი ნიმუშები მისი [[ოსტეოჰისტოლოგია|ოსტეოჰისტოლოგიისა]] და ზრდის შესახებ ვალიდური შეფასებისა და გამოკვლევის უზრუნველსაყოფად, ამიტომ E.regalis-ის შედეგები სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის.<ref> Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> ===თავის ქალა=== [[File:Edmontosaurus regalis skull CMN 2288.png|thumb|left|Labelled skull of ''E. regalis'' (specimen CMN 2288)]] ზრდასრული ედმონტოზავრის თავის ქალა შეიძლება ერთ მეტრზე მეტი ყოფილიყო. E.annectens-ის (ყოფილი ანატოტიტანი) ერთი თავის ქალას სიგრძე 3.87 ფუტია (1.18 მ).<ref>Cope, Edward D. (1883). "On the characters of the skull in the Hadrosauridae". Proceedings of the Philadelphia Academy of Natural Sciences. 35: 97–107.</ref> თავის ქალა პროფილით დაახლოებით სამკუთხა იყო,<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ძვლოვანი თავის ქალას ქედის გარეშე. <ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ზემოდან დანახვისას, თავის ქალას წინა და უკანა მხარეები გაფართოებული იყო, ფართო წინა მხარე კი [[იხვისებრნი|იხვის]] [[ნისკარტი|ნისკარტის]] ან კოვზის ნისკარტის ფორმას ქმნიდა. ნისკარტი უკბილო იყო და ზედა და ქვედა ნისკარტები [[კრეატინი|კერატინით]] იყო დაგრძელებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> კერატინით დაფარული ზედა ნისკარტის მნიშვნელოვანი ნაშთები ცნობილია სენკენბერგის მუზეუმში დაცული „მუმიიდან“.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> ამ ნიმუშში, ნისკარტის შემონახული არაძვლოვანი ნაწილი ძვლის მიღმა მინიმუმ 8 სანტიმეტრით (3.1 ინჩით) იყო გადაჭიმული, ვერტიკალურად ქვემოთ იყო გამოწეული.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 110–117.</ref> ედმონტოზავრის ცხვირის ღიობები წაგრძელებული იყო და ღრმა ჩაღრმავებებში იყო განლაგებული, რომლებიც ზემოდან, უკნიდან და ქვემოდან განსხვავებული ძვლოვანი კიდეებით იყო გარშემორტყმული.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> სულ მცირე ერთ შემთხვევაში (სენკენბერგის ნიმუში), თვალის ბუდეებში იშვიათად შემონახული სკლერული რგოლები იყო შემონახული.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 128–130.</ref> ედმონტოზავრის ნიმუშში ასევე აღმოაჩინეს კიდევ ერთი იშვიათად შესამჩნევი ძვალი, ღეროსებრი ძვალი ([[ქვეწარმავლები|ქვეწარმავლების]] ყურის ძვალი).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს შესაძლოა ბინოკულარული ხედვა ჰქონოდა E. regalis- ის (CMN 2289) თითქმის სრული თავის ქალის 3D სკანირების საფუძველზე.<ref>Sullivan, C.; Sissons, R.; Sharpe, H.; Nguyen, K.; Theurer, B. (2024). "Skeletal reconstruction of fossil vertebrates as a process of hypothesis testing and a source of anatomical and palaeobiological inferences". Comptes Rendus Palevol. 23 (5): 69–83. doi:10.5852/cr-palevol2024v23a5.</ref> [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 teeth.png|thumb|Dentition close-ups of ''E. regalis'' (specimen CMN 2289)]] კბილები მხოლოდ ზედა ყბაში (ლოყების ზედა ნაწილში) და კბილანებში (ქვედა ყბის მთავარი ძვალი) იყო. კბილების განახლება მუდმივად ხდებოდა, ფორმირებას დაახლოებით ნახევარი წელი სჭირდებოდა.<ref>Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ისინი შედგებოდა ქსოვილის ექვსი ტიპისგან, რაც კონკურენციას უწევდა [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრების]] კბილების სირთულეს.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ისინი სვეტებად იზრდებოდა, თითოეულში მაქსიმუმ ექვსი დაფიქსირდა და სვეტების რაოდენობა ცხოველის ზომის მიხედვით იცვლებოდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ორივე სახეობისთვის სვეტების ცნობილი რაოდენობაა: E. regalis-ისთვის 51-დან 53-მდე სვეტი ზედა ყბაზე და 48-დან 49-მდე კბილანზე (ზედა ყბის კბილები ოდნავ ვიწროა, ვიდრე ქვედა ყბის); და E.annectens-ისთვის (E. saskatchewanensis-ის ნიმუში) 52 სვეტი ზედა ყბაზე და 44 კბილანზე.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===პოსტკრანიალური ჩონჩხი=== [[File:Edmontosaurus pelvis left.jpg|thumb|left|Hip bones of ''E. annectens'']] ხერხემლის რაოდენობა ნიმუშებს შორის განსხვავებულია. E.regalis-ს ჰქონდა ცამეტი კისრის ხერხემალი, თვრამეტი უკანა ხერხემალი, ცხრა თეძოს ხერხემალი და უცნობი რაოდენობის კუდის ხერხემალი.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ერთ ნიმუშს, რომელიც ოდესღაც Anatosaurus edmontoni-ს ეკუთვნოდა (ახლა იგივედ ითვლება, რაც E.regalis), აღენიშნებოდა დამატებითი უკანა ხერხემალი და 85 კუდის ხერხემალი, აღდგენის რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164. </ref> სხვა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდებს]] მხოლოდ 50-დან 70-მდე კუდის ხერხემალი აქვთ,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ამიტომ, როგორც ჩანს, ეს გადაჭარბებული შეფასება იყო. ზურგის წინა ნაწილი მიწისკენ იყო მოხრილი, კისერი ზემოთ იყო მოხრილი, ზურგისა და კუდის დანარჩენი ნაწილი კი ჰორიზონტალურად იყო დაჭერილი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ზურგი|ზურგისა]] და კუდის უმეტესი ნაწილი გამაგრებული იყო გაძვლოვანი მყესებით, რომლებიც განლაგებული იყო ბადისებრ ძაფებად ხერხემლის ნერვული ეკლების გასწვრივ. ეს მდგომარეობა აღწერილია, როგორც ზურგის და კუდის სულ მცირე ნაწილის „რამროდის“ გასწორება.<ref>Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref> Galton, Peter M. (1970). "The posture of hadrosaurian dinosaurs". Journal of Paleontology. 44 (3): 464–473. JSTOR 1302582.</ref> გაძვლოვანებული მყესები განიმარტება, როგორც ხერხემლის სვეტის გამაგრება გრავიტაციული სტრესის მიმართ, რაც გამოწვეულია დიდი ცხოველის ჰორიზონტალური ხერხემლის სვეტით, რომელიც ძირითადად უკანა ფეხებითა და თეძოებით არის დაყრდნობილი.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მხრის პირები გრძელი, ბრტყელი, პირის მსგავსი ძვლები იყო, რომლებიც დაახლოებით ხერხემლის სვეტის პარალელურად იყო განლაგებული. თეძოები სამი ელემენტისგან შედგებოდა: წაგრძელებული თეძოს ძვალი ფეხთან სახსრის ზემოთ, ქვედა და უკანა საზარდულის ძვალი გრძელი, თხელი ჯოხით და წინ მდებარე ბოქვენის ძვალი, რომელიც ფირფიტისებრ სტრუქტურად იყო გაშლილი. თეძოს სტრუქტურა ცხოველს ზურგზე გამართულად დგომაში ხელს უშლიდა, რადგან ასეთ მდგომარეობაში [[ბარძაყის ძვალი]] თეძოსა და ბოქვენის ძვლის სახსარს მიაწვებოდა და არა მხოლოდ მყარ თეძოს ძვალს. ცხრა შერწყმული თეძოს მალა თეძოს საყრდენს უზრუნველყოფდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> წინა ფეხები უკანა ფეხებთან შედარებით უფრო მოკლე და ნაკლებად მძიმე აგებულების იყო. ზედა მკლავს კუნთების მიმაგრებისთვის დიდი დელტოპექტორული ქედი ჰქონდა, ხოლო იდაყვის ძვალი და [[სხივის ძვალი]] წვრილი იყო. ზედა მკლავი და წინამხარი მსგავსი სიგრძის იყო. მაჯა მარტივი იყო, მხოლოდ ორი პატარა ძვლით. თითოეულ ხელს ოთხი თითი ჰქონდა, ცერა თითის (პირველი თითი) გარეშე. საჩვენებელი (მეორე), მესამე და მეოთხე თითები დაახლოებით ერთი სიგრძის იყო და ხორციან საფარში იყო გაერთიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ მეორე და მესამე თითებს ჩლიქის მსგავსი ჩლიქები ჰქონდათ, ეს ძვლებიც კანში იყო და გარედან არ ჩანდა. ნეკა თითი დანარჩენი სამისგან განსხვავდებოდა და გაცილებით მოკლე იყო. [[ბარძაყის ძვალი]] მყარი და სწორი იყო, უკანა მხარის დაახლოებით ნახევარზე გამოწეული ფლანგით.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ეს ქედი თეძოებსა და კუდზე მიმაგრებული ძლიერი კუნთებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ბარძაყებს (და შესაბამისად, უკანა ფეხებს) უკან წევდნენ და ხელს უწყობდნენ კუდის, როგორც ბალანსის ორგანოს გამოყენებას.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 98–110.</ref> თითოეულ ტერფს სამი თითი ჰქონდა, დიდი და პატარა თითის გარეშე. თითებს ჩლიქის მსგავსი წვერები ჰქონდათ.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ===რბილი ქსოვილი=== [[ფაილი:Edmontosaurus mummy AMNH 5060 skin back of skull.png|მინი|მარცხნივ|ალტ=AMNH 5060 -ის თავის უკანა ნაწილის კანის ანაბეჭდები|AMNH 5060 -ის კისრის ფრიალა კანის ანაბეჭდები]] Edmontosaurus annectens- ის მრავალი ნიმუში აღმოჩენილია შენახული [[კანი|კანის]] ანაბეჭდებით. რამდენიმე მათგანი ფართოდ არის გახმაურებული, მაგალითად, XX საუკუნის დასაწყისის „<nowiki/>[[ტრაქოდონის მუმია]]<nowiki/>“ <ref> Osborn, Henry Fairfield (1909). "The epidermis of an iguanodont dinosaur". Science. 29 (750): 793–795. Bibcode:1909Sci....29..793F. doi:10.1126/science.29.750.793. PMID 17787819.</ref><ref>Osborn, Henry Fairfield (1912). "Integument of the iguanodont dinosaur Trachodon". Memoirs of the American Museum of Natural History. 1: 33–54. hdl:2246/49. </ref> და „დაკოტას“ მეტსახელად ცნობილი ნიმუში,<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> რომელიც, როგორც ჩანს, კანიდან ნარჩენ [[ორგანული ქიმია|ორგანულ ნაერთებს]] შეიცავს.<ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> ამ აღმოჩენების გამო, Edmontosaurus annectens-ის აქერცვლა ცნობილია სხეულის უმეტეს ნაწილზე. კანის ანაბეჭდები ნაკლებად ცნობილია E. regalis-ისთვის. ვაპიტის ფორმაციიდან მუმიფიცირებული ნიმუში ([[UALVP 53722]]), რომელიც თავზე ინარჩუნებს რბილქსოვილოვან თავის ქალას ქედის ან ნაკეცის ფორმას, ფილ რ. ბელმა და მისმა კოლეგებმა [[2014]] წელს E.regalis-ს მიაკუთვნეს,<ref> Bell, P. R.; Fanti, F.; Currie, P. J.; Arbour, V.M. (2013). "A Mummified Duck-Billed Dinosaur with a Soft-Tissue Cock's Comb". Current Biology. 24 (1): 70–75. doi:10.1016/j.cub.2013.11.008. PMID 24332547.</ref> თუმცა [[ჰენრი შარპის]] და მისი კოლეგების მიერ [[2025]] წელს ჩატარებულმა ხელახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ნიმუში ვერ იქნება დარწმუნებით მიკუთვნებული ედმონტოზავრის არცერთ ცნობილ სახეობას და, შესაბამისად, ის, სავარაუდოდ, წარმოადგენს ედმონტოზაურის კუთვნილ ცალკეულ ტაქსონს, რაც იწვევს E.sp.-ზე სავარაუდოდ მინიჭებას.<ref> Sharpe, H. S.; Bell, P. R.; Baylatry, I.; Sissons, R.; Sullivan, C. (2025). "Re-evaluation of a soft crested Edmontosaurin, with implications for hadrosaurid life appearance and diversity". The Anatomical Record ar.70098. doi:10.1002/ar.70098. PMID 41316906. </ref> [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] ოლქის მუზეუმში დაცული E.annectens-ის [[LACM 23502]] ნიმუშში არსებული შემონახული რამფოთეკა მიუთითებს, რომ ედმონტოზავრის [[ნისკარტი]] უფრო კაუჭის ფორმის და ფართო იყო, ვიდრე ადრე იყო გამოსახული სამეცნიერო და საზოგადოებრივ მედიაში გამოქვეყნებულ მრავალ ილუსტრაციაზე. ამჟამად უცნობია, შეინარჩუნა თუ არა ამ ნიმუშმა ნამდვილი რამფოთეკა თუ მხოლოდ [[ძვალი|ძვალზე]] მიმაგრებული შიდა სტრუქტურის ანაბეჭდს წარმოადგენს.<ref> "Enough with the "Duck-Billed Dinosaurs"". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref> "Shovel-Beaked, Not Duck-Billed". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ==კლასიპიკაცია== ედმონტოზავრი იყო [[ჰადროზავრიდი]] (იხვისნისკარტა დინოზავრი), [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ოჯახის წევრი, რომელიც დღემდე მხოლოდ გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდიდან]] არის ცნობილი. ის კლასიფიცირდება [[საუროლოფინები|საუროლოფინებში]] (მონაცვლეობით ჰადროზავრინებში), ჰადროზავრიდების კლადაში, რომლებსაც ღრუ ქედები არ ჰქონდათ. ჯგუფის სხვა წევრები არიან [[ბრაქილოფოსაურუსი]], [[გრიპოსაურუსი]], [[ლოფორჰოთონი]], [[მაიასაურა დინოზავრი|მაიასაურა]], [[ნააშოიბიტოსაურუსი]], [[პროსაუროლოფუსი]] და [[საუროლოფუსი]].<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ჯგუფი მოიცავს სახეობას Anatosaurus annectens (მონაცვლეობით Edmontosaurus annectens),<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> დიდი ჰადროზავრიდი დასავლეთ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სხვადასხვა უახლესი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] წარმონაქმნიდან. გიგანტური [[ჩინეთი|ჩინური]] [[ჰადროზავრინი]] Shantungosaurus giganteus ანატომიურად ასევე მსგავსია ედმონტოზავრისა. [[მ.კ. ბრეტ-სურმანი|მ.კ. ბრეტ-სურმანმა]] აღმოაჩინა, რომ ეს ორი სახეობა მხოლოდ [[შანტუნგოზავრი|შანტუნგოზავრის]] უფრო დიდ ზომასთან დაკავშირებულ დეტალებში განსხვავდებოდა, რაც ამ უკანასკნელი გვარის შესახებ აღწერილ მონაცემებზე დაყრდნობით იყო დაფუძნებული.<ref>Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> [[File: Hadrosaurinae premaxillae.jpg|მინი|მარჯვნივ]] რამდენიმე ჰადროზავრინის პრემახილისებრი უბნები შედარებულია (ედმონტოზავრის C და E მოდელებში).მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრის, როგორც [[საუროლოფინი|საუროლოფინის]] სტატუსი სადავო არ გამხდარა, მისი ზუსტი განთავსება კლადში გაურკვეველია. ადრეული ფილოგენეზი, რომელიც წარმოდგენილია [[რ.ს. ლალისა]] და [[ნელდა რაიტი|ნელდა რაიტის]] [[1942]] წლის გავლენიან მონოგრაფიაში, ედმონტოზავრს და [[ანატოზავრუსი|ანატოზავრუსის]] სხვადასხვა სახეობას (რომელთა უმეტესობა მოგვიანებით ედმონტოზავრის დამატებით სახეობებად ან ნიმუშებად ჩაითვლებოდა) „ბრტყელთავიანი“ ჰადროზავრების რამდენიმე შტოს შორის ერთ შტოდ მოიხსენიებდა.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 48.</ref> კლადისტური მეთოდების გამოყენებით ჩატარებულმა ერთ-ერთმა პირველმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ის დაკავშირებული იყო ანატოზავრთან (ანატოტიტანი) და [[შანტუნგოსავრუსი|შანტუნგოსავრუსთან]] არაფორმალურ „ედმონტოზავრების“ კლადაში, რომელიც დაწყვილებული იყო წვერქუშიან „<nowiki/>[[საუროლოფები|საუროლოფებთან]]<nowiki/>“ და უფრო შორეულად ენათესავებოდა „<nowiki/>[[ბრაქილოფოსავრები|ბრაქილოფოსავრებს]]<nowiki/>“ და თაღოვან „<nowiki/>[[გრიპოზავრები|გრიპოზავრებს]]<nowiki/>“<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> [[ტერი გეითსი|ტერი გეითსის]] და [[სკოტ სემპსონი|სკოტ სემპსონის]] [[2007]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ მსგავსი შედეგები აჩვენა იმით, რომ ედმონტოზავრი Saurolophus-თან და Prosaurolophus-თან ახლოს დარჩა და Gryposaurus-ისგან, ხოლო Brachylophosaurus-ისგან და Maiasaura-სგან შედარებით დაშორებული იყო.<ref> Gates, Terry A.; Sampson, Scott D. (2007). "A new species of Gryposaurus (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA". Zoological Journal of the Linnean Society. 151 (2): 351–376. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x.</ref> თუმცა, Hadrosauridae-ს უახლესი მიმოხილვა, რომელიც [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა ([[2004]]) ჩაატარეს, შესამჩნევად განსხვავებულ შედეგს იძლევა: ედმონტოზავრი Gryposaurus-სა და „brachylophosaurus“-ს შორის იყო მოქცეული და Saurolophus- ისგან დაშორებით იყო.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ედმონტოზავრი [[საუროლოფიანები|საუროლოფიანების]] ტომ Edmontosaurini-ს თანამოძმე გვარია, რომელიც ასევე მოიცავს ისეთ ტაქსონებს, როგორიცაა Shantungosaurus, Kerberosaurus და Laiyangosaurus.<ref> Kobayashi, Yoshitsugu; Nishimura, Tomohiro; Takasaki, Ryuji; Chiba, Kentaro; Fiorillo, Anthony R.; Tanaka, Kohei; Chinzorig, Tsogtbaatar; Sato, Tamaki; Sakurai, Kazuhiko (September 5, 2019). "A New Hadrosaurine (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Marine Deposits of the Late Cretaceous Hakobuchi Formation, Yezo Group, Japan". Scientific Reports. 9 (1): 12389. Bibcode:2019NatSR...912389K. doi:10.1038/s41598-019-48607-1. PMC 6728324. PMID 31488887.</ref> {{clade|style=font-size:85%; line-height:85%; |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2={{clade |1=[[Brachylophosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Saurolophini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1=[[Edmontosaurini]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60 px]]</span> |2=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60 px]]</span>}} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> |2='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60 px]]</span>}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==კლადოგრამა== {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Saurolophinae''' |1={{clade |label1=Brachylophosaurini |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]]</span> |2=''[[Acristavus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]]</span> |2=''[[Brachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=Austrokritosauria |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kelumapusaura machi.png|60px]]</span> |2=''[[Huallasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Huallasaurus australis.png|60px]]</span> }} }} }} |label2=Kritosaurini |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]]</span> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Rhinorex condrupus.png|60px]]</span> |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''Gryposaurus notabilis'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]]</span> |2=''Gryposaurus monumentensis'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]]</span> |2={{clade |label1=Saurolophini |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60px]]</span> |2=''Saurolophus angustirostris'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]</span>}} }} |label2=Edmontosaurini |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]]</span> |2=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]]</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60px]]</span> |2='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade |style=font-size:95%; line-height:95% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus|Acristravus gagstarsoni]]'' |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus canadensis]]'' |2=''[[Maiasaura peeblesorum]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus giganteus]]'' |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' |2='''''Edmontosaurus annectens''''' }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus manakini]]'' |2={{clade |1=Sabinas OTU |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus maximus]]'' |label2=''[[Saurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus morrisi]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' |2=''[[Saurolophus angustirostris]]'' }} }} }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus dongi]]'' |2={{clade |1=''[[Kritosaurus navajovius]]'' |2={{clade |1={{clade |1= ''[[Aquilarhinus]]'' |2={{clade |1=''[[Secernosaurus koerneri]]'' |2=''[[Willinakaqe salitralensis]]'' }} }} |label2=''[[Gryposaurus]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade| style=font-size:90%;line-height:85% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]''[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]] |2=''[[Acristavus]]''[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' [[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' [[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]] |2=''[[Brachylophosaurus]]'' [[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]] }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=[[Austrokritosauria]] |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' [[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' [[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' [[File:Kelumapusaura machi.png|60px]] |2=''[[Huallasaurus]]'' [[File:Huallasaurus australis.png|60px]] }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' [[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' [[File:Rhinorex condrupus.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' [[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' [[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' [[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' [[File:Saurolophus osborni.png|60px]] |2=''Saurolophus angustirostris'' [[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' [[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]] |2=''[[Kerberosaurus]]'' [[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' [[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]] |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <div style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus BW.jpg|60px]]</div> |2=''''Edmontosaurus annectens''''[[File:Anatotitan BW.jpg|60px]] }} }} }} }} }} }} }} }} ==პალეონტოლოგია== ===დიეტა და კვება=== [[File:Knight hadrosaurs.jpg|thumb|left|1897 restoration by [[Charles R. Knight]] of ''E. annectens'' as semi-aquatic animals that could only chew soft water plants, a popular idea at the time which is now outdated]] როგორც [[ჰადროზავრიდი]], ედმონტოზავრი დიდი ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] იყო. მისი [[კბილი|კბილები]] მუდმივად იცვლებოდა და იფუთებოდა სტომატოლოგიურ ბატარეებში, რომლებიც ასობით კბილს შეიცავდა, რომელთაგან მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო ნებისმიერ დროს გამოყენებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ის თავის ფართო [[ნისკარტი|ნისკარტს]] იყენებდა ფხვიერი საკვების დასაჭრელად, შესაძლოა მოჭრით,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ან ყბების ნიჟარისებრი ფორმით დახურვით ტოტებსა და ტოტებზე და შემდეგ უფრო მკვებავი ფოთლებისა და ყლორტების მოცილებით.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> იმის გამო, რომ კბილების რიგები ღრმად არის ჩაღრმავებული ყბების გარედან და სხვა ანატომიური დეტალების გამო, ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს და სხვა ორნითიშების უმეტესობას ჰქონდა ლოყის მსგავსი სტრუქტურები, კუნთოვანი ან არაკუნთოვანი. ლოყების ფუნქცია იყო საკვების პირის ღრუში შენარჩუნება.<ref>Galton, Peter M. (1973). "The cheeks of ornithischian dinosaurs". Lethaia. 6 (1): 67–89. Bibcode:1973Letha...6...67G. doi:10.1111/j.1502-3931.1973.tb00873.x.</ref><ref> Fastovsky, D.E., and Smith, J.B. (2004). "Dinosaur paleoecology." The Dinosauria. pp. 614–626.</ref> ცხოველის კვების დიაპაზონი უნდა ყოფილიყო მიწის დონიდან დაახლოებით 4 მეტრამდე (13 ფუტი) სიმაღლეზე.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[1960-იანები|1960]]-იან და [[1970-იანები|1970]]-იან წლებამდე, ედმონტოზავრის მსგავსი ჰადროზავრების გაბატონებული ინტერპრეტაცია იყო ის, რომ ისინი წყლის მცენარეები იყვნენ და წყლის მცენარეებით იკვებებოდნენ. <ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> ამის მაგალითია [[უილიამ მორისი|უილიამ მორისის]] [[1970]] წლის ინტერპრეტაცია ედმონტოზავრის თავის ქალას შესახებ, რომელსაც [[ნისკარტი|ნისკარტის]] უძვლო ნარჩენები ჰქონდა. მან ივარაუდა, რომ ცხოველის რაციონი თანამედროვე [[იხვები|იხვების]] მსგავსი იყო, წყლიდან [[მცენარეები|მცენარეების]] და წყლის [[უხერხემლოები|უხერხემლოების]], როგორიცაა [[მოლუსკები]] და [[კიბოსნაირნი|კიბოსნაირები]], ფილტრავდა და წყალს ზედა ნისკარტის შიდა ზედაპირის გასწვრივ V-ფორმის ღარებით გამოყოფდა.<ref> Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ნისკარტის ეს ინტერპრეტაცია უარყოფილია, რადგან ღარები და ქედები უფრო [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] [[კუ|კუს]] ნისკარტების მსგავსია, ვიდრე ფილტრით მკვებავი [[ფრინველები|ფრინველების]] მოქნილი სტრუქტურების მსგავსი.<ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> რადგან [[კბილი|კბილების]] მიკროცვეთის ტექსტურაზე ნაკაწრები დომინირებს, უილიამსი და სხვები ვარაუდობდნენ, რომ ედმონტოზავრი მძოვდა და არა მჭრელი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ნაკლები ნაკაწრი ექნებოდა ნაკლები აბრაზიული მასალების მოხმარების გამო. გადაყლაპული აბრაზივების კანდიდატებს შორისაა [[სილიციუმი|სილიციუმით]] მდიდარი [[მცენარეები]], როგორიცაა [[ცხენიკუდა|ცხენის კუდი]] და ნიადაგი, რომელიც შემთხვევით გადაყლაპეს მიწის დონეზე კვების გამო.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> თუმცა, სხვა ჰადროზავრიდების კბილის მიკროცვეთის ტექსტურებთან შედარებით, ედმონტოზავრის მონაცემები არ მიუთითებს იმაზე, რომ მის მიერ მოხმარებული საკვების აბრაზიულობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე სხვა ჰადროზავრიდების მიერ მოხმარებული.<ref> Kubo, Tai; Kubo, Mugino O.; Sakamoto, Manabu; Winkler, Daniela E.; Shibata, Masateru; Zheng, Wenjie; Jin, Xingsheng; You, Hai-Lu (December 1, 2023). "Dental microwear texture analysis reveals a likely dietary shift within Late Cretaceous ornithopod dinosaurs". Palaeontology. 66 (6) e12681. doi:10.1111/pala.12681. ISSN 0031-0239. Retrieved August 12, 2025 – via Wiley Online Library.</ref> მაღალი განედის რეგიონებში, როგორიცაა [[ალასკა|ალიასკა]], [[წიწვოვანი მცენარეები]] იქნებოდა დომინანტური საკვების წყარო, თუმცა ედმონტოზავრის დიეტა სეზონურად ცვალებადი იქნებოდა.<ref> Fiorillo, Anthony Ricardo (March 11, 2011). "Microwear patterns on the teeth of northern high latitude hadrosaurs with comments on microwear patterns in hadrosaurs as a function of latitude and seasonal ecological constraints" (PDF). Palaeontologia Electronica. 14 (3): 1–17. Retrieved March 16, 2026.</ref> კბილის სტრუქტურა მიუთითებს დაჭრისა და დაფქვის კომბინირებულ შესაძლებლობებზე.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ჰადროზავრიდ კლაოზავრში გასტროლიტების, ანუ კუჭის ქვების, შესახებ ცნობები სინამდვილეში სავარაუდოდ ორმაგ არასწორ იდენტიფიკაციას ეფუძნება. პირველ რიგში, ნიმუში სინამდვილეში Edmontosaurus annectens-ს ეკუთვნის. [[ბარნუმ ბრაუნი|ბარნუმ ბრაუნმა]], რომელმაც ნიმუში [[1900]] წელს აღმოაჩინა, მას კლაოზავრი უწოდა, რადგან იმ დროს E.annectens კლაოზავრის სახეობად ითვლებოდა. გარდა ამისა, უფრო სავარაუდოა, რომ სავარაუდო გასტროლიტები დაკრძალვის დროს ჩარეცხილი ხრეშის ნაყოფია.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ნაწლავის შიგთავსი=== [[File:Pasta - mummified trachodon - AmMusNatHist.jpg|thumb|Possible gut contents were reported from the "Trachodon mummy" at the American Museum of Natural History, but were never described.]] შტერნბერგების მიერ შეგროვებული ორივე „მუმიის“ ნიმუშს, სავარაუდოდ, ნაწლავების შიგთავსი ჰქონდა. [[ჩარლზ ჰ. შტერნბერგი|ჩარლზ ჰ. შტერნბერგმა]] ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ნიმუშში კარბონიზებული ნაწლავების შიგთავსის არსებობის შესახებ განაცხადა,<ref>Sternberg, Charles H. (1909). "A new Trachodon from the Laramie Beds of Converse County, Wyoming". Science. 29 (749): 753–54. Bibcode:1909Sci....29..747G. doi:10.1126/science.29.749.747. PMID 17840008.</ref> თუმცა ეს მასალა აღწერილი არ არის.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref> სენკენბერგის მუზეუმის ნიმუშში მცენარეული ნაშთები აღწერილია, მაგრამ მათი ინტერპრეტაცია რთული აღმოჩნდა. ჩონჩხში ნაპოვნი მცენარეები მოიცავდა წიწვოვანი Cunninghamites elegans-ის წიწვებს, წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ხეების ტოტებს და მრავალ პატარა თესლს ან ნაყოფს.<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> [[1922]] წელს მათი აღწერის შემდეგ, ისინი გერმანულენოვან ჟურნალ Paläontologische Zeitschrift-ში დებატების საგანი გახდა. კროუსელმა, რომელმაც აღწერა მასალა, ის ცხოველის ნაწლავების შიგთავსად განმარტა,<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ხოლო აბელს არ შეეძლო გამორიცხა, რომ მცენარეები სიკვდილის შემდეგ ჩონჩხში იყო გარეცხილი.<ref> Abel, O. (1922). "Diskussion zu den Vorträgen R. Kräusel and F. Versluys". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 87. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> იმ დროს ჰადროზავრიდები წყლის ცხოველებად ითვლებოდა და კროუსელმა აღნიშნა, რომ ნიმუში არ გამორიცხავდა ჰადროზავრიდების მიერ წყლის მცენარეებით კვებას.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ნაწლავების შესაძლო შიგთავსის აღმოჩენამ ინგლისურენოვან წრეებში მცირე გავლენა მოახდინა, გარდა წყლისა და ხმელეთის [[დიქოტომია (აპორია)|დიქოტომიის]] კიდევ ერთი მოკლე ხსენებისა,<ref>Wieland, G. R. (1925). "Dinosaur feed". Science. 61 (1589): 601–603. Bibcode:1925Sci....61..601W. doi:10.1126/science.61.1589.601. PMID 17792714.</ref> სანამ [[ჯონ ოსტრომი]] არ წამოჭრიდა ამ საკითხს სტატიაში, რომელშიც ხელახლა აფასებდა ჰადროზავრიდების წყალთან დაკავშირებული ძველი ინტერპრეტაციას. აღმოჩენის წყლის მოდელთან ადაპტაციის მცდელობის ნაცვლად, მან ეს გამოიყენა მტკიცებულებად, რომ [[ჰადროზავრიდები]] ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები]] იყვნენ.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ჰადროზავრიდების ხმელეთის ცხოველებად მისეული ინტერპრეტაცია ზოგადად მიღებულია,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> სენკენბერგის მცენარეული ნამარხები კვლავ ორაზროვანია. [[კენეტ კარპენტერი]] ვარაუდობს, რომ ისინი შეიძლება სინამდვილეში წარმოადგენდნენ მშიერი ცხოველის ნაწლავების შიგთავსს და არა ტიპიურ დიეტას.<ref> Carpenter, Kenneth (1987). "Paleoecological significance of droughts during the Late Cretaceous of the Western Interior". In Currie, Philip J.; Koster, Emlyn H. (eds.). Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Drumheller, August 10–14, 1987. Occasional Paper of the Tyrrell Museum of Palaeontology. Vol. 3. Drumheller, Alberta: Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. pp. 42–47. ISBN 978-0-7732-0047-0.</ref><ref> Carpenter, Kenneth (2007). "How to make a fossil: part 2 – Dinosaur mummies and other soft tissue" (PDF). The Journal of Paleontological Sciences. online. Archived from the original (PDF) on August 23, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> სხვა ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რადგან [[მცენარეები|მცენარეული]] ნამარხები ნიმუშში მათი თავდაპირველი კონტექსტიდან იყო ამოღებული და ინტენსიურად იყო მომზადებული, აღარ არის შესაძლებელი თავდაპირველი ნაშრომის შემდგომი შესწავლა, რაც ღიად ტოვებს შესაძლებლობას, რომ [[მცენარეები]] წყალში ჩაძირული ნარჩენები იყო.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref><ref>Tweet, Justin S.; Chin, Karen; Braman, Dennis R.; Murphy, Nate L. (2008). "Probable gut contents within a specimen of Brachylophosaurus canadensis (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana". PALAIOS. 23 (9): 624–635. Bibcode:2008Palai..23..624T. doi:10.2110/palo.2007.p07-044r. S2CID 131393649.</ref> ===იზოტოპური კვლევები=== [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 maxillae.png|thumb|''E. regalis'' maxillae with teeth (specimen CMN 2289)]] ედმონტოზავრის დიეტა და ფიზიოლოგია შესწავლილია კბილის ემალში ჩაწერილი [[ნახშირბადი|ნახშირბადისა]] და [[ჟანგბადი|ჟანგბადის]] სტაბილური [[იზოტოპები|იზოტოპების]] გამოყენებით. კვების, სმისა და სუნთქვის დროს ცხოველები იღებენ ნახშირბადსა და ჟანგბადს, რომლებიც ძვლებში ინტეგრირდება. ამ ორი ელემენტის [[იზოტოპები]] განისაზღვრება სხვადასხვა შინაგანი და გარე ფაქტორებით, როგორიცაა შეჭმული მცენარეების ტიპი, ცხოველის [[ფიზიოლოგია]], მარილიანობა და [[კლიმატი]]. თუ ნამარხებში იზოტოპების თანაფარდობა არ იცვლება გაქვავებით და შემდგომი ცვლილებებით, მათი შესწავლა შესაძლებელია საწყისი ფაქტორების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად; [[თბილსისხლიანი ცხოველები|თბილსისხლიან]] ცხოველებს ექნებათ გარკვეული იზოტოპური შემადგენლობა მათ გარემოსთან შედარებით, ცხოველებს, რომლებიც მიირთმევენ გარკვეული ტიპის [[მცენარეები|მცენარეებს]] ან იყენებენ გარკვეულ საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, ექნებათ განსხვავებული იზოტოპური შემადგენლობა და ა.შ. მინანქარი ჩვეულებრივ გამოიყენება, რადგან მინანქრის შემქმნელი მინერალის სტრუქტურა მას ჩონჩხის ქიმიური ცვლილებების მიმართ ყველაზე მდგრად მასალად აქცევს.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> [[2004]] წელს კეტრინ თომასისა და სანდრა კარლსონის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოყენებული იქნა სამი ინდივიდის ზედა ყბის [[კბილი|კბილები]], რომლებიც აღიქმებოდა როგორც არასრულწლოვანი, სუბზრდასრული და ზრდასრული, რომლებიც აღებული იყო სამხრეთ დაკოტას კორსონის ოლქის ჰელ კრიკის ფორმაციაში ძვლოვანი საწოლიდან. ამ კვლევაში, ედმონტოზავრების კბილის ბატარეებში სვეტებში განლაგებული კბილების ნიმუშები აღებული იქნა თითოეული კბილის გასწვრივ მრავალი ადგილიდან მიკრობურღვის სისტემის გამოყენებით. შერჩევის ეს მეთოდი იყენებს ჰადროზავრიდების კბილის ბატარეების ორგანიზებას, რათა დადგინდეს კბილების იზოტოპების ვარიაცია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. მათი ნაშრომიდან ჩანს, რომ ედმონტოზავრების კბილების ფორმირებას დაახლოებით 0,65 წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა, ოდნავ უფრო სწრაფად ახალგაზრდა ედმონტოზავრებში. სამივე ინდივიდის კბილებს, როგორც ჩანს, აჩვენეს ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობის ვარიაცია, რაც შეიძლება შეესაბამებოდეს თბილ/მშრალ და გრილ/სველ პერიოდებს; თომასმა და კარლსონმა განიხილეს შესაძლებლობა, რომ ცხოველები მიგრირებდნენ, მაგრამ უპირატესობა მიანიჭეს ადგილობრივ სეზონურ ვარიაციებს, რადგან მიგრაცია უფრო მეტად გამოიწვევდა თანაფარდობის ჰომოგენიზაციას, რადგან ბევრი ცხოველი მიგრირებს კონკრეტული ტემპერატურის დიაპაზონში ან კონკრეტული საკვების წყაროების მახლობლად დარჩენისთვის.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ედმონტოზავრებმა ასევე აჩვენეს გამდიდრებული [[ნახშირბადი|ნახშირბადის]] [[იზოტოპები|იზოტოპის]] შემცველობა, რაც თანამედროვე ძუძუმწოვრებისთვის შეიძლება განიმარტოს, როგორც C3 მცენარეების (მცენარეების უმეტესობა) და C4 მცენარეების (ბალახების) შერეული დიეტა; თუმცა, C4 მცენარეები გვიან ცარცულ პერიოდში უკიდურესად იშვიათი იყო, თუ საერთოდ არსებობდა. თომასმა და კარლსონმა წამოჭრეს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა მოქმედებდა და დაადგინეს, რომ ყველაზე სავარაუდოა, რომ მოიცავდეს გიმნოსპერმებით მდიდარ დიეტას, დასავლეთის შიდა ზღვის გზის მიმდებარე სანაპირო ზოლიდან მარილით დაძაბული მცენარეების მოხმარებას და დინოზავრებსა და ძუძუმწოვრებს შორის ფიზიოლოგიურ განსხვავებას, რამაც გამოიწვია [[დინოზავრები|დინოზავრების]] [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილის]] წარმოქმნა ნახშირბადის განსხვავებული თანაფარდობით, ვიდრე ეს [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებისთვის]] იქნებოდა მოსალოდნელი. ასევე შესაძლებელია ფაქტორების კომბინაცია.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ===ღეჭვა=== [[ფაილი:Edmontosaurus beak right.jpg|მინი|მარცხნივ]] [[1980]]-იანი წლების შუა პერიოდიდან [[2000]]-იან წლებამდე, ჰადროზავრიდების მიერ საკვების გადამუშავების გაბატონებული ინტერპრეტაცია დევიდ ბ. ვაიშამპელის მიერ [[1984]] წელს წამოყენებულ მოდელს მიჰყვებოდა. მან ივარაუდა, რომ თავის ქალის სტრუქტურა ძვლებს შორის მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, რაც ქვედა ყბის წინ და უკან მოძრაობას და ზედა ყბის კბილების მატარებელი ძვლების გარეთ მოხრას იწვევდა პირის დახურვისას. ზედა ყბის კბილები ჩხირებივით აკაკუნებდა ქვედა ყბის კბილებს და ამუშავებდა მათ შორის მოქცეულ მცენარეულ მასალას.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Weishampel, David B. (1984). Evolution in jaw mechanics in ornithopod dinosaurs. Advances in Anatomy, Embryology, and Cell Biology. Vol. 87. Berlin; New York: Springer-Verlag. pp. 1–109. doi:10.1007/978-3-642-69533-9. ISBN 978-0-387-13114-6. ISSN 0301-5556. PMID 6464809. S2CID 12547312.</ref>ასეთი მოძრაობა ძუძუმწოვრებში ღეჭვის ეფექტების პარალელურად იქნებოდა, თუმცა ეფექტებს სრულიად განსხვავებული გზით მიიღწევდა.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> [[2000]]-იანი წლების დასაწყისში ჩატარებულმა კვლევებმა ვაიშამპელის მოდელი ეჭვქვეშ დააყენა. [[2008]] წელს [[კეისი ჰოლიდეი|კეისი ჰოლიდეის]] და [[ლოურენს ვიტმერი|ლოურენს ვიტმერის]] მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდებს]], როგორიცაა ედმონტოზავრი, არ ჰქონდათ ისეთი ტიპის [[თავის ქალა|თავის ქალას]] სახსრები, რომლებიც გვხვდება თანამედროვე ცხოველებში, რომლებსაც აქვთ კინეტიკური [[თავის ქალა|თავის ქალები]] (თავის ქალები, რომლებიც საშუალებას იძლევიან მოძრაობას მათ შემადგენელ ძვლებს შორის), მაგალითად, [[ბრტყელძირიანები|ბრტყელძირიანებსა]] და [[ფრინველები|ფრინველებში]]. მათ ივარაუდეს, რომ სახსრები, რომლებიც ინტერპრეტირებული იყო, როგორც მოძრაობის დაშვება [[დინოზავრები|დინოზავრის]] თავის ქალებში, სინამდვილეში ხრტილოვანი ზრდის ზონები იყო.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> [[ვაიშამპელი|ვაიშამპელის]] მოდელის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა კბილებზე ნაკაწრების ორიენტაცია, რომელიც აჩვენებს ყბის მოქმედების მიმართულებას. თუმცა, სხვა მოძრაობებმა შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ნაკაწრები, როგორიცაა ქვედა ყბის ორი ნახევრის ძვლების მოძრაობა. ყველა მოდელი არ არის შესწავლილი ამჟამინდელი ტექნიკით.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> ვინსენტ უილიამსმა და მისმა კოლეგებმა ([[2009]]) გამოაქვეყნეს დამატებითი ნაშრომი ჰადროზავრიდის კბილების მიკროცვეთის შესახებ. მათ აღმოაჩინეს ნაკაწრების ოთხი კლასი ედმონტოზავრის კბილებზე. ყველაზე გავრცელებული კლასი განიმარტა, როგორც ირიბი მოძრაობის შედეგი და არა მარტივი ზევით-ქვევით ან წინ-უკან მოძრაობა, რაც შეესაბამება ვაიშამპელის მოდელს. ითვლება, რომ ეს მოძრაობა საკვების დაფქვის ძირითადი მოძრაობა იყო. ორი ნაკბენის კლასი განიმარტა, როგორც ყბების წინ ან უკან მოძრაობის შედეგი. მეორე კლასი ცვალებადი იყო და, სავარაუდოდ, ყბების გახსნის შედეგი იყო. მოძრაობების კომბინაცია უფრო რთულია, ვიდრე ადრე იყო პროგნოზირებული.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> [[File:Edmontosaurus jaw.jpg|thumb|Close up of teeth in the lower jaw]] ვაიშამპელმა თავისი მოდელი კომპიუტერული სიმულაციის დახმარებით შეიმუშავა. ნატალია რიბჩინსკიმ და მისმა კოლეგებმა ეს ნამუშევარი გაცილებით დახვეწილი სამგანზომილებიანი ანიმაციური მოდელით განაახლეს, ლაზერებით E.regalis-ის [[თავის ქალა|თავის ქალის]] სკანირებით. მათ შეძლეს შემოთავაზებული მოძრაობის რეპლიკაცია თავიანთი მოდელით, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ სხვა ძვლებს შორის დამატებითი მეორადი მოძრაობები იყო საჭირო, ღეჭვის ციკლის დროს ზოგიერთ ძვალს შორის მაქსიმალური დაშორებით 1.3-დან 1.4 სანტიმეტრამდე (0.51-დან 0.55 ინჩამდე). რიბჩინსკი და მისი კოლეგები არ იყვნენ დარწმუნებულნი ვაიშამპელის მოდელის სიცოცხლისუნარიანობაში, მაგრამ აღნიშნეს, რომ მათ ანიმაციაში რამდენიმე გაუმჯობესება აქვთ შესატანი. დაგეგმილი გაუმჯობესებები მოიცავს რბილი ქსოვილებისა და კბილების ცვეთის კვალისა და ნაკაწრების ჩართვას, რამაც უკეთ უნდა შეზღუდოს მოძრაობები. ისინი აღნიშნავენ, რომ ასევე არსებობს რამდენიმე სხვა ჰიპოთეზა შესამოწმებლად.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> რობინ კატბერტსონის და მისი კოლეგების მიერ [[2012]] წელს გამოქვეყნებულმა შემდგომმა კვლევამ ვაიშამპელის მოდელისთვის საჭირო მოძრაობები ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნია და უპირატესობა მიანიჭა მოდელს, რომელშიც ქვედა ყბის მოძრაობები ქმნიდა ხრაშუნა მოქმედებას. ქვედა ყბის ზედა ყბასთან შეერთება ჩვეულებრივ ბრუნვასთან ერთად წინა-უკანა მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, ხოლო ქვედა ყბის ორი ნახევრის წინა შეერთება ასევე მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა; კომბინაციაში, ქვედა ყბის ორ ნახევარს შეეძლო ოდნავ წინ და უკან მოძრაობა, ასევე მცირე ბრუნვა მათი გრძელი ღერძის გასწვრივ. ეს მოძრაობები ხსნიდა დაკვირვებულ [[კბილი|კბილების]] ცვეთას და უფრო მყარად აგებულ თავის ქალას, ვიდრე ვაიშამპელის მიერ იყო მოდელირებული.<ref>Cuthbertson, Robin S.; Tirabasso, Alex; Rybczynski, Natalia; Holmes, Robert B. (2012). "Kinetic limitations of intracranial joints in Brachylophosaurus canadensis and Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae), and their implications for the chewing mechanics of hadrosaurids". The Anatomical Record. 295 (6): 968–979. doi:10.1002/ar.22458. PMID 22488827. S2CID 33114056.</ref> ===ზრდა=== [[File:Edmontosaurus_skull_ontogeny.png|left|thumb|Skull growth series of ''Edmontosaurus'' (''E. regalis'' top, and ''E. annectens'' bottom)]] [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, კამპიონემ და ევანსმა ჩაწერეს მონაცემები კამპანიური და მაასტრიხტული პერიოდის ყველა ცნობილი „ედმონტოზავრის“ [[თავის ქალა|თავის ქალიდან]] და გამოიყენეს ისინი მორფომეტრიული გრაფიკის შესაქმნელად, რომელშიც შედარდა თავის ქალის ცვალებადი მახასიათებლები თავის ქალის ზომასთან. მათმა შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე აღიარებულ ედმონტოზავრის სახეობაში, მრავალი მახასიათებელი, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა დამატებითი სახეობების ან გვარების კლასიფიკაციისთვის, პირდაპირ კორელაციაში იყო თავის ქალის ზომასთან. კამპიონემ და ევანსმა ეს შედეგები განმარტეს, როგორც მტკიცე მითითება იმისა, რომ ედმონტოზავრების [[თავის ქალა|თავის ქალების]] ფორმა მკვეთრად შეიცვალა მათი ზრდისას. ამან წარსულში გამოიწვია კლასიფიკაციის რამდენიმე აშკარა შეცდომა. კამპანიური სახეობა Thespesius edmontoni, რომელიც ადრე E.annectens-ის სინონიმად ითვლებოდა მისი მცირე ზომისა და [[თავის ქალა|თავის ქალის]] ფორმის გამო, უფრო სავარაუდოა, რომ თანამედროვე E. regalis-ის სუბალდუტური ნიმუშია. ანალოგიურად, ადრე აღიარებული მაასტრიხტული ედმონტოზავრების სამი სახეობა, სავარაუდოდ, ერთი სახეობის ზრდის ეტაპებს წარმოადგენს, სადაც E. saskatchewanensis წარმოადგენს ახალგაზრდა ინდივიდებს, E.annectens სუბალდუტურ ინდივიდებს და Anatotitan copei-ს სრულად მომწიფებულ ზრდასრულებს. ცხოველების ზრდასთან ერთად თავის ქალები უფრო გრძელი და ბრტყელი ხდებოდა.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> [[2014]] წელს ჩატარებულ კვლევაში მკვლევარებმა ივარაუდეს, რომ E.regalis-ი სიმწიფეს 10-15 წლის ასაკში აღწევდა.<ref>Vanderven, E.; Burns, M.E.; Currie, P.J. (2014). "Histologic growth dynamic study of Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae) from a bonebed assemblage of the Upper Cretaceous Horseshoe Canyon Formation, Edmonton, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1023–1033. Bibcode:2014CaJES..51.1023V. doi:10.1139/cjes-2014-0064. </ref> [[2022]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, ვოსიკი და ევანსი სხვადასხვა ლოკაციიდან აღებული სხვადასხვა ნიმუშის ანალიზის საფუძველზე, ივარაუდეს, რომ E.annectens-ი სიმწიფეს 9 წლის ასაკში აღწევდა. მათ აღმოაჩინეს, რომ შედეგი სხვა ჰადროზავრების შედეგის მსგავსი იყო.<ref>Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> === ტვინი და ნერვული სისტემა=== [[File:Pasta - triceratops brain.jpg|thumb|A 1905 chart showing the relatively small brains of a ''[[Triceratops]]'' (top) and ''E. annectens'']] ედმონტოზავრის ტვინი აღწერილია რამდენიმე ნაშრომსა და რეფერატში ღრუს ენდოკასტების გამოყენებით, სადაც ტვინი იყო. ამ გზით შესწავლილია E.annectens<ref> Marsh, Othniel Charles (1893). "The skull and brain of Claosaurus". American Journal of Science. 45 (265): 83–86. Bibcode:1893AmJS...45...83M. doi:10.2475/ajs.s3-45.265.83. S2CID 131740074.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1896). "The dinosaurs of North America". Sixteenth Annual report of the United States Geological Survey to the Secretary of the Interior, 1894–1895: Part 1. Washington, D.C.: U.S. Geological Survey. pp. 133–244. doi:10.3133/ar16_1. Archived from the original on May 9, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> და E.regalis,<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ასევე სახეობების იდენტიფიცირებადი ნიმუშები.<ref>Brown, Barnum (1914). "Anchiceratops, a new genus of horned dinosaurs from the Edmonton Cretaceous of Alberta, with discussion of the ceratopsian crest and the brain casts of Anchiceratops and Trachodon". Bulletin of the American Museum of Natural History. 33: 539–548.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი განსაკუთრებით დიდი არ იყო ედმონტოზავრის ზომის ცხოველისთვის. მისი სივრცე თავის ქალის სიგრძის მხოლოდ მეოთხედს შეადგენდა<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> და სხვადასხვა ენდოკასტების მოცულობა 374 მილილიტრიდან (13 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> 450 მილილიტრამდე (15 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> მერყეობდა, რაც არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ ტვინს შესაძლოა ენდოკასტის სივრცის მხოლოდ 50% ეკავა, დანარჩენი სივრცე კი ტვინის გარშემო არსებულმა მაგარი გარსმა დაიკავა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> მაგალითად, 374 მილილიტრიანი ენდოკასტით აღებული ნიმუშის ტვინის მოცულობა, სავარაუდოდ, 268 მილილიტრი იყო (9 აშშ სითხის უნცია).<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი წაგრძელებული სტრუქტურა იყო,<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> და სხვა არაძუძუმწოვრების მსგავსად, მას ნეოკორტექსი არ ჰქონდა.<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> სტეგოზავრის მსგავსად, ნერვული არხი გაფართოებული იყო თეძოებში, მაგრამ არა იმავე ხარისხით: სტეგოზავრის ენდოსაკრალური სივრცე მის ენდოკრანიალურ კასეტაზე 20-ჯერ დიდი იყო, მაშინ როცა ედმონტოსავრის ენდოსაკრალური სივრცე მხოლოდ 2.59-ჯერ დიდი იყო მოცულობით.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> ===პათოლოგიები და ჯანმრთელობა=== [[File:Edmontosaurus bite.jpg|thumb|left|Damaged and partially healed tail spine of ''E. annectens'' as evidence of failed attack by ''[[Tyrannosaurus]].'']] [[2003]] წელს ედმონტოზავრის ძვლებში აღწერილი იქნა სიმსივნეების, მათ შორის ჰემანგიომების, დესმოპლასტიკური ფიბრომის, მეტასტაზური კიბოს და [[ოსტეობლასტომია|ოსტეობლასტომის]] ნიშნები. როტშილდმა და სხვებმა [[დინოზავრები|დინოზავრის]] [[ხერხემალი|ხერხემლის]] მალთაშორისი გამოკვლევა ჩაატარეს კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ფლუოროსკოპიული სკრინინგის გამოყენებით. რამდენიმე სხვა ჰადროზავრიდსაც, მათ შორის [[ბრაქილოფოსავრი|ბრაქილოფოსავრს]], [[გილმორეოზავრი|გილმორეოზავრს]] და [[ბაქტროზავრი|ბაქტროზავრს]], ასევე დადებითი შედეგი ჰქონდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მეთოდით 10 000-ზე მეტი ნამარხი იქნა გამოკვლეული, სიმსივნეები შემოიფარგლებოდა ედმონტოზავრით და მისი მსგავსი გვარებით. [[სიმსივნე|სიმსივნეები]] შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო გარემო ფაქტორებით ან გენეტიკური მიდრეკილებით.<ref> Rothschild, B.M.; Tanke, D. H.; Helbling II, M.; Martin, L.D. (2003). "Epidemiologic study of tumors in dinosaurs" (PDF). Naturwissenschaften. 90 (11): 495–500. Bibcode:2003NW.....90..495R. doi:10.1007/s00114-003-0473-9. PMID 14610645. S2CID 13247222.</ref> ედმონტოზავრის შემთხვევაში ასევე ცნობილია [[ოსტეოპოროზი]], ანუ ძვლებში ზედაპირული ორმოები ძვლების შეერთების ადგილებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ზრდის დროს ხრტილის ძვლით ჩანაცვლების შეუძლებლობით, ედმონტოზავრის 224 თითის ძვლის 2.2%-ში აღმოჩნდა. მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. ვარაუდობენ გენეტიკურ მიდრეკილებას, ტრავმას, კვების ინტენსივობას, სისხლის მიწოდების ცვლილებებს, [[ფარისებრი ჯირკვალი|ფარისებრი ჯირკვლის]] ჰორმონების სიჭარბეს და სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების დეფიციტს. [[დინოზავრები|დინოზავრებში]] [[ოსტეოპოროზი]] (სიმსივნეების მსგავსად) ყველაზე ხშირად [[ჰადროზავრიდებში]] გვხვდება.<ref> Rothschild, Bruce; Tanke, Darren H. (2007). "Osteochondrosis is Late Cretaceous Hadrosauria". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 171–183. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ლოკომოტივაცია=== [[File:Edmontosaurus regalis.PNG|thumb|''E. regalis'' in a quadrupedal pose.]] სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ედმონტოზავრი ფაკულტატურ ორფეხა ფრინველად ითვლება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობდა, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ორფეხა პოზიციის დაკავება. ის, სავარაუდოდ, ოთხზე მოძრაობდა უძრავად დგომისას ან ნელა მოძრაობისას და უფრო სწრაფი მოძრაობისას მხოლოდ უკანა ფეხების გამოყენებაზე გადადიოდა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კომპიუტერული მოდელირებით ჩატარებული კვლევა ვარაუდობს, რომ ედმონტოზავრს შეეძლო მაღალი სიჩქარით სირბილი, შესაძლოა საათში 45 კილომეტრამდე (28 მილი/სთ).<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref> 715 კილოგრამ (1,576 ფუნტი) წონის მქონე ქვეზრდასრულ ეგზემპლარზე ჩატარებულმა შემდგომმა სიმულაციებმა სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა მოდელი, რომელსაც შეეძლო ორფეხა სირბილი ან ხტომა, ტროტის, ტემპის ან ერთფეხიანი სიმეტრიული ოთხფეხა სიარულის გამოყენება ან გალოპით მოძრაობა. მკვლევრებმა, გასაკვირად, აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე სწრაფი სიარული კენგურუს მსგავსი ხტუნვა იყო (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 17.3 მეტრი წამში (62 კმ/სთ; 39 მილი/სთ)), რაც მათ ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნიეს ცხოველის ზომისა და ნამარხ ჩანაწერებში ხტუნვის კვალის არარსებობის გამო და ამის ნაცვლად შედეგი განმარტეს, როგორც მათი სიმულაციის უზუსტობის მანიშნებელი. ყველაზე სწრაფი არა-ხტუნვის სიარული იყო გალოპობა (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 15.7 მეტრი წამში (57 კმ/სთ; 35 მილი/სთ)) და ორფეხა სირბილი (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 14.0 მეტრი წამში (50 კმ/სთ; 31 მილი/სთ)). მიუხედავად იმისა, რომ მათ 10 გამეორება არასაკმარისად მიიჩნიეს მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა მოძრაობის ანალიზისთვის, ნაშრომში ხაზგასმულია, რომ მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა სიარული არ შეიძლება გამოირიცხოს ჰადროზავრებისთვის.<ref>Sellers, W. I.; Manning, P. L.; Lyson, T.; Stevens, K.; Margetts, L. (2009). "Virtual palaeontology: gait reconstruction of extinct vertebrates using high performance computing". Palaeontologia Electronica. 12 (3): unpaginated. Archived from the original on December 18, 2009. Retrieved December 13, 2009.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ჰადროზავრიდები წყლის ან ნახევრად წყლის ბინადრები იყვნენ, ისინი ცურვისთვის ისეთივე შესაფერისები არ იყვნენ, როგორც სხვა დინოზავრები (განსაკუთრებით თეროპოდები, რომლებიც ერთ დროს ფიქრობდნენ, რომ ვერ ახერხებდნენ ჰადროზავრიდების წყალში დევნას). ჰადროზავრიდებს ჰქონდათ წვრილი ხელები მოკლე თითებით, რაც მათ წინა კიდურებს მოძრაობისთვის არაეფექტურს ხდიდა, ხოლო კუდი ასევე არ იყო გამოსადეგი მოძრაობისთვის გაძვირებული მყესების გამო, რაც ზრდიდა მის სიმყარეს და კუნთების ცუდად განვითარებული მიმაგრების წერტილების გამო, რომლებიც კუდს გვერდიდან გვერდზე ამოძრავებდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). "The case of the duckbill's hand". The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction. New York: William Morrow. pp. 146–159. ISBN 978-0-8217-2859-8.</ref><ref> Brett-Surman, M. K. (1997). "Ornithopods". In James O. Farlow; M. K. Brett-Surman (eds.). The Complete Dinosaur. Bloomington: Indiana University Press. pp. 330–346. ISBN 978-0-253-33349-0.</ref> ===სოციალური ქცევა=== ედმონტოზავრების ძვლების ვრცელი ფენები ცნობილია და ჰადროზავრების ასეთი ჯგუფები გამოიყენება იმის საჩვენებლად, რომ ისინი ჯგუფურად ცხოვრობდნენ და ერთობოდნენ.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს [[ალბერტა|ალბერტადან]] (ჰორსშუს კანიონის ფორმაცია), სამხრეთ დაკოტადან (ჰელ კრიკის ფორმაცია) და [[ვაიომინგი|ვაიომინგიდან]] (ლენსის ფორმაცია) ნამარხი ძვლების ფენების მონაცემთა ბაზაში იდენტიფიცირებულია ედმონტოზავრების ნაშთების შემცველი სამი კარიერი. ედმონტოზავრების ერთი ძვლის ფენები, რომელიც აღმოსავლეთ ვაიომინგში, ლენსის ფორმაციის თიხის ქვისა და ტალახისგან არის დამზადებული, ერთ კვადრატულ კილომეტრზე მეტ ფართობს მოიცავს, თუმცა ედმონტოზავრების ძვლები ყველაზე მეტად ამ ადგილის 40 ჰექტარზე (0.15 კვ. მილი) არის კონცენტრირებული. ვარაუდობენ, რომ აქ 10,000-დან 25,000-მდე ედმონტოზავრის ცალკეული ნაშთებია წარმოდგენილი.<ref>Chadwick, Arthur; Spencer, Lee; Turner, Larry (2006). "Preliminary depositional model for an Upper Cretaceous Edmontosaurus bonebed". Journal of Vertebrate Paleontology. 26 (3, suppl): 49A. doi:10.1080/02724634.2006.10010069. S2CID 220413406.</ref> სხვა ჰადროზავრებისგან განსხვავებით, ედმონტოზავრს ძვლოვანი ქედი არ ჰქონდა. შესაძლოა, მას [[თავის ქალა|თავის ქალაში]] რბილი [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილების]] შემცველი სტრუქტურები ჰქონოდა: [[ცხვირი|ცხვირის]] ღიობების გარშემო ძვლებს ღიობების გარშემო ღრმა ჩაღრმავებები ჰქონდა. ვარაუდობენ, რომ ამ წყვილ ჩაღრმავებაში გასაბერი ჰაერის პარკები იყო განთავსებული, რაც შესაძლოა, როგორც ვიზუალური, ასევე სმენითი სიგნალიზაციის საშუალებას იძლეოდა.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> ედმონტოზავრი შესაძლოა დიმორფული ყოფილიყო, უფრო მყარი და მსუბუქი აგებულების ფორმებით, მაგრამ დადგენილი არ არის, დაკავშირებულია თუ არა ეს სქრსობრივ დიმორფიზმთან.<ref>Gould, Rebecca; Larson, Robb; Nellermoe, Ron (2003). "An allometric study comparing metatarsal IIs in Edmontosaurus from a low-diversity hadrosaur bone bed in Corson Co., SD". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3, suppl): 56A–57A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538. S2CID 220410105.</ref> ზოგიერთი ავტორი ედმონტოზავრს შესაძლოა მიგრირებად ჰადროზავრიდად მიიჩნევს. [[ფილ რ.ბელისა]] და [[ერიკ სნაივლი|ერიკ სნაივლის]] მიერ [[დინოზავრები|დინოზავრების]] მიგრაციის კვლევების [[2008]] წელს ჩატარებულმა მიმოხილვამ ივარაუდა, რომ E.regalis-ს შეეძლო წელიწადში 2600 კილომეტრის (1600 მილი) ორმხრივი მოგზაურობის გავლა, იმ პირობით, რომ მას ექნებოდა საჭირო [[მეტაბოლიზმი]] და [[ცხიმი|ცხიმის]] დაგროვების სიჩქარე. ასეთი მოგზაურობისთვის საჭირო იქნებოდა საათში დაახლოებით 2-დან 10 კილომეტრამდე (1-დან 6 მილი/სთ-მდე) სიჩქარე და შესაძლებელი იქნებოდა მისი [[ალასკა|ალასკიდან]] [[ალბერტა|ალბერტაში]] ჩაყვანა.<ref>Bell, Phil R.; Snively, E. (2008). "Polar dinosaurs on parade: a review of dinosaur migration". Alcheringa. 32 (3): 271–284. Bibcode:2008Alch...32..271B. doi:10.1080/03115510802096101.</ref><ref> Lloyd, Robin (December 4, 2008). "Polar Dinosaurs Endured Cold Dark Winters". LiveScience.com. Imaginova. Retrieved December 11, 2008.</ref> ბელისა და სნაივლისგან განსხვავებით, ანუსუია ჩინსამიმ და მისმა კოლეგებმა ძვლის მიკროსტრუქტურის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნეს, რომ პოლარული ედმონტოზავრი იზამთრებდა.<ref>Chinsamy, A.; Thomas, D. B.; Tumarkin-Deratzian, A. R.; Fiorillo, A. R. (2012). "Hadrosaurs were perennial polar residents". The Anatomical Record. online preprint (4): 610–614. doi:10.1002/ar.22428. PMID 22344791. S2CID 42235761.</ref> ==პალეოეკოლოგია== ===განაწილება=== [[File:Horseshoe Canyon Alberta Nov 1988.jpg|thumb|left|Horseshoe Canyon Formation near [[Drumheller]]. The dark bands are coal seams.]] ედმონტოზავრი დროსა და სივრცეში ფართო გვარს წარმოადგენდა. მისი გავრცელების სამხრეთ არეალში, კლდოვანი ერთეულები, საიდანაც ის ცნობილია, ასაკის მიხედვით შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს: ძველი ჰორსშუ კანიონისა და სენტ-მერი-რივერის წარმონაქმნები და ახალგაზრდა ფრენჩმენის, ჰელ-კრიკისა და ლენსის წარმონაქმნები. ჰორსშუ კანიონის წარმონაქმნითა და მისი ეკვივალენტებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ედმონტონური, ხოლო ახალგაზრდა ერთეულებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ლანსური. ედმონტონურ და ლანსურ დროის ინტერვალებს განსხვავებული [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ფაუნა ჰქონდა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ჩრდილოეთ არეალში ედმონტოზავრი ცნობილია პრინს-კრიკის წარმონაქმნის ლისკომბის ბონებედიდან.<ref>Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> ედმონტონის ხმელეთის ხერხემლიანთა ასაკი განისაზღვრება ნამარხ ჩანაწერებში Edmontosaurus regalis-ის პირველი გამოჩენით.<ref> Sullivan, Robert M.; Lucas, Spencer G. (2006). "The Kirtlandian land-vertebrate "age" – faunal composition, temporal position and biostratigraphic correlation in the nonmarine Upper Cretaceous of western North America" (pdf). In Lucas, Spencer G.; Sullivan, Robert M. (eds.). Late Cretaceous Vertebrates from the Western Interior. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Vol. 35. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. pp. 7–29. Archived from the original on November 19, 2018. Retrieved September 21, 2017.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მხოლოდ ადრეული მაასტრიხტის ხანის პერიოდად მოიხსენიება,<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ცხენის კანიონი|ცხენის კანიონის]] ფორმაცია გარკვეულწილად უფრო ხანგრძლივი იყო. დეპონირება დაახლოებით 73 მილიონი წლის წინ, გვიან [[კამპანილიის რაიონი|კამპანურში]] დაიწყო და 68.0-დან 67.6 მილიონ წლამდე დასრულდა.<ref> Wu, X-C.; Brinkman, D.B.; Eberth, D.A.; Braman, D.R. (2007). "A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 44 (9): 1243–1265. Bibcode:2007CaJES..44.1243W. doi:10.1139/E07-011.</ref> Edmontosaurus regalis ცნობილია ცხენის კანიონის ფორმაციის ხუთი ერთეულიდან ყველაზე დაბალიდან, მაგრამ არ გვხვდება სულ მცირე მეორედან ყველაზე მაღალიდან.<ref> Eberth, David A. (2002). "Review and comparison of Belly River Group and Edmonton Group stratigraphy and stratigraphic architecture in the southern Alberta Plains" (PDF). Canadian Society of Petroleum Geology Diamond Jubilee Convention, Programs and Abstracts. 117: (cd). Archived from the original (PDF) on November 13, 2007. Retrieved March 8, 2009.</ref> ალბერტას დრამჰელერის მახლობლად მდებარე უნაყოფო მიწებიდან [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ნიმუშების სამი მეოთხედი შეიძლება ედმონტოზავრს ეკუთვნოდეს.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. Minocqua, Wisconsin: NorthWord Press, Inc. pp. 170–171. ISBN 978-1-55971-038-1.</ref> ===ეკოსისტემა=== [[File:Hell Creek Formation Fauna.png|thumb|upright=1.4|''E. annectens'' (in green, left) compared to other dinosaur paleofauna from the [[Hell Creek Formation]].]] ლანსური დროის ინტერვალი იყო ბოლო ინტერვალი [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური გადაშენების]] მოვლენამდე, რომელმაც გაანადგურა არაფრინველი [[დინოზავრები]]. ედმონტოზავრი ამ ინტერვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[დინოზავრი]] იყო. [[რობერტ ტ. ბაკერი|რობერტ ტ. ბაკერის]] ცნობით, ის შეადგენდა დიდი დინოზავრების ნიმუშის ერთ მეშვიდედს, დანარჩენის უმეტესი ნაწილი (ხუთი მეექვსედი) კი რქიანი დინოზავრის, [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოფსისგან]] შედგებოდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). The Dinosaur Heresies. p. 438.</ref> სანაპირო ზოლის დაბლობის ტრიცერატოპს - ედმონტოზავრის ასოციაცია, რომელშიც დომინირებს [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], ვრცელდებოდა დღევანდელი [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანამდე]].<ref> Lehman, Thomas M. (2001). "Late Cretaceous dinosaur provinciality". In Tanke, Darren; Carpenter, Kenneth (eds.). Mesozoic Vertebrate Life. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 310–328. ISBN 978-0-253-33907-2.</ref> [[ლენსის ფორმაცია]], რომელიც დამახასიათებელია [[აღმოსავლეთ ვაიომინგი|აღმოსავლეთ ვაიომინგში]], ფორტ ლარამიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში (62 მილი) მდებარეობით, განმარტებულია, როგორც [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] სანაპირო ვაკის მსგავსი ბაიუს გარემო . ის უფრო ახლოს იყო დიდ დელტასთან, ვიდრე ჩრდილოეთით მდებარე [[ჰელ კრიკის ფორმაცია|ჰელ კრიკის ფორმაციის]] დანალექი გარემო და გაცილებით მეტ ნალექს იღებდა. ტროპიკული არაუკარიული [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]] და [[პალმები|პალმის]] [[ხე|ხეები]] მოფენილი იყო ფოთლოვან ტყეებში, რაც ფლორას განასხვავებდა ჩრდილოეთ სანაპირო ვაკისგან.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> კლიმატი [[ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი|ნოტიო]] და [[სუბტროპიკული კლიმატი|სუბტროპიკული]] იყო, ჭაობებში წიწვოვანი, პალმეტტო და გვიმრა იყო, ტყეებში კი [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]], [[იფანი]], ცოცხალი [[მუხა]] და [[ბუჩქი|ბუჩქები]].<ref> Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> [[დინოზავრები|დინოზავრების]] გვერდით ცხოვრობდნენ მტკნარი წყლის [[თევზები]], [[სალამანდრისებრნი|სალამანდრები]], [[კუები]], მრავალფეროვანი [[ხვლიკები]], [[გველები]], სანაპირო [[ფრინველები]] და პატარა [[ძუძუმწოვრები]]. პატარა [[დინოზავრები]] აქ ისეთი სიმრავლით არ არიან ცნობილი, როგორც ჰელ კრიკის კლდეებში, მაგრამ [[თესცელოზავრი]] კვლავ შედარებით გავრცელებული ჩანს. [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსის]] თავის ქალა ცნობილია მრავალი თავის ქალიდან, რომლებიც, როგორც წესი, უფრო პატარაა, ვიდრე უფრო ჩრდილოელი ინდივიდების თავის ქალა. ლენსის ფორმაცია ორი ედმონტოზავრის „მუმიის“ ადგილსამყოფელია.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> ===მტაცებელ-მსხვერპლის ურთიერთობები=== [[File:Edmontosaurus & Tyrannosaurus HMNS.jpg|thumb|left|''E. annectens'' mounted as being hunted by a ''Tyrannosaurus'', which would have preyed on the species in life]] ედმონტოზავრის დროისა და გეოგრაფიული დიაპაზონი ემთხვეოდა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრს]] და [[დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმი|დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმში]] გამოფენილი E. annectens-ის ზრდასრული ნიმუში კუდში [[თეროპოდები|თეროპოდის]] ნაკბენის კვალს ავლენს. თეძოდან უკან თუ გადავხედავთ, მეცამეტე-მეჩვიდმეტე მალებს დაზიანებული აქვთ [[ხერხემალი]], რაც ცხოველის მარჯვენა უკანა მხრიდან თავდასხმას შეესაბამება. ერთ ხერხემალს ნაწილი მოჭრილი აქვს, დანარჩენებს კი - დაგრეხილი; სამს აშკარად აღენიშნება კბილის ჩხვლეტის კვალი. კუდის ზედა ნაწილი მინიმუმ 2.9 მეტრის (9.5 ფუტის) სიმაღლის იყო და იმავე კლდოვანი წარმონაქმნიდან ცნობილი ერთადერთი თეროპოდის სახეობა, რომელიც საკმარისად მაღალი იყო ასეთი შეტევის განსახორციელებლად, არის [[ტირანოზავრი|T. rex]]. ძვლები ნაწილობრივ შეხორცებულია, მაგრამ ედმონტოზავრი დაზიანების კვალის სრულად გაქრობამდე გარდაიცვალა. დაზიანებაზე ასევე ჩანს ძვლის ინფექციის ნიშნები. [[კენეტ კარპენტერი|კენეტ კარპენტერმა]], რომელმაც შეისწავლა ნიმუში, აღნიშნა, რომ მარცხენა თეძოში, როგორც ჩანს, შეხორცებული მოტეხილობაც არსებობს, რომელიც შეტევამდე მოხდა, რადგან ის უფრო სრულად იყო შეხორცებული. მან ივარაუდა, რომ ედმონტოზავრი სამიზნე იყო, რადგან შესაძლოა, ამ ადრეული ტრავმის გამო კოჭლობდა. იმის გამო, რომ შეტევას გადაურჩა, კარპენტერმა ივარაუდა, რომ შესაძლოა, მანევრირება გაუწია ან თავდამსხმელს გაუსწრო, ან რომ კუდის დაზიანება [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდმა]] მიიყენა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] წინააღმდეგ იარაღად მისი გამოყენების გამო.<ref> Carpenter, Kenneth (1998). "Evidence of predatory behavior by theropod dinosaurs". Gaia. 15: 135–144. Archived from the original on November 17, 2007. Retrieved March 8, 2009. [not printed until 2000]</ref> თუმცა, უფრო თანამედროვე კვლევები კამათობენ თავდასხმის იდეაზე, არამედ სხვა ფაქტორებზე, რომლებიც არ არის დაკავშირებული [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] თავდასხმასთან.<ref>Siviero, ART V.; Brand, Leonard R.; Cooper, Allen M.; Hayes, William K.; Rega, Elizabeth; Siviero, Bethania C.T. (2020). "Skeletal Trauma with Implications for Intratail Mobility in Edmontosaurus Annectens from a Monodominant Bonebed, Lance Formation (Maastrichtian), Wyoming USA". PALAIOS. 35 (4): 201–214. Bibcode:2020Palai..35..201S. doi:10.2110/palo.2019.079. S2CID 218503493. Archived from the original on July 4, 2020. Retrieved January 6, 2021.</ref> E.annectens-ის კიდევ ერთი ნიმუში, რომელიც [[სამხრეთ დაკოტა|სამხრეთ დაკოტადან]] 7.6 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის ინდივიდს ეკუთვნის, ქვედა ყბაზე პატარა თეროპოდების კბილის კვალის კვალი ავლენს. ზოგიერთი კვალი ნაწილობრივ შეხორცებულია. [[მაიკლ ტრიბოლდი|მაიკლ ტრიბოლდმა]], ნიმუშზე არაფორმალურად მოხსენებისას, ვარაუდობს სცენარს, სადაც პატარა [[თეროპოდები]] ედმონტოზავრის ყელს თავს დაესხნენ; ცხოველი თავდაპირველ შეტევას გადაურჩა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ედმონტოზავრების ზოგიერთი ძვლის საწოლი ნარჩენების მოპოვების ადგილი იყო. ალბერტას ერთ-ერთ ძვლის საწოლზე ალბერტას კბილის კვალი გვხვდება.<ref> Jacobsen, Aase Roland; Ryan, Michael J. (2000). "Taphonomic aspects of theropod tooth-marked bones from an Edmontosaurus bone bed (Lower Maastrichtian), Alberta, Canada". Journal of Vertebrate Paleontology. 19 (3, suppl): 55A. doi:10.1080/02724634.1999.10011202.</ref> თუმცა, ბოლოდროინდელი კვლევები ვარაუდობენ, რომ [[დასპლეტოზავრი|დასპლეტოზავრის]] ცხენის კანიონის ფორმაციაში არსებობის ყველა მტკიცებულება ალბერტოზავრს უკავშირდება.<ref> Torices, A.; Reichel, M.; Currie, P.J. (2014). "Multivariate analysis of isolated tyrannosaurid teeth from the Danek Bonebed, Horseshoe Canyon Formation, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1045–1051. Bibcode:2014CaJES..51.1045T. doi:10.1139/cjes-2014-0072.</ref><ref> Mallon, J.C.; Bura, J.R.; Currie, P.J. (2019). "A Problematic Tyrannosaurid (Dinosauria: Theropoda) Skeleton and Its Implications for Tyrannosaurid Diversity in the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta". The Anatomical Record. 303 (4): 673–690. doi:10.1002/ar.24199. PMC 7079176. PMID 31254458.</ref> [[2026]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღწერილი იყო E.annectens-ის ნიმუში, რომლის ცხვირშიც [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრიდის]] კბილი იყო ჩადგმული ცხოველის სიკვდილის დროს, რაც, სავარაუდოდ, მტაცებლობის მცდელობის დროს ცხოველის ცხვირში ნაკბენის შედეგი იყო.<ref> Wyenberg-Henzler, Taia C.A.; Scannella, John B. (February 17, 2026). "Behavioral implications of an embedded tyrannosaurid tooth and associated tooth marks on an articulated skull of Edmontosaurus from the Hell Creek Formation, Montana". PeerJ. 14 e20796. doi:10.7717/peerj.20796. ISSN 2167-8359.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |1={{clade |1=''[[Bactrosaurus]]'' |label2=[[Hadrosauridae]] |2={{clade |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2=''[[Lophorhothon]]'' }} |label2=[[Saurolophidae]] |2={{clade |1=[[Lambeosaurinae]] |label2=[[Saurolophinae]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' |2={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus]]'' |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' |2=''[[Brachylophosaurus]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus angustirostris]]'' |2=''[[Saurolophus osborni]]'' }} }} |label2='''''Edmontosaurini''''' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' |2=''[[Kundurosaurus]]'' }} |2={{clade |1=†'''''Edmontosaurus annectens''''' |2=†'''''Edmontosaurus regalis''''' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] s9r41erero7ajviahnkgz4afj84e7g6 0 885902 5397825 5383932 2026-05-22T12:41:23Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397825 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ბრეტ გელმანი | ფოტო =Brett Gelman by Gage Skidmore 2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = გელმანი 2024 წლის WonderCon-ზე | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[6 ოქტომბერი]], [[1976]] (49 წლის) | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება =ჩრდილოეთ კაროლინას უნივერსიტეტის ხელოვნების სკოლა | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა ={{Hlist|[[მსახიობი]]|[[კომიკოსი]]|[[პროდიუსერი]]|[[სცენარისტი]]}} | აქტიურობის წლები =[[2004]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ბრეტ გელმანი''' (დ.[[6 ოქტომბერი]], [[1976]])<ref>{{cite web | url=https://buffalonews.com/news/archives/collection_c6de5f66-e0e9-5c1f-9288-55fcf5441b68.html | title=Celebrity Birthdays: Oct. 6 | date=October 6, 2020 }}</ref> — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]] და [[კომიკოსი]].<ref name=NYTimes-EarlyImprov-2006>{{cite news|last1=St. John|first1=Warren|title=Seinfeld It Ain't|url=https://www.nytimes.com/2006/01/29/fashion/sundaystyles/seinfeld-it-aint.html|work=[[The New York Times]]|date=January 29, 2006}}</ref> ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარიეი ბაუმანის როლით [[Netflix]]-ის საშინელებათა და ზებუნებრივი ჟანრის სერიალში ''„[[უცნაური ამბები|Stranger Things]]“'' და მარტინის როლით [[BBC]]-ის კომედიურ სერიალში ''„[[Fleabag (სერიალი)|Fleabag]]“''. გელმანმა კარიერა [[2000-იანები|2000]]-იან წლებში, როგორც კომიკოსმა, ისე დაიწყო. მომდევნო ათწლეულში მან პოპულარობა მოიპოვა Adult Swim-ის მრავალ შოუში მონაწილეობით; მათ შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია სერიალი „Eagleheart“. ამ პერიოდში ის ასევე იყო [[NBC]]-ის [[სიტკომი|სიტკომის]] „Go On“, Comedy Central-ის სერიალის ''„Another Period“'' და FX-ის კომედიური სერიალის ''„Married“''-ის ძირითადი სამსახიობო შემადგენლობაში.<ref name="AVClub-GoOn-2012">{{cite news |last1=Adams |first1=Erik |date=September 11, 2012 |title=Brett Gelman on playing Go On's "smoke monster" |work=[[The A.V. Club]] |url=http://www.avclub.com/article/brett-gelman-on-playing-igo-onis-smoke-monster-84773}}</ref>'' გელმანმა პოპულარობა [[2010-იანები|2010]]-იანი წლების მიწურულს მოიპოვა სერიალებში — ''„Fleabag“'' და ''„Stranger Things“'' — შესრულებული მეორეხარისხოვანი როლებით, ისევე როგორც მონაწილეობით პროექტებში ''„Camping“'' და ''„Mr. Mercedes“''. როგორც გამხმოვანებელმა, მან მონაწილეობა მიიღო Comedy Central-ის სერიალებში — ''„Jeff & Some Aliens“'' და ''„TripTank“'', ხოლო მოგვიანებით Netflix-ის პროექტებში — ''„I Heart Arlo“'', ''„Inside Job“'' და სხვა. მან მთავარი როლი შეასრულა Apple TV+-ის დრამატულ სერიალში ''„Lady in the Lake“''. ==ადრეული ცხოვრება== გელმანის მამა ფოტოაპარატების გამყიდველი იყო. თავად გელმანი ებრაულ ოჯახში გაიზარდა და ჰყავს უმცროსი და, რომელიც მეტყველების თერაპევტია.<ref name=WTF-Podcast-AdultSwim-2012>{{cite news|last1=Maron|first1=Marc|title=Episode 303 - Brett Gelman|url=http://www.wtfpod.com/podcast/episodes/episode_303_-_brett_gelman?rq=brett%20gelman|work=[[WTF with Marc Maron]]|date=August 9, 2012|format=Podcast}}</ref> გელმანმა [[ილინოისის შტატი|ილინოისის შტატში]] მდებარე ჰაილენდ-პარკის საშუალო სკოლა დაამთავრა.<ref name=Gothamist-CrackedOut-2007>{{cite news|last1=Kharakh|first1=Ben|title=Brett Gelman, Writer, Comedian, and Actor|url=http://gothamist.com/2007/02/20/brett_gelman_wr.php|work=[[Gothamist]]|date=February 20, 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107053258/http://gothamist.com/2007/02/20/brett_gelman_wr.php|archive-date=January 7, 2016}}</ref> მან ასევე დაასრულა ჩრდილოეთ კაროლინის უნივერსიტეტის ხელოვნების სკოლა, სადაც თეატრალური ხელოვნების კლასიკური განათლება მიიღო.<ref name=WTF-Podcast-AdultSwim-2012/> ==კარიერა== კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, გელმანი [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] გადავიდა საცხოვრებლად თავის თანაკურსელთან, მსახიობ [[ჯონ დეილი|ჯონ დეილისთან]] ერთად.<ref name=WTF-Podcast-AdultSwim-2012/> ნიუ-იორკში ყოფნისას, ის რეგულარულად გამოდიოდა „Upright Citizens Brigade“-ის [[თეატრი|თეატრში]], როგორც დუეტ ''„Cracked Out“''-ისა და სკეტჩ-ჯგუფ ''„Mr. A$$“''-ის წევრი.<ref name=UCB-Bio>{{cite web|title=Brett Gelman|url=http://www.ucbcomedy.com/user/881|website=[[Upright Citizens Brigade Theatre]]}}</ref> ნიუ-იორკის ლატარიის პოპულარული რეკლამიდან მიღებული შემოსავალი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მის შემოქმედებას აფინანსებდა. გელმანმა შექმნა სოლო-სპექტაკლი სახელწოდებით ''„1,000 Cats“''.<ref name=ComicsComic-1000Cats-2008>{{cite news|last1=McCarthy|first1=Sean L.|title=Brett Gelman's "1,000 Cats"|url=http://thecomicscomic.com/2008/03/05/brett-gelmans-1/|work=The Comic's Comic|date=March 5, 2008}}</ref> გელმანი მონაწილეობს ფილმებში ''„The Other Guys“'' და ''„30 Minutes or Less“''. მან [[კრის ელიოტი|კრის ელიოტთან]] ერთად ითამაშა Adult Swim-ის სერიალში ''„Eagleheart“'', სადაც ბრეტ მობლის როლს ასრულებდა. გარდა ამისა, ის რეგულარულად მონაწილეობს [[HBO]]-ს პროექტში ''„Funny or Die Presents“'' და Comedy Central-ის შოუში ''„Nick Swardson's Pretend Time“''. მას ჰქონდა პერიოდული როლები სერიალებში — ''„The Life & Times of Tim“'' და ''„The Inbetweeners“'', ასევე სტუმრის სტატუსით მონაწილეობდა ისეთ [[კომედია|კომედიურ]] შოუებში, როგორიცაა: ''„Bored to Death“'', ''„Curb Your Enthusiasm“'', ''„The Office“'', ''„Happy Endings“'', ''„Aqua Teen Hunger Force“'' და ''„The League“''. გელმანი ასევე მუშაობდა [[სცენარისტი|სცენარისტად]] [[MTV]]-ის სკეტჩ-სერიალისთვის ''„Human Giant“'' და სკოტ ოკერმანისა და ბი ჯეი პორტერის მიერ შექმნილი საპილოტე სკეტჩ-შოუსთვის ''„The Right Now! Show“''. [[2010]] წელს გელმანი მონაწილეობდა Comedy Central-ის სკეტჩ-კომედიურ სპეციალურ გამოშვებაში ''„This Show Will Get You High“'', რომელიც [[მეტ ბესერი|მეტ ბესერმა]] შექმნა. ის ასევე თამაშობდა NBC-ის კომედიურ სერიალში ''„Go On“'', რომელშიც მთავარ როლს [[მეთიუ პერი]] ასრულებდა,<ref name=NYTimes-CharacterActing-GoOn-2012>{{cite news|last1=Egner|first1=Jeremy|title=J D Souther, Lucy Punch and Others in New Series|url=https://www.nytimes.com/2012/11/18/arts/television/j-d-souther-lucy-punch-and-others-in-new-series.html|work=[[The New York Times]]|date=November 14, 2012}}</ref> ხოლო FX-ის კომედიურ სერიალში ''„Married“'' — ეი ჯეის პერსონაჟს განასახიერებდა.<ref>{{Cite web |title=Brett Gleman as AJ in Married on FX |url=https://www.fxnetworks.com/shows/married/cast/brett-gelman-aj |access-date=December 14, 2023 |website=FX |language=}}</ref> [[2014]] წელს გელმანი უძღვებოდა სპეციალურ გასართობ შოუს სახელწოდებით ''„Dinner with Friends with Brett Gelman and Friends“'', რომელიც Adult Swim-ის ეთერში გავიდა.<ref name=LAWeekly-Dinner-AdultSwim-2014>{{cite news|last1=Ohanesian|first1=Liz|title=Comedian Brett Gelman Hosts a Dinner Party and It's Really Weird|url=http://www.laweekly.com/arts/comedian-brett-gelman-hosts-a-dinner-party-and-its-really-weird-4597290|work=[[LA Weekly]]|date=April 23, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150315045124/http://www.laweekly.com/arts/comedian-brett-gelman-hosts-a-dinner-party-and-its-really-weird-4597290|archive-date=March 15, 2015}}</ref> [[2015]] წელს გელმანი ასევე მუშაობდა სცენარისტად Adult Swim-ის გასართობი ამბების პაროდიული სერიალის — „Hot Package“-ის მეორე სეზონზე. გარდა ამისა, ის პერიოდულად ჩნდებოდა ჰემიშის როლში Comedy Central-ის სერიალში ''„Another Period“'' და რონის როლში Starz-ის სერიალში ''„Blunt Talk“''. ამავე წელს, გელმანმა მონაწილეობა მიიღო სერიალ ''„[[Mad Men]]“''-ის ფინალურ ეპიზოდში.<ref name=Vulture-MadMen-2015>{{cite news|last1=Jones|first1=Nate|title=Brett Gelman on Playing a Naked Hippie in the Mad Men Finale|url=http://www.vulture.com/2015/05/brett-gelman-on-the-mad-men-finale.html|work=[[Vulture (blog)|Vulture]]|date=May 18, 2015}}</ref> [[2016]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] გელმანმა მთავარი როლი შეასრულა სპეციალურ გამოშვებაში ''„Dinner in America with Brett Gelman“''. ეს იყო პროექტის — ''„Dinner with Friends with Brett Gelman and Friends“'' — გაგრძელება და ის [[რასიზმი|რასიზმსს]] ეძღვნებოდა.<ref name=WTF-Podcast-AdultSwim-DinnerAmerica-2016>{{cite news|last1=Maron|first1=Marc|title=Episode 719 - John C. Reilly / Brett Gelman|url=http://www.wtfpod.com/podcast/episode-719-john-c-reilly-brett-gelman?rq=brett%20gelman|work=[[WTF with Marc Maron]]|date=June 27, 2016|format=Podcast}}</ref> 2016 წლის [[ნოემბერი|ნოემბერში]] გელმანმა განაცხადა, რომ ტოვებდა ტელეარხებს — [[Cartoon Network]]-სა და Adult Swim-ს. მისი თქმით, ამის მიზეზი კომპანიაში ქალი თანამშრომლების მიმართ სავარაუდო ცუდი მოპყრობა და სკანდალური შოუს, ''„Million Dollar Extreme Presents: World Peace“''-ის პოპულარიზაცია გახდა.<ref name=HuffPo-AdultSwimExit-2016>{{cite news|last1=Strachan|first1=Maxwell|title=Adult Swim Star Severs Ties Over Late-Night Network's 'Misogyny'|url=http://www.huffingtonpost.com/entry/brett-gelman-adult-swim-cartoon-network_us_5829f49be4b060adb56f6f39|work=[[The Huffington Post]]|date=November 14, 2016}}</ref><ref name=Splitsider-AdultSwimExit-2016>{{cite news|last1=Wright|first1=Megh|title=Brett Gelman Says He's Severed Ties with Adult Swim Due to Their Treatment of Women|url=http://splitsider.com/2016/11/brett-gelman-says-hes-severed-ties-with-adult-swim-due-to-their-treatment-of-women/|work=Splitsider|date=November 14, 2016|access-date=November 15, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161116020249/http://splitsider.com/2016/11/brett-gelman-says-hes-severed-ties-with-adult-swim-due-to-their-treatment-of-women/|archive-date=November 16, 2016|url-status=dead}}</ref><ref name=Paste-AdultSwimExit-2016>{{cite news|last1=Loftus|first1=Jamie|title=Brett Gelman Doesn't Want Your Praise for Ditching Adult Swim|url=https://www.pastemagazine.com/articles/2016/11/brett-gelman-doesnt-want-your-praise-for-ditching.html|work=[[Paste (magazine)|Paste]]|date=November 15, 2016}}</ref><ref name=ChicagoTrib-AdultSwimExit-2016>{{cite news|last1=Roti|first1=Jessi|title=Brett Gelman wants action, not props for his split from 'Adult Swim'|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/chicagoinc/ct-brett-gelman-leaves-adult-swim-wants-action-story.html|work=[[Chicago Tribune]]|date=November 17, 2016}}</ref> [[2017]] წელს გელმანმა მთავარი როლი შეასრულა ფილმში ''„Lemon“'', რომლის თანასცენარისტიც თავად იყო. ფილმში მასთან ერთად მონაწილეობდნენ [[ჯუდი გრირი]], [[მაიკლ სერა]], [[ნია ლონგი]] და [[ჯილიან ჯეიკობსი]], [[რეჟისორი]] კი ჯანიცა ბრავო გახლდათ.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2016/film/news/brett-gelman-judy-greer-comedy-lemon-1201838488/|title=Michael Cera, Brett Gelman Starring in Dark Comedy 'Lemon'|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Dave|last=McNary|date=August 17, 2016|access-date=March 12, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.screendaily.com/news/us-briefs-burn-later-productions-killer-films-cast-lemon/5108540.article|title=US Briefs: Burn Later Productions, Killer Films cast 'Lemon'|website=[[Screen International]]|first=Jeremy|last=Kay|date=August 17, 2016|access-date=March 12, 2017}}</ref> ფილმის მსოფლიო პრემიერა სანდენსის კინოფესტივალზე 2017 წლის [[22 იანვარი|22 იანვარს]] შედგა.<ref>{{cite web|url=https://www.sundance.org/blogs/news/competition-and-next-films-announced-for-2017-festival|title=2017 SUNDANCE FILM FESTIVAL: COMPETITION AND NEXT LINEUP ANNOUNCED|website=[[Sundance Film Festival]]|date=November 29, 2016|access-date=March 12, 2017}}</ref> 2016 წელს გამოცხადდა, რომ გელმანი Netflix-ის პოპულარული [[სამეცნიერო ფანტასტიკა|სამეცნიერო-ფანტასტიკური სერიალის]], ''„Stranger Things“''-ის მეორე სეზონში მიიღებდა მონაწილეობას. მან განასახიერა მურეი ბაუმანი — ყოფილი [[ჟურნალისტი]] და კონსპიროლოგი.<ref>{{Cite web |last=Schwindt |first=Oriana |date=November 18, 2016 |title='Stranger Things' Season 2 Adds Brett Gelman as Conspiracy Theorist |url=https://variety.com/2016/tv/news/stranger-things-season-2-netflix-brett-gelman-1201922036/ |access-date=December 14, 2023 |website=Variety |language=}}</ref> მეოთხე სეზონიდან მისი პერსონაჟი სამსახიობო დასის მთავარ შემადგენლობაში გადავიდა.~ [[2018]] წელს მან მთავარი როლი შეასრულა დამოუკიდებელ მხატვრულ ფილმში ''„Room for Rent“''. მასთან ერთად ფილმში მონაწილეობდნენ [[მარკ ლიტლი]], [[კარლა გალო]], [[სტეფანი უირი]], [[პატრიკ ადამსი]] და [[მარკ მაკკინი]].<ref>{{Cite web |date=November 1, 2018 |title=Room for Rent Reviews Film Threat |url=https://filmthreat.com/reviews/room-for-rent/ |access-date=December 14, 2023 |language=en-US}}</ref> [[2022]] წელს გამოცხადდა, რომ გელმანი მონაწილეობას მიიღებდა Apple TV+-ის დრამატულ სერიალში ''„Lady in the Lake“'', რომელიც [[ლორა ლიპმანი|ლორა ლიპმანის]] ამავე სახელწოდების [[რომანი|რომანის]] მიხედვითაა გადაღებული.<ref>{{Cite web |last=Andreeva |first=Nellie |date=April 26, 2022 |title='Lady In The Lake': Y'lan Noel, Mikey Madison, Brett Gelman Join Apple Limited Series |url=https://deadline.com/2022/04/lady-in-the-lake-ylan-noel-mikey-madison-brett-gelman-apple-limited-series-1235010326/ |access-date=December 15, 2023 |website=Deadline |language=}}</ref> ===სხვა ნამუშევრები=== გელმანი და მისი პარტნიორი, ჯონ დეილი, მრავალი წლის განმავლობაში გამოდიოდნენ, როგორც კომედიური რეპ-დუეტი — ''Cracked Out''.<ref>{{cite web|url=http://splitsider.com/2014/04/talking-to-brett-gelman-about-his-new-adult-swim-special/|title=Talking to Brett Gelman About His New Adult Swim Special|last=Evans|first=Bradford|date=April 23, 2014|website=Splitsider.com|access-date=March 12, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170313125539/http://splitsider.com/2014/04/talking-to-brett-gelman-about-his-new-adult-swim-special/|archive-date=March 13, 2017|url-status=dead}}</ref> გელმანმა აღიარება მოიპოვა პერსონაჟ ''„Little Bit Of Luck“''-ის როლისთვის ნიუ-იორკის ლატარიის სარეკლამო კამპანიაში ''„Take 5“'', რომელიც [[2008]] წლიდან [[2011]] წლამდე მიმდინარეობდა. გელმანის თქმით, პერსონაჟის შთაგონების წყარო როკერი [[გატრი გოვანი|გატრი გოვანია]].<ref>{{cite web|url=http://thecomicscomic.com/2014/09/04/brett-gelman-remembers-his-new-york-lottery-ad-campaign-on-conan/|title=Brett Gelman remembers his New York Lottery Ad Campaign on Conan|website=TheComicsComic.com|first=Sean|last=L. McCarthy|date=April 4, 2014|access-date=March 12, 2017}}</ref> გელმანი ხშირად სტუმრობდა პოდკასტს ''„Comedy Bang! Bang!“'', ისევე როგორც სხვა გადაცემებს Earwolf-ის პოდკასტინგ-ქსელიდან. [[2011]] წელს მან საკუთარი პოდკასტი, ''„Gelmania“'', დაიწყო, რომელიც ასევე ხელმისაწვდომია Earwolf Network-ზე. გელმანის თქმით, მას სურდა, რომ მის პოდკასტს აესახა მსოფლიოს მრავალი შიში, რისხვა და სევდა, მაგრამ ეს ძალიან სულელური პრიზმით გაეკეთებინა.<ref name=RossCarey-Podcast-2012>{{cite web|last1=Carey|first1=Ross|title=Episode 70: Featuring Brett Gelman|url=http://www.rosscarey.com/2012/10/08/episode-70-featuring-brett-gelman/|website=RossCarey.com|format=Podcast|date=October 8, 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://gelmaniapodcast.com|title=Gelmania Podcast|access-date=March 12, 2017}}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[2015]] წლის [[დეკემბერი|დეკემბერში]] გელმანმა ჯანიცა ბრავოზე იქორწინა.<ref name=Filmmaker-GregoryGoesBoom-2014>{{cite news|last1=Rizov|first1=Vadim|title=25 New Faces of Independent Film: Janicza Bravo|url=https://filmmakermagazine.com/people/janicza-bravo/|work=[[Filmmaker (magazine)|Filmmaker Magazine]]|date=2014}}</ref><ref name=VivaLasVegas-Marriage-2015>{{cite web|title=Brett Janicza Wedding Ceremony at Viva Las Vegas Wedding Chapels in The Main Chapel|url=http://websites.vivalasvegasweddings.com/websites/index.php/find-a-wedding/8314?view=website|website=Viva Las Vegas Weddings|date=December 22, 2015|access-date=December 26, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226215125/http://websites.vivalasvegasweddings.com/websites/index.php/find-a-wedding/8314?view=website|archive-date=December 26, 2016|url-status=dead}}</ref> წყვილმა ერთმანეთი ნიუ-იორკში გაიცნო, როდესაც ნიუ-იორკის ლატარიის სარეკლამო რგოლზე მუშაობდნენ.<ref name=Reddit-IAmI-2015>{{cite web|title=Brett Gelman is Here to Change You! • /r/IAmA|url=https://www.reddit.com/r/IAmA/comments/2vsbzp/brett_gelman_is_here_to_change_you/|website=[[Reddit]]|date=February 13, 2015}}</ref><ref name=TribecaFilmFest-HardWorld-2016>{{cite news|last1=Gills|first1=Melina|title=Hard World For Small Things Creator Janicza Bravo Tackles Police Brutality Through VR|url=https://tribecafilm.com/stories/interview-janicza-bravo-hard-world-small-things-tribeca-film-festival-virtual-arcade|work=[[Tribeca Film Festival]]|date=March 23, 2016|access-date=December 26, 2016|archive-date=March 29, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329055318/https://www.tribecafilm.com/stories/interview-janicza-bravo-hard-world-small-things-tribeca-film-festival-virtual-arcade|url-status=dead}}</ref> ისინი [[2018]] წელს განქორწინდნენ.<ref>{{Cite web|url=https://www.esquire.com/style/mens-fashion/a29476233/brett-gelman-stranger-things-fleabag-actor-fashion-style-clothing-interview/|title='Fleabag' and 'Stranger Things' Star Brett Gelman Wants Men to Be Better—and Dress Better, Too|last=Evans|first=Jonathan|date=October 15, 2019|website=Esquire|language=en-US|access-date=January 31, 2020}}</ref> გელმანმა მსახიობსა და მოდელ არი დაიანთან ნიშნობის შესახებ [[2023]] წლის [[აპრილი|აპრილში]] [[Instagram]]-ის საშუალებით განაცხადა.<ref>{{cite news |last1=Hajdenberg |first1=Jackie |title='Stranger Things' star Brett Gelman proposes to girlfriend in Jerusalem |url=https://www.timesofisrael.com/stranger-things-star-brett-gelman-proposes-to-girlfriend-in-jerusalem/ |access-date=November 7, 2023 |work=[[The Times of Israel]] |date=May 2, 2023}}</ref> [[ღაზის ომი|ღაზის ომის]] განმავლობაში, გელმანი Instagram-ზე [[ისრაელი|ისრაელის]] აქტიური მხარდამჭერი იყო. 2023 წლის [[ნოემბერი|ნოემბერში]] გელმანი იმ ათზე მეტ კრეატორსა და ცნობილ ადამიანს შორის აღმოჩნდა, რომლებმაც [[TikTok]]-ის ხელმძღვანელობას ღია წერილით მიმართეს. წერილში ისინი ამტკიცებდნენ, რომ აპლიკაცია პირდაპირ უწყობს ხელს [[ანტისემიტიზმი|ანტისემიტიზმის]] გავრცელებას. TikTok-მა უარყო ბრალდებები იმის შესახებ, რომ პლატფორმა საკუთარ არხებში პროპალესტინურ და ანტიისრაელურ კონტენტს უწევს პოპულარიზაციას. კომპანიის განცხადებით, მიუხედავად იმისა, რომ პლატფორმა რეგულარულად ფილტრავს ანტისემიტურ, ანტიარაბულ რასისტულ და [[ისლამოფობია|ისლამოფობიურ]] შინაარსს, ის არ ზღუდავს და არც ხელოვნურად აძლიერებს ისეთი კონტენტის გავრცელებას, რომელიც ისრაელის მთავრობის კრიტიკას შეიცავს.<ref>{{Cite web |date=November 14, 2023 |title=Brett Gelman speaks at the March for Israel rally in DC |url=https://news.yahoo.com/brett-gelman-speaks-march-israel-173726190.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120152651/https://news.yahoo.com/brett-gelman-speaks-march-israel-173726190.html |url-status=dead |archive-date=November 20, 2023 |access-date=November 20, 2023 |website=Yahoo News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Swindle |first=David |date=November 15, 2023 |title='Friends turned their backs on me this month,' Jewish actor Brett Gelman says |url=https://www.clevelandjewishnews.com/jns/friends-turned-their-backs-on-me-this-month-jewish-actor-brett-gelman-says/article_0793542f-dfc7-5d68-9024-4f3023655e6a.html |access-date=November 20, 2023 |website=Cleveland Jewish News |language=en}}</ref> იმავე წლის ბოლოს იგი ისრაელის სკეტჩ-კომედიურ პროგრამაში ''„Eretz Nehederet“'' გამოჩნდა, სადაც, როგორც ''„Times of Israel“'' აღწერს, ამერიკელ მემარცხენეებსა და განსაკუთრებით უნივერსიტეტებში არსებულ ანტიისრაელურ განწყობებს დასცინა.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/actor-brett-gelman-joins-eretz-nehederet-to-skewer-us-progressives/|title=Actor Brett Gelman joins 'Eretz Nehederet' to skewer US progressives &#124; The Times of Israel|website=[[The Times of Israel]] |date=December 27, 2023 |accessdate=February 25, 2024}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|1443368}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი კომიკოსები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი სცენარისტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:ილინოისელი სცენარისტები]] 2n5g772kx9eh5k8mwm8mfh1v0b8ccj8 0 888068 5398324 5394840 2026-05-23T09:08:54Z Ninuca-QR 175479 5398324 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ. [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა. ==როლი კარიბის კრიზისში== 1962 წლის 27 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის დროს, აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, ბირთვული იარაღით აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი საერთაშორისო წყლებში იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო. მოსკოვიდან რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა აშშ-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. მეზღვაურებმა არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული. კაპიტან ვალენტინ სავიცკის მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა. საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე ბირთვული იარაღის გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი იყო მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა. მიუხედავად იმისა, რომ ის B-59-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, მისმა ავტორიტეტმა და K-19-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა. მან საბოლოოდ დაარწმუნა სავიცკი, ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა. ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა აშშ-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი საბჭოთა კავშირში დაბრუნების ბრძანება მიიღო. ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== საბჭოთა კავშირში დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა ადმირალმა მათ უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ მათი თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს. ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== 1997 წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა თვითმფრინავებმა მათ გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები. 2002 წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, რობერტ მაკნამარამ განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით [ბირთვულ ომთან], იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“. ისტორიკოსმა არტურ შლეზინგერმა კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ ცივი ომის, არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“. ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== 2024 წელს ისტორიკოსმა სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. მისი თქმით, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ 2022 წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა. შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება არხიპოვმა განაგრძო სამსახური საბჭოთა საზღვაო ფლოტში; ის მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. 1975 წელს მას კონტრ-ადმირალის წოდება მიენიჭა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის ხელმძღვანელი გახდა. 1981 წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, 1988 წელს კი თადარიგში გავიდა. ის დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს მოსკოვის ოლქის ქალაქ ჟელეზნოდოროჟნის შეუერთდა), სადაც 1998 წლის 19 აგვისტოს გარდაიცვალა. სავარაუდოა, რომ რადიაციამ, რომელიც მან 1961 წელს მიიღო, ხელი შეუწყო თირკმლის კიბოს განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა. ნიკოლაი ზატეევი, K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, 1998 წლის 28 აგვისტოს გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. 2012 წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, მისმა მეუღლემ, ოლგამ, იგი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. მისი პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა მისი თქმით, ვასილის შვებულების დროს გაზეთების კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ მის შესაძლო ცრურწმენებზეც მიანიშნა — მან გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში მათი სასიყვარულო წერილების წვისას; ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] q6qnsh4w6t09ncbx2b3ce84haaqafkg 5398329 5398324 2026-05-23T09:20:21Z Ninuca-QR 175479 /* K-19-ის ინციდენტი */ 5398329 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== 1962 წლის 27 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის დროს, აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, ბირთვული იარაღით აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი საერთაშორისო წყლებში იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო. მოსკოვიდან რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა აშშ-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. მეზღვაურებმა არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული. კაპიტან ვალენტინ სავიცკის მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა. საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე ბირთვული იარაღის გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი იყო მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა. მიუხედავად იმისა, რომ ის B-59-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, მისმა ავტორიტეტმა და K-19-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა. მან საბოლოოდ დაარწმუნა სავიცკი, ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა. ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა აშშ-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი საბჭოთა კავშირში დაბრუნების ბრძანება მიიღო. ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== საბჭოთა კავშირში დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა ადმირალმა მათ უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ მათი თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს. ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== 1997 წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა თვითმფრინავებმა მათ გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები. 2002 წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, რობერტ მაკნამარამ განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით [ბირთვულ ომთან], იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“. ისტორიკოსმა არტურ შლეზინგერმა კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ ცივი ომის, არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“. ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== 2024 წელს ისტორიკოსმა სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. მისი თქმით, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ 2022 წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა. შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება არხიპოვმა განაგრძო სამსახური საბჭოთა საზღვაო ფლოტში; ის მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. 1975 წელს მას კონტრ-ადმირალის წოდება მიენიჭა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის ხელმძღვანელი გახდა. 1981 წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, 1988 წელს კი თადარიგში გავიდა. ის დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს მოსკოვის ოლქის ქალაქ ჟელეზნოდოროჟნის შეუერთდა), სადაც 1998 წლის 19 აგვისტოს გარდაიცვალა. სავარაუდოა, რომ რადიაციამ, რომელიც მან 1961 წელს მიიღო, ხელი შეუწყო თირკმლის კიბოს განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა. ნიკოლაი ზატეევი, K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, 1998 წლის 28 აგვისტოს გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. 2012 წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, მისმა მეუღლემ, ოლგამ, იგი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. მისი პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა მისი თქმით, ვასილის შვებულების დროს გაზეთების კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ მის შესაძლო ცრურწმენებზეც მიანიშნა — მან გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში მათი სასიყვარულო წერილების წვისას; ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] ldag8n05fkxgf3xcrheogvq3hk3q8xu 5398335 5398329 2026-05-23T09:30:17Z Ninuca-QR 175479 5398335 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო. [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული. კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა. საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა. მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა. საბოლოოდ დაარწმუნა სავიცკი, ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა. ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო. ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== საბჭოთა კავშირში დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა ადმირალმა მათ უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ მათი თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს. ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== 1997 წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა თვითმფრინავებმა მათ გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები. 2002 წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, რობერტ მაკნამარამ განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით [ბირთვულ ომთან], იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“. ისტორიკოსმა არტურ შლეზინგერმა კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ ცივი ომის, არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“. ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== 2024 წელს ისტორიკოსმა სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. მისი თქმით, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ 2022 წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა. შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება არხიპოვმა განაგრძო სამსახური საბჭოთა საზღვაო ფლოტში; ის მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. 1975 წელს მას კონტრ-ადმირალის წოდება მიენიჭა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის ხელმძღვანელი გახდა. 1981 წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, 1988 წელს კი თადარიგში გავიდა. ის დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს მოსკოვის ოლქის ქალაქ ჟელეზნოდოროჟნის შეუერთდა), სადაც 1998 წლის 19 აგვისტოს გარდაიცვალა. სავარაუდოა, რომ რადიაციამ, რომელიც მან 1961 წელს მიიღო, ხელი შეუწყო თირკმლის კიბოს განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა. ნიკოლაი ზატეევი, K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, 1998 წლის 28 აგვისტოს გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. 2012 წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, მისმა მეუღლემ, ოლგამ, იგი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. მისი პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა მისი თქმით, ვასილის შვებულების დროს გაზეთების კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ მის შესაძლო ცრურწმენებზეც მიანიშნა — მან გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში მათი სასიყვარულო წერილების წვისას; ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] 74o4aqbzo9yerpqltnds38y888otebp 5398339 5398335 2026-05-23T09:37:15Z Ninuca-QR 175479 /* როლი კარიბის კრიზისში */ 5398339 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== საბჭოთა კავშირში დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა ადმირალმა მათ უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ მათი თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს. ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== 1997 წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა თვითმფრინავებმა მათ გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები. 2002 წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, რობერტ მაკნამარამ განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით [ბირთვულ ომთან], იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“. ისტორიკოსმა არტურ შლეზინგერმა კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ ცივი ომის, არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“. ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== 2024 წელს ისტორიკოსმა სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. მისი თქმით, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ 2022 წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა. შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება არხიპოვმა განაგრძო სამსახური საბჭოთა საზღვაო ფლოტში; ის მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. 1975 წელს მას კონტრ-ადმირალის წოდება მიენიჭა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის ხელმძღვანელი გახდა. 1981 წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, 1988 წელს კი თადარიგში გავიდა. ის დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს მოსკოვის ოლქის ქალაქ ჟელეზნოდოროჟნის შეუერთდა), სადაც 1998 წლის 19 აგვისტოს გარდაიცვალა. სავარაუდოა, რომ რადიაციამ, რომელიც მან 1961 წელს მიიღო, ხელი შეუწყო თირკმლის კიბოს განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა. ნიკოლაი ზატეევი, K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, 1998 წლის 28 აგვისტოს გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. 2012 წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, მისმა მეუღლემ, ოლგამ, იგი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. მისი პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა მისი თქმით, ვასილის შვებულების დროს გაზეთების კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ მის შესაძლო ცრურწმენებზეც მიანიშნა — მან გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში მათი სასიყვარულო წერილების წვისას; ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] ctuydmgxhuhhin5qey8wzivxv3df17d 5398343 5398339 2026-05-23T09:44:03Z Ninuca-QR 175479 5398343 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს. ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები. [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“. [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“. ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== 2024 წელს ისტორიკოსმა სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. მისი თქმით, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ 2022 წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა. შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება არხიპოვმა განაგრძო სამსახური საბჭოთა საზღვაო ფლოტში; ის მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. 1975 წელს მას კონტრ-ადმირალის წოდება მიენიჭა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის ხელმძღვანელი გახდა. 1981 წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, 1988 წელს კი თადარიგში გავიდა. ის დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს მოსკოვის ოლქის ქალაქ ჟელეზნოდოროჟნის შეუერთდა), სადაც 1998 წლის 19 აგვისტოს გარდაიცვალა. სავარაუდოა, რომ რადიაციამ, რომელიც მან 1961 წელს მიიღო, ხელი შეუწყო თირკმლის კიბოს განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა. ნიკოლაი ზატეევი, K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, 1998 წლის 28 აგვისტოს გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. 2012 წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, მისმა მეუღლემ, ოლგამ, იგი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. მისი პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა მისი თქმით, ვასილის შვებულების დროს გაზეთების კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ მის შესაძლო ცრურწმენებზეც მიანიშნა — მან გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში მათი სასიყვარულო წერილების წვისას; ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] 2ngojzqrqmssannpdzw3q8osatu8td9 5398348 5398343 2026-05-23T09:46:52Z Ninuca-QR 175479 /* როლი კარიბის კრიზისში */ 5398348 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[ფაილი:Soviet b-59 submarine.jpg|მინი|B-19 [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვაში]]]] [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს. ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები. [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“. [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“. ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== 2024 წელს ისტორიკოსმა სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. მისი თქმით, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ 2022 წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა. შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება არხიპოვმა განაგრძო სამსახური საბჭოთა საზღვაო ფლოტში; ის მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. 1975 წელს მას კონტრ-ადმირალის წოდება მიენიჭა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის ხელმძღვანელი გახდა. 1981 წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, 1988 წელს კი თადარიგში გავიდა. ის დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს მოსკოვის ოლქის ქალაქ ჟელეზნოდოროჟნის შეუერთდა), სადაც 1998 წლის 19 აგვისტოს გარდაიცვალა. სავარაუდოა, რომ რადიაციამ, რომელიც მან 1961 წელს მიიღო, ხელი შეუწყო თირკმლის კიბოს განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა. ნიკოლაი ზატეევი, K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, 1998 წლის 28 აგვისტოს გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. 2012 წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, მისმა მეუღლემ, ოლგამ, იგი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. მისი პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა მისი თქმით, ვასილის შვებულების დროს გაზეთების კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ მის შესაძლო ცრურწმენებზეც მიანიშნა — მან გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში მათი სასიყვარულო წერილების წვისას; ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] qkr0vpvyjc8t8h1ry5jfvd4idz1aex4 5398349 5398348 2026-05-23T09:49:03Z Ninuca-QR 175479 /* უშუალო შედეგები (1962–1963) */ 5398349 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[ფაილი:Soviet b-59 submarine.jpg|მინი|B-19 [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვაში]]]] [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს.<ref name="The Man Who Saved the World">{{cite episode |title=The Man Who Saved the World |series=Secrets of the Dead |network=PBS |date=24 October 2012 |url=http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028091538/http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-date=28 October 2012 |url-status=dead |access-date=26 September 2025}}</ref> ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები. [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“. [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“. ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== 2024 წელს ისტორიკოსმა სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. მისი თქმით, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ 2022 წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა. შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება არხიპოვმა განაგრძო სამსახური საბჭოთა საზღვაო ფლოტში; ის მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. 1975 წელს მას კონტრ-ადმირალის წოდება მიენიჭა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის ხელმძღვანელი გახდა. 1981 წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, 1988 წელს კი თადარიგში გავიდა. ის დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს მოსკოვის ოლქის ქალაქ ჟელეზნოდოროჟნის შეუერთდა), სადაც 1998 წლის 19 აგვისტოს გარდაიცვალა. სავარაუდოა, რომ რადიაციამ, რომელიც მან 1961 წელს მიიღო, ხელი შეუწყო თირკმლის კიბოს განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა. ნიკოლაი ზატეევი, K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, 1998 წლის 28 აგვისტოს გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. 2012 წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, მისმა მეუღლემ, ოლგამ, იგი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. მისი პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა მისი თქმით, ვასილის შვებულების დროს გაზეთების კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ მის შესაძლო ცრურწმენებზეც მიანიშნა — მან გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში მათი სასიყვარულო წერილების წვისას; ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] orcxkp8t0tvxo3vhfo3aeau9qric7bc 5398351 5398349 2026-05-23T10:18:35Z Ninuca-QR 175479 5398351 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[ფაილი:Soviet b-59 submarine.jpg|მინი|B-19 [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვაში]]]] [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს.<ref name="The Man Who Saved the World">{{cite episode |title=The Man Who Saved the World |series=Secrets of the Dead |network=PBS |date=24 October 2012 |url=http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028091538/http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-date=28 October 2012 |url-status=dead |access-date=26 September 2025}}</ref> ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები.<ref>{{cite web |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29078-document-1-vice-admiral-vasili-arkhipov |title=Vice-Admiral Vasili Arkhipov |website=National Security Archive |access-date=26 September 2025}}</ref> [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“.<ref name="Russian">{{cite web |last=Isachsnkov |first=Vladimir |title=Russian Book Looks at Missile Crisis |date=21 June 2002 |url=http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110530221205/http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=30 May 2011 |url-status=dead |access-date=21 June 2019 |website=Johnson's Russia List}}</ref> [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“.<ref>{{cite news |last=Lloyd |first=Marion |title=Soviets Close to Using A-Bomb in 1962 Crisis, Forum is Told |work=The Boston Globe |date=13 October 2002 |url=http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |access-date=21 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710213948/http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |archive-date=10 July 2021 |url-status=dead}}</ref> ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== 2024 წელს ისტორიკოსმა სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. მისი თქმით, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ 2022 წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა. შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება არხიპოვმა განაგრძო სამსახური საბჭოთა საზღვაო ფლოტში; ის მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. 1975 წელს მას კონტრ-ადმირალის წოდება მიენიჭა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის ხელმძღვანელი გახდა. 1981 წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, 1988 წელს კი თადარიგში გავიდა. ის დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს მოსკოვის ოლქის ქალაქ ჟელეზნოდოროჟნის შეუერთდა), სადაც 1998 წლის 19 აგვისტოს გარდაიცვალა. სავარაუდოა, რომ რადიაციამ, რომელიც მან 1961 წელს მიიღო, ხელი შეუწყო თირკმლის კიბოს განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა. ნიკოლაი ზატეევი, K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, 1998 წლის 28 აგვისტოს გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. 2012 წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, მისმა მეუღლემ, ოლგამ, იგი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. მისი პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა მისი თქმით, ვასილის შვებულების დროს გაზეთების კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ მის შესაძლო ცრურწმენებზეც მიანიშნა — მან გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში მათი სასიყვარულო წერილების წვისას; ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] ed7u6rdws2yn8e650ewgeuepnsev8gu 5398353 5398351 2026-05-23T10:21:04Z Ninuca-QR 175479 5398353 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[ფაილი:Soviet b-59 submarine.jpg|მინი|B-19 [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვაში]]]] [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს.<ref name="The Man Who Saved the World">{{cite episode |title=The Man Who Saved the World |series=Secrets of the Dead |network=PBS |date=24 October 2012 |url=http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028091538/http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-date=28 October 2012 |url-status=dead |access-date=26 September 2025}}</ref> ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები.<ref>{{cite web |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29078-document-1-vice-admiral-vasili-arkhipov |title=Vice-Admiral Vasili Arkhipov |website=National Security Archive |access-date=26 September 2025}}</ref> [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“.<ref name="Russian">{{cite web |last=Isachsnkov |first=Vladimir |title=Russian Book Looks at Missile Crisis |date=21 June 2002 |url=http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110530221205/http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=30 May 2011 |url-status=dead |access-date=21 June 2019 |website=Johnson's Russia List}}</ref> [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“.<ref>{{cite news |last=Lloyd |first=Marion |title=Soviets Close to Using A-Bomb in 1962 Crisis, Forum is Told |work=The Boston Globe |date=13 October 2002 |url=http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |access-date=21 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710213948/http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |archive-date=10 July 2021 |url-status=dead}}</ref> ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== [[2024]] წელს [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. სერგეის თქმით, [[რუსეთი|რუსეთის]] თავდაცვის სამინისტროს მიერ [[2022]] წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა.<ref>{{cite news |title='Closer now than ever': Historian Sergey Radchenko assesses Tucker Carlson's claim that U.S.-Russian tensions in Ukraine risk nuclear war more than the Cuban Missile Crisis |url=https://meduza.io/en/feature/2024/12/04/closer-now-than-ever |work=Meduza |date=4 December 2024 |access-date=26 September 2025}}</ref> ==შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება== არხიპოვმა განაგრძო სამსახური საბჭოთა საზღვაო ფლოტში, ის მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. 1975 წელს მას კონტრ-ადმირალის წოდება მიენიჭა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის ხელმძღვანელი გახდა. 1981 წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, 1988 წელს კი თადარიგში გავიდა. ის დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს მოსკოვის ოლქის ქალაქ ჟელეზნოდოროჟნის შეუერთდა), სადაც 1998 წლის 19 აგვისტოს გარდაიცვალა. სავარაუდოა, რომ რადიაციამ, რომელიც მან 1961 წელს მიიღო, ხელი შეუწყო თირკმლის კიბოს განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა. ნიკოლაი ზატეევი, K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, 1998 წლის 28 აგვისტოს გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. 2012 წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, მისმა მეუღლემ, ოლგამ, იგი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. მისი პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა მისი თქმით, ვასილის შვებულების დროს გაზეთების კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ მის შესაძლო ცრურწმენებზეც მიანიშნა — მან გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში მათი სასიყვარულო წერილების წვისას; ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] a5wn1t7re9lfszymllyowqcvwn8r553 5398355 5398353 2026-05-23T10:33:15Z Ninuca-QR 175479 /* შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება */ 5398355 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[ფაილი:Soviet b-59 submarine.jpg|მინი|B-19 [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვაში]]]] [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს.<ref name="The Man Who Saved the World">{{cite episode |title=The Man Who Saved the World |series=Secrets of the Dead |network=PBS |date=24 October 2012 |url=http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028091538/http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-date=28 October 2012 |url-status=dead |access-date=26 September 2025}}</ref> ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები.<ref>{{cite web |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29078-document-1-vice-admiral-vasili-arkhipov |title=Vice-Admiral Vasili Arkhipov |website=National Security Archive |access-date=26 September 2025}}</ref> [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“.<ref name="Russian">{{cite web |last=Isachsnkov |first=Vladimir |title=Russian Book Looks at Missile Crisis |date=21 June 2002 |url=http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110530221205/http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=30 May 2011 |url-status=dead |access-date=21 June 2019 |website=Johnson's Russia List}}</ref> [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“.<ref>{{cite news |last=Lloyd |first=Marion |title=Soviets Close to Using A-Bomb in 1962 Crisis, Forum is Told |work=The Boston Globe |date=13 October 2002 |url=http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |access-date=21 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710213948/http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |archive-date=10 July 2021 |url-status=dead}}</ref> ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== [[2024]] წელს [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. სერგეის თქმით, [[რუსეთი|რუსეთის]] თავდაცვის სამინისტროს მიერ [[2022]] წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა.<ref>{{cite news |title='Closer now than ever': Historian Sergey Radchenko assesses Tucker Carlson's claim that U.S.-Russian tensions in Ukraine risk nuclear war more than the Cuban Missile Crisis |url=https://meduza.io/en/feature/2024/12/04/closer-now-than-ever |work=Meduza |date=4 December 2024 |access-date=26 September 2025}}</ref> ==შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება== არხიპოვმა განაგრძო სამსახური [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] საზღვაო ფლოტში, ვასილი მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. [[1975]] წელს არხიპოვს კონტრ-[[ადმირალი|ადმირალის]] წოდება მიენიჭა და [[კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემია|კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის]] ხელმძღვანელი გახდა. [[1981]] წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, [[1988]] წელს კი თადარიგში გავიდა. ვასილი არხიპოვი დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს [[მოსკოვის ოლქი|მოსკოვის ოლქის]] ქალაქ [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნის]] შეუერთდა), სადაც [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] გარდაიცვალა.<ref name=roberts/> სავარაუდოა, რომ [[რადიაცია|რადიაციამ]], რომელიც არხიპოვმა [[1961]] წელს მიიღო, ხელი შეუწყო [[თირკმლის კიბო|თირკმლის კიბოს]] განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა.<ref name="The Man Who Saved the World"/> [[ნიკოლაი ზატეევი]], K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, [[1998]] წლის [[28 აგვისტო|28 აგვისტოს]] გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. 2012 წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, მისმა მეუღლემ, ოლგამ, იგი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. მისი პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა მისი თქმით, ვასილის შვებულების დროს გაზეთების კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ მის შესაძლო ცრურწმენებზეც მიანიშნა — მან გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში მათი სასიყვარულო წერილების წვისას; ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] 35qbttzbssvs8ans6zpyctxbqx5jvr8 5398357 5398355 2026-05-23T10:36:43Z Ninuca-QR 175479 5398357 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[ფაილი:Soviet b-59 submarine.jpg|მინი|B-19 [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვაში]]]] [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს.<ref name="The Man Who Saved the World">{{cite episode |title=The Man Who Saved the World |series=Secrets of the Dead |network=PBS |date=24 October 2012 |url=http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028091538/http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-date=28 October 2012 |url-status=dead |access-date=26 September 2025}}</ref> ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები.<ref>{{cite web |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29078-document-1-vice-admiral-vasili-arkhipov |title=Vice-Admiral Vasili Arkhipov |website=National Security Archive |access-date=26 September 2025}}</ref> [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“.<ref name="Russian">{{cite web |last=Isachsnkov |first=Vladimir |title=Russian Book Looks at Missile Crisis |date=21 June 2002 |url=http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110530221205/http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=30 May 2011 |url-status=dead |access-date=21 June 2019 |website=Johnson's Russia List}}</ref> [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“.<ref>{{cite news |last=Lloyd |first=Marion |title=Soviets Close to Using A-Bomb in 1962 Crisis, Forum is Told |work=The Boston Globe |date=13 October 2002 |url=http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |access-date=21 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710213948/http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |archive-date=10 July 2021 |url-status=dead}}</ref> ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== [[2024]] წელს [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. სერგეის თქმით, [[რუსეთი|რუსეთის]] თავდაცვის სამინისტროს მიერ [[2022]] წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა.<ref>{{cite news |title='Closer now than ever': Historian Sergey Radchenko assesses Tucker Carlson's claim that U.S.-Russian tensions in Ukraine risk nuclear war more than the Cuban Missile Crisis |url=https://meduza.io/en/feature/2024/12/04/closer-now-than-ever |work=Meduza |date=4 December 2024 |access-date=26 September 2025}}</ref> ==შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება== არხიპოვმა განაგრძო სამსახური [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] საზღვაო ფლოტში, ვასილი მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. [[1975]] წელს არხიპოვს კონტრ-[[ადმირალი|ადმირალის]] წოდება მიენიჭა და [[კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემია|კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის]] ხელმძღვანელი გახდა. [[1981]] წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, [[1988]] წელს კი თადარიგში გავიდა. ვასილი არხიპოვი დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს [[მოსკოვის ოლქი|მოსკოვის ოლქის]] ქალაქ [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნის]] შეუერთდა), სადაც [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] გარდაიცვალა.<ref name=roberts/> სავარაუდოა, რომ [[რადიაცია|რადიაციამ]], რომელიც არხიპოვმა [[1961]] წელს მიიღო, ხელი შეუწყო [[თირკმლის კიბო|თირკმლის კიბოს]] განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა.<ref name="The Man Who Saved the World"/> [[ნიკოლაი ზატეევი]], K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, [[1998]] წლის [[28 აგვისტო|28 აგვისტოს]] გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. [[2012]] წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში [[„ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“]], მეუღლემ, ოლგამ, ვასილი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. არხიპოვის პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა ოლგას თქმით, ვასილის შვებულების დროს [[გაზეთი|გაზეთების]] კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ შესაძლო [[ცრურწმენა|ცრურწმენებზეც]] მიანიშნა — გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში წყვილის სასიყვარულო წერილების წვისას, ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა. ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] nxupacj8ixxlo1fumye4pk9831xsx2x 5398358 5398357 2026-05-23T10:37:32Z Ninuca-QR 175479 /* პერსონალური ცხოვრება */ 5398358 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[ფაილი:Soviet b-59 submarine.jpg|მინი|B-19 [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვაში]]]] [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს.<ref name="The Man Who Saved the World">{{cite episode |title=The Man Who Saved the World |series=Secrets of the Dead |network=PBS |date=24 October 2012 |url=http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028091538/http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-date=28 October 2012 |url-status=dead |access-date=26 September 2025}}</ref> ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები.<ref>{{cite web |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29078-document-1-vice-admiral-vasili-arkhipov |title=Vice-Admiral Vasili Arkhipov |website=National Security Archive |access-date=26 September 2025}}</ref> [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“.<ref name="Russian">{{cite web |last=Isachsnkov |first=Vladimir |title=Russian Book Looks at Missile Crisis |date=21 June 2002 |url=http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110530221205/http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=30 May 2011 |url-status=dead |access-date=21 June 2019 |website=Johnson's Russia List}}</ref> [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“.<ref>{{cite news |last=Lloyd |first=Marion |title=Soviets Close to Using A-Bomb in 1962 Crisis, Forum is Told |work=The Boston Globe |date=13 October 2002 |url=http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |access-date=21 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710213948/http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |archive-date=10 July 2021 |url-status=dead}}</ref> ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== [[2024]] წელს [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. სერგეის თქმით, [[რუსეთი|რუსეთის]] თავდაცვის სამინისტროს მიერ [[2022]] წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა.<ref>{{cite news |title='Closer now than ever': Historian Sergey Radchenko assesses Tucker Carlson's claim that U.S.-Russian tensions in Ukraine risk nuclear war more than the Cuban Missile Crisis |url=https://meduza.io/en/feature/2024/12/04/closer-now-than-ever |work=Meduza |date=4 December 2024 |access-date=26 September 2025}}</ref> ==შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება== არხიპოვმა განაგრძო სამსახური [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] საზღვაო ფლოტში, ვასილი მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. [[1975]] წელს არხიპოვს კონტრ-[[ადმირალი|ადმირალის]] წოდება მიენიჭა და [[კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემია|კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის]] ხელმძღვანელი გახდა. [[1981]] წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, [[1988]] წელს კი თადარიგში გავიდა. ვასილი არხიპოვი დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს [[მოსკოვის ოლქი|მოსკოვის ოლქის]] ქალაქ [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნის]] შეუერთდა), სადაც [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] გარდაიცვალა.<ref name=roberts/> სავარაუდოა, რომ [[რადიაცია|რადიაციამ]], რომელიც არხიპოვმა [[1961]] წელს მიიღო, ხელი შეუწყო [[თირკმლის კიბო|თირკმლის კიბოს]] განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა.<ref name="The Man Who Saved the World"/> [[ნიკოლაი ზატეევი]], K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, [[1998]] წლის [[28 აგვისტო|28 აგვისტოს]] გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. [[2012]] წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში [[„ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“]]<ref>{{cite web|title = The Man Who Saved the World|website = pbs.org|date = 2012| url = https://www.pbs.org/wnet/secrets/the-man-who-saved-the-world-about-this-episode/871/|access-date = 27 October 2019}}</ref>, მეუღლემ, ოლგამ, ვასილი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. არხიპოვის პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა ოლგას თქმით, ვასილის შვებულების დროს [[გაზეთი|გაზეთების]] კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ შესაძლო [[ცრურწმენა|ცრურწმენებზეც]] მიანიშნა — გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში წყვილის სასიყვარულო წერილების წვისას, ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა.<ref>{{Citation|last=Codi von Richthofen|title=Missile Crisis: The Man Who Saved the World|date=21 February 2015|url=https://www.youtube.com/watch?v=qr_WkfOMx4c|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211213/qr_WkfOMx4c|archive-date=13 December 2021|url-status=live|access-date=26 February 2017}}{{cbignore}}</ref> ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი ლეონ ოკენდენმა შეასრულა. ეპიზოდი 2012 წლის 23 ოქტომბერს, კარიბის კრიზისის 50-ე წლისთავზე გამოვიდა. *ოუენ მეთიუზის 2021 წლის რომანში Red Traitor (წითელი მოღალატე) არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ მას ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც ლიამ ნისონი ასრულებს) 2002 წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე. ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] hso3isuujltxcrw86y4rn33hgwwpfer 5398360 5398358 2026-05-23T10:40:24Z Ninuca-QR 175479 /* პოპულარულ კულტურაში */ 5398360 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[ფაილი:Soviet b-59 submarine.jpg|მინი|B-19 [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვაში]]]] [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს.<ref name="The Man Who Saved the World">{{cite episode |title=The Man Who Saved the World |series=Secrets of the Dead |network=PBS |date=24 October 2012 |url=http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028091538/http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-date=28 October 2012 |url-status=dead |access-date=26 September 2025}}</ref> ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები.<ref>{{cite web |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29078-document-1-vice-admiral-vasili-arkhipov |title=Vice-Admiral Vasili Arkhipov |website=National Security Archive |access-date=26 September 2025}}</ref> [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“.<ref name="Russian">{{cite web |last=Isachsnkov |first=Vladimir |title=Russian Book Looks at Missile Crisis |date=21 June 2002 |url=http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110530221205/http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=30 May 2011 |url-status=dead |access-date=21 June 2019 |website=Johnson's Russia List}}</ref> [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“.<ref>{{cite news |last=Lloyd |first=Marion |title=Soviets Close to Using A-Bomb in 1962 Crisis, Forum is Told |work=The Boston Globe |date=13 October 2002 |url=http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |access-date=21 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710213948/http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |archive-date=10 July 2021 |url-status=dead}}</ref> ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== [[2024]] წელს [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. სერგეის თქმით, [[რუსეთი|რუსეთის]] თავდაცვის სამინისტროს მიერ [[2022]] წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა.<ref>{{cite news |title='Closer now than ever': Historian Sergey Radchenko assesses Tucker Carlson's claim that U.S.-Russian tensions in Ukraine risk nuclear war more than the Cuban Missile Crisis |url=https://meduza.io/en/feature/2024/12/04/closer-now-than-ever |work=Meduza |date=4 December 2024 |access-date=26 September 2025}}</ref> ==შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება== არხიპოვმა განაგრძო სამსახური [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] საზღვაო ფლოტში, ვასილი მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. [[1975]] წელს არხიპოვს კონტრ-[[ადმირალი|ადმირალის]] წოდება მიენიჭა და [[კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემია|კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის]] ხელმძღვანელი გახდა. [[1981]] წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, [[1988]] წელს კი თადარიგში გავიდა. ვასილი არხიპოვი დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს [[მოსკოვის ოლქი|მოსკოვის ოლქის]] ქალაქ [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნის]] შეუერთდა), სადაც [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] გარდაიცვალა.<ref name=roberts/> სავარაუდოა, რომ [[რადიაცია|რადიაციამ]], რომელიც არხიპოვმა [[1961]] წელს მიიღო, ხელი შეუწყო [[თირკმლის კიბო|თირკმლის კიბოს]] განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა.<ref name="The Man Who Saved the World"/> [[ნიკოლაი ზატეევი]], K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, [[1998]] წლის [[28 აგვისტო|28 აგვისტოს]] გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. [[2012]] წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში [[„ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“]]<ref>{{cite web|title = The Man Who Saved the World|website = pbs.org|date = 2012| url = https://www.pbs.org/wnet/secrets/the-man-who-saved-the-world-about-this-episode/871/|access-date = 27 October 2019}}</ref>, მეუღლემ, ოლგამ, ვასილი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. არხიპოვის პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა ოლგას თქმით, ვასილის შვებულების დროს [[გაზეთი|გაზეთების]] კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ შესაძლო [[ცრურწმენა|ცრურწმენებზეც]] მიანიშნა — გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში წყვილის სასიყვარულო წერილების წვისას, ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა.<ref>{{Citation|last=Codi von Richthofen|title=Missile Crisis: The Man Who Saved the World|date=21 February 2015|url=https://www.youtube.com/watch?v=qr_WkfOMx4c|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211213/qr_WkfOMx4c|archive-date=13 December 2021|url-status=live|access-date=26 February 2017}}{{cbignore}}</ref> ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი [[ლეონ ოკენდენი|ლეონ ოკენდენმა]] შეასრულა. ეპიზოდი [[2012]] წლის [[23 ოქტომბერი|23 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] 50-ე წლისთავზე გამოვიდა.<ref>{{Cite web|title=The Man Who Saved the World|url=https://m.imdb.com/title/tt2449004/?ref_=m_ttep_ep_ep1|publisher=imdb.com|access-date=31 March 2022}}</ref> *[[ოუენ მეთიუზი|ოუენ მეთიუზის]] [[2021]] წლის რომანში "წითელი მოღალატე" არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ ვასილს ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც [[ლიამ ნისონი]] ასრულებს) [[2002]] წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე.<ref>{{Cite web|title=K-19: The Widowmaker|url=https://m.imdb.com/title/tt0267626|publisher=imdb.com|access-date=31 March 2022}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gorbachev Proposes Soviet Sub Crew For Nobel Peace Prize|url=https://sgp.fas.org/news/2006/02/gorb020106.html|publisher=Federation of American Scientists|access-date=31 March 2022}}</ref> ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა პირველი ჯილდო „Future of Life Award“ (სიცოცხლის მომავლის ჯილდო), რომელიც 2017 წელს სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს გადაეცა. „Future of Life Institute“-ის მიერ დაწესებული ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე. 2002 წელს, აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] n09zt550x7y630xwgrjbgvesvn6izx1 5398361 5398360 2026-05-23T10:44:38Z Ninuca-QR 175479 5398361 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[ფაილი:Soviet b-59 submarine.jpg|მინი|B-19 [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვაში]]]] [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს.<ref name="The Man Who Saved the World">{{cite episode |title=The Man Who Saved the World |series=Secrets of the Dead |network=PBS |date=24 October 2012 |url=http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028091538/http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-date=28 October 2012 |url-status=dead |access-date=26 September 2025}}</ref> ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები.<ref>{{cite web |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29078-document-1-vice-admiral-vasili-arkhipov |title=Vice-Admiral Vasili Arkhipov |website=National Security Archive |access-date=26 September 2025}}</ref> [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“.<ref name="Russian">{{cite web |last=Isachsnkov |first=Vladimir |title=Russian Book Looks at Missile Crisis |date=21 June 2002 |url=http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110530221205/http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=30 May 2011 |url-status=dead |access-date=21 June 2019 |website=Johnson's Russia List}}</ref> [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“.<ref>{{cite news |last=Lloyd |first=Marion |title=Soviets Close to Using A-Bomb in 1962 Crisis, Forum is Told |work=The Boston Globe |date=13 October 2002 |url=http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |access-date=21 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710213948/http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |archive-date=10 July 2021 |url-status=dead}}</ref> ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== [[2024]] წელს [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. სერგეის თქმით, [[რუსეთი|რუსეთის]] თავდაცვის სამინისტროს მიერ [[2022]] წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა.<ref>{{cite news |title='Closer now than ever': Historian Sergey Radchenko assesses Tucker Carlson's claim that U.S.-Russian tensions in Ukraine risk nuclear war more than the Cuban Missile Crisis |url=https://meduza.io/en/feature/2024/12/04/closer-now-than-ever |work=Meduza |date=4 December 2024 |access-date=26 September 2025}}</ref> ==შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება== არხიპოვმა განაგრძო სამსახური [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] საზღვაო ფლოტში, ვასილი მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. [[1975]] წელს არხიპოვს კონტრ-[[ადმირალი|ადმირალის]] წოდება მიენიჭა და [[კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემია|კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის]] ხელმძღვანელი გახდა. [[1981]] წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, [[1988]] წელს კი თადარიგში გავიდა. ვასილი არხიპოვი დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს [[მოსკოვის ოლქი|მოსკოვის ოლქის]] ქალაქ [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნის]] შეუერთდა), სადაც [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] გარდაიცვალა.<ref name=roberts/> სავარაუდოა, რომ [[რადიაცია|რადიაციამ]], რომელიც არხიპოვმა [[1961]] წელს მიიღო, ხელი შეუწყო [[თირკმლის კიბო|თირკმლის კიბოს]] განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა.<ref name="The Man Who Saved the World"/> [[ნიკოლაი ზატეევი]], K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, [[1998]] წლის [[28 აგვისტო|28 აგვისტოს]] გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. [[2012]] წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში [[„ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“]]<ref>{{cite web|title = The Man Who Saved the World|website = pbs.org|date = 2012| url = https://www.pbs.org/wnet/secrets/the-man-who-saved-the-world-about-this-episode/871/|access-date = 27 October 2019}}</ref>, მეუღლემ, ოლგამ, ვასილი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. არხიპოვის პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა ოლგას თქმით, ვასილის შვებულების დროს [[გაზეთი|გაზეთების]] კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ შესაძლო [[ცრურწმენა|ცრურწმენებზეც]] მიანიშნა — გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში წყვილის სასიყვარულო წერილების წვისას, ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა.<ref>{{Citation|last=Codi von Richthofen|title=Missile Crisis: The Man Who Saved the World|date=21 February 2015|url=https://www.youtube.com/watch?v=qr_WkfOMx4c|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211213/qr_WkfOMx4c|archive-date=13 December 2021|url-status=live|access-date=26 February 2017}}{{cbignore}}</ref> ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი [[ლეონ ოკენდენი|ლეონ ოკენდენმა]] შეასრულა. ეპიზოდი [[2012]] წლის [[23 ოქტომბერი|23 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] 50-ე წლისთავზე გამოვიდა.<ref>{{Cite web|title=The Man Who Saved the World|url=https://m.imdb.com/title/tt2449004/?ref_=m_ttep_ep_ep1|publisher=imdb.com|access-date=31 March 2022}}</ref> *[[ოუენ მეთიუზი|ოუენ მეთიუზის]] [[2021]] წლის რომანში "წითელი მოღალატე" არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ ვასილს ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც [[ლიამ ნისონი]] ასრულებს) [[2002]] წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე.<ref>{{Cite web|title=K-19: The Widowmaker|url=https://m.imdb.com/title/tt0267626|publisher=imdb.com|access-date=31 March 2022}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gorbachev Proposes Soviet Sub Crew For Nobel Peace Prize|url=https://sgp.fas.org/news/2006/02/gorb020106.html|publisher=Federation of American Scientists|access-date=31 March 2022}}</ref> ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა "სიცოცხლის მომავლის ჯილდო", რომელიც [[2017]] წელს სიკვდილის შემდეგ ვასილის ოჯახს გადაეცა.<ref name="guardian_davis"/> ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე.<ref name="FLI_award_info">{{cite web|last1=Davey|first1=Tucker|title=55 Years After Preventing Nuclear Attack, Arkhipov Honored With Inaugural Future of Life Award|url=https://futureoflife.org/2017/10/27/55-years-preventing-nuclear-attack-arkhipov-honored-inaugural-future-life-award/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516005650/https://futureoflife.org/2017/10/27/55-years-preventing-nuclear-attack-arkhipov-honored-inaugural-future-life-award/|archive-date=16 May 2021|access-date=7 November 2017|website=[[Future of Life Institute]]|date=27 October 2017}}</ref> [[2002]] წელს, [[აშშ]]-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, [[თომას ს. ბლანტონი|თომას ს. ბლანტონმა]] განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“.<ref name="Globe">{{Cite news|last=Lloyd|first=Marion|date=13 October 2002|title=Soviets Close to Using A-Bomb in 1962 Crisis, Forum is Told|pages=A20|journal=[[The Boston Globe]]|url=http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm|access-date=7 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710213948/https://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm|archive-date=10 July 2021}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] 08rmobg7fnvl34xc05cg91sgnunselz 5398366 5398361 2026-05-23T10:57:35Z Ninuca-QR 175479 5398366 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვასილი არხიპოვი |ორიგინალური სახელი = |დაბადების თარიღი = |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი = [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნი]] |პორტრეტი = |ხელმოწერა = |მეტსახელი = |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = ვიცე ადმისალი |ჯარის სახეობა = [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტი |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვასილი ალექსანდრეს ძე არხიპოვი''' (დ. [[30 იანვარი]], [[1926]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1998]]) — [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ვიცე-ადმირალი. ვასილი ყველაზე მეტად ცნობილია [[1962]] წლის [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს [[ბირთვული ომი|ბირთვული ომის]] თავიდან აცილებით. კრიზისის დროს არხიპოვი საბჭოთა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიის შტაბის უფროსად მსახურობდა და წყალქვეშა ნავ [[B-59]]-ზე იმყოფებოდა, როგორც მეთაურის მოადგილე. [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოყენების ნებართვისთვის საჭირო იყო სამივე უფროსი ოფიცრის თანხმობა. როდესაც [[აშშ]]-ის გამანადგურებლებმა წყალქვეშა ნავის მახლობლად სასიგნალო [[ყუმბარა|ყუმბარები]] ჩამოყარეს, ნავის კაპიტანმა და პოლიტიკურმა ოფიცერმა ჩათვალეს, რომ [[ომი]] დაიწყო და ამერიკული ხომალდების წინააღმდეგ [[ბირთვული ტორპედო|ბირთვული ტორპედოს]] გაშვება დააპირეს.<ref>{{Cite web |first=Vladimir |last=Isachenkov |date=June 21, 2002 |url=http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |title=Cuban Missile Crisis, Russian Submarines - Johnson's Russia List 6-22-02 |publisher=[[Center for Defense Information]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106223222/http://www.cdi.org/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=2005-01-06 }}</ref> არხიპოვი ამის წინააღმდეგი წავიდა, სწორედნ ამ გადაწყვეტილებამ ბირთვული იარაღის გამოყენება აღკვეთა. [[2002]] წელს, [[ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის]] ეროვნული უსაფრთხოების არქივის დირექტორმა, თომას ს. ბლანტონმა განაცხადა: <blockquote>არხიპოვი იყო „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“.</blockquote> არხიპოვი [[1975]] წელს კონტრ-ადმირალი გახდა და კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას ჩაუდგა სათავეში. [[1981]] წელს ვასილის ვიცე-ადმირალის წოდება მიენიჭა, 80-იანი წლების შუა ხანებში კი პენსიაზე გავიდა.<ref name="guardian_davis">{{cite web|last1=Davis|first1=Nicola|date=27 October 2017|title=Soviet submarine officer who averted nuclear war honoured with prize|url=https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719102239/https://www.theguardian.com/science/2017/oct/27/vasili-arkhipov-soviet-submarine-captain-who-averted-nuclear-war-awarded-future-of-life-prize|archive-date=19 July 2021|access-date=7 November 2017|website=The Guardian}}</ref> პენსიაზე გასვლის შემდეგ არხიპოვი მოსკოვის ოლქში, [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნიში]] ცხოვრობდა. გარდაიცვალა [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] თირკმლის კიბოთი. ზოგიერთი წყარო ამ დაავადებას ვასილის სამსახურებრივ პერიოდში მიღებულ რადიაციულ დასხივებას უკავშირებს.<ref>{{cite web|title=Vasili Arkhipov: The Soviet Officer Who Averted Nuclear War|url=https://www.historyhit.com/vasili-arkhipov-the-soviet-officer-who-averted-nuclear-war/|website=History Hit|access-date=30 September 2025}}</ref> ==ადრეული წლები== არხიპოვი დაიბადა [[მოსკოვი|მოსკოვის]] მახლობლად, [[სტარაია კუპავნა|სტარაია კუპავნაში]], რუსი გლეხის ოჯახში. ვასილიმ განათლება [[ვლადივოსტოკი|ვლადივოსტოკში]], წყნარი ოკეანის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში მიიღო და [[1945]] წლის [[აგვისტო|აგვისტოში]], [[საბჭოთა კავშირი]]-[[იაპონია|იაპონიის]] ომის დროს, ნაღმსაძებნ ხომალდზე მსახურობდა. ომის შემდეგ არხიპოვი [[კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელი|კასპიის უმაღლეს საზღვაო სასწავლებელში]] გადაიყვანეს, რომელიც [[1947]] წელს დაამთავრა.<ref name="roberts">{{cite book|last=Roberts|first=Priscilla Mary|title=Cuban Missile Crisis: The Essential Reference Guide|publisher=Abc-Clio Inc|year=2012|isbn=9781610690652|pages=13–14|chapter-url=https://books.google.com/books?id=P-VNltHyq0sC&pg=PA13|chapter=Arkhipov, Vasily Alexandrovich (1926-1999)}}</ref> ამის შემდეგ ვასილი [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]], [[ჩრდილოეთის ზღვა|ჩრდილოეთისა]] და [[ბალტიის ზღვა|ბალტიისპირეთის]] ფლოტების წყალქვეშა ნავებზე მსახურობდა.<ref name=roberts/> ==K-19-ის ინციდენტი== [[1961]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] არხიპოვი დაინიშნა ახალი, „Hotel“-ის კლასის ბალისტიკური რაკეტების მქონე წყალქვეშა ნავის, [[K-19]]-ის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=roberts/> [[გრენლანდია|გრენლანდიის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით წვრთნების დროს, ნავის [[რეაქტორი|რეაქტორის]] გამაგრილებელ სისტემაში გაჟონვა მოხდა, რამაც სისტემის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. პარალელურად, გაწყდა რადიოკავშირი და ეკიპაჟმა [[მოსკოვი|მოსკოვთან]] დაკავშირება ვეღარ შეძლო. სარეზერვო სისტემის არარსებობის გამო, კაპიტანმა [[ნიკოლაი ზატეევი|ნიკოლაი ზატეევმა]] შვიდ ინჟინერს გამოსავლის პოვნა დაავალა. მათ შექმნეს გამაგრილებელი სისტემის იმპროვიზებული ვერსია, რამაც რეაქტორის დნობა თავიდან აიცილა. რეაქტორი დასტაბილურდა, თუმცა მთელი ეკიპაჟი, მათ შორის არხიპოვიც, [[რადიაცია|რადიაციით]] დასხივდა. შვიდივე [[ინჟინერია|ინჟინერი]] და მათი განყოფილების ოფიცერი მწვავე რადიაციული სინდრომით ერთ თვეში გარდაიცვალნენ, მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კი დასხივების შედეგად კიდევ 15 [[მეზღვაური]] დაიღუპა.<ref>{{cite web|title=Epilogue: Tragedy Upon Tragedy|url=http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|work=K-19: The History|publisher=National Geographic|access-date=May 5, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218061001/http://www.nationalgeographic.com/k19/k19_html_scene10.html|archive-date=February 18, 2011}}</ref> ==როლი კარიბის კრიზისში== [[ფაილი:Soviet b-59 submarine.jpg|მინი|B-19 [[კარიბის ზღვა|კარიბის ზღვაში]]]] [[1962]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] დროს, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 11 გამანადგურებელმა და ავიამზიდმა USS Randolph-მა კუბასთან ახლოს აღმოაჩინეს საბჭოთა დიზელზე მომუშავე, [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღით]] აღჭურვილი „Foxtrot“-ის კლასის წყალქვეშა ნავი B-59. მიუხედავად იმისა, რომ ნავი [[საერთაშორისო წყლები|საერთაშორისო წყლებში]] იმყოფებოდა, აშშ-ის ფლოტმა დაიწყო სასიგნალო სიღრმული ბომბების ჩამოყრა, რათა B-59 იძულებული გაეხადა, იდენტიფიკაციისთვის ზედაპირზე ამოსულიყო.<ref name="Dobbs">{{cite book |last=Dobbs |first=Michael |title=One Minute to Midnight |publisher=Vintage, Random House |year=2009 |isbn=9781400078912}}</ref><ref name="NSAEBB">{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |title=Chronology of Submarine Contact During the Cuban Missile Crisis |work=National Security Archive |date=2002 |access-date=15 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501000000/http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB75/subchron.htm |archive-date=1 May 2010 |url-status=dead}}</ref> [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] რამდენიმე დღის განმავლობაში არანაირი შეტყობინება არ მოსულა. მანამდე ეკიპაჟი ახერხებდა [[აშშ]]-ის სამოქალაქო რადიოგადაცემების დაჭერას, მაგრამ სიღრმეში მანევრირებისას რადიოსიგნალებს ვეღარ იღებდნენ. [[მეზღვაური|მეზღვაურებმა]] არ იცოდნენ, იყო თუ არა ომი უკვე დაწყებული.<ref name="Dobbs"/><ref name="NSAEBB"/> კაპიტან [[ვალენტინ სავიცკი|ვალენტინ სავიცკის]] მიაჩნდა, რომ საომარი მოქმედებები შესაძლოა დაწყებულიყო და ბირთვული T-5 ტორპედოს გაშვება სურდა.<ref name="thankyou">{{cite news |last=Wilson |first=Edward |date=27 October 2012 |title=Thank you Vasili Arkhipov, the man who stopped nuclear war |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |access-date=31 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702044712/https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/oct/27/vasili-arkhipov-stopped-nuclear-war |archive-date=2 July 2021}}</ref> საბჭოთა წყალქვეშა ნავების უმეტესობაზე [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] გამოსაყენებლად მხოლოდ კაპიტნისა და პოლიტიკური ოფიცრის თანხმობა იყო საჭირო. თუმცა B-59-ზე აუცილებელი გახდა მესამე ხელმოწერაც, რადგან ვასილი არხიპოვი ბრიგადის შტაბის უფროსი იყო. ოფიცრებს შორის კამათი დაიწყო; გაშვების წინააღმდეგი მხოლოდ არხიპოვი წავიდა.<ref>{{cite web |title=Excerpt from USSR Northern Fleet report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29079-document-2-excerpt-report-undated-circa-december-1962-prepared-ussr-northern-fleet |website=National Security Archive |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The Underwater Cuban Missile Crisis at 60 |url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2022-10-03/soviet-submarines-nuclear-torpedoes-cuban-missile-crisis |website=National Security Archive |date=3 October 2022 |access-date=22 August 2023}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ არხიპოვი [[B-59]]-ზე ფორმალურად მეთაურის მოადგილე იყო, ვასილის ავტორიტეტმა და [[K-19]]-ის ინციდენტის დროს გამოჩენილმა სიმამაცემ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.<ref name="thankyou"/> საბოლოოდ დაარწმუნა [[ვალენტინ სავიცკი|სავიცკი]], ამოსულიყვნენ ზედაპირზე და ბრძანებებს დალოდებოდნენ. სწორედ ამ გადაწყვეტილებას მიეწერება ბირთვული ესკალაციის თავიდან აცილება. იმ დროისთვის B-59-ის ბატარეები თითქმის დაცლილი იყო, კონდიცირება არ მუშაობდა და ხომალდზე გაუსაძლისი პირობები სუფევდა.<ref name="report">{{cite web |title=Report on participation of submarines "B-4," "B-36," "B-59," "B-130" in Operation Anadyr, Oct–Dec 1962 |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB399/docs/Report%20of%20the%20submarine%20mission.pdf |website=National Security Archive |access-date=26 October 2019}}</ref> ნავი ამოვიდა ზედაპირზე ამერიკული ხომალდების გარემოცვაში, დაუკავშირდა [[აშშ]]-ის გამანადგურებელს, მოგვიანებით კი [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების ბრძანება მიიღო.<ref>{{cite web |url=https://www.wearethemighty.com/mighty-history/b-59-submarine-crimson-tide/ |title=A Russian submarine had a 'Crimson Tide' moment near Cuba |website=We Are The Mighty |date=20 May 2022 |access-date=26 September 2025}}</ref> ===უშუალო შედეგები (1962–1963)=== [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] დაბრუნების შემდეგ, ეკიპაჟის ბევრ წევრს საყვედური გამოუცხადეს. ერთმა [[ადმირალი|ადმირალმა]] უთხრა: „ჯობდა თქვენს ხომალდთან ერთად ჩაძირულიყავით“. არხიპოვის მეუღლე, ოლგა, მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ვასილი იშვიათად საუბრობდა ამ ამბებზე, რადგან გრძნობდა, რომ გუნდის თავგანწირვა სათანადოდ არ დააფასეს.<ref name="The Man Who Saved the World">{{cite episode |title=The Man Who Saved the World |series=Secrets of the Dead |network=PBS |date=24 October 2012 |url=http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028091538/http://video.pbs.org/video/2295274962 |archive-date=28 October 2012 |url-status=dead |access-date=26 September 2025}}</ref> ===მოგვიანებითი ჩვენებები (1990-2000-იანები)=== [[1997]] წელს არხიპოვი იხსენებდა, რომ ზედაპირზე ამოსვლის შემდეგ, ამერიკულმა [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავებმა]] გამაფრთხილებელი ცეცხლი გაუხსნეს და ძლიერი პროჟექტორებით დააბრმავეს ხიდურზე მყოფი ოფიცრები.<ref>{{cite web |url=https://nsarchive.gwu.edu/document/29078-document-1-vice-admiral-vasili-arkhipov |title=Vice-Admiral Vasili Arkhipov |website=National Security Archive |access-date=26 September 2025}}</ref> [[2002]] წელს აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, [[რობერტ მაკნამარა|რობერტ მაკნამარამ]] განაცხადა: „ჩვენ ძალიან, ძალიან ახლოს ვიყავით ბირთვულ ომთან, იმაზე ახლოს, ვიდრე მაშინ ვიცოდით“.<ref name="Russian">{{cite web |last=Isachsnkov |first=Vladimir |title=Russian Book Looks at Missile Crisis |date=21 June 2002 |url=http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110530221205/http://65.120.76.252/russia/johnson/6320-12.cfm |archive-date=30 May 2011 |url-status=dead |access-date=21 June 2019 |website=Johnson's Russia List}}</ref> [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[არტურ შლეზინგერი|არტურ შლეზინგერმა]] კი დასძინა, რომ ეს იყო „არა მხოლოდ [[ცივი ომი|ცივი ომის]], არამედ კაცობრიობის ისტორიის ყველაზე საშიში მომენტი“.<ref>{{cite news |last=Lloyd |first=Marion |title=Soviets Close to Using A-Bomb in 1962 Crisis, Forum is Told |work=The Boston Globe |date=13 October 2002 |url=http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |access-date=21 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710213948/http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm |archive-date=10 July 2021 |url-status=dead}}</ref> ===ისტორიოგრაფია (2020-იანები)=== [[2024]] წელს [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] სერგეი რადჩენკომ აღნიშნა, რომ არხიპოვის როლის შესახებ მტკიცებულებები ძირითადად ზეპირ მოგონებებს ეყრდნობა. სერგეის თქმით, [[რუსეთი|რუსეთის]] თავდაცვის სამინისტროს მიერ [[2022]] წელს გასაიდუმლოებული დოკუმენტების გახსნისას, არხიპოვის ინციდენტი ნახსენები არ ყოფილა.<ref>{{cite news |title='Closer now than ever': Historian Sergey Radchenko assesses Tucker Carlson's claim that U.S.-Russian tensions in Ukraine risk nuclear war more than the Cuban Missile Crisis |url=https://meduza.io/en/feature/2024/12/04/closer-now-than-ever |work=Meduza |date=4 December 2024 |access-date=26 September 2025}}</ref> ==შემდგომი ცხოვრება და გარდაცვალება== არხიპოვმა განაგრძო სამსახური [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] საზღვაო ფლოტში, ვასილი მეთაურობდა წყალქვეშა ნავებს, მოგვიანებით კი — წყალქვეშა ნავების ესკადრილიებს. [[1975]] წელს არხიპოვს კონტრ-[[ადმირალი|ადმირალის]] წოდება მიენიჭა და [[კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემია|კიროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის]] ხელმძღვანელი გახდა. [[1981]] წელს არხიპოვი ვიცე-ადმირალი გახდა, [[1988]] წელს კი თადარიგში გავიდა. ვასილი არხიპოვი დასახლდა კუპავნაში (რომელიც 2004 წელს [[მოსკოვის ოლქი|მოსკოვის ოლქის]] ქალაქ [[ჟელეზნოდოროჟნი (ბაშკირეთი)|ჟელეზნოდოროჟნის]] შეუერთდა), სადაც [[1998]] წლის [[19 აგვისტო|19 აგვისტოს]] გარდაიცვალა.<ref name=roberts/> სავარაუდოა, რომ [[რადიაცია|რადიაციამ]], რომელიც არხიპოვმა [[1961]] წელს მიიღო, ხელი შეუწყო [[თირკმლის კიბო|თირკმლის კიბოს]] განვითარებას — ისევე, როგორც ეს K-19-ის ინციდენტის დროს მასთან ერთად მყოფი ბევრი სხვა მეზღვაურის შემთხვევაში მოხდა.<ref name="The Man Who Saved the World"/> [[ნიკოლაი ზატეევი]], K-19-ის მეთაური ბირთვული ავარიის დროს, [[1998]] წლის [[28 აგვისტო|28 აგვისტოს]] გარდაიცვალა. არხიპოვიც და ზატეევიც გარდაცვალებისას 72 წლისანი იყვნენ. ==პერსონალური ცხოვრება== არხიპოვი ცნობილი იყო, როგორც მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი. [[2012]] წლის PBS-ის დოკუმენტურ ფილმში [[„ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“]]<ref>{{cite web|title = The Man Who Saved the World|website = pbs.org|date = 2012| url = https://www.pbs.org/wnet/secrets/the-man-who-saved-the-world-about-this-episode/871/|access-date = 27 October 2019}}</ref>, მეუღლემ, ოლგამ, ვასილი დაახასიათა როგორც ინტელექტუალური, თავაზიანი და ძალიან მშვიდი პიროვნება. არხიპოვის პიროვნების შესახებ ინფორმაციის დიდი ნაწილი სწორედ ოლგას მოგონებებს ეყრდნობა ოლგას თქმით, ვასილის შვებულების დროს [[გაზეთი|გაზეთების]] კითხვა უყვარდა და ცდილობდა, მაქსიმალურად ინფორმირებული ყოფილიყო თანამედროვე სამყაროს მოვლენებით. ამავე ინტერვიუში ოლგამ შესაძლო [[ცრურწმენა|ცრურწმენებზეც]] მიანიშნა — გაიხსენა, როგორ წაასწრო ქმარს სახლში წყვილის სასიყვარულო წერილების წვისას, ვასილიმ ეს იმით ახსნა, რომ წერილების შენახვას „უბედურება“ მოჰქონდა.<ref>{{Citation|last=Codi von Richthofen|title=Missile Crisis: The Man Who Saved the World|date=21 February 2015|url=https://www.youtube.com/watch?v=qr_WkfOMx4c|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211213/qr_WkfOMx4c|archive-date=13 December 2021|url-status=live|access-date=26 February 2017}}{{cbignore}}</ref> ==პოპულარულ კულტურაში== *სერიალის Secrets of the Dead მე-12 სეზონის პირველ ეპიზოდში, სახელწოდებით „ადამიანი, რომელმაც სამყარო გადაარჩინა“, არხიპოვის როლი [[ლეონ ოკენდენი|ლეონ ოკენდენმა]] შეასრულა. ეპიზოდი [[2012]] წლის [[23 ოქტომბერი|23 ოქტომბერს]], [[კარიბის კრიზისი|კარიბის კრიზისის]] 50-ე წლისთავზე გამოვიდა.<ref>{{Cite web|title=The Man Who Saved the World|url=https://m.imdb.com/title/tt2449004/?ref_=m_ttep_ep_ep1|publisher=imdb.com|access-date=31 March 2022}}</ref> *[[ოუენ მეთიუზი|ოუენ მეთიუზის]] [[2021]] წლის რომანში "წითელი მოღალატე" არხიპოვი ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია და წიგნი სწორედ ვასილს ეძღვნება. *კაპიტან მიხეილ პოლენინის პერსონაჟი (რომელსაც [[ლიამ ნისონი]] ასრულებს) [[2002]] წლის ფილმში K-19: The Widowmaker, დაფუძნებულია არხიპოვის მოღვაწეობაზე წყალქვეშა ნავ K-19-ზე.<ref>{{Cite web|title=K-19: The Widowmaker|url=https://m.imdb.com/title/tt0267626|publisher=imdb.com|access-date=31 March 2022}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gorbachev Proposes Soviet Sub Crew For Nobel Peace Prize|url=https://sgp.fas.org/news/2006/02/gorb020106.html|publisher=Federation of American Scientists|access-date=31 March 2022}}</ref> ==ჯილდოები და პატივი== B-59-ზე გამოჩენილი სიმამაცის აღსანიშნავად, არხიპოვს მიენიჭა "სიცოცხლის მომავლის ჯილდო", რომელიც [[2017]] წელს სიკვდილის შემდეგ ვასილის ოჯახს გადაეცა.<ref name="guardian_davis"/> ეს ჯილდო გადაეცემათ ადამიანებს, რომლებმაც განსაკუთრებული ზომები მიიღეს კაცობრიობის მომავლის დასაცავად, ხშირად პირადი რისკის ფასად და ყოველგვარი აშკარა სარგებლის გარეშე.<ref name="FLI_award_info">{{cite web|last1=Davey|first1=Tucker|title=55 Years After Preventing Nuclear Attack, Arkhipov Honored With Inaugural Future of Life Award|url=https://futureoflife.org/2017/10/27/55-years-preventing-nuclear-attack-arkhipov-honored-inaugural-future-life-award/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516005650/https://futureoflife.org/2017/10/27/55-years-preventing-nuclear-attack-arkhipov-honored-inaugural-future-life-award/|archive-date=16 May 2021|access-date=7 November 2017|website=[[Future of Life Institute]]|date=27 October 2017}}</ref> [[2002]] წელს, [[აშშ]]-ის ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მაშინდელმა დირექტორმა, [[თომას ს. ბლანტონი|თომას ს. ბლანტონმა]] განაცხადა, რომ არხიპოვმა „სამყარო გადაარჩინა“.<ref name="Globe">{{Cite news|last=Lloyd|first=Marion|date=13 October 2002|title=Soviets Close to Using A-Bomb in 1962 Crisis, Forum is Told|pages=A20|journal=[[The Boston Globe]]|url=http://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm|access-date=7 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710213948/https://www.latinamericanstudies.org/cold-war/sovietsbomb.htm|archive-date=10 July 2021}}</ref> ==ასევე იხილეთ== *[[სტანისლავ პეტროვი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჯარისკაცები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები ეროვნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სამხედრო ოფიცრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არმიის პერსონალი]] [[კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები საბჭოთა კავშირიდან]] [[კატეგორია:გარდაცვლილები]] bduc83ab15k7tqj0fuc7x1mik8k116v 0 888144 5398162 5392224 2026-05-22T21:30:08Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5398162 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1704 |ორგანო = უს |თარიღი =25 აგვისტო |წელი =2006 |სხდომა =5516 |კოდი = S/RES/1704 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1704(2006) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია აღმოსავლეთ ტიმორში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Phil-UN-Timor.jpg |წარწერა =UNMIT-ს პოლიცია }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1704''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2006]] წლის [[25 აგვისტო]]ს, [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1599|1599]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1677|1677]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1690|1690]] (2006) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1703|1703]] (2006) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დააარსა გაეროს ინტეგრირებული მისია აღმოსავლეთ ტიმორში (UNMIT) ექვსი თვის ვადით.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council establishes new, expanded UN mission in Timor-Leste for initial period of six months|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2006/sc8817.doc.htm|publisher=United Nations|date=August 25, 2006}}</ref> რეზოლუციის მიღების შემდეგ, UNMIT-მა ჩაანაცვლა გაეროს ოფისი აღმოსავლეთ ტიმორში (UNOTIL), რაც შვიდი წლის განმავლობაში მეხუთე მისიაა.<ref>{{cite book |last1=Hinton|first1=Mercedes S. |last2=Newburn|first2=Tim |title=Policing developing democracies|year=2009|publisher=Taylor & Francis|location=London|isbn=978-0-415-42848-4|page=152 }}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორი პოლიტიკური კონფლიქტების მოგვარების მცდელობებისთვის, თუმცა შეშფოთება გამოთქვა სიტუაციის არასტაბილურობის გამო. საბჭომ სრული მხარდაჭერა გამოუცხადა [[ავსტრალია|ავსტრალიის]], [[მალაიზია|მალაიზიის]], [[პორტუგალია|პორტუგალიის]] და [[ახალი ზელანდია|ახალი ზელანდიის]] მიერ სტაბილურობის აღდგენის მიზნით ჯარების გაგზავნას. საბჭომ ასევე გამოთქვა მოსაზრება, რომ საპარლამენტო და საპრეზიდენტო არჩევნები წინგადადგმული ნაბიჯი იყო ქვეყნის დემოკრატიის განმტკიცების გზაზე. ამასობაში, საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა [[1999]] წელს აღმოსავლეთ ტიმორში ძალადობის დროს ჩადენილი დანაშაულებისთვის პასუხისმგებლობის აღების აუცილებლობა. ===აქტები=== რეზოლუციით, გაეროს მისია (UNMIT) ექვსი თვის ვადით დაარსდა შემდგომი განახლების განზრახვით. მისია შედგებოდა 1608-მდე პოლიციელისგან და 34 სამხედრო კავშირისა და შტაბის ოფიცრისგან.<ref>{{cite news|title=New UN peacekeepers for E Timor|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/5288170.stm|date=26 August 2006|agency=[[BBC News]]}}</ref> მისიას გენერალური მდივნის სპეციალური წარმომადგენელი უხელმძღვანელებდა და მას შემდეგი მანდატი მიენიჭა:<ref>{{cite book|last=Center on International Cooperation|title=Annual review of global peace operations|year=2009|publisher=Lynne Rienner Publishers|page=76}}</ref> * მთავრობის მხარდაჭერის შეთავაზება; * მომავალი არჩევნების მხარდაჭერა; * პოლიციის მხარდაჭერა წესრიგის აღდგენაში; * სასაზღვრო რაიონებში წარმომადგენლობის დამკვიდრება; * მთავრობის დახმარება სამხედრო რეფორმაში; * სახელმწიფო ინსტიტუტების გაძლიერება; * ადამიანის უფლებათა ინსტიტუტების გაძლიერება და სამართლიანობის და შერიგების ხელშეწყობა; * [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] მიწოდების ხელშეწყობა; * კოორდინაცია გაეროს სააგენტოებთან, ფონდებთან, პროგრამებთან და დონორებთან; * გენდერული თანასწორობისა და ბავშვების საჭიროებების გათვალისწინება მისიის მანდატში; * ინფორმაციის მიწოდება ფართო საზოგადოებისთვის, განსაკუთრებით 2007 წლის არჩევნებთან დაკავშირებით; * აღმოსავლეთ ტიმორელი მოსახლეობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; * პროგრესის მონიტორინგი ყველა ზემოთ ჩამოთვლილ სფეროში. გენერალურ მდივანს [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]] მოუწოდეს, აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობასთან ძალების სტატუსის შესახებ შეთანხმება დაედო. ამასობაში, აღმოსავლეთ ტიმორს მოეთხოვა თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების უზრუნველყოფა. და ბოლოს, გენერალურ მდივანს მოეთხოვა ადგილზე მიმდინარე მოვლენების შესახებ ანგარიშის წარდგენა, მათ შორის ნულოვანი ტოლერანტობის სექსუალური ექსპლუატაციის პოლიტიკის დაცვის უზრუნველყოფა; ამ კონტექსტში, განხილული იქნებოდა მისიის მანდატის ან შემადგენლობის შემდგომი ცვლილებები.<ref>{{cite news|title=Security Council establishes expanded UN mission in Timor-Leste|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=19624&Cr=&Cr1|date=25 August 2006|agency=United Nations News Centre}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1704(2006) Text of the Resolution at undocs.org] *[http://unmit.unmissions.org/Default.aspx?tabid=156&ctl=Details&mid=2149&ItemID=4315 UNMIT website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111006024653/http://unmit.unmissions.org/Default.aspx?tabid=156&ctl=Details&mid=2149&ItemID=4315 |date=2011-10-06 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2006}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2006 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აღმოსავლეთ ტიმორის შესახებ]] [[კატეგორია:2006 წელი აღმოსავლეთ ტიმორში]] gm7r5zq84ovxv3qzyguxxht9ed77k67 0 888208 5397980 5392832 2026-05-22T17:06:41Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 3 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5397980 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამიტი | სახელი = ბუქარესტის ცხრიანი | სხვასახელი = ბუქარესტის ფორმატი | ფოტო = Bucharest Nine map.png | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = ბუქარესტის ცხრიანის წევრი ქვეყნები | თარიღი = [[4 ნოემბერი]], [[2015]] | მასპინძელი = [[რუმინეთი]] | ადგილები = | ქალაქები = [[ბუქარესტი]] | მონაწილეები = {{flag|ბულგარეთი}}<br />{{flag|ჩეხეთი}}<br />{{flag|ესტონეთი}}<br />{{flag|უნგრეთი}}<br />{{flag|ლატვია}}<br />{{flag|ლიეტუვა}}<br />{{flag|პოლონეთი}}<br />{{flag|რუმინეთი}}<br />{{flag|სლოვაკეთი}} | სახელმწიფოს მეთაური = | თავმჯდომარე = | დოკუმენტები = | პრეზიდენტი = | დაფუძნდა = [[4 ნოემბერი]], [[2015]] | დამფუძნებელი = [[კლაუს იოჰანისი]]<br />[[ანჯეი დუდა]] | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | საიტი = | შენიშვნები = | compactnav = yes }} '''ბუქარესტის ცხრიანი''' ან '''ბუქარესტის ფორმატი''' ('''B9''' ან '''B-9'''; {{lang-ro|Formatul București}}, {{lang-pl|Bukaresztańska Dziewiątka}}), ასევე ცნობილი როგორც '''ნატოს აღმოსავლეთი ფლანგი'''<ref name='easternflank'>{{cite news|url=https://www.president.pl/news/we-count-on-decisions-from-the-b9-and-nato-summits,36735|title="We count on decisions from the B9 and NATO summits"|publisher=[[პოლონეთის პრეზიდენტი]]|date=7 June 2018}}</ref> — ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების დიპლომატიური ორგანიზაციაა, რომელიც დაფუძნდა [[2015]] წლის [[4 ნოემბერი|4 ნოემბერს]] [[რუმინეთი]]ს დედაქალაქ [[ბუქარესტი|ბუქარესტში]], [[რუმინეთის პრეზიდენტი|რუმინეთის პრეზიდენტის]] [[კლაუს იოჰანისი]]სა და [[პოლონეთის პრეზიდენტი|პოლონეთის პრეზიდენტის]] [[ანჯეი დუდა]]ს ინიციატივით.<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.presidency.ro/en/media/press-releases/bilateral-visit-of-president-of-romania-mr-klaus-iohannis-in-the-republic-of-poland-and-his-participation-in-the-high-level-meeting-of-the-bucharest-format-b9-on-7-8-june|title=Bilateral visit of President of Romania, Mr. Klaus Iohannis, in the Republic of Poland and his participation in the High Level Meeting of the Bucharest Format (B9), on 7-8 June 2018|publisher=[[რუმინეთის პრეზიდენტი]]|date=5 June 2018}}</ref> ორგანიზაციის წევრები არიან [[ბულგარეთი]], [[ჩეხეთი]], [[ესტონეთი]], [[უნგრეთი]], [[ლატვია]], [[ლიეტუვა]], [[პოლონეთი]], [[რუმინეთი]] და [[სლოვაკეთი]]. მიუხედავად გეოგრაფიული მდებარეობისა და [[ფინეთი-ნატოს ურთიერთობები|ნატოში გაწევრიანებისა]] [[2023]] წელს, [[ფინეთი]] ბუქარესტის ცხრიანის წევრი არ არის. ორგანიზაციის შექმნა ძირითადად გამოწვეული იყო [[რუსეთი]]ს აგრესიული პოლიტიკის აღქმით, განსაკუთრებით [[რუსეთის მიერ ყირიმის ანექსია|ყირიმის ანექსიის]]ა და [[დონბასის ომი (2014–2022)|აღმოსავლეთ უკრაინაში ჩარევის]] შემდეგ [[2014]] წელს. ბუქარესტის ცხრიანის ყველა წევრი ქვეყანა ან ყოფილი [[საბჭოთა კავშირი]]ს ნაწილი იყო, ან [[ვარშავის პაქტი]]ს წევრი.<ref name=":1">{{cite web|url=https://library.fes.de/pdf-files/bueros/ukraine/15574.pdf|title=Bucharest Nine: looking for cooperation on NATO's eastern flank?|first=Sergiy|last=Gerasymchuk|publisher=[[ფრიდრიხ ებერტის ფონდი]]|pages=1–10|year=2019}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.foreignaffairs.com/articles/central-europe/2017-11-10/how-romania-and-poland-can-strengthen-nato-and-eu|title=How Romania and Poland can strengthen NATO and the EU|first1=Vasile|last1=Rotaru|first2=Andreas|last2=Umland|newspaper=[[Foreign Affairs]]|date=10 November 2017}}</ref> ყველა წევრი ქვეყანა ასევე არის [[ნატო]]სა და [[ევროკავშირი]]ს წევრი. == ისტორია == ბუქარესტის ცხრიანის დაარსების შემდეგ წევრმა ქვეყნებმა სხვადასხვა დონეზე მრავალი შეხვედრა გამართეს. [[2018]] წლის [[ივნისი|ივნისში]], იმ წლის B9-ის სამიტამდე, [[პოლონეთის პრეზიდენტი]] [[ანჯეი დუდა]] ღიად გამოვიდა [[უკრაინა-ნატოს ურთიერთობები|უკრაინისა]] და [[საქართველო-ნატოს ურთიერთობები|საქართველოს]] [[ნატო]]ში გაწევრიანების მხარდასაჭერად. [[2021]] წლის [[10 მაისი|10 მაისს]] გამართულ B9-ის ვიდეოსამიტზე, რომელსაც [[აშშ-ის პრეზიდენტი]] [[ჯო ბაიდენი]]ც ესწრებოდა, [[რუმინეთის პრეზიდენტი]] [[კლაუს იოჰანისი|კლაუს იოჰანისმა]] [[ნატო|ნატოს]] „აღმოსავლეთ ფლანგზე მოკავშირეთა სამხედრო ყოფნის გაძლიერება“ მოითხოვა, რაც დაკავშირებული იყო [[რუსეთი|რუსეთ]]-[[უკრაინა|უკრაინის]] საზღვართან [[რუსეთის შეიარაღებული ძალები|რუსული ჯარების]] მობილიზაციასთან.<ref>{{cite news|url=https://www.intellinews.com/romanian-polish-presidents-call-for-stronger-nato-presence-on-the-eastern-flank-210237/|title=Romanian, Polish presidents call for stronger Nato presence on the eastern flank|newspaper=[[bne IntelliNews]]|date=11 May 2021}}</ref> [[2022]] წლის [[25 თებერვალი|25 თებერვალს]], [[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)|რუსეთის უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის]] შემდეგ, B9-ის ლიდერები [[ევროკომისიის პრეზიდენტი|ევროკომისიის პრეზიდენტ]] [[ურსულა ფონ დერ ლაიენი]]სთან ერთად შეიკრიბნენ [[ვარშავა|ვარშავაში]].<ref>{{cite news|url=https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/news/president-von-der-leyen-participates-bucharest-nine-b9-summit-warsaw-and-special-nato-summit-2022-02-25_en|title=President von der Leyen participates in Bucharest Nine (B9) Summit in Warsaw and in special NATO Summit|publisher=[[მეზობლობისა და გაფართოების მოლაპარაკებების გენერალური დირექტორატი]]|date=25 February 2022}}</ref> [[2022]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისის]] სამიტს ვირტუალურად ესწრებოდა [[ნატოს გენერალური მდივანი]] [[იენს სტოლტენბერგი]].<ref>{{cite news|url=https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_196378.htm|title=NATO Secretary General takes part in B9 Summit|publisher=[[ნატო]]|date=10 June 2022}}</ref> შეხვედრაზე [[ანჯეი დუდა]]მ განაცხადა, რომ ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგზე არსებული ბატალიონური ჯგუფები ბრიგადებად უნდა გარდაიქმნას.<ref>{{cite news|url=https://mainichi.jp/english/articles/20220611/p2g/00m/0in/018000c|title=NATO's eastern nations want better protection from alliance|newspaper=[[მაინიჩი შიმბუნი]]|date=11 June 2022}}</ref> ამავე სამიტზე [[კლაუს იოჰანისი|კლაუს იოჰანისმა]] აღნიშნა, რომ „ნატოს უნდა შეეძლოს საკუთარი ტერიტორიის ყოველი სანტიმეტრის დაცვა“.<ref name="tvpw">{{cite news|url=https://tvpworld.com/60695481/nato-must-be-capable-to-defend-every-inch-of-its-territory-romanian-president|title=NATO must be capable to defend every inch of its territory: Romanian President|publisher=[[TVP World]]|date=10 June 2022|access-date=15 მაისი 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221207101537/https://tvpworld.com/60695481/nato-must-be-capable-to-defend-every-inch-of-its-territory-romanian-president|archivedate=7 დეკემბერი 2022}}</ref> [[2023]] წლის [[22 თებერვალი|22 თებერვალს]], ბუქარესტის ცხრიანის წევრი ქვეყნების ლიდერებმა, [[ჯო ბაიდენი|ჯო ბაიდენთან]] და [[იენს სტოლტენბერგი|იენს სტოლტენბერგთან]] ერთად, ხელი მოაწერეს ერთობლივ დეკლარაციას, რომელიც გმობდა [[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)|რუსეთის]] აგრესიას უკრაინის წინააღმდეგ და ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგზე სამხედრო ძალების გაძლიერებას ითხოვდა.<ref>{{cite news|url=https://tvpworld.com/66508719/bucharest-nine-leaders-us-president-nato-secgen-sign-joint-declaration|title=Bucharest Nine leaders, U.S. President, NATO SecGen sign joint declaration|publisher=TVP World|date=22 February 2023|access-date=15 მაისი 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211065111/https://tvpworld.com/66508719/bucharest-nine-leaders-us-president-nato-secgen-sign-joint-declaration|archivedate=11 დეკემბერი 2023}}</ref> [[2025]] წლის [[2 ივნისი|2 ივნისს]], ბუქარესტის ცხრიანისა და [[ჩრდილოეთის ქვეყნები|ჩრდილოეთის ქვეყნების]] ლიდერებმა [[ვილნიუსი|ვილნიუსში]] გამართულ სამიტზე თავდაცვის ხარჯების მშპ-ის მინიმუმ 5%-მდე გაზრდის შესახებ განაცხადეს.<ref>[https://www.lrt.lt/en/news-in-english/19/2580294/bucharest-nine-nordic-leaders-pledge-to-boost-military-spending-to-5-at-vilnius-summit Bucharest Nine, Nordic leaders pledge to boost military spending to 5% at Vilnius summit]</ref> ==სამიტები== ===სახელმწიფო მეთაურთა სამიტები=== {| class="wikitable" |+ სახელმწიფოს მეთაურების B9 სამიტები |- ! წელი !! თარიღი !! ქვეყანა !! ქალაქი !! მასპინძელი ლიდერი !! წყარო: |- | '''2015''' || [[4 ნოემბერი]] || {{flag|რუმინეთი}} || [[ბუქარესტი]]|| [[კლაუს იოჰანისი]]|| |- | '''2018''' || [[8 ივნისი]] || {{flag|პოლონეთი}} || [[ვარშავა]]|| [[ანჯეი დუდა]]||<ref>{{cite news|url=https://www.nineoclock.ro/2018/06/08/president-iohannis-at-the-b9-summit-in-warsaw-coherence-needed-to-adopt-defence-and-deterrence-measures-on-eastern-flank/|title=პრეზიდენტი იოჰანისი ვარშავაში B9 სამიტს ესწრება|work=Nine O'Clock|date=2018-06-08}}</ref> |- | '''2019''' || [[28 თებერვალი]] || {{flag|სლოვაკეთი}} || [[კოშიცე]] || [[ანდრეი კისკა]] ||<ref>{{cite news|url=https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_164134.htm|title=ნატოს გენერალური მდივანი სლოვაკეთში ვიზიტის დროს ტრანსატლანტიკური ერთიანობის მნიშვნელობას უსვამს ხაზს|publisher=NATO|date=2019-02-28}}</ref> |- | '''2021''' || [[10 მაისი]] || {{flag|რუმინეთი}} || [[ბუქარესტი]]|| [[კლაუს იოჰანისი]] და [[ანჯეი დუდა]]||<ref>{{cite news|url=https://www.agerpres.ro/english/2021/05/10/bucharest-format-summit-b9-hosted-by-president-iohannis-together-with-his-polish-counterpart--710147|title=ბუქარესტის ფორმატის სამიტი (B9), რომელსაც პრეზიდენტი იოჰანისი პოლონელ კოლეგასთან ერთად მასპინძლობდა|first=ბოგდანი|last=გაბაროი|editor-first=ადინა|editor-last=პანაიტესკუ|publisher=[[Agerpres]]|date=2021-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207101523/https://www.agerpres.ro/english/2021/05/10/bucharest-format-summit-b9-hosted-by-president-iohannis-together-with-his-polish-counterpart--710147|archive-date=2022-12-07|url-status=dead}}</ref> |- | '''2022''' || [[25 თებერვალი]] || {{flag|პოლონეთი}} || [[ვარშავა]]|| [[ანჯეი დუდა]]||<ref>{{cite news|url=https://www.thefirstnews.com/article/president-says-an-honest-europe-must-halt-aggression-28190|title=პრეზიდენტი ამბობს, რომ პატიოსანმა ევროპამ აგრესია უნდა შეაჩეროს|work=[[პირველი სიახლეები]]|date=2022-02-25|access-date=2026-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221207103031/https://www.thefirstnews.com/article/president-says-an-honest-europe-must-halt-aggression-28190|archivedate=2022-12-07}}</ref> |- | '''2022''' || [[10 ივნისი]] || {{flag|რუმინეთი}} || [[ბუქარესტი]]|| [[კლაუს იოჰანისი]] და [[ანჯეი დუდა]]||<ref>{{cite news|url=https://hungarytoday.hu/bucharest-9-b-9-summit-meeting-president-katalin-novak-hungary/|title=ბუქარესტის 9 სამიტი დაიწყო, უნგრეთს წარმოადგენს პრეზიდენტი ნოვაკი|work=Hungary Today|date=2022-06-10}}</ref> |- | '''2023''' || [[22 თებერვალი]] || {{flag|პოლონეთი}} || [[ვარშავა]]|| [[ანჯეი დუდა]], [[კლაუს იოჰანისი]] და [[ზუზანა ჩაპუტოვა]] || <ref>{{cite news|url=https://www.voanews.com/a/biden-to-meet-with-nato-eastern-flank-leaders/6973617.html|title=ბაიდენი და სტოლტენბერგი ვარშავაში ბუქარესტის ცხრა ლიდერს ხვდებიან|first=პატი|last=ვიდაკუსვარა|author-link=პატი ვიდაკუსვარა|publisher=[[ამერიკის ხმა]]|date=22 თებერვალი 2023|accessdate=22 თებერვალი 2023}}</ref> |- | '''2023''' || [[6 ივნისი]] || {{flag|სლოვაკეთი}} || [[ბრატისლავა]] || [[ზუზანა ჩაპუტოვა]], [[ანჯეი დუდა]] და [[კლაუს იოჰანისი]]|| <ref>{{cite news|url=https://www.teraz.sk/slovensko/caputova-otvorila-summit-b9-na-hrade/719424-clanok.html|title=Čaputová გახსნა B9 სამიტი, მოუწოდა მხარდაჭერა უკრაინას|publisher=[[News Agency of სლოვაკეთის რესპუბლიკა= ივნისი6]| 2023|ენა=sk}}</ref> |- | '''2024''' || [[11 ივნისი]] || {{flag|ლატვია}} || [[რიგა]] || [[ედგარ რინკევიჩი]] ||<ref>{{cite news|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/diplomacy/11.06.2024-bucharest-9-summit-taking-place-in-riga.a557414/|title='ბუქარესტის 9' სამიტი რიგაში მიმდინარეობს|work=LSM|date=2024-06-11}}</ref> |- | '''2025''' ||[[2 ივნისი]] || {{flag|ლიტვა}} || [[ვილნიუსი]] || [[გიტანას ნაუსედა]], [[ნიკუშორ დანი]] და [[ანჯეი დუდა]] ||<ref>{{cite web|url=https://kyivindependent.com/zelensky-arrives-in-lithuania/|title=ზელენსკი ლიეტუვაში ჩავიდა B9-თან და სკანდინავიურ ქვეყნებთან სამიტზე დასასწრებად|website=The Kyiv Independent|date=2025-06-02|access-date=2025-06-02}}</ref> |- |'''2026''' |[[13 მაისი]] |{{დროშა|რუმინეთი}} |[[ბუქარესტი]] |[[ნიკუშორ დანი]] და [[კაროლ ნავროცკი]] | |} ===საგარეო საქმეთა მინისტრების სამიტები=== [[ფაილი:P20230222CF-0065 (52735221324).jpg|მინი|მარჯვნივ|სახელმწიფო მეთაურთა სამიტები ვარშავაში, 2023]][[ფაილი:Pääministeri Petteri Orpo osallistui Naton B9-maiden ja Pohjoismaiden huippukokoukseen Vilnassa 02.06.2025 (54562697840).jpg|მინი|მარჯვნივ|ჩრდილოეთის ქვეყნებთან გამართული ერთობლივი სამიტი ვილნიუსში, 2025]] {| class="wikitable" |+ საგარეო საქმეთა მინისტრების B9 შეხვედრები |- ! წელი !! თარიღი !! ქვეყანა !! ქალაქი !! მითითება |- | '''2016''' || [[8 ნოემბერი]] || {{flag|რუმინეთი}} || [[ბუქარესტი]] ||<ref>{{cite news|url=https://www.nineoclock.ro/2016/11/08/foreign-ministers-of-nine-allied-states-of-the-eastern-flank-nato-deputy-secretary-general-rose-gottemoeller-meet-in-bucharest-to-discuss-security-in-the-region/|title=აღმოსავლეთ ფლანგის ცხრა მოკავშირე სახელმწიფოს საგარეო საქმეთა მინისტრები ბუქარესტში|work=Nine O'Clock|date=2016-11-08}}</ref> |- | '''2017''' || [[9 ოქტომბერი]] || {{flag|პოლონეთი}} || [[ვარშავა]] || <ref>{{cite news|url=https://varsovia.mae.ro/en/local-news/1321|title=ბუქარესტის 9 ფორმატის საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრა|publisher=რუმინეთის საელჩო ვარშავაში|date=9 ოქტომბერი, 2017}}</ref> |- | '''2020''' || [[10 მარტი]] || {{flag|ლიეტუვა}} || [[ვილნიუსი]] ||<ref>{{cite web|url=https://www.urm.lt/default/en/news/vilnius-hosted-the-bucharest-nine-meeting-of-ministers-of-foreign-affairs-|title=ვილნიუსმა უმასპინძლა ბუქარესტის ცხრა ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრას|website=ლიეტუვის საგარეო საქმეთა სამინისტრო|date=2020-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220123020110/https://urm.lt/default/en/news/vilnius-hosted-the-bucharest-nine-meeting-of-ministers-of-foreign-affairs-|archive-date=2022-01-23|access-date=2022-03-22|url-status=dead}}</ref> |- | '''2021''' || [[27 ოქტომბერი]] || {{flag|ესტონეთი}} || [[ტალინი]] || <ref>{{cite news|url=https://vm.ee/en/news/natos-eastern-flank-foreign-ministers-discuss-security-europe-future-alliance-and-new-strategic|title=ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგის საგარეო საქმეთა მინისტრები ევროპაში უსაფრთხოებას სტრატეგიულ კონცეფციას განიხილავენ|publisher=[[საგარეო საქმეთა სამინისტრო (ესტონეთი)|ესტონეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო]]|date=27 ოქტომბერი, 2021}}</ref> |- | '''2022''' || [[31 მარტი]] || {{flag|სლოვაკეთი}} || [[ბრატისლავა]] || <ref>{{cite news|url=https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_194070.htm|title=ნატოს გენერალური მდივნის მოადგილე მონაწილეობს B9 ქვეყნების შეხვედრაში|publisher=NATO|date=31 მარტი, 2022}}</ref> |- | '''2023''' || [[31 მარტი]] || {{flag|პოლონეთი}} || [[ლოძი]] ||<ref>{{cite news|url=https://news.err.ee/1608934085/estonian-fm-it-s-time-to-annul-the-nato-russia-founding-act|title=ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი: დროა გაუქმდეს ნატო-რუსეთის დამფუძნებელი აქტი|editor-first=ჰელენი|editor-last=რაიტი|work=ERR|date=2023-03-31}}</ref> |- | '''2024''' || [[26 მაისი]] || {{flag|ბელგია}} || [[ბრიუსელი]] || <ref>{{cite news|url=https://www.mae.ro/en/node/64833|title=ბუქარესტის 9 ფორმატის ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრების სამუშაო სადილში|editor-last=რუმინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო|date=27 მაისი, 2024}}</ref> |} ===თავდაცვის მინისტრების სამიტები=== {| class="wikitable" |+ თავდაცვის მინისტრების B9 შეხვედრები |- ! წელი !! თარიღი !! ქვეყანა !! ქალაქი !! მითითება |- | '''2018''' || 12–14 [[მარტი]] || {{flag|რუმინეთი}} || [[ბუქარესტი]] || <ref>{{cite news|url=https://business-review.eu/news/ministers-of-defence-of-bucharest-9-initiative-meet-at-palace-of-parliament-161183|title=ბუქარესტის 9 ინიციატივის თავდაცვის მინისტრები პარლამენტის სასახლეში შეხვდნენ|first=Georgeta|last=Gheorghe|publisher=European Business Review|date=12 March 2018}}</ref> |- | '''2019''' || [[4 აპრილი]] || {{flag|პოლონეთი}} || [[ვარშავა]] || <ref>{{cite news|url=https://www.president.pl/news/national-security-bureau-head-bucharest-nine-unity-strengthens-nato,36961|title=ეროვნული უსაფრთხოების ბიუროს ხელმძღვანელი: ბუქარესტის ცხრიანის ერთიანობა აძლიერებს ნატოს|publisher=President of Poland|date=5 April 2019}}</ref> |- | '''2021''' || [[25 ნოემბერი]] || {{flag|რუმინეთი}} || [[ბუქარესტი]] || <ref>{{cite news|url=https://www.gov.pl/web/national-defence/b9-countries-in-solidarity-with-hybrid-aggression|title=B9 ქვეყნები სოლიდარობაში ჰიბრიდული აგრესიის წინააღმდეგ|publisher=[[პოლონეთის ეროვნული თავდაცვის სამინისტრო]]|date=25 November 2021}}</ref> |- | '''2022''' || [[6 ივნისი]] || colspan="2" | ვიდეოკონფერენცია || <ref>{{cite news|url=https://english.mapn.ro/cpresa/5696_bucharest-9-defence-ministers-meeting|title=ბუქარესტის 9-ის თავდაცვის მინისტრების შეხვედრა|publisher=[[რუმინეთის ეროვნული თავდაცვის სამინისტრო]]|date=7 June 2022}}</ref> |- | '''2023''' || [[26 აპრილი]] || {{flag|პოლონეთი}} || [[ვარშავა]] || <ref>{{cite news|url=https://www.gov.pl/web/national-defence/bucharest-nine-stand-united-in-efforts-to-strengthen-security|title=ბუქარესტის ცხრიანი ერთიანად დგას უსაფრთხოების გაძლიერების ძალისხმევაში|publisher=პოლონეთის ეროვნული თავდაცვის სამინისტრო|date=26 April 2023}}</ref> |- | '''2024''' || [[19 სექტემბერი]] || {{flag|რუმინეთი}} || [[ბუქარესტი]] || <ref>{{cite news|url=https://english.mapn.ro/cpresa/6334_Bucharest-9-in-the-Defence-Ministers-Format |title=ბუქარესტის 9 ფორმატის თავდაცვის მინისტრები|publisher=რუმინეთის ეროვნული თავდაცვის სამინისტრო|date=19 September 2024}}</ref> |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} f90aarrj2y0pom8xe5acynhq7x3j3z4 0 888460 5398374 5394674 2026-05-23T11:01:28Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5398374 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა=კვიპროსი }} '''კითრეა''' ({{lang-el|Κυθρέα ან Κυθραία}}; {{lang-tr|Değirmenlik}}) — პატარა ქალაქი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], რომელიც ამჟამად ჩრდილოეთ კვიპროსის კონტროლის ქვეშ იმყოფება. იგი მდებარეობს [[ნიქოზია|ნიქოზიიდან]] ჩრდილო-აღმოსავლეთით 10 კილომეტრში (6.2 მილი). ==ისტორია== [[File:Nikosia BW 2023-09-21 12-04-43.jpg|thumb|left|150px|კითრეაში აღმოჩენილი [[სეპტიმიუს სევერუსი]]ს ნატურალური სიდიდის ბრინჯაოს ქანდაკება, რომელიც ამჟამად კვიპროსის მუზეუმშია გამოფენილი.]] კითრეა მდებარეობს ანტიკური ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოს, ხიტრინის (Chytri) მახლობლად, რომელიც [[ალექსანდრე მაკედონელი]]ს ვაჟმა და ათენის მეფის, აკამასის შვილთაშვილის შვილმა ხიტროსმა დააარსა.<ref>[https://topostext.org/work/241#Ch698.9 Stephanus of Byzantium, Ethnica, Ch698.9]</ref> ერთი მოსაზრების თანახმად, სახელი „კითრეა“ სწორედ ხიტრინიდან მომდინარეობს ($Χύτροι > *Χυτρέα > Κυθρέα$). მეორე ვერსიით კი, სახელი უკავშირდება საბერძნეთის იონიის კუნძულ [[კითერა]]ს (Kythira), საიდანაც კითრეას წყლის წისქვილებისთვის დოლაბები ჩამოჰქონდათ. აღსანიშნავია, რომ ქალაქი ხიტრინი მოხსენიებულია [[დელფო]]სელი თეოროდოხების წარწერაშიც.<ref>[https://epigraphy.packhum.org/text/237934 Delphic Theorodochoi Inscription]</ref> კვიპროსში ქრისტიანობის გავრცელებასთან ერთად, ხიტრინი საეპისკოპოსო ცენტრი გახდა. პირველი ეპისკოპოსი, რომლის სახელიც ცნობილია, არის პაპუსი. იგი მოხსენიებულია [[ეპიფანე კვიპრელი]]ს ცხოვრებაში, სადაც აღნიშნულია, რომ იგი 58 წლის განმავლობაში წინამძღვრობდა ამ „უბადრუკ ქალაქ ხიტრიას“ და მოწამებრივად აღესრულა დაუზუსტებელ თარიღში, სავარაუდოდ, წარმართი იმპერატორების, [[ლიცინიუსი]]ს მაქსიმინუს დაზას, ან არიანელი [[კონსტანციუს II]]-ის მმართველობის დროს.ქ[[ქალკედონის საეკლესიო კრება|ქალკედონის საეკლესიო კრებიწ]] (451 წ.) აქტებიდან ირკვევა, რომ ეპისკოპოს ფოტინუსს იქ მისი დიაკვანი დიონისე წარმოადგენდა, ხოლო [[ნიკეის მეორე საეკლესიო კრება|ნიკეის მეორე საეკლესიო კრების]] (767 წ.) ჩანაწერები ადასტურებს, რომ ეპისკოპოსი სპირიდონი კრებას პირადად ესწრებოდა.<ref name=Lequien>Michel Lequien, [https://archive.org/details/bub_gb_86weAemI-e4C ''Oriens christianus in quatuor Patriarchatus digestus''], Paris 1740, Vol. II, coll. 1067-1070</ref><ref>Raymond Janin, v. ''Chytri'', in [https://archive.org/stream/dictionnairedhis12baud#page/420/mode/2up ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques''], vol. XII, Paris 1953, col. 820</ref> ნაკლებია თანამედროვე ეპოქის დოკუმენტები დემეტრიანეს შესახებ, რომელიც ანრი გრეგუარმა კვიპროსის ადგილობრივ წმინდანებს შორის, შესაძლოა, ყველაზე ნაკლებად ცნობილ ფიგურად აღწერა. შუა საუკუნეების ავტორი ლეონტიოს მახერასი ყველაზე ადრეული მწერალია, რომელიც მის სახელს ახსენებს. დემეტრიანეს უძველესი ცხოვრების მიხედვით, რომელიც [[XVIII საუკუნე]]ში გამოიცა, იგი ეპისკოპოსი დაახლოებით [[885]] წელს გახდა. მოგვიანებით იგი [[არაბები|არაბებმა]] შეიპყრეს და თავიანთ მრავალ მორწმუნესთან ერთად [[ეგვიპტე]]ში ტყვედ წაიყვანეს, თუმცა საკუთარი ლოცვების წყალობით მან ყველა მათგანის გათავისუფლება შეძლო.<ref>Henri Grégoire, Saint Démétrianos, évêque de Chytri, in Byzantinische Zeitschrift 16 (1907), pp. 204–240</ref> ხიტრინი აღარ არის მოქმედი საეპისკოპოსო რეზიდენცია და დღეს კათოლიკური ეკლესია მას ტიტულარულ საყდრად მოიხსენიებს.<ref>''Annuario Pontificio 2013'' (Libreria Editrice Vaticana 2013 {{ISBN|978-88-209-9070-1}}), p. 868</ref> კითრეა შესანიშნავი არქეოლოგიური არეალია. ამ ტერიტორიაზე აღმოჩენილ გამორჩეულ ძეგლებს შორის არის რომის იმპერატორ [[ლუციუს სეპტიმიუს სევერუსი]]ს ბრინჯაოს ქანდაკება, რომელიც ნიქოზიაში, კვიპროსის მუზეუმშია გამოფენილი.<ref>{{cite book|title=The Cambridge ancient history|url=https://archive.org/details/cambridgeancient05camb|url-access=registration|author1=N. G. L. Hammond |author2=C. J. Gadd |author3=I. E. S. Edwards |edition=3|publisher=Cambridge University Press|year= 1970|isbn=0-521-07051-1|pages=[https://archive.org/details/cambridgeancient05camb/page/540 540]}}</ref> შუა საუკუნეებში კითრეაში მოქმედებდა კვიპროსის მეფის კუთვნილი ფქვილის წისქვილები, რომლებიც ადგილობრივი წყლის წყაროების ენერგიით მუშაობდა. [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნის]] ბოლოს კითრეას წისქვილებში წარმოებული ფქვილით სრულად მარაგდებოდა დედაქალაქი ნიქოზია პურის საწარმოებლად.<ref name="coureas">{{cite book |last1=Coureas |first1=Nicholas |editor1-last=Nicolaou-Konnari |editor1-first=Angel |editor2-last=Schabel |editor2-first=Chris |title=Cyprus: Society and Culture 1191-1374 |date=2005 |publisher=BRILL |page=118 |chapter=Economy}}</ref> კითრეას მუნიციპალიტეტი [[1915]] წელს დაარსდა. ეს პატარა ქალაქი ათასწლეულების განმავლობაში მარაგდებოდა კეფალოვრისოსის წყაროს წყლით, თუმცა, [[1974]] წლის თურქეთის შემოჭრიდან მალევე, წყარომ დინება შეწყვიტა. ქალაქის სახელწოდების სხვა ფორმებს შორისაა: „ხიტრი“, „კითრაია“, „კითერეია“, „კითროი“, „ხიტრიდესი“,<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/03766a.htm Sophrone Pétridès, "Chytri"] in ''[[Catholic Encyclopedia]]'' (New York 1908)</ref> „ხიტროსი“ და „ხიტრია“.<ref name="Lequien" /> [[1974]] წლის [[ალამინოსი (კვიპროსი)|ალამინოსი]]ს მასობრივ ჟლეტას გადარჩენილთა უმრავლესობამ თავშესაფარი სწორედ კითრეაში ჰპოვა.<ref>{{Cite web |date=2025-03-11 |title=Restoration of Alaminos mosque complete |url=https://cyprus-mail.com/2025/03/11/restoration-of-alaminos-mosque-complete |access-date=2025-04-07 |website=cyprus-mail.com |language=en}}</ref> ==ადმინისტრაცია== [[File:Değirmenlik belediyesi.jpg|thumb|თურქულ-კვიპროსული დეღირმენლიკის მუნიციპალიტეტის შენობა.]] ამჟამად ქალაქს მართავს თურქულ-კვიპროსული დეღირმენლიკის მუნიციპალიტეტი, რომელიც [[1975]] წელს დაარსდა.<ref>[http://www.eucoordination.org/docs/mesarya_EN.pdf Eastern Mesarya Area] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141230235405/http://www.eucoordination.org/docs/mesarya_EN.pdf |date=2014-12-30 }} (EU Aid Programme for Turkish Cypriot Community) Retrieved on 30 December 2014.</ref> მოქმედი მერი არის ალი კარავეზირლერი „რესპუბლიკური თურქული პარტიიდან“. იგი ამ თანამდებობაზე [[2018]] წელს აირჩიეს, რისთვისაც მან ხმების 54.1% მოიპოვა.<ref>{{cite web |title=İşte resmi olmayan sonuçlar |date=24 June 2018 |url=http://www.yeniduzen.com/iste-resmi-olmayan-sonuclar-103885h.htm |publisher=Yenidüzen |access-date=10 July 2018}}</ref> მან შეცვალა ოსმან იშიშალი, მერი რომელიც [[2014]] წელს იმავე პარტიიდან იყო არჩეული.<ref>[http://www.kibrispostasi.com/index.php/cat/99/news/136980/PageName/DEGIRMENLIK Değirmenlik'te Osman Işısal ipi göğüsledi] (Kıbrıs Postası) retrieved on 30 December 2014.</ref> კითრეადან დევნილი მოსახლეობა, რომელიც ამჟამად ნიქოზიასა და სხვა რეგიონებშია გაფანტული, ინარჩუნებს მუნიციპალიტეტს დევნილობაში. იგი ერთობლივ შენობას იყოფს [[ლაპიტოსი]]ს მუნიციპალიტეტის ასევე დევნილ მოსახლეობასთან ერთად, ნიქოზიაში, ამახოსტუს ქუჩის 37 ნომერში. ==დემოგრაფია== მას შემდეგ, რაც 1974 წლის აგვისტოში ქალაქიდან ადგილობრივი [[კვიპროსელი ბერძნები]] განიდევნენ, იქ [[კვიპროსელი თურქები]] ჩამოასახლეს. დასახლებულ კვიპროსელ თურქთა ძირითადი ნაწილი სოფელ [[ალამინოსი (კვიპროსი)|ალამინოსი]]დანაა დევნილი, თუმცა აქ სხვა მრავალი სოფლის მცხოვრებლებიც გადმოიყვანეს. გარდა ამისა, ქალაქში დასახლდნენ თურქეთიდან ჩამოსული ადამიანებიც, რომლებიც ძირითადად [[მერსინის პროვინცია|მერსინის პროვინციიდან]] არიან წარმოშობით.<ref>[http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=318 Kythrea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181111102107/http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=318 |date=2018-11-11 }} (Prio Cyprus Centre) Retrieved on 30 December 2014.</ref> ==კულტურა, სპორტი და ტურიზმი== თურქეთის კვიპროსში შემოჭრამდე, კითრეა საფეხბურთო კლუბ „AEK Kythreas“-ის სახლი იყო. [[2008]] წელს ქალაქში დაარსდა „დეღირმენლიკის გარემოს დაცვისა და პოპულარიზაციის ასოციაცია“.<ref>[http://dl.mebnet.net/index.php/cevre-masaya-yatirilacak/ TRNC MEBNET] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180711023312/http://dl.mebnet.net/index.php/cevre-masaya-yatirilacak/ |date=2018-07-11 }} Degirmenlik Environment and Publicity Association</ref> გარდა ამისა, ქალაქში აქტიურად მოქმედებს არასამთავრობო ორგანიზაცია „დეღირმენლიკის კულტურისა და ხელოვნების ასოციაცია“, რომელიც [[2009]] წლიდან ყოველწლიურად აწყობს კულტურისა და ხელოვნების ფესტივალს, მისი წევრები კი საზღვარგარეთ გამართულ ფესტივალებშიც მონაწილეობენ. დეღირმენლიკის მუნიციპალიტეტს ასევე ჰყავს ფოლკლორული ანსამბლი, რომელიც ღიაა ბავშვებისთვის.<ref>[http://www.kibrisgazetesi.com/?p=446014 Kıbrıs kültürünün yaşatılması önemli] (Kıbrıs) Retrieved on 30 December 2014.</ref> სპორტული კლუბი „დეღირმენლიკი“ [[1975]] წელს დაარსდა<ref>[http://www.ktff.net/BilgiBankasi/KulupDetayi/39 Cyprus Turkish Football Federation] Degirmenlik Sports Club</ref><ref>[http://degirmenlikbelediyesi.org/medya/haberler/138-degirmenlik-ve-genclik-binas-na-kavustu.html Degirmenlik Municipality] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618155331/http://degirmenlikbelediyesi.org/medya/haberler/138-degirmenlik-ve-genclik-binas-na-kavustu.html |date=2015-06-18 }} Sports Club Facilities</ref> და ამჟამად ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქული ფეხბურთის ასოციაციის (CTFA) „K-PET პირველ ლიგაში“ ასპარეზობს.<ref>[http://www.kktcfkb.com/#!birinci-lig/c108i Northern Cyprus] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618151926/http://www.kktcfkb.com/ |date=2015-06-18 }} Association of Football Clubs</ref> კითრეაში მდებარე სადიკ ჯემილის სახელობის საფეხბურთო სტადიონს მინიჭებული აქვს „FIFA-ს მიერ რეკომენდებული მე-2 ვარსკვლავის“ ხარისხის სტანდარტი.<ref>[http://www.adabasini.com/haber/isisal-en-basarilisi-degirmenlik-37828.html Ada Basini 24 April 2014] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618161803/http://www.adabasini.com/haber/isisal-en-basarilisi-degirmenlik-37828.html |date=18 June 2015 }} Isisal: "The most successful is Kythrea"</ref> ქალაქში ასევე ფუნქციონირებს დეღირმენლიკის უმაღლესი სკოლა.<ref>[http://dl.mebnet.net/index.php/category/basindabiz/page/3/ TRNC MEBNET]{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Accessed 23 July 2022.</ref> ==საერთაშორისო ურთიერთობები== ===დამეგობრებული ქალაქები=== კითრეა დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან: *{{flagicon|TUR}} [[გებზე]], ქოჯაელი, თურქეთი (1996 წლიდან)<ref name="Gebze">{{cite web|url=http://www.gebze.bel.tr/tr/icerikdetay/64/83/belediye-hakkinda-.aspx|title=''Gebze - Twin Towns''|publisher=[[copyright|©]] Gebze-City.sk|access-date=2013-10-19|archive-date=2013-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020133838/http://www.gebze.bel.tr/tr/icerikdetay/64/83/belediye-hakkinda-.aspx|url-status=dead}}</ref> *{{flagicon|TUR}} [[ჯანიქი]], სამსუნი, თურქეთი (2015 წლიდან)<ref name="Canik">{{cite web|url=http://www.kibrispostasi.com/index.php/cat/99/news/165180/PageName/DEGIRMENLIK|title=''Kythrea and Canik are Twin Towns''|publisher=[[copyright|©]] Kibris Postasi|access-date=2015-06-16}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} {{ლეფკოშის რაიონი}} [[კატეგორია:კვიპროსის ქალაქები]] cjuz6kddepwwwhr3dmxncblqotcunez 0 888467 5398269 5394161 2026-05-23T06:37:15Z EleneMetonidze55 179626 5398269 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' ({{langx|ar|كوبري 6 أكتوبر|Kubri 6{{noitalics| [Sadis] }}Uktubar}}) არის ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. {{convert|20.5|km|adj=on}} სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] — დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით [[გეზირა (კაირო)|გეზირას კუნძულის]] გავლით [[კაიროს ცენტრი|კაიროს ცენტრამდე]], შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით [[კაიროს საერთაშორისო აეროპორტი]]სკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება [[ოპერაცია ბადრი (1973)|ოპერაცია „ბადრის“]] თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების [[ბარ-ლევის ხაზი|ბარ-ლევის ხაზს]], რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და [[დამბა]] დასრულდა 1996 წელს, ხოლო მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული, {{convert|130|m|ft}} სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა [[გეზირა (კაირო)|გეზირადან]] [[აგუზა]]მდე (აშენდა 1969 წლის მაისიდან 1972 წლის აგვისტომდე). მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა მისი საბოლოო {{convert|21.193|km|mi}} სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით [[ნასრ-სითი]]ში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნული ინფრასტრუქტურული პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] [[აბდელ ფათაჰ ალ-სისი]]მ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx) |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება [[გზაჯვარედინი]]დან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩისა და [[ეგვიპტის ეროვნული რკინიგზა|რკინიგზის]] და [[კაიროს მეტრო|მეტროს სისტემის]] ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა [[დაკიდული ხიდი|დაკიდული ხიდის]] მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს კაიროს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == [[2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია]]ს დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე დემოკრატიული დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|Al Jazeera Media Network|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> n262yd136pxfjr2ixnbardv6uoyhrx4 5398270 5398269 2026-05-23T06:39:26Z EleneMetonidze55 179626 /* ისტორია */ 5398270 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' ({{langx|ar|كوبري 6 أكتوبر|Kubri 6{{noitalics| [Sadis] }}Uktubar}}) არის ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. {{convert|20.5|km|adj=on}} სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] — დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით [[გეზირა (კაირო)|გეზირას კუნძულის]] გავლით [[კაიროს ცენტრი|კაიროს ცენტრამდე]], შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით [[კაიროს საერთაშორისო აეროპორტი]]სკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება [[ოპერაცია ბადრი (1973)|ოპერაცია „ბადრის“]] თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების [[ბარ-ლევის ხაზი|ბარ-ლევის ხაზს]], რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა [[გეზირა (კაირო)|გეზირადან]] [[აგუზა]]მდე (აშენდა 1969 წლის მაისიდან 1972 წლის აგვისტომდე). მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა მისი საბოლოო {{convert|21.193|km|mi}} სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით [[ნასრ-სითი]]ში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნული ინფრასტრუქტურული პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] [[აბდელ ფათაჰ ალ-სისი]]მ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx) |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება [[გზაჯვარედინი]]დან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩისა და [[ეგვიპტის ეროვნული რკინიგზა|რკინიგზის]] და [[კაიროს მეტრო|მეტროს სისტემის]] ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა [[დაკიდული ხიდი|დაკიდული ხიდის]] მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს კაიროს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == [[2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია]]ს დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე დემოკრატიული დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|Al Jazeera Media Network|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> qw64kuwhc4tuz12w8do2skjk7bo0668 5398271 5398270 2026-05-23T06:44:55Z EleneMetonidze55 179626 /* ისტორია */ 5398271 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' ({{langx|ar|كوبري 6 أكتوبر|Kubri 6{{noitalics| [Sadis] }}Uktubar}}) არის ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. {{convert|20.5|km|adj=on}} სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] — დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით [[გეზირა (კაირო)|გეზირას კუნძულის]] გავლით [[კაიროს ცენტრი|კაიროს ცენტრამდე]], შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით [[კაიროს საერთაშორისო აეროპორტი]]სკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება [[ოპერაცია ბადრი (1973)|ოპერაცია „ბადრის“]] თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების [[ბარ-ლევის ხაზი|ბარ-ლევის ხაზს]], რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნული ინფრასტრუქტურული პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] [[აბდელ ფათაჰ ალ-სისი]]მ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx) |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება [[გზაჯვარედინი]]დან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩისა და [[ეგვიპტის ეროვნული რკინიგზა|რკინიგზის]] და [[კაიროს მეტრო|მეტროს სისტემის]] ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა [[დაკიდული ხიდი|დაკიდული ხიდის]] მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს კაიროს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == [[2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია]]ს დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე დემოკრატიული დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|Al Jazeera Media Network|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> rvm1i6zbtphzasqsdgmg40wpn00yf34 5398272 5398271 2026-05-23T06:45:40Z EleneMetonidze55 179626 5398272 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' ({{langx|ar|كوبري 6 أكتوبر|Kubri 6{{noitalics| [Sadis] }}Uktubar}}) არის ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. {{convert|20.5|km|adj=on}} სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] — დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით [[გეზირა (კაირო)|გეზირას კუნძულის]] გავლით [[კაიროს ცენტრი|კაიროს ცენტრამდე]], შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით [[კაიროს საერთაშორისო აეროპორტი]]სკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება [[ოპერაცია ბადრი (1973)|ოპერაცია „ბადრის“]] თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების [[ბარ-ლევის ხაზი|ბარ-ლევის ხაზს]], რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნული ინფრასტრუქტურული პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] [[აბდელ ფათაჰ ალ-სისი]]მ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx) |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება [[გზაჯვარედინი]]დან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩისა და [[ეგვიპტის ეროვნული რკინიგზა|რკინიგზის]] და [[კაიროს მეტრო|მეტროს სისტემის]] ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა [[დაკიდული ხიდი|დაკიდული ხიდის]] მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს კაიროს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == [[2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია]]ს დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე დემოკრატიული დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|Al Jazeera Media Network|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> 1w4m1h3igr0wzq2qvyzu9r281d1agmk 5398273 5398272 2026-05-23T06:47:42Z EleneMetonidze55 179626 /* ისტორია */ 5398273 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' ({{langx|ar|كوبري 6 أكتوبر|Kubri 6{{noitalics| [Sadis] }}Uktubar}}) არის ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. {{convert|20.5|km|adj=on}} სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] — დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით [[გეზირა (კაირო)|გეზირას კუნძულის]] გავლით [[კაიროს ცენტრი|კაიროს ცენტრამდე]], შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით [[კაიროს საერთაშორისო აეროპორტი]]სკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება [[ოპერაცია ბადრი (1973)|ოპერაცია „ბადრის“]] თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების [[ბარ-ლევის ხაზი|ბარ-ლევის ხაზს]], რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნულ ინფრასტრუქტურულ პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] აბდელ ფათაჰ ალ-სისიმ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx) |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება [[გზაჯვარედინი]]დან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩისა და [[ეგვიპტის ეროვნული რკინიგზა|რკინიგზის]] და [[კაიროს მეტრო|მეტროს სისტემის]] ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა [[დაკიდული ხიდი|დაკიდული ხიდის]] მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს კაიროს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == [[2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია]]ს დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე დემოკრატიული დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|Al Jazeera Media Network|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> fgbu6xghmxmr1e94ll9antdmtufr8x1 5398274 5398273 2026-05-23T06:55:07Z EleneMetonidze55 179626 /* მარშრუტი */ 5398274 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' ({{langx|ar|كوبري 6 أكتوبر|Kubri 6{{noitalics| [Sadis] }}Uktubar}}) არის ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. {{convert|20.5|km|adj=on}} სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] — დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით [[გეზირა (კაირო)|გეზირას კუნძულის]] გავლით [[კაიროს ცენტრი|კაიროს ცენტრამდე]], შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით [[კაიროს საერთაშორისო აეროპორტი]]სკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება [[ოპერაცია ბადრი (1973)|ოპერაცია „ბადრის“]] თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების [[ბარ-ლევის ხაზი|ბარ-ლევის ხაზს]], რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნულ ინფრასტრუქტურულ პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] აბდელ ფათაჰ ალ-სისიმ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx) |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება გზაჯვარედინიდან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩის, რკინიგზისა და მეტროს სისტემის ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა დაკიდული ხიდის მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს კაიროს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == [[2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია]]ს დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე დემოკრატიული დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|Al Jazeera Media Network|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> 1csm7bjovrirxla556k7lfkgfqjibwv 5398275 5398274 2026-05-23T06:56:13Z EleneMetonidze55 179626 /* საზოგადოებრივი გამოყენება */ 5398275 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' ({{langx|ar|كوبري 6 أكتوبر|Kubri 6{{noitalics| [Sadis] }}Uktubar}}) არის ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. {{convert|20.5|km|adj=on}} სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] — დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით [[გეზირა (კაირო)|გეზირას კუნძულის]] გავლით [[კაიროს ცენტრი|კაიროს ცენტრამდე]], შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით [[კაიროს საერთაშორისო აეროპორტი]]სკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება [[ოპერაცია ბადრი (1973)|ოპერაცია „ბადრის“]] თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების [[ბარ-ლევის ხაზი|ბარ-ლევის ხაზს]], რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნულ ინფრასტრუქტურულ პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] აბდელ ფათაჰ ალ-სისიმ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx) |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება გზაჯვარედინიდან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩის, რკინიგზისა და მეტროს სისტემის ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა დაკიდული ხიდის მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს [[კაირო]]ს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == [[2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია]]ს დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე დემოკრატიული დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|Al Jazeera Media Network|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> s142halw2zpsfexsdaomfknvsfp8k8p 5398276 5398275 2026-05-23T06:57:43Z EleneMetonidze55 179626 /* 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია */ 5398276 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' ({{langx|ar|كوبري 6 أكتوبر|Kubri 6{{noitalics| [Sadis] }}Uktubar}}) არის ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. {{convert|20.5|km|adj=on}} სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] — დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით [[გეზირა (კაირო)|გეზირას კუნძულის]] გავლით [[კაიროს ცენტრი|კაიროს ცენტრამდე]], შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით [[კაიროს საერთაშორისო აეროპორტი]]სკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება [[ოპერაცია ბადრი (1973)|ოპერაცია „ბადრის“]] თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების [[ბარ-ლევის ხაზი|ბარ-ლევის ხაზს]], რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნულ ინფრასტრუქტურულ პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] აბდელ ფათაჰ ალ-სისიმ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx) |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება გზაჯვარედინიდან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩის, რკინიგზისა და მეტროს სისტემის ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა დაკიდული ხიდის მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს [[კაირო]]ს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == 2011 წლის ეგვიპტის [[რევოლუცია|რევოლუციის]] დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|Al Jazeera Media Network|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> 30b2pip2e0afb8hsql6qo4qpkxsmyh7 5398278 5398276 2026-05-23T07:01:42Z EleneMetonidze55 179626 5398278 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' — ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. 20.5 კმ სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით გეზირას კუნძულის გავლით [[კაირო|კაიროს]] ცენტრამდე, შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით კაიროს საერთაშორისო აეროპორტისკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება ოპერაცია „ბადრის“ თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების ბარ-ლევის ხაზს, რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნულ ინფრასტრუქტურულ პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] აბდელ ფათაჰ ალ-სისიმ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx) |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება გზაჯვარედინიდან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩის, რკინიგზისა და მეტროს სისტემის ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა დაკიდული ხიდის მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს [[კაირო]]ს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == 2011 წლის ეგვიპტის [[რევოლუცია|რევოლუციის]] დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|Al Jazeera Media Network|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> 16tv39kbk02qie325dke9lvsz9yb728 5398279 5398278 2026-05-23T07:02:43Z EleneMetonidze55 179626 5398279 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' — ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. 20.5 კმ სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით გეზირას კუნძულის გავლით [[კაირო|კაიროს]] ცენტრამდე, შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით კაიროს საერთაშორისო აეროპორტისკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება ოპერაცია „ბადრის“ თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების ბარ-ლევის ხაზს, რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნულ ინფრასტრუქტურულ პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] აბდელ ფათაჰ ალ-სისიმ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx) |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება გზაჯვარედინიდან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩის, რკინიგზისა და მეტროს სისტემის ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა დაკიდული ხიდის მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს [[კაირო]]ს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == 2011 წლის ეგვიპტის [[რევოლუცია|რევოლუციის]] დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:ეგვიპტის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ხიდები]] bq7fvki9zhwza969nkd9dhlgrypgfbn 5398280 5398279 2026-05-23T07:04:24Z EleneMetonidze55 179626 /* ისტორია */ 5398280 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' — ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. 20.5 კმ სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით გეზირას კუნძულის გავლით [[კაირო|კაიროს]] ცენტრამდე, შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით კაიროს საერთაშორისო აეროპორტისკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება ოპერაცია „ბადრის“ თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების ბარ-ლევის ხაზს, რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნულ ინფრასტრუქტურულ პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] აბდელ ფათაჰ ალ-სისიმ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება გზაჯვარედინიდან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩის, რკინიგზისა და მეტროს სისტემის ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა დაკიდული ხიდის მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს [[კაირო]]ს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=[http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html](https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html) |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == 2011 წლის ეგვიპტის [[რევოლუცია|რევოლუციის]] დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:ეგვიპტის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ხიდები]] d4klgt59zmlervg7ndj59ccpoxpmfga 5398281 5398280 2026-05-23T07:05:29Z EleneMetonidze55 179626 /* საზოგადოებრივი გამოყენება */ 5398281 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' — ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. 20.5 კმ სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით გეზირას კუნძულის გავლით [[კაირო|კაიროს]] ცენტრამდე, შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით კაიროს საერთაშორისო აეროპორტისკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება ოპერაცია „ბადრის“ თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების ბარ-ლევის ხაზს, რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნულ ინფრასტრუქტურულ პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] აბდელ ფათაჰ ალ-სისიმ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება გზაჯვარედინიდან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩის, რკინიგზისა და მეტროს სისტემის ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა დაკიდული ხიდის მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს [[კაირო]]ს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == 2011 წლის ეგვიპტის [[რევოლუცია|რევოლუციის]] დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188](https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188) |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:ეგვიპტის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ხიდები]] qggpoescogk2bztk95bxpj22xfff4co 5398282 5398281 2026-05-23T07:06:03Z EleneMetonidze55 179626 /* 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია */ 5398282 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|17|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' — ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. 20.5 კმ სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით გეზირას კუნძულის გავლით [[კაირო|კაიროს]] ცენტრამდე, შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით კაიროს საერთაშორისო აეროპორტისკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება ოპერაცია „ბადრის“ თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების ბარ-ლევის ხაზს, რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნულ ინფრასტრუქტურულ პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] აბდელ ფათაჰ ალ-სისიმ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება გზაჯვარედინიდან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩის, რკინიგზისა და მეტროს სისტემის ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა დაკიდული ხიდის მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს [[კაირო]]ს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == 2011 წლის ეგვიპტის [[რევოლუცია|რევოლუციის]] დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188 |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188 |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:ეგვიპტის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ხიდები]] dbgb6v5hqkrsuisd4ubchso4z9biq0e 5398283 5398282 2026-05-23T07:06:48Z EleneMetonidze55 179626 5398283 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = 6 ოქტომბრის ხიდი | სურათი = 6th October Bridge.png | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = كوبري السادس من أكتوبر | ისტორიული სახელწოდება = 6th October Bridge | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = | გადებულია = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = ეგვიპტე | ადგილმდებარეობა = [[კაირო]], [[ეგვიპტე]] | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = ბეტონის გირდერული ხიდი | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = 20.5 კმ | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = ACE Moharram Bakhoum | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = 1969 | მშენებლობის დასრულების თარიღი = 1996 | გახსნის თარიღი = | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = <ref name=structurae>{{cite web|title=6th of October Bridge|url=http://structurae.net/structures/6th-of-october-bridge|website=Structurae |access-date=27 August 2014}}</ref><ref name=ACE>{{cite web|title=Sixth of October Bridge|url=http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm|website=ACE Consulting Engineers (Moharram - Bakhoum)|access-date=27 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316075257/http://www.ace-egypt.com/transportation-bridges-6th-october.htm |archive-date= Mar 16, 2016 }}</ref> }} '''6 ოქტომბრის ხიდი''' — ესტაკადური ავტომაგისტრალი [[კაირო]]ში, [[ეგვიპტე]]ს დედაქალაქში. 20.5 კმ სიგრძის ხიდი და დამბა ორჯერ კვეთს [[ნილოსი|ნილოსს]] დასავლეთ სანაპიროს გარეუბნებიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით გეზირას კუნძულის გავლით [[კაირო|კაიროს]] ცენტრამდე, შემდეგ კი უერთდება სხვა ავტომაგისტრალებს, რომლებიც აღმოსავლეთით კაიროს საერთაშორისო აეროპორტისკენ მიემართება. მისი სახელწოდება უკავშირდება ოპერაცია „ბადრის“ თარიღს 1973 წელს, როდესაც ეგვიპტის სამხედრო ძალებმა გადაკვეთეს [[სუეცის არხი]] და შეუტიეს ისრაელის სამხედროების ბარ-ლევის ხაზს, რამაც [[იომ-კიპურის ომი]] გამოიწვია. == ისტორია == [[ხიდი]] და დამბა დასრულდა 1996 წელს, მისი მშენებლობა თითქმის 30 წელი გაგრძელდა. მშენებლობა დაიწყო 1969 წელს მოკრძალებული,130 მ სიგრძის პირველი ფაზით, რომელიც მხოლოდ ნილოსის პატარა დასავლეთ განშტოებას კვეთდა გეზირადან აგუზამდე. მეცხრე ფაზამ 2005 წელს დაასრულა ხიდის საბოლოო 21.193 კმ სიგრძე. „6 ოქტომბრის ხიდი და ესტაკადა“ გადაჭიმულია [[დოკი]]ში მდებარე სოფლის მეურნეობის მუზეუმიდან აღმოსავლეთით ნასრ-სითიში მდებარე ავტოსტრადამდე. 6 ოქტომბრის ხიდისა და დამბის მშენებლობა გამოცხადდა ეროვნულ ინფრასტრუქტურულ პროექტად. 2021 წლის აპრილში [[ეგვიპტის პრეზიდენტი|პრეზიდენტმა]] აბდელ ფათაჰ ალ-სისიმ გასცა ბრძანება ხიდისა და მის ქვეშ არსებული გზების გაფართოებისა და განახლების შესახებ.<ref>{{cite web|title=Egyptian president orders upgrading, widening Cairo’s longest bridge|url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409225/Egypt/Politics-/Egyptian-president-orders-upgrading,-widening-Cair.aspx |date=14 Apr 2021 |website=Al Ahram|access-date=24 April 2021}}</ref> == მარშრუტი == 6 ოქტომბრის ხიდი იწყება გზაჯვარედინიდან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ქუჩასთან, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ მიემართება და დასავლეთ კორნიშს უერთდება ნილოსის გადაკვეთამდე. შემდეგ იგი გადის ელ-გეზირას კუნძულზე. ნილოსის მეორედ გადაკვეთის შემდეგ მდებარეობს დიდი გზაჯვარედინი აბდელ მონაამ რიადის მოედანზე, რომელიც აკავშირებს აღმოსავლეთ კორნიშსა და რამზესის ქუჩას, რის შემდეგაც გზა პირდაპირ მიემართება რამზესის მოედნისკენ. ამის შემდეგ ხიდი გრძელდება რამზესის ქუჩის, რკინიგზისა და მეტროს სისტემის ლიანდაგების პარალელურად. გამრას მეტროს სადგურთან ხიდი ეყრდნობა დაკიდული ხიდის მსგავს ბოძებს. მოგვიანებით იგი გრძელდება ელ-დემერდაშის მეტროს სადგურამდე, საიდანაც სამხრეთისკენ უხვევს. შემდეგ იგი კვეთს სალაჰ სალემის გზას და ბოლოს ერთიანდება ემტედად რამზესის დამბასთან ელ-ნასრის ავტოსტრადასთან ახლოს, რომელიც [[ახალი კაირო]]სკენ მიემართება. == საზოგადოებრივი გამოყენება == 6 ოქტომბრის ხიდს [[კაირო]]ს „ხერხემალს“ უწოდებენ, რადგან მას ყოველდღიურად დაახლოებით ნახევარი მილიონი კაიროელი იყენებს.<ref>{{cite web|url=http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html |title=Mapping Egypt's 'day of wrath' |publisher=Al Jazeera English |date=2011-01-28 |access-date=2013-08-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130822185645/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/01/2011128144656558818.html |archive-date= Aug 22, 2013 }}</ref> კაიროს მთავარი აღმოსავლეთ-დასავლეთის საავტომობილო და სატვირთო მარშრუტის როლის გამო, ხიდი და დამბა თითქმის ყოველთვის გადატვირთულია მოძრაობით, ხოლო ერთი ბოლოდან მეორემდე მგზავრობას შეიძლება 45 წუთამდე დასჭირდეს. == 2011 წლის ეგვიპტის რევოლუცია == 2011 წლის ეგვიპტის [[რევოლუცია|რევოლუციის]] დროს ხიდი იყო მთავარი მარშრუტი [[ტაჰრირის მოედანი|ტაჰრირის მოედანზე]] მიმდინარე [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] დემონსტრაციებისკენ, და ასევე თავადაც იქცა ძალადობრივი შეტაკებების ადგილად პრო-[[ჰოსნი მუბარაქი|მუბარაქის]] და ანტი-მუბარაქის მომიტინგეებს შორის.<ref name="bbc_6OctBridge">{{cite web |first1=Yolande |last1=Knell |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188 |title=Egypt unrest: The struggle for Tahrir Square |newspaper=[[BBC News]] |date=2011-02-03 |access-date=2011-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718164321/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12358188 |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> ==გალერეა== <gallery widths="144px" heights="140px"> File:Zad-Cairo.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, წინ გეზირას კუნძული, ნილოსი და ფონზე კაიროს ცენტრი File:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|6 ოქტომბრის ხიდი, მისი რამპები და [[ნილოსი]]; ფონზე კაიროს ცენტრი და ეგვიპტის მუზეუმი, ჩრდილოეთის ხედით რამზესის ჰილტონიდან File:6 October Bridge and Ramses Hilton at night-Cairo.JPG|6 ოქტომბრის ხიდი ღამით File:Al jazeera 2011 egypt protests.ogv|ალ-ჯაზირას ვიდეო დემოკრატიული დემონსტრაციების შეტაკებების შესახებ 6 ოქტომბრის ხიდსა და მის რამპებზე </gallery> == რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *[http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm Al-Ahram Weekly | "The final bridge" - ''history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071120114151/http://weekly.ahram.org.eg/1999/428/special.htm |date=20 November 2007 }} *[[Structurae]] [en]: [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000879 6th of October Bridge (1996)] ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:ეგვიპტის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ხიდები]] t2ec0iv34tkgxydofh5a0gt2el35afo 0 888857 5398369 5396164 2026-05-23T11:00:20Z Jaba1977 3604 /* ისტორია */ 5398369 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''აგია-მარინა''' ({{lang-el|Αγία Μαρίνα (Σκυλλούρας)}}; {{lang-tr|Gürpınar}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], რომელიც [[ნიქოზია|ნიქოზიიდან]] დასავლეთით 24 კილომეტრში მდებარეობს. მას სახელი ეწოდა ბიზანტიური სირიის ქრისტიანი წმინდანის, მარინა ასკეტის პატივსაცემად.<ref name=maron/> დე ფაქტო, აგია-მარინა [[ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს კონტროლის ქვეშ იმყოფება. ==ისტორია== [[1963]] წლისთვის აგია-მარინას შერეული მოსახლეობა ჰყავდა,<ref>"[http://www.detaykibris.com/kibrisli-maronit-ve-turk-koyu-olan-gurpinarda-camiinin-temeli-atildi-138813h.htm Kıbrıslı Maronit ve Türk köyü olan Gürpınar'da camii'nin temeli atıldı]" ("Foundation of mosque in Maronite and Turkish village Gürpınar in Cyprus"), ''Detay'', 20 December 2016 (in [[Turkish language|Turkish]])</ref> რომელიც, გავრცელებული ინფორმაციით, 400 [[მარონიტები|მარონიტი]]სა და 65 კვიპროსელი თურქისგან შედგებოდა.<ref name=clear>"[http://cyprus-mail.com/2017/03/24/turkish-military-begin-clear-ayia-marina/ Turkish military begin to clear out of Ayia Marina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230708110356/https://cyprus-mail.com/2017/03/24/turkish-military-begin-clear-ayia-marina/ |date=2023-07-08 }}" by Tahsin Eroglu, ''[[Cyprus Mail]]'', 24 March 2017</ref> [[1964]] წლის იანვარში, 1963–1964 წლების კვიპროსის კრიზისის დროს, აგია-მარინას [[კვიპროსელი თურქები|კვიპროსელი თურქებ]]ი ნიქოზიის თურქულ ანკლავში გაიქცნენ.<ref name=spring>{{cite web|title=Agia Marina|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=739|website=Internal displacement in Cyprus|publisher=[[PRIO|PRIO Cyprus Centre]]|access-date=13 November 2014}}</ref> კვიპროსში [[თურქეთი]]ს შემოჭრის დროს ყველა მარონიტი კუნძულის სამხრეთით, ძირითადად კოციატისში გადასახლდა, ხოლო სოფლის სახელი შეიცვალა და გახდა გიურპინარი, რაც თურქულად „ძლიერ, მძლავრ წყაროს“ ნიშნავს.<ref name=spring/> [[1974]] წლიდან მოყოლებული აგია-მარინა თურქულ სამხედრო ბანაკად გამოიყენება,<ref name=spring/> ხოლო მის მკვიდრ მოსახლეობას სოფელში შესვლის უფლებას არ აძლევდნენ, მიუხედავად თემთაშორის გადაადგილებაზე [[2003]] წელს დაწესებული შემსუბუქებებისა.<ref name=maron>{{cite web|url=http://www.maronitesofcyprus.com/cgibin/hweb?-A%3D784%26-V%3Dvillages |title=Ayia Marina|publisher=Maronite Community of Cyprus|access-date=4 May 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714042228/http://www.maronitesofcyprus.com/cgibin/hweb?-A=784&-V=villages |archive-date=14 July 2011 }}</ref> მახლობელ ბორცვზე აღმართულია თანამედროვე თურქეთის დამაარსებლის, [[ქემალ ათათურქი]]ს ქანდაკება.<ref>"[http://www.starkibris.net/index.asp?haberID=50764 Atatürk büstü ve Türk Bayrağı’nın]"("Atatürk bust and Turkish flag"), ''Kıbrıs Star'', 5 February 2010 (in [[Turkish language|Turkish]])</ref> [[2016]] წელს დაიწყო [[1953]] წლის მიწისძვრის შედეგად დაზიანებული გიურპინარის მეჩეთის რეკონსტრუქცია.<ref name=spring/> [[2017]] წლის მარტისთვის, როგორც თურქი კვიპროსელების გაზეთი „Yeniduzen“ იტყობინებოდა, თურქულმა არმიამ დაიწყო სოფლიდან გასვლა, როგორც ჩანს, ყოფილი მაცხოვრებლების შესვლის დაშვების მიზნით, თუმცა ხელახალი დასახლებისთვის კონკრეტული განრიგი არ დადგენილა.<ref name=clear/> „გიურპინარის სოლიდარობის საზოგადოების“ თავმჯდომარემ, მეჰმედ ჰოჯამ განაცხადა, რომ „გადაწყვეტილება სამინახევარი წლის წინ მიიღო კვიპროსელი თურქების ხელისუფლებამ“, რათა სოფლის მაცხოვრებლებს „ერთად ცხოვრება“ შეძლებოდათ.<ref name=spring/> ==დღესასწაულები== სოფელში რეგულარულად იმართება სოკოს ფესტივალი.<ref>"[http://www.brtk.net/karma-koy-gurpinarda-mantar-festivali/ Karma Köy Gürpınar’da Mantar Festivali] ("Mushroom Festival in Karma Village Gürpınar"), ''Bayrak'', 22 January 2017 (in [[Turkish language|Turkish]])</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.ayiamarina.com Greek Cypriot website of Agia Marina] (in [[Greek language|Greek]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] q0nj0h0a4kg2z4h9ivn1b2wxrr5z2qc 5398370 5398369 2026-05-23T11:00:32Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5398370 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''აგია-მარინა''' ({{lang-el|Αγία Μαρίνα (Σκυλλούρας)}}; {{lang-tr|Gürpınar}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], რომელიც [[ნიქოზია|ნიქოზიიდან]] დასავლეთით 24 კილომეტრში მდებარეობს. მას სახელი ეწოდა ბიზანტიური სირიის ქრისტიანი წმინდანის, მარინა ასკეტის პატივსაცემად.<ref name=maron/> დე ფაქტო, აგია-მარინა [[ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს კონტროლის ქვეშ იმყოფება. ==ისტორია== [[1963]] წლისთვის აგია-მარინას შერეული მოსახლეობა ჰყავდა,<ref>"[http://www.detaykibris.com/kibrisli-maronit-ve-turk-koyu-olan-gurpinarda-camiinin-temeli-atildi-138813h.htm Kıbrıslı Maronit ve Türk köyü olan Gürpınar'da camii'nin temeli atıldı]" ("Foundation of mosque in Maronite and Turkish village Gürpınar in Cyprus"), ''Detay'', 20 December 2016 (in [[Turkish language|Turkish]])</ref> რომელიც, გავრცელებული ინფორმაციით, 400 [[მარონიტები|მარონიტი]]სა და 65 კვიპროსელი თურქისგან შედგებოდა.<ref name=clear>"[http://cyprus-mail.com/2017/03/24/turkish-military-begin-clear-ayia-marina/ Turkish military begin to clear out of Ayia Marina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230708110356/https://cyprus-mail.com/2017/03/24/turkish-military-begin-clear-ayia-marina/ |date=2023-07-08 }}" by Tahsin Eroglu, ''[[Cyprus Mail]]'', 24 March 2017</ref> [[1964]] წლის იანვარში, 1963–1964 წლების კვიპროსის კრიზისის დროს, აგია-მარინას [[კვიპროსელი თურქები|კვიპროსელი თურქებ]]ი ნიქოზიის თურქულ ანკლავში გაიქცნენ.<ref name=spring>{{cite web|title=Agia Marina|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=739|website=Internal displacement in Cyprus|publisher=[[PRIO|PRIO Cyprus Centre]]|access-date=13 November 2014}}</ref> კვიპროსში [[თურქეთი]]ს შემოჭრის დროს ყველა მარონიტი კუნძულის სამხრეთით, ძირითადად კოციატისში გადასახლდა, ხოლო სოფლის სახელი შეიცვალა და გახდა გიურპინარი, რაც თურქულად „ძლიერ, მძლავრ წყაროს“ ნიშნავს.<ref name=spring/> [[1974]] წლიდან მოყოლებული აგია-მარინა თურქულ სამხედრო ბანაკად გამოიყენება,<ref name=spring/> ხოლო მის მკვიდრ მოსახლეობას სოფელში შესვლის უფლებას არ აძლევდნენ, მიუხედავად თემთაშორის გადაადგილებაზე [[2003]] წელს დაწესებული შემსუბუქებებისა.<ref name=maron>{{cite web|url=http://www.maronitesofcyprus.com/cgibin/hweb?-A%3D784%26-V%3Dvillages |title=Ayia Marina|publisher=Maronite Community of Cyprus|access-date=4 May 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714042228/http://www.maronitesofcyprus.com/cgibin/hweb?-A=784&-V=villages |archive-date=14 July 2011 }}</ref> მახლობელ ბორცვზე აღმართულია თანამედროვე თურქეთის დამაარსებლის, [[ქემალ ათათურქი]]ს ქანდაკება.<ref>"[http://www.starkibris.net/index.asp?haberID=50764 Atatürk büstü ve Türk Bayrağı’nın]"("Atatürk bust and Turkish flag"), ''Kıbrıs Star'', 5 February 2010 (in [[Turkish language|Turkish]])</ref> [[2016]] წელს დაიწყო [[1953]] წლის მიწისძვრის შედეგად დაზიანებული გიურპინარის მეჩეთის რეკონსტრუქცია.<ref name=spring/> [[2017]] წლის მარტისთვის, როგორც თურქი კვიპროსელების გაზეთი „Yeniduzen“ იტყობინებოდა, თურქულმა არმიამ დაიწყო სოფლიდან გასვლა, როგორც ჩანს, ყოფილი მაცხოვრებლების შესვლის დაშვების მიზნით, თუმცა ხელახალი დასახლებისთვის კონკრეტული განრიგი არ დადგენილა.<ref name=clear/> „გიურპინარის სოლიდარობის საზოგადოების“ თავმჯდომარემ, მეჰმედ ჰოჯამ განაცხადა, რომ „გადაწყვეტილება სამინახევარი წლის წინ მიიღო კვიპროსელი თურქების ხელისუფლებამ“, რათა სოფლის მაცხოვრებლებს „ერთად ცხოვრება“ შეძლებოდათ.<ref name=spring/> ==დღესასწაულები== სოფელში რეგულარულად იმართება სოკოს ფესტივალი.<ref>"[http://www.brtk.net/karma-koy-gurpinarda-mantar-festivali/ Karma Köy Gürpınar’da Mantar Festivali] ("Mushroom Festival in Karma Village Gürpınar"), ''Bayrak'', 22 January 2017 (in [[Turkish language|Turkish]])</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.ayiamarina.com Greek Cypriot website of Agia Marina] (in [[Greek language|Greek]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} {{ლეფკოშის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] 9a1tsw51rge11t6fobyoutk20td0r0m 0 888962 5397895 5397422 2026-05-22T15:57:57Z Anano-QR 175352 5397895 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|20|05|2026}} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1431''' მიიღეს ერთხმად [[2002]] წლის [[14 აგვისტო]]ს, რეზოლუციების — [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] (1993), 955 (1994), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1165|1165]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] (2000) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] (2002) შეხსენების შემდეგ, საბჭომ [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალში]] (ICTR) დროებითი მოსამართლეების რეზერვი შექმნა, რათა ტრიბუნალს რაც შეიძლება მალე დაესრულებინა მუშაობა. [[უშიშროების საბჭო]] მტკიცედ იყო გადაწყვეტილი, მაქსიმალურად მჭიდროდ დაკვირვებოდა საერთაშორისო სასამართლოს (ICTR) მიმდინარეობას და დარწმუნებული იყო, რომ მუშაობის დასრულების ხელშესაწყობად საჭირო იყო დროებითი მოსამართლეთა ჯგუფის შექმნა. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს თანახმად, შეიქმნა დროებითი მოსამართლეების რეზერვი და შესაბამისი ცვლილებები შევიდა როგორც ICTR-ის, ისე [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდებებში. გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]], ეთხოვა ზომების მიღება 18 დროებითი მოსამართლის ასარჩევად და [[ტრიბუნალი]]სთვის რესურსების უზრუნველსაყოფად. საბოლოოდ, ყველა ქვეყანას მოუწოდეს, ეთანამშრომლათ ICTR-თან [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად; ნაწილობრივ ეხებოდა [[რუანდა]]ს, რომელიც ტრიბუნალის პრეზიდენტმა საბჭოსადმი მიწერილ წერილებში ICTR-ის მიმართ არათანამშრომლური პოზიციის დაკავებაში დაადანაშაულა. 1xg516dofbc83to77r7c36a14ssp4uh 5397896 5397895 2026-05-22T16:00:39Z Anano-QR 175352 5397896 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|20|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1431 |ორგანო = უს |თარიღი =14 აგვისტო |წელი = 2002 |სხდომა =4,601 |კოდი =S/RES/1431 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1431(2002) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1431''' მიიღეს ერთხმად [[2002]] წლის [[14 აგვისტო]]ს, რეზოლუციების — [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] (1993), 955 (1994), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1165|1165]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] (2000) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] (2002) შეხსენების შემდეგ, საბჭომ [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალში]] (ICTR) დროებითი მოსამართლეების რეზერვი შექმნა, რათა ტრიბუნალს რაც შეიძლება მალე დაესრულებინა მუშაობა. [[უშიშროების საბჭო]] მტკიცედ იყო გადაწყვეტილი, მაქსიმალურად მჭიდროდ დაკვირვებოდა საერთაშორისო სასამართლოს (ICTR) მიმდინარეობას და დარწმუნებული იყო, რომ მუშაობის დასრულების ხელშესაწყობად საჭირო იყო დროებითი მოსამართლეთა ჯგუფის შექმნა. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს თანახმად, შეიქმნა დროებითი მოსამართლეების რეზერვი და შესაბამისი ცვლილებები შევიდა როგორც ICTR-ის, ისე [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდებებში. გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]], ეთხოვა ზომების მიღება 18 დროებითი მოსამართლის ასარჩევად და [[ტრიბუნალი]]სთვის რესურსების უზრუნველსაყოფად. საბოლოოდ, ყველა ქვეყანას მოუწოდეს, ეთანამშრომლათ ICTR-თან [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად; ნაწილობრივ ეხებოდა [[რუანდა]]ს, რომელიც ტრიბუნალის პრეზიდენტმა საბჭოსადმი მიწერილ წერილებში ICTR-ის მიმართ არათანამშრომლური პოზიციის დაკავებაში დაადანაშაულა. b9wo80w8ruoejinns0zmo5nmp0m2849 5397899 5397896 2026-05-22T16:04:07Z Anano-QR 175352 5397899 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|20|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1431 |ორგანო = უს |თარიღი =14 აგვისტო |წელი = 2002 |სხდომა =4,601 |კოდი =S/RES/1431 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1431(2002) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1431''' მიიღეს ერთხმად [[2002]] წლის [[14 აგვისტო]]ს, რეზოლუციების — [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] (1993), 955 (1994), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1165|1165]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] (2000) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] (2002) შეხსენების შემდეგ, საბჭომ [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალში]] (ICTR) დროებითი მოსამართლეების რეზერვი შექმნა, რათა ტრიბუნალს რაც შეიძლება მალე დაესრულებინა მუშაობა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7482.doc.htm|title=In Chapter VII decision, Security Council establishes pool of ad litem judges for Rwanda tribunal|date=14 August 2002|publisher=United Nations}}</ref> [[უშიშროების საბჭო]] მტკიცედ იყო გადაწყვეტილი, მაქსიმალურად მჭიდროდ დაკვირვებოდა საერთაშორისო სასამართლოს (ICTR) მიმდინარეობას და დარწმუნებული იყო, რომ მუშაობის დასრულების ხელშესაწყობად საჭირო იყო დროებითი მოსამართლეთა ჯგუფის შექმნა. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს თანახმად, შეიქმნა დროებითი მოსამართლეების რეზერვი და შესაბამისი ცვლილებები შევიდა როგორც ICTR-ის, ისე [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდებებში. გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]], ეთხოვა ზომების მიღება 18 დროებითი მოსამართლის ასარჩევად და [[ტრიბუნალი]]სთვის რესურსების უზრუნველსაყოფად.<ref>{{cite book | last1 = Cryer | first1 = Robert | last2 = Friman | first2 = Hakan | last3 = Robinson | first3 = Darryl | last4 = Wilmshurst | first4 = Elizabeth | title = An Introduction to International Criminal Law and Procedure | year = 2010 | location = Cambridge | publisher = Cambridge University Press | edition = 2nd | isbn = 978-0-521-13581-8 | page = 139 }}</ref> საბოლოოდ, ყველა ქვეყანას მოუწოდეს, ეთანამშრომლათ ICTR-თან [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად; ნაწილობრივ ეხებოდა [[რუანდა]]ს, რომელიც ტრიბუნალის პრეზიდენტმა საბჭოსადმი მიწერილ წერილებში ICTR-ის მიმართ არათანამშრომლური პოზიციის დაკავებაში დაადანაშაულა.<ref>{{cite book | last = Van den Herik | first = Larissa J. | title = The Contribution of the Rwanda Tribunal to the Development of International Law | year = 2005 | publisher = Martinus Nijhoff Publishers | location = Leiden | isbn = 978-90-04-14580-1 | page = 49 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1431(2002) ტექსტის რეზოლუცია undocs.org-ზე] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[რუანდის გენოციდი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} io5g0isa5lltb9epul3otp522n7j4v3 5397900 5397899 2026-05-22T16:05:02Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397900 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|20|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1431 |ორგანო = უს |თარიღი =14 აგვისტო |წელი = 2002 |სხდომა =4,601 |კოდი =S/RES/1431 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1431(2002) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1431''' მიიღეს ერთხმად [[2002]] წლის [[14 აგვისტო]]ს, რეზოლუციების — [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] (1993), 955 (1994), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1165|1165]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] (2000) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] (2002) შეხსენების შემდეგ, საბჭომ [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალში]] (ICTR) დროებითი მოსამართლეების რეზერვი შექმნა, რათა ტრიბუნალს რაც შეიძლება მალე დაესრულებინა მუშაობა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7482.doc.htm|title=In Chapter VII decision, Security Council establishes pool of ad litem judges for Rwanda tribunal|date=14 August 2002|publisher=United Nations}}</ref> [[უშიშროების საბჭო]] მტკიცედ იყო გადაწყვეტილი, მაქსიმალურად მჭიდროდ დაკვირვებოდა საერთაშორისო სასამართლოს (ICTR) მიმდინარეობას და დარწმუნებული იყო, რომ მუშაობის დასრულების ხელშესაწყობად საჭირო იყო დროებითი მოსამართლეთა ჯგუფის შექმნა. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს თანახმად, შეიქმნა დროებითი მოსამართლეების რეზერვი და შესაბამისი ცვლილებები შევიდა როგორც ICTR-ის, ისე [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდებებში. გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]], ეთხოვა ზომების მიღება 18 დროებითი მოსამართლის ასარჩევად და [[ტრიბუნალი]]სთვის რესურსების უზრუნველსაყოფად.<ref>{{cite book | last1 = Cryer | first1 = Robert | last2 = Friman | first2 = Hakan | last3 = Robinson | first3 = Darryl | last4 = Wilmshurst | first4 = Elizabeth | title = An Introduction to International Criminal Law and Procedure | year = 2010 | location = Cambridge | publisher = Cambridge University Press | edition = 2nd | isbn = 978-0-521-13581-8 | page = 139 }}</ref> საბოლოოდ, ყველა ქვეყანას მოუწოდეს, ეთანამშრომლათ ICTR-თან [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად; ნაწილობრივ ეხებოდა [[რუანდა]]ს, რომელიც ტრიბუნალის პრეზიდენტმა საბჭოსადმი მიწერილ წერილებში ICTR-ის მიმართ არათანამშრომლური პოზიციის დაკავებაში დაადანაშაულა.<ref>{{cite book | last = Van den Herik | first = Larissa J. | title = The Contribution of the Rwanda Tribunal to the Development of International Law | year = 2005 | publisher = Martinus Nijhoff Publishers | location = Leiden | isbn = 978-90-04-14580-1 | page = 49 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1431(2002) ტექსტის რეზოლუცია undocs.org-ზე] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[რუანდის გენოციდი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] c8tqnj4jp79sf8z8s7whxle59xgf4w9 5397902 5397900 2026-05-22T16:05:41Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუანდის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397902 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|20|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1431 |ორგანო = უს |თარიღი =14 აგვისტო |წელი = 2002 |სხდომა =4,601 |კოდი =S/RES/1431 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1431(2002) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1431''' მიიღეს ერთხმად [[2002]] წლის [[14 აგვისტო]]ს, რეზოლუციების — [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] (1993), 955 (1994), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1165|1165]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] (2000) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] (2002) შეხსენების შემდეგ, საბჭომ [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალში]] (ICTR) დროებითი მოსამართლეების რეზერვი შექმნა, რათა ტრიბუნალს რაც შეიძლება მალე დაესრულებინა მუშაობა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7482.doc.htm|title=In Chapter VII decision, Security Council establishes pool of ad litem judges for Rwanda tribunal|date=14 August 2002|publisher=United Nations}}</ref> [[უშიშროების საბჭო]] მტკიცედ იყო გადაწყვეტილი, მაქსიმალურად მჭიდროდ დაკვირვებოდა საერთაშორისო სასამართლოს (ICTR) მიმდინარეობას და დარწმუნებული იყო, რომ მუშაობის დასრულების ხელშესაწყობად საჭირო იყო დროებითი მოსამართლეთა ჯგუფის შექმნა. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს თანახმად, შეიქმნა დროებითი მოსამართლეების რეზერვი და შესაბამისი ცვლილებები შევიდა როგორც ICTR-ის, ისე [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდებებში. გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]], ეთხოვა ზომების მიღება 18 დროებითი მოსამართლის ასარჩევად და [[ტრიბუნალი]]სთვის რესურსების უზრუნველსაყოფად.<ref>{{cite book | last1 = Cryer | first1 = Robert | last2 = Friman | first2 = Hakan | last3 = Robinson | first3 = Darryl | last4 = Wilmshurst | first4 = Elizabeth | title = An Introduction to International Criminal Law and Procedure | year = 2010 | location = Cambridge | publisher = Cambridge University Press | edition = 2nd | isbn = 978-0-521-13581-8 | page = 139 }}</ref> საბოლოოდ, ყველა ქვეყანას მოუწოდეს, ეთანამშრომლათ ICTR-თან [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად; ნაწილობრივ ეხებოდა [[რუანდა]]ს, რომელიც ტრიბუნალის პრეზიდენტმა საბჭოსადმი მიწერილ წერილებში ICTR-ის მიმართ არათანამშრომლური პოზიციის დაკავებაში დაადანაშაულა.<ref>{{cite book | last = Van den Herik | first = Larissa J. | title = The Contribution of the Rwanda Tribunal to the Development of International Law | year = 2005 | publisher = Martinus Nijhoff Publishers | location = Leiden | isbn = 978-90-04-14580-1 | page = 49 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1431(2002) ტექსტის რეზოლუცია undocs.org-ზე] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[რუანდის გენოციდი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუანდის შესახებ]] r1pt14a0gdn4zqh41279pf30autxpdb 5397903 5397902 2026-05-22T16:06:15Z Anano-QR 175352 5397903 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1431 |ორგანო = უს |თარიღი =14 აგვისტო |წელი = 2002 |სხდომა =4,601 |კოდი =S/RES/1431 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1431(2002) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1431''' მიიღეს ერთხმად [[2002]] წლის [[14 აგვისტო]]ს, რეზოლუციების — [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] (1993), 955 (1994), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1165|1165]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] (1998), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] (2000) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] (2002) შეხსენების შემდეგ, საბჭომ [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალში]] (ICTR) დროებითი მოსამართლეების რეზერვი შექმნა, რათა ტრიბუნალს რაც შეიძლება მალე დაესრულებინა მუშაობა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7482.doc.htm|title=In Chapter VII decision, Security Council establishes pool of ad litem judges for Rwanda tribunal|date=14 August 2002|publisher=United Nations}}</ref> [[უშიშროების საბჭო]] მტკიცედ იყო გადაწყვეტილი, მაქსიმალურად მჭიდროდ დაკვირვებოდა საერთაშორისო სასამართლოს (ICTR) მიმდინარეობას და დარწმუნებული იყო, რომ მუშაობის დასრულების ხელშესაწყობად საჭირო იყო დროებითი მოსამართლეთა ჯგუფის შექმნა. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს თანახმად, შეიქმნა დროებითი მოსამართლეების რეზერვი და შესაბამისი ცვლილებები შევიდა როგორც ICTR-ის, ისე [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდებებში. გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]], ეთხოვა ზომების მიღება 18 დროებითი მოსამართლის ასარჩევად და [[ტრიბუნალი]]სთვის რესურსების უზრუნველსაყოფად.<ref>{{cite book | last1 = Cryer | first1 = Robert | last2 = Friman | first2 = Hakan | last3 = Robinson | first3 = Darryl | last4 = Wilmshurst | first4 = Elizabeth | title = An Introduction to International Criminal Law and Procedure | year = 2010 | location = Cambridge | publisher = Cambridge University Press | edition = 2nd | isbn = 978-0-521-13581-8 | page = 139 }}</ref> საბოლოოდ, ყველა ქვეყანას მოუწოდეს, ეთანამშრომლათ ICTR-თან [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად; ნაწილობრივ ეხებოდა [[რუანდა]]ს, რომელიც ტრიბუნალის პრეზიდენტმა საბჭოსადმი მიწერილ წერილებში ICTR-ის მიმართ არათანამშრომლური პოზიციის დაკავებაში დაადანაშაულა.<ref>{{cite book | last = Van den Herik | first = Larissa J. | title = The Contribution of the Rwanda Tribunal to the Development of International Law | year = 2005 | publisher = Martinus Nijhoff Publishers | location = Leiden | isbn = 978-90-04-14580-1 | page = 49 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1431(2002) ტექსტის რეზოლუცია undocs.org-ზე] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[რუანდის გენოციდი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუანდის შესახებ]] is0oi9ust2oi4ajw4pe2z8s2yx09c9a 0 889017 5397873 5397377 2026-05-22T15:22:06Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397873 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). 1833 წელს ჩანს ფინეთის პორუჩიკად.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи. СПб. — 1833 р. — С.249 Ч.1</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 0s1rgluzti0o81f4thy78n895gi59g1 5397878 5397873 2026-05-22T15:25:46Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397878 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1833]] წელს ჩანს ფინეთის პოლკში პორუჩიკად.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи. СПб. — 1833 р. — С.249 Ч.1</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] blaj49h4cmlnltm1x9f8r8m38rk9fyi 5397879 5397878 2026-05-22T15:25:58Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5397879 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1833]] წელს ჩანს ფინეთის პოლკში პორუჩიკად.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи. СПб. — 1833 р. — С.249 Ч.1</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] lb950yzzpdqbg32bhkboafowjrf2yy4 5397884 5397879 2026-05-22T15:38:59Z Surprizi 14671 5397884 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). 1831 წელს ჩანს ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183, </ref> [[1833]] წელს ჩანს ფინეთის პოლკში პორუჩიკად.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249, Ч.1</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] hn1kfdxhx7iuhbmtz3x0wy962c5hin1 5397889 5397884 2026-05-22T15:47:38Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397889 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1831]]<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref> და [[1832]]<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> წელს ჩანს ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად. [[1833]] წელს ჩანს ფინეთის პოლკში პორუჩიკად.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] s3qd310i7g8nu96iomf4fbinklrbk8c 5397894 5397889 2026-05-22T15:55:54Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397894 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში ჩანს ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად.<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს ჩანს ფინეთის პოლკში პორუჩიკად.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] f8ihr3pzr6xwcdk20b04i68aoh8fekh 5397897 5397894 2026-05-22T16:03:19Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397897 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად.<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref>; [[1833]] წელს ჩანს ფინეთის პოლკში პორუჩიკად.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 3ofndhr91j2tuy36bg0p8xva7hyaejd 5397906 5397897 2026-05-22T16:13:53Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397906 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წლიდან — პორუჩიკად.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> 1837 წელს შტაბს-კაპიტანია.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] gqh8qrv29aciq9yqb4reqmlwithi1ju 5397913 5397906 2026-05-22T16:18:38Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397913 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წლიდან — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> 1837-1838 წლებში — შტაბს-კაპიტანია.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] j79jvc8m3gcw28po6arvvmjfdvvxawm 5397928 5397913 2026-05-22T16:26:55Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397928 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წლიდან — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> 1837-1838 წლებში — შტაბს-კაპიტანია.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> 1840-1841 წლებში კაპიტანია.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 1mz04ux9eevtaeuwuwz5gxivcbky9oi 5397934 5397928 2026-05-22T16:29:32Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397934 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წლიდან — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> 1837-1838 წლებში — შტაბს-კაპიტანია.<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> 1840-1842 წლებში კაპიტანია.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] jmfkvk878f1bxvfqek8ngqk37ofty5d 5397949 5397934 2026-05-22T16:44:07Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397949 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წლიდან — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> 1837-1838 წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> 1839-1842 წლებში — კაპიტანია.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] fr70zzbeejfatcah466nihw4pbgnme9 5397951 5397949 2026-05-22T16:46:23Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397951 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წლიდან — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> 1837-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანია.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] h3ublr9kocxp6rab99itepaqckqv9mg 5397964 5397951 2026-05-22T16:51:16Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397964 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წლიდან — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> 1835-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანია.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] cg0lqw8d6aa17fks1lyq8munwlsx3l4 5397977 5397964 2026-05-22T17:03:50Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397977 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] lzj0l46pq7gy7oillsqtsrq0yezpkuo 5397989 5397977 2026-05-22T17:13:20Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397989 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრეტის ალექსანდროვკის კადეტთა კორპუსში.<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] s2rbketswqkz80lld9g5gerfg3bqjvf 5397991 5397989 2026-05-22T17:13:55Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397991 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრეტის ალექსანდროვკის კადეტთა კორპუსში.<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] ig9ituowpad4fwtkwho4qame22rbhf2 5397993 5397991 2026-05-22T17:14:59Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397993 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის ალექსანდროვსკის კადეტთა კორპუსში პოდპოლკოვნიკად.<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] ph2y974ya326ebthhv4kd8fexwelbh5 5397995 5397993 2026-05-22T17:15:34Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397995 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის ალექსანდროვსკის კადეტთა კორპუსში პოდპოლკოვნიკად.<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] qjmhco6roc0kebt73ddqa5ayo4py01w 5397998 5397995 2026-05-22T17:18:34Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5397998 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). დაამთავრა სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი. 1824 წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის ალექსანდროვსკის კადეტთა კორპუსში პოდპოლკოვნიკად.<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 1b98vc22jcdsqn51s8sxmj1n7f70snx 5398009 5397998 2026-05-22T17:29:19Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5398009 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის ალექსანდროვსკის კადეტთა კორპუსში პოდპოლკოვნიკად.<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 3ou0jkm320yrlu56kvd4r6x2v8p6nib 5398026 5398009 2026-05-22T17:50:46Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5398026 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის ალექსანდროვსკის კადეტთა კორპუსში პოდპოლკოვნიკად,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1847]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1847, Ч.1, СПб., 1847, С. 287</ref> [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 6esj4o3e20vhdveajumxv4dr6qqjmr4 5398027 5398026 2026-05-22T17:52:46Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5398027 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1847]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1847, Ч.1, СПб., 1847, С. 287</ref> [[1848]] წელს პოლკოვნიკის ჩინით იყო ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსი. გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 78sb4u7do8w72d5i56g728fg43zwyju 5398039 5398027 2026-05-22T18:05:17Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5398039 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ ბულაჩაურიდან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1847]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1847, Ч.1, СПб., 1847, С. 287</ref> 1848 წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] poc20aziebn418olla7jolzzyg274tk 5398044 5398039 2026-05-22T18:18:31Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5398044 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> 1848 წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს. [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 6bp1lg2rwz4ebpoon4hc1zj0haj60ic 5398058 5398044 2026-05-22T18:37:00Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5398058 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> 1848 წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> 1849 წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს)<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]: ''Подмазо А. А.'', «Нижегородский пехотный полк» // Отечественная война 1812 года</ref> [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 37m1x4m0o8jfx04puilqbskle143ohw 5398060 5398058 2026-05-22T18:38:25Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5398060 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> 1848 წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> 1849 წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს)<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] qtmca6yliv7j5toykwjuoe8eg9bfhae 5398067 5398060 2026-05-22T18:41:35Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5398067 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1855]] წელს იყო მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსი. [[1855]]-[[1856]] წლებში მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] g4syog1mbhj2pxioi25hrr4uxhft2b3 5398081 5398067 2026-05-22T18:53:15Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5398081 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] ezwf9g04w3je6kbzo74v23czc4wyd5d 5398090 5398081 2026-05-22T19:03:00Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5398090 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი იყო წმინდა გიორგის ჯვრის ორდენის კავალერი (26.11.1849); რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] qa68k60mgjk07ejxtucmhdbou479ptd 5398091 5398090 2026-05-22T19:04:08Z Surprizi 14671 5398091 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] a8yjd8n4vmxv58fl78l8ht88lwu4gf0 5398092 5398091 2026-05-22T19:05:27Z Surprizi 14671 /* ჯილდოები და მედლები */ 5398092 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *«Списокъ генераламъ по старшинству». — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1859. — С. XXVI, 320 (Химшіевъ Николай Николаевичъ). ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] k5pm62b9sx8eunml2hhdm20c2rlx807 5398093 5398092 2026-05-22T19:07:08Z Surprizi 14671 /* ლიტერატურა */ 5398093 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта). — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1844. — С. XXIX, 116 (Химшіевъ Николай Николаевичъ). *«Списокъ генераламъ по старшинству». — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1859. — С. XXVI, 320 (Химшіевъ Николай Николаевичъ). ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 0v8uv0ph9cezkoqf8o4unvpzlm1w46f 5398107 5398093 2026-05-22T19:12:18Z Surprizi 14671 /* ლიტერატურა */ 5398107 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта)| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1844| isbn=| edition=|page=116|ბმული=|ref=„подполковникамъ“}} *{{წიგნი| ავტორი= | series=| «Списокъ генераламъ по старшинству»| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1859| isbn=| edition=|page=320|ბმული=|ref=„генераламъ“}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 8el1gtajrce3i5i57r8vnd6q76nd8p5 5398108 5398107 2026-05-22T19:12:37Z Surprizi 14671 /* ლიტერატურა */ 5398108 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{sfn|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{sfn|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта)| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1844| isbn=| edition=|page=116|ბმული=|ref=„подполковникамъ“}} *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ генераламъ по старшинству»| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1859| isbn=| edition=|page=320|ბმული=|ref=„генераламъ“}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] bs8fab71xajb92ra1mk0z0rrtfvvvdh 5398111 5398108 2026-05-22T19:13:54Z Surprizi 14671 5398111 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{Sfn-2|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{Sfn-2|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{Sfn-2|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{Sfn-2|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{Sfn-2|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{Sfn-2|генераламъ|1859|с=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта)| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1844| isbn=| edition=|page=116|ბმული=|ref=„подполковникамъ“}} *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ генераламъ по старшинству»| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1859| isbn=| edition=|page=320|ბმული=|ref=„генераламъ“}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 0vyt1dwbrbsqm2byhuyj8skope45jxc 5398114 5398111 2026-05-22T19:16:08Z Surprizi 14671 5398114 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта)| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1844| isbn=| edition=|page=116|ბმული=|ref=подполковникамъ}} *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ генераламъ по старшинству»| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1859| isbn=| edition=|page=320|ბმული=|ref=генераламъ}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 7rjuyt09ozlfg46hftqgkgc9jbalxvv 5398117 5398114 2026-05-22T19:17:40Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5398117 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта)| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1844| isbn=| edition=|page=116|ბმული=|ref=подполковникамъ}} *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ генераламъ по старшинству»| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1859| isbn=| edition=|page=320|ბმული=|ref=генераламъ}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge *[http://www.rusgeneral.ru/shik/alfshcom_x.html Александр Подмазо, «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] tuzqgorgwwc9luaoi5dsqas0zvz6sfj 5398216 5398117 2026-05-23T03:06:52Z Surprizi 14671 /* ლიტერატურა */ 5398216 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта)| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1844| isbn=| edition=|page=116|ბმული=|ref=подполковникамъ}} *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ генераламъ по старшинству»| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1859| isbn=| edition=|page=320|ბმული=|ref=генераламъ}} *М. Гогитидзе, ПОД СЕНЬЮ РОССИЙСКОГО ОРЛА, Тбилиси, 2020, с. 365-366 ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge *[http://www.rusgeneral.ru/shik/alfshcom_x.html Александр Подмазо, «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] kzsf3ibuvd4k545wdbexfgrxd1brpt1 5398219 5398216 2026-05-23T03:16:23Z Surprizi 14671 5398219 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1828]]-[[1829]] წლებში მონაწილეობდა [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828-1829)|რუსეთ-ოსმალეთის ომში]]. [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. 1937 წელს საბჭოთა რეპრესიების პერიოდში, ადრე არსებული მონასტერი სასაფლაოთითურთ აიღეს. დღეს სასაფლაოს ადგილას იქ დასაფლავებულთა მემორიალური დაფაა, რომელთა შორის ნიკოლოზ ხიმშიევიც წერია. რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта)| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1844| isbn=| edition=|page=116|ბმული=|ref=подполковникамъ}} *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ генераламъ по старшинству»| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1859| isbn=| edition=|page=320|ბმული=|ref=генераламъ}} *М. Гогитидзе, ПОД СЕНЬЮ РОССИЙСКОГО ОРЛА, Тбилиси, 2020, с. 365-366 ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge *[http://www.rusgeneral.ru/shik/alfshcom_x.html Александр Подмазо, «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] ezsopch54xgsovyxhfh89128a3ydq0c 5398251 5398219 2026-05-23T04:26:55Z Surprizi 14671 5398251 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1828]]-[[1829]] წლებში მონაწილეობდა [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828-1829)|რუსეთ-ოსმალეთის ომში]].<ref name="Гогитидзе"/> [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. 1937 წელს საბჭოთა რეპრესიების პერიოდში, ადრე არსებული მონასტერი სასაფლაოთითურთ აიღეს. დღეს სასაფლაოს ადგილას იქ დასაფლავებულთა მემორიალური დაფაა, რომელთა შორის ნიკოლოზ ხიმშიევიც წერია.<ref name="Гогитидзе"/> რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта)| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1844| isbn=| edition=|page=116|ბმული=|ref=подполковникамъ}} *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ генераламъ по старшинству»| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1859| isbn=| edition=|page=320|ბმული=|ref=генераламъ}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge *[http://www.rusgeneral.ru/shik/alfshcom_x.html Александр Подмазо, «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»] ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="Гогитидзе">М. Гогитидзе, ПОД СЕНЬЮ РОССИЙСКОГО ОРЛА, Тбилиси, 2020, с. 365-366</ref> }} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] rzxaz5nirldbkmmd20jv8njmyt36l4y 5398252 5398251 2026-05-23T04:29:50Z Surprizi 14671 /* სქოლიო */ 5398252 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1828]]-[[1829]] წლებში მონაწილეობდა [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828-1829)|რუსეთ-ოსმალეთის ომში]].<ref name="Гогитидзе"/> [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. 1937 წელს საბჭოთა რეპრესიების პერიოდში, ადრე არსებული მონასტერი სასაფლაოთითურთ აიღეს. დღეს სასაფლაოს ადგილას იქ დასაფლავებულთა მემორიალური დაფაა, რომელთა შორის ნიკოლოზ ხიმშიევიც წერია.<ref name="Гогитидзе"/> რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}} *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).{{Sfn-2|подполковникамъ|1844|с=116 |місце=}}{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта)| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1844| isbn=| edition=|page=116|ბმული=|ref=подполковникамъ}} *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ генераламъ по старшинству»| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1859| isbn=| edition=|page=320|ბმული=|ref=генераламъ}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge *[http://www.rusgeneral.ru/shik/alfshcom_x.html Александр Подмазо, «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»] ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="подполковникамъ">«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта). — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1844. — С. XXIX, 116 (Химшіевъ Николай Николаевичъ).</ref> <ref name="Гогитидзе">М. Гогитидзе, ПОД СЕНЬЮ РОССИЙСКОГО ОРЛА, Тбилиси, 2020, с. 365-366</ref> }} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] hlxklro8q2g43j7pu9bu2swnya4ylzg 5398253 5398252 2026-05-23T04:31:21Z Surprizi 14671 5398253 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} [[1828]]-[[1829]] წლებში მონაწილეობდა [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828-1829)|რუსეთ-ოსმალეთის ომში]].<ref name="Гогитидзе"/> [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. 1937 წელს საბჭოთა რეპრესიების პერიოდში, ადრე არსებული მონასტერი სასაფლაოთითურთ აიღეს. დღეს სასაფლაოს ადგილას იქ დასაფლავებულთა მემორიალური დაფაა, რომელთა შორის ნიკოლოზ ხიმშიევიც წერია.<ref name="Гогитидзе"/> რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);<ref name="подполковникамъ"/> *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;<ref name="подполковникамъ"/> *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).<ref name="подполковникамъ"/>{{Sfn-2|генераламъ|1859|გვ=320 |місце=Генералъ-маіоры}} ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი= | series=| სათაური=«Списокъ генераламъ по старшинству»| გამომცემლობა=печатано въ Военной Типографіи|ადგილი=СПб.|წელი=1859| isbn=| edition=|page=320|ბმული=|ref=генераламъ}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge *[http://www.rusgeneral.ru/shik/alfshcom_x.html Александр Подмазо, «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»] ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="подполковникамъ">«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта). — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1844. — С. XXIX, 116 (Химшіевъ Николай Николаевичъ).</ref> <ref name="Гогитидзе">М. Гогитидзе, ПОД СЕНЬЮ РОССИЙСКОГО ОРЛА, Тбилиси, 2020, с. 365-366</ref> }} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] 4wtmahmgegidmeczp2u0gimzhxmh45i 5398254 5398253 2026-05-23T04:34:27Z Surprizi 14671 5398254 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.<ref name="генераламъ"/> [[1828]]-[[1829]] წლებში მონაწილეობდა [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828-1829)|რუსეთ-ოსმალეთის ომში]].<ref name="Гогитидзе"/> [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. 1937 წელს საბჭოთა რეპრესიების პერიოდში, ადრე არსებული მონასტერი სასაფლაოთითურთ აიღეს. დღეს სასაფლაოს ადგილას იქ დასაფლავებულთა მემორიალური დაფაა, რომელთა შორის ნიკოლოზ ხიმშიევიც წერია.<ref name="Гогитидзе"/> რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);<ref name="генераламъ"/> *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);<ref name="подполковникамъ"/> *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);<ref name="генераламъ"/> *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);<ref name="генераламъ"/> *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;<ref name="подполковникамъ"/> *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).<ref name="подполковникамъ"/><ref name="генераламъ"/> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge *[http://www.rusgeneral.ru/shik/alfshcom_x.html Александр Подмазо, «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»] ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="генераламъ">«Списокъ генераламъ по старшинству». — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1859. — С. XXVI, 320 (Химшіевъ Николай Николаевичъ).</ref> <ref name="подполковникамъ">«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта). — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1844. — С. XXIX, 116 (Химшіевъ Николай Николаевичъ).</ref> <ref name="Гогитидзе">М. Гогитидзе, ПОД СЕНЬЮ РОССИЙСКОГО ОРЛА, Тбилиси, 2020, с. 365-366</ref> }} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] k39kul8cnwd9yu9rgw4hbg3ajv7kews 5398255 5398254 2026-05-23T04:43:35Z Surprizi 14671 5398255 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} [[ფაილი:Химшиев Николай Николаевич.jpg|მინი|ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]] '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]] — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.<ref name="генераламъ"/> [[1828]]-[[1829]] წლებში მონაწილეობდა [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828-1829)|რუსეთ-ოსმალეთის ომში]].<ref name="Гогитидзе"/> [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. 1937 წელს საბჭოთა რეპრესიების პერიოდში, ადრე არსებული მონასტერი სასაფლაოთითურთ აიღეს. დღეს სასაფლაოს ადგილას იქ დასაფლავებულთა მემორიალური დაფაა, რომელთა შორის ნიკოლოზ ხიმშიევიც წერია.<ref name="Гогитидзе"/> რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);<ref name="генераламъ"/> *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);<ref name="подполковникамъ"/> *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);<ref name="генераламъ"/> *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);<ref name="генераламъ"/> *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;<ref name="подполковникамъ"/> *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).<ref name="подполковникамъ"/><ref name="генераламъ"/> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge *[http://www.rusgeneral.ru/shik/alfshcom_x.html Александр Подмазо, «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»] ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="генераламъ">«Списокъ генераламъ по старшинству». — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1859. — С. XXVI, 320 (Химшіевъ Николай Николаевичъ).</ref> <ref name="подполковникамъ">«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта). — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1844. — С. XXIX, 116 (Химшіевъ Николай Николаевичъ).</ref> <ref name="Гогитидзе">М. Гогитидзе, ПОД СЕНЬЮ РОССИЙСКОГО ОРЛА, Тбилиси, 2020, с. 365-366</ref> }} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] fmyxcyzf238fs97ochqcp499cma97qz 5398261 5398255 2026-05-23T05:01:18Z Surprizi 14671 5398261 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} [[ფაილი:Химшиев Николай Николаевич.jpg|მინი|ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]] '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]]<ref name="დაბადება"/> — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.<ref name="генераламъ"/> [[1828]]-[[1829]] წლებში მონაწილეობდა [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828-1829)|რუსეთ-ოსმალეთის ომში]].<ref name="Гогитидзе"/> [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. 1937 წელს საბჭოთა რეპრესიების პერიოდში, ადრე არსებული მონასტერი სასაფლაოთითურთ აიღეს. დღეს სასაფლაოს ადგილას იქ დასაფლავებულთა მემორიალური დაფაა, რომელთა შორის ნიკოლოზ ხიმშიევიც წერია.<ref name="Гогитидзе"/> რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);<ref name="генераламъ"/> *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);<ref name="подполковникамъ"/> *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);<ref name="генераламъ"/> *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);<ref name="генераламъ"/> *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;<ref name="подполковникамъ"/> *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).<ref name="подполковникамъ"/><ref name="генераламъ"/> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[http://www.rusgeneral.ru/shik/alfshcom_x.html Александр Подмазо, «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»] ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="დაბადება">[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge</ref> <ref name="генераламъ">«Списокъ генераламъ по старшинству». — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1859. — С. XXVI, 320 (Химшіевъ Николай Николаевичъ).</ref> <ref name="подполковникамъ">«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта). — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1844. — С. XXIX, 116 (Химшіевъ Николай Николаевичъ).</ref> <ref name="Гогитидзе">М. Гогитидзе, ПОД СЕНЬЮ РОССИЙСКОГО ОРЛА, Тбилиси, 2020, с. 365-366</ref> }} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] bovv5s987vd64sqcg9tbgfotbo2k9ce 5398262 5398261 2026-05-23T05:02:23Z Surprizi 14671 5398262 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ხიმშიაშვილი}} [[ფაილი:Химшиев Николай Николаевич.jpg|მინი|ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]] '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი''' (ხიმშიევი; დ. [[1805]]<ref name="დაბადება"/> — გ. [[13 იანვარი]], [[1860]], სიმბირსკი) — [[ქართველები|ქართველი]] თავადი, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. ==ბიოგრაფია== თავადი, სამხედრო მოღვაწე ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) დაიბადა 1805 წელს. წარმოშობით იყო სოფელ [[ბულაჩაური]]დან (დუშეთი). დაამთავრა [[სარატოვის სამხედრო სასწავლებელი]]. [[1824]] წლის 16 მაისს მიენიჭა პრაპორშიკის სამხედრო წოდება.<ref name="генераламъ"/> [[1828]]-[[1829]] წლებში მონაწილეობდა [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828-1829)|რუსეთ-ოსმალეთის ომში]].<ref name="Гогитидзе"/> [[1829]]-[[1832]] წლებში მსახურობდა ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკში პოდპორუჩიკად;<ref>Месяцислов с росписю чиновных особ и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1829, С. 240</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1831, С. 183</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1832, С. 190</ref> [[1833]] წელს — პორუჩიკად;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1833, С. 249</ref> [[1834]]-[[1838]] წლებში — შტაბს-კაპიტანია;<ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1834, С. 268</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1835, С. 277</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1837, С. 261</ref><ref>Месяцислов и общий штат Росийской империи, Ч.1, СПб., 1838, С. 251</ref> [[1839]]-1842 წლებში — კაპიტანი.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1839, Ч.1, СПб., 1839, С. 233</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1840, Ч.1, СПб., 1840, С. 248</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1841, Ч.1, СПб., 1841, С. 157</ref><ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1842, Ч.1, СПб., 1842, С. 164</ref> [[1842]] წლის 14 აპრილს კაპიტანი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ფინეთის ლეიბგვარდიის პოლკიდან გადაყვანილ იქნა ბრესტის კადეტთა ბატალიონის უფროსად პოდპოლკოვნიკის ჩინით,<ref> [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007909531?page=120&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 14 апреля 1842 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1848]] წლამდე.<ref>Месяцеслов и общий штат Российской империи на 1848, Ч.1, СПб., 1848, С. 286</ref> [[1848]] წლის 15 ნოემბერს, „კადეტთა კორპუსის შესახებ“ ბრძანებით, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი ბრესტის კადეტთა კორპუსიდან გადაყვანილ იქნა რეველის ეგერთა პოლკში.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913245?page=65&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 15 ноября 1848 года]</ref> [[1849]] წლის 19 დეკემბერს, პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი რეველის ეგერთა პოლკიდან გადაიყვანეს ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007913242?page=244&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 19 декабря 1849 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა 1854 წლის 12 მაისამდე (გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა [[1852]] წლის 30 მარტს).<ref>[http://rusgeneral.ru/shik/shefcom_n.html#Niz_mus_p ''Подмазо А. А.'', «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»]</ref> [[1854]] წლის 12 მაისს, უმაღლესი ბრძანებით, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი ნიზოვსკის 23-ე ქვეითი პოლკიდან მე-6 ქვეითთა დივიზიის, მე-15 არმიის კორპუსის, 1 ბრიგადის უფროსად გადაიყვანეს,<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932081?page=209&rotate=0 Высочайший приказ о чинах военных от 12 мая 1854 года, СПб.]</ref> სადაც მსახურობდა [[1855]] წლის 23 დეკემბრამდე. [[1855]] წლის 23 დეკემბრიდან — [[1856]] წლის 8 ნოემბრამდე მეთაურობდა მე-12 ქვეით დივიზიას. ​​[[1856]] წლის 8 ნოემბერს, მე-12 ქვეითი დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი ხიმშიაშვილი, ქვეითთა სარეზერვო ძალებს მიამაგრეს.<ref>[https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007932111?page=227&rotate=0&theme=white Высочайший приказ о чинах военных от 8 ноября 1856 года, СПб.]</ref> გარდაიცვალა 1860 წლის 13 იანვარს. დასაფლავებულია ქ. სიმბირსკის პაკროვსკის მამათა მონასტრის სასაფლაოზე. 1937 წელს საბჭოთა რეპრესიების პერიოდში, ადრე არსებული მონასტერი სასაფლაოთითურთ აიღეს. დღეს სასაფლაოს ადგილას იქ დასაფლავებულთა მემორიალური დაფაა, რომელთა შორის ნიკოლოზ ხიმშიევიც წერია.<ref name="Гогитидзе"/> რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი იყო მისი ვაჟიც — [[კონსტანტინე ხიმშიაშვილი]]. ==ჯილდოები და მედლები== *წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი „მამაცობისთვის“ (1828);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი (1828);<ref name="генераламъ"/> *15 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები (1839);<ref name="подполковникамъ"/> *წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი (No. 8186, 26/11/1849);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი საიმპერატორო გვირგვინით (1850);<ref name="генераламъ"/> *პრუსიული წითელი არწივის მე-3 ხარისხის ორდენი (1851);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (24/10/1851);<ref>[https://www.calameo.com/read/002055968c7db51bf2f6d Прибавленіе къ кавалерскому списку за 1851 год. Списокъ кавалерамъ россійскихъ императорскихъ и царскихъ орденов, всемилостивѣйше пожалованнымъ въ теченіе 1851 года, служащій прибавленіемъ къ общему Кавалерскому списку. — СПб]</ref> *25 წლიანი უმწიკვლო სამსახურისთვის ჯილდოები[ru] (1853);<ref name="генераламъ"/> *ავსტრიის ლეოპოლდის მე-2 ხარისხის ორდენი (კომანდორის ჯვარი, 1853);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ორდენი (1857);<ref name="генераламъ"/> *წმინდა ანას მე-3 საუკუნის ორდენი;<ref name="подполковникамъ"/> *ძვირფასი საჩუქრები (1834, 1841).<ref name="подполковникамъ"/><ref name="генераламъ"/> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ემიგრანტი|00001655}} *[http://www.rusgeneral.ru/shik/alfshcom_x.html Александр Подмазо, «Командный состав российской регулярной армии (1796—1855)»] ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="დაბადება">[https://mematiane.ge/product-details.php?id=1669&lang=ge ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი)] — mematiane.ge</ref> <ref name="генераламъ">«Списокъ генераламъ по старшинству». — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1859. — С. XXVI, 320 (Химшіевъ Николай Николаевичъ).</ref> <ref name="подполковникамъ">«Списокъ подполковникамъ по старшинству» (исправлено по 17-е марта). — СПб. : печатано въ Военной Типографіи, 1844. — С. XXIX, 116 (Химшіевъ Николай Николаевичъ).</ref> <ref name="Гогитидзе">М. Гогитидзе, ПОД СЕНЬЮ РОССИЙСКОГО ОРЛА, Тбилиси, 2020, с. 365-366</ref> }} {{DEFAULTSORT:ხიმშიაშვილი, ნიკოლოზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1805]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1860]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] hgnus1ihurzco2n1qsqjg17tomjlc3s 0 889036 5398371 5397315 2026-05-23T11:00:45Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5398371 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''აგიოს-ვასილეიოსი''' ({{lang-el|Άγιος Βασίλειος}}; {{lang-tr|Türkeli}}) — იურიდიულად კვიპროსის რესპუბლიკის [[ნიქოზიის რაიონი]]ს, ხოლო დე ფაქტო [[ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს თურქული რესპუბლიკის ნიქოზიის რაიონის გონიელი-ალაიქოის (Gönyeli-Alayköy) მუნიციპალიტეტს დაქვემდებარებული სოფელი.<ref>{{cite web|url=http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|title=STATISTICAL CODES OF MUNICIPALITIES/COMMUNITIES AND QUARTERS OF CYPRUS, 2015|yayımcı=Kıbrıs Cumhuriyeti İstatistik Servisi|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180804200035/http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|archivedate=4 Ağustos 2018|aacesdate=7 Temmuz 2023}} </ref> სოფელი ილმაზქოიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2 კმ-ში მდებარეობს. [[2011]] წლის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 154 ადამიანს შეადგენდა.<ref>{{cite web|url=http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |title=KKTC 2011 Nüfus ve Konut Sayımı |yayımcı=KKTC Devlet Planlama Örgütü |tarih=6 Ağustos 2013 |sayfa=22 |ölüurl=evet |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131106001538/http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |archivedate=6 Kasım 2013}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} {{ლეფკოშის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] 9wky6ovq81nvd3nur59ajcnaat90h3f 0 889045 5397929 5397375 2026-05-22T16:27:10Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:2002 წლის დეკემბერი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397929 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1453 |ორგანო = უს |თარიღი =24 დეკემბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,682 |კოდი =S/RES/1453 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1453(2002 |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ავღანეთი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Locator AF-PK-IR-TM-UZ-TJ-CN.png |წარწერა =ავღანეთის მეზობელი ქვეყნები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1453''' მიღებულია [[2002]] წლის [[24 დეკემბერი|24 დეკემბერს]]. [[ავღანეთი|ავღანეთში]] არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით ყველა წინა დადგენილების ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ მხარი დაუჭირა „ქაბულის დეკლარაციას კეთილმეზობლური ურთიერთობების შესახებ“, რომელსაც ავღანეთის მთავრობამ და მისმა ექვსმა მეზობელმა ქვეყანამ 2002 წლის 22 დეკემბერს მოაწერეს ხელი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7621.doc.htm|title=Security Council endorses 22 December Kabul declaration|date=24 December 2002|publisher=United Nations}}</ref> [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] კვლავ დაადასტურა თავისი ერთგულება ავღანეთის [[სუვერენიტეტი|სუვერენიტეტის]], ტერიტორიული მთლიანობის, დამოუკიდებლობისა და ერთიანობის მიმართ და გარდამავალი ადმინისტრაცია ლეგიტიმურ მთავრობად ცნო 2004 წლისთვის დაგეგმილ არჩევნებამდე. მან ასევე ხაზი გაუსვა ბონის შეთანხმების შესრულების მხარდაჭერასა და გარდამავალი ადმინისტრაციისთვის დახმარების გაწევის აუცილებლობას. რეზოლუციაში მხარდაჭერილ იქნა ავღანეთის, [[ჩინეთი|ჩინეთის]], [[ირანი|ირანის]], [[პაკისტანი|პაკისტანის]], [[ტაჯიკეთი|ტაჯიკეთის]], [[თურქმენეთი|თურქმენეთისა]] და [[უზბეკეთი|უზბეკეთის]] მიერ „ქაბულის დეკლარაციის კეთილმეზობლური ურთიერთობების შესახებ“ ხელმოწერა, და საბჭომ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, პატივი სცენ და შეასრულონ ეს შეთანხმება.<ref>{{cite news|title=Council endorses Kabul Declaration on Good-Neighborly Relations |url=http://www.kuna.net.kw/NewsAgenciesPublicsite/ArticleDetails.aspx?Language=en&id=1307394|date=24 December 2002|agency=}}</ref>საბოლოოდ, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]], [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]] სთხოვეს, ავღანეთის შესახებ თავის მოხსენებებში ასახოს ამ შეთანხმების შესრულების მიმდინარეობა. „ქაბულის დეკლარაციაში კეთილმეზობლური ურთიერთობების შესახებ“ ხაზგასმული იყო ავღანელი ხალხის კეთილდღეობა, რეგიონული მშვიდობა და სტაბილურობა, მზადყოფნა ტერორიზმის, ექსტრემიზმისა და უკანონო ნარკოვაჭრობის დასამარცხებლად, აგრეთვე ერთმანეთის შიდა საქმეებში ჩაურევლობა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1453(2002) Text of the Resolution at undocs.org] *[http://peacemaker.un.org/afghanistan-goodneighbourlyrelations2002 Text of the Kabul Declaration, UN Peacemaker] *[http://peacemaker.un.org/afghanistan-bonnagreement2001 Text of the Bonn Agreement 2001, UN Peacemaker] *[http://peacemaker.un.org/document-search?keys=&field_padate_value%5Bvalue%5D%5Bdate%5D=&field_pacountry_tid=Afghanistan Text of all Peace Declarations for Afghanistan, UN Peacemaker] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] [[კატეგორია:2002 წელი ავღანეთში]] 1t4euvlxh9p5atwcqjef0shdwfkovdy 0 889048 5397931 5397382 2026-05-22T16:27:32Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერიტრეას შესახებ]]; დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერიტრეის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397931 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1434 |ორგანო = უს |თარიღი =6 სექტემბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,606 |კოდი =S/RES/1434 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1434(2002) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება ერიტრეასა და ეთიოპიას შორის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Locator ET-ER.png |წარწერა =ერიტრეა (ნარინჯისფერი) ეთიოპია (მწვანე) }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1434''' მიღებულია [[2002]] წლის [[6 სექტემბერი|6 სექტემბერს]]. [[ერიტრეა|ერიტრეასა]] და [[ეთიოპია|ეთიოპიას]] შორის არსებულ ვითარებაზე ყველა წინა დადგენილების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1430|1430]] (2002) რეზოლუციის ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ ეთიოპიასა და ერიტრეაში გაეროს მისიის (UNMEE) მანდატი 2003 წლის 15 მარტამდე გაახანგრძლივა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends mandate of UN mission in Ethiopia and Eritrea for six months|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7496.doc.htm|agency=United Nations|date=6 September 2002}}</ref> [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] კვლავ დაადასტურა მხარდაჭერა ორ ქვეყანას შორის სამშვიდობო პროცესისა და იმ როლის მიმართ, რომელსაც UNMEE ასრულებდა [[ალჟირი|ალჟირის]] შეთანხმების შესრულებისა და სასაზღვრო კომისიის მიერ ერთობლივი საზღვრის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების ხელშეწყობაში. მან მოიწონა ეთიოპიისა და ერიტრეას დეკლარაციები ნაკისრი ვალდებულებების სრულად შესრულების, მათ შორის სამხედრო ტყვეების გათავისუფლების თაობაზე, თუმცა შეშფოთება გამოხატა ტრანსსასაზღვრო შევიწროებისა და მშვიდობიანი მოქალაქეების გატაცების შემთხვევების გამო. რეზოლუციამ გაახანგრძლივა UNMEE-ს მანდატი ჯარების მიმდინარე რაოდენობის (4,200 სამხედრო მოსამსახურე) შენარჩუნებით, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1320|1320]] ([[2000]]) რეზოლუციის შესაბამისად.<ref>{{cite news|title=Security Council extends UN mission in Ethiopia and Eritrea for six months|url=https://www.un.org/apps/news/storyAr.asp?NewsID=4638&Cr=Ethiopia&Cr1=Eritrea|agency=United Nations News Centre|date=6 September 2002}}</ref> საბჭო მონიტორინგს გაუწევს მხარეების მიერ შეთანხმებების შესრულებაში მიღწეულ პროგრესს და განიხილავს იმ შედეგებს, რაც საზღვრის დემარკაციის დროს ტერიტორიების გადაცემამ შეიძლება მოუტანოს UNMEE-ს მისიას.<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Index to Proceedings of the Security Council|year=2003|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100916-3|edition=57th|page=39}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1434(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერიტრეის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ეთიოპიის შესახებ]] [[კატეგორია:2002 წელი ერიტრეაში]] [[კატეგორია:2002 წელი ეთიოპიაში]] [[კატეგორია:2002 წლის სექტემბერი]] kaurvddop4i0vyykml66fkfmghfxanf 5397936 5397931 2026-05-22T16:30:58Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:2002 წლის სექტემბერი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397936 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1434 |ორგანო = უს |თარიღი =6 სექტემბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,606 |კოდი =S/RES/1434 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1434(2002) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება ერიტრეასა და ეთიოპიას შორის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Locator ET-ER.png |წარწერა =ერიტრეა (ნარინჯისფერი) ეთიოპია (მწვანე) }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1434''' მიღებულია [[2002]] წლის [[6 სექტემბერი|6 სექტემბერს]]. [[ერიტრეა|ერიტრეასა]] და [[ეთიოპია|ეთიოპიას]] შორის არსებულ ვითარებაზე ყველა წინა დადგენილების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1430|1430]] (2002) რეზოლუციის ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ ეთიოპიასა და ერიტრეაში გაეროს მისიის (UNMEE) მანდატი 2003 წლის 15 მარტამდე გაახანგრძლივა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends mandate of UN mission in Ethiopia and Eritrea for six months|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7496.doc.htm|agency=United Nations|date=6 September 2002}}</ref> [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] კვლავ დაადასტურა მხარდაჭერა ორ ქვეყანას შორის სამშვიდობო პროცესისა და იმ როლის მიმართ, რომელსაც UNMEE ასრულებდა [[ალჟირი|ალჟირის]] შეთანხმების შესრულებისა და სასაზღვრო კომისიის მიერ ერთობლივი საზღვრის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების ხელშეწყობაში. მან მოიწონა ეთიოპიისა და ერიტრეას დეკლარაციები ნაკისრი ვალდებულებების სრულად შესრულების, მათ შორის სამხედრო ტყვეების გათავისუფლების თაობაზე, თუმცა შეშფოთება გამოხატა ტრანსსასაზღვრო შევიწროებისა და მშვიდობიანი მოქალაქეების გატაცების შემთხვევების გამო. რეზოლუციამ გაახანგრძლივა UNMEE-ს მანდატი ჯარების მიმდინარე რაოდენობის (4,200 სამხედრო მოსამსახურე) შენარჩუნებით, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1320|1320]] ([[2000]]) რეზოლუციის შესაბამისად.<ref>{{cite news|title=Security Council extends UN mission in Ethiopia and Eritrea for six months|url=https://www.un.org/apps/news/storyAr.asp?NewsID=4638&Cr=Ethiopia&Cr1=Eritrea|agency=United Nations News Centre|date=6 September 2002}}</ref> საბჭო მონიტორინგს გაუწევს მხარეების მიერ შეთანხმებების შესრულებაში მიღწეულ პროგრესს და განიხილავს იმ შედეგებს, რაც საზღვრის დემარკაციის დროს ტერიტორიების გადაცემამ შეიძლება მოუტანოს UNMEE-ს მისიას.<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Index to Proceedings of the Security Council|year=2003|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100916-3|edition=57th|page=39}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1434(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერიტრეის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ეთიოპიის შესახებ]] [[კატეგორია:2002 წელი ერიტრეაში]] [[კატეგორია:2002 წელი ეთიოპიაში]] inigto0t5a344btpnx0rno9g9c0j358 0 889051 5397935 5397391 2026-05-22T16:30:40Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:2002 წლის დეკემბერი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397935 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1448 |ორგანო = უს |თარიღი =9 დეკემბერი |წელი =2002 |სხდომა = 4,657 |კოდი =S/RES/1448 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1448(2002) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ანგოლა |შედეგი =მიღებულია |სურათი =LocationAngola.svg |წარწერა =ანგოლა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1448''' მიღებულია [[2002]] წლის [[9 დეკემბერი|9 დეკემბერს]]. [[ანგოლა|ანგოლის]] შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 864|864]] (1993) რეზოლუციისა და ყველა შემდგომი დადგენილების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1127|1127]] ([[1997]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1173|1173]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1237|1237]] ([[1999]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1295|1295]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1336|1336]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1348|1348]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1374|1374]] ([[2001]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1404|1404]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1412|1412]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1432|1432]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1434|1434]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1439|1439]] (2002) რეზოლუციების ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ აღნიშნა ქვეყანაში მიღწეული პროგრესი და გააუქმა UNITA-ს წინააღმდეგ მოქმედი დარჩენილი სანქციები, მათ შორის იარაღის ემბარგო, გადაადგილების შეზღუდვები და აქტივების გაყინვა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7589.doc.htm|title=Security Council, welcoming progress in Angola peace process, ends sanctions on UNITA|date=9 December 2002|publisher=United Nations}}</ref> [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] შეშფოთება გამოხატა ჰუმანიტარულ ვითარებაზე სამოქალაქო ომის გავლენის გამო და მიესალმა ანგოლის მთავრობის მიერ გადადგმულ ნაბიჯებს ლუსაკის პროტოკოლისა და სხვა შეთანხმებების შესასრულებლად.<ref>{{cite news|title=UN lifts Unita sanctions|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/2560509.stm|date=10 December 2002|publisher=}}</ref> მან ასევე კვლავ დაადასტურა თავისი ერთგულება ანგოლის [[სუვერენიტეტი|სუვერენიტეტისა]] და ტერიტორიული მთლიანობის შენარჩუნების მიმართ.<ref>{{cite news|last=|title= Angolan sanctions lifted after peace accord |url=http://www.iol.co.za/index.php?sf=118&set_id=1&click_id=68&art_id=vn20021211060959763C840556|date=11 December 2002|agency=}}</ref> გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ გააუქმა ყველა ღონისძიება UNITA-ს წინააღმდეგ, რაც ძალაში შევიდა მიმდინარე რეზოლუციის მიღების მომენტიდან.<ref>{{cite book|last=Malone|first=David|title=The UN Security Council: from the Cold War to the 21st century|year=2004|publisher=Lynne Rienner Publishers|location=Boulder, CO|isbn=978-1-58826-240-0|page=195}}</ref> ეს სანქციები პირველად [[1993]] წელს დაწესდა სამოქალაქო ომის დასრულების მცდელობის ფარგლებში.<ref>{{cite journal|last1=Vines|first1=Alex|last2=Oruitemeka|first2=Bereni |title=Bullets to ballots: The reintegration of UNITA in Angola|journal=Conflict, Security & Development|year=2008|volume=8|issue=2|pages=241–263|doi=10.1080/14678800802095385|s2cid=151525566 }}</ref> ასევე გაუქმდა უშიშროების საბჭოს კომიტეტი, რომელიც შეიქმნა 864 რეზოლუციით. საბოლოოდ, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]], [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]] დაევალა ანგოლის ნებაყოფლობითი სამეურვეო ფონდის დახურვა, რომელიც მხარს უჭერდა სანქციების მოქმედების პერიოდში მათი დარღვევების გამოძიებას. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1448(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ანგოლას შესახებ]] [[კატეგორია:2002 წელი ანგოლაში]] 6tyzguvrjwbe7y4vnzla1qipkkv6bnu 5397937 5397935 2026-05-22T16:31:08Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ანგოლას შესახებ]]; დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ანგოლის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397937 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1448 |ორგანო = უს |თარიღი =9 დეკემბერი |წელი =2002 |სხდომა = 4,657 |კოდი =S/RES/1448 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1448(2002) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ანგოლა |შედეგი =მიღებულია |სურათი =LocationAngola.svg |წარწერა =ანგოლა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1448''' მიღებულია [[2002]] წლის [[9 დეკემბერი|9 დეკემბერს]]. [[ანგოლა|ანგოლის]] შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 864|864]] (1993) რეზოლუციისა და ყველა შემდგომი დადგენილების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1127|1127]] ([[1997]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1173|1173]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1237|1237]] ([[1999]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1295|1295]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1336|1336]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1348|1348]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1374|1374]] ([[2001]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1404|1404]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1412|1412]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1432|1432]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1434|1434]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1439|1439]] (2002) რეზოლუციების ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ აღნიშნა ქვეყანაში მიღწეული პროგრესი და გააუქმა UNITA-ს წინააღმდეგ მოქმედი დარჩენილი სანქციები, მათ შორის იარაღის ემბარგო, გადაადგილების შეზღუდვები და აქტივების გაყინვა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7589.doc.htm|title=Security Council, welcoming progress in Angola peace process, ends sanctions on UNITA|date=9 December 2002|publisher=United Nations}}</ref> [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] შეშფოთება გამოხატა ჰუმანიტარულ ვითარებაზე სამოქალაქო ომის გავლენის გამო და მიესალმა ანგოლის მთავრობის მიერ გადადგმულ ნაბიჯებს ლუსაკის პროტოკოლისა და სხვა შეთანხმებების შესასრულებლად.<ref>{{cite news|title=UN lifts Unita sanctions|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/2560509.stm|date=10 December 2002|publisher=}}</ref> მან ასევე კვლავ დაადასტურა თავისი ერთგულება ანგოლის [[სუვერენიტეტი|სუვერენიტეტისა]] და ტერიტორიული მთლიანობის შენარჩუნების მიმართ.<ref>{{cite news|last=|title= Angolan sanctions lifted after peace accord |url=http://www.iol.co.za/index.php?sf=118&set_id=1&click_id=68&art_id=vn20021211060959763C840556|date=11 December 2002|agency=}}</ref> გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ გააუქმა ყველა ღონისძიება UNITA-ს წინააღმდეგ, რაც ძალაში შევიდა მიმდინარე რეზოლუციის მიღების მომენტიდან.<ref>{{cite book|last=Malone|first=David|title=The UN Security Council: from the Cold War to the 21st century|year=2004|publisher=Lynne Rienner Publishers|location=Boulder, CO|isbn=978-1-58826-240-0|page=195}}</ref> ეს სანქციები პირველად [[1993]] წელს დაწესდა სამოქალაქო ომის დასრულების მცდელობის ფარგლებში.<ref>{{cite journal|last1=Vines|first1=Alex|last2=Oruitemeka|first2=Bereni |title=Bullets to ballots: The reintegration of UNITA in Angola|journal=Conflict, Security & Development|year=2008|volume=8|issue=2|pages=241–263|doi=10.1080/14678800802095385|s2cid=151525566 }}</ref> ასევე გაუქმდა უშიშროების საბჭოს კომიტეტი, რომელიც შეიქმნა 864 რეზოლუციით. საბოლოოდ, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]], [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]] დაევალა ანგოლის ნებაყოფლობითი სამეურვეო ფონდის დახურვა, რომელიც მხარს უჭერდა სანქციების მოქმედების პერიოდში მათი დარღვევების გამოძიებას. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1448(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ანგოლის შესახებ]] [[კატეგორია:2002 წელი ანგოლაში]] thg1md2x3kaqvhghgbr7u85wfjvpgs3 0 889056 5397981 5397435 2026-05-22T17:06:50Z ლაზარე ზანგური 170233 5397981 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. მისი ერთადერთი სახეობაა A. palustris, რომელსაც [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] სახელი [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი 1911 წელს რობერტ ბრუმმა დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან, რომელიც ა.რ. უოკერმა გათხარა სამხრეთ აფრიკის იზიკოს მუზეუმში მომუშავე მეცნიერის, AR უოკერის მიერ , სადაც ნიმუში დღემდე ინახება (ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770). [ 1 ] : 294, 304  [ 2 ] : 173  ნიმუში ნაპოვნი იქნა ფურისბურგის მახლობლად , თავისუფალი შტატის პროვინციაში , ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში , რომელიც ადრეული იურული პერიოდის ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა . [ 2 ] : 173  [ 3 ] ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან ( მხრის ძვალი , სხივის ძვალი , იდაყვის ძვალი , ორივე ხელი) და უკანა კიდურის (წვივის ძვლის ზედა ბოლო და თითქმის სრული ტერფი) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო. [ 4 ] :91  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „ არწივის კლანჭი “ ( ძველი ბერძნული სიტყვიდან aetos „ არწივი “ და ონიქსი „ კლანჭი “ ) და სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] 2qoc0cbz58jm6iv64uar94111wuoagy 5397982 5397981 2026-05-22T17:07:09Z ლაზარე ზანგური 170233 5397982 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. მისი ერთადერთი სახეობაა A. palustris, რომელსაც [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] სახელი [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი 1911 წელს რობერტ ბრუმმა დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან, რომელიც ა.რ. უოკერმა გათხარა სამხრეთ აფრიკის იზიკოს მუზეუმში მომუშავე მეცნიერის, AR უოკერის მიერ , სადაც ნიმუში დღემდე ინახება (ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770). [ 1 ] : 294, 304  [ 2 ] : 173  ნიმუში ნაპოვნი იქნა ფურისბურგის მახლობლად , თავისუფალი შტატის პროვინციაში , ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში , რომელიც ადრეული იურული პერიოდის ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა . [ 2 ] : 173  [ 3 ] ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან ( მხრის ძვალი , სხივის ძვალი , იდაყვის ძვალი , ორივე ხელი) და უკანა კიდურის (წვივის ძვლის ზედა ბოლო და თითქმის სრული ტერფი) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო. [ 4 ] :91  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „ არწივის კლანჭი “ ( ძველი ბერძნული სიტყვიდან aetos „ არწივი “ და ონიქსი „ კლანჭი “ ) და სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] qu9jbolrsev1oql7wic6ceyg0ptp3y6 5397984 5397982 2026-05-22T17:09:26Z ლაზარე ზანგური 170233 5397984 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. მისი ერთადერთი სახეობაა A. palustris, რომელსაც [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] სახელი [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი 1911 წელს რობერტ ბრუმმა დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან, რომელიც ა.რ. უოკერმა გათხარა სამხრეთ აფრიკის იზიკოს მუზეუმში მომუშავე მეცნიერის, AR უოკერის მიერ, სადაც ნიმუში დღემდე ინახება (ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770). [ 1 ] : 294, 304  [ 2 ] : 173  ნიმუში ნაპოვნი იქნა ფურისბურგის მახლობლად , თავისუფალი შტატის პროვინციაში , ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში , რომელიც ადრეული იურული პერიოდის ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა. [ 2 ]   [ 3 ] ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან (მხრის ძვალი, სხივის ძვალი, იდაყვის ძვალი, ორივე ხელი) და უკანა კიდურის (წვივის ძვლის ზედა ბოლო და თითქმის სრული ტერფი) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო. [ 4 ]  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან aetos „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“) და სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] mjk90b93i86tt82rf7izmhr3k0iept9 5397986 5397984 2026-05-22T17:11:15Z ლაზარე ზანგური 170233 5397986 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა A. palustris არ.პალუსტრისი არის ცნობილი, რომელსაც [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] სახელი [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი 1911 წელს რობერტ ბრუმმა დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან, რომელიც ა.რ. უოკერმა გათხარა სამხრეთ აფრიკის იზიკოს მუზეუმში მომუშავე მეცნიერის, AR უოკერის მიერ, სადაც ნიმუში დღემდე ინახება (ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770). [ 1 ] : 294, 304  [ 2 ] : 173  ნიმუში ნაპოვნი იქნა ფურისბურგის მახლობლად , თავისუფალი შტატის პროვინციაში , ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში , რომელიც ადრეული იურული პერიოდის ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა. [ 2 ]   [ 3 ] ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან (მხრის ძვალი, სხივის ძვალი, იდაყვის ძვალი, ორივე ხელი) და უკანა კიდურის (წვივის ძვლის ზედა ბოლო და თითქმის სრული ტერფი) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო. [ 4 ]  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან aetos „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“) და სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] 87tx0q267mdur3pwl9u3ou88p2pubsm 5397988 5397986 2026-05-22T17:13:08Z ლაზარე ზანგური 170233 5397988 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა [[ა.პალუსტრისი]] არის ცნობილი, რომელსაც სახელი [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი 1911 წელს რობერტ ბრუმმა დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან, რომელიც ა.რ. უოკერმა გათხარა სამხრეთ აფრიკის იზიკოს მუზეუმში მომუშავე მეცნიერის, AR უოკერის მიერ, სადაც ნიმუში დღემდე ინახება (ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770). [ 1 ] : 294, 304  [ 2 ] : 173  ნიმუში ნაპოვნი იქნა ფურისბურგის მახლობლად , თავისუფალი შტატის პროვინციაში , ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში , რომელიც ადრეული იურული პერიოდის ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა. [ 2 ]   [ 3 ] ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან (მხრის ძვალი, სხივის ძვალი, იდაყვის ძვალი, ორივე ხელი) და უკანა კიდურის (წვივის ძვლის ზედა ბოლო და თითქმის სრული ტერფი) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო. [ 4 ]  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან aetos „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“) და სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] ber77tyfyeuxgb5n5lsyttv7z9109kq 5397997 5397988 2026-05-22T17:17:59Z ლაზარე ზანგური 170233 5397997 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა [[ა.პალუსტრისი]] არის ცნობილი, რომელსაც სახელი [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი [[1911]] წელს [[რობერტ ბრუმი|რობერტ ბრუმმა]] დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან გამომდინარე, რომელიც [[ა.რ. უოკერმა]] აღმოაჩინა არქეოლოგიური გათხრებისას. სამხრეთ აფრიკის იზიკოს მუზეუმში მომუშავე მეცნიერის, ა.რ უოკერის მიერ, სადაც ნიმუში დღემდე ინახება (ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770). [ 1 ] : 294, 304  [ 2 ] : 173  ნიმუში ნაპოვნი იქნა ფურისბურგის მახლობლად , თავისუფალი შტატის პროვინციაში , ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში , რომელიც ადრეული იურული პერიოდის ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა. [ 2 ]   [ 3 ] ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან (მხრის ძვალი, სხივის ძვალი, იდაყვის ძვალი, ორივე ხელი) და უკანა კიდურის (წვივის ძვლის ზედა ბოლო და თითქმის სრული ტერფი) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო. [ 4 ]  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან aetos „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“) და სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] isgk1h22f5rlq0nb1yr7i2tkh9t4y39 5398001 5397997 2026-05-22T17:23:46Z ლაზარე ზანგური 170233 5398001 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა [[ა.პალუსტრისი]] არის ცნობილი, რომელსაც სახელი [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი [[1911]] წელს [[რობერტ ბრუმი|რობერტ ბრუმმა]] დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან გამომდინარე, რომელიც [[ა.რ. უოკერმა]] აღმოაჩინა არქეოლოგიური გათხრებისას. დღეს ეს ნიმუშები [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკაში]], კერძოდ [[იზიკოს მუზეუმი|იზიკოს მუზეუმში]] ინახება,(ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770).[ 1 ] მოცემული ნიმუში იპოვეს [[ფურისბურგი|ფურისბურგის]] მახლობლად, [[თავისუფალი შტატის პროვინცია|თავისუფალი შტატის პროვინციაში]], ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში, რომელიც ადრეული [[იურული პერიოდი|იურული პერიოდის]] ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა.[ 2 ]   [ 3 ] ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან (მხრის ძვალი, სხივის ძვალი, იდაყვის ძვალი, ორივე ხელი) და უკანა კიდურის (წვივის ძვლის ზედა ბოლო და თითქმის სრული ტერფი) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო. [ 4 ]  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან aetos „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“) და სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] 5csudmtm1fov0gdj2rqzeohz7leg4pq 5398006 5398001 2026-05-22T17:27:49Z ლაზარე ზანგური 170233 5398006 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა [[ა.პალუსტრისი]] არის ცნობილი, რომელსაც სახელი [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი [[1911]] წელს [[რობერტ ბრუმი|რობერტ ბრუმმა]] დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან გამომდინარე, რომელიც [[ა.რ. უოკერმა]] აღმოაჩინა არქეოლოგიური გათხრებისას. დღეს ეს ნიმუშები [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკაში]], კერძოდ [[იზიკოს მუზეუმი|იზიკოს მუზეუმში]] ინახება,(ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770).[ 1 ] მოცემული ნიმუში იპოვეს [[ფურისბურგი|ფურისბურგის]] მახლობლად, [[თავისუფალი შტატის პროვინცია|თავისუფალი შტატის პროვინციაში]], ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში, რომელიც ადრეული [[იურული პერიოდი|იურული პერიოდის]] ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა.[ 2 ]   [ 3 ] ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან ([[მხრის ძვალი]], [[სხივის ძვალი]], [[იდაყვის ძვალი]], ორივე ხელი) და უკანა კიდურის ([[წვივის ძვალი|წვივის ძვლის]] ზედა ბოლო და თითქმის სრული [[ტერფი]]) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო. [ 4 ]  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან აეტოს „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“). სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] r92ajn58skjm3j4kbpc11uuye9777w5 5398008 5398006 2026-05-22T17:29:14Z ლაზარე ზანგური 170233 5398008 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა [[ა.პალუსტრისი]] არის ცნობილი, რომელსაც სახელი [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი [[1911]] წელს [[რობერტ ბრუმი|რობერტ ბრუმმა]] დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან გამომდინარე, რომელიც [[ა.რ. უოკერმა]] აღმოაჩინა არქეოლოგიური გათხრებისას. დღეს ეს ნიმუშები [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკაში]], კერძოდ [[იზიკოს მუზეუმი|იზიკოს მუზეუმში]] ინახება,(ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770).<ref>Broom, R. (1911). "On the dinosaurs of the Stormberg, South Africa" (PDF). Annals of the South African Museum. 7: 291–308.</ref> მოცემული ნიმუში იპოვეს [[ფურისბურგი|ფურისბურგის]] მახლობლად, [[თავისუფალი შტატის პროვინცია|თავისუფალი შტატის პროვინციაში]], ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში, რომელიც ადრეული [[იურული პერიოდი|იურული პერიოდის]] ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა.<ref></ref>[ 2 ]   [ 3 ] ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან ([[მხრის ძვალი]], [[სხივის ძვალი]], [[იდაყვის ძვალი]], ორივე ხელი) და უკანა კიდურის ([[წვივის ძვალი|წვივის ძვლის]] ზედა ბოლო და თითქმის სრული [[ტერფი]]) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო. [ 4 ]  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან აეტოს „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“). სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] 6jykvlofyplj37lievtnw4qzq8qna0k 5398010 5398008 2026-05-22T17:30:17Z ლაზარე ზანგური 170233 5398010 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა [[ა.პალუსტრისი]] არის ცნობილი, რომელსაც სახელი [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი [[1911]] წელს [[რობერტ ბრუმი|რობერტ ბრუმმა]] დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან გამომდინარე, რომელიც [[ა.რ. უოკერმა]] აღმოაჩინა არქეოლოგიური გათხრებისას. დღეს ეს ნიმუშები [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკაში]], კერძოდ [[იზიკოს მუზეუმი|იზიკოს მუზეუმში]] ინახება,(ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770).<ref>Broom, R. (1911). "On the dinosaurs of the Stormberg, South Africa" (PDF). Annals of the South African Museum. 7: 291–308.</ref> მოცემული ნიმუში იპოვეს [[ფურისბურგი|ფურისბურგის]] მახლობლად, [[თავისუფალი შტატის პროვინცია|თავისუფალი შტატის პროვინციაში]], ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში, რომელიც ადრეული [[იურული პერიოდი|იურული პერიოდის]] ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა.<ref>Barrett, Paul M.; Chapelle, Kimberley EJ; Staunton, Casey K.; Botha, Jennifer; Choiniere, Jonah N. (2019). "Postcranial osteology of the neotype specimen of Massospondylus carinatus Owen, 1854 (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the upper Elliot formation of South Africa". Palaeontologia Africana. 53: 174.</ref>   [ 3 ]<ref></ref> ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან ([[მხრის ძვალი]], [[სხივის ძვალი]], [[იდაყვის ძვალი]], ორივე ხელი) და უკანა კიდურის ([[წვივის ძვალი|წვივის ძვლის]] ზედა ბოლო და თითქმის სრული [[ტერფი]]) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო. [ 4 ]  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან აეტოს „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“). სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] o79qjfxcpl4awri36q20q4jppclly23 5398011 5398010 2026-05-22T17:32:06Z ლაზარე ზანგური 170233 5398011 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა [[ა.პალუსტრისი]] არის ცნობილი, რომელსაც სახელი [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი [[1911]] წელს [[რობერტ ბრუმი|რობერტ ბრუმმა]] დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან გამომდინარე, რომელიც [[ა.რ. უოკერმა]] აღმოაჩინა არქეოლოგიური გათხრებისას. დღეს ეს ნიმუშები [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკაში]], კერძოდ [[იზიკოს მუზეუმი|იზიკოს მუზეუმში]] ინახება,(ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770).<ref>Broom, R. (1911). "On the dinosaurs of the Stormberg, South Africa" (PDF). Annals of the South African Museum. 7: 291–308.</ref> მოცემული ნიმუში იპოვეს [[ფურისბურგი|ფურისბურგის]] მახლობლად, [[თავისუფალი შტატის პროვინცია|თავისუფალი შტატის პროვინციაში]], ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში, რომელიც ადრეული [[იურული პერიოდი|იურული პერიოდის]] ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა.<ref>Barrett, Paul M.; Chapelle, Kimberley EJ; Staunton, Casey K.; Botha, Jennifer; Choiniere, Jonah N. (2019). "Postcranial osteology of the neotype specimen of Massospondylus carinatus Owen, 1854 (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the upper Elliot formation of South Africa". Palaeontologia Africana. 53: 174.</ref><ref>Bordy, Emese M.; Smith, Roger M. H.; Choiniere, Jonah N.; Rubidge, Bruce S. (2024). "Selected Karoo geoheritage sites of palaeontological significance in South Africa and Lesotho". Geological Society, London, Special Publications. 543 (1): 431–446. doi:10.1144/SP543-2022-202.</ref> ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან ([[მხრის ძვალი]], [[სხივის ძვალი]], [[იდაყვის ძვალი]], ორივე ხელი) და უკანა კიდურის ([[წვივის ძვალი|წვივის ძვლის]] ზედა ბოლო და თითქმის სრული [[ტერფი]]) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო.<ref></ref> [ 4 ]  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან აეტოს „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“). სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ. [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] jnervewbxu7jjbui2oxh4ijiylmfksr 5398012 5398011 2026-05-22T17:33:22Z ლაზარე ზანგური 170233 5398012 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა [[ა.პალუსტრისი]] არის ცნობილი, რომელსაც სახელი [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი [[1911]] წელს [[რობერტ ბრუმი|რობერტ ბრუმმა]] დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან გამომდინარე, რომელიც [[ა.რ. უოკერმა]] აღმოაჩინა არქეოლოგიური გათხრებისას. დღეს ეს ნიმუშები [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკაში]], კერძოდ [[იზიკოს მუზეუმი|იზიკოს მუზეუმში]] ინახება,(ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770).<ref>Broom, R. (1911). "On the dinosaurs of the Stormberg, South Africa" (PDF). Annals of the South African Museum. 7: 291–308.</ref> მოცემული ნიმუში იპოვეს [[ფურისბურგი|ფურისბურგის]] მახლობლად, [[თავისუფალი შტატის პროვინცია|თავისუფალი შტატის პროვინციაში]], ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში, რომელიც ადრეული [[იურული პერიოდი|იურული პერიოდის]] ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა.<ref>Barrett, Paul M.; Chapelle, Kimberley EJ; Staunton, Casey K.; Botha, Jennifer; Choiniere, Jonah N. (2019). "Postcranial osteology of the neotype specimen of Massospondylus carinatus Owen, 1854 (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the upper Elliot formation of South Africa". Palaeontologia Africana. 53: 174.</ref><ref>Bordy, Emese M.; Smith, Roger M. H.; Choiniere, Jonah N.; Rubidge, Bruce S. (2024). "Selected Karoo geoheritage sites of palaeontological significance in South Africa and Lesotho". Geological Society, London, Special Publications. 543 (1): 431–446. doi:10.1144/SP543-2022-202.</ref> ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან ([[მხრის ძვალი]], [[სხივის ძვალი]], [[იდაყვის ძვალი]], ორივე ხელი) და უკანა კიდურის ([[წვივის ძვალი|წვივის ძვლის]] ზედა ბოლო და თითქმის სრული [[ტერფი]]) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო.<ref> Huene, F. von (1932). Wolfgang Soergel (ed.). "Die fossile Reptil-Ordnung Saurischia, ihre Entwicklung und Geschichte" [The fossil reptile order Saurischia, its evolution and history]. Monographien zur Geologie und Palaeontologie (in German). Ser. 1 (4): 123–124.</ref>  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან აეტოს „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“). სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ.<ref></ref> [ 5 ] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] e22xkduzfndliyt89kz1qc709vamthm 5398013 5398012 2026-05-22T17:34:02Z ლაზარე ზანგური 170233 5398013 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა [[ა.პალუსტრისი]] არის ცნობილი, რომელსაც სახელი [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი [[1911]] წელს [[რობერტ ბრუმი|რობერტ ბრუმმა]] დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან გამომდინარე, რომელიც [[ა.რ. უოკერმა]] აღმოაჩინა არქეოლოგიური გათხრებისას. დღეს ეს ნიმუშები [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკაში]], კერძოდ [[იზიკოს მუზეუმი|იზიკოს მუზეუმში]] ინახება,(ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770).<ref>Broom, R. (1911). "On the dinosaurs of the Stormberg, South Africa" (PDF). Annals of the South African Museum. 7: 291–308.</ref> მოცემული ნიმუში იპოვეს [[ფურისბურგი|ფურისბურგის]] მახლობლად, [[თავისუფალი შტატის პროვინცია|თავისუფალი შტატის პროვინციაში]], ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში, რომელიც ადრეული [[იურული პერიოდი|იურული პერიოდის]] ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა.<ref>Barrett, Paul M.; Chapelle, Kimberley EJ; Staunton, Casey K.; Botha, Jennifer; Choiniere, Jonah N. (2019). "Postcranial osteology of the neotype specimen of Massospondylus carinatus Owen, 1854 (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the upper Elliot formation of South Africa". Palaeontologia Africana. 53: 174.</ref><ref>Bordy, Emese M.; Smith, Roger M. H.; Choiniere, Jonah N.; Rubidge, Bruce S. (2024). "Selected Karoo geoheritage sites of palaeontological significance in South Africa and Lesotho". Geological Society, London, Special Publications. 543 (1): 431–446. doi:10.1144/SP543-2022-202.</ref> ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან ([[მხრის ძვალი]], [[სხივის ძვალი]], [[იდაყვის ძვალი]], ორივე ხელი) და უკანა კიდურის ([[წვივის ძვალი|წვივის ძვლის]] ზედა ბოლო და თითქმის სრული [[ტერფი]]) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო.<ref> Huene, F. von (1932). Wolfgang Soergel (ed.). "Die fossile Reptil-Ordnung Saurischia, ihre Entwicklung und Geschichte" [The fossil reptile order Saurischia, its evolution and history]. Monographien zur Geologie und Palaeontologie (in German). Ser. 1 (4): 123–124.</ref>  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან აეტოს „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“). სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ.<ref>Creisler, B. (July 7, 2003). "Dinosauria Translation and Pronunciation Guide A". Archived from the original on August 18, 2010. Retrieved February 26, 2025.</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] l6ujuxfk6whmvebn7deiogprhkjoshm 5398014 5398013 2026-05-22T17:34:35Z ლაზარე ზანგური 170233 5398014 wikitext text/x-wiki '''აეტონიქსი'''— გვარი რომელიც, სავარაუდოდ, ეკუთვნის საუროპოდომორფულ [[დინოზავრები|დინოზავრებს]]. [[სამხრეთ აფრიკა|სამხრეთ აფრიკის]] ადრეული [[იურული სისტემა|იურული პერიოდიდან]]. დღეს მისი ერთადერთი სახეობაა [[ა.პალუსტრისი]] არის ცნობილი, რომელსაც სახელი [[რობერტ ბროუნი|რობერტ ბრუმმა]] [[1911]] წელს დაარქვა. ==აღმოჩენა== აეტონიქსს სახელი [[1911]] წელს [[რობერტ ბრუმი|რობერტ ბრუმმა]] დაარქვა ჩონჩხის ფრაგმენტებიდან გამომდინარე, რომელიც [[ა.რ. უოკერმა]] აღმოაჩინა არქეოლოგიური გათხრებისას. დღეს ეს ნიმუშები [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკაში]], კერძოდ [[იზიკოს მუზეუმი|იზიკოს მუზეუმში]] ინახება,(ნიმუშის ნომერი SAM-PK-2768-2770).<ref>Broom, R. (1911). "On the dinosaurs of the Stormberg, South Africa" (PDF). Annals of the South African Museum. 7: 291–308.</ref> მოცემული ნიმუში იპოვეს [[ფურისბურგი|ფურისბურგის]] მახლობლად, [[თავისუფალი შტატის პროვინცია|თავისუფალი შტატის პროვინციაში]], ზედა ელიოტის ფორმაციის ნალექებში, რომელიც ადრეული [[იურული პერიოდი|იურული პერიოდის]] ჰეტანგიურ და სინემურიულ ხანებში დაილექა.<ref>Barrett, Paul M.; Chapelle, Kimberley EJ; Staunton, Casey K.; Botha, Jennifer; Choiniere, Jonah N. (2019). "Postcranial osteology of the neotype specimen of Massospondylus carinatus Owen, 1854 (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the upper Elliot formation of South Africa". Palaeontologia Africana. 53: 174.</ref><ref>Bordy, Emese M.; Smith, Roger M. H.; Choiniere, Jonah N.; Rubidge, Bruce S. (2024). "Selected Karoo geoheritage sites of palaeontological significance in South Africa and Lesotho". Geological Society, London, Special Publications. 543 (1): 431–446. doi:10.1144/SP543-2022-202.</ref> ნიმუში კარგად არის შემონახული და შედგება სამი კისრის მალის, ერთი უკანა მალის, რამდენიმე დისტალური კუდის მალის, ბეჭის პირისა და კორაკოიდის ძვლის ნაწილებისგან ([[მხრის ძვალი]], [[სხივის ძვალი]], [[იდაყვის ძვალი]], ორივე ხელი) და უკანა კიდურის ([[წვივის ძვალი|წვივის ძვლის]] ზედა ბოლო და თითქმის სრული [[ტერფი]]) ნაწილებისგან. მხრის ძვალი 17,4 სმ სიგრძის იყო.<ref> Huene, F. von (1932). Wolfgang Soergel (ed.). "Die fossile Reptil-Ordnung Saurischia, ihre Entwicklung und Geschichte" [The fossil reptile order Saurischia, its evolution and history]. Monographien zur Geologie und Palaeontologie (in German). Ser. 1 (4): 123–124.</ref>  სახელი შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „არწივის კლანჭი“ (ძველი ბერძნული სიტყვიდან აეტოს „არწივი“ და ონიქსი„ კლანჭი“). სავარაუდოდ, მეორე თითზე არსებულ დიდ კლანჭს გულისხმობს, რომელიც, ბრუმის თქმით, ბევრ ფრინველში არსებულ კლანჭს ჰგავდა და შესაძლოა, მისი ქერცლების მოვლისთვისაც გამოეყენებინათ.<ref>Creisler, B. (July 7, 2003). "Dinosauria Translation and Pronunciation Guide A". Archived from the original on August 18, 2010. Retrieved February 26, 2025.</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] dtlvxp84jb1yfwetg6w0yh3nriufcl9 0 889064 5397861 5397506 2026-05-22T15:03:28Z ლაზარე ზანგური 170233 5397861 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადია , რომელიც შედგება ტეტრაპოდების (ოთხფეხიანი ხერხემლიანების) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვის თევზებთან . თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს , როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. Tetrapodomorpha მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს , რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . Tetrapodomorpha-ს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან Tetrapoda-ს , პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== ბ .The cladogram is based on a phylogenetic analysis of 46 taxa using 204 characters by B. Swartz in 2012.<ref name=SB12>{{cite journal | last=Swartz | first=B. | year=2012 | title=A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America | journal=PLOS ONE | pmid=22448265 | volume=7 | issue=3 | pmc=3308997 | article-number=e33683 | doi=10.1371/journal.pone.0033683 | bibcode=2012PLoSO...733683S | doi-access=free }}</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[Tetrapod]]a ([[crown group]])[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).<ref>{{Cite journal |last=Clement |first=Alice M. |last2=Cloutier |first2=Richard |last3=Lu |first3=Jing |last4=Perilli |first4=Egon |last5=Maksimenko |first5=Anton |last6=Long |first6=John |date=2021-12-10 |title=A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography |url=https://peerj.com/articles/12597 |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e12597 |doi=10.7717/peerj.12597 |issn=2167-8359|doi-access=free |hdl=2440/133900 |hdl-access=free |pmc=8667741 }}</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} [[Category:Tetrapodomorpha| ]] [[Category:Extant Early Devonian first appearances]] † d250vkwoo0xxmnblccc87pbiq4hyzt5 5397863 5397861 2026-05-22T15:06:08Z ლაზარე ზანგური 170233 5397863 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვის თევზებთან . თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს , როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. Tetrapodomorpha მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს , რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . Tetrapodomorpha-ს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან Tetrapoda-ს , პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== ბ .The cladogram is based on a phylogenetic analysis of 46 taxa using 204 characters by B. Swartz in 2012.<ref name=SB12>{{cite journal | last=Swartz | first=B. | year=2012 | title=A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America | journal=PLOS ONE | pmid=22448265 | volume=7 | issue=3 | pmc=3308997 | article-number=e33683 | doi=10.1371/journal.pone.0033683 | bibcode=2012PLoSO...733683S | doi-access=free }}</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[Tetrapod]]a ([[crown group]])[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).<ref>{{Cite journal |last=Clement |first=Alice M. |last2=Cloutier |first2=Richard |last3=Lu |first3=Jing |last4=Perilli |first4=Egon |last5=Maksimenko |first5=Anton |last6=Long |first6=John |date=2021-12-10 |title=A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography |url=https://peerj.com/articles/12597 |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e12597 |doi=10.7717/peerj.12597 |issn=2167-8359|doi-access=free |hdl=2440/133900 |hdl-access=free |pmc=8667741 }}</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} [[Category:Tetrapodomorpha| ]] [[Category:Extant Early Devonian first appearances]] † 7fxav3dpqj6xi3zknhk9jlnwfh5o540 5397864 5397863 2026-05-22T15:08:04Z ლაზარე ზანგური 170233 5397864 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვის თევზებთან . თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს , როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. Tetrapodomorpha მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს , რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . Tetrapodomorpha-ს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან Tetrapoda-ს , პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== ბ .The cladogram is based on a phylogenetic analysis of 46 taxa using 204 characters by B. Swartz in 2012.<ref name=SB12>{{cite journal | last=Swartz | first=B. | year=2012 | title=A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America | journal=PLOS ONE | pmid=22448265 | volume=7 | issue=3 | pmc=3308997 | article-number=e33683 | doi=10.1371/journal.pone.0033683 | bibcode=2012PLoSO...733683S | doi-access=free }}</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიქტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[Tetrapod]]a ([[crown group]])[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).<ref>{{Cite journal |last=Clement |first=Alice M. |last2=Cloutier |first2=Richard |last3=Lu |first3=Jing |last4=Perilli |first4=Egon |last5=Maksimenko |first5=Anton |last6=Long |first6=John |date=2021-12-10 |title=A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography |url=https://peerj.com/articles/12597 |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e12597 |doi=10.7717/peerj.12597 |issn=2167-8359|doi-access=free |hdl=2440/133900 |hdl-access=free |pmc=8667741 }}</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} [[Category:Tetrapodomorpha| ]] [[Category:Extant Early Devonian first appearances]] † tetcbveiqlu67jtu9h6l1ggxftcpbur 5397865 5397864 2026-05-22T15:10:53Z ლაზარე ზანგური 170233 5397865 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვის თევზებთან . თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს , როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. Tetrapodomorpha მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს , რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . Tetrapodomorpha-ს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან Tetrapoda-ს , პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== ბ .The cladogram is based on a phylogenetic analysis of 46 taxa using 204 characters by B. Swartz in 2012.<ref name=SB12>{{cite journal | last=Swartz | first=B. | year=2012 | title=A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America | journal=PLOS ONE | pmid=22448265 | volume=7 | issue=3 | pmc=3308997 | article-number=e33683 | doi=10.1371/journal.pone.0033683 | bibcode=2012PLoSO...733683S | doi-access=free }}</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[Tetrapod]]a ([[crown group]])[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).<ref>{{Cite journal |last=Clement |first=Alice M. |last2=Cloutier |first2=Richard |last3=Lu |first3=Jing |last4=Perilli |first4=Egon |last5=Maksimenko |first5=Anton |last6=Long |first6=John |date=2021-12-10 |title=A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography |url=https://peerj.com/articles/12597 |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e12597 |doi=10.7717/peerj.12597 |issn=2167-8359|doi-access=free |hdl=2440/133900 |hdl-access=free |pmc=8667741 }}</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} [[Category:Tetrapodomorpha| ]] [[Category:Extant Early Devonian first appearances]] † nrxwtoynejrklqhjxq6i8d7k40owmz8 5397867 5397865 2026-05-22T15:13:51Z ლაზარე ზანგური 170233 5397867 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვის თევზებთან . თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს , როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. Tetrapodomorpha მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს , რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . Tetrapodomorpha-ს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან Tetrapoda-ს , პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== ბ .The cladogram is based on a phylogenetic analysis of 46 taxa using 204 characters by B. Swartz in 2012.<ref name=SB12>{{cite journal | last=Swartz | first=B. | year=2012 | title=A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America | journal=PLOS ONE | pmid=22448265 | volume=7 | issue=3 | pmc=3308997 | article-number=e33683 | doi=10.1371/journal.pone.0033683 | bibcode=2012PLoSO...733683S | doi-access=free }}</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] ([[crown group]])[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).<ref>{{Cite journal |last=Clement |first=Alice M. |last2=Cloutier |first2=Richard |last3=Lu |first3=Jing |last4=Perilli |first4=Egon |last5=Maksimenko |first5=Anton |last6=Long |first6=John |date=2021-12-10 |title=A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography |url=https://peerj.com/articles/12597 |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e12597 |doi=10.7717/peerj.12597 |issn=2167-8359|doi-access=free |hdl=2440/133900 |hdl-access=free |pmc=8667741 }}</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} [[Category:Tetrapodomorpha| ]] [[Category:Extant Early Devonian first appearances]] † 9vsfgx21a8sxi4h21y0miln4oqlfocc 5397868 5397867 2026-05-22T15:15:49Z ლაზარე ზანგური 170233 5397868 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვის თევზებთან . თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს , როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. Tetrapodomorpha მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს , რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . Tetrapodomorpha-ს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან Tetrapoda-ს , პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] ([[crown group]])[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).<ref>{{Cite journal |last=Clement |first=Alice M. |last2=Cloutier |first2=Richard |last3=Lu |first3=Jing |last4=Perilli |first4=Egon |last5=Maksimenko |first5=Anton |last6=Long |first6=John |date=2021-12-10 |title=A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography |url=https://peerj.com/articles/12597 |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e12597 |doi=10.7717/peerj.12597 |issn=2167-8359|doi-access=free |hdl=2440/133900 |hdl-access=free |pmc=8667741 }}</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} [[Category:Tetrapodomorpha| ]] [[Category:Extant Early Devonian first appearances]] † ihfoel4our7xus6vu17i0cqbe8tc1wo 5397870 5397868 2026-05-22T15:18:33Z ლაზარე ზანგური 170233 5397870 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვის თევზებთან . თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს , როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. Tetrapodomorpha მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს , რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . Tetrapodomorpha-ს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან Tetrapoda-ს , პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] ([[crown group]])[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).<ref>{{Cite journal |last=Clement |first=Alice M. |last2=Cloutier |first2=Richard |last3=Lu |first3=Jing |last4=Perilli |first4=Egon |last5=Maksimenko |first5=Anton |last6=Long |first6=John |date=2021-12-10 |title=A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography |url=https://peerj.com/articles/12597 |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e12597 |doi=10.7717/peerj.12597 |issn=2167-8359|doi-access=free |hdl=2440/133900 |hdl-access=free |pmc=8667741 }}</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † 078d22qc3y6bcs737wl5z2wo3gkplxh 5397874 5397870 2026-05-22T15:22:12Z ლაზარე ზანგური 170233 5397874 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვის თევზებთან . თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს , როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. Tetrapodomorpha მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს , რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . Tetrapodomorpha-ს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან Tetrapoda-ს , პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).<ref>{{Cite journal |last=Clement |first=Alice M. |last2=Cloutier |first2=Richard |last3=Lu |first3=Jing |last4=Perilli |first4=Egon |last5=Maksimenko |first5=Anton |last6=Long |first6=John |date=2021-12-10 |title=A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography |url=https://peerj.com/articles/12597 |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e12597 |doi=10.7717/peerj.12597 |issn=2167-8359|doi-access=free |hdl=2440/133900 |hdl-access=free |pmc=8667741 }}</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † b1i3h5vfnu5ixhbkfk1hwsllwlbnel5 5397875 5397874 2026-05-22T15:24:05Z ლაზარე ზანგური 170233 5397875 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვის თევზებთან . თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს , როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).<ref>{{Cite journal |last=Clement |first=Alice M. |last2=Cloutier |first2=Richard |last3=Lu |first3=Jing |last4=Perilli |first4=Egon |last5=Maksimenko |first5=Anton |last6=Long |first6=John |date=2021-12-10 |title=A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography |url=https://peerj.com/articles/12597 |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e12597 |doi=10.7717/peerj.12597 |issn=2167-8359|doi-access=free |hdl=2440/133900 |hdl-access=free |pmc=8667741 }}</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † 7au1nu1zo5e8cvr5n4j410gr4l9e7t8 5397877 5397875 2026-05-22T15:25:18Z ლაზარე ზანგური 170233 5397877 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვის თევზებთან . თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს , როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).< {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † 27cbz08zvkdrmt1dcwfkvlr4fs782sq 5397885 5397877 2026-05-22T15:41:40Z ლაზარე ზანგური 170233 5397885 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).< {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † e7d6e9r3fqx001js7o6rqoh9hpmc514 5397887 5397885 2026-05-22T15:44:25Z ლაზარე ზანგური 170233 5397887 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).< {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Elpistostege]]'' |label2=[[Tetrapoda]] |2={{clade |1=†''[[ვანტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † 1ovfe3w0zl34q3wgbq3memd412zlyod 5397888 5397887 2026-05-22T15:47:06Z ლაზარე ზანგური 170233 5397888 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).< {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''Tetrapodomorpha''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † 7wza5rgzwxru8yvyxxk7myegluvi5xf 5397891 5397888 2026-05-22T15:50:13Z ლაზარე ზანგური 170233 5397891 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} The following cladogram follows the results found by Clement ''et al''. (2021).< {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † rivwznv0roh3r7fqolv5afj1rp8qa6g 5397893 5397891 2026-05-22T15:54:17Z ლაზარე ზანგური 170233 5397893 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref></ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † 6xco23pec5vywwbw0w1qcuj7ru92swf 5397898 5397893 2026-05-22T16:03:48Z ლაზარე ზანგური 170233 5397898 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს. [ 8 ] {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † nsucjs3383ueeraquarfku0zn3on4xu 5397901 5397898 2026-05-22T16:05:31Z ლაზარე ზანგური 170233 5397901 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი , მათი აღმომჩენები „ თევზაპოდებად “ მოიხსენიებენ , რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები . ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით , რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე ) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა . თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † 82po6wf1z93w9b6x4w7pkn2pizap1c8 5398301 5397901 2026-05-23T08:35:33Z ლაზარე ზანგური 170233 5398301 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი, მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი , გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი . [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს , კენიხტისს და ტუნგსენიას . [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში . [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † 88k96t2m8yqv17heden0klr0ts1e3pu 5398302 5398301 2026-05-23T08:36:57Z ლაზარე ზანგური 170233 5398302 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი, მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი, გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი. [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს, კენიხტისს და ტუნგსენიას. [ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში. [ 5 ] ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † td2et98hesc7lbq4sad8l1vlyxtxa3c 5398304 5398302 2026-05-23T08:39:19Z ლაზარე ზანგური 170233 5398304 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი, მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი, გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი. [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება. [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს, კენიხტისს და ტუნგსენიას.[ 1 ] ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში.<ref>Narkiewicz, Katarzyna; Narkiewicz, Marek (January 2015). "The age of the oldest tetrapod tracks from Zachełmie, Poland". Lethaia. 48 (1): 10–12. Bibcode:2015Letha..48...10N. doi:10.1111/let.12083. ISSN 0024-1164.</ref> ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † gvyrptgd45i7am7l2qiotja3yc8g9ch 5398307 5398304 2026-05-23T08:42:53Z ლაზარე ზანგური 170233 5398307 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი, მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი, გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი. [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება.<ref></ref> [ 2 ] ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს, კენიხტისს და ტუნგსენიას.<ref> Lu, J.; Zhu, M.; Long, J. A.; Zhao, W.; Senden, T. J.; Jia, L.; Qiao, T. (2012). "The earliest known stem-tetrapod from the Lower Devonian of China". Nature Communications. 3: 1160. Bibcode:2012NatCo...3.1160L. doi:10.1038/ncomms2170. hdl:1885/69314. PMID 23093197.</ref> ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში.<ref>Narkiewicz, Katarzyna; Narkiewicz, Marek (January 2015). "The age of the oldest tetrapod tracks from Zachełmie, Poland". Lethaia. 48 (1): 10–12. Bibcode:2015Letha..48...10N. doi:10.1111/let.12083. ISSN 0024-1164.</ref> ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † eopjrmt9k265p8px6uo87llk244lnol 5398309 5398307 2026-05-23T08:44:25Z ლაზარე ზანგური 170233 5398309 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი, მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი, გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი. [ 4 ] თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება.<ref>Merck, John. "And Now For Something Completely Different: Sarcopterygii".</ref> ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს, კენიხტისს და ტუნგსენიას.<ref> Lu, J.; Zhu, M.; Long, J. A.; Zhao, W.; Senden, T. J.; Jia, L.; Qiao, T. (2012). "The earliest known stem-tetrapod from the Lower Devonian of China". Nature Communications. 3: 1160. Bibcode:2012NatCo...3.1160L. doi:10.1038/ncomms2170. hdl:1885/69314. PMID 23093197.</ref> ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში.<ref>Narkiewicz, Katarzyna; Narkiewicz, Marek (January 2015). "The age of the oldest tetrapod tracks from Zachełmie, Poland". Lethaia. 48 (1): 10–12. Bibcode:2015Letha..48...10N. doi:10.1111/let.12083. ISSN 0024-1164.</ref> ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † k4fqiwhb79z2jxefs9qmpst597et3m2 5398310 5398309 2026-05-23T08:46:55Z ლაზარე ზანგური 170233 5398310 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— ხერხემლიანთა კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ ტეტრაპოდებთან, ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან თევზებთან. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი, მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი, გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი.<ref>Clack, Jennifer A. ([[2012]]). Gaining Ground: The Origin and Evolution of Tetrapods. Indiana University Press. p. 74. ISBN 978-0-253-35675-8. Retrieved 8 June 2015.</ref> თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება.<ref>Merck, John. "And Now For Something Completely Different: Sarcopterygii".</ref> ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს, კენიხტისს და ტუნგსენიას.<ref> Lu, J.; Zhu, M.; Long, J. A.; Zhao, W.; Senden, T. J.; Jia, L.; Qiao, T. (2012). "The earliest known stem-tetrapod from the Lower Devonian of China". Nature Communications. 3: 1160. Bibcode:2012NatCo...3.1160L. doi:10.1038/ncomms2170. hdl:1885/69314. PMID 23093197.</ref> ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში.<ref>Narkiewicz, Katarzyna; Narkiewicz, Marek (January 2015). "The age of the oldest tetrapod tracks from Zachełmie, Poland". Lethaia. 48 (1): 10–12. Bibcode:2015Letha..48...10N. doi:10.1111/let.12083. ISSN 0024-1164.</ref> ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † noixuqzw29djeyp4ry3h0863oqtm0y9 5398400 5398310 2026-05-23T11:37:33Z ლაზარე ზანგური 170233 5398400 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანთა]] კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდებთან]], ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან [[თევზები|თევზებთან]]. თევზსა და ადრეულ ლაბირინთოდონტებს შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა ტიკტაალიკი, მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად თევზები, ნახევრად ტეტრაპოდები არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი, გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი.<ref>Clack, Jennifer A. ([[2012]]). Gaining Ground: The Origin and Evolution of Tetrapods. Indiana University Press. p. 74. ISBN 978-0-253-35675-8. Retrieved 8 June 2015.</ref> თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება.<ref>Merck, John. "And Now For Something Completely Different: Sarcopterygii".</ref> ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს, კენიხტისს და ტუნგსენიას.<ref> Lu, J.; Zhu, M.; Long, J. A.; Zhao, W.; Senden, T. J.; Jia, L.; Qiao, T. (2012). "The earliest known stem-tetrapod from the Lower Devonian of China". Nature Communications. 3: 1160. Bibcode:2012NatCo...3.1160L. doi:10.1038/ncomms2170. hdl:1885/69314. PMID 23093197.</ref> ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში.<ref>Narkiewicz, Katarzyna; Narkiewicz, Marek (January 2015). "The age of the oldest tetrapod tracks from Zachełmie, Poland". Lethaia. 48 (1): 10–12. Bibcode:2015Letha..48...10N. doi:10.1111/let.12083. ISSN 0024-1164.</ref> ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † hqs0oys9sdw4gq2mkfrs21mev0or3rn 5398404 5398400 2026-05-23T11:41:01Z ლაზარე ზანგური 170233 5398404 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანთა]] კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდებთან]], ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან [[თევზები|თევზებთან]]. [[თევზები|თევზსა]] და ადრეულ [[ლაბირინთოდონტები|ლაბირინთოდონტებს]] შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა [[ტიკტაალიკი]], მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად [[თევზები]], ნახევრად [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდები]] არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი ტეტრაპოდების და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც ოსტეოლეფიფორმები. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი, გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი.<ref>Clack, Jennifer A. ([[2012]]). Gaining Ground: The Origin and Evolution of Tetrapods. Indiana University Press. p. 74. ISBN 978-0-253-35675-8. Retrieved 8 June 2015.</ref> თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება.<ref>Merck, John. "And Now For Something Completely Different: Sarcopterygii".</ref> ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს, კენიხტისს და ტუნგსენიას.<ref> Lu, J.; Zhu, M.; Long, J. A.; Zhao, W.; Senden, T. J.; Jia, L.; Qiao, T. (2012). "The earliest known stem-tetrapod from the Lower Devonian of China". Nature Communications. 3: 1160. Bibcode:2012NatCo...3.1160L. doi:10.1038/ncomms2170. hdl:1885/69314. PMID 23093197.</ref> ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში.<ref>Narkiewicz, Katarzyna; Narkiewicz, Marek (January 2015). "The age of the oldest tetrapod tracks from Zachełmie, Poland". Lethaia. 48 (1): 10–12. Bibcode:2015Letha..48...10N. doi:10.1111/let.12083. ISSN 0024-1164.</ref> ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † tt5zplsnuo4kfopwpfbt15mmm68ohmg 5398407 5398404 2026-05-23T11:42:36Z ლაზარე ზანგური 170233 5398407 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანთა]] კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდებთან]], ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან [[თევზები|თევზებთან]]. [[თევზები|თევზსა]] და ადრეულ [[ლაბირინთოდონტები|ლაბირინთოდონტებს]] შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა [[ტიკტაალიკი]], მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად [[თევზები]], ნახევრად [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდები]] არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდებისა]] და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც [[ოსტეოლეფიფორმები]]. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი Tetrapoda წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი, გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი.<ref>Clack, Jennifer A. ([[2012]]). Gaining Ground: The Origin and Evolution of Tetrapods. Indiana University Press. p. 74. ISBN 978-0-253-35675-8. Retrieved 8 June 2015.</ref> თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება.<ref>Merck, John. "And Now For Something Completely Different: Sarcopterygii".</ref> ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს, კენიხტისს და ტუნგსენიას.<ref> Lu, J.; Zhu, M.; Long, J. A.; Zhao, W.; Senden, T. J.; Jia, L.; Qiao, T. (2012). "The earliest known stem-tetrapod from the Lower Devonian of China". Nature Communications. 3: 1160. Bibcode:2012NatCo...3.1160L. doi:10.1038/ncomms2170. hdl:1885/69314. PMID 23093197.</ref> ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში.<ref>Narkiewicz, Katarzyna; Narkiewicz, Marek (January 2015). "The age of the oldest tetrapod tracks from Zachełmie, Poland". Lethaia. 48 (1): 10–12. Bibcode:2015Letha..48...10N. doi:10.1111/let.12083. ISSN 0024-1164.</ref> ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ 2012 წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების (2021) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † difjkmq2kztllgnpxxy7nfsl4jtrb3g 5398410 5398407 2026-05-23T11:44:28Z ლაზარე ზანგური 170233 5398410 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანთა]] კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდებთან]], ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან [[თევზები|თევზებთან]]. [[თევზები|თევზსა]] და ადრეულ [[ლაბირინთოდონტები|ლაბირინთოდონტებს]] შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა [[ტიკტაალიკი]], მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად [[თევზები]], ნახევრად [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდები]] არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდებისა]] და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც [[ოსტეოლეფიფორმები]]. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი ტეტრაპოდა წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი, გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი.<ref>Clack, Jennifer A. ([[2012]]). Gaining Ground: The Origin and Evolution of Tetrapods. Indiana University Press. p. 74. ISBN 978-0-253-35675-8. Retrieved 8 June 2015.</ref> თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება.<ref>Merck, John. "And Now For Something Completely Different: Sarcopterygii".</ref> ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს, კენიხტისს და ტუნგსენიას.<ref> Lu, J.; Zhu, M.; Long, J. A.; Zhao, W.; Senden, T. J.; Jia, L.; Qiao, T. (2012). "The earliest known stem-tetrapod from the Lower Devonian of China". Nature Communications. 3: 1160. Bibcode:2012NatCo...3.1160L. doi:10.1038/ncomms2170. hdl:1885/69314. PMID 23093197.</ref> ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში.<ref>Narkiewicz, Katarzyna; Narkiewicz, Marek (January 2015). "The age of the oldest tetrapod tracks from Zachełmie, Poland". Lethaia. 48 (1): 10–12. Bibcode:2015Letha..48...10N. doi:10.1111/let.12083. ISSN 0024-1164.</ref> ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ [[2012]] წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების ([[2021]]) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} == Citations == {{Reflist}} == References == {{refbegin}} * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} {{Tetrapodomorpha|B.}} {{Taxonbar|from=Q1209254}} † fnmh6dqrermfrhduoj3c73u9qw00kjp 5398412 5398410 2026-05-23T11:47:19Z ლაზარე ზანგური 170233 5398412 wikitext text/x-wiki Tetrapodomorpha {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|05|2026}} '''ტეტრაპოდომორფები'''— [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანთა]] კლადი, რომელიც შედგება [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდების]] (ოთხფეხიანი [[ხერხემლიანები|ხერხემლიანების]]) და მათი უახლოესი სარკოპტერიგული ნათესავებისგან, რომლებიც უფრო მჭიდროდ არიან დაკავშირებული ცოცხალ [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდებთან]], ვიდრე ცოცხალ ფილტვებიან [[თევზები|თევზებთან]]. [[თევზები|თევზსა]] და ადრეულ [[ლაბირინთოდონტები|ლაბირინთოდონტებს]] შორის გარდამავალ მოწინავე ფორმებს, როგორიცაა [[ტიკტაალიკი]], მათი აღმომჩენები „თევზაპოდებად“ მოიხსენიებენ, რადგან გარეგნობითა და კიდურების მორფოლოგიით ისინი ნახევრად [[თევზები]], ნახევრად [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდები]] არიან. ტეტრაპოდომორფა მოიცავს გვირგვინის ჯგუფის ტეტრაპოდებს (ცოცხალი [[ტეტრაპოდი|ტეტრაპოდებისა]] და მისი ყველა შთამომავლის ბოლო საერთო წინაპარი) და ადრეული ღეროვანი ტეტრაპოდების რამდენიმე ჯგუფს, რომელიც მოიცავს მონათესავე წილფარფლიანი თევზების რამდენიმე ჯგუფს, რომლებიც ერთობლივად ცნობილია როგორც [[ოსტეოლეფიფორმები]]. ტეტრაპოდომორფასს გამოკლებული გვირგვინის ჯგუფი ტეტრაპოდა წარმოადგენს ღეროვან ტეტრაპოდებს, პარაფილეტურ ერთეულს, რომელიც მოიცავს თევზიდან ტეტრაპოდში გადასვლას. ==მახასიათებლები== ტეტრაპოდომორფების განმსაზღვრელ მახასიათებლებს შორისაა ფარფლების მოდიფიკაციები, კერძოდ, მხრის ძვალი ამოზნექილი თავით, რომელიც მხრის ფოსოსთან (მხრის სახსრის ბუდე) არის დაკავშირებული. კიდევ ერთი მთავარი მახასიათებელია შიდა ნესტო ანუ ჩოანა. თევზების უმეტესობას ნესტოების ორი წყვილი აქვს, ერთი თავის ორივე მხარეს შემომავალი წყლისთვის (შემავალი ნესტოები) და მეორე წყვილი გამომავალი წყლისთვის (გამავალი ნესტოები). ადრეულ ტეტრაპოდომორფებში, როგორიცაა კენიხთისი, გამავალი ნესტოები პირის პერიმეტრისკენ იყო გადაადგილებული. გვიანდელ ტეტრაპოდომორფებში, მათ შორის ტეტრაპოდებში, გამავალი ნესტო პირის შიგნითაა განთავსებული, სადაც ის ჩოანას სახელითაა ცნობილი.<ref>Clack, Jennifer A. ([[2012]]). Gaining Ground: The Origin and Evolution of Tetrapods. Indiana University Press. p. 74. ISBN 978-0-253-35675-8. Retrieved 8 June 2015.</ref> თითქმის ექვივალენტური კლადი Choanata ხშირად კონკრეტულად ამ გვიანდელ ფორმებს ეხება.<ref>Merck, John. "And Now For Something Completely Different: Sarcopterygii".</ref> ==ისტორია== ტეტრაპოდომორფების ნამარხები ცნობილია ადრეული დევონური პერიოდიდან და მოიცავს ოსტეოლეფისს , პანდერიხტისს, კენიხტისს და ტუნგსენიას.<ref> Lu, J.; Zhu, M.; Long, J. A.; Zhao, W.; Senden, T. J.; Jia, L.; Qiao, T. (2012). "The earliest known stem-tetrapod from the Lower Devonian of China". Nature Communications. 3: 1160. Bibcode:2012NatCo...3.1160L. doi:10.1038/ncomms2170. hdl:1885/69314. PMID 23093197.</ref> ტეტრაპოდომორფა განვითარდა უძველესი წილფარფლიანი თევზებისგან ( სარკოპტერიგიანები ) დაახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონურ პერიოდში.<ref>Narkiewicz, Katarzyna; Narkiewicz, Marek (January 2015). "The age of the oldest tetrapod tracks from Zachełmie, Poland". Lethaia. 48 (1): 10–12. Bibcode:2015Letha..48...10N. doi:10.1111/let.12083. ISSN 0024-1164.</ref> ==კლასიფიკაცია== კლადოგრამა ეფუძნება 46 ტაქსონის ფილოგენეტიკურ ანალიზს, რომელიც 204 სიმბოლოს გამოყენებით ჩატარდა ბ. შვარცის მიერ [[2012]] წელს.<ref>Swartz, B. (2012). "A marine stem-tetrapod from the Devonian of Western North America". PLOS ONE. 7 (3) e33683. Bibcode:2012PLoSO...733683S. doi:10.1371/journal.pone.0033683. PMC 3308997. PMID 22448265.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Tetrapodomorpha''' |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Kenichthys]]''[[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Rhizodontidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{clade |label1={{Extinct}}[[Canowindridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Canowindra grossi|Canowindra]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Koharalepis]]'' |2={{Extinct}}''[[Beelarongia]]''}} }} }}}} |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Megalichthyiformes]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Gyroptychius]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Osteolepis]]'' [[File:Osteolepis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Medoevia]]'' |2={{Extinct}}[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span>}} }} }} }} |label2=[[Eotetrapodiformes]] |2={{clade |label1={{Extinct}}[[Tristichopteridae]] |1={{clade |1={{Extinct}}''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Mandageria]]'' |2={{Extinct}}''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span>}} }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Platycephalichthys]]'' |label2=[[Elpistostegalia]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[ტიკტაალიკი]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{Extinct}}''[[Elpistostege]]''}} |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Elginerpeton]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Elginerpeton BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ventastega]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Acanthostega]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}''[[Ichthyostega]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Whatcheeriidae]] [[File:Pederpes22small.jpg|70 px]] |2={{clade |1={{Extinct}}[[Colosteidae]] [[File:Greererpeton BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Crassigyrinus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Crassigyrinus BW.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=[[Baphetidae]] [[File:Loxomma1DB.jpg|70 px]] |2=[[ტეტრაპოდი]] (გვირგვინოვანი ჯგუფი)[[File:Seymouria BW.jpg|70 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} შემდეგი კლადოგრამა კლემენტის და სხვების ([[2021]]) მიერ მიღებულ შედეგებს მიჰყვება.<ref>Clement, Alice M.; Cloutier, Richard; Lu, Jing; Perilli, Egon; Maksimenko, Anton; Long, John (2021-12-10). "A fresh look at Cladarosymblema narrienense, a tetrapodomorph fish (Sarcopterygii: Megalichthyidae) from the Carboniferous of Australia, illuminated via X-ray tomography". PeerJ. 9 e12597. doi:10.7717/peerj.12597. hdl:2440/133900. ISSN 2167-8359. PMC 8667741.</ref> {{Clade |1=[[Dipnomorpha]] |label2='''ტეტრაპოდომორფები''' |2={{clade |1=''[[Kenichthys]]'' [[File:Kenichthys.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tungsenia]]'' [[File:Tungsenia.jpg|70 px]] |2={{clade |label1=[[Rhizodontida]] |1={{clade |1=''[[Hongyu]]'' |2={{clade |1=''[[Gooloogongia]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gooloogongia loomesi reconstruction.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Sauripterus]]'' |2=''[[Barameda]]'' |3={{clade |1=''[[Screbinodus]]'' |2={{clade |1=''[[Rhizodus]]'' |2=''[[Strepsodus]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Osteolepidida]] |1={{clade |1=''[[Gyroptychius]]'' |2=''[[Osteolepis]]'' |3={{clade |1=''[[Gogonasus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gogonasus BW.jpg|70 px]]</span> |2=''[[Medoevia]]'' |3={{clade |1=[[Megalichthyidae]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Ectosteorhachis.JPG|70 px]]</span> |label2=[[Canowindridae]] |2={{clade |1=''[[Beelarongia]]'' |2={{clade |1=''[[Canowindra]]'' |2=''[[Koharalepis]]'' }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Marsdenichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Spodichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Tristichopterus]]'' |2={{clade |1=''[[Eusthenopteron]]'' [[File:Eusthenopteron BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Jarvikina]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cabonnichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Platycephalichthys]]'' |2={{clade |1=''[[Mandageria]]'' |2=''[[Eusthenodon]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Eusthenodon DB15 flipped.jpg|70 px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1=''[[Tinirau clackae|Tinirau]]'' |2={{clade |1=''[[Bruehnopteron]]'' |2={{clade |1=''[[Panderichthys]]'' [[File:Panderichthys BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Tiktaalik]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Tiktaalik BW white background.jpg|70 px]]</span> |2={{clade |1=†''[[ელპისტოსტეგე]]'' |label2=†[[ტეტრაპოდი]] |2={{clade |1=†''[[ვენტასტეგა]]'' [[File:Ventastega life restoration white background.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[აკანტოსტეგა]]'' [[File:Acanthostega BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†''[[იქტოსტეგა]]'' [[File:Ichthyostega BW.jpg|70 px]] |2=''[[Tulerpeton]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==ლიტერატურა== * {{cite web | url = http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | title = Tetrapodomorpha – Terrestrial vertebrate-like sarcopterygians | author = Mikko Haaramo | access-date = 6 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060512001837/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Sarcopterygii/tetrapodomorpha.htm | archive-date = 12 May 2006 }} * {{cite journal |author1=P. E. Ahlberg |author2=Z. Johanson |name-list-style=amp | year = 1998 | title = Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 395 | pages = 792–794 | doi=10.1038/27421 | issue=6704 | bibcode=1998Natur.395..792A|s2cid=4430783 }} * {{cite journal | title = Early tetrapod evolution | author1 = Michel Laurin, Marc Girondot | author2 = Armand de Ricqlès | name-list-style = amp | journal = TREE | volume = 15 | issue = 3 | year = 2000 | url = http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf | archive-date = 2009-09-22 | access-date = 2006-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922050525/http://www.ese.u-psud.fr/epc/conservation/Publi/abstracta/AE_TREE2000.pdf }} {{refend}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ტეტრაპოდომორფა]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] † 3jrdzulkvn34xuj8exh54ltj7zjvhka 0 889075 5398194 5397600 2026-05-23T01:42:16Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5398194 wikitext text/x-wiki '''სამურ-დევეჩის დაბლობი''' ({{Lang-az|Samur-Dəvəçi ovalığı}}) — დაბლობი [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანის]] ჩრდილო-აღმოსავლეთით, რომელიც მდებარეობს დიდი კავკასიონის მთების სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთებსა და [[კასპიის ზღვა|კასპიის ზღვას]] შორის. დაბლობის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი ვრცელდება რუსეთის ფედერაციის [[დაღესტანი|დაღესტნის]] რესპუბლიკაში.<ref>{{Cite web |title=Relyef |url=https://a-r.az/az/page/50 |access-date=2026-05-22 |website=a-r.az}}</ref> == გეოგრაფია == სამურ-დევეჩის დაბლობი იკავებს კასპიის ზღვის რეგიონს აზერბაიჯანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. დაბლობი ყველაზე დიდ სიგანეს აღწევს ცენტრალურ და ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილებში, სადაც მისი სიგანე დაახლოებით 25 კმ-ია. სიმაღლე მერყეობს 200 მ-დან დიდი კავკასიონის მთების მთისწინეთთან ახლოს კასპიის ზღვის სანაპიროზე — 28 მ-მდე.<ref>{{Cite web |title=Coğrafi mövqeyi {{!}} Azərbaycan Respublikası Şabran Rayon İcra Hakimiyyəti |url=http://www.shabran-ih.gov.az/az/page/13.html |access-date=2026-05-22 |website=www.shabran-ih.gov.az}}</ref> დაბლობის ზედაპირი ძირითადად ანთროპოგენური ნალექებისგან შედგება. ტერიტორია შეიცავს ნავთობის, კენჭისა და თიხის საბადოებს. დაბლობის მთავარი მდინარეებია [[სამური (მდინარე)|სამური]] და [[ველველიჩაი]]. დევეჩის [[ესტუარი]] მდებარეობს ამ ტერიტორიაზე. სამურ-აფშერონის არხი, რომელიც დაბლობის გასწვრივ გადის, მნიშვნელოვანია წყალმომარაგებისა და ირიგაციისთვის. ტერიტორია მდიდარია მიწისქვეშა წყლებით; ბაქოს [[შოლარის წყალი|შოლარის]] წყალმომარაგების სისტემა აქედან იწყება.<ref>{{Cite journal |last=Вердиев |first=А.А. |last2=Мехтиева |first2=Б.Г. |last3=Зарбалиев |first3=М.С. |date=2025-06-30 |title=ANALYSIS OF CHEMICAL AND ECOLOGICAL CHANGES UNDER ANTHROPOGENIC IMPACT IN THE LANKARAN LOWLAND OF THE REPUBLIC OF AZERBAIJAN |url=https://doi.org/10.55956/ynjl4632 |journal=Mechanics and Technologies |issue=2 |pages=119–128 |doi=10.55956/ynjl4632 |issn=2308-9865}}</ref> სამურ-დევეჩის დაბლობს აქვს თბილი-ზომიერი ნახევრადუდაბნოსა და მშრალი სტეპების კლიმატი მშრალი ზაფხულით. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 0-3°C-ია, ხოლო ივლისის საშუალო ტემპერატურა 20-25°C. წლიური ნალექები 200-დან 400 მმ-მდე მერყეობს. ნიადაგის საფარი მრავალფეროვანია. გავრცელებულია მდელო-ტყის, ჭაობიან-მდელოს, ტალახიან-ჭაობიანი, ნაცრისფერი მდელოსა და რუხი-ყავისფერი ნიადაგები. მცენარეულობა ძირითადად წარმოდგენილია ნახევრად უდაბნოსა და უდაბნოს სახეობებით. ზოგიერთ რაიონში გვხვდება ტყიანი ტერიტორიები, რომლებიც ძირითადად მუხისა და რცხილისგან შედგება. == ეკონომიკური მნიშვნელობა == სამურ-დევეჩის დაბლობი აზერბაიჯანის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სასოფლო-სამეურნეო რეგიონია. აქ განვითარებულია ბოსტნეულის მოყვანა, მევენახეობა და მებაღეობა. დაბლობის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპირო ნაწილი დასასვენებელ ზონად და დასასვენებელ ადგილად გამოიყენება. == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აზერბაიჯანის დაბლობები]] [[კატეგორია:აზერბაიჯანის გეოგრაფია]] knzj5pphgynlt919labxfb454jiuv1t 0 889077 5398193 5397607 2026-05-23T01:42:15Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5398193 wikitext text/x-wiki '''განჯა-ყაზახის ვაკე''' ({{Lang-az|Gəncə-Qazax düzənliyi}}) — ვაკე დასავლეთ [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანში]], რომელიც მდებარეობს მცირე კავკასიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მთისწინეთსა და მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირს შორის. ჩრდილო-დასავლეთით ვაკე გადადის [[ქვემო ქართლი|ქვემო ქართლის]] ვაკეში, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით ესაზღვრება ყარაბაღის ვაკე. ვაკის ტოპოგრაფია ზოგადად დახრილია მდინარე [[მტკვარი|მტკვრისკენ]]. აბსოლუტური სიმაღლეები ზღვის დონიდან 100-დან 550 მეტრამდე მერყეობს. რელიეფი მდინარის ხეობებითა და ხევებითაა დაყოფილი. მდინარის კალაპოტების გასწვრივ გავრცელებულია მთის ნაკადულის ნალექებით წარმოქმნილი ალუვიური ვენტილები.<ref>{{Cite journal |last=Вердиев |first=А.А. |last2=Мехтиева |first2=Б.Г. |last3=Зарбалиев |first3=М.С. |date=2025-06-30 |title=ANALYSIS OF CHEMICAL AND ECOLOGICAL CHANGES UNDER ANTHROPOGENIC IMPACT IN THE LANKARAN LOWLAND OF THE REPUBLIC OF AZERBAIJAN |url=https://doi.org/10.55956/ynjl4632 |journal=Mechanics and Technologies |issue=2 |pages=119–128 |doi=10.55956/ynjl4632 |issn=2308-9865}}</ref> ტერიტორია ძირითადად შედგება ანთროპოგენური დანალექებისგან, რომლებიც შედგება ქვიშებისგან, თიხებისგან, თიხნარებისგან და ხრეშისგან. განჯა-ყაზახის ვაკეს აქვს ზომიერი ნახევრად უდაბნოს კლიმატი მშრალი ზამთრით და არიდული სტეპური კლიმატით. იანვრის საშუალო ტემპერატურა მერყეობს -3-დან 3°C-მდე, ხოლო ივლისის ტემპერატურა 20-დან 27°C-მდე. წლიური ნალექები შედარებით დაბალია და 200-დან 400 მმ-მდე მერყეობს.<ref>{{Cite web |title=About region |url=https://nmdk.gov.az/page/region_info/241?full_version=1&lang=en |access-date=2026-05-22 |website=nmdk.gov.az}}</ref> განჯა-ყაზახის დაბლობს მნიშვნელოვანი ეკონომიკური მნიშვნელობა აქვს და აზერბაიჯანის ერთ-ერთი სასოფლო-სამეურნეო რეგიონია. აქ კარგად არის განვითარებული კულტურების წარმოება, მევენახეობა და მებაღეობა. ძირითადი კულტურებია ბამბა, ხორბალი, კარტოფილი, ყურძენი და სხვადასხვა ხილი. == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აზერბაიჯანის ვაკეები]] [[კატეგორია:აზერბაიჯანის გეოგრაფია]] [[კატეგორია:აზერბაიჯანის რელიეფი]] 9z8wfjda347w3c8xlacxdsb1jv6ln3y 0 889113 5397837 2026-05-22T14:16:40Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1405''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 242|242]]-ე ([[1967]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|338]]-ე (... 5397837 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1405''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 242|242]]-ე ([[1967]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|338]]-ე ([[1973]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1397|1397]]-ე (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1402|1402]]-ე (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1403|1403]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, ხაზს უსვამდა [[პალესტინელები|პალესტინელ]]ი მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის აუცილებლობას.[1] e9jl7spei0mkkclgp26jupt8sxes4yi 5397838 5397837 2026-05-22T14:19:22Z MariamV2009 175528 5397838 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1405''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 242|242]]-ე ([[1967]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|338]]-ე ([[1973]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1397|1397]]-ე (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1402|1402]]-ე (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1403|1403]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, ხაზს უსვამდა [[პალესტინელები|პალესტინელ]]ი მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის აუცილებლობას.[1] უშიშროების საბჭო შეშფოთებული იყო პალესტინელი ხალხის ჰუმანიტარული მდგომარეობით, განსაკუთრებით ჯენინის ლტოლვილთა ბანაკში, სადაც ვრცელდებოდა ინფორმაცია დაღუპულებისა და ნგრევის შესახებ. საბჭომ მოუწოდა მხარეებს ისეთი ჰუმანიტარული ორგანიზაციების საქმიანობაზე დაწესებული შეზღუდვების გაუქმებისკენ, როგორებიცაა [[წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტი]] და [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს ახლო აღმოსავლეთის სააგენტო პალესტინელ ლტოლვილთა დახმარებისა და სამუშაოების ორგანიზებისთვის (UNRWA), ასევე მოუწოდა ყველა დაინტერესებულ მხარეს, უზრუნველყონ მშვიდობიანი მოსახლეობის უსაფრთხოება და პატივი სცენ საერთაშორისო ჰუმანიტარულ სამართალს. 4hu4dyntm6f73f11yfi4dxau3bj1lcj 5397839 5397838 2026-05-22T14:20:47Z MariamV2009 175528 5397839 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1405''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 242|242]]-ე ([[1967]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|338]]-ე ([[1973]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1397|1397]]-ე (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1402|1402]]-ე (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1403|1403]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, ხაზს უსვამდა [[პალესტინელები|პალესტინელ]]ი მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის აუცილებლობას.[1] უშიშროების საბჭო შეშფოთებული იყო პალესტინელი ხალხის ჰუმანიტარული მდგომარეობით, განსაკუთრებით ჯენინის ლტოლვილთა ბანაკში, სადაც ვრცელდებოდა ინფორმაცია დაღუპულებისა და ნგრევის შესახებ. საბჭომ მოუწოდა მხარეებს ისეთი ჰუმანიტარული ორგანიზაციების საქმიანობაზე დაწესებული შეზღუდვების გაუქმებისკენ, როგორებიცაა [[წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტი]] და [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს ახლო აღმოსავლეთის სააგენტო პალესტინელ ლტოლვილთა დახმარებისა და სამუშაოების ორგანიზებისთვის (UNRWA), ასევე მოუწოდა ყველა დაინტერესებულ მხარეს, უზრუნველყონ მშვიდობიანი მოსახლეობის უსაფრთხოება და პატივი სცენ საერთაშორისო ჰუმანიტარულ სამართალს. რეზოლუციამ ხაზი გაუსვა პალესტინელი სამოქალაქო მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული და სამედიცინო ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის გადაუდებელ აუცილებლობას და მიესალმა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს განზრახვას, გაეგზავნა ფაქტების დამდგენი ჯგუფი ოპერაცია „დამცავი ფარის“ (Operation Defensive Shield) დროს ჯენინის ლტოლვილთა ბანაკში მომხდარი მოვლენების შესახებ ინფორმაციის შესაგროვებლად.[2] [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]სა და [[ისრაელი]]ს დიპლომატიური ზეწოლის გამო, რეზოლუცია აღნიშნულ მისიას არ ახასიათებდა როგორც „გამოძიებას“, რასაც არაბული ქვეყნები მოითხოვდნენ.[3] ფაქტების დამდგენი მისია, რომლის მიღებაზეც ისრაელი თანახმა იყო, კოფი ანანის მიერ უნდა დანიშნულიყო.[4] me1l5f3oy4qfbjgyyy0kwfaj0y23zxx 5397842 5397839 2026-05-22T14:25:22Z MariamV2009 175528 5397842 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1405''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 242|242]]-ე ([[1967]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|338]]-ე ([[1973]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1397|1397]]-ე (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1402|1402]]-ე (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1403|1403]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, ხაზს უსვამდა [[პალესტინელები|პალესტინელ]]ი მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის აუცილებლობას.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council stresses urgent need for humanitarian access to Palestinians, welcomes fact-finding team to examine events at Jenin refugee camp|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/SC7369.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 April 2002}}</ref> უშიშროების საბჭო შეშფოთებული იყო პალესტინელი ხალხის ჰუმანიტარული მდგომარეობით, განსაკუთრებით ჯენინის ლტოლვილთა ბანაკში, სადაც ვრცელდებოდა ინფორმაცია დაღუპულებისა და ნგრევის შესახებ. საბჭომ მოუწოდა მხარეებს ისეთი ჰუმანიტარული ორგანიზაციების საქმიანობაზე დაწესებული შეზღუდვების გაუქმებისკენ, როგორებიცაა [[წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტი]] და [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს ახლო აღმოსავლეთის სააგენტო პალესტინელ ლტოლვილთა დახმარებისა და სამუშაოების ორგანიზებისთვის (UNRWA), ასევე მოუწოდა ყველა დაინტერესებულ მხარეს, უზრუნველყონ მშვიდობიანი მოსახლეობის უსაფრთხოება და პატივი სცენ საერთაშორისო ჰუმანიტარულ სამართალს. რეზოლუციამ ხაზი გაუსვა პალესტინელი სამოქალაქო მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული და სამედიცინო ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის გადაუდებელ აუცილებლობას და მიესალმა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს განზრახვას, გაეგზავნა ფაქტების დამდგენი ჯგუფი ოპერაცია „დამცავი ფარის“ (Operation Defensive Shield) დროს ჯენინის ლტოლვილთა ბანაკში მომხდარი მოვლენების შესახებ ინფორმაციის შესაგროვებლად.<ref>{{cite book|last=Human Rights Watch|author-link=Human Rights Watch|title=Human Rights Watch World Report, 2003|year=2003|publisher=Human Rights Watch|isbn=978-1-56432-285-2|page=469}}</ref> [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]სა და [[ისრაელი]]ს დიპლომატიური ზეწოლის გამო, რეზოლუცია აღნიშნულ მისიას არ ახასიათებდა როგორც „გამოძიებას“, რასაც არაბული ქვეყნები მოითხოვდნენ.<ref>{{cite news|title=UN agrees to Jenin mission|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1940601.stm|agency=[[BBC News]]|date=20 April 2002}}</ref> ფაქტების დამდგენი მისია, რომლის მიღებაზეც ისრაელი თანახმა იყო, კოფი ანანის მიერ უნდა დანიშნულიყო.<ref>{{cite news|title= Israel accepts UN mission to Jenin |url=http://www.iol.co.za/index.php?sf=136&set_id=1&click_id=3&art_id=qw1019292840878B226|agency=[[Independent Online (South Africa)]]|date=20 April 2002}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1405(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} a31ku6kd2kl1lo1tx9xgr5peb6kkxf3 5397844 5397842 2026-05-22T14:30:25Z MariamV2009 175528 5397844 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1404 |ორგანო = უს |თარიღი = 19 აპრილი |წელი =2002 |სხდომა =4,516 |კოდი = S/RES/1405 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1405(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება ახლო აღმოსავლეთში, პალესტინის საკითხის ჩათვლით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Jenin.JPG |წარწერა =ჯენინი [[მდინარე იორდანეს დასავლეთი ნაპირი|მდინარე იორდანეს დასავლეთ სანაპირო]]ზე }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1405''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 242|242]]-ე ([[1967]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|338]]-ე ([[1973]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1397|1397]]-ე (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1402|1402]]-ე (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1403|1403]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, ხაზს უსვამდა [[პალესტინელები|პალესტინელ]]ი მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის აუცილებლობას.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council stresses urgent need for humanitarian access to Palestinians, welcomes fact-finding team to examine events at Jenin refugee camp|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/SC7369.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 April 2002}}</ref> უშიშროების საბჭო შეშფოთებული იყო პალესტინელი ხალხის ჰუმანიტარული მდგომარეობით, განსაკუთრებით ჯენინის ლტოლვილთა ბანაკში, სადაც ვრცელდებოდა ინფორმაცია დაღუპულებისა და ნგრევის შესახებ. საბჭომ მოუწოდა მხარეებს ისეთი ჰუმანიტარული ორგანიზაციების საქმიანობაზე დაწესებული შეზღუდვების გაუქმებისკენ, როგორებიცაა [[წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტი]] და [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს ახლო აღმოსავლეთის სააგენტო პალესტინელ ლტოლვილთა დახმარებისა და სამუშაოების ორგანიზებისთვის (UNRWA), ასევე მოუწოდა ყველა დაინტერესებულ მხარეს, უზრუნველყონ მშვიდობიანი მოსახლეობის უსაფრთხოება და პატივი სცენ საერთაშორისო ჰუმანიტარულ სამართალს. რეზოლუციამ ხაზი გაუსვა პალესტინელი სამოქალაქო მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული და სამედიცინო ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის გადაუდებელ აუცილებლობას და მიესალმა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს განზრახვას, გაეგზავნა ფაქტების დამდგენი ჯგუფი ოპერაცია „დამცავი ფარის“ (Operation Defensive Shield) დროს ჯენინის ლტოლვილთა ბანაკში მომხდარი მოვლენების შესახებ ინფორმაციის შესაგროვებლად.<ref>{{cite book|last=Human Rights Watch|author-link=Human Rights Watch|title=Human Rights Watch World Report, 2003|year=2003|publisher=Human Rights Watch|isbn=978-1-56432-285-2|page=469}}</ref> [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]სა და [[ისრაელი]]ს დიპლომატიური ზეწოლის გამო, რეზოლუცია აღნიშნულ მისიას არ ახასიათებდა როგორც „გამოძიებას“, რასაც არაბული ქვეყნები მოითხოვდნენ.<ref>{{cite news|title=UN agrees to Jenin mission|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1940601.stm|agency=[[BBC News]]|date=20 April 2002}}</ref> ფაქტების დამდგენი მისია, რომლის მიღებაზეც ისრაელი თანახმა იყო, კოფი ანანის მიერ უნდა დანიშნულიყო.<ref>{{cite news|title= Israel accepts UN mission to Jenin |url=http://www.iol.co.za/index.php?sf=136&set_id=1&click_id=3&art_id=qw1019292840878B226|agency=[[Independent Online (South Africa)]]|date=20 April 2002}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1405(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტის შესახებ]] [[კატეგორია:2002 წელი ისრაელში]] mukndtc4cgdoowydf4ersq7syvbkfp8 1 889114 5397845 2026-05-22T14:30:50Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397845 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889115 5397846 2026-05-22T14:34:31Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1440''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1440-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული [[2002]] წლის [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, გაერთიანებული ერების ორგა... 5397846 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1440''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1440-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული [[2002]] წლის [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს წესდების პრინციპებისა და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე ([[2001]]) რეზოლუციის დადასტურების შემდეგ. საბჭომ დაგმო [[ჩეჩნები|ჩეჩენი]] ბოევიკების მიერ [[რუსეთი|რუსეთ]]ში, [[მოსკოვი]]ს თეატრში მძევლების აყვანის ფაქტი.[1] უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა.[2] მან დაგმო მოსკოვის თეატრში მძევლების აყვანა, ისევე როგორც სხვა ქვეყნებში განხორციელებული ტერორისტული აქტები, და მოითხოვა მძევლების დაუყოვნებლივი გათავისუფლება.[3] საბჭომ თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, რუსეთის მთავრობასა და ხალხს. 2z9n7o67eb97xy7zcvs6eqh9axcrj1z 5397847 5397846 2026-05-22T14:37:51Z MariamV2009 175528 5397847 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1440''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1440-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული [[2002]] წლის [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს წესდების პრინციპებისა და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე ([[2001]]) რეზოლუციის დადასტურების შემდეგ. საბჭომ დაგმო [[ჩეჩნები|ჩეჩენი]] ბოევიკების მიერ [[რუსეთი|რუსეთ]]ში, [[მოსკოვი]]ს თეატრში მძევლების აყვანის ფაქტი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7545.doc.htm|title=Security Council condemns 'heinous' Moscow hostage-taking, demands immediate, unconditional release|date=24 October 2002|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა.<ref>{{cite book|last=Nesi|first=Giuseppe|title=International cooperation in counter-terrorism: the United Nations and regional organizations in the fight against terrorism|year=2006|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-0-7546-4755-3|page=96}}</ref> მან დაგმო მოსკოვის თეატრში მძევლების აყვანა, ისევე როგორც სხვა ქვეყნებში განხორციელებული ტერორისტული აქტები, და მოითხოვა მძევლების დაუყოვნებლივი გათავისუფლება.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> საბჭომ თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, რუსეთის მთავრობასა და ხალხს. რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ რუსეთის ხელისუფლებას დამნაშავეთა მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, 1373-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> დასასრულს, საბჭომ გამოხატა თავისი მტკიცე გადაწყვეტილება, ებრძოლოს ტერორიზმის ყველა ფორმას. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ჩეჩნეთის რესპუბლიკა იჩქერია]] *[[დუბროვკის ტერორისტული აქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== დუბროვკის ტერორისტული აქტი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} hvs039uev64ep0m50ta5z61xcbosg10 5397849 5397847 2026-05-22T14:42:47Z MariamV2009 175528 5397849 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1440 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ოქტომბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,632 |კოდი = S/RES/1440 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1440(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეები |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Venäjä-kyltti.jpg |წარწერა =საერთაშორისო სასაზღვრო ნიშანი რუსეთსა და [[ფინეთი|ფინეთ]]ს შორის }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1440''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1440-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული [[2002]] წლის [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს წესდების პრინციპებისა და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე ([[2001]]) რეზოლუციის დადასტურების შემდეგ. საბჭომ დაგმო [[ჩეჩნები|ჩეჩენი]] ბოევიკების მიერ [[რუსეთი|რუსეთ]]ში, [[მოსკოვი]]ს თეატრში მძევლების აყვანის ფაქტი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7545.doc.htm|title=Security Council condemns 'heinous' Moscow hostage-taking, demands immediate, unconditional release|date=24 October 2002|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა.<ref>{{cite book|last=Nesi|first=Giuseppe|title=International cooperation in counter-terrorism: the United Nations and regional organizations in the fight against terrorism|year=2006|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-0-7546-4755-3|page=96}}</ref> მან დაგმო მოსკოვის თეატრში მძევლების აყვანა, ისევე როგორც სხვა ქვეყნებში განხორციელებული ტერორისტული აქტები, და მოითხოვა მძევლების დაუყოვნებლივი გათავისუფლება.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> საბჭომ თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, რუსეთის მთავრობასა და ხალხს. რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ რუსეთის ხელისუფლებას დამნაშავეთა მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, 1373-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> დასასრულს, საბჭომ გამოხატა თავისი მტკიცე გადაწყვეტილება, ებრძოლოს ტერორიზმის ყველა ფორმას. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ჩეჩნეთის რესპუბლიკა იჩქერია]] *[[დუბროვკის ტერორისტული აქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== დუბროვკის ტერორისტული აქტი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუსეთის შესახებ]] b22c12rr07brn22isuktu56zezwhpxh 5397852 5397849 2026-05-22T14:47:29Z MariamV2009 175528 5397852 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1440 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ოქტომბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,632 |კოდი = S/RES/1440 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1440(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეები |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Venäjä-kyltti.jpg |წარწერა =საერთაშორისო სასაზღვრო ნიშანი რუსეთსა და [[ფინეთი|ფინეთ]]ს შორის }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1440''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1440-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს წესდების პრინციპებისა და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე ([[2001]]) რეზოლუციის დადასტურების შემდეგ. საბჭომ დაგმო [[ჩეჩნები|ჩეჩენი]] ბოევიკების მიერ [[რუსეთი|რუსეთ]]ში, [[მოსკოვი]]ს თეატრში მძევლების აყვანის ფაქტი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7545.doc.htm|title=Security Council condemns 'heinous' Moscow hostage-taking, demands immediate, unconditional release|date=24 October 2002|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა.<ref>{{cite book|last=Nesi|first=Giuseppe|title=International cooperation in counter-terrorism: the United Nations and regional organizations in the fight against terrorism|year=2006|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-0-7546-4755-3|page=96}}</ref> მან დაგმო მოსკოვის თეატრში მძევლების აყვანა, ისევე როგორც სხვა ქვეყნებში განხორციელებული ტერორისტული აქტები, და მოითხოვა მძევლების დაუყოვნებლივი გათავისუფლება.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> საბჭომ თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, რუსეთის მთავრობასა და ხალხს. რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ რუსეთის ხელისუფლებას დამნაშავეთა მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, 1373-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> დასასრულს, საბჭომ გამოხატა თავისი მტკიცე გადაწყვეტილება, ებრძოლოს ტერორიზმის ყველა ფორმას. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ჩეჩნეთის რესპუბლიკა იჩქერია]] *[[დუბროვკის ტერორისტული აქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== დუბროვკის ტერორისტული აქტი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუსეთის შესახებ]] kbvthi350rbrytwej84ljqktxd0q4dt 5397908 5397852 2026-05-22T16:16:26Z Jaba1977 3604 5397908 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1440 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ოქტომბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,632 |კოდი = S/RES/1440 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1440(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეები |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Venäjä-kyltti.jpg |წარწერა =საერთაშორისო სასაზღვრო ნიშანი რუსეთსა და [[ფინეთი|ფინეთ]]ს შორის }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1440''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს წესდების პრინციპებისა და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე ([[2001]]) რეზოლუციის დადასტურების შემდეგ. საბჭომ დაგმო [[ჩეჩნები|ჩეჩენი]] ბოევიკების მიერ [[რუსეთი|რუსეთ]]ში, [[მოსკოვი]]ს თეატრში მძევლების აყვანის ფაქტი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7545.doc.htm|title=Security Council condemns 'heinous' Moscow hostage-taking, demands immediate, unconditional release|date=24 October 2002|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა.<ref>{{cite book|last=Nesi|first=Giuseppe|title=International cooperation in counter-terrorism: the United Nations and regional organizations in the fight against terrorism|year=2006|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-0-7546-4755-3|page=96}}</ref> მან დაგმო მოსკოვის თეატრში მძევლების აყვანა, ისევე როგორც სხვა ქვეყნებში განხორციელებული ტერორისტული აქტები, და მოითხოვა მძევლების დაუყოვნებლივი გათავისუფლება.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> საბჭომ თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, რუსეთის მთავრობასა და ხალხს. რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ რუსეთის ხელისუფლებას დამნაშავეთა მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, 1373-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> დასასრულს, საბჭომ გამოხატა თავისი მტკიცე გადაწყვეტილება, ებრძოლოს ტერორიზმის ყველა ფორმას. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ჩეჩნეთის რესპუბლიკა იჩქერია]] *[[დუბროვკის ტერორისტული აქტი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუსეთის შესახებ]] 5l1jtqistgkz22oqbgf45kco2g9r2hv 5397909 5397908 2026-05-22T16:16:41Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2002 წელი რუსეთში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397909 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1440 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ოქტომბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,632 |კოდი = S/RES/1440 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1440(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეები |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Venäjä-kyltti.jpg |წარწერა =საერთაშორისო სასაზღვრო ნიშანი რუსეთსა და [[ფინეთი|ფინეთ]]ს შორის }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1440''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს წესდების პრინციპებისა და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე ([[2001]]) რეზოლუციის დადასტურების შემდეგ. საბჭომ დაგმო [[ჩეჩნები|ჩეჩენი]] ბოევიკების მიერ [[რუსეთი|რუსეთ]]ში, [[მოსკოვი]]ს თეატრში მძევლების აყვანის ფაქტი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7545.doc.htm|title=Security Council condemns 'heinous' Moscow hostage-taking, demands immediate, unconditional release|date=24 October 2002|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა.<ref>{{cite book|last=Nesi|first=Giuseppe|title=International cooperation in counter-terrorism: the United Nations and regional organizations in the fight against terrorism|year=2006|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-0-7546-4755-3|page=96}}</ref> მან დაგმო მოსკოვის თეატრში მძევლების აყვანა, ისევე როგორც სხვა ქვეყნებში განხორციელებული ტერორისტული აქტები, და მოითხოვა მძევლების დაუყოვნებლივი გათავისუფლება.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> საბჭომ თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, რუსეთის მთავრობასა და ხალხს. რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ რუსეთის ხელისუფლებას დამნაშავეთა მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, 1373-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> დასასრულს, საბჭომ გამოხატა თავისი მტკიცე გადაწყვეტილება, ებრძოლოს ტერორიზმის ყველა ფორმას. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ჩეჩნეთის რესპუბლიკა იჩქერია]] *[[დუბროვკის ტერორისტული აქტი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუსეთის შესახებ]] [[კატეგორია:2002 წელი რუსეთში]] 1270u30s2vjibdqvgb8ujj2rkmp8900 5398192 5397909 2026-05-23T01:42:11Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5398192 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1440 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ოქტომბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,632 |კოდი = S/RES/1440 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1440(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეები |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Venäjä-kyltti.jpg |წარწერა =საერთაშორისო სასაზღვრო ნიშანი რუსეთსა და [[ფინეთი|ფინეთ]]ს შორის }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1440''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერ]]ს, [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს წესდების პრინციპებისა და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე ([[2001]]) რეზოლუციის დადასტურების შემდეგ. საბჭომ დაგმო [[ჩეჩნები|ჩეჩენი]] ბოევიკების მიერ [[რუსეთი|რუსეთ]]ში, [[მოსკოვი]]ს თეატრში მძევლების აყვანის ფაქტი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7545.doc.htm|title=Security Council condemns 'heinous' Moscow hostage-taking, demands immediate, unconditional release|date=24 October 2002|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა.<ref>{{cite book|last=Nesi|first=Giuseppe|title=International cooperation in counter-terrorism: the United Nations and regional organizations in the fight against terrorism|year=2006|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-0-7546-4755-3|page=96}}</ref> მან დაგმო მოსკოვის თეატრში მძევლების აყვანა, ისევე როგორც სხვა ქვეყნებში განხორციელებული ტერორისტული აქტები, და მოითხოვა მძევლების დაუყოვნებლივი გათავისუფლება.<ref name="cnn">{{cite news|title=Seven freed from Moscow theater|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege/|date=25 October 2002|publisher=[[CNN]]}}</ref> საბჭომ თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, რუსეთის მთავრობასა და ხალხს. რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ რუსეთის ხელისუფლებას დამნაშავეთა მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, 1373-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად.<ref name="cnn"/> დასასრულს, საბჭომ გამოხატა თავისი მტკიცე გადაწყვეტილება, ებრძოლოს ტერორიზმის ყველა ფორმას. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ჩეჩნეთის რესპუბლიკა იჩქერია]] *[[დუბროვკის ტერორისტული აქტი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუსეთის შესახებ]] [[კატეგორია:2002 წელი რუსეთში]] sgntj1umlke7c2i07lbnog5ti8ijlmg 1 889116 5397850 2026-05-22T14:43:56Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397850 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889117 5397853 2026-05-22T14:49:38Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1443''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1443-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[25 ნოემბერი|25 ნოემბერ]]ს, [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუცი... 5397853 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1443''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1443-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[25 ნოემბერი|25 ნოემბერ]]ს, [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამასთან დაკავშირებული [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]]-ე ([[1995]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე ([[1999]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1352|1352]]-ე ([[2001]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1360|1360]]-ე (2001), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1382|1382]]-ე (2001) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ. საბჭომ, გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე, 2002 წლის [[4 დეკემბერი|4 დეკემბ]]რამდე გააგრძელა [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარებ]]ის სანაცვლოდ ერაყული ნავთობისა თუ ნავთობპროდუქტების ექსპორტთან დაკავშირებული დებულებების მოქმედება.[1] 7djrshmwzs9ubxcpkx6ef3etdsm9q7g 5397854 5397853 2026-05-22T14:51:28Z MariamV2009 175528 5397854 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1443''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1443-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[25 ნოემბერი|25 ნოემბერ]]ს, [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამასთან დაკავშირებული [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]]-ე ([[1995]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე ([[1999]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1352|1352]]-ე ([[2001]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1360|1360]]-ე (2001), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1382|1382]]-ე (2001) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ. საბჭომ, გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე, 2002 წლის [[4 დეკემბერი|4 დეკემბ]]რამდე გააგრძელა [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარებ]]ის სანაცვლოდ ერაყული ნავთობისა თუ ნავთობპროდუქტების ექსპორტთან დაკავშირებული დებულებების მოქმედება.[1] უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო დროებითი ზომის გატარების აუცილებლობაში, რათა ერაყელი ხალხისთვის ჰუმანიტარული დახმარება მიეწოდებინათ მანამ, სანამ ერაყის მთავრობა არ შეასრულებდა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 687|687]]-ე ([[1991]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე რეზოლუციების დებულებებს და დახმარებას მთელ ქვეყანაში თანაბრად არ გადაანაწილებდა. მან ასევე ხელახლა დაადასტურა ყველა სახელმწიფოს ერთგულება ერაყის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ. ამის შემდეგ, „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამის მოქმედება, შემდგომ განახლებამდე, ცხრა დღის ვადით (მე-12 ფაზა) გაგრძელდა.[2] აღნიშნული ვადა დიპლომატებს მიეცათ იმისთვის, რათა მეტი დრო ჰქონოდათ პროგრამის კიდევ ექვსი თვით ან 90 დღით გაგრძელების საკითხზე მსჯელობისთვის.[3] ob5jqfzav0aucva1k1fsp7deqwxr7ls 5397857 5397854 2026-05-22T14:54:19Z MariamV2009 175528 5397857 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1443''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1443-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[25 ნოემბერი|25 ნოემბერ]]ს, [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამასთან დაკავშირებული [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]]-ე ([[1995]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე ([[1999]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1352|1352]]-ე ([[2001]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1360|1360]]-ე (2001), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1382|1382]]-ე (2001) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ. საბჭომ, გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე, 2002 წლის [[4 დეკემბერი|4 დეკემბ]]რამდე გააგრძელა [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარებ]]ის სანაცვლოდ ერაყული ნავთობისა თუ ნავთობპროდუქტების ექსპორტთან დაკავშირებული დებულებების მოქმედება.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7577.doc.htm|title=Security Council extends Iraq's 'Oil-for-Food' Programme until 4 December|date=25 November 2002|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო დროებითი ზომის გატარების აუცილებლობაში, რათა ერაყელი ხალხისთვის ჰუმანიტარული დახმარება მიეწოდებინათ მანამ, სანამ ერაყის მთავრობა არ შეასრულებდა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 687|687]]-ე ([[1991]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე რეზოლუციების დებულებებს და დახმარებას მთელ ქვეყანაში თანაბრად არ გადაანაწილებდა. მან ასევე ხელახლა დაადასტურა ყველა სახელმწიფოს ერთგულება ერაყის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ. ამის შემდეგ, „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამის მოქმედება, შემდგომ განახლებამდე, ცხრა დღის ვადით (მე-12 ფაზა) გაგრძელდა.<ref>{{cite book | last1 = White | first1 = Thomas E. | last2 = Kelly | first2 = Robert C. | last3 = Cape | first3 = John M. | last4 = Coleman | first4 = Denise Youngblood | title = Reconstructing Eden: a comprehensive plan for the post-war political and economic development of Iraq | year = 2003 | publisher = CountryWatch | isbn = 978-1-59097-051-5 | page = 177 }}</ref> აღნიშნული ვადა დიპლომატებს მიეცათ იმისთვის, რათა მეტი დრო ჰქონოდათ პროგრამის კიდევ ექვსი თვით ან 90 დღით გაგრძელების საკითხზე მსჯელობისთვის.<ref>{{cite news|title=U.N. extends Iraq's oil-for-food plan|url=https://edition.cnn.com/2002/WORLD/meast/11/25/iraq.oil.food/|date=25 November 2002|agency=[[CNN]]}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ერაყის საგარეო ურთიერთობები]] *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1443(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ruaouewja8qk9126cb3q00blk8y8pkr 5397858 5397857 2026-05-22T14:55:36Z MariamV2009 175528 5397858 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1443''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1443-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[25 ნოემბერი|25 ნოემბერ]]ს, [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამასთან დაკავშირებული [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]]-ე ([[1995]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე ([[1999]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1352|1352]]-ე ([[2001]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1360|1360]]-ე (2001), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1382|1382]]-ე (2001) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ. საბჭომ, გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე, 2002 წლის [[4 დეკემბერი|4 დეკემბ]]რამდე გააგრძელა [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარებ]]ის სანაცვლოდ ერაყული ნავთობისა თუ ნავთობპროდუქტების ექსპორტთან დაკავშირებული დებულებების მოქმედება.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7577.doc.htm|title=Security Council extends Iraq's 'Oil-for-Food' Programme until 4 December|date=25 November 2002|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო დროებითი ზომის გატარების აუცილებლობაში, რათა ერაყელი ხალხისთვის ჰუმანიტარული დახმარება მიეწოდებინათ მანამ, სანამ ერაყის მთავრობა არ შეასრულებდა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 687|687]]-ე ([[1991]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე რეზოლუციების დებულებებს და დახმარებას მთელ ქვეყანაში თანაბრად არ გადაანაწილებდა. მან ასევე ხელახლა დაადასტურა ყველა სახელმწიფოს ერთგულება ერაყის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ. ამის შემდეგ, „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამის მოქმედება, შემდგომ განახლებამდე, ცხრა დღის ვადით (მე-12 ფაზა) გაგრძელდა.<ref>{{cite book | last1 = White | first1 = Thomas E. | last2 = Kelly | first2 = Robert C. | last3 = Cape | first3 = John M. | last4 = Coleman | first4 = Denise Youngblood | title = Reconstructing Eden: a comprehensive plan for the post-war political and economic development of Iraq | year = 2003 | publisher = CountryWatch | isbn = 978-1-59097-051-5 | page = 177 }}</ref> აღნიშნული ვადა დიპლომატებს მიეცათ იმისთვის, რათა მეტი დრო ჰქონოდათ პროგრამის კიდევ ექვსი თვით ან 90 დღით გაგრძელების საკითხზე მსჯელობისთვის.<ref>{{cite news|title=U.N. extends Iraq's oil-for-food plan|url=https://edition.cnn.com/2002/WORLD/meast/11/25/iraq.oil.food/|date=25 November 2002|agency=[[CNN]]}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ერაყის საგარეო ურთიერთობები]] *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1443(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2002 წელი ერაყში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] qbzxh8ye4sotdx10srn3ann3e2sxlk4 5397859 5397858 2026-05-22T14:57:54Z MariamV2009 175528 5397859 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1443 |ორგანო = უს |თარიღი = 25 ნოემბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,650 |კოდი = S/RES/1443 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1443(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Un-iraq.png |წარწერა =ერაყი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1443''' გაეროს უშიშროების საბჭოს 1443-ე რეზოლუცია, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[25 ნოემბერი|25 ნოემბერ]]ს, [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამასთან დაკავშირებული [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]]-ე ([[1995]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე ([[1999]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1352|1352]]-ე ([[2001]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1360|1360]]-ე (2001), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1382|1382]]-ე (2001) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ. საბჭომ, გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე, 2002 წლის [[4 დეკემბერი|4 დეკემბ]]რამდე გააგრძელა [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარებ]]ის სანაცვლოდ ერაყული ნავთობისა თუ ნავთობპროდუქტების ექსპორტთან დაკავშირებული დებულებების მოქმედება.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7577.doc.htm|title=Security Council extends Iraq's 'Oil-for-Food' Programme until 4 December|date=25 November 2002|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო დროებითი ზომის გატარების აუცილებლობაში, რათა ერაყელი ხალხისთვის ჰუმანიტარული დახმარება მიეწოდებინათ მანამ, სანამ ერაყის მთავრობა არ შეასრულებდა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 687|687]]-ე ([[1991]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე რეზოლუციების დებულებებს და დახმარებას მთელ ქვეყანაში თანაბრად არ გადაანაწილებდა. მან ასევე ხელახლა დაადასტურა ყველა სახელმწიფოს ერთგულება ერაყის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ. ამის შემდეგ, „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამის მოქმედება, შემდგომ განახლებამდე, ცხრა დღის ვადით (მე-12 ფაზა) გაგრძელდა.<ref>{{cite book | last1 = White | first1 = Thomas E. | last2 = Kelly | first2 = Robert C. | last3 = Cape | first3 = John M. | last4 = Coleman | first4 = Denise Youngblood | title = Reconstructing Eden: a comprehensive plan for the post-war political and economic development of Iraq | year = 2003 | publisher = CountryWatch | isbn = 978-1-59097-051-5 | page = 177 }}</ref> აღნიშნული ვადა დიპლომატებს მიეცათ იმისთვის, რათა მეტი დრო ჰქონოდათ პროგრამის კიდევ ექვსი თვით ან 90 დღით გაგრძელების საკითხზე მსჯელობისთვის.<ref>{{cite news|title=U.N. extends Iraq's oil-for-food plan|url=https://edition.cnn.com/2002/WORLD/meast/11/25/iraq.oil.food/|date=25 November 2002|agency=[[CNN]]}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ერაყის საგარეო ურთიერთობები]] *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1443(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2002 წელი ერაყში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] ftml6i3x4qfelsavrldsjhml9d6lasy 5397915 5397859 2026-05-22T16:19:02Z Jaba1977 3604 5397915 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1443 |ორგანო = უს |თარიღი = 25 ნოემბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,650 |კოდი = S/RES/1443 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1443(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Un-iraq.png |წარწერა =ერაყი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1443''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[25 ნოემბერი|25 ნოემბერ]]ს, [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამასთან დაკავშირებული [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]]-ე ([[1995]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე ([[1999]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1352|1352]]-ე ([[2001]]), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1360|1360]]-ე (2001), [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1382|1382]]-ე (2001) და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ. საბჭომ, გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე, 2002 წლის [[4 დეკემბერი|4 დეკემბ]]რამდე გააგრძელა [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარებ]]ის სანაცვლოდ ერაყული ნავთობისა თუ ნავთობპროდუქტების ექსპორტთან დაკავშირებული დებულებების მოქმედება.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7577.doc.htm|title=Security Council extends Iraq's 'Oil-for-Food' Programme until 4 December|date=25 November 2002|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო დროებითი ზომის გატარების აუცილებლობაში, რათა ერაყელი ხალხისთვის ჰუმანიტარული დახმარება მიეწოდებინათ მანამ, სანამ ერაყის მთავრობა არ შეასრულებდა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 687|687]]-ე ([[1991]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284|1284]]-ე რეზოლუციების დებულებებს და დახმარებას მთელ ქვეყანაში თანაბრად არ გადაანაწილებდა. მან ასევე ხელახლა დაადასტურა ყველა სახელმწიფოს ერთგულება ერაყის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ. ამის შემდეგ, „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამის მოქმედება, შემდგომ განახლებამდე, ცხრა დღის ვადით (მე-12 ფაზა) გაგრძელდა.<ref>{{cite book | last1 = White | first1 = Thomas E. | last2 = Kelly | first2 = Robert C. | last3 = Cape | first3 = John M. | last4 = Coleman | first4 = Denise Youngblood | title = Reconstructing Eden: a comprehensive plan for the post-war political and economic development of Iraq | year = 2003 | publisher = CountryWatch | isbn = 978-1-59097-051-5 | page = 177 }}</ref> აღნიშნული ვადა დიპლომატებს მიეცათ იმისთვის, რათა მეტი დრო ჰქონოდათ პროგრამის კიდევ ექვსი თვით ან 90 დღით გაგრძელების საკითხზე მსჯელობისთვის.<ref>{{cite news|title=U.N. extends Iraq's oil-for-food plan|url=https://edition.cnn.com/2002/WORLD/meast/11/25/iraq.oil.food/|date=25 November 2002|agency=[[CNN]]}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ერაყის საგარეო ურთიერთობები]] *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1443(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2002 წელი ერაყში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] p7pzfn22o5a6p5df6mnxkj6ohsujw7b 1 889118 5397860 2026-05-22T14:58:37Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397860 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889119 5397866 2026-05-22T15:13:27Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1449''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე ([[1994]]), გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცი... 5397866 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1449''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე ([[1994]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1165|1165]]-ე ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]]-ე ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]]-ე (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ. საბჭომ [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი]]ს (ICTR) მუდმივი მოსამართლეობის კანდიდატთა სია განსახილველად გენერალურ ასამბლეას გადაუგზავნა.[1] გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს მიერ მიღებულ კანდიდატთა სია შემდეგნაირი იყო:[2] * მანსურ ახმადი ([[პაკისტანი]]) * თეიმურაზ ბაქრაძე ([[საქართველო]]) *კოკუ არსენ კაპო-ჩიჩი ([[ბენინი]]) *ფრედერიკ მველა ჩომბა ([[ზამბია]]) *პაველ დოლენე ([[სლოვენია]]) *სერგეი ალექსეის ძე ეგოროვი ([[რუსეთი]]) *რობერტ ფრემრი ([[ჩეხეთი|ჩეხეთის რესპუბლიკა]]) *ასოკა დე ზოისა გუნავარდანა ([[შრი-ლანკა]]) *მეჰმეტ გიუნეი ([[თურქეთი]]) *მიშელ მაჰუვე ([[კამერუნი]]) *უინსტონ ჩერჩილ მატანზიმა მაქუტუ ([[ლესოთო|ლესოტო]]) *ერიკ მოსე ([[ნორვეგია]]) *არლეტ რამაროსონი ([[მადაგასკარი]]) *ჯაი რამ რედი ([[ფიჯი]]) *უილიამ ჰუსეინ სეკულე ([[ტანზანია]]) *ემილ ფრენსის შორტი ([[განა]]) *ფრენსის მ. სსეკანდი ([[უგანდა]]) *ჩეიკ ტრაორესი ([[მალი]]) *ქსენოფონ ულიანოვსკი ([[მოლდოვა]]) *ანდრეზია ვაზი ([[სენეგალი]]) *ინეს მონიკა ვეინბერგ დე როკა ([[არგენტინა]]) *მოჰამედ იბრაჰიმ ვერფალი ([[ლიბია]]) *ლოიდ ჯორჯ უილიამსი ([[სენტ-კიტსი და ნევისი]]) 31faqxcw8nkxlas41a2z5vf72gaa368 5397869 5397866 2026-05-22T15:17:13Z MariamV2009 175528 5397869 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1449''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე ([[1994]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1165|1165]]-ე ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]]-ე ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]]-ე (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ. საბჭომ [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი]]ს (ICTR) მუდმივი მოსამართლეობის კანდიდატთა სია განსახილველად გენერალურ ასამბლეას გადაუგზავნა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7601.doc.htm|title=Security Council forwards names of 23 judicial nominees for Rwanda tribunal to General Assembly|date=13 December 2002|publisher=United Nations}}</ref> გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს მიერ მიღებულ კანდიდატთა სია შემდეგნაირი იყო:<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Yearbook of the United Nations 2002|year=2004|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100904-0|page=[https://archive.org/details/yearbookofunited0000unit/page/1286 1286]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/yearbookofunited0000unit/page/1286}}</ref> * მანსურ ახმადი ([[პაკისტანი]]) * თეიმურაზ ბაქრაძე ([[საქართველო]]) *კოკუ არსენ კაპო-ჩიჩი ([[ბენინი]]) *ფრედერიკ მველა ჩომბა ([[ზამბია]]) *პაველ დოლენე ([[სლოვენია]]) *სერგეი ალექსეის ძე ეგოროვი ([[რუსეთი]]) *რობერტ ფრემრი ([[ჩეხეთი|ჩეხეთის რესპუბლიკა]]) *ასოკა დე ზოისა გუნავარდანა ([[შრი-ლანკა]]) *მეჰმეტ გიუნეი ([[თურქეთი]]) *მიშელ მაჰუვე ([[კამერუნი]]) *უინსტონ ჩერჩილ მატანზიმა მაქუტუ ([[ლესოთო|ლესოტო]]) *ერიკ მოსე ([[ნორვეგია]]) *არლეტ რამაროსონი ([[მადაგასკარი]]) *ჯაი რამ რედი ([[ფიჯი]]) *უილიამ ჰუსეინ სეკულე ([[ტანზანია]]) *ემილ ფრენსის შორტი ([[განა]]) *ფრენსის მ. სსეკანდი ([[უგანდა]]) *ჩეიკ ტრაორესი ([[მალი]]) *ქსენოფონ ულიანოვსკი ([[მოლდოვა]]) *ანდრეზია ვაზი ([[სენეგალი]]) *ინეს მონიკა ვეინბერგ დე როკა ([[არგენტინა]]) *მოჰამედ იბრაჰიმ ვერფალი ([[ლიბია]]) *ლოიდ ჯორჯ უილიამსი ([[სენტ-კიტსი და ნევისი]]) ==იხილეთ აგრეთვე== *[[რუანდის გენოციდი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1449(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] oh6lfzkf8cnggaoonc09kk701he5jzr 5397871 5397869 2026-05-22T15:20:05Z MariamV2009 175528 5397871 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1449 |ორგანო = უს |თარიღი = 13 დეკემბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,666 |კოდი = S/RES/1449 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1449(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = LocationRwanda.svg |წარწერა =რუანდა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1449''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე ([[1994]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1165|1165]]-ე ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]]-ე ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]]-ე (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ. საბჭომ [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი]]ს (ICTR) მუდმივი მოსამართლეობის კანდიდატთა სია განსახილველად გენერალურ ასამბლეას გადაუგზავნა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7601.doc.htm|title=Security Council forwards names of 23 judicial nominees for Rwanda tribunal to General Assembly|date=13 December 2002|publisher=United Nations}}</ref> გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს მიერ მიღებულ კანდიდატთა სია შემდეგნაირი იყო:<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Yearbook of the United Nations 2002|year=2004|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100904-0|page=[https://archive.org/details/yearbookofunited0000unit/page/1286 1286]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/yearbookofunited0000unit/page/1286}}</ref> * მანსურ ახმადი ([[პაკისტანი]]) * თეიმურაზ ბაქრაძე ([[საქართველო]]) *კოკუ არსენ კაპო-ჩიჩი ([[ბენინი]]) *ფრედერიკ მველა ჩომბა ([[ზამბია]]) *პაველ დოლენე ([[სლოვენია]]) *სერგეი ალექსეის ძე ეგოროვი ([[რუსეთი]]) *რობერტ ფრემრი ([[ჩეხეთი|ჩეხეთის რესპუბლიკა]]) *ასოკა დე ზოისა გუნავარდანა ([[შრი-ლანკა]]) *მეჰმეტ გიუნეი ([[თურქეთი]]) *მიშელ მაჰუვე ([[კამერუნი]]) *უინსტონ ჩერჩილ მატანზიმა მაქუტუ ([[ლესოთო|ლესოტო]]) *ერიკ მოსე ([[ნორვეგია]]) *არლეტ რამაროსონი ([[მადაგასკარი]]) *ჯაი რამ რედი ([[ფიჯი]]) *უილიამ ჰუსეინ სეკულე ([[ტანზანია]]) *ემილ ფრენსის შორტი ([[განა]]) *ფრენსის მ. სსეკანდი ([[უგანდა]]) *ჩეიკ ტრაორესი ([[მალი]]) *ქსენოფონ ულიანოვსკი ([[მოლდოვა]]) *ანდრეზია ვაზი ([[სენეგალი]]) *ინეს მონიკა ვეინბერგ დე როკა ([[არგენტინა]]) *მოჰამედ იბრაჰიმ ვერფალი ([[ლიბია]]) *ლოიდ ჯორჯ უილიამსი ([[სენტ-კიტსი და ნევისი]]) ==იხილეთ აგრეთვე== *[[რუანდის გენოციდი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1449(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] r93oeptmubei9imoivlsjll1y8uq236 5397917 5397871 2026-05-22T16:19:46Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2002 წელი რუანდაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397917 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1449 |ორგანო = უს |თარიღი = 13 დეკემბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,666 |კოდი = S/RES/1449 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1449(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = LocationRwanda.svg |წარწერა =რუანდა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1449''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერ]]ს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]]-ე ([[1994]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1165|1165]]-ე ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]]-ე ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]]-ე (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]]-ე (2002) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ. საბჭომ [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი]]ს (ICTR) მუდმივი მოსამართლეობის კანდიდატთა სია განსახილველად გენერალურ ასამბლეას გადაუგზავნა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7601.doc.htm|title=Security Council forwards names of 23 judicial nominees for Rwanda tribunal to General Assembly|date=13 December 2002|publisher=United Nations}}</ref> გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს მიერ მიღებულ კანდიდატთა სია შემდეგნაირი იყო:<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Yearbook of the United Nations 2002|year=2004|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100904-0|page=[https://archive.org/details/yearbookofunited0000unit/page/1286 1286]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/yearbookofunited0000unit/page/1286}}</ref> * მანსურ ახმადი ([[პაკისტანი]]) * თეიმურაზ ბაქრაძე ([[საქართველო]]) *კოკუ არსენ კაპო-ჩიჩი ([[ბენინი]]) *ფრედერიკ მველა ჩომბა ([[ზამბია]]) *პაველ დოლენე ([[სლოვენია]]) *სერგეი ალექსეის ძე ეგოროვი ([[რუსეთი]]) *რობერტ ფრემრი ([[ჩეხეთი|ჩეხეთის რესპუბლიკა]]) *ასოკა დე ზოისა გუნავარდანა ([[შრი-ლანკა]]) *მეჰმეტ გიუნეი ([[თურქეთი]]) *მიშელ მაჰუვე ([[კამერუნი]]) *უინსტონ ჩერჩილ მატანზიმა მაქუტუ ([[ლესოთო|ლესოტო]]) *ერიკ მოსე ([[ნორვეგია]]) *არლეტ რამაროსონი ([[მადაგასკარი]]) *ჯაი რამ რედი ([[ფიჯი]]) *უილიამ ჰუსეინ სეკულე ([[ტანზანია]]) *ემილ ფრენსის შორტი ([[განა]]) *ფრენსის მ. სსეკანდი ([[უგანდა]]) *ჩეიკ ტრაორესი ([[მალი]]) *ქსენოფონ ულიანოვსკი ([[მოლდოვა]]) *ანდრეზია ვაზი ([[სენეგალი]]) *ინეს მონიკა ვეინბერგ დე როკა ([[არგენტინა]]) *მოჰამედ იბრაჰიმ ვერფალი ([[ლიბია]]) *ლოიდ ჯორჯ უილიამსი ([[სენტ-კიტსი და ნევისი]]) ==იხილეთ აგრეთვე== *[[რუანდის გენოციდი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1449(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2002 წელი რუანდაში]] ith5nijqfivxvecuxpb99wnhhm2tfo0 1 889120 5397872 2026-05-22T15:20:29Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397872 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889121 5397876 2026-05-22T15:24:53Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1463''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[30 იანვარი|30 იანვარ]]ს, დასავლეთ საჰარის ვითარებასთან დაკავშირებული ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [... 5397876 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1463''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[30 იანვარი|30 იანვარ]]ს, დასავლეთ საჰარის ვითარებასთან დაკავშირებული ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1429|1429]]-ე ([[2002]]) რეზოლუციის გახსენების შემდეგ. საბჭომ ორგანიზაციის [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში რეფერენდუმის ჩატარების მისიის (MINURSO) [[მანდატი]] ორი თვით, 2003 წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გააგრძელა.[1] inpefxw7w6mtybyckrtkakk29kjm6p0 5397880 5397876 2026-05-22T15:29:31Z MariamV2009 175528 5397880 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1463''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[30 იანვარი|30 იანვარ]]ს, დასავლეთ საჰარის ვითარებასთან დაკავშირებული ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1429|1429]]-ე ([[2002]]) რეზოლუციის გახსენების შემდეგ. საბჭომ ორგანიზაციის [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში რეფერენდუმის ჩატარების მისიის (MINURSO) [[მანდატი]] ორი თვით, 2003 წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends Western Sahara mission until 31 March|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7652.doc.htm|date=30 January 2003|agency=United Nations }}</ref> უშიშროების საბჭომ „MINURSO“-ს მისიის მოქმედება გააგრძელა იმისთვის, რათა [[მაროკო]]სა და პოლისარიოს ფრონტს მიცემოდათ დრო გენერალური მდივნის პირადი წარმომადგენლის, ჯეიმზ ბეიკერ III-ის მიერ დავის პოლიტიკური გადაწყვეტის მიზნით წარდგენილი წინადადებების განსახილველად.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=281}}</ref> აღნიშნული წინადადება ითვალისწინებდა დასავლეთ საჰარის ხალხის თვითგამორკვევას..<ref>{{cite news|title=Western Sahara mission extended 2 months to give parties time to consider UN's solution|url=https://www.un.org/apps/news/storyAr.asp?NewsID=6031&Cr=western&Cr1=sahara|date=30 January 2003|agency=United Nations News Centre}}</ref> გარდა ამისა, გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს ეთხოვა 2003 წლის [[17 მარტი|17 მარტ]]ამდე წარედგინა ანგარიში არსებული ვითარების შესახებ. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1463(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} f2q4mkfda03x90yhnopkqams65rxudv 5397881 5397880 2026-05-22T15:34:50Z MariamV2009 175528 5397881 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1463 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 იანვარი |წელი =2003 |სხდომა =4,698 |კოდი = S/RES/1443 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1463(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება დასავლეთ საჰარასთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = West Sahara 21-05-2005.jpg |წარწერა =დასავლეთ საჰარა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1463''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[30 იანვარი|30 იანვარ]]ს, დასავლეთ საჰარის ვითარებასთან დაკავშირებული ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1429|1429]]-ე ([[2002]]) რეზოლუციის გახსენების შემდეგ. საბჭომ ორგანიზაციის [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში რეფერენდუმის ჩატარების მისიის (MINURSO) [[მანდატი]] ორი თვით, 2003 წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends Western Sahara mission until 31 March|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7652.doc.htm|date=30 January 2003|agency=United Nations }}</ref> უშიშროების საბჭომ „MINURSO“-ს მისიის მოქმედება გააგრძელა იმისთვის, რათა [[მაროკო]]სა და პოლისარიოს ფრონტს მიცემოდათ დრო გენერალური მდივნის პირადი წარმომადგენლის, ჯეიმზ ბეიკერ III-ის მიერ დავის პოლიტიკური გადაწყვეტის მიზნით წარდგენილი წინადადებების განსახილველად.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=281}}</ref> აღნიშნული წინადადება ითვალისწინებდა დასავლეთ საჰარის ხალხის თვითგამორკვევას..<ref>{{cite news|title=Western Sahara mission extended 2 months to give parties time to consider UN's solution|url=https://www.un.org/apps/news/storyAr.asp?NewsID=6031&Cr=western&Cr1=sahara|date=30 January 2003|agency=United Nations News Centre}}</ref> გარდა ამისა, გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს ეთხოვა 2003 წლის [[17 მარტი|17 მარტ]]ამდე წარედგინა ანგარიში არსებული ვითარების შესახებ. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1463(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მაროკოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ]] [[კატეგორია:2003 წელი მაროკოში]] [[კატეგორია:2003 წელი დასავლეთ საჰარაში]] 97jwwvu3eet1wjkkg7pddo93vp2qc88 5398191 5397881 2026-05-23T01:42:09Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5398191 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1463 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 იანვარი |წელი =2003 |სხდომა =4,698 |კოდი = S/RES/1443 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1463(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება დასავლეთ საჰარასთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = West Sahara 21-05-2005.jpg |წარწერა =დასავლეთ საჰარა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1463''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[30 იანვარი|30 იანვარ]]ს, დასავლეთ საჰარის ვითარებასთან დაკავშირებული ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1429|1429]]-ე ([[2002]]) რეზოლუციის გახსენების შემდეგ. საბჭომ ორგანიზაციის [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში რეფერენდუმის ჩატარების მისიის (MINURSO) [[მანდატი]] ორი თვით, 2003 წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends Western Sahara mission until 31 March|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7652.doc.htm|date=30 January 2003|agency=United Nations }}</ref> უშიშროების საბჭომ „MINURSO“-ს მისიის მოქმედება გააგრძელა იმისთვის, რათა [[მაროკო]]სა და პოლისარიოს ფრონტს მიცემოდათ დრო გენერალური მდივნის პირადი წარმომადგენლის, ჯეიმზ ბეიკერ III-ის მიერ დავის პოლიტიკური გადაწყვეტის მიზნით წარდგენილი წინადადებების განსახილველად.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=281}}</ref> აღნიშნული წინადადება ითვალისწინებდა დასავლეთ საჰარის ხალხის თვითგამორკვევას.<ref>{{cite news|title=Western Sahara mission extended 2 months to give parties time to consider UN's solution|url=https://www.un.org/apps/news/storyAr.asp?NewsID=6031&Cr=western&Cr1=sahara|date=30 January 2003|agency=United Nations News Centre}}</ref> გარდა ამისა, გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს ეთხოვა 2003 წლის [[17 მარტი|17 მარტ]]ამდე წარედგინა ანგარიში არსებული ვითარების შესახებ. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1463(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მაროკოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ]] [[კატეგორია:2003 წელი მაროკოში]] [[კატეგორია:2003 წელი დასავლეთ საჰარაში]] sjvhcas97qkbj7tsb24391o9dsc8ia0 0 889122 5397886 2026-05-22T15:41:56Z AkakiBalanchivadze 92095 შექმნილია გვერდის თარგმნით „[[:en:Special:Redirect/revision/1345336416|Jinghai Temple]]“ 5397886 wikitext text/x-wiki '''ძინხაის ტაძარი''' ( Chinese ) XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ( Chinese ).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. 1988 წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. 1990 წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და 2005 წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. gxm90p8te13qy1vs306xkknsyjrybjt 5397923 5397886 2026-05-22T16:23:12Z AkakiBalanchivadze 92095 5397923 wikitext text/x-wiki '''ძინხაის ტაძარი''' ( Chinese ) XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ( Chinese ).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. 1988 წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. 1990 წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და 2005 წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 93kp4ilhyx8ld6sbvez41qg2iern2lm 5397941 5397923 2026-05-22T16:32:12Z AkakiBalanchivadze 92095 5397941 wikitext text/x-wiki '''ძინგხაის ტაძარი''' ( Chinese ) XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ( Chinese ).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. 1988 წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. 1990 წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და 2005 წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} b6s3y5xfnsmw1dpoahpv7zjrxd1e2ob 5397942 5397941 2026-05-22T16:32:56Z AkakiBalanchivadze 92095 5397942 wikitext text/x-wiki '''ძინგხაის ტაძარი''' ( Chinese ) XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ( Chinese ).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. 1988 წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. 1990 წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და 2005 წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" 925u68u7ukwyoh1p276p95k4fc78h9c 5397943 5397942 2026-05-22T16:33:23Z AkakiBalanchivadze 92095 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5397943 wikitext text/x-wiki '''ძინგხაის ტაძარი''' ( Chinese ) XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ( Chinese ).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. 1988 წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. 1990 წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და 2005 წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" p7rvui4yk1cx7o8smlimst6yaycspsr 5397947 5397943 2026-05-22T16:41:53Z AkakiBalanchivadze 92095 დაემატა [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397947 wikitext text/x-wiki '''ძინგხაის ტაძარი''' ( Chinese ) XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ( Chinese ).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. 1988 წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. 1990 წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და 2005 წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] jsd2nihrpuqlmtabcm26a1xgtzl857h 5397948 5397947 2026-05-22T16:42:24Z AkakiBalanchivadze 92095 5397948 wikitext text/x-wiki '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ( Chinese ).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. 1988 წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. 1990 წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და 2005 წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] 8sm8o36yn3v9bftmjgadhyxzs7f5zgv 5397950 5397948 2026-05-22T16:46:17Z AkakiBalanchivadze 92095 5397950 wikitext text/x-wiki '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ().<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. 1988 წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. 1990 წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და 2005 წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] rlonl08qgpkvfswawp46o84hiock8mf 5397952 5397950 2026-05-22T16:46:40Z AkakiBalanchivadze 92095 5397952 wikitext text/x-wiki '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. 1988 წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. 1990 წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და 2005 წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] imt5j6uczfyt56ukfqco02kwcsxy72c 5397953 5397952 2026-05-22T16:47:19Z AkakiBalanchivadze 92095 5397953 wikitext text/x-wiki '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] odgothecj1ueq7psi87vow6bdhw6eid 5397955 5397953 2026-05-22T16:48:15Z AkakiBalanchivadze 92095 5397955 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Jinghaisi Museum.jpg|მარჯვნივ|250პქ]] '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] o714ipx4g9mq9k794z81u9bfaz2se21 5397956 5397955 2026-05-22T16:48:48Z AkakiBalanchivadze 92095 5397956 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Jinghaisi Museum.jpg|მარჯვნივ|250პქ|ძინგხაის ტაძარი და მუზეუმი]] '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] 1me0gl5p4ocqy4hebnd7ht80b6070qk 5397958 5397956 2026-05-22T16:49:22Z AkakiBalanchivadze 92095 5397958 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Jinghaisi Museum.jpg|მარჯვნივ|ძინგხაის ტაძარი და მუზეუმი]] '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] sov36k0f0vjuy8t68v6x0p8absgga3i 5397959 5397958 2026-05-22T16:49:40Z AkakiBalanchivadze 92095 5397959 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Jinghaisi Museum.jpg|მარჯვნივ|მინი|ძინგხაის ტაძარი და მუზეუმი]] '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] 801fsi5szmhcacrlok9m35834ropv9p 5397960 5397959 2026-05-22T16:50:10Z AkakiBalanchivadze 92095 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5397960 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Jinghaisi Museum.jpg|მარჯვნივ|მინი|ძინგხაის ტაძარი და მუზეუმი]] '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" {{ნანკინი}} [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] d62vm3z9cms7agecw59zlrbcj43rak2 5397961 5397960 2026-05-22T16:50:25Z AkakiBalanchivadze 92095 /* სქოლიო */ 5397961 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Jinghaisi Museum.jpg|მარჯვნივ|მინი|ძინგხაის ტაძარი და მუზეუმი]] '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" {{ნანკინი}} [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] o7pj6ki8e4n4qwsz5eakve4a9atenja 5397962 5397961 2026-05-22T16:50:51Z AkakiBalanchivadze 92095 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5397962 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Jinghaisi Museum.jpg|მარჯვნივ|მინი|ძინგხაის ტაძარი და მუზეუმი]] '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. 1996 და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნანკინი}} [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] 490mw1i3tn3l4jw1aqjqb0gel3g83eo 5397965 5397962 2026-05-22T16:51:37Z AkakiBalanchivadze 92095 5397965 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Jinghaisi Museum.jpg|მარჯვნივ|მინი|ძინგხაის ტაძარი და მუზეუმი]] '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. [[1996]] და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნანკინი}} [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] jcvmotmq307stgxa05o6uu1o81lbbqk 5397967 5397965 2026-05-22T16:52:30Z AkakiBalanchivadze 92095 5397967 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Jinghaisi Museum.jpg|მარჯვნივ|მინი|ძინგხაის ტაძარი და მუზეუმი]] '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ბუდიზმი|ბუდისტური]] [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. [[1996]] და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნანკინი}} [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] 2mm3wdwycy5y5t6hhr06ohwo20jjfwj 5397968 5397967 2026-05-22T16:53:08Z AkakiBalanchivadze 92095 დაემატა [[კატეგორია:ბუდისტური ტაძრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397968 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Jinghaisi Museum.jpg|მარჯვნივ|მინი|ძინგხაის ტაძარი და მუზეუმი]] '''ძინგხაის ტაძარი''' ({{lang-zh|c=静海寺|p= Jìnghǎi Sì}}) — XV საუკუნის [[ბუდიზმი|ბუდისტური]] [[ტაძარი|ტაძარი,]] რომელიც მდებარეობს [[ნანკინი|ნანკინში]], [[ძიანსუ|ძიანგსუს პროვინციაში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], შიწის მთის სამხრეთ-დასავლეთით ({{lang-zh|c= 狮子山}}).<ref>{{Cite web |title=Jinghai Temple, Nanjing, China |url=http://www.orientalarchitecture.com/china/nanjing/jinghai.php |access-date=2011-10-08 |publisher=Orientalarchitecture.com}}</ref> აშენდა [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] დროს [[ჯენ ხე|ჩენგ ხეს]] [[მინის დინასტიის ექსპედიციები|მოგზაურობის]] აღსანიშნავად. [[ნანკინის ხელშეკრულება|ნანკინის ხელშეკრულების]] პირობები ტაძარში განიხილეს. სამჯერ დაანგრიეს და აღადგინეს, [[ტაიპინელთა აჯანყება|თაიფინგის აჯანყებისა]] და [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი|ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის]] დროს. [[1988]] წელს თავის პირვანდელ ადგილას აღადგინეს. [[1990]] წელს ტაძარი ნანკინის ხელშეკრულების ისტორიული გამოფენის სამუზეუმო სახლად იქცა. [[1996]] და [[2005]] წლებში ორი გაფართოების შემდეგ, ძინგხაის ტაძრის მემორიალი გახდა, სადაც ინახება როგორც ჩენგ ხეს მოგზაურობასთან, ასევე ნანკინის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული მასალები. ტაძარს მინიჭებული აქვს არის ეროვნული 4A დონის ძეგლი. ამასთანავე, ტაძარი არის ეროვნული პატრიოტიზმის საგანმანათლებლო ბაზისა და ნანკინის რელიქვიების დაცვის დანაყოფის ნაწილი. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Jinghai Si|Jinghai Temple}} *"[http://jinghaisi.bokee.com/ 静海寺纪念馆]" *"[http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 静海寺历史] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530170509/http://www.yododo.com/area/detail/1-01-15-22-13174 |date=2012-05-30 }}" ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნანკინი}} [[კატეგორია:ტაძრები აზიაში]] [[კატეგორია:ბუდისტური ტაძრები]] idbl5njn9bu6rnxvc182hil0vjpdird 0 889123 5397904 2026-05-22T16:10:09Z Anano-QR 175352 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1465, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული 2003 წლის 13 თებერვალს, გაეროს წესდების პრინციპებისა და რეზოლუცია 1373-ის (2001) ხელახლა დადასტურე... 5397904 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|22|05|2026}} გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1465, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული 2003 წლის 13 თებერვალს, გაეროს წესდების პრინციპებისა და რეზოლუცია 1373-ის (2001) ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაგმო 2003 წლის 7 თებერვალს ბოგოტაში, კოლუმბიაში, კლუბ „ელ ნოგალის“ გარეთ მომხდარი აფეთქება. უშიშროების საბჭომ ხელახლა დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა და დაგმო აფეთქება კოლუმბიის დედაქალაქში, რომლის დროსაც მრავალი ადამიანი დაიღუპა და დაშავდა. მან თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, კოლუმბიის მოსახლეობასა და მთავრობას. რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ კოლუმბიის ხელისუფლებას დამნაშავეების მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, 1373-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად. საბოლოოდ, საბჭომ მუშაობა დაასრულა ტერორიზმის ყველა ფორმასთან ბრძოლის მზადყოფნის გამოხატვით. p7b7b61zlwgflpw6ixiqz1ecsh2xver 5398146 5397904 2026-05-22T20:38:01Z Anano-QR 175352 5398146 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|22|05|2026}} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1465''' ერთხმად მიირეს [[2003]] წლის [[13 თებერვალი|13 თებერვალს]], გაეროს წესდების პრინციპებისა და რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ის (2001) ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაგმო 2003 წლის 7 თებერვალს [[ბოგოტა]]ში, [[კოლომბია|კოლუმბია]]ში, კლუბ „ელ-ნოგალის“ გარეთ მომხდარი აფეთქება. [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა და დაგმო [[კოლომბია|კოლუმბიის]] დედაქალაქში მომხდარი ბომბის აფეთქება, რომლის დროსაც მრავალი ადამიანი დაიღუპა და დაშავდა. თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, [[კოლუმბიის მთავრობა]]სა და მოსახლეობას. რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ კოლუმბიის ხელისუფლებას დამნაშავეების მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად. საბოლოოდ, საბჭომ მუშაობა დაასრულა ტერორიზმის ყველა ფორმასთან ბრძოლის მზადყოფნის გამოხატვით. 7kykaox5sr74gd3hafhpzjf7b115qwy 5398147 5398146 2026-05-22T20:40:19Z Anano-QR 175352 5398147 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1465 |ორგანო = უს |თარიღი =13 თებერვალი |წელი = 2003 |სხდომა =4,706 |კოდი =S/RES/1465 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1465(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Colombia (orthographic projection).svg |წარწერა =[[კოლომბია|კოლუმბია]] }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1465''' ერთხმად მიირეს [[2003]] წლის [[13 თებერვალი|13 თებერვალს]], გაეროს წესდების პრინციპებისა და რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ის (2001) ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაგმო 2003 წლის 7 თებერვალს [[ბოგოტა]]ში, [[კოლომბია|კოლუმბია]]ში, კლუბ „ელ-ნოგალის“ გარეთ მომხდარი აფეთქება. [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა და დაგმო [[კოლომბია|კოლუმბიის]] დედაქალაქში მომხდარი ბომბის აფეთქება, რომლის დროსაც მრავალი ადამიანი დაიღუპა და დაშავდა. თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, [[კოლუმბიის მთავრობა]]სა და მოსახლეობას. რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ კოლუმბიის ხელისუფლებას დამნაშავეების მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად. საბოლოოდ, საბჭომ მუშაობა დაასრულა ტერორიზმის ყველა ფორმასთან ბრძოლის მზადყოფნის გამოხატვით. 4f8b7jwkguz3ijebdptdpkq24xwp74j 5398150 5398147 2026-05-22T20:44:05Z Anano-QR 175352 5398150 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1465 |ორგანო = უს |თარიღი =13 თებერვალი |წელი = 2003 |სხდომა =4,706 |კოდი =S/RES/1465 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1465(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Colombia (orthographic projection).svg |წარწერა =[[კოლომბია|კოლუმბია]] }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1465''' ერთხმად მიირეს [[2003]] წლის [[13 თებერვალი|13 თებერვალს]], გაეროს წესდების პრინციპებისა და რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ის (2001) ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაგმო 2003 წლის 7 თებერვალს [[ბოგოტა]]ში, [[კოლომბია|კოლუმბია]]ში, კლუბ „ელ-ნოგალის“ გარეთ მომხდარი აფეთქება.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7663.doc.htm|title=Security Council condemns 7 February bomb attack in Bogotá, says act of terrorism threatens peace, security|date=13 February 2003|publisher=United Nations}}</ref> [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა და დაგმო [[კოლომბია|კოლუმბიის]] დედაქალაქში მომხდარი ბომბის აფეთქება, რომლის დროსაც მრავალი ადამიანი დაიღუპა და დაშავდა.<ref>{{cite book|last=Nesi|first=Giuseppe|title=International cooperation in counter-terrorism: the United Nations and regional organizations in the fight against terrorism|year=2006|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-0-7546-4755-3|page=97}}</ref>თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, [[კოლუმბიის მთავრობა]]სა და მოსახლეობას.<ref>{{cite news|title=Security Council strongly condemns recent terrorist bomb attack in Colombia|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?newsid=6161&cr=&cr1=|date=13 February 2003|agency=United Nations News Centre}}</ref> რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ კოლუმბიის ხელისუფლებას დამნაშავეების მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=269}}</ref>საბოლოოდ, საბჭომ მუშაობა დაასრულა ტერორიზმის ყველა ფორმასთან ბრძოლის მზადყოფნის გამოხატვით. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1465(2003) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} 35vyc9hnfjl4tf47g5dytdw6ufzix12 5398151 5398150 2026-05-22T20:44:18Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398151 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1465 |ორგანო = უს |თარიღი =13 თებერვალი |წელი = 2003 |სხდომა =4,706 |კოდი =S/RES/1465 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1465(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Colombia (orthographic projection).svg |წარწერა =[[კოლომბია|კოლუმბია]] }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1465''' ერთხმად მიირეს [[2003]] წლის [[13 თებერვალი|13 თებერვალს]], გაეროს წესდების პრინციპებისა და რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ის (2001) ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაგმო 2003 წლის 7 თებერვალს [[ბოგოტა]]ში, [[კოლომბია|კოლუმბია]]ში, კლუბ „ელ-ნოგალის“ გარეთ მომხდარი აფეთქება.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7663.doc.htm|title=Security Council condemns 7 February bomb attack in Bogotá, says act of terrorism threatens peace, security|date=13 February 2003|publisher=United Nations}}</ref> [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა და დაგმო [[კოლომბია|კოლუმბიის]] დედაქალაქში მომხდარი ბომბის აფეთქება, რომლის დროსაც მრავალი ადამიანი დაიღუპა და დაშავდა.<ref>{{cite book|last=Nesi|first=Giuseppe|title=International cooperation in counter-terrorism: the United Nations and regional organizations in the fight against terrorism|year=2006|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-0-7546-4755-3|page=97}}</ref>თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, [[კოლუმბიის მთავრობა]]სა და მოსახლეობას.<ref>{{cite news|title=Security Council strongly condemns recent terrorist bomb attack in Colombia|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?newsid=6161&cr=&cr1=|date=13 February 2003|agency=United Nations News Centre}}</ref> რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ კოლუმბიის ხელისუფლებას დამნაშავეების მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=269}}</ref>საბოლოოდ, საბჭომ მუშაობა დაასრულა ტერორიზმის ყველა ფორმასთან ბრძოლის მზადყოფნის გამოხატვით. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1465(2003) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] b0lixihxsgoujds4iv6649igsllhsmg 5398152 5398151 2026-05-22T20:44:52Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398152 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1465 |ორგანო = უს |თარიღი =13 თებერვალი |წელი = 2003 |სხდომა =4,706 |კოდი =S/RES/1465 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1465(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Colombia (orthographic projection).svg |წარწერა =[[კოლომბია|კოლუმბია]] }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1465''' ერთხმად მიირეს [[2003]] წლის [[13 თებერვალი|13 თებერვალს]], გაეროს წესდების პრინციპებისა და რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ის (2001) ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაგმო 2003 წლის 7 თებერვალს [[ბოგოტა]]ში, [[კოლომბია|კოლუმბია]]ში, კლუბ „ელ-ნოგალის“ გარეთ მომხდარი აფეთქება.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7663.doc.htm|title=Security Council condemns 7 February bomb attack in Bogotá, says act of terrorism threatens peace, security|date=13 February 2003|publisher=United Nations}}</ref> [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა და დაგმო [[კოლომბია|კოლუმბიის]] დედაქალაქში მომხდარი ბომბის აფეთქება, რომლის დროსაც მრავალი ადამიანი დაიღუპა და დაშავდა.<ref>{{cite book|last=Nesi|first=Giuseppe|title=International cooperation in counter-terrorism: the United Nations and regional organizations in the fight against terrorism|year=2006|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-0-7546-4755-3|page=97}}</ref>თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, [[კოლუმბიის მთავრობა]]სა და მოსახლეობას.<ref>{{cite news|title=Security Council strongly condemns recent terrorist bomb attack in Colombia|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?newsid=6161&cr=&cr1=|date=13 February 2003|agency=United Nations News Centre}}</ref> რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ კოლუმბიის ხელისუფლებას დამნაშავეების მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=269}}</ref>საბოლოოდ, საბჭომ მუშაობა დაასრულა ტერორიზმის ყველა ფორმასთან ბრძოლის მზადყოფნის გამოხატვით. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1465(2003) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] 70t5cx6b6ak8me1txq1rbndt5v79b81 5398153 5398152 2026-05-22T20:45:12Z Anano-QR 175352 5398153 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1465 |ორგანო = უს |თარიღი =13 თებერვალი |წელი = 2003 |სხდომა =4,706 |კოდი =S/RES/1465 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1465(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Colombia (orthographic projection).svg |წარწერა =[[კოლომბია|კოლუმბია]] }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1465''' ერთხმად მიირეს [[2003]] წლის [[13 თებერვალი|13 თებერვალს]], გაეროს წესდების პრინციპებისა და რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ის (2001) ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაგმო 2003 წლის 7 თებერვალს [[ბოგოტა]]ში, [[კოლომბია|კოლუმბია]]ში, კლუბ „ელ-ნოგალის“ გარეთ მომხდარი აფეთქება.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7663.doc.htm|title=Security Council condemns 7 February bomb attack in Bogotá, says act of terrorism threatens peace, security|date=13 February 2003|publisher=United Nations}}</ref> [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა და დაგმო [[კოლომბია|კოლუმბიის]] დედაქალაქში მომხდარი ბომბის აფეთქება, რომლის დროსაც მრავალი ადამიანი დაიღუპა და დაშავდა.<ref>{{cite book|last=Nesi|first=Giuseppe|title=International cooperation in counter-terrorism: the United Nations and regional organizations in the fight against terrorism|year=2006|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-0-7546-4755-3|page=97}}</ref>თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, [[კოლუმბიის მთავრობა]]სა და მოსახლეობას.<ref>{{cite news|title=Security Council strongly condemns recent terrorist bomb attack in Colombia|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?newsid=6161&cr=&cr1=|date=13 February 2003|agency=United Nations News Centre}}</ref> რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ და დახმარება გაუწიონ კოლუმბიის ხელისუფლებას დამნაშავეების მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]]-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=269}}</ref>საბოლოოდ, საბჭომ მუშაობა დაასრულა ტერორიზმის ყველა ფორმასთან ბრძოლის მზადყოფნის გამოხატვით. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1465(2003) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] 8pzh4k7wiciyr50w8sgmajvd5rrk3n5 1 889124 5397905 2026-05-22T16:10:48Z Anano-QR 175352 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397905 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 889125 5397910 2026-05-22T16:18:00Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{Commons category|2002 in Russia}} [[კატეგორია:2002 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები რუსეთში]] [[კატეგორია:2002 წელი ევროპაში]] [[კატეგორია:2002 წელი აზიაში]] კატეგორია:2000-იანი წლები რუსე... 5397910 wikitext text/x-wiki {{Commons category|2002 in Russia}} [[კატეგორია:2002 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები რუსეთში]] [[კატეგორია:2002 წელი ევროპაში]] [[კატეგორია:2002 წელი აზიაში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები რუსეთში]] johw73gojfn7b1r33xp46lzl9guteqn 0 889126 5397911 2026-05-22T16:18:09Z NitaTs55 173574 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5397911 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} fdhs46c66xkotuo58vdewk6jzs48pvw 5397914 5397911 2026-05-22T16:18:48Z NitaTs55 173574 5397914 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} გაეროს უშიშროების საბჭოს 1476-ე რეზოლუციით, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული 2003 წლის 24 აპრილს, ერაყის შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის ერაყელი ხალხისთვის ჰუმანიტარული დახმარების გაწევის შესახებ 661 (1991), 986 (1995), 1409 (2002), 1454 (2002) და 1472 (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.[1] njbpd8asugzmffibkhw2pxw55gwbrpo 5397916 5397914 2026-05-22T16:19:04Z NitaTs55 173574 5397916 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} გაეროს უშიშროების საბჭოს 1476-ე რეზოლუციით, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული 2003 წლის 24 აპრილს, ერაყის შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის ერაყელი ხალხისთვის ჰუმანიტარული დახმარების გაწევის შესახებ 661 (1991), 986 (1995), 1409 (2002), 1454 (2002) და 1472 (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.[1] გაფართოება განხორციელდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდების VII თავის შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.[2] ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ აშშ დოლარს მიაღწია.[3] s4lqgydjicn2dcj0w96uyxz280r8igg 5397920 5397916 2026-05-22T16:22:06Z NitaTs55 173574 5397920 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.[1] გაფართოება განხორციელდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდების VII თავის შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.[2] ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ აშშ დოლარს მიაღწია.[3] a1rmwj6s4l4crp3o0qzpkmx661qfx3g 5397924 5397920 2026-05-22T16:23:31Z NitaTs55 173574 5397924 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.[1] გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.[2] ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.[3] hocq1mzh6khb7jw3siikv64y4qr67uj 5397925 5397924 2026-05-22T16:24:59Z NitaTs55 173574 5397925 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.[1] გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.[2] ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.[3] ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] n0g4u7w6bq9jslqbqe0n62p7ijdyuby 5397926 5397925 2026-05-22T16:26:00Z NitaTs55 173574 5397926 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7738.doc.htm|title=Security Council extends 'Oil-for-Food Programme' until 3 June|date=24 April 2003|publisher=United Nations}}</ref> გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=275}}</ref> ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.<ref>{{cite web|title=Value of "Shippable" Priority Items for Iraq Reaches $549 million Under New Resolution|url=https://www.un.org/Depts/oip/background/latest/wu030429.html|publisher=UN Office of the Iraq Program – Oil for Food|date=29 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] 2j2nbm9fwvrhb5jdp5zcqfksnvtehnd 5397927 5397926 2026-05-22T16:26:39Z NitaTs55 173574 5397927 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7738.doc.htm|title=Security Council extends 'Oil-for-Food Programme' until 3 June|date=24 April 2003|publisher=United Nations}}</ref> გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=275}}</ref> ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.<ref>{{cite web|title=Value of "Shippable" Priority Items for Iraq Reaches $549 million Under New Resolution|url=https://www.un.org/Depts/oip/background/latest/wu030429.html|publisher=UN Office of the Iraq Program – Oil for Food|date=29 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1476(2003) Text of the Resolution at undocs.org] 9lvaewl5s6xjl4t9zo7umuhd67bpcsf 5397930 5397927 2026-05-22T16:27:16Z NitaTs55 173574 5397930 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7738.doc.htm|title=Security Council extends 'Oil-for-Food Programme' until 3 June|date=24 April 2003|publisher=United Nations}}</ref> გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=275}}</ref> ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.<ref>{{cite web|title=Value of "Shippable" Priority Items for Iraq Reaches $549 million Under New Resolution|url=https://www.un.org/Depts/oip/background/latest/wu030429.html|publisher=UN Office of the Iraq Program – Oil for Food|date=29 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1476(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} f9tj84ablvqjpsybr36k5paqgttmtd3 5397932 5397930 2026-05-22T16:28:17Z NitaTs55 173574 5397932 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = |ორგანო = <!-- გა=[[გაეროს გენერალური ასამბლეა]], უს=[[გაეროს უშიშროების საბჭო]] --> |თარიღი = |წელი = |სხდომა = |კოდი = |დოკუმენტი = |მომხრე = |წინააღმდეგი = |თავი შეიკავა = |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = |სურათი = |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7738.doc.htm|title=Security Council extends 'Oil-for-Food Programme' until 3 June|date=24 April 2003|publisher=United Nations}}</ref> გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=275}}</ref> ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.<ref>{{cite web|title=Value of "Shippable" Priority Items for Iraq Reaches $549 million Under New Resolution|url=https://www.un.org/Depts/oip/background/latest/wu030429.html|publisher=UN Office of the Iraq Program – Oil for Food|date=29 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1476(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} 95mc5wn087ezwsp2492sdrqhhcvtdxy 5397938 5397932 2026-05-22T16:31:33Z NitaTs55 173574 5397938 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1476 |ორგანო = უს |თარიღი =24 აპრილი |წელი =2003 |სხდომა =4743 |კოდი =S/RES/1476 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1476(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Children living next to Daurra Oil Refinery in Iraq.jpg |წარწერა = ერაყში ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის გვერდით მცხოვრები ბავშვები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7738.doc.htm|title=Security Council extends 'Oil-for-Food Programme' until 3 June|date=24 April 2003|publisher=United Nations}}</ref> გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=275}}</ref> ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.<ref>{{cite web|title=Value of "Shippable" Priority Items for Iraq Reaches $549 million Under New Resolution|url=https://www.un.org/Depts/oip/background/latest/wu030429.html|publisher=UN Office of the Iraq Program – Oil for Food|date=29 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1476(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} 9ggirwofmfxxmhre4120q6f1a0yr3d4 5397940 5397938 2026-05-22T16:31:58Z NitaTs55 173574 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397940 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1476 |ორგანო = უს |თარიღი =24 აპრილი |წელი =2003 |სხდომა =4743 |კოდი =S/RES/1476 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1476(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Children living next to Daurra Oil Refinery in Iraq.jpg |წარწერა = ერაყში ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის გვერდით მცხოვრები ბავშვები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7738.doc.htm|title=Security Council extends 'Oil-for-Food Programme' until 3 June|date=24 April 2003|publisher=United Nations}}</ref> გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=275}}</ref> ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.<ref>{{cite web|title=Value of "Shippable" Priority Items for Iraq Reaches $549 million Under New Resolution|url=https://www.un.org/Depts/oip/background/latest/wu030429.html|publisher=UN Office of the Iraq Program – Oil for Food|date=29 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1476(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] 11vz6r2fi94i1y456z58b9jhqc27fhf 5397996 5397940 2026-05-22T17:16:55Z NitaTs55 173574 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის ომის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5397996 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1476 |ორგანო = უს |თარიღი =24 აპრილი |წელი =2003 |სხდომა =4743 |კოდი =S/RES/1476 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1476(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Children living next to Daurra Oil Refinery in Iraq.jpg |წარწერა = ერაყში ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის გვერდით მცხოვრები ბავშვები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7738.doc.htm|title=Security Council extends 'Oil-for-Food Programme' until 3 June|date=24 April 2003|publisher=United Nations}}</ref> გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=275}}</ref> ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.<ref>{{cite web|title=Value of "Shippable" Priority Items for Iraq Reaches $549 million Under New Resolution|url=https://www.un.org/Depts/oip/background/latest/wu030429.html|publisher=UN Office of the Iraq Program – Oil for Food|date=29 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1476(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის ომის შესახებ]] tjkr7gi54b9spepje82qheksczmklvv 5398002 5397996 2026-05-22T17:24:02Z NitaTs55 173574 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398002 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1476 |ორგანო = უს |თარიღი =24 აპრილი |წელი =2003 |სხდომა =4743 |კოდი =S/RES/1476 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1476(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Children living next to Daurra Oil Refinery in Iraq.jpg |წარწერა = ერაყში ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის გვერდით მცხოვრები ბავშვები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7738.doc.htm|title=Security Council extends 'Oil-for-Food Programme' until 3 June|date=24 April 2003|publisher=United Nations}}</ref> გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=275}}</ref> ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.<ref>{{cite web|title=Value of "Shippable" Priority Items for Iraq Reaches $549 million Under New Resolution|url=https://www.un.org/Depts/oip/background/latest/wu030429.html|publisher=UN Office of the Iraq Program – Oil for Food|date=29 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1476(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის ომის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] azf9ft6ja2azr3yw5tc4zoy7ww4pvl8 5398003 5398002 2026-05-22T17:25:04Z NitaTs55 173574 დაემატა [[კატეგორია:2003 წელი ერაყში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398003 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1476 |ორგანო = უს |თარიღი =24 აპრილი |წელი =2003 |სხდომა =4743 |კოდი =S/RES/1476 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1476(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Children living next to Daurra Oil Refinery in Iraq.jpg |წარწერა = ერაყში ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის გვერდით მცხოვრები ბავშვები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7738.doc.htm|title=Security Council extends 'Oil-for-Food Programme' until 3 June|date=24 April 2003|publisher=United Nations}}</ref> გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=275}}</ref> ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.<ref>{{cite web|title=Value of "Shippable" Priority Items for Iraq Reaches $549 million Under New Resolution|url=https://www.un.org/Depts/oip/background/latest/wu030429.html|publisher=UN Office of the Iraq Program – Oil for Food|date=29 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1476(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის ომის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] [[კატეგორია:2003 წელი ერაყში]] sohxrnb8lb45cc9lbw0fabxfljhfmwc 5398004 5398003 2026-05-22T17:25:42Z NitaTs55 173574 5398004 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1476 |ორგანო = უს |თარიღი =24 აპრილი |წელი =2003 |სხდომა =4743 |კოდი =S/RES/1476 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1476(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Children living next to Daurra Oil Refinery in Iraq.jpg |წარწერა = ერაყში ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის გვერდით მცხოვრები ბავშვები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1476''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[24 აპრილი|24 აპრილს]], [[ერაყი]]ს შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[ერაყელები|ერაყელი ხალხისთვის]] [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] გაწევის შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1991]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986|986]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1409|1409]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1454|1454]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1472|1472]] (2003) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა 2003 წლის 3 ივნისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7738.doc.htm|title=Security Council extends 'Oil-for-Food Programme' until 3 June|date=24 April 2003|publisher=United Nations}}</ref> გაფართოება განხორციელდა [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად და საბჭოს მიერ შემდგომ განახლებას ექვემდებარებოდა.<ref>{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=275}}</ref> ამ თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს პროგრამის ადმინისტრირების უფრო მეტ უფლებამოსილებას ანიჭებდა. 1476-ე რეზოლუციის მიღების დროისთვის ერაყში გადასაზიდად განკუთვნილი პრიორიტეტული ტვირთების ღირებულებამ 548,6 მილიონ [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარს]] მიაღწია.<ref>{{cite web|title=Value of "Shippable" Priority Items for Iraq Reaches $549 million Under New Resolution|url=https://www.un.org/Depts/oip/background/latest/wu030429.html|publisher=UN Office of the Iraq Program – Oil for Food|date=29 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]] *[[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1476(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის ომის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] [[კატეგორია:2003 წელი ერაყში]] o4a3n8vanj5t2zd1fww11nfvqtajmn7 15 889127 5397912 2026-05-22T16:18:31Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397912 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 889128 5397918 2026-05-22T16:21:02Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2002 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები რუანდაში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები რუანდაში]] [[კატეგორია:2002 წელი აფრიკაში]] 5397918 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2002 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები რუანდაში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები რუანდაში]] [[კატეგორია:2002 წელი აფრიკაში]] 4em3zb46iq7c7brl5bb2zl5mucdnr54 15 889129 5397919 2026-05-22T16:21:49Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397919 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 889130 5397921 2026-05-22T16:22:34Z AkakiBalanchivadze 92095 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397921 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889131 5397933 2026-05-22T16:28:22Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1522 |ორგანო = უს |თარიღი = 15 იანვარი |წელი =2004 |სხდომა =4,894 |კოდი = S/RES/1522 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1522(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა... 5397933 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1522 |ორგანო = უს |თარიღი = 15 იანვარი |წელი =2004 |სხდომა =4,894 |კოდი = S/RES/1522 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1522(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება ბოსნია და ჰერცეგოვინაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Location_Bosnia-Herzegovina_Europe.png |წარწერა = ბოსნია და ჰერცეგოვინის მდებარეობა ევროპაში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1522''' ერთხმად მიიღეს 2004 წლის 15 იანვარს, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში არსებული ვითარების შესახებ მანამდე მიღებული ყველა რეზოლუციის გახსენების შემდეგ, მიესალმა კისანგანიში პირველი ინტეგრირებული და ერთიანი ბრიგადის შექმნის მცდელობებს, როგორც ეროვნული არმიის ჩამოყალიბებისკენ გადადგმულ ნაბიჯს.<ref name="un">{{cite news |date=15 January 2004 |title=Security Council welcomes step towards formation of national army in Kisangani, Democratic Republic of the Congo |url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc7980.doc.htm |publisher=[[United Nations]]}}</ref> ეს იყო უშიშროების საბჭოს მიერ 2004 წელს მიღებული პირველი რეზოლუცია. უშიშროების საბჭოს იმედი ჩაესახა ქვეყანაში კონგოს სამშვიდობო პროცესში მიღწეული პროგრესით და მიიჩნია, რომ უსაფრთხოების სექტორის რეფორმა, შეიარაღებული ძალების რესტრუქტურიზაცია და ინტეგრაცია, და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ეროვნული პოლიციის შექმნა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო გარდამავალი პროცესის წარმატებისთვის. მან კვლავ დაადასტურა ეროვნული ერთიანობისა და გარდამავალი მთავრობის პასუხისმგებლობა და მიესალმა უმაღლესი სარდლობის შექმნას. რეზოლუცია მიესალმა კისანგანიში ინტეგრირებული და ერთიანი ბრიგადის შექმნისკენ გადადგმულ ნაბიჯებს, როგორც კონგოს ეროვნული არმიის საერთო ფორმირების ნაწილს.<ref>{{cite book|last=Grant|first=Cedric H.|title=Governance, conflict analysis and conflict resolution|year=2007|publisher=Ian Randle Publishers|isbn=978-976-637-259-0|page=292}}</ref><ref>{{cite news|title=Security Council gives nod to unified Kisangani brigade in DR Congo|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=9460&Cr=democratic&Cr1=congo|date=15 January 2004|agency=United Nations News Centre}}</ref> ვინაიდან მთავრობა უკვე მოქმედებდა, 1304 (2000) რეზოლუციით გათვალისწინებული მოთხოვნები კისანგანის დემილიტარიზაციის შესახებ არ გავრცელდებოდა რესტრუქტურიზებულ და ინტეგრირებულ ძალებზე.<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Yearbook of the United Nations 2004|year=2006|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100966-8|page=[https://archive.org/details/yearbookofunited00unit_4/page/119 119]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/yearbookofunited00unit_4/page/119}}</ref> მთავრობას მოუწოდეს, მიეღო შესაბამისი ზომები ქვეყნის შეიარაღებული ძალების რესტრუქტურიზაციისა და ინტეგრაციისთვის, ხოლო საერთაშორისო საზოგადოებას ეთხოვა ამ საკითხში დახმარების გაწევა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კივუს კონფლიქტი]] *[[კონგოს მეორე ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1522(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2004 წელი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] iaqvwqkfdjoubkakrt1rngnmenwzuv3 5397939 5397933 2026-05-22T16:31:57Z NinoAs2009 175529 5397939 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1522 |ორგანო = უს |თარიღი = 15 იანვარი |წელი =2004 |სხდომა =4,894 |კოდი = S/RES/1522 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1522(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Kisempia.jpg |წარწერა = ყოფილი კონგოლელი სარდლების გაერთიანებული შტაბის ხელმძღვანელი, გენერალი კისემპია სუნგილანგა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1522''' ერთხმად მიიღეს 2004 წლის 15 იანვარს, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში არსებული ვითარების შესახებ მანამდე მიღებული ყველა რეზოლუციის გახსენების შემდეგ, მიესალმა კისანგანიში პირველი ინტეგრირებული და ერთიანი ბრიგადის შექმნის მცდელობებს, როგორც ეროვნული არმიის ჩამოყალიბებისკენ გადადგმულ ნაბიჯს.<ref name="un">{{cite news |date=15 January 2004 |title=Security Council welcomes step towards formation of national army in Kisangani, Democratic Republic of the Congo |url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc7980.doc.htm |publisher=[[United Nations]]}}</ref> ეს იყო უშიშროების საბჭოს მიერ 2004 წელს მიღებული პირველი რეზოლუცია. უშიშროების საბჭოს იმედი ჩაესახა ქვეყანაში კონგოს სამშვიდობო პროცესში მიღწეული პროგრესით და მიიჩნია, რომ უსაფრთხოების სექტორის რეფორმა, შეიარაღებული ძალების რესტრუქტურიზაცია და ინტეგრაცია, და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ეროვნული პოლიციის შექმნა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო გარდამავალი პროცესის წარმატებისთვის. მან კვლავ დაადასტურა ეროვნული ერთიანობისა და გარდამავალი მთავრობის პასუხისმგებლობა და მიესალმა უმაღლესი სარდლობის შექმნას. რეზოლუცია მიესალმა კისანგანიში ინტეგრირებული და ერთიანი ბრიგადის შექმნისკენ გადადგმულ ნაბიჯებს, როგორც კონგოს ეროვნული არმიის საერთო ფორმირების ნაწილს.<ref>{{cite book|last=Grant|first=Cedric H.|title=Governance, conflict analysis and conflict resolution|year=2007|publisher=Ian Randle Publishers|isbn=978-976-637-259-0|page=292}}</ref><ref>{{cite news|title=Security Council gives nod to unified Kisangani brigade in DR Congo|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=9460&Cr=democratic&Cr1=congo|date=15 January 2004|agency=United Nations News Centre}}</ref> ვინაიდან მთავრობა უკვე მოქმედებდა, 1304 (2000) რეზოლუციით გათვალისწინებული მოთხოვნები კისანგანის დემილიტარიზაციის შესახებ არ გავრცელდებოდა რესტრუქტურიზებულ და ინტეგრირებულ ძალებზე.<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Yearbook of the United Nations 2004|year=2006|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100966-8|page=[https://archive.org/details/yearbookofunited00unit_4/page/119 119]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/yearbookofunited00unit_4/page/119}}</ref> მთავრობას მოუწოდეს, მიეღო შესაბამისი ზომები ქვეყნის შეიარაღებული ძალების რესტრუქტურიზაციისა და ინტეგრაციისთვის, ხოლო საერთაშორისო საზოგადოებას ეთხოვა ამ საკითხში დახმარების გაწევა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კივუს კონფლიქტი]] *[[კონგოს მეორე ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1522(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2004 წელი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] 16b23jvmnjfudtqxyadaxruuxhjny70 5397944 5397939 2026-05-22T16:34:18Z NinoAs2009 175529 5397944 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1522 |ორგანო = უს |თარიღი = 15 იანვარი |წელი =2004 |სხდომა =4,894 |კოდი = S/RES/1522 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1522(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Kisempia.jpg |წარწერა = ყოფილი კონგოლელი სარდლების გაერთიანებული შტაბის ხელმძღვანელი, გენერალი კისემპია სუნგილანგა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1522''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[15 იანვარი|15 იანვარ]]ს, [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკა]]ში არსებული ვითარების შესახებ მანამდე მიღებული ყველა რეზოლუციის გახსენების შემდეგ, მიესალმა კისანგანიში პირველი ინტეგრირებული და ერთიანი ბრიგადის შექმნის მცდელობებს, როგორც ეროვნული არმიის ჩამოყალიბებისკენ გადადგმულ ნაბიჯს.<ref name="un">{{cite news |date=15 January 2004 |title=Security Council welcomes step towards formation of national army in Kisangani, Democratic Republic of the Congo |url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc7980.doc.htm |publisher=[[United Nations]]}}</ref> ეს იყო უშიშროების საბჭოს მიერ 2004 წელს მიღებული პირველი რეზოლუცია. უშიშროების საბჭოს იმედი ჩაესახა ქვეყანაში კონგოს სამშვიდობო პროცესში მიღწეული პროგრესით და მიიჩნია, რომ უსაფრთხოების სექტორის რეფორმა, შეიარაღებული ძალების რესტრუქტურიზაცია და ინტეგრაცია, და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ეროვნული პოლიციის შექმნა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო გარდამავალი პროცესის წარმატებისთვის. მან კვლავ დაადასტურა ეროვნული ერთიანობისა და გარდამავალი მთავრობის პასუხისმგებლობა და მიესალმა უმაღლესი სარდლობის შექმნას. რეზოლუცია მიესალმა კისანგანიში ინტეგრირებული და ერთიანი ბრიგადის შექმნისკენ გადადგმულ ნაბიჯებს, როგორც კონგოს ეროვნული არმიის საერთო ფორმირების ნაწილს.<ref>{{cite book|last=Grant|first=Cedric H.|title=Governance, conflict analysis and conflict resolution|year=2007|publisher=Ian Randle Publishers|isbn=978-976-637-259-0|page=292}}</ref><ref>{{cite news|title=Security Council gives nod to unified Kisangani brigade in DR Congo|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=9460&Cr=democratic&Cr1=congo|date=15 January 2004|agency=United Nations News Centre}}</ref> ვინაიდან მთავრობა უკვე მოქმედებდა, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1304|1304]] (2000) რეზოლუციით გათვალისწინებული მოთხოვნები კისანგანის დემილიტარიზაციის შესახებ არ გავრცელდებოდა რესტრუქტურიზებულ და ინტეგრირებულ ძალებზე.<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Yearbook of the United Nations 2004|year=2006|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100966-8|page=[https://archive.org/details/yearbookofunited00unit_4/page/119 119]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/yearbookofunited00unit_4/page/119}}</ref> მთავრობას მოუწოდეს, მიეღო შესაბამისი ზომები ქვეყნის შეიარაღებული ძალების რესტრუქტურიზაციისა და ინტეგრაციისთვის, ხოლო საერთაშორისო საზოგადოებას ეთხოვა ამ საკითხში დახმარების გაწევა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კივუს კონფლიქტი]] *[[კონგოს მეორე ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1522(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2004 წელი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] 9jomm0dgc72p1ulaq1p06fic4133rja 1 889132 5397945 2026-05-22T16:34:56Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397945 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889133 5397946 2026-05-22T16:37:21Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5397946 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NinoAs2009|NinoAs2009]].|22|05|2026}} pyowfhopi4ypl93qn0pxr9h4uks5qla 5397963 5397946 2026-05-22T16:51:08Z NinoAs2009 175529 5397963 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1527 |ორგანო = უს |თარიღი = 4 თებერვალი |წელი =2004 |სხდომა =4,894 |კოდი = S/RES/1527 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1527(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კოტ-დ’ივუარში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = LocationCotedIvoire.svg |წარწერა = კოტ-დ’ივუარი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1527''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[4 თებერვალი|4 თებერვალ]]ს, [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარ]]ში (სპილოს ძვლის ნაპირი) არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1464|1464]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1498|1498]] (2003) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1514|1514]] (2003) რეზოლუციების ხსენების შემდეგ, საბჭომ კოტ-დ’ივუარში გაეროს მისიის (MINUCI) მანდატი 2004 წლის [[27 თებერვალი|27 თებერვლა]]მდე გაახანგრძლივა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc7998.doc.htm|title=Security Council extends UN Mission in Côte d'Ivoire mission until 27 February|date=4 February 2004|agency=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი მხარდაჭერა ლინას-მარკუსის შეთანხმებისა და მისი სრული იმპლემენტაციის მიმართ. საბჭომ შეაქო დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა (ECOWAS) და საფრანგეთის ძალები კოტ-დ’ივუარში მშვიდობიანი მოგვარების ხელშეწყობისთვის გაწეული ძალისხმევისთვის, თუმცა აღნიშნა ქვეყნის სტაბილურობის წინაშე არსებული გამოწვევები. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად, MINUCI-ის მანდატი გახანგრძლივდა იმ უფლებამოსილებასთან ერთად, რომელიც ქვეყანაში მოქმედ ECOWAS-ისა და [[საფრანგეთი]]ს ძალებს მიენიჭათ.<ref>{{cite book|last=Blokker|first=Niels|title=The Security Council and the use of force: theory and reality—a need for change?|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14642-6|last2=Schrijver|first2=Nico |page=22}}</ref> ამავდროულად, გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს, ეთხოვა, საბჭოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებიდან ხუთი კვირის ვადაში მოემზადებინა კოტ-დ’ივუარში სამშვიდობო მისიის განლაგება.<ref>{{cite news|title=Security Council extends UN mission in Côte d'Ivoire and considers its expansion|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=9657&Cr=ivoire&Cr1=|date=4 February 2004|agency=United Nations News Centre}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კოტ-დ’ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1527(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] [[კატეგორია:2004 წელი კოტ-დ’ივუარში]] rk6t06ngwf0bxq9aizl6996mt8tem2c 1 889134 5397966 2026-05-22T16:51:50Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397966 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 2 889135 5397969 2026-05-22T16:53:48Z LukaBek 135660 ახალი გვერდი: Welcome To my Page 5397969 wikitext text/x-wiki Welcome To my Page lfzb0uko5tl7gwujzui3le0omxb780g 3 889136 5397971 2026-05-22T16:58:23Z Mfield 178349 მომხმარებელმა Mfield გვერდი „[[მომხმარებლის განხილვა:Niral Bhatt]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[მომხმარებლის განხილვა:Kashmiri Pandit]]“: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Niral Bhatt|Niral Bhatt]]" to "[[Special:CentralAuth/Kashmiri Pandit|Kashmiri Pandit]]" 5397971 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[მომხმარებლის განხილვა:Kashmiri Pandit]] 4i7oxtatm7kuf6ah57cfvfd8oxdyp6b 0 889137 5397974 2026-05-22T17:00:10Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა მხატვარი | სახელი = ერმა ბოსი | სრული სახელი = Erma Barrera-Bossi | სურათი = Portrait of Erma Bossi by Carlo Wostry.jpg | წარწერა = ერმა ბოსის პორტრეტი, შესრულებული [[კარლო ვოსტრი]]ს მიერ | დაბ. თარიღი = [[9 ივნისი]], 18... 5397974 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი | სახელი = ერმა ბოსი | სრული სახელი = Erma Barrera-Bossi | სურათი = Portrait of Erma Bossi by Carlo Wostry.jpg | წარწერა = ერმა ბოსის პორტრეტი, შესრულებული [[კარლო ვოსტრი]]ს მიერ | დაბ. თარიღი = [[9 ივნისი]], [[1875]] | დაბ. ადგილი = [[პულა]], [[ავსტრია-უნგრეთი]] (დღევანდელი [[ხორვატია]]) | გარდაცვალების თარიღი = [[14 აპრილი]], [[1952]] | გარდაცვალების ადგილი = [[მილანი]], [[იტალია]] | სფერო = [[ფერწერა]] | მიმდინარეობა = [[გერმანული ექსპრესიონიზმი]] | მასწავლებლები = }} '''ერმა ბოსი''' ([[იტალიური ენა|იტალ]]. ''Erma Bossi''; [[9 ივნისი]], [[1875]] — [[14 აპრილი]], [[1952]]) — [[იტალია|იტალიელი]] მხატვარი, რომელიც [[გერმანული ექსპრესიონიზმი|გერმანული ექსპრესიონიზმის]] სტილში მუშაობდა.<ref name="AskArt">{{cite web |title=Erma Barrera-Bossi |url=https://www.askart.com/artist_bio/Erma_BarreraBossi/11014237/Erma_BarreraBossi.aspx |website=AskArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბოსი, ერმა}} [[კატეგორია:იტალიელი მხატვრები]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია: დაბადებული 9 ივნისი]] [[კატეგორია: დაბადებული 1875]] s19ny8clvu1ci1t5vyj432cooocfayw 5397976 5397974 2026-05-22T17:03:34Z GagaMumladze2020 126180 5397976 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი | სახელი = ერმა ბოსი | სრული სახელი = Erma Barrera-Bossi | სურათი = Portrait of Erma Bossi by Carlo Wostry.jpg | წარწერა = ერმა ბოსის პორტრეტი, შესრულებული [[კარლო ვოსტრი]]ს მიერ | დაბ. თარიღი = [[9 ივნისი]], [[1875]] | დაბ. ადგილი = [[პულა]], [[ავსტრია-უნგრეთი]] (დღევანდელი [[ხორვატია]]) | გარდაცვალების თარიღი = [[14 აპრილი]], [[1952]] | გარდაცვალების ადგილი = [[მილანი]], [[იტალია]] | სფერო = [[ფერწერა]] | მიმდინარეობა = [[გერმანული ექსპრესიონიზმი]] | მასწავლებლები = }} '''ერმა ბოსი''' ([[იტალიური ენა|იტალ]]. ''Erma Bossi''; [[9 ივნისი]], [[1875]] — [[14 აპრილი]], [[1952]]) — [[იტალია|იტალიელი]] მხატვარი, რომელიც [[გერმანული ექსპრესიონიზმი|გერმანული ექსპრესიონიზმის]] სტილში მუშაობდა.<ref name="AskArt">{{cite web |title=Erma Barrera-Bossi |url=https://www.askart.com/artist_bio/Erma_BarreraBossi/11014237/Erma_BarreraBossi.aspx |website=AskArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ==ბიოგრაფია== ერმა ბოსი [[1875]] წელს [[პულა]]ში დაიბადა.<ref name="MutualArt">{{cite web |title=Barrera-Bossi, Erma | Biography |url=https://www.mutualart.com/Artist/Erma-Barrera-Bossi/4BE7AE36AF133435/Biography |website=MutualArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბოსი, ერმა}} [[კატეგორია:იტალიელი მხატვრები]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია: დაბადებული 9 ივნისი]] [[კატეგორია: დაბადებული 1875]] 669rkxqbbw10r87btjb516uqdo0b7ho 5397983 5397976 2026-05-22T17:09:23Z GagaMumladze2020 126180 5397983 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი | სახელი = ერმა ბოსი | სრული სახელი = Erma Barrera-Bossi | სურათი = Portrait of Erma Bossi by Carlo Wostry.jpg | წარწერა = ერმა ბოსის პორტრეტი, შესრულებული [[კარლო ვოსტრი]]ს მიერ | დაბ. თარიღი = [[9 ივნისი]], [[1875]] | დაბ. ადგილი = [[პულა]], [[ავსტრია-უნგრეთი]] (დღევანდელი [[ხორვატია]]) | გარდაცვალების თარიღი = [[14 აპრილი]], [[1952]] | გარდაცვალების ადგილი = [[მილანი]], [[იტალია]] | სფერო = [[ფერწერა]] | მიმდინარეობა = [[გერმანული ექსპრესიონიზმი]] | მასწავლებლები = }} '''ერმა ბოსი''' ([[იტალიური ენა|იტალ]]. ''Erma Bossi''; [[9 ივნისი]], [[1875]] — [[14 აპრილი]], [[1952]]) — [[იტალია|იტალიელი]] მხატვარი, რომელიც [[გერმანული ექსპრესიონიზმი|გერმანული ექსპრესიონიზმის]] სტილში მუშაობდა.<ref name="AskArt">{{cite web |title=Erma Barrera-Bossi |url=https://www.askart.com/artist_bio/Erma_BarreraBossi/11014237/Erma_BarreraBossi.aspx |website=AskArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ==ბიოგრაფია== ერმა ბოსი [[1875]] წელს [[პულა]]ში დაიბადა.<ref name="MutualArt">{{cite web |title=Barrera-Bossi, Erma | Biography |url=https://www.mutualart.com/Artist/Erma-Barrera-Bossi/4BE7AE36AF133435/Biography |website=MutualArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> მან ხელოვნება [[მიუნხენი|მიუნხენში]] შეისწავლა და დაკავშირებული იყო ისეთ მხატვრებთან, როგორებიც იყვნენ [[გაბრიელე მიუნტერი]] და [[ვასილი კანდინსკი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბოსი, ერმა}} [[კატეგორია:იტალიელი მხატვრები]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია: დაბადებული 9 ივნისი]] [[კატეგორია: დაბადებული 1875]] j7ueba5k0f5a8v6pxtjq1epi0gr280r 5397987 5397983 2026-05-22T17:11:46Z GagaMumladze2020 126180 5397987 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი | სახელი = ერმა ბოსი | სრული სახელი = Erma Barrera-Bossi | სურათი = Portrait of Erma Bossi by Carlo Wostry.jpg | წარწერა = ერმა ბოსის პორტრეტი, შესრულებული [[კარლო ვოსტრი]]ს მიერ | დაბ. თარიღი = [[9 ივნისი]], [[1875]] | დაბ. ადგილი = [[პულა]], [[ავსტრია-უნგრეთი]] (დღევანდელი [[ხორვატია]]) | გარდაცვალების თარიღი = [[14 აპრილი]], [[1952]] | გარდაცვალების ადგილი = [[მილანი]], [[იტალია]] | სფერო = [[ფერწერა]] | მიმდინარეობა = [[გერმანული ექსპრესიონიზმი]] | მასწავლებლები = }} '''ერმა ბოსი''' ([[იტალიური ენა|იტალ]]. ''Erma Bossi''; [[9 ივნისი]], [[1875]] — [[14 აპრილი]], [[1952]]) — [[იტალია|იტალიელი]] მხატვარი, რომელიც [[გერმანული ექსპრესიონიზმი|გერმანული ექსპრესიონიზმის]] სტილში მუშაობდა.<ref name="AskArt">{{cite web |title=Erma Barrera-Bossi |url=https://www.askart.com/artist_bio/Erma_BarreraBossi/11014237/Erma_BarreraBossi.aspx |website=AskArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ==ბიოგრაფია== ერმა ბოსი [[1875]] წელს [[პულა]]ში დაიბადა.<ref name="MutualArt">{{cite web |title=Barrera-Bossi, Erma | Biography |url=https://www.mutualart.com/Artist/Erma-Barrera-Bossi/4BE7AE36AF133435/Biography |website=MutualArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> მან ხელოვნება [[მიუნხენი|მიუნხენში]] შეისწავლა და დაკავშირებული იყო ისეთ მხატვრებთან, როგორებიც იყვნენ [[გაბრიელე მიუნტერი]] და [[ვასილი კანდინსკი]].<ref name="Benezit">{{cite web |title=Barrera-Bossi, Erma |url=https://www.oxfordartonline.com/benezit/abstract/10.1093/benz/9780199773787.001.0001/acref-9780199773787-e-00012377 |website=Benezit Dictionary of Artists |year=2011 |doi=10.1093/benz/9780199773787.article.B00012377 |isbn=978-0-19-977378-7 |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბოსი, ერმა}} [[კატეგორია:იტალიელი მხატვრები]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია: დაბადებული 9 ივნისი]] [[კატეგორია: დაბადებული 1875]] bm4qtf7gppzhuyzg0953u4y8byj1yld 5397990 5397987 2026-05-22T17:13:24Z GagaMumladze2020 126180 5397990 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი | სახელი = ერმა ბოსი | სრული სახელი = Erma Barrera-Bossi | სურათი = Portrait of Erma Bossi by Carlo Wostry.jpg | წარწერა = ერმა ბოსის პორტრეტი, შესრულებული [[კარლო ვოსტრი]]ს მიერ | დაბ. თარიღი = [[9 ივნისი]], [[1875]] | დაბ. ადგილი = [[პულა]], [[ავსტრია-უნგრეთი]] (დღევანდელი [[ხორვატია]]) | გარდაცვალების თარიღი = [[14 აპრილი]], [[1952]] | გარდაცვალების ადგილი = [[მილანი]], [[იტალია]] | სფერო = [[ფერწერა]] | მიმდინარეობა = [[გერმანული ექსპრესიონიზმი]] | მასწავლებლები = }} '''ერმა ბოსი''' ([[იტალიური ენა|იტალ]]. ''Erma Bossi''; [[9 ივნისი]], [[1875]] — [[14 აპრილი]], [[1952]]) — [[იტალია|იტალიელი]] მხატვარი, რომელიც [[გერმანული ექსპრესიონიზმი|გერმანული ექსპრესიონიზმის]] სტილში მუშაობდა.<ref name="AskArt">{{cite web |title=Erma Barrera-Bossi |url=https://www.askart.com/artist_bio/Erma_BarreraBossi/11014237/Erma_BarreraBossi.aspx |website=AskArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ==ბიოგრაფია== ერმა ბოსი [[1875]] წელს [[პულა]]ში დაიბადა.<ref name="MutualArt">{{cite web |title=Barrera-Bossi, Erma | Biography |url=https://www.mutualart.com/Artist/Erma-Barrera-Bossi/4BE7AE36AF133435/Biography |website=MutualArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> მან ხელოვნება [[მიუნხენი|მიუნხენში]] შეისწავლა და დაკავშირებული იყო ისეთ მხატვრებთან, როგორებიც იყვნენ [[გაბრიელე მიუნტერი]] და [[ვასილი კანდინსკი]].<ref name="Benezit">{{cite web |title=Barrera-Bossi, Erma |url=https://www.oxfordartonline.com/benezit/abstract/10.1093/benz/9780199773787.001.0001/acref-9780199773787-e-00012377 |website=Benezit Dictionary of Artists |year=2011 |doi=10.1093/benz/9780199773787.article.B00012377 |isbn=978-0-19-977378-7 |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ბოსი იყო მიუნხენის ახალ მხატვართა გაერთიანების წევრი.<ref name="Art Directory GmbH">{{cite web |title=Erma Bossi Biography |url=http://www.erma-bossi.com/ |website=Art Directory GmbH |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბოსი, ერმა}} [[კატეგორია:იტალიელი მხატვრები]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია: დაბადებული 9 ივნისი]] [[კატეგორია: დაბადებული 1875]] fzykic7j1ge9ym2c331lj467t3dbye0 5397992 5397990 2026-05-22T17:14:25Z GagaMumladze2020 126180 5397992 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი | სახელი = ერმა ბოსი | სრული სახელი = Erma Barrera-Bossi | სურათი = Portrait of Erma Bossi by Carlo Wostry.jpg | წარწერა = ერმა ბოსის პორტრეტი, შესრულებული [[კარლო ვოსტრი]]ს მიერ | დაბ. თარიღი = [[9 ივნისი]], [[1875]] | დაბ. ადგილი = [[პულა]], [[ავსტრია-უნგრეთი]] (დღევანდელი [[ხორვატია]]) | გარდაცვალების თარიღი = [[14 აპრილი]], [[1952]] | გარდაცვალების ადგილი = [[მილანი]], [[იტალია]] | სფერო = [[ფერწერა]] | მიმდინარეობა = [[გერმანული ექსპრესიონიზმი]] | მასწავლებლები = }} '''ერმა ბოსი''' ([[იტალიური ენა|იტალ]]. ''Erma Bossi''; [[9 ივნისი]], [[1875]] — [[14 აპრილი]], [[1952]]) — [[იტალია|იტალიელი]] მხატვარი, რომელიც [[გერმანული ექსპრესიონიზმი|გერმანული ექსპრესიონიზმის]] სტილში მუშაობდა.<ref name="AskArt">{{cite web |title=Erma Barrera-Bossi |url=https://www.askart.com/artist_bio/Erma_BarreraBossi/11014237/Erma_BarreraBossi.aspx |website=AskArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ==ბიოგრაფია== ერმა ბოსი [[1875]] წელს [[პულა]]ში დაიბადა.<ref name="MutualArt">{{cite web |title=Barrera-Bossi, Erma | Biography |url=https://www.mutualart.com/Artist/Erma-Barrera-Bossi/4BE7AE36AF133435/Biography |website=MutualArt |accessdate=8 August 2020 }}</ref> მან ხელოვნება [[მიუნხენი|მიუნხენში]] შეისწავლა და დაკავშირებული იყო ისეთ მხატვრებთან, როგორებიც იყვნენ [[გაბრიელე მიუნტერი]] და [[ვასილი კანდინსკი]].<ref name="Benezit">{{cite web |title=Barrera-Bossi, Erma |url=https://www.oxfordartonline.com/benezit/abstract/10.1093/benz/9780199773787.001.0001/acref-9780199773787-e-00012377 |website=Benezit Dictionary of Artists |year=2011 |doi=10.1093/benz/9780199773787.article.B00012377 |isbn=978-0-19-977378-7 |accessdate=8 August 2020 }}</ref> ბოსი იყო მიუნხენის ახალ მხატვართა გაერთიანების წევრი.<ref name="Art Directory GmbH">{{cite web |title=Erma Bossi Biography |url=http://www.erma-bossi.com/ |website=Art Directory GmbH |accessdate=8 August 2020 }}</ref> იგი გარდაიცვალა [[1952]] წელს [[იტალია|იტალიის]] ქალაქ [[მილანი|მილანში]].<ref name="Enciclopedia Delle Donne">{{cite web |title=Erma Bossi |url=http://www.enciclopediadelledonne.it/biografie/erma-bossi/ |website=Enciclopedia Delle Donne |accessdate=8 August 2020 |language=it }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბოსი, ერმა}} [[კატეგორია:იტალიელი მხატვრები]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია: დაბადებული 9 ივნისი]] [[კატეგორია: დაბადებული 1875]] qsyv5u4dj1mus2565q8hi50j5p9d0l2 1 889138 5397975 2026-05-22T17:00:36Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397975 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889139 5397978 2026-05-22T17:06:03Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1541 |ორგანო = უს |თარიღი = 29 აპრილი |წელი =2004 |სხდომა =4,957 |კოდი = S/RES/1541 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1541(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა =... 5397978 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1541 |ორგანო = უს |თარიღი = 29 აპრილი |წელი =2004 |სხდომა =4,957 |კოდი = S/RES/1541 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1541(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია დასავლეთ-საჰარასთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Locator_EH-MA-MR-DZ.png |წარწერა = დასავლეთი სახარა (წითელი), მოროკო (ნარინი), ალჟირი (მწვანე) და მაურიტანია (ლურჯი) }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1541''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[29 აპრილი|29 აპრილ]]ს, [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1495|1495]] (2003) რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების მიზნით გაეროს მისიის (MINURSO) მანდატი 2004 წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბრ]]ამდე გაახანგრძლივა, მისი შემადგენლობის შემცირების მიზნით.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8077.doc.htm|title=Security Council extends UN mission for referendum in Western Sahara until 31 October|date=29 April 2004|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა დასავლეთ საჰარის პრობლემის მყარი და ორმხრივი გადაწყვეტის აუცილებლობა, რაც უზრუნველყოფდა ტერიტორიის მოსახლეობის თვითგამორკვევას. საბჭომ ასევე მხარი დაუჭირა ბეიკერის გეგმას, როგორც პოლიტიკურ შეთანხმებას [[მაროკო]]სა და პოლისარიოს ფრონტს შორის.<ref>{{cite book|last=Drakulich|first=Angela|title=A global agenda: issues before the 59th General Assembly of the United Nations|year=2004|publisher=United Nations Association of the United States of America|isbn=978-1-880632-69-7|page=117}}</ref> ორსავე მხარეს მოუწოდეს, ეთანამშრომლათ გენერალურ მდივან [[კოფი ანანი|კოფი ანანთ]]ან და მის პირად წარგზავნილ ჯეიმზ ბეიკერ III-სთან. საბოლოოდ, გენერალურ მდივანს ეთხოვა, MINURSO-ს მანდატის ამოწურვისას წარედგინა ანგარიში არსებული ვითარების შესახებ და მოემზადებინა შეფასება იმის თაობაზე, თუ რა რაოდენობის პერსონალი ესაჭიროებოდა მისიას დაკისრებული ამოცანების შესასრულებლად, მისი ეტაპობრივი შემცირების გათვალისწინებით. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1541(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მაროკოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ]] 3ki35woaql556k9o81vh0hoyy956sar 5398022 5397978 2026-05-22T17:42:57Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2004 წელი მაროკოში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398022 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1541 |ორგანო = უს |თარიღი = 29 აპრილი |წელი =2004 |სხდომა =4,957 |კოდი = S/RES/1541 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1541(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია დასავლეთ-საჰარასთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Locator_EH-MA-MR-DZ.png |წარწერა = დასავლეთი სახარა (წითელი), მოროკო (ნარინი), ალჟირი (მწვანე) და მაურიტანია (ლურჯი) }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1541''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[29 აპრილი|29 აპრილ]]ს, [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1495|1495]] (2003) რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების მიზნით გაეროს მისიის (MINURSO) მანდატი 2004 წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბრ]]ამდე გაახანგრძლივა, მისი შემადგენლობის შემცირების მიზნით.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8077.doc.htm|title=Security Council extends UN mission for referendum in Western Sahara until 31 October|date=29 April 2004|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა დასავლეთ საჰარის პრობლემის მყარი და ორმხრივი გადაწყვეტის აუცილებლობა, რაც უზრუნველყოფდა ტერიტორიის მოსახლეობის თვითგამორკვევას. საბჭომ ასევე მხარი დაუჭირა ბეიკერის გეგმას, როგორც პოლიტიკურ შეთანხმებას [[მაროკო]]სა და პოლისარიოს ფრონტს შორის.<ref>{{cite book|last=Drakulich|first=Angela|title=A global agenda: issues before the 59th General Assembly of the United Nations|year=2004|publisher=United Nations Association of the United States of America|isbn=978-1-880632-69-7|page=117}}</ref> ორსავე მხარეს მოუწოდეს, ეთანამშრომლათ გენერალურ მდივან [[კოფი ანანი|კოფი ანანთ]]ან და მის პირად წარგზავნილ ჯეიმზ ბეიკერ III-სთან. საბოლოოდ, გენერალურ მდივანს ეთხოვა, MINURSO-ს მანდატის ამოწურვისას წარედგინა ანგარიში არსებული ვითარების შესახებ და მოემზადებინა შეფასება იმის თაობაზე, თუ რა რაოდენობის პერსონალი ესაჭიროებოდა მისიას დაკისრებული ამოცანების შესასრულებლად, მისი ეტაპობრივი შემცირების გათვალისწინებით. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1541(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მაროკოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ]] [[კატეგორია:2004 წელი მაროკოში]] tug7jbqm8x4vxdnbp9mvctnyuhafps4 5398023 5398022 2026-05-22T17:43:16Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2004 წელი დასავლეთ საჰარაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398023 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1541 |ორგანო = უს |თარიღი = 29 აპრილი |წელი =2004 |სხდომა =4,957 |კოდი = S/RES/1541 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1541(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია დასავლეთ-საჰარასთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Locator_EH-MA-MR-DZ.png |წარწერა = დასავლეთი სახარა (წითელი), მოროკო (ნარინი), ალჟირი (მწვანე) და მაურიტანია (ლურჯი) }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1541''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[29 აპრილი|29 აპრილ]]ს, [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1495|1495]] (2003) რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების მიზნით გაეროს მისიის (MINURSO) მანდატი 2004 წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბრ]]ამდე გაახანგრძლივა, მისი შემადგენლობის შემცირების მიზნით.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8077.doc.htm|title=Security Council extends UN mission for referendum in Western Sahara until 31 October|date=29 April 2004|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა დასავლეთ საჰარის პრობლემის მყარი და ორმხრივი გადაწყვეტის აუცილებლობა, რაც უზრუნველყოფდა ტერიტორიის მოსახლეობის თვითგამორკვევას. საბჭომ ასევე მხარი დაუჭირა ბეიკერის გეგმას, როგორც პოლიტიკურ შეთანხმებას [[მაროკო]]სა და პოლისარიოს ფრონტს შორის.<ref>{{cite book|last=Drakulich|first=Angela|title=A global agenda: issues before the 59th General Assembly of the United Nations|year=2004|publisher=United Nations Association of the United States of America|isbn=978-1-880632-69-7|page=117}}</ref> ორსავე მხარეს მოუწოდეს, ეთანამშრომლათ გენერალურ მდივან [[კოფი ანანი|კოფი ანანთ]]ან და მის პირად წარგზავნილ ჯეიმზ ბეიკერ III-სთან. საბოლოოდ, გენერალურ მდივანს ეთხოვა, MINURSO-ს მანდატის ამოწურვისას წარედგინა ანგარიში არსებული ვითარების შესახებ და მოემზადებინა შეფასება იმის თაობაზე, თუ რა რაოდენობის პერსონალი ესაჭიროებოდა მისიას დაკისრებული ამოცანების შესასრულებლად, მისი ეტაპობრივი შემცირების გათვალისწინებით. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1541(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მაროკოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ]] [[კატეგორია:2004 წელი მაროკოში]] [[კატეგორია:2004 წელი დასავლეთ საჰარაში]] c6dgurg2y70iep46jj2bcvjefhi59lb 1 889140 5397979 2026-05-22T17:06:38Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5397979 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889141 5397999 2026-05-22T17:21:41Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1548 |ორგანო = უს |თარიღი = 11 ივნისი |წელი =2004 |სხდომა =4,989 |კოდი = S/RES/1548 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1548(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა =... 5397999 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1548 |ორგანო = უს |თარიღი = 11 ივნისი |წელი =2004 |სხდომა =4,989 |კოდი = S/RES/1548 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1548(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ობიექტი კვიპროსში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Ingreso_Campo_Skouriotissa.jpg |წარწერა = UNFICYP-ის ბაზა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1548''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[11 ივნისი|11 ივნის]]ს, [[კვიპროსი|კვიპრო]]სში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით ყველა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1251|1251]] (1999) რეზოლუციის კვლავ დადასტურების შემდეგ, საბჭომ კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების (UNFICYP) მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 2004 წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბრ]]ამდე გაახანგრძლივა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8121.doc.htm|title=Security Council further extends mandate of Cyprus force until 15 December|date=11 June 2004|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ ყურადღება გაამახვილა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს მოხსენებაში გაჟღერებულ მოწოდებაზე, რომლის თანახმადაც კვიპროსისა და [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს ხელისუფლებამ სასწრაფოდ უნდა მოაგვაროს უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირებთან დაკავშირებული ჰუმანიტარული ვითარება.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|title=Report of the Secretary-General on the United Nations operation in Cyprus|url=https://undocs.org/S/2004/427|publisher=United Nations|date=26 May 2004}}</ref> ის მიესალმა ძალისხმევას, რომელიც მიმართულია გაეროს სამშვიდობო პერსონალის ცნობიერების ამაღლებისკენ აივ/შიდსისა და სხვა დაავადებების პრევენციისა და კონტროლის კუთხით, ასევე გენერალური მდივნის განზრახვას — გადახედოს ოპერაციას 2004 წლის [[24 აპრილი|24 აპრილ]]ს „ანანის გეგმის“ შესახებ გამართული რეფერენდუმის შემდეგ. UNFICYP-ის (კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების) მანდატის გაგრძელებასთან ერთად, რეზოლუციამ გენერალურ მდივანს სთხოვა უშიშროების საბჭოსთვის ანგარიშის წარდგენა მიმდინარე რეზოლუციის შესრულების შესახებ და აღნიშნა, რომ საბჭო განიხილავდა გენერალური მდივნის რეკომენდაციებს აღნიშნულ ძალებთან დაკავშირებით. რეზოლუციაში შეშფოთება გამოიხატა სტროვილიაში კვიპროსელი თურქების მხრიდან ჩადენილი დარღვევების გამო და გაჟღერდა მოწოდება — შეწყდეს [[2000]] წლის 30 ივნისს UNFICYP-ის ოპერაციებზე დაწესებული შეზღუდვები და აღდგეს მანამდე არსებული სამხედრო სტატუს-კვო. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანანის გეგმა]] *[[კვიპროსის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1548(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების შესახებ]] [[კატეგორია:2004 წელი კვიპროსში]] cf0ueocoj5mhfybqvrxr8y5oliqknne 1 889142 5398000 2026-05-22T17:23:02Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398000 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 889143 5398005 2026-05-22T17:25:54Z NitaTs55 173574 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398005 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889144 5398015 2026-05-22T17:37:19Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1558 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 აგვისტო |წელი =2004 |სხდომა =5,022 |კოდი = S/RES/1558 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1558(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა... 5398015 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1558 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 აგვისტო |წელი =2004 |სხდომა =5,022 |კოდი = S/RES/1558 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1558(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება სომალიში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Kisempia.jpg |წარწერა = სომალი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1558''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[17 აგვისტო]]ს, [[სომალი]]ში არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 733|733]] (1992) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1519|1519]] (2003) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ კიდევ ექვსი თვით აღადგინა ჯგუფი, რომელიც ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოს აკონტროლებს.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8169.doc.htm|title=Security Council requests re-establishment of group monitoring Somalia arms embargo for further six months|date=17 August 2004|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ მხარდაჭერა გამოუცხადა სომალის შერიგების პროცესს, მათ შორის მიმდინარე სომალის ეროვნულ საორიენტაციო-საშერიგებო კონფერენციას. საბჭომ დაგმო იარაღის ემბარგოს დარღვევით სომალიში და მისი გავლით იარაღის უკანონო ნაკადების მოძრაობა და მოითხოვა ემბარგოს მონიტორინგის გაუმჯობესება.<ref>{{cite book|last=Slomanson|first=William R.|title=Fundamental perspectives on international law|year=2007|publisher=[[Thomson/Wadsworth]]|isbn=978-0-495-00745-6|page=182|edition=5th}}</ref> გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე მოქმედმა საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ყველა ქვეყანამ უნდა დაიცვას ემბარგოს პირობები. გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს, ეთხოვა ხელახლა შეექმნა მონიტორინგის ჯგუფი, რომელიც თვალყურს ადევნებდა სომალის წინააღმდეგ იარაღის ემბარგოს იმპლემენტაციას, განაახლებდა სანქციების დამრღვევთა სიებს, ითანამშრომლებდა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 751|751]] (1992) რეზოლუციით შექმნილ კომიტეტთან და შეიმუშავებდა შესაბამის რეკომენდაციებს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1558(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] bypb6p78wmizhoa887bfa1ujlypnq84 5398018 5398015 2026-05-22T17:40:29Z NinoAs2009 175529 5398018 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1558 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 აგვისტო |წელი =2004 |სხდომა =5,022 |კოდი = S/RES/1558 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1558(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება სომალიში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = LocationSomalia.svg |წარწერა = სომალი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1558''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[17 აგვისტო]]ს, [[სომალი]]ში არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 733|733]] (1992) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1519|1519]] (2003) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ კიდევ ექვსი თვით აღადგინა ჯგუფი, რომელიც ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოს აკონტროლებს.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8169.doc.htm|title=Security Council requests re-establishment of group monitoring Somalia arms embargo for further six months|date=17 August 2004|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ მხარდაჭერა გამოუცხადა სომალის შერიგების პროცესს, მათ შორის მიმდინარე სომალის ეროვნულ საორიენტაციო-საშერიგებო კონფერენციას. საბჭომ დაგმო იარაღის ემბარგოს დარღვევით სომალიში და მისი გავლით იარაღის უკანონო ნაკადების მოძრაობა და მოითხოვა ემბარგოს მონიტორინგის გაუმჯობესება.<ref>{{cite book|last=Slomanson|first=William R.|title=Fundamental perspectives on international law|year=2007|publisher=[[Thomson/Wadsworth]]|isbn=978-0-495-00745-6|page=182|edition=5th}}</ref> გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე მოქმედმა საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ყველა ქვეყანამ უნდა დაიცვას ემბარგოს პირობები. გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს, ეთხოვა ხელახლა შეექმნა მონიტორინგის ჯგუფი, რომელიც თვალყურს ადევნებდა სომალის წინააღმდეგ იარაღის ემბარგოს იმპლემენტაციას, განაახლებდა სანქციების დამრღვევთა სიებს, ითანამშრომლებდა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 751|751]] (1992) რეზოლუციით შექმნილ კომიტეტთან და შეიმუშავებდა შესაბამის რეკომენდაციებს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1558(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] b9k2zsqyr9kou9nns7tp6ivmlcsthgj 5398032 5398018 2026-05-22T18:00:03Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2004 წელი სომალიში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398032 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1558 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 აგვისტო |წელი =2004 |სხდომა =5,022 |კოდი = S/RES/1558 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1558(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება სომალიში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = LocationSomalia.svg |წარწერა = სომალი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1558''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[17 აგვისტო]]ს, [[სომალი]]ში არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 733|733]] (1992) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1519|1519]] (2003) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ კიდევ ექვსი თვით აღადგინა ჯგუფი, რომელიც ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოს აკონტროლებს.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8169.doc.htm|title=Security Council requests re-establishment of group monitoring Somalia arms embargo for further six months|date=17 August 2004|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ მხარდაჭერა გამოუცხადა სომალის შერიგების პროცესს, მათ შორის მიმდინარე სომალის ეროვნულ საორიენტაციო-საშერიგებო კონფერენციას. საბჭომ დაგმო იარაღის ემბარგოს დარღვევით სომალიში და მისი გავლით იარაღის უკანონო ნაკადების მოძრაობა და მოითხოვა ემბარგოს მონიტორინგის გაუმჯობესება.<ref>{{cite book|last=Slomanson|first=William R.|title=Fundamental perspectives on international law|year=2007|publisher=[[Thomson/Wadsworth]]|isbn=978-0-495-00745-6|page=182|edition=5th}}</ref> გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე მოქმედმა საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ყველა ქვეყანამ უნდა დაიცვას ემბარგოს პირობები. გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს, ეთხოვა ხელახლა შეექმნა მონიტორინგის ჯგუფი, რომელიც თვალყურს ადევნებდა სომალის წინააღმდეგ იარაღის ემბარგოს იმპლემენტაციას, განაახლებდა სანქციების დამრღვევთა სიებს, ითანამშრომლებდა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 751|751]] (1992) რეზოლუციით შექმნილ კომიტეტთან და შეიმუშავებდა შესაბამის რეკომენდაციებს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1558(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2004 წელი სომალიში]] 3ykjaurslh0vbl9nnalohb6j3v9zjk9 1 889145 5398016 2026-05-22T17:38:44Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398016 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889146 5398017 2026-05-22T17:40:23Z NitaTs55 173574 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5398017 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} fdhs46c66xkotuo58vdewk6jzs48pvw 5398019 5398017 2026-05-22T17:40:47Z NitaTs55 173574 5398019 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} გაეროს უშიშროების საბჭოს 1480-ე რეზოლუციით, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული 2003 წლის 19 მაისს, აღმოსავლეთ ტიმორის (ტიმორი-აღმოსავლეთი) შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, 1410 (2002) და 1473 (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, 2004 წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.[1] 5kwmw6w3dtzx7yzmbz76883412p1zoh 5398020 5398019 2026-05-22T17:41:00Z NitaTs55 173574 5398020 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} გაეროს უშიშროების საბჭოს 1480-ე რეზოლუციით, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული 2003 წლის 19 მაისს, აღმოსავლეთ ტიმორის (ტიმორი-აღმოსავლეთი) შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, 1410 (2002) და 1473 (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, 2004 წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.[1] უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET-ს ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და ინდონეზიას შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესი და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და 1999 წელს ჩადენილი ქმედებებისთვის პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. 4izvq99lb4lv9n7e3x8lv1zowgc59gt 5398021 5398020 2026-05-22T17:41:16Z NitaTs55 173574 5398021 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} გაეროს უშიშროების საბჭოს 1480-ე რეზოლუციით, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული 2003 წლის 19 მაისს, აღმოსავლეთ ტიმორის (ტიმორი-აღმოსავლეთი) შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, 1410 (2002) და 1473 (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, 2004 წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.[1] უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET-ს ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და ინდონეზიას შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესი და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და 1999 წელს ჩადენილი ქმედებებისთვის პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, კოფი ანანის, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.[2] 9yjlyb2kfvomwfzb1cb4mubajs2s8ww 5398024 5398021 2026-05-22T17:43:26Z NitaTs55 173574 5398024 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.[1] უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET-ს ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და ინდონეზიას შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესი და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და 1999 წელს ჩადენილი ქმედებებისთვის პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, კოფი ანანის, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.[2] nxdknreow7oscm4d1ks7970isfg8zwf 5398069 5398024 2026-05-22T18:45:02Z NitaTs55 173574 5398069 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.[1] უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, კოფი ანანის, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.[2] kj9znefrsrfecq5lu761te4jaxp91vb 5398070 5398069 2026-05-22T18:45:41Z NitaTs55 173574 5398070 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.[1] უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.[2] 7wf0z442m18j6c758b4lu0f4tbsbtk5 5398071 5398070 2026-05-22T18:46:38Z NitaTs55 173574 5398071 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.[1] უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.[2] ==იხილეთ აგრეთვე== *[[აღმოსავლეთ ტიმორის ოკუპაცია ინდონეზიის მიერ]] ekg6h8mr6fn1gz5ufqy4enb1kjzdxk5 5398072 5398071 2026-05-22T18:47:15Z NitaTs55 173574 5398072 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends mission in Timor-Leste until 20 May 2004|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7762.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 May 2003}}</ref> უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|title=Report of the Secretary-General on the United Nations Mission of Support in East Timor|url=https://undocs.org/S/2003/449 |publisher=United Nations|date=21 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[აღმოსავლეთ ტიმორის ოკუპაცია ინდონეზიის მიერ]] o0mzvtmct3ebysts858dh26q8wbk82t 5398073 5398072 2026-05-22T18:47:46Z NitaTs55 173574 5398073 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends mission in Timor-Leste until 20 May 2004|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7762.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 May 2003}}</ref> უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|title=Report of the Secretary-General on the United Nations Mission of Support in East Timor|url=https://undocs.org/S/2003/449 |publisher=United Nations|date=21 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[აღმოსავლეთ ტიმორის ოკუპაცია ინდონეზიის მიერ]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1480(2003) Text of the Resolution at undocs.org] e99bqnqzd1vnsrjx1oz5z14xsyf3atw 5398074 5398073 2026-05-22T18:48:35Z NitaTs55 173574 5398074 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends mission in Timor-Leste until 20 May 2004|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7762.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 May 2003}}</ref> უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|title=Report of the Secretary-General on the United Nations Mission of Support in East Timor|url=https://undocs.org/S/2003/449 |publisher=United Nations|date=21 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[აღმოსავლეთ ტიმორის ოკუპაცია ინდონეზიის მიერ]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1480(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} hxfhn7myq702dzhkfex24th0vhzwq2b 5398075 5398074 2026-05-22T18:48:56Z NitaTs55 173574 5398075 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = |ორგანო = <!-- გა=[[გაეროს გენერალური ასამბლეა]], უს=[[გაეროს უშიშროების საბჭო]] --> |თარიღი = |წელი = |სხდომა = |კოდი = |დოკუმენტი = |მომხრე = |წინააღმდეგი = |თავი შეიკავა = |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = |სურათი = |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends mission in Timor-Leste until 20 May 2004|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7762.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 May 2003}}</ref> უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|title=Report of the Secretary-General on the United Nations Mission of Support in East Timor|url=https://undocs.org/S/2003/449 |publisher=United Nations|date=21 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[აღმოსავლეთ ტიმორის ოკუპაცია ინდონეზიის მიერ]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1480(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} aqx9bzdgudeo2y1wbttddvy0n2qkyko 5398076 5398075 2026-05-22T18:50:59Z NitaTs55 173574 5398076 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1480 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4758 |კოდი =S/RES/1480 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1480(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია აღმოსავლეთ ტიმორში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =East Timor relief location map.jpg |წარწერა =აღმოსავლეთ ტიმორი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends mission in Timor-Leste until 20 May 2004|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7762.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 May 2003}}</ref> უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|title=Report of the Secretary-General on the United Nations Mission of Support in East Timor|url=https://undocs.org/S/2003/449 |publisher=United Nations|date=21 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[აღმოსავლეთ ტიმორის ოკუპაცია ინდონეზიის მიერ]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1480(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} hq9usxo2ftlcyt6qkirdoi4uqe199cv 5398077 5398076 2026-05-22T18:51:25Z NitaTs55 173574 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398077 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1480 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4758 |კოდი =S/RES/1480 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1480(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია აღმოსავლეთ ტიმორში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =East Timor relief location map.jpg |წარწერა =აღმოსავლეთ ტიმორი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends mission in Timor-Leste until 20 May 2004|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7762.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 May 2003}}</ref> უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|title=Report of the Secretary-General on the United Nations Mission of Support in East Timor|url=https://undocs.org/S/2003/449 |publisher=United Nations|date=21 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[აღმოსავლეთ ტიმორის ოკუპაცია ინდონეზიის მიერ]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1480(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] 2k4tgcefb28w7qgbcg8s99x7kbbwjr7 5398078 5398077 2026-05-22T18:51:47Z NitaTs55 173574 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აღმოსავლეთ ტიმორის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398078 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1480 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4758 |კოდი =S/RES/1480 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1480(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია აღმოსავლეთ ტიმორში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =East Timor relief location map.jpg |წარწერა =აღმოსავლეთ ტიმორი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends mission in Timor-Leste until 20 May 2004|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7762.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 May 2003}}</ref> უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|title=Report of the Secretary-General on the United Nations Mission of Support in East Timor|url=https://undocs.org/S/2003/449 |publisher=United Nations|date=21 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[აღმოსავლეთ ტიმორის ოკუპაცია ინდონეზიის მიერ]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1480(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აღმოსავლეთ ტიმორის შესახებ]] h6azhyyfg7e0bmywxflfk86xh0c3sjm 5398079 5398078 2026-05-22T18:52:13Z NitaTs55 173574 დაემატა [[კატეგორია:2003 წელი აღმოსავლეთ ტიმორში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398079 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1480 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4758 |კოდი =S/RES/1480 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1480(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია აღმოსავლეთ ტიმორში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =East Timor relief location map.jpg |წარწერა =აღმოსავლეთ ტიმორი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends mission in Timor-Leste until 20 May 2004|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7762.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 May 2003}}</ref> უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|title=Report of the Secretary-General on the United Nations Mission of Support in East Timor|url=https://undocs.org/S/2003/449 |publisher=United Nations|date=21 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[აღმოსავლეთ ტიმორის ოკუპაცია ინდონეზიის მიერ]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1480(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აღმოსავლეთ ტიმორის შესახებ]] [[კატეგორია:2003 წელი აღმოსავლეთ ტიმორში]] qy5i24b0mokgta4mqri4ids0t343l3r 5398083 5398079 2026-05-22T18:53:34Z NitaTs55 173574 5398083 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1480 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4758 |კოდი =S/RES/1480 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1480(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია აღმოსავლეთ ტიმორში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =East Timor relief location map.jpg |წარწერა =აღმოსავლეთ ტიმორი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1480''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, კერძოდ, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1410|1410]] (2002) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1473|1473]] (2003) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს აღმოსავლეთ ტიმორის მხარდაჭერის მისიის (UNMISET) მანდატი თორმეტი თვის ვადით, [[2004]] წლის 19 მაისამდე გააგრძელა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends mission in Timor-Leste until 20 May 2004|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7762.doc.htm|publisher=United Nations|date=19 May 2003}}</ref> უშიშროების საბჭომ შეაქო აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისა და ხალხის ძალისხმევა დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ინსტიტუტების განვითარებაში. UNMISET ასევე შეაქეს ინფრასტრუქტურის, საჯარო ადმინისტრირების, სამართალდამცავი ორგანოებისა და თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებისთვის. გარდა ამისა, მიესალმნენ აღმოსავლეთ ტიმორსა და [[ინდონეზია]]ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების პროგრესს და ხაზი გაუსვეს უსაფრთხოების, საზღვრის დემარკაციისა და [[1999]] წელს ჩადენილ ქმედებებზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის კუთხით მიღწეულ პროგრესს. რეზოლუციაში ხაზგასმული იყო აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის შესაძლებლობების გაუმჯობესების, უფლებამოსილების UNMISET-დან აღმოსავლეთ ტიმორის მთავრობისთვის გადაცემის და მთელი პროცესის განმავლობაში საერთაშორისო მხარდაჭერის პრიორიტეტულობა. საბჭომ აღნიშნა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს, ანგარიშში ასახული სამხედრო სტრატეგია.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|title=Report of the Secretary-General on the United Nations Mission of Support in East Timor|url=https://undocs.org/S/2003/449 |publisher=United Nations|date=21 April 2003}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[აღმოსავლეთ ტიმორის ოკუპაცია ინდონეზიის მიერ]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1480(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აღმოსავლეთ ტიმორის შესახებ]] [[კატეგორია:2003 წელი აღმოსავლეთ ტიმორში]] hl0d9dbz5cr33q72i4zpfhkiv43vmik 0 889147 5398028 2026-05-22T17:55:50Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1561 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 სექტემბერი |წელი =2004 |სხდომა =5,036 |კოდი = S/RES/1561 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1561(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებ... 5398028 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1561 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 სექტემბერი |წელი =2004 |სხდომა =5,036 |კოდი = S/RES/1561 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1561(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ლიბერიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Armoured_personnel_carrier_UNMIL.jpg |წარწერა = UNMIL-ის დანაყოფი ლიბერიაში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1561''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[17 სექტემბერი|17 სექტემბე]]რს, ლიბერიაში არსებულ ვითარებაზე წინა ყველა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1497|1497]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1503|1503]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1521|1521]] (2003) და 1532 (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ კიდევ ერთი წლით — 2005 წლის [[19 სექტემბერი|19 სექტემბრ]]ამდე — გააგრძელა ლიბერიაში გაეროს მისიის (UNMIL) მანდატი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8187.doc.htm|title=Security Council extends UN Mission in Liberia until 19 September 2005|date=17 September 2004|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ აღიარა ის მნიშვნელოვანი როლი, რომელსაც [[დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა|დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობ]]ა (ECOWAS) თამაშობდა ლიბერიის პროცესში, აფრიკის კავშირისა და გაეროს როლთან ერთად. ასევე, მნიშვნელოვანი პროგრესი იქნა მიღწეული განიარაღების, დემობილიზაციის, რეინტეგრაციისა და რეაბილიტაციის პროცესში განიარაღების კუთხით.<ref>{{cite news|title=Mandate of UN mission in Liberia extended another year|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=11957&Cr=liberia&Cr1=|date=17 September 2004|agency=United Nations News Centre}}</ref> ლიბერიის მხარეებს მოუწოდეს, ერთგულნი დარჩენილიყვნენ სამშვიდობო პროცესისადმი და უზრუნველეყოთ თავისუფალი, სამართლიანი და გამჭვირვალე საყოველთაო არჩევნების ჩატარება [[2005]] წლის ოქტომბრისთვის. ამავდროულად, საერთაშორისო საზოგადოებას ეთხოვა, შეესრულებინა 2004 წლის თებერვალში ლიბერიის საერთაშორისო სარეკონსტრუქციო კონფერენციაზე დადებული პირობები და გამოეყო სახსრები რეინტეგრაციისა და რეაბილიტაციის პროცესისთვის. საბოლოოდ, გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს, დაევალა ანგარიშის წარდგენა იმ პროგრესის შესახებ, რომელსაც მიაღწია [[ლიბერია]]ში გაეროს მისიამ (UNMIL) თავისი მანდატის შესრულების პროცესში. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ლიბერიის მეორე სამოქალაქო ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1561(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბერიის შესახებ]] [[კატეგორია:2004 წელი ლიბერიაში]] fgo9m80jcghr6ubhpghjzd21e7rgkiw 1 889148 5398030 2026-05-22T17:58:50Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398030 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 889149 5398033 2026-05-22T18:00:44Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2004 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები სომალიში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები სომალიში]] [[კატეგორია:2004 წელი აფრიკაში]] 5398033 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2004 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები სომალიში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები სომალიში]] [[კატეგორია:2004 წელი აფრიკაში]] se89oevcls96z0elxc80m5t60s2i4ja 15 889150 5398034 2026-05-22T18:01:11Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398034 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889151 5398041 2026-05-22T18:16:49Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1569 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ოქტონბერი |წელი =2004 |სხდომა =5,063 |კოდი = S/RES/1569 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1569(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებო... 5398041 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1569 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ოქტონბერი |წელი =2004 |სხდომა =5,063 |კოდი = S/RES/1569 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1569(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი = LocationSudan_Africa.png |წარწერა = სუდანის მდებარეობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1569''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[26 ოქტომბერი|26 ოქტომბერ]]ს, გაეროს წესდების 28-ე მუხლის საფუძველზე, საბჭომ გადაწყვიტა სუდანში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით ორდღიანი შეხვედრა [[ნაირობი|ნაირობიში]] ([[კენია]]) გაემართა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council decides to hold two-day meeting on Sudan from 18 to 19 November in Nairobi|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8224.doc.htm|date=26 October 2004|publisher=United Nations}}</ref> შეხვედრა გაიმართებოდა 2004 წლის [[18 ნოემბერი|18]]-[[19 ნოემბერი|19 ნოემბერ]]ს და მასზე განხილული იქნებოდა დარფურის კონფლიქტი და სამოქალაქო ომი სამხრეთ სუდანში.<ref>{{cite book|title=Report of the Security Council: 1 August 2004 – 31 July 2005|year=2005|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-810216-4|page=9}}</ref> გარდა ამისა, რეზოლუციაში აღნიშნული იყო, რომ შეხვედრას დაესწრებოდნენ აფრიკის კავშირისა და განვითარების სამთავრობათაშორისო ორგანოს (IGAD) წარმომადგენლები, და მასზე ასევე იმსჯელებდნენ რეგიონში მიმდინარე სხვა სამშვიდობო ძალისხმევებზე. ეს შეხვედრა იყო მეთერთმეტე შემთხვევა, როდესაც უშიშროების საბჭო [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] მდებარე საკუთარი შტაბბინის გარეთ შეიკრიბა, ხოლო [[ნაირობი]]ში ეს პირველად მოხდა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council decides to hold two-day meeting on Sudan from 18 to 19 November in Nairobi|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8224.doc.htm|date=26 October 2004|publisher=United Nations}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[დარფურის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1569(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2004 წელი სუდანში]] lva4k7dd3kpequf3l5u89xw8lhdabrf 5398190 5398041 2026-05-23T01:42:06Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5398190 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1569 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ოქტონბერი |წელი =2004 |სხდომა =5,063 |კოდი = S/RES/1569 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1569(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი = LocationSudan_Africa.png |წარწერა = სუდანის მდებარეობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1569''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[26 ოქტომბერი|26 ოქტომბერ]]ს, გაეროს წესდების 28-ე მუხლის საფუძველზე, საბჭომ გადაწყვიტა სუდანში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით ორდღიანი შეხვედრა [[ნაირობი|ნაირობიში]] ([[კენია]]) გაემართა.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council decides to hold two-day meeting on Sudan from 18 to 19 November in Nairobi|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8224.doc.htm|date=26 October 2004|publisher=United Nations}}</ref> შეხვედრა გაიმართებოდა 2004 წლის [[18 ნოემბერი|18]]-[[19 ნოემბერი|19 ნოემბერ]]ს და მასზე განხილული იქნებოდა დარფურის კონფლიქტი და სამოქალაქო ომი სამხრეთ სუდანში.<ref>{{cite book|title=Report of the Security Council: 1 August 2004 – 31 July 2005|year=2005|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-810216-4|page=9}}</ref> გარდა ამისა, რეზოლუციაში აღნიშნული იყო, რომ შეხვედრას დაესწრებოდნენ აფრიკის კავშირისა და განვითარების სამთავრობათაშორისო ორგანოს (IGAD) წარმომადგენლები, და მასზე ასევე იმსჯელებდნენ რეგიონში მიმდინარე სხვა სამშვიდობო ძალისხმევებზე. ეს შეხვედრა იყო მეთერთმეტე შემთხვევა, როდესაც უშიშროების საბჭო [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] მდებარე საკუთარი შტაბბინის გარეთ შეიკრიბა, ხოლო [[ნაირობი]]ში ეს პირველად მოხდა.<ref name="un"/> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[დარფურის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1569(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2004 წელი სუდანში]] 7fgraukud23czqe3wfhvqa4d24c2gqa 1 889152 5398042 2026-05-22T18:17:25Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398042 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889153 5398045 2026-05-22T18:21:58Z Kober 394 ახალი გვერდი: '''ვახტანგ ისმაილის ძე თევზაძე''' (დ. [[24 ოქტომბერი]], [[1933]], [[თბილისი]], — გ. [[6 მარტი]], [[2013]], იქვე) — ქართველი ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1987), პროფესორი (1991), საქართ... 5398045 wikitext text/x-wiki '''ვახტანგ ისმაილის ძე თევზაძე''' (დ. [[24 ოქტომბერი]], [[1933]], [[თბილისი]], — გ. [[6 მარტი]], [[2013]], იქვე) — ქართველი ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1987), პროფესორი (1991), საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1995). 1957 წელს დაამთავრა [[საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]] და იმავე წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს ჰიდროტექნიკისა და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (ამჟამინდელი [[საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი|საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის]] წყალთა მეურნეობის ინსტიტუტი) უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1973 წელს ხანგრძლივი მივლინებით იმყოფებოდა იაპონიაში, ხოლო 1979–1980 წლებში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიწვევით ლექციებს კითხულობდა გარემოს დაცვის პრობლემებზე ნოვოჩერკასკსა და მოსკოვში. 1980–1990 წლებში საქართველოს ჰიდროტექნიკისა და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ხელმძღვანელობდა სამთო მელიორაციის განყოფილებას, ხოლო 1991–1993 წლებში ბუნებრივი კატასტროფული მოვლენების ლაბორატორიას. 1993 წლიდან იყო წყალთა მეურნეობისა და საინჟინრო-ეკოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. თევზაძის სამეცნიერო კვლევის სფერო მოიცავდა ჰიდრავლიკის, ჰიდროლოგიის, ჰიდროტექნიკისა და საინჟინრო ეკოლოგიის, წყალთა მეურნეობისა და მელიორაციის დარგებს, აგრეთვე კულტურულ ძეგლთა დაცვასთან დაკავშირებულ საინჟინრო საკითხებს. დაჯილდოებულია [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]] (2003). == ბიბლიოგრაფია == * ღვარცოფებისა და ღვარცოფსაწინააღმდეგო ნაგებობების ჰიდრავლიკა, თბ., 1996 (თანაავტ.: ო. ნათიშვილი, ზ. დანელია). * Гидравлические закономерности связных селей, Тб., 1996 (თანაავტ. О. Г. Натишвили). * Движение селей и их взаимодействие с сооружениями, Тб., 2001 (თანაავტ. О. Г. Натишвили). * Основы динамики селей, Тб., 2007 (თანაავტ. О. Г. Натишвили). ==ლიტერატურა== {{ქე|3|646}} {{DEFAULTSORT:თევაზაძე, ვახტანგ}} prvjk68nqk8fvl48b3otfeie6e50644 5398047 5398045 2026-05-22T18:24:28Z Kober 394 + 10 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398047 wikitext text/x-wiki '''ვახტანგ ისმაილის ძე თევზაძე''' (დ. [[24 ოქტომბერი]], [[1933]], [[თბილისი]], — გ. [[6 მარტი]], [[2013]], იქვე) — ქართველი ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1987), პროფესორი (1991), საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1995). 1957 წელს დაამთავრა [[საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი]] და იმავე წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს ჰიდროტექნიკისა და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (ამჟამინდელი [[საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი|საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის]] წყალთა მეურნეობის ინსტიტუტი) უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1973 წელს ხანგრძლივი მივლინებით იმყოფებოდა იაპონიაში, ხოლო 1979–1980 წლებში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიწვევით ლექციებს კითხულობდა გარემოს დაცვის პრობლემებზე ნოვოჩერკასკსა და მოსკოვში. 1980–1990 წლებში საქართველოს ჰიდროტექნიკისა და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ხელმძღვანელობდა სამთო მელიორაციის განყოფილებას, ხოლო 1991–1993 წლებში ბუნებრივი კატასტროფული მოვლენების ლაბორატორიას. 1993 წლიდან იყო წყალთა მეურნეობისა და საინჟინრო-ეკოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. თევზაძის სამეცნიერო კვლევის სფერო მოიცავდა ჰიდრავლიკის, ჰიდროლოგიის, ჰიდროტექნიკისა და საინჟინრო ეკოლოგიის, წყალთა მეურნეობისა და მელიორაციის დარგებს, აგრეთვე კულტურულ ძეგლთა დაცვასთან დაკავშირებულ საინჟინრო საკითხებს. დაჯილდოებულია [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]] (2003). == ბიბლიოგრაფია == * ღვარცოფებისა და ღვარცოფსაწინააღმდეგო ნაგებობების ჰიდრავლიკა, თბ., 1996 (თანაავტ.: ო. ნათიშვილი, ზ. დანელია). * Гидравлические закономерности связных селей, Тб., 1996 (თანაავტ. О. Г. Натишвили). * Движение селей и их взаимодействие с сооружениями, Тб., 2001 (თანაავტ. О. Г. Натишвили). * Основы динамики селей, Тб., 2007 (თანაავტ. О. Г. Натишвили). ==ლიტერატურა== {{ქე|3|646}} {{DEFAULTSORT:თევაზაძე, ვახტანგ}} [[კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1933]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2013]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:ქართველი ინჟინრები]] [[კატეგორია:ქართველი ჰიდროტექნიკოსები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] 7rvk06uiwty6mzlf78a3nhv10goym5p 1 889154 5398046 2026-05-22T18:22:19Z Kober 394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398046 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889155 5398049 2026-05-22T18:27:43Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1570''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[28 ოქტომბერი|28 ოქტომბერ]]ს, [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში არსებულ ვითარებაზე წინა ყველა რეზოლუციის, გა... 5398049 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1570''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[28 ოქტომბერი|28 ოქტომბერ]]ს, [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში არსებულ ვითარებაზე წინა ყველა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1495|1495]] (2003) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1441|1541]] (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[30 აპრილი|30 აპრილ]]ამდე გააგრძელა დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების გაეროს მისიის (MINURSO) მანდატი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8232.doc.htm|title=Security Council extends mandate of Western Sahara mission until 30 April 2005|date=28 October 2004|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა დასავლეთ საჰარის პრობლემის გრძელვადიანი და ორმხრივი გადაწყვეტის აუცილებლობა, რაც უზრუნველყოფდა ამ ტერიტორიის მოსახლეობის თვითგამორკვევას. საბჭომ მოუწოდა როგორც [[მაროკო]]ს, ისე პოლისარიოს ფრონტს, ითანამშრომლონ გაეროსთან პოლიტიკური ჩიხიდან გამოსასვლელად და ამ ხანგრძლივი დავის გადასაჭრელად. ამავდროულად, გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]], ეთხოვა ანგარიშის წარდგენა არსებული ვითარებისა და MINURSO-ს შესახებ, მისი პერსონალის შესაძლო შემცირების ჩათვლით. წევრ ქვეყნებს კი მოუწოდეს, განიხილონ წვლილის შეტანა ნდობის აღდგენის ღონისძიებებში, რათა ხელი შეეწყოს ადამიანებს შორის უფრო მჭიდრო კონტაქტს, მაგალითად, ოჯახურ ვიზიტებს. თავის მოხსენებაში გენერალურმა მდივანმა უშიშროების საბჭოს განსახილველად ორი ვარიანტი შესთავაზა: ცეცხლის შეწყვეტის ხაზის მონიტორინგისთვის არსებული 203 დამკვირვებლის შენარჩუნება ან მათი რაოდენობის 37-მდე შემცირება.<ref>{{cite news|title=UN mission in Western Sahara extended through April 2005|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=12375&Cr=western&Cr1=sahara|date=28 October 2004|agency=United Nations Press Centre}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1570(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მაროკოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ]] [[კატეგორია:2004 წელი დასავლეთ საჰარაში]] [[კატეგორია:2004 წელი მაროკოში]] 69n0b6c0woqvkg0rg18gj21h4r6tsuj 5398050 5398049 2026-05-22T18:30:00Z NinoAs2009 175529 5398050 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1570 |ორგანო = უს |თარიღი = 28 ოქტომბერი |წელი =2004 |სხდომა =5,068 |კოდი = S/RES/1570 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1570(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია დასავლეთ-საჰარასთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = LocationWesternSahara.svg |წარწერა = დასავლეთი საუჰარა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1570''' ერთხმად მიიღეს [[2004]] წლის [[28 ოქტომბერი|28 ოქტომბერ]]ს, [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში არსებულ ვითარებაზე წინა ყველა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1495|1495]] (2003) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1441|1541]] (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[30 აპრილი|30 აპრილ]]ამდე გააგრძელა დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების გაეროს მისიის (MINURSO) მანდატი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8232.doc.htm|title=Security Council extends mandate of Western Sahara mission until 30 April 2005|date=28 October 2004|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა დასავლეთ საჰარის პრობლემის გრძელვადიანი და ორმხრივი გადაწყვეტის აუცილებლობა, რაც უზრუნველყოფდა ამ ტერიტორიის მოსახლეობის თვითგამორკვევას. საბჭომ მოუწოდა როგორც [[მაროკო]]ს, ისე პოლისარიოს ფრონტს, ითანამშრომლონ გაეროსთან პოლიტიკური ჩიხიდან გამოსასვლელად და ამ ხანგრძლივი დავის გადასაჭრელად. ამავდროულად, გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]], ეთხოვა ანგარიშის წარდგენა არსებული ვითარებისა და MINURSO-ს შესახებ, მისი პერსონალის შესაძლო შემცირების ჩათვლით. წევრ ქვეყნებს კი მოუწოდეს, განიხილონ წვლილის შეტანა ნდობის აღდგენის ღონისძიებებში, რათა ხელი შეეწყოს ადამიანებს შორის უფრო მჭიდრო კონტაქტს, მაგალითად, ოჯახურ ვიზიტებს. თავის მოხსენებაში გენერალურმა მდივანმა უშიშროების საბჭოს განსახილველად ორი ვარიანტი შესთავაზა: ცეცხლის შეწყვეტის ხაზის მონიტორინგისთვის არსებული 203 დამკვირვებლის შენარჩუნება ან მათი რაოდენობის 37-მდე შემცირება.<ref>{{cite news|title=UN mission in Western Sahara extended through April 2005|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=12375&Cr=western&Cr1=sahara|date=28 October 2004|agency=United Nations Press Centre}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1570(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მაროკოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ]] [[კატეგორია:2004 წელი დასავლეთ საჰარაში]] [[კატეგორია:2004 წელი მაროკოში]] mvz75qjn24okumo09xctax80z3ffars 1 889156 5398051 2026-05-22T18:30:27Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398051 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889157 5398053 2026-05-22T18:31:50Z Kober 394 ახალი გვერდი: '''თამაზ ვლადიმერის ძე თევზაძე''' (დ. 1 აპრილი, 1928, თბილისი, — გ. 15 ნოემბერი, 2020) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (1967). 1952 წელს დაამთავრა მოსკოვის არქიტექტ... 5398053 wikitext text/x-wiki '''თამაზ ვლადიმერის ძე თევზაძე''' (დ. 1 აპრილი, 1928, თბილისი, — გ. 15 ნოემბერი, 2020) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (1967). 1952 წელს დაამთავრა მოსკოვის არქიტექტურის ინსტიტუტი. 1953–1964 წლებში მუშაობდა არქიტექტორად საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტში“, ხოლო 1964–1971 წლებში — ტიპობრივი და ექსპერიმენტული დაპროექტების თბილისის ზონალურ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში („თბილზნიეპი“). 1973–1978 წლებში მას ეკავა თბილისის მთავარი არქიტექტორის პოსტი, 1978–1987 წლებში იყო „თბილქალაქპროექტის“ დირექტორი, ხოლო 1987–2002 წლებში მუშაობდა ამავე საპროექტო ინსტიტუტის მთავარ არქიტექტორად. თამაზ თევზაძის ძირითადი ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია თბილისში განხორციელებული პროექტები: სკოლა 880 მოსწავლეზე (ტიპობრივი პროექტი, 1954, არქიტექტორ მ. კობახიძესთან ერთად); სასტუმრო „კოლხეთი“ (1962, არქიტექტორ ნ. ჯობაძესთან ერთად); თბილისის მეტროპოლიტენის სადგურ „[[ნაძალადევი (თბილისის მეტრო)|ნაძალადევის]]“ (ყოფილი „ოქტომბერი“) მიწისზედა ნაგებობა და ქვედა ვესტიბიული (1966, არქიტექტორ რ. კიკნაძესთან ერთად, მხატვარი ნ. იგნატოვი); მეტროპოლიტენის სადგურ „[[300 არაგველი (თბილისის მეტრო)|300 არაგველის]]“ მიწისზედა ნაგებობა (1967) და კონსტანტინე გამსახურდიას ძეგლის არქიტექტურული ნაწილი (1983, მოქანდაკე თ. კიკალიშვილი). დაჯილდოებულია [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]] (1998). ==ლიტერატურა== {{ქე|3|646|გერსამია თ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ბიოგრაფია|00007161}} {{DEFAULTSORT:თევზაძე, თამაზ}} cry9jt3nq1tma8gwjgba3lele0r8hv0 5398054 5398053 2026-05-22T18:32:10Z Kober 394 5398054 wikitext text/x-wiki '''თამაზ ვლადიმერის ძე თევზაძე''' (დ. [[1 აპრილი]], [[1928]], [[თბილისი]], — გ. [[15 ნოემბერი]], [[2020]]) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (1967). 1952 წელს დაამთავრა მოსკოვის არქიტექტურის ინსტიტუტი. 1953–1964 წლებში მუშაობდა არქიტექტორად საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტში“, ხოლო 1964–1971 წლებში — ტიპობრივი და ექსპერიმენტული დაპროექტების თბილისის ზონალურ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში („თბილზნიეპი“). 1973–1978 წლებში მას ეკავა თბილისის მთავარი არქიტექტორის პოსტი, 1978–1987 წლებში იყო „თბილქალაქპროექტის“ დირექტორი, ხოლო 1987–2002 წლებში მუშაობდა ამავე საპროექტო ინსტიტუტის მთავარ არქიტექტორად. თამაზ თევზაძის ძირითადი ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია თბილისში განხორციელებული პროექტები: სკოლა 880 მოსწავლეზე (ტიპობრივი პროექტი, 1954, არქიტექტორ მ. კობახიძესთან ერთად); სასტუმრო „კოლხეთი“ (1962, არქიტექტორ ნ. ჯობაძესთან ერთად); თბილისის მეტროპოლიტენის სადგურ „[[ნაძალადევი (თბილისის მეტრო)|ნაძალადევის]]“ (ყოფილი „ოქტომბერი“) მიწისზედა ნაგებობა და ქვედა ვესტიბიული (1966, არქიტექტორ რ. კიკნაძესთან ერთად, მხატვარი ნ. იგნატოვი); მეტროპოლიტენის სადგურ „[[300 არაგველი (თბილისის მეტრო)|300 არაგველის]]“ მიწისზედა ნაგებობა (1967) და კონსტანტინე გამსახურდიას ძეგლის არქიტექტურული ნაწილი (1983, მოქანდაკე თ. კიკალიშვილი). დაჯილდოებულია [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]] (1998). ==ლიტერატურა== {{ქე|3|646|გერსამია თ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ბიოგრაფია|00007161}} {{DEFAULTSORT:თევზაძე, თამაზ}} 1488y0o0jy7mll3g9lc5i7m27dsum2i 5398057 5398054 2026-05-22T18:33:57Z Kober 394 + 8 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398057 wikitext text/x-wiki '''თამაზ ვლადიმერის ძე თევზაძე''' (დ. [[1 აპრილი]], [[1928]], [[თბილისი]], — გ. [[15 ნოემბერი]], [[2020]]) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (1967). 1952 წელს დაამთავრა მოსკოვის არქიტექტურის ინსტიტუტი. 1953–1964 წლებში მუშაობდა არქიტექტორად საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტში“, ხოლო 1964–1971 წლებში — ტიპობრივი და ექსპერიმენტული დაპროექტების თბილისის ზონალურ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში („თბილზნიეპი“). 1973–1978 წლებში მას ეკავა თბილისის მთავარი არქიტექტორის პოსტი, 1978–1987 წლებში იყო „თბილქალაქპროექტის“ დირექტორი, ხოლო 1987–2002 წლებში მუშაობდა ამავე საპროექტო ინსტიტუტის მთავარ არქიტექტორად. თამაზ თევზაძის ძირითადი ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია თბილისში განხორციელებული პროექტები: სკოლა 880 მოსწავლეზე (ტიპობრივი პროექტი, 1954, არქიტექტორ მ. კობახიძესთან ერთად); სასტუმრო „კოლხეთი“ (1962, არქიტექტორ ნ. ჯობაძესთან ერთად); თბილისის მეტროპოლიტენის სადგურ „[[ნაძალადევი (თბილისის მეტრო)|ნაძალადევის]]“ (ყოფილი „ოქტომბერი“) მიწისზედა ნაგებობა და ქვედა ვესტიბიული (1966, არქიტექტორ რ. კიკნაძესთან ერთად, მხატვარი ნ. იგნატოვი); მეტროპოლიტენის სადგურ „[[300 არაგველი (თბილისის მეტრო)|300 არაგველის]]“ მიწისზედა ნაგებობა (1967) და კონსტანტინე გამსახურდიას ძეგლის არქიტექტურული ნაწილი (1983, მოქანდაკე თ. კიკალიშვილი). დაჯილდოებულია [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]] (1998). ==ლიტერატურა== {{ქე|3|646|გერსამია თ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ბიოგრაფია|00007161}} {{DEFAULTSORT:თევზაძე, თამაზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1928]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ნოემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] mby95kqnhnygcdqehfs0jde39xo6rq6 1 889158 5398056 2026-05-22T18:32:23Z Kober 394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398056 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889159 5398061 2026-05-22T18:39:03Z Kober 394 ახალი გვერდი: '''თამაზ შოთას ძე თევზაძე''' (დ. [[24 აგვისტო]], [[1942]], დაბა [[აბასთუმანი (დაბა)|აბასთუმანი]]) — ქართველი მათემატიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (2000). 1965 წელს და... 5398061 wikitext text/x-wiki '''თამაზ შოთას ძე თევზაძე''' (დ. [[24 აგვისტო]], [[1942]], დაბა [[აბასთუმანი (დაბა)|აბასთუმანი]]) — ქართველი მათემატიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (2000). 1965 წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1970–1990 წლებში იგი მუშაობდა თსუ-ში სხვადასხვა სამეცნიერო თანამდებობაზე, ხოლო 1990–2006 წლებში იკავებდა მათემატიკის დაფუძნებისა და მეთოდიკის კათედრის გამგის პოსტს, სადაც კითხულობდა ლექციების კურსს მათემატიკურ ანალიზსა და უმაღლეს მათემატიკაში. 2006 წლიდან თამაზ თევზაძე მოღვაწეობს [[წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტი|საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართულ უნივერსიტეტში,]] სადაც ლექციებს კითხულობს კალკულუსსა და მათემატიკურ ანალიზში. ==ლიტერატურა== {{ქე|3|646}} {{DEFAULTSORT:თევზაძე, თამაზ}} i1xfxkqvuynldjqq1n0rjura6aqvji7 5398063 5398061 2026-05-22T18:40:14Z Kober 394 + 6 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398063 wikitext text/x-wiki '''თამაზ შოთას ძე თევზაძე''' (დ. [[24 აგვისტო]], [[1942]], დაბა [[აბასთუმანი (დაბა)|აბასთუმანი]]) — ქართველი მათემატიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (2000). 1965 წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1970–1990 წლებში იგი მუშაობდა თსუ-ში სხვადასხვა სამეცნიერო თანამდებობაზე, ხოლო 1990–2006 წლებში იკავებდა მათემატიკის დაფუძნებისა და მეთოდიკის კათედრის გამგის პოსტს, სადაც კითხულობდა ლექციების კურსს მათემატიკურ ანალიზსა და უმაღლეს მათემატიკაში. 2006 წლიდან თამაზ თევზაძე მოღვაწეობს [[წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტი|საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართულ უნივერსიტეტში,]] სადაც ლექციებს კითხულობს კალკულუსსა და მათემატიკურ ანალიზში. ==ლიტერატურა== {{ქე|3|646}} {{DEFAULTSORT:თევზაძე, თამაზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო]] [[კატეგორია:დაბადებული 1942]] [[კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები]] msovg5slhje3ldjrgysb5lksad8f293 1 889160 5398062 2026-05-22T18:39:19Z Kober 394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398062 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889161 5398065 2026-05-22T18:40:46Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1571 |ორგანო = უს |თარიღი = 4 ნოემბერი |წელი =2004 |სხდომა =5,070 |კოდი = S/RES/1571 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1571(2004) |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = საერთაშორისო... 5398065 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1571 |ორგანო = უს |თარიღი = 4 ნოემბერი |წელი =2004 |სხდომა =5,070 |კოდი = S/RES/1571 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1571(2004) |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = საერთაშორისო მართლმსაჯულების სასამართლო |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Peace_Palace_covered_by_the_first_flakes_of_snow_of_2009.jpg |წარწერა = საერთაშორისო მართლმსაჯულების სასამართლო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1571''' კენჭის ყრის გარეშე მიიღეს [[2004]] წლის [[4 ნოემბერი|4 ნოემბერ]]ს, მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს (ICJ) მოსამართლის, ჟილბერ გიომის გადადგომის შესახებ ცნობის მიღების შემდეგ, რაც ძალაში შედიოდა 2004 წლის [[11 თებერვალი|11 თებერვალ]]ს, საბჭომ გადაწყვიტა, რომ სასამართლოში არსებული ვაკანტური ადგილის შესავსებად არჩევნები გაიმართებოდა [[2005]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალ]]ს, უშიშროების საბჭოსა და გენერალური ასამბლეის 59-ე სესიის პლენარულ სხდომაზე.<ref>{{cite news|title=Vacancy on International Court of Justice to be filled by election on 15 February 2005|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8235.doc.htm|publisher=United Nations|date=4 November 2004}}</ref> გიომი, ფრანგი იურისტი, სასამართლოს წევრი [[1987]] წლის სექტემბრიდან იყო, ხოლო 2000-დან 2003 წლამდე მისი პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. მისი უფლებამოსილების ვადა [[2009]] წლის თებერვალში იწურებოდა.<ref>{{cite web|url=http://www.icj-cij.org/presscom/index.php?pr=72&pt=1&p1=6&p2=1|title=Judge Gilbert Guillaume, former President of the Court, will resign as a Member of the Court as of 11 February 2005|date=10 November 2004|publisher=International Court of Justice}}</ref> იგი რონი აბრაჰამმა შეცვალა.<ref>{{cite news|title=The United Nations General Assembly and Security Council elect|url=http://www.icj-cij.org/presscom/index.php?pr=70&pt=1&p1=6&p2=1|date=15 February 2005|agency=International Court of Justice}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლეების სია]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1571(2004) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2004}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2004 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს შესახებ]] os6un1k7jfvsrdgh56qx5dkxs2ib5wh 1 889162 5398066 2026-05-22T18:41:16Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398066 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889163 5398082 2026-05-22T18:53:33Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1585 |ორგანო = უს |თარიღი = 10 მარტი |წელი =2004 |სხდომა =5,137 |კოდი = S/RES/1585 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1585(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |... 5398082 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1585 |ორგანო = უს |თარიღი = 10 მარტი |წელი =2004 |სხდომა =5,137 |კოდი = S/RES/1585 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1585(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Darfur_refugee_camp_in_Chad.jpg |წარწერა = დარფურის ლტოლვილთა ბანაკი აღმოსავლეთ ჩადში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1585''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[10 მარტი|10 მარტ]]ს, [[სუდანი|სუდან]]ში არსებულ ვითარებაზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1547|1547]] (2004), 1556 (2004) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1574|1574]] (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ ერთი კვირის ვადით გააგრძელა სუდანში გაეროს წინასწარი მისიის (UNAMIS) მანდატი.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council Nairobi meeting welcomes end of year peace pledge by parties to Sudan conflict|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8332.doc.htm|date=10 March 2005|publisher=United Nations}}</ref> მანდატი 2005 წლის [[17 მარტი|17 მარტ]]ამდე გაგრძელდა, რათა უშიშროების საბჭოს ამ საკითხზე დამატებითი მსჯელობის შესაძლებლობა ჰქონოდა. მომდევნო ორი კვირის განმავლობაში კი სუდანში გაეროს მისია უნდა ჩამოყალიბებულიყო. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სამხრეთი სუდანი]] *[[დარფურის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1585(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2005 წელი სუდანში]] 3pz65wg9xl4i7vzfcj899634ewqtwot 5398126 5398082 2026-05-22T19:37:47Z NinoAs2009 175529 5398126 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1585 |ორგანო = უს |თარიღი = 10 მარტი |წელი =2005 |სხდომა =5,137 |კოდი = S/RES/1585 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1585(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Darfur_refugee_camp_in_Chad.jpg |წარწერა = დარფურის ლტოლვილთა ბანაკი აღმოსავლეთ ჩადში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1585''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[10 მარტი|10 მარტ]]ს, [[სუდანი|სუდან]]ში არსებულ ვითარებაზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1547|1547]] (2004), 1556 (2004) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1574|1574]] (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ ერთი კვირის ვადით გააგრძელა სუდანში გაეროს წინასწარი მისიის (UNAMIS) მანდატი.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council Nairobi meeting welcomes end of year peace pledge by parties to Sudan conflict|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8332.doc.htm|date=10 March 2005|publisher=United Nations}}</ref> მანდატი 2005 წლის [[17 მარტი|17 მარტ]]ამდე გაგრძელდა, რათა უშიშროების საბჭოს ამ საკითხზე დამატებითი მსჯელობის შესაძლებლობა ჰქონოდა. მომდევნო ორი კვირის განმავლობაში კი სუდანში გაეროს მისია უნდა ჩამოყალიბებულიყო. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სამხრეთი სუდანი]] *[[დარფურის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1585(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2005 წელი სუდანში]] cr207x11pxpsphyozjsqhr0eyb6hws9 1 889164 5398084 2026-05-22T18:53:46Z NitaTs55 173574 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398084 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 889165 5398085 2026-05-22T18:54:11Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398085 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889166 5398086 2026-05-22T18:55:06Z NitaTs55 173574 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5398086 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} fdhs46c66xkotuo58vdewk6jzs48pvw 5398087 5398086 2026-05-22T18:55:56Z NitaTs55 173574 5398087 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} გაეროს უშიშროების საბჭოს 1481-ე რეზოლუციით, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული 2003 წლის 19 მაისს, 827 (1993), 1166 (1998), 1329 (2000), 1411 (2002) და 1431 (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.[1] ft813grunn2qfwhqqywgz6ppi0r5jff 5398088 5398087 2026-05-22T18:56:20Z NitaTs55 173574 5398088 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} გაეროს უშიშროების საბჭოს 1481-ე რეზოლუციით, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული 2003 წლის 19 მაისს, 827 (1993), 1166 (1998), 1329 (2000), 1411 (2002) და 1431 (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.[1] უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად, შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.[2] ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.[3] n52vplivgg6xobs4iaz6nd7lobp9gkx 5398089 5398088 2026-05-22T19:01:37Z NitaTs55 173574 5398089 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.[1] უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად, შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.[2] ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.[3] d690nwggcblx191dima1ydxihewrxkm 5398098 5398089 2026-05-22T19:08:06Z NitaTs55 173574 5398098 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.[1] უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.[2] ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.[3] 5t9eg9mgzgqzd76qt2zw2db8lbf97gm 5398100 5398098 2026-05-22T19:09:00Z NitaTs55 173574 5398100 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.[1] უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.[2] ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.[3] ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] b5p6savkk7qhge1dwj5z66ez4z7yv5f 5398102 5398100 2026-05-22T19:09:48Z NitaTs55 173574 5398102 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] f40naaxtxrj0q23mj2c2a1cv9sv0ot6 5398103 5398102 2026-05-22T19:10:11Z NitaTs55 173574 5398103 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1481(2003) Text of the Resolution at undocs.org] 5bovg8t648egi8ldpzcyg1cmr2qceqn 5398105 5398103 2026-05-22T19:10:43Z NitaTs55 173574 5398105 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1481(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} d6fwlauxteah893h6t9e2r7n6t31co3 5398106 5398105 2026-05-22T19:10:58Z NitaTs55 173574 5398106 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = |ორგანო = <!-- გა=[[გაეროს გენერალური ასამბლეა]], უს=[[გაეროს უშიშროების საბჭო]] --> |თარიღი = |წელი = |სხდომა = |კოდი = |დოკუმენტი = |მომხრე = |წინააღმდეგი = |თავი შეიკავა = |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = |სურათი = |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1481(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} p7lh6kzyst3uf7arndj485led6z1wfs 5398109 5398106 2026-05-22T19:13:26Z NitaTs55 173574 5398109 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1481 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4759 |კოდი =S/RES/1481 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1481(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =ICTY 2006-01-16 cropped.jpg |წარწერა =ICTY-ს შენობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1481(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} ckio6nfn6ja7qgbbvgje4glzvidwgch 5398110 5398109 2026-05-22T19:13:53Z NitaTs55 173574 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398110 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1481 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4759 |კოდი =S/RES/1481 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1481(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =ICTY 2006-01-16 cropped.jpg |წარწერა =ICTY-ს შენობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1481(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] qzbfek30uckhf9gagbv9vis4xf1q7yc 5398112 5398110 2026-05-22T19:14:51Z NitaTs55 173574 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398112 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1481 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4759 |კოდი =S/RES/1481 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1481(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =ICTY 2006-01-16 cropped.jpg |წარწერა =ICTY-ს შენობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1481(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის შესახებ]] 9b7znti63ldf6r27gjfnsnsr50y77hj 5398113 5398112 2026-05-22T19:16:06Z NitaTs55 173574 დაემატა [[კატეგორია:2003 წელი იუგოსლავიაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398113 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1481 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4759 |კოდი =S/RES/1481 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1481(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =ICTY 2006-01-16 cropped.jpg |წარწერა =ICTY-ს შენობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1481(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის შესახებ]] [[კატეგორია:2003 წელი იუგოსლავიაში]] 02z8rzxudwtvf9emxu0b3h1sy718m0k 5398115 5398113 2026-05-22T19:16:52Z NitaTs55 173574 5398115 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1481 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4759 |კოდი =S/RES/1481 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1481(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =ICTY 2006-01-16 cropped.jpg |წარწერა =ICTY-ს შენობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1481(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის შესახებ]] [[კატეგორია:2003 წელი იუგოსლავიაში]] rmapgyx0cem1h3oao43x4jsz6tmsfbk 5398222 5398115 2026-05-23T03:19:40Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:2003 წელი იუგოსლავიაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398222 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1481 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4759 |კოდი =S/RES/1481 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1481(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =ICTY 2006-01-16 cropped.jpg |წარწერა =ICTY-ს შენობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1481(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის შესახებ]] n0cbq7dada1zs7e4os2a8kz4zcnymb1 5398224 5398222 2026-05-23T03:19:55Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის შესახებ]]; დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის ომების შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398224 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1481 |ორგანო = უს |თარიღი =19 მაისი |წელი =2003 |სხდომა =4759 |კოდი =S/RES/1481 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1481(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =ICTY 2006-01-16 cropped.jpg |წარწერა =ICTY-ს შენობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1481''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2003]] წლის [[19 მაისი|19 მაისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეცვალა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) წესდება, რათა დროებით მოსამართლეებს საშუალება მიეცათ, სასამართლოში დანიშვნამდე სხვა საქმეებში წინასწარი სასამართლო წარმოებისას გადაწყვეტილება მიეღოთ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7763.doc.htm|title=Security Council amends Statute of tribunal for former Yugoslavia regarding functions of 'ad litem' judges|date=19 May 2003|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭო დარწმუნებული იყო, რომ საჭიროა გაძლიერდეს ICTY-ის ad litem მოსამართლეების უფლებამოსილებები სასამართლოში, რათა მათ საშუალება მიეცეთ, სასამართლოში დანიშვნამდე მიიღონ გადაწყვეტილება სხვა წინასასამართლო პროცესებში და [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად შეიტანა ცვლილებები სტატუტში.<ref>{{cite book|last=Beigbeder|first=Yves|title=International justice against impunity: progress and new challenges|year=2005|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-90-04-14451-4|page=78}}</ref> ცვლილება შემოგვთავაზა ICTY-ის პრეზიდენტმა, თეოდორ მერონმა, რომელმაც დასძინა, რომ ეს ღონისძიება ეფექტურად გამოიყენებს დროებითი მოსამართლეების დროს და არ გამოიწვევს დამატებით ხარჯებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისთვის.<ref name="mt">{{cite book|last=McCormack|first=T.|title=Yearbook of International Humanitarian Law – 2003, Volume 6; Volume 2003|year=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-203-1|last2=McDonald|first2=Avril |page=295}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1481(2003) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის ომების შესახებ]] lgjtrl6vfz3pytj3opj2tf04w79nap8 0 889167 5398095 2026-05-22T19:07:45Z Kober 394 ახალი გვერდი: '''იური ბენიამინის ძე თევზაძე''' (დ. [[14 იანვარი]], [[1941]], [[თბილისი]], — გ. [[2019]]) — ქართველი ფიზიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (1995). 1965 წელს დაამთავრა თბილისის... 5398095 wikitext text/x-wiki '''იური ბენიამინის ძე თევზაძე''' (დ. [[14 იანვარი]], [[1941]], [[თბილისი]], — გ. [[2019]]) — ქართველი ფიზიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (1995). 1965 წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] ფიზიკის ფაკულტეტი და იმავე წლიდან მუშაობა დაიწყო ბირთვული ფიზიკის კათედრაზე. 1967–1974 წლებში სამეცნიერო მივლინებით იმყოფებოდა ბირთვული გამოკვლევების გაერთიანებული ინსტიტუტის ([[დუბნა (სოროკის რაიონი)|დუბნა]], რუსეთი) მაღალი ენერგიების ფიზიკის ლაბორატორიაში. 1974–2005 წლებში მოღვაწეობდა თსუ-ის ფიზიკის ფაკულტეტის მაღალი ენერგიების (ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის) კათედრაზე, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1988–2005 წლებში, ხოლო 2006 წლიდან იყო თსუ-ის ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის სასწავლო-სამეცნიერო ლაბორატორიის გამგე. თევზაძის კვლევის ძირითადი მიმართულებებია: ექსპერიმენტული ბირთვული ფიზიკა, ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა და მაღალი ენერგიების ფიზიკა. 1977 წელს მიიღო პ. მელიქიშვილის სახელობის სამეცნიერო პრემია. დაჯილდოებულია [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]] (2003). ==ლიტერატურა== {{ქე|3|647}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00009828}} {{DEFAULTSORT:თევზაძე, იური}} 4d43znxl31x7rr2vbu0v7trczrzfh6z 5398101 5398095 2026-05-22T19:09:46Z Kober 394 + 8 კატეგორიები გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398101 wikitext text/x-wiki '''იური ბენიამინის ძე თევზაძე''' (დ. [[14 იანვარი]], [[1941]], [[თბილისი]], — გ. [[2019]]) — ქართველი ფიზიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (1995). 1965 წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] ფიზიკის ფაკულტეტი და იმავე წლიდან მუშაობა დაიწყო ბირთვული ფიზიკის კათედრაზე. 1967–1974 წლებში სამეცნიერო მივლინებით იმყოფებოდა ბირთვული გამოკვლევების გაერთიანებული ინსტიტუტის ([[დუბნა (სოროკის რაიონი)|დუბნა]], რუსეთი) მაღალი ენერგიების ფიზიკის ლაბორატორიაში. 1974–2005 წლებში მოღვაწეობდა თსუ-ის ფიზიკის ფაკულტეტის მაღალი ენერგიების (ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის) კათედრაზე, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1988–2005 წლებში, ხოლო 2006 წლიდან იყო თსუ-ის ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის სასწავლო-სამეცნიერო ლაბორატორიის გამგე. თევზაძის კვლევის ძირითადი მიმართულებებია: ექსპერიმენტული ბირთვული ფიზიკა, ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა და მაღალი ენერგიების ფიზიკა. 1977 წელს მიიღო პ. მელიქიშვილის სახელობის სამეცნიერო პრემია. დაჯილდოებულია [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]] (2003). ==ლიტერატურა== {{ქე|3|647}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00009828}} {{DEFAULTSORT:თევზაძე, იური}} [[კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1941]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2019]] [[კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] np5tlw5zrei02lozaau6y329h5yiiy7 5398104 5398101 2026-05-22T19:10:21Z Kober 394 /* ლიტერატურა */ 5398104 wikitext text/x-wiki '''იური ბენიამინის ძე თევზაძე''' (დ. [[14 იანვარი]], [[1941]], [[თბილისი]], — გ. [[2019]]) — ქართველი ფიზიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (1995). 1965 წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] ფიზიკის ფაკულტეტი და იმავე წლიდან მუშაობა დაიწყო ბირთვული ფიზიკის კათედრაზე. 1967–1974 წლებში სამეცნიერო მივლინებით იმყოფებოდა ბირთვული გამოკვლევების გაერთიანებული ინსტიტუტის ([[დუბნა (სოროკის რაიონი)|დუბნა]], რუსეთი) მაღალი ენერგიების ფიზიკის ლაბორატორიაში. 1974–2005 წლებში მოღვაწეობდა თსუ-ის ფიზიკის ფაკულტეტის მაღალი ენერგიების (ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის) კათედრაზე, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1988–2005 წლებში, ხოლო 2006 წლიდან იყო თსუ-ის ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის სასწავლო-სამეცნიერო ლაბორატორიის გამგე. თევზაძის კვლევის ძირითადი მიმართულებებია: ექსპერიმენტული ბირთვული ფიზიკა, ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა და მაღალი ენერგიების ფიზიკა. 1977 წელს მიიღო პ. მელიქიშვილის სახელობის სამეცნიერო პრემია. დაჯილდოებულია [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]] (2003). == ბიბლიოგრაფია == * ALICE: Physics Performance Report, v.1–2. ALICE collaboration [G. Alessandro (Ed.) et al.], «Journal of Physics», G32, 2006 (თანაავტ.). ==ლიტერატურა== {{ქე|3|647}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00009828}} {{DEFAULTSORT:თევზაძე, იური}} [[კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1941]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2019]] [[კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] 5e5k55mabd5lku0brb0ji0hegx8k7q7 0 889168 5398096 2026-05-22T19:07:55Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1587 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მარტი |წელი =2004 |სხდომა =5,143 |კოდი = S/RES/1587 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1587(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |... 5398096 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1587 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მარტი |წელი =2004 |სხდომა =5,143 |კოდი = S/RES/1587 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1587(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Women_at_Darfur_refugee_camp_in_Chad.jpg |წარწერა = დარფურელი ლტოლვილები აღმოსავლეთ ჩადის ბანაკში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1588''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[17 მარტი|17 მარტ]]ს, [[სუდანი|სუდან]]ში არსებულ ვითარებაზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1547|1547]] (2004), 1556 (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1574|1574]] (2004) და 1585 (2005) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ ერთი კვირის ვადით გააგრძელა სუდანში გაეროს წინასწარი მისიის (UNAMIS) მანდატი.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends UN advance mission in Sudan until 24 March|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8338.doc.htm|date=17 March 2005|publisher=United Nations}}</ref> მანდატი 2005 წლის [[24 მარტი|24 მარტ]]ამდე გაგრძელდა, რათა უშიშროების საბჭოს ამ საკითხზე დამატებითი მსჯელობის შესაძლებლობა ჰქონოდა. მისი მიზანი იყო რეგიონში სამშვიდობო ოპერაციის დაწყების მომზადება. ერთ კვირაში კი სუდანში გაეროს მისია უნდა ჩამოყალიბებულიყო. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[დარფურის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1588(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2005 წელი სუდანში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] lvd0r8xhrd6vk341m4b9nfumjxzr510 5398125 5398096 2026-05-22T19:37:27Z NinoAs2009 175529 5398125 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1587 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მარტი |წელი =2005 |სხდომა =5,143 |კოდი = S/RES/1587 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1587(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Women_at_Darfur_refugee_camp_in_Chad.jpg |წარწერა = დარფურელი ლტოლვილები აღმოსავლეთ ჩადის ბანაკში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1588''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[17 მარტი|17 მარტ]]ს, [[სუდანი|სუდან]]ში არსებულ ვითარებაზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1547|1547]] (2004), 1556 (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1574|1574]] (2004) და 1585 (2005) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ ერთი კვირის ვადით გააგრძელა სუდანში გაეროს წინასწარი მისიის (UNAMIS) მანდატი.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends UN advance mission in Sudan until 24 March|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8338.doc.htm|date=17 March 2005|publisher=United Nations}}</ref> მანდატი 2005 წლის [[24 მარტი|24 მარტ]]ამდე გაგრძელდა, რათა უშიშროების საბჭოს ამ საკითხზე დამატებითი მსჯელობის შესაძლებლობა ჰქონოდა. მისი მიზანი იყო რეგიონში სამშვიდობო ოპერაციის დაწყების მომზადება. ერთ კვირაში კი სუდანში გაეროს მისია უნდა ჩამოყალიბებულიყო. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[დარფურის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1588(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2005 წელი სუდანში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] nnyzy7cj7r59r2uxpdctq3b9m76v2dm 1 889169 5398097 2026-05-22T19:08:02Z Kober 394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398097 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 889170 5398099 2026-05-22T19:08:29Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398099 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 889171 5398116 2026-05-22T19:17:03Z NitaTs55 173574 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5398116 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/NitaTs55|NitaTs55]].|22|05|2026}} fdhs46c66xkotuo58vdewk6jzs48pvw 0 889172 5398118 2026-05-22T19:21:02Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1594 |ორგანო = უს |თარიღი = 4 აპრილი |წელი =2004 |სხდომა =5,159 |კოდი = S/RES/1594 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1594(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |... 5398118 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1594 |ორგანო = უს |თარიღი = 4 აპრილი |წელი =2004 |სხდომა =5,159 |კოდი = S/RES/1594 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1594(2004) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია კოტ-დ’ივუარში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Côte_d'Ivoire_ZDC.png |წარწერა = ბუფერული ზონა კოტ დ'ივუარში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1594''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[4 აპრილი|4 აპრილ]]ს, [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარ]]ში (სპილოს ძვლის ნაპირი) არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1528|1528]] (2004), 1572 (2004) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1584|1584]] (2005) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[4 მაისი|4 მაის]]ამდე გააგრძელა კოტ-დ’ივუარში გაეროს ოპერაციის (UNOCI) მანდატი.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8352.doc.htm|title=Security Council extends UN operation in Côte d'Ivoire mission until 4 May|date=4 April 2005|agency=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი მხარდაჭერა ლინა-მარკუსის შეთანხმებისა და მისი სრული იმპლემენტაციის მიმართ. საბჭომ შეაქო [[დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა]] (ECOWAS) და ფრანგული ძალები კოტ-დ’ივუარში მშვიდობიანი მოგვარების ხელშეწყობისთვის გაწეული ძალისხმევის გამო, თუმცა აღნიშნა ქვეყნის სტაბილურობის წინაშე არსებული გამოწვევები და საფრთხე, რომელსაც ეს ვითარება უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას რეგიონში. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ ერთი თვით გააგრძელა MINUCI-ს მანდატი და ასევე ძალაში დატოვა ქვეყანაში მოქმედი ECOWAS-ისა და ფრანგული ძალების უფლებამოსილება.<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Report of the Security Council: 1 August 2004 – 31 July 2005|year=2005|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-810216-4|page=3}}</ref> კოტ-დ’ივუარის მხარეებს მოუწოდეს, იმუშაონ კრიზისის გრძელვადიანი გადაწყვეტისთვის, განსაკუთრებით აფრიკის კავშირის ეგიდითა და სამხრეთ აფრიკის ყოფილი პრეზიდენტის, თაბო მბეკის ხელმძღვანელობით მიმდინარე მედიაციის გზით. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კოტ-დ’ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1594(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2005 წელი კოტ-დ’ივუარში]] m52mwwdixnvuntc1kwt0uj0in059o1y 5398124 5398118 2026-05-22T19:36:55Z NinoAs2009 175529 5398124 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1594 |ორგანო = უს |თარიღი = 4 აპრილი |წელი =2005 |სხდომა =5,159 |კოდი = S/RES/1594 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1594(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია კოტ-დ’ივუარში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Côte_d'Ivoire_ZDC.png |წარწერა = ბუფერული ზონა კოტ დ'ივუარში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1594''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[4 აპრილი|4 აპრილ]]ს, [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარ]]ში (სპილოს ძვლის ნაპირი) არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1528|1528]] (2004), 1572 (2004) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1584|1584]] (2005) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[4 მაისი|4 მაის]]ამდე გააგრძელა კოტ-დ’ივუარში გაეროს ოპერაციის (UNOCI) მანდატი.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8352.doc.htm|title=Security Council extends UN operation in Côte d'Ivoire mission until 4 May|date=4 April 2005|agency=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი მხარდაჭერა ლინა-მარკუსის შეთანხმებისა და მისი სრული იმპლემენტაციის მიმართ. საბჭომ შეაქო [[დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა]] (ECOWAS) და ფრანგული ძალები კოტ-დ’ივუარში მშვიდობიანი მოგვარების ხელშეწყობისთვის გაწეული ძალისხმევის გამო, თუმცა აღნიშნა ქვეყნის სტაბილურობის წინაშე არსებული გამოწვევები და საფრთხე, რომელსაც ეს ვითარება უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას რეგიონში. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ ერთი თვით გააგრძელა MINUCI-ს მანდატი და ასევე ძალაში დატოვა ქვეყანაში მოქმედი ECOWAS-ისა და ფრანგული ძალების უფლებამოსილება.<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Report of the Security Council: 1 August 2004 – 31 July 2005|year=2005|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-810216-4|page=3}}</ref> კოტ-დ’ივუარის მხარეებს მოუწოდეს, იმუშაონ კრიზისის გრძელვადიანი გადაწყვეტისთვის, განსაკუთრებით აფრიკის კავშირის ეგიდითა და სამხრეთ აფრიკის ყოფილი პრეზიდენტის, თაბო მბეკის ხელმძღვანელობით მიმდინარე მედიაციის გზით. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კოტ-დ’ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1594(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2005 წელი კოტ-დ’ივუარში]] k0jkcv4nxq8ulaetgfu6nl01w24whnl 5398225 5398124 2026-05-23T03:20:34Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398225 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1594 |ორგანო = უს |თარიღი = 4 აპრილი |წელი =2005 |სხდომა =5,159 |კოდი = S/RES/1594 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1594(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია კოტ-დ’ივუარში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Côte_d'Ivoire_ZDC.png |წარწერა = ბუფერული ზონა კოტ დ'ივუარში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1594''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[4 აპრილი|4 აპრილ]]ს, [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარ]]ში (სპილოს ძვლის ნაპირი) არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1528|1528]] (2004), 1572 (2004) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1584|1584]] (2005) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[4 მაისი|4 მაის]]ამდე გააგრძელა კოტ-დ’ივუარში გაეროს ოპერაციის (UNOCI) მანდატი.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8352.doc.htm|title=Security Council extends UN operation in Côte d'Ivoire mission until 4 May|date=4 April 2005|agency=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი მხარდაჭერა ლინა-მარკუსის შეთანხმებისა და მისი სრული იმპლემენტაციის მიმართ. საბჭომ შეაქო [[დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა]] (ECOWAS) და ფრანგული ძალები კოტ-დ’ივუარში მშვიდობიანი მოგვარების ხელშეწყობისთვის გაწეული ძალისხმევის გამო, თუმცა აღნიშნა ქვეყნის სტაბილურობის წინაშე არსებული გამოწვევები და საფრთხე, რომელსაც ეს ვითარება უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას რეგიონში. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ ერთი თვით გააგრძელა MINUCI-ს მანდატი და ასევე ძალაში დატოვა ქვეყანაში მოქმედი ECOWAS-ისა და ფრანგული ძალების უფლებამოსილება.<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Report of the Security Council: 1 August 2004 – 31 July 2005|year=2005|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-810216-4|page=3}}</ref> კოტ-დ’ივუარის მხარეებს მოუწოდეს, იმუშაონ კრიზისის გრძელვადიანი გადაწყვეტისთვის, განსაკუთრებით აფრიკის კავშირის ეგიდითა და სამხრეთ აფრიკის ყოფილი პრეზიდენტის, თაბო მბეკის ხელმძღვანელობით მიმდინარე მედიაციის გზით. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კოტ-დ’ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1594(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2005 წელი კოტ-დ’ივუარში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] ldjck2akw0d9bugctr5mogeowuccr85 1 889173 5398120 2026-05-22T19:21:34Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398120 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889174 5398122 2026-05-22T19:35:17Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1597 |ორგანო = უს |თარიღი = 20 აპრილი |წელი =2005 |სხდომა =5,165 |კოდი = S/RES/1597 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1597(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა =... 5398122 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1597 |ორგანო = უს |თარიღი = 20 აპრილი |წელი =2005 |სხდომა =5,165 |კოდი = S/RES/1597 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1597(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Courtroom_I.jpg |წარწერა = ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის (ICTY) მოსამართლეთა ფიცის დადება. ფოტო მოწოდებულია ICTY-ის მიერ. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1597''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[20 აპრილი|20 აპრილ]]ს, ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის (ICTY) შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] (1993), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] (1998), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002), 1481 (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1503|1503]] (2003) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1534|1534]] (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ ცვლილებები შეიტანა ტრიბუნალის წესდებაში, რათა შესაძლებელი გამხდარიყო დროებითი (ad litem) მოსამართლეების ხელახლა არჩევა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8364.doc.htm|title=Security Council amends statute of former Yugoslavia tribunal to allow re-election of ad litem judges|date=20 April 2005|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ მიიღო ყოფილი [[იუგოსლავია|იუგოსლავი]]ის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის (ICTY) დროებითი მოსამართლეობის კანდიდატთა ახალი სია, ხოლო ნომინაციების წარდგენის ვადა 2005 წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გაგრძელდა, რის შემდეგაც გენერალურმა მდივანმა ვადის კიდევ უფრო გახანგრძლივება ითხოვა. გენერალური ასამბლეის მიერ არჩეულ 27 მოსამართლეს, რომელთა უფლებამოსილების ვადაც 2005 წლის [[11 ივნისი|11 ივნის]]ს იწურებოდა, მიეცათ ხელახლა არჩევის შესაძლებლობა და, გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად, ტრიბუნალის წესდებაში სათანადო ცვლილებები შევიდა.<ref>{{cite book|last=Bellelli|first=Roberto|title=International Criminal Justice: Law and Practice from the Rome Statute to Its Review|year=2010|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-1-4094-0267-1|page=73}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1597(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2005 წელი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში]] 8estx2akxalc4q327qn7vdkvu1sfaxz 5398226 5398122 2026-05-23T03:21:16Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბოსნია და ჰერცეგოვინის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398226 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1597 |ორგანო = უს |თარიღი = 20 აპრილი |წელი =2005 |სხდომა =5,165 |კოდი = S/RES/1597 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1597(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Courtroom_I.jpg |წარწერა = ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის (ICTY) მოსამართლეთა ფიცის დადება. ფოტო მოწოდებულია ICTY-ის მიერ. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1597''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[20 აპრილი|20 აპრილ]]ს, ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის (ICTY) შესახებ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] (1993), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1166|1166]] (1998), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1329|1329]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1411|1411]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431|1431]] (2002), 1481 (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1503|1503]] (2003) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1534|1534]] (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ ცვლილებები შეიტანა ტრიბუნალის წესდებაში, რათა შესაძლებელი გამხდარიყო დროებითი (ad litem) მოსამართლეების ხელახლა არჩევა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8364.doc.htm|title=Security Council amends statute of former Yugoslavia tribunal to allow re-election of ad litem judges|date=20 April 2005|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ მიიღო ყოფილი [[იუგოსლავია|იუგოსლავი]]ის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის (ICTY) დროებითი მოსამართლეობის კანდიდატთა ახალი სია, ხოლო ნომინაციების წარდგენის ვადა 2005 წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გაგრძელდა, რის შემდეგაც გენერალურმა მდივანმა ვადის კიდევ უფრო გახანგრძლივება ითხოვა. გენერალური ასამბლეის მიერ არჩეულ 27 მოსამართლეს, რომელთა უფლებამოსილების ვადაც 2005 წლის [[11 ივნისი|11 ივნის]]ს იწურებოდა, მიეცათ ხელახლა არჩევის შესაძლებლობა და, გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად, ტრიბუნალის წესდებაში სათანადო ცვლილებები შევიდა.<ref>{{cite book|last=Bellelli|first=Roberto|title=International Criminal Justice: Law and Practice from the Rome Statute to Its Review|year=2010|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=978-1-4094-0267-1|page=73}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1597(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2005 წელი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბოსნია და ჰერცეგოვინის შესახებ]] 4tmhbzqwuu8ha7nc0gbcnmkc32g76xd 1 889175 5398123 2026-05-22T19:35:45Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398123 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889176 5398127 2026-05-22T19:59:21Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1598 |ორგანო = უს |თარიღი = 28 აპრილი |წელი =2005 |სხდომა =5,170 |კოდი = S/RES/1598 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1598(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა =... 5398127 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1598 |ორგანო = უს |თარიღი = 28 აპრილი |წელი =2005 |სხდომა =5,170 |კოდი = S/RES/1598 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1598(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია დასავლეთ-საჰარასთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Rio_de_Oro_Location.png |წარწერა = დასავლეთი საჰარა (ყავისფერი), მაროკო (მწვანე) და სადავო ტერიტორიები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1598''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[28 აპრილი|28 აპრილ]]ს, [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში არსებულ ვითარებაზე ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1495|1495]] (2003), 1541 (2004) და 1570 (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბრ]]ამდე გააგრძელა დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების მიზნით გაეროს მისიის (MINURSO) მანდატი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8370.doc.htm|title=Security Council extends Western Sahara mission until 31 October|date=28 April 2005|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა დასავლეთ საჰარის პრობლემის გრძელვადიანი და ორმხრივად მისაღები გადაწყვეტის აუცილებლობა, რაც უზრუნველყოფდა ამ ტერიტორიის მოსახლეობის თვითგამორკვევას. [[მაროკო]]სა და პოლისარიოს ფრონტს მოუწოდეს, ითანამშრომლონ გაეროსთან პოლიტიკური ჩიხიდან გამოსასვლელად და ამ ხანგრძლივი დავის გადასაჭრელად. პოლისარიოს ფრონტს დამატებით მოუწოდეს, საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის შესაბამისად გაათავისუფლოს ყველა სამხედრო ტყვე, ხოლო ორივე მხარეს (მაროკოსთან ერთად) დაეკისრა ვალდებულება, ითანამშრომლოს წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტთან დაკარგული პირების ბედის დასადგენად.<ref>{{cite news|title=UNSC Extends UN Mission in Western Sahara|url=http://www.scoop.co.nz/stories/WO0504/S00429.htm|date=29 April 2005|agency=[[Scoop (website)|Scoop.co.nz]]}}</ref> ამასთან, დაცული უნდა ყოფილიყო ყველა სამხედრო შეთანხმება, რომელიც გაფორმდა MINURSO-სთან. ამავდროულად, გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს ეთხოვა ანგარიშის წარდგენა არსებულ ვითარებასა და MINURSO-ს შესახებ, რაც ასევე მოიცავდა მისიის სტრუქტურის გადახედვას. წევრ სახელმწიფოებს კი მოუწოდეს, განიხილონ წვლილის შეტანა ნდობის აღდგენის ღონისძიებებში ადამიანებს შორის უფრო მჭიდრო კონტაქტის ხელშესაწყობად, როგორიცაა, მაგალითად, ოჯახური ვიზიტები. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1598(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მაროკოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ]] jvl31es4ddcyeciarwe04oil79iylnp 5398227 5398127 2026-05-23T03:21:44Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2005 წელი მაროკოში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398227 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1598 |ორგანო = უს |თარიღი = 28 აპრილი |წელი =2005 |სხდომა =5,170 |კოდი = S/RES/1598 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1598(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია დასავლეთ-საჰარასთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Rio_de_Oro_Location.png |წარწერა = დასავლეთი საჰარა (ყავისფერი), მაროკო (მწვანე) და სადავო ტერიტორიები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1598''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[28 აპრილი|28 აპრილ]]ს, [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარა]]ში არსებულ ვითარებაზე ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1495|1495]] (2003), 1541 (2004) და 1570 (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბრ]]ამდე გააგრძელა დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების მიზნით გაეროს მისიის (MINURSO) მანდატი.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8370.doc.htm|title=Security Council extends Western Sahara mission until 31 October|date=28 April 2005|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა დასავლეთ საჰარის პრობლემის გრძელვადიანი და ორმხრივად მისაღები გადაწყვეტის აუცილებლობა, რაც უზრუნველყოფდა ამ ტერიტორიის მოსახლეობის თვითგამორკვევას. [[მაროკო]]სა და პოლისარიოს ფრონტს მოუწოდეს, ითანამშრომლონ გაეროსთან პოლიტიკური ჩიხიდან გამოსასვლელად და ამ ხანგრძლივი დავის გადასაჭრელად. პოლისარიოს ფრონტს დამატებით მოუწოდეს, საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის შესაბამისად გაათავისუფლოს ყველა სამხედრო ტყვე, ხოლო ორივე მხარეს (მაროკოსთან ერთად) დაეკისრა ვალდებულება, ითანამშრომლოს წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტთან დაკარგული პირების ბედის დასადგენად.<ref>{{cite news|title=UNSC Extends UN Mission in Western Sahara|url=http://www.scoop.co.nz/stories/WO0504/S00429.htm|date=29 April 2005|agency=[[Scoop (website)|Scoop.co.nz]]}}</ref> ამასთან, დაცული უნდა ყოფილიყო ყველა სამხედრო შეთანხმება, რომელიც გაფორმდა MINURSO-სთან. ამავდროულად, გენერალურ მდივანს, [[კოფი ანანი|კოფი ანან]]ს ეთხოვა ანგარიშის წარდგენა არსებულ ვითარებასა და MINURSO-ს შესახებ, რაც ასევე მოიცავდა მისიის სტრუქტურის გადახედვას. წევრ სახელმწიფოებს კი მოუწოდეს, განიხილონ წვლილის შეტანა ნდობის აღდგენის ღონისძიებებში ადამიანებს შორის უფრო მჭიდრო კონტაქტის ხელშესაწყობად, როგორიცაა, მაგალითად, ოჯახური ვიზიტები. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1598(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მაროკოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ]] [[კატეგორია:2005 წელი მაროკოში]] qjsdhto7hdvkes62m882w4xkjsx5mqb 1 889177 5398128 2026-05-22T19:59:45Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398128 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889178 5398129 2026-05-22T20:02:07Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და... 5398129 wikitext text/x-wiki „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. b5fjq78638bqlo80wdehtyuxiudy6on 5398130 5398129 2026-05-22T20:04:29Z Andria Gagua 170044 5398130 wikitext text/x-wiki „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. სიმღერის რემიქსი, რომელშიც [[Oklou]] მონაწილეობს, შევიდა რემიქს-ალბომში ''[[Fancy Some More?]]'', რომელიც [[2025]] წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] [[Kaytranada]]-ს რემიქსთან ერთად გამოიცა. გამჭვირვალე წითელი, შეზღუდული ტირაჟის 7-დუიმიანი ვინილის [[სინგლი]] ფირფიტების მაღაზიების დღისთვის [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] გამოვიდა. 8h34vd3bo7pa7l7v0rbyb5o47w5j2am 5398131 5398130 2026-05-22T20:04:47Z Andria Gagua 170044 5398131 wikitext text/x-wiki „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. სიმღერის რემიქსი, რომელშიც [[Oklou]] მონაწილეობს, შევიდა რემიქს-ალბომში ''[[Fancy Some More?]]'', რომელიც [[2025]] წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] [[Kaytranada]]-ს რემიქსთან ერთად გამოიცა. გამჭვირვალე წითელი, შეზღუდული ტირაჟის 7-დუიმიანი ვინილის [[სინგლი]] ფირფიტების მაღაზიების დღისთვის [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] გამოვიდა.<ref name=":2">{{Citation |title=RSD '26 Special Release: Pink Pantheress - Girl Like Me |url=https://recordstoreday.com/SpecialRelease/19978 |access-date=2026-05-18 |publisher=[[Record Store Day]] |language=en}}</ref> knb2nt330lqex98yrgvrkv78mf9wqgk 5398132 5398131 2026-05-22T20:05:14Z Andria Gagua 170044 5398132 wikitext text/x-wiki „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. სიმღერის რემიქსი, რომელშიც [[Oklou]] მონაწილეობს, შევიდა რემიქს-ალბომში ''[[Fancy Some More?]]'', რომელიც [[2025]] წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] [[Kaytranada]]-ს რემიქსთან ერთად გამოიცა. გამჭვირვალე წითელი, შეზღუდული ტირაჟის 7-დუიმიანი ვინილის [[სინგლი]] ფირფიტების მაღაზიების დღისთვის [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] გამოვიდა.<ref name=":2">{{Citation |title=RSD '26 Special Release: Pink Pantheress - Girl Like Me |url=https://recordstoreday.com/SpecialRelease/19978 |access-date=2026-05-18 |publisher=[[Record Store Day]] |language=en}}</ref> „Girl Like Me“-ის დებიუტი [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 2026 წლის [[მაისი|მაისში]], მისი მუსიკალური ვიდეოს გამოშვებიდან მალევე შედგა. p2m52qbtx5hk3el688efmiquy2m1k9l 5398134 5398132 2026-05-22T20:08:02Z Andria Gagua 170044 5398134 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Girl Like Me | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[PinkPantheress]] | ალბომი = [[Fancy That]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2026|4|18}} | ჩაიწერა = 2024–2025 | სტუდია = | ჟანრი = [[UK garage]], [[დენს პოპი|დენს-პოპი]] | ხანგრძლივობა = | ლეიბლი = [[Warner Records]] | ავტორი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, [[ფელიქს ბუქსტონი]], [[საიმონ რეტკლიფი]] | პროდიუსერი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, Basement Jaxx | წინა_სახელწოდება = [[Stadeside + Zara Larsson]] | წინა წელი = 2026 | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. სიმღერის რემიქსი, რომელშიც [[Oklou]] მონაწილეობს, შევიდა რემიქს-ალბომში ''[[Fancy Some More?]]'', რომელიც [[2025]] წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] [[Kaytranada]]-ს რემიქსთან ერთად გამოიცა. გამჭვირვალე წითელი, შეზღუდული ტირაჟის 7-დუიმიანი ვინილის [[სინგლი]] ფირფიტების მაღაზიების დღისთვის [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] გამოვიდა.<ref name=":2">{{Citation |title=RSD '26 Special Release: Pink Pantheress - Girl Like Me |url=https://recordstoreday.com/SpecialRelease/19978 |access-date=2026-05-18 |publisher=[[Record Store Day]] |language=en}}</ref> „Girl Like Me“-ის დებიუტი [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 2026 წლის [[მაისი|მაისში]], მისი მუსიკალური ვიდეოს გამოშვებიდან მალევე შედგა. bzyftpl03wpi0ry700yrnt75xb2w3z9 5398135 5398134 2026-05-22T20:08:23Z Andria Gagua 170044 5398135 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Girl Like Me | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[PinkPantheress]] | ალბომი = [[Fancy That]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2026|4|18}} | ჩაიწერა = 2024–2025 | სტუდია = | ჟანრი = [[UK garage]], [[დენს პოპი|დენს-პოპი]] | ხანგრძლივობა = | ლეიბლი = [[Warner Records]] | ავტორი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, [[ფელიქს ბუქსტონი]], [[საიმონ რეტკლიფი]] | პროდიუსერი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, Basement Jaxx | წინა_სახელწოდება = [[Stadeside + Zara Larsson]] | წინა წელი = 2026 | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. სიმღერის რემიქსი, რომელშიც [[Oklou]] მონაწილეობს, შევიდა რემიქს-ალბომში ''[[Fancy Some More?]]'', რომელიც [[2025]] წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] [[Kaytranada]]-ს რემიქსთან ერთად გამოიცა. გამჭვირვალე წითელი, შეზღუდული ტირაჟის 7-დუიმიანი ვინილის [[სინგლი]] ფირფიტების მაღაზიების დღისთვის [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] გამოვიდა.<ref name=":2">{{Citation |title=RSD '26 Special Release: Pink Pantheress - Girl Like Me |url=https://recordstoreday.com/SpecialRelease/19978 |access-date=2026-05-18 |publisher=[[Record Store Day]] |language=en}}</ref> „Girl Like Me“-ის დებიუტი [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 2026 წლის [[მაისი|მაისში]], მისი მუსიკალური ვიდეოს გამოშვებიდან მალევე შედგა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ix05xopxznwoynich1akjsao0fbfzvc 5398136 5398135 2026-05-22T20:08:31Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:სინგლი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398136 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Girl Like Me | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[PinkPantheress]] | ალბომი = [[Fancy That]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2026|4|18}} | ჩაიწერა = 2024–2025 | სტუდია = | ჟანრი = [[UK garage]], [[დენს პოპი|დენს-პოპი]] | ხანგრძლივობა = | ლეიბლი = [[Warner Records]] | ავტორი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, [[ფელიქს ბუქსტონი]], [[საიმონ რეტკლიფი]] | პროდიუსერი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, Basement Jaxx | წინა_სახელწოდება = [[Stadeside + Zara Larsson]] | წინა წელი = 2026 | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. სიმღერის რემიქსი, რომელშიც [[Oklou]] მონაწილეობს, შევიდა რემიქს-ალბომში ''[[Fancy Some More?]]'', რომელიც [[2025]] წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] [[Kaytranada]]-ს რემიქსთან ერთად გამოიცა. გამჭვირვალე წითელი, შეზღუდული ტირაჟის 7-დუიმიანი ვინილის [[სინგლი]] ფირფიტების მაღაზიების დღისთვის [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] გამოვიდა.<ref name=":2">{{Citation |title=RSD '26 Special Release: Pink Pantheress - Girl Like Me |url=https://recordstoreday.com/SpecialRelease/19978 |access-date=2026-05-18 |publisher=[[Record Store Day]] |language=en}}</ref> „Girl Like Me“-ის დებიუტი [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 2026 წლის [[მაისი|მაისში]], მისი მუსიკალური ვიდეოს გამოშვებიდან მალევე შედგა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სინგლი]] eap7lsgwo39drt2xlxetetegoaadjir 5398137 5398136 2026-05-22T20:08:38Z Andria Gagua 170044 წაიშალა [[კატეგორია:სინგლი]]; დაემატა [[კატეგორია:სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398137 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Girl Like Me | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[PinkPantheress]] | ალბომი = [[Fancy That]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2026|4|18}} | ჩაიწერა = 2024–2025 | სტუდია = | ჟანრი = [[UK garage]], [[დენს პოპი|დენს-პოპი]] | ხანგრძლივობა = | ლეიბლი = [[Warner Records]] | ავტორი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, [[ფელიქს ბუქსტონი]], [[საიმონ რეტკლიფი]] | პროდიუსერი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, Basement Jaxx | წინა_სახელწოდება = [[Stadeside + Zara Larsson]] | წინა წელი = 2026 | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. სიმღერის რემიქსი, რომელშიც [[Oklou]] მონაწილეობს, შევიდა რემიქს-ალბომში ''[[Fancy Some More?]]'', რომელიც [[2025]] წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] [[Kaytranada]]-ს რემიქსთან ერთად გამოიცა. გამჭვირვალე წითელი, შეზღუდული ტირაჟის 7-დუიმიანი ვინილის [[სინგლი]] ფირფიტების მაღაზიების დღისთვის [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] გამოვიდა.<ref name=":2">{{Citation |title=RSD '26 Special Release: Pink Pantheress - Girl Like Me |url=https://recordstoreday.com/SpecialRelease/19978 |access-date=2026-05-18 |publisher=[[Record Store Day]] |language=en}}</ref> „Girl Like Me“-ის დებიუტი [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 2026 წლის [[მაისი|მაისში]], მისი მუსიკალური ვიდეოს გამოშვებიდან მალევე შედგა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სინგლები]] hy5p6395470hi3d2uuhh52nu0sehvqx 5398138 5398137 2026-05-22T20:08:45Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2026 წლის სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398138 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Girl Like Me | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[PinkPantheress]] | ალბომი = [[Fancy That]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2026|4|18}} | ჩაიწერა = 2024–2025 | სტუდია = | ჟანრი = [[UK garage]], [[დენს პოპი|დენს-პოპი]] | ხანგრძლივობა = | ლეიბლი = [[Warner Records]] | ავტორი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, [[ფელიქს ბუქსტონი]], [[საიმონ რეტკლიფი]] | პროდიუსერი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, Basement Jaxx | წინა_სახელწოდება = [[Stadeside + Zara Larsson]] | წინა წელი = 2026 | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. სიმღერის რემიქსი, რომელშიც [[Oklou]] მონაწილეობს, შევიდა რემიქს-ალბომში ''[[Fancy Some More?]]'', რომელიც [[2025]] წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] [[Kaytranada]]-ს რემიქსთან ერთად გამოიცა. გამჭვირვალე წითელი, შეზღუდული ტირაჟის 7-დუიმიანი ვინილის [[სინგლი]] ფირფიტების მაღაზიების დღისთვის [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] გამოვიდა.<ref name=":2">{{Citation |title=RSD '26 Special Release: Pink Pantheress - Girl Like Me |url=https://recordstoreday.com/SpecialRelease/19978 |access-date=2026-05-18 |publisher=[[Record Store Day]] |language=en}}</ref> „Girl Like Me“-ის დებიუტი [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 2026 წლის [[მაისი|მაისში]], მისი მუსიკალური ვიდეოს გამოშვებიდან მალევე შედგა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სინგლები]] [[კატეგორია:2026 წლის სინგლები]] 8nseatlzntbgxgc10uy5h6jw858xzyy 5398139 5398138 2026-05-22T20:09:18Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:პოპ-სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398139 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Girl Like Me | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[PinkPantheress]] | ალბომი = [[Fancy That]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2026|4|18}} | ჩაიწერა = 2024–2025 | სტუდია = | ჟანრი = [[UK garage]], [[დენს პოპი|დენს-პოპი]] | ხანგრძლივობა = | ლეიბლი = [[Warner Records]] | ავტორი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, [[ფელიქს ბუქსტონი]], [[საიმონ რეტკლიფი]] | პროდიუსერი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, Basement Jaxx | წინა_სახელწოდება = [[Stadeside + Zara Larsson]] | წინა წელი = 2026 | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. სიმღერის რემიქსი, რომელშიც [[Oklou]] მონაწილეობს, შევიდა რემიქს-ალბომში ''[[Fancy Some More?]]'', რომელიც [[2025]] წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] [[Kaytranada]]-ს რემიქსთან ერთად გამოიცა. გამჭვირვალე წითელი, შეზღუდული ტირაჟის 7-დუიმიანი ვინილის [[სინგლი]] ფირფიტების მაღაზიების დღისთვის [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] გამოვიდა.<ref name=":2">{{Citation |title=RSD '26 Special Release: Pink Pantheress - Girl Like Me |url=https://recordstoreday.com/SpecialRelease/19978 |access-date=2026-05-18 |publisher=[[Record Store Day]] |language=en}}</ref> „Girl Like Me“-ის დებიუტი [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 2026 წლის [[მაისი|მაისში]], მისი მუსიკალური ვიდეოს გამოშვებიდან მალევე შედგა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სინგლები]] [[კატეგორია:2026 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:პოპ-სიმღერები]] rs8g78i4qjctcb1nh5rcczxwocodc3x 5398140 5398139 2026-05-22T20:10:58Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:Warner Records]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398140 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Girl Like Me | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[PinkPantheress]] | ალბომი = [[Fancy That]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2026|4|18}} | ჩაიწერა = 2024–2025 | სტუდია = | ჟანრი = [[UK garage]], [[დენს პოპი|დენს-პოპი]] | ხანგრძლივობა = | ლეიბლი = [[Warner Records]] | ავტორი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, [[ფელიქს ბუქსტონი]], [[საიმონ რეტკლიფი]] | პროდიუსერი = PinkPantheress, აქსელ არვიდ, Count Baldor, Basement Jaxx | წინა_სახელწოდება = [[Stadeside + Zara Larsson]] | წინა წელი = 2026 | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Girl Like Me'''“ — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] მომღერლის, სიმღერების ავტორისა და პროდიუსერის, [[PinkPantheress]]-ის, სიმღერა. იგი გამოიცა [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] [[Warner Records]]-ის მიერ, როგორც მეხუთე და ფინალური სინგლი მისი მეორე მიქსტეიპიდან ''[[Fancy That]]'', რომელიც თითქმის ერთი წლით ადრე, [[2025]] წლის [[9 მაისი|9 მაის]]ს გამოვიდა. სიმღერა პროდიუსირებულია PinkPantheress-ის, აქსელ არვიდისა და Count Baldor-ის მიერ, ელექტრონული მუსიკალური დუეტ [[Basement Jaxx]]-ის წევრებთან, [[ფელიქს ბუქსტონი|ფელიქს ბუქსტონსა]] და [[საიმონ რეტკლიფი|საიმონ რეტკლიფთან]], თანამშრომლობით, რომლებიც სიმღერის ავტორებადაც არიან მოხსენიებულნი. სიმღერის ტექსტი ეხება ემოციურ მოწყვლადობას შეუსაბამო ურთიერთობაში. სიმღერის რემიქსი, რომელშიც [[Oklou]] მონაწილეობს, შევიდა რემიქს-ალბომში ''[[Fancy Some More?]]'', რომელიც [[2025]] წლის [[10 ოქტომბერი|10 ოქტომბერს]] [[Kaytranada]]-ს რემიქსთან ერთად გამოიცა. გამჭვირვალე წითელი, შეზღუდული ტირაჟის 7-დუიმიანი ვინილის [[სინგლი]] ფირფიტების მაღაზიების დღისთვის [[2026]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] გამოვიდა.<ref name=":2">{{Citation |title=RSD '26 Special Release: Pink Pantheress - Girl Like Me |url=https://recordstoreday.com/SpecialRelease/19978 |access-date=2026-05-18 |publisher=[[Record Store Day]] |language=en}}</ref> „Girl Like Me“-ის დებიუტი [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 2026 წლის [[მაისი|მაისში]], მისი მუსიკალური ვიდეოს გამოშვებიდან მალევე შედგა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სინგლები]] [[კატეგორია:2026 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:პოპ-სიმღერები]] [[კატეგორია:Warner Records]] oojw71a23mjw1t5sf1320ms3nmr2mgr 1 889179 5398133 2026-05-22T20:06:06Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398133 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889180 5398141 2026-05-22T20:14:16Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1600 |ორგანო = უს |თარიღი = 4 მაისი |წელი =2005 |სხდომა =5,173 |კოდი = S/RES/1600 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1600(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |ა... 5398141 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1600 |ორგანო = უს |თარიღი = 4 მაისი |წელი =2005 |სხდომა =5,173 |კოდი = S/RES/1600 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1600(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კოტ-დ’ივუარში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Cimaisondepute1.JPG |წარწერა = კოტ-დ’ივუარის წარმომადგენელთა პალატა იამუსუკროში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1600''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[4 მაისი|4 მაის]]ს, კოტ-დ’ივუარში (სპილოს ძვლის ნაპირი) არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1528|1528]] (2004), 1572 (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1584|1584]] (2005) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1594|1594]] (2005) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[4 ივნისი|4 ივნის]]ამდე გააგრძელა [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარ]]ში გაეროს ოპერაციის (UNOCI) მანდატი.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8378.doc.htm|title=Security Council extends UN operation in Côte d'Ivoire mission until 4 June|date=4 May 2005|agency=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი მხარდაჭერა ლინა-მარკუსის შეთანხმებისა და მისი სრული იმპლემენტაციის მიმართ. საბჭომ შეაქო აფრიკის კავშირი, დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა (ECOWAS) და ფრანგული ძალები კოტ-დ’ივუარში მშვიდობიანი მოგვარების ხელშეწყობისთვის გაწეული ძალისხმევის გამო, თუმცა აღნიშნა ქვეყნის სტაბილურობის წინაშე არსებული გამოწვევები და საფრთხე, რომელსაც ეს ვითარება უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას რეგიონში. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ ერთი თვით გააგრძელა MINUCI-ს მანდატი და ასევე ძალაში დატოვა ქვეყანაში მოქმედი ECOWAS-ისა და ფრანგული ძალების უფლებამოსილება. კოტ-დ’ივუარის მხარეებს მოუწოდეს, იმუშაონ კრიზისის გრძელვადიანი გადაწყვეტისთვის, განსაკუთრებით აფრიკის კავშირის ეგიდითა და სამხრეთ აფრიკის ყოფილი პრეზიდენტის, თაბო მბეკის ხელმძღვანელობით მიმდინარე მედიაციის გზით, რაც საბჭოს მიერ მაღალ შეფასებას იმსახურებდა. საბოლოოდ, საბჭომ მიესალმა კოტ-დ’ივუარის პრეზიდენტის, [[ლორან გბაგბო]]ს განცხადებას იმის შესახებ, რომ ლინა-მარკუსის შეთანხმების მონაწილე მხარეების მიერ წარდგენილ ყველა კანდიდატს ექნებოდა საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის უფლება.<ref>{{cite book |last1=Juma|first1=Monica Kathina |last2=García|first2=Rafael Velásquez |last3=Kesselman|first3=Brittany |title=Compendium of key documents relating to peace and security in Africa|year=2006|publisher=[[Pretoria University Law Press]]|isbn=978-0-9585097-3-2 |page=222}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კოტ-დ’ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1600(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] [[კატეგორია:2005 წელი კოტ-დ’ივუარში]] hi0kz5qsmhqxhacevrvub2lrd8g3ven 5398231 5398141 2026-05-23T03:23:35Z Jaba1977 3604 5398231 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1600 |ორგანო = უს |თარიღი = 4 მაისი |წელი =2005 |სხდომა =5,173 |კოდი = S/RES/1600 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1600(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კოტ-დ’ივუარში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1600''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[4 მაისი|4 მაის]]ს, კოტ-დ’ივუარში (სპილოს ძვლის ნაპირი) არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1528|1528]] (2004), 1572 (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1584|1584]] (2005) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1594|1594]] (2005) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[4 ივნისი|4 ივნის]]ამდე გააგრძელა [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარ]]ში გაეროს ოპერაციის (UNOCI) მანდატი.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8378.doc.htm|title=Security Council extends UN operation in Côte d'Ivoire mission until 4 June|date=4 May 2005|agency=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი მხარდაჭერა ლინა-მარკუსის შეთანხმებისა და მისი სრული იმპლემენტაციის მიმართ. საბჭომ შეაქო აფრიკის კავშირი, დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა (ECOWAS) და ფრანგული ძალები კოტ-დ’ივუარში მშვიდობიანი მოგვარების ხელშეწყობისთვის გაწეული ძალისხმევის გამო, თუმცა აღნიშნა ქვეყნის სტაბილურობის წინაშე არსებული გამოწვევები და საფრთხე, რომელსაც ეს ვითარება უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას რეგიონში. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ ერთი თვით გააგრძელა MINUCI-ს მანდატი და ასევე ძალაში დატოვა ქვეყანაში მოქმედი ECOWAS-ისა და ფრანგული ძალების უფლებამოსილება. კოტ-დ’ივუარის მხარეებს მოუწოდეს, იმუშაონ კრიზისის გრძელვადიანი გადაწყვეტისთვის, განსაკუთრებით აფრიკის კავშირის ეგიდითა და სამხრეთ აფრიკის ყოფილი პრეზიდენტის, თაბო მბეკის ხელმძღვანელობით მიმდინარე მედიაციის გზით, რაც საბჭოს მიერ მაღალ შეფასებას იმსახურებდა. საბოლოოდ, საბჭომ მიესალმა კოტ-დ’ივუარის პრეზიდენტის, [[ლორან გბაგბო]]ს განცხადებას იმის შესახებ, რომ ლინა-მარკუსის შეთანხმების მონაწილე მხარეების მიერ წარდგენილ ყველა კანდიდატს ექნებოდა საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის უფლება.<ref>{{cite book |last1=Juma|first1=Monica Kathina |last2=García|first2=Rafael Velásquez |last3=Kesselman|first3=Brittany |title=Compendium of key documents relating to peace and security in Africa|year=2006|publisher=[[Pretoria University Law Press]]|isbn=978-0-9585097-3-2 |page=222}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კოტ-დ’ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1600(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] [[კატეგორია:2005 წელი კოტ-დ’ივუარში]] gvzh6ojlkq7fp6gg00a2xma5udqj3ig 1 889181 5398142 2026-05-22T20:14:47Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398142 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889182 5398144 2026-05-22T20:27:41Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1601 |ორგანო = უს |თარიღი = 31 მაისი |წელი =2005 |სხდომა =5,192 |კოდი = S/RES/1601 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1601(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |... 5398144 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1601 |ორგანო = უს |თარიღი = 31 მაისი |წელი =2005 |სხდომა =5,192 |კოდი = S/RES/1601 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1601(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ჰაიტიში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Casco_azul_con_una_niña.jpg |წარწერა = გაეროს სამშვიდობო მისიის (MINUSTAH) ჯარისკაცი ჰაიტიში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1601''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[31 მაისი|31 მაის]]ს, [[ჰაიტი]]ში არსებულ ვითარებაზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1529|1529]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1542|1542]] (2004) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1576|1576]] (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[24 ივნისი|24 ივნის]]ამდე გააგრძელა ჰაიტიში გაეროს სტაბილიზაციის მისიის (MINUSTAH) მანდატი.<ref>{{cite news|title=Security Council extends Haiti mission until 24 June, with further renewals planned|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8401.doc.htm|date=31 May 2005|agency=United Nations}}</ref> საბჭომ დაადგინა, რომ ქვეყანაში არსებული ვითარება საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას რეგიონში. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ გააგრძელა MINUSTAH-ის მანდატი, შემდგომი პერიოდებით განახლების პირობით.<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Report of the Security Council: 1 August 2004 – 31 July 2005|year=2005|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-810216-4|page=12}}</ref> საბჭომ ასევე მიესალმა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს ანგარიშს, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ სამშვიდობო ოპერაციამ მიაღწია პროგრესს პოლიტიკური გარდამავალი პერიოდისთვის შესაფერისი გარემოს შესაქმნელად, თუმცა გამოწვევები კვლავ რჩებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1601(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჰაიტის შესახებ]] b1spxsy5wmqcgbbhuchhhdgqz838p0i 5398232 5398144 2026-05-23T03:24:00Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2005 წელი ჰაიტიში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398232 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1601 |ორგანო = უს |თარიღი = 31 მაისი |წელი =2005 |სხდომა =5,192 |კოდი = S/RES/1601 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1601(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ჰაიტიში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Casco_azul_con_una_niña.jpg |წარწერა = გაეროს სამშვიდობო მისიის (MINUSTAH) ჯარისკაცი ჰაიტიში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1601''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[31 მაისი|31 მაის]]ს, [[ჰაიტი]]ში არსებულ ვითარებაზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1529|1529]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1542|1542]] (2004) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1576|1576]] (2004) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ 2005 წლის [[24 ივნისი|24 ივნის]]ამდე გააგრძელა ჰაიტიში გაეროს სტაბილიზაციის მისიის (MINUSTAH) მანდატი.<ref>{{cite news|title=Security Council extends Haiti mission until 24 June, with further renewals planned|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8401.doc.htm|date=31 May 2005|agency=United Nations}}</ref> საბჭომ დაადგინა, რომ ქვეყანაში არსებული ვითარება საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას რეგიონში. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ გააგრძელა MINUSTAH-ის მანდატი, შემდგომი პერიოდებით განახლების პირობით.<ref>{{cite book|last=United Nations|title=Report of the Security Council: 1 August 2004 – 31 July 2005|year=2005|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-810216-4|page=12}}</ref> საბჭომ ასევე მიესალმა გენერალური მდივნის, [[კოფი ანანი]]ს ანგარიშს, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ სამშვიდობო ოპერაციამ მიაღწია პროგრესს პოლიტიკური გარდამავალი პერიოდისთვის შესაფერისი გარემოს შესაქმნელად, თუმცა გამოწვევები კვლავ რჩებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1601(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჰაიტის შესახებ]] [[კატეგორია:2005 წელი ჰაიტიში]] 5ulcm9hhxe6d5tqjf1drx9kp1wbj0pd 1 889183 5398145 2026-05-22T20:28:18Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398145 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889184 5398148 2026-05-22T20:41:40Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1611 |ორგანო = უს |თარიღი = 7 ივლისი |წელი =2005 |სხდომა =5,137 |კოდი = S/RES/1611 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1611(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |... 5398148 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1611 |ორგანო = უს |თარიღი = 7 ივლისი |წელი =2005 |სხდომა =5,137 |კოდი = S/RES/1611 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1611(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Russell_square_ambulances.jpg |წარწერა = ერთ-ერთი თავდასხმის ადგილი რასელ-სკვერზე }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1611''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[7 ივლისი|7 ივლის]]ს, გაეროს წესდების პრინციპებისა და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]] (2001) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004) რეზოლუციების კიდევ ერთხელ დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაგმო 2005 წლის 7 ივლისს [[ლონდონი|ლონდონ]]ში განხორციელებული ტერაქტები.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8438.doc.htm|title=Security Council condemns 'barbaric' London terrorist attacks|date=7 July 2005|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა და დაგმო ლონდონში განხორციელებული აფეთქებები, რომლებსაც მრავალი ადამიანის სიკვდილი და დაშავება მოჰყვა. საბჭომ თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, აგრეთვე გაერთიანებული სამეფოს მოსახლეობასა და მთავრობას.<ref>{{cite news|agency=[[Reuters]]|title=UN security council condemns attacks|url=http://tvnz.co.nz/view/page/411366/596598|date=8 July 2005|work=[[TVNZ]]}}</ref> რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ დამნაშავეების მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, 1373 რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად. დასასრულს, საბჭომ გამოხატა თავისი მტკიცე ნება, ებრძოლოს ტერორიზმის ყველა ფორმას.<ref>{{cite book |last1=Scott|first1=Shirley V. |last2=Billingsley|first2=Anthony |last3=Michaelsen|first3=Christopher |title=International law and the use of force: a documentary and reference guide|year=2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-36260-6|page=238}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1611(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გაერთიანებული სამეფოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] r2bnalpyuitubbw1y0xfb1bgr801exg 5398238 5398148 2026-05-23T03:27:00Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2005 წელი გაერთიანებულ სამეფოში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398238 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1611 |ორგანო = უს |თარიღი = 7 ივლისი |წელი =2005 |სხდომა =5,137 |კოდი = S/RES/1611 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1611(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Russell_square_ambulances.jpg |წარწერა = ერთ-ერთი თავდასხმის ადგილი რასელ-სკვერზე }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1611''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[7 ივლისი|7 ივლის]]ს, გაეროს წესდების პრინციპებისა და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]] (2001) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004) რეზოლუციების კიდევ ერთხელ დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაგმო 2005 წლის 7 ივლისს [[ლონდონი|ლონდონ]]ში განხორციელებული ტერაქტები.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8438.doc.htm|title=Security Council condemns 'barbaric' London terrorist attacks|date=7 July 2005|publisher=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფრთხეებთან ბრძოლის აუცილებლობა და დაგმო ლონდონში განხორციელებული აფეთქებები, რომლებსაც მრავალი ადამიანის სიკვდილი და დაშავება მოჰყვა. საბჭომ თანაგრძნობა და სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, აგრეთვე გაერთიანებული სამეფოს მოსახლეობასა და მთავრობას.<ref>{{cite news|agency=[[Reuters]]|title=UN security council condemns attacks|url=http://tvnz.co.nz/view/page/411366/596598|date=8 July 2005|work=[[TVNZ]]}}</ref> რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ დამნაშავეების მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად, 1373 რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად. დასასრულს, საბჭომ გამოხატა თავისი მტკიცე ნება, ებრძოლოს ტერორიზმის ყველა ფორმას.<ref>{{cite book |last1=Scott|first1=Shirley V. |last2=Billingsley|first2=Anthony |last3=Michaelsen|first3=Christopher |title=International law and the use of force: a documentary and reference guide|year=2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-36260-6|page=238}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1611(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გაერთიანებული სამეფოს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] [[კატეგორია:2005 წელი გაერთიანებულ სამეფოში]] 1mhlqdrif10sxtk2spj3p5co74lzep2 1 889185 5398149 2026-05-22T20:42:11Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398149 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889186 5398154 2026-05-22T20:46:40Z Anano-QR 175352 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5398154 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|22|05|2026}} mygl5x0djrdh7kmb6uybxxs054ca8kv 5398156 5398154 2026-05-22T20:51:19Z Anano-QR 175352 5398156 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1485 |ორგანო = უს |თარიღი =30 მაისი |წელი = 2003 |სხდომა =4,765 |კოდი =S/RES/1485 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1485(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია დასავლეთ საჰარაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Sahrawi Arab Democratic Republic (orthographic projection).svg |წარწერა =დასავლეთ საჰარა დასავლეთ აფრიკაში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1485''' ერთხმად მიირეს [[2003]] წლის [[30 მაისი|30 მაისს]], დასავლეთ საჰარაში არსებული ვითარების შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი 1429-ე რეზოლუციის (2002) შეხსენების შემდეგ, საბჭომ დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების მიზნით გაეროს მისიის (MINURSO) მანდატი ორი თვით, 2003 წლის 31 ივლისამდე გააგრძელა. უშიშროების საბჭომ MINURSO-ს ოპერაცია გაახანგრძლივა იმისთვის, რომ მაროკოსა და პოლისარიოს ფრონტისთვის მიეცა დამატებითი დრო გენერალური მდივნის პირადი წარმომადგენლის, ჯეიმს ბეიკერ III-ის მიერ დავის პოლიტიკური მოგვარების მიზნით წარდგენილი წინადადებების განსახილველად და „ბეიკერის გეგმის“ შესახებ საკუთარი მოსაზრებების წარმოსადგენად. აღნიშნული წინადადება ითვალისწინებდა დასავლეთ საჰარის მოსახლეობის თვითგამორკვევას. გარდა ამისა, გენერალური მდივნის სპეციალურ წარმომადგენელს მადლობა გადაეხადა ჰუმანიტარული საკითხების გადაჭრისა და გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის მიერ შემოთავაზებული ნდობის აღდგენის ღონისძიებების განხორციელების საქმეში გაწეული ძალისხმევისთვის. gdg1dvypfeabqkmnjrvn98454dq62dd 5398157 5398156 2026-05-22T20:52:53Z Anano-QR 175352 5398157 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1485 |ორგანო = უს |თარიღი =30 მაისი |წელი = 2003 |სხდომა =4,765 |კოდი =S/RES/1485 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1485(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია დასავლეთ საჰარაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Sahrawi Arab Democratic Republic (orthographic projection).svg |წარწერა =დასავლეთ საჰარა დასავლეთ აფრიკაში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1485''' ერთხმად მიირეს [[2003]] წლის [[30 მაისი|30 მაისს]], დასავლეთ საჰარაში არსებული ვითარების შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი 1429-ე რეზოლუციის (2002) შეხსენების შემდეგ, საბჭომ დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების მიზნით გაეროს მისიის (MINURSO) მანდატი ორი თვით, 2003 წლის 31 ივლისამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends Western Sahara mission until 31 July to allow time for consideration of latest peace plan|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7773.doc.htm|date=30 May 2003|agency=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ MINURSO-ს ოპერაცია გაახანგრძლივა იმისთვის, რომ მაროკოსა და პოლისარიოს ფრონტისთვის მიეცა დამატებითი დრო გენერალური მდივნის პირადი წარმომადგენლის, ჯეიმს ბეიკერ III-ის მიერ დავის პოლიტიკური მოგვარების მიზნით წარდგენილი წინადადებების განსახილველად და „ბეიკერის გეგმის“ შესახებ საკუთარი მოსაზრებების წარმოსადგენად. აღნიშნული წინადადება ითვალისწინებდა დასავლეთ საჰარის მოსახლეობის თვითგამორკვევას. გარდა ამისა, გენერალური მდივნის სპეციალურ წარმომადგენელს მადლობა გადაეხადა ჰუმანიტარული საკითხების გადაჭრისა და გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის მიერ შემოთავაზებული ნდობის აღდგენის ღონისძიებების განხორციელების საქმეში გაწეული ძალისხმევისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1485(2003) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==იხილეთ აგრეთვე== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} khxkf4uo72tufy1luy5tf0uvlrk0rg5 5398158 5398157 2026-05-22T20:55:13Z Anano-QR 175352 5398158 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1485 |ორგანო = უს |თარიღი =30 მაისი |წელი = 2003 |სხდომა =4,765 |კოდი =S/RES/1485 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1485(2003) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია დასავლეთ საჰარაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Sahrawi Arab Democratic Republic (orthographic projection).svg |წარწერა =დასავლეთ საჰარა დასავლეთ აფრიკაში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1485''' ერთხმად მიირეს [[2003]] წლის [[30 მაისი|30 მაისს]], დასავლეთ საჰარაში არსებული ვითარების შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი 1429-ე რეზოლუციის (2002) შეხსენების შემდეგ, საბჭომ დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების მიზნით გაეროს მისიის (MINURSO) მანდატი ორი თვით, 2003 წლის 31 ივლისამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends Western Sahara mission until 31 July to allow time for consideration of latest peace plan|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7773.doc.htm|date=30 May 2003|agency=United Nations}}</ref> უშიშროების საბჭომ MINURSO-ს ოპერაცია გაახანგრძლივა იმისთვის, რომ მაროკოსა და პოლისარიოს ფრონტისთვის მიეცა დამატებითი დრო გენერალური მდივნის პირადი წარმომადგენლის, ჯეიმს ბეიკერ III-ის მიერ დავის პოლიტიკური მოგვარების მიზნით წარდგენილი წინადადებების განსახილველად და „ბეიკერის გეგმის“ შესახებ საკუთარი მოსაზრებების წარმოსადგენად. აღნიშნული წინადადება ითვალისწინებდა დასავლეთ საჰარის მოსახლეობის თვითგამორკვევას. გარდა ამისა, გენერალური მდივნის სპეციალურ წარმომადგენელს მადლობა გადაეხადა ჰუმანიტარული საკითხების გადაჭრისა და გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის მიერ შემოთავაზებული ნდობის აღდგენის ღონისძიებების განხორციელების საქმეში გაწეული ძალისხმევისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1485(2003) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} tqhpov9o5tl1i7ice4ah6xn1vk53s8c 1 889187 5398155 2026-05-22T20:47:13Z Anano-QR 175352 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398155 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889188 5398160 2026-05-22T21:12:19Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1619 |ორგანო = უს |თარიღი = 11 აგვისტო |წელი =2005 |სხდომა =5,247 |კოდი = S/RES/1619 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1619(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა... 5398160 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1619 |ორგანო = უს |თარიღი = 11 აგვისტო |წელი =2005 |სხდომა =5,247 |კოდი = S/RES/1619 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1619(2005) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ერაყთან დაკავშირებით |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Iraq_(orthographic_projection).svg |წარწერა = ერაყი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1619''' ერთხმად მიიღეს [[2005]] წლის [[11 აგვისტო]]ს, [[ერაყი]]ს შესახებ წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით კი [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1500|1500]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1546|1546]] (2004) და 1557 (2004) რეზოლუციების კიდევ ერთხელ დადასტურების შემდეგ, საბჭომ კიდევ თორმეტი თვის ვადით გააგრძელა ერაყში გაეროს დამხმარე მისიის (UNAMI) მანდატი.<ref name="un">{{cite news|title=Security Council extends UN Iraq mission for 12 months|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2005/sc8473.doc.htm|publisher=United Nations|date=11 August 2005}}</ref> უშიშროების საბჭომ კვლავ დაადასტურა ერაყის სუვერენიტეტი და ტერიტორიული მთლიანობა, ისევე როგორც გაეროს როლი ამ ქვეყანაში. საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ UNAMI უნდა დაეხმაროს ეროვნულ დიალოგს, რაც „გადამწყვეტია ერაყის პოლიტიკური სტაბილურობისა და ერთიანობისთვის“.<ref>{{cite book|last=Cowen|first=Deborah|title=War, citizenship, territory|year=2008|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-95513-3|page=164}}</ref> UNAMI-ს მანდატის კიდევ თორმეტი თვით გაგრძელებასთან ერთად, საბჭომ განაცხადა თავისი განზრახვის შესახებ, გადახედოს ამ მანდატს ერაყის მთავრობის შესაბამისი მოთხოვნის შემთხვევაში. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1619(2005) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2005}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2005 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] [[კატეგორია:2005 წელი ერაყში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის ომის შესახებ]] 07v9shr22nysuxdpb01l82kl8lh5n1q 1 889189 5398161 2026-05-22T21:12:45Z NinoAs2009 175529 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398161 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889190 5398163 2026-05-22T21:53:32Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: [[სურათი:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|[[Berliner Maschinenbau]]-ს ქარხნის საბჭოთა უცეცხლო ორთქლმავალი]] '''უცეცხლო ორთქლმავალი''' — [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლის]] ტიპი, რომელსაც არ გააჩნია საც... 5398163 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|[[Berliner Maschinenbau]]-ს ქარხნის საბჭოთა უცეცხლო ორთქლმავალი]] '''უცეცხლო ორთქლმავალი''' — [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლის]] ტიპი, რომელსაც არ გააჩნია [[საცეცხლე]] (და შესაბამისად, [[კვამლსადენი]]). მისი მუშაობისათვის აუცილებელი [[ორთქლი]] წარმოიქმნება არა თვით ორთქლმავალზე, არამედ სტაციონარულ დანადგარზე, საიდანაც პერიოდულად იქაჩება ორთქლმავალზე მდებარე [[ორთქლის ქვაბი|ორთქლის ქვაბ]]-აკუმულატორში. გამოიყენებოდა აფეთქებასაშიშ პირობებში, სადაც მიუღებელია ცეცხლის ნებისმიერი ფორმის (რაც გამორიცხავს [[შიდა წვის ძრავი]]სა და [[საცეცხლე|საცეცხლის]] გამოყენებას) ან [[ნაპერწკლური განმუხტვა|ნაპერწკლების]] არსებობა (დამახასიათებელი კოლექტორული [[DC ელექტროძრავა|მუდმივი დენის ძრავებისთვის]]). == აღწერა == უცეცხლო ორთქლმავლის ორთქლის ქვაბი კონსტრუქციულად წარმოადგენს ჩაკეტილ ცილინდრულ ჭურჭელს გაძლიერებული თბოიზოლაციით. უცეცხლო ორთქლმავლის მუშაობისთვის მომზადების დროს ქვაბი 60—70 %-ით ივსება წყლით, რის შემდეგაც ერთი ან რამდენიმე მილყელის საშუალებით მასში შეიწოვება მაღალი წნევის [[გადახურებული ორთქლი]], რომელიც წყალს ადუღებამდე აცხელებს. მუშაობის დროს ქვაბში ორთქლის წნევა თანდათან ეცემა, რასაც მოაქვს ტემპერატურის შემცირება მისი [[აქროლადობა|აქროლადობისას]] და ქვაბში წყალი ხელახლა დუღდება, რითაც კიდევ უმატებს ორთქლს. როგორც წესი, ასეთ ქვაბში ორთქლწარმოქმნის მინიმალური წნევა შეადგენს 3—4 კგ. ძალა/სმ². უცეცხლო ორთქლმავლების მთავარი ნაკლოვანება ჩვეულებრივ ორთქლმავლებთან შედარებით წარმოადგენს ორთქლის დგუშიანი მანქანის მუშაობა გაჯერებული ორთქლზე, რადგან ორთქლმავლის ასეთ კონსტრუქციას ორთქლის აკუმულატორით პრინციპულად არ შეუძლია იყოს ორთქლგადამხურებელი. მუშაობა გაჯერებულ ორთქლზე ქმნის გაჯერებული ორთქლის კონდენსაციას ძრავის ცილინდრებში მისი გაფართოების დროს, რაც მკვეთრად ამცირებს წყლის ორთქლში შემონახული თბური ენერგიის გამოყენების [[მარგი ქმედების კოეფიციენტი|მარგი ქმედების კოეფიციენტს]]. მეორე ნაკლოვანება — ასეთი ორთქლმავლის შეზღუდული მოქმედების რადიუსი; მაგრამ ამავე დროს საცეცხლის არარსებობა და შესაბამისად, ცეცხლის და ნაპერწკლის, მათ აძლევს სახანძრო უსაფრთხოების მნიშვნელოვან უპირატესობას. ამის წყალობით უცეცხლო ორთქლმავლებმა მიიღეს ფართე გავრცელება [[ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა|ნავთობგადამამუშავებელ]], [[ხის დამუშავება|ხისდამამუშავებელ]] და [[ქაღალდი]]ს საწარმოებში და სხვა ხანძარსახიფათო სამრეწველოებში. ამას გარდა, ასეთ ორთქლმავლებს თითქმის არ ესაჭიროებათ საქვაბის რემონტი, ხოლო მათი მომსახურება შეუძლია ერთ [[მემანქანე]]ს. == ისტორია == [[სურათი:Fireless locomotive.jpg|thumb|კომპანია ენდრიუ ბარკლაის ინგლისური უცეცხლო ორთქლმავალი]] [[სურათი:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|სერია 89-ის უცეცხლო ორთქლმავალი — გერმანიაში ამ ტიპის ერთ-ერთი ყველაზე უფრო გავრცელებული ლოკომოტივი.]] უცეცხლო ორთქლმავლის გამოჩენა შესაძლებელი გახდა აღმოჩენის გამო, რომელიც მოახდინა ამერიკელმა ინჟინერ-მექანიკოსმა [[ჯეკობ პერკინსი|ჯეკობ პერკინსმა]] 1823 წელს. მან აღმოაჩინა, რომ ქვაბში შემცველი თითქმის ადუღებული წყლის წნევის შემცირება იწვევს დამატებით ორთქლწარმოქმნას. ამ ფაქტმა კიდევ ერთ ამერიკელს [[ემილ ლამი|ემილ ლამს]] საშუალება მისცა 1873 წელს აეშენებინა მცირე ლოკომოტივი, რომელსაც არ სჭირდებოდა საცეცხლე — პირველი უცეცხლო ორთქლმავალი. ის განკუთვნილი იყო [[ქალაქის მატარებელი|ქალაქის მატარებლებისთვის]] [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] და მოწოდებული იყო იქ შეცვლილიყო [[კონკა]]. ლოკომოტივის ქვაბს ავსებდნენ 200 °C-ანი ორთქლით, სვლის მარაგი შეადგენდა 10 კმ-ს.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> მსგავსი კონსტრუქციის ლოკომოტივებმა იმავე 1873 წლის ოქტომბერში მუშაობა დაიწყეს [[ნიუ-იორკი]]ს<ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref><ref name="a" /> და [[ჩიკაგო]]ს საქალაქო ხაზებზე.<ref name="a" /> 1875 წელს ლეონ ფრანკის (''Leon Francq'') მიერ გაუმჯობესებული უცეცხლო ორთქლმავლები გამოჩნდნენ [[ევროპა]]ში, სადაც დაიწყეს მატარებლების ტარება [[პარიზი]]ს საგარეუბნო მარშრუტებზე. საქალაქო და საგარეუბნო ხაზების [[რკინიგზის ელექტროფიკაცია|ელექტროფიკაციის]] მასიურმა დასაწყისმა გამოიწვია მათი გამოყენების დასასრული და საკუთარი „მეორე დაბადება“ უცეცხლო ორთქლმავლებმა გადაიტანეს 1910 წელს უკვე, როგორც სამრეწველო და [[სამანევრო ლოკომოტივი|სამანევრო ლოკომოტივებმა]]. ასეთი სახის ორთქლმავლების ყველაზე უფრო დიდი რაოდენობა გამოუშვეს [[ინგლისი|ინგლისში]] — უპირატესად, ენდრიუ ბარკლაის („''Andrew Barclay Sons & Co.''“, [[კილმარნოკი]]) და უილიამ ბაგნალის („''W. G. Bagnall''“) კომპანიებმა [[სტაფორდი]]დან,<ref name="b" /> — და [[გერმანია|გერმანიის]] [[თიურინგია|თიურინგიის]] ქალაქ [[მაინინგენი|მაინინგენში]] აშენდა ამ ლოკომოტივების უკანასკნელი დიდი პარტია. 200 უცეცხლო ორთქლმავალი [[ორთქლმავლის ღერძული ფორმულა|ღერძული ფორმულით]] [[0-3-0]] გამოვიდა „Dampflokwerk Meiningen“-ის ქარხნიდან 1980-იანი წლების დასაწყისში და დღემდე გამოიყენება გერმანიის ქარხნების [[მისასვლელი ლიანდაგი|მისასვლელ ლიანდაგებზე]].<ref name="d">Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100</ref> == საბჭოთა კავშირში == [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] პირველი უცეცხლო ორთქლმავალი გამოჩნდა მხოლოდ [[1928]] წელს. ის გამოუშვა [[ბერლინი]]ს ქარხანა [[Berliner Maschinenbau]]-მ და მიღებული იქნა [[ტუაფსეს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა|ტუაფსეს ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში]]. ორთქლმავალს ქონდა წონა 90 ტონა, მისი სიგრძე შეადგენდა 8 მეტრს. ქვაბში ორთქლის წნევას შეიძლება მიეღწია 18 კგ. ძალა/სმ²-თვის. 1940 წელს „[[დნეპრომაში]]ს“ ქარხანამ გამოუშვა ორთქლმავალი БП1-01 — პირველი საბჭოთა კავშირში აშენებული უცეცხლო ორთქლმავალი. ორთქლმავალს ქონდა ორთქლმავალ [[9П]]-ს [[ლოკომოტივის ეკიპაჟური ნაწილი|ეკიპაჟური ნაწილი]] და [[ორთქლის მანქანა]], ქვაბი დამზადებული იყო [[ტაგანროგი]]ს ქარხანა „[[კრასნი კოტელშჩიკი|კრასნი კოტელშჩიკში]]“. ორთქლმავლის წონა მუშა მდგომარეობაში შეადგენდა 58 ტონას. ორთქლის ქვაბს ქონდა მოცულობა 21 მ³, ორთქლის საწყისი წნევა შეადგენდა 18 კგ. ძალა/სმ²-ს. 1955—1956 წლებში კიდევ ორი ანალოგიური უცეცხლო ორთქლმავალი გამოუშვა [[მურომტეპლავოზი|მურომის ორთქლმავალმშენებელმა ქარხანამ]]. უცეცხლო ორთქლმავლების უმრავლესობა ჩამოიწერა 1980-იან წლებში, თანაც არა ტექნიკური მდგომარეობის გამო (მთელი სამუშაო დროის განმავლობაში ორთქლმავლებისთვის აუცილებელი იყო მხოლოდ ბანდაჟების პერიოდული გაჩარხვა, ქვაბის თბოიზოლაციის რეგულარული ცვლა და [[ორთქლგამანაწილებელი მექანიზმი]]ს რემონტი), არამედ კონსტრუქციის მორალური დაძველების გამო. ==ლიტერატურა== * {{წიგნი|ავტორი= В. А. Раков|ნაწილი= Бестопочные паровозы|სათაური= Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955|გამოცემა= 2-е, переработанное и дополненное|ადგილი= Москва|გამომცემლობა= Транспорт|წელი= 1995|ფურცელი= 522—523|isbn= 5-277-00821-7}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ორთქლმავლები]] [[კატეგორია:1873 წელი რკინიგზის ტრანსპორტის ისტორიაში]] 328481qxbmhitzs9096tdke93yz69v4 5398189 5398163 2026-05-23T01:42:01Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5398189 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Промышленный бестопочный паровоз № 9305 (11).jpg|thumb|[[Berliner Maschinenbau]]-ს ქარხნის საბჭოთა უცეცხლო ორთქლმავალი]] '''უცეცხლო ორთქლმავალი''' — [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლის]] ტიპი, რომელსაც არ გააჩნია [[საცეცხლე]] (და შესაბამისად, [[კვამლსადენი]]). მისი მუშაობისათვის აუცილებელი [[ორთქლი]] წარმოიქმნება არა თვით ორთქლმავალზე, არამედ სტაციონარულ დანადგარზე, საიდანაც პერიოდულად იქაჩება ორთქლმავალზე მდებარე [[ორთქლის ქვაბი|ორთქლის ქვაბ]]-აკუმულატორში. გამოიყენებოდა აფეთქებასაშიშ პირობებში, სადაც მიუღებელია ცეცხლის ნებისმიერი ფორმის (რაც გამორიცხავს [[შიდა წვის ძრავი]]სა და [[საცეცხლე|საცეცხლის]] გამოყენებას) ან [[ნაპერწკლური განმუხტვა|ნაპერწკლების]] არსებობა (დამახასიათებელი კოლექტორული [[DC ელექტროძრავა|მუდმივი დენის ძრავებისთვის]]). == აღწერა == უცეცხლო ორთქლმავლის ორთქლის ქვაბი კონსტრუქციულად წარმოადგენს ჩაკეტილ ცილინდრულ ჭურჭელს გაძლიერებული თბოიზოლაციით. უცეცხლო ორთქლმავლის მუშაობისთვის მომზადების დროს ქვაბი 60—70 %-ით ივსება წყლით, რის შემდეგაც ერთი ან რამდენიმე მილყელის საშუალებით მასში შეიწოვება მაღალი წნევის [[გადახურებული ორთქლი]], რომელიც წყალს ადუღებამდე აცხელებს. მუშაობის დროს ქვაბში ორთქლის წნევა თანდათან ეცემა, რასაც მოაქვს ტემპერატურის შემცირება მისი [[აქროლადობა|აქროლადობისას]] და ქვაბში წყალი ხელახლა დუღდება, რითაც კიდევ უმატებს ორთქლს. როგორც წესი, ასეთ ქვაბში ორთქლწარმოქმნის მინიმალური წნევა შეადგენს 3—4 კგ. ძალა/სმ². უცეცხლო ორთქლმავლების მთავარი ნაკლოვანება ჩვეულებრივ ორთქლმავლებთან შედარებით წარმოადგენს ორთქლის დგუშიანი მანქანის მუშაობა გაჯერებული ორთქლზე, რადგან ორთქლმავლის ასეთ კონსტრუქციას ორთქლის აკუმულატორით პრინციპულად არ შეუძლია იყოს ორთქლგადამხურებელი. მუშაობა გაჯერებულ ორთქლზე ქმნის გაჯერებული ორთქლის კონდენსაციას ძრავის ცილინდრებში მისი გაფართოების დროს, რაც მკვეთრად ამცირებს წყლის ორთქლში შემონახული თბური ენერგიის გამოყენების [[მარგი ქმედების კოეფიციენტი|მარგი ქმედების კოეფიციენტს]]. მეორე ნაკლოვანება — ასეთი ორთქლმავლის შეზღუდული მოქმედების რადიუსი; მაგრამ ამავე დროს საცეცხლის არარსებობა და შესაბამისად, ცეცხლის და ნაპერწკლის, მათ აძლევს სახანძრო უსაფრთხოების მნიშვნელოვან უპირატესობას. ამის წყალობით უცეცხლო ორთქლმავლებმა მიიღეს ფართე გავრცელება [[ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა|ნავთობგადამამუშავებელ]], [[ხის დამუშავება|ხისდამამუშავებელ]] და [[ქაღალდი]]ს საწარმოებში და სხვა ხანძარსახიფათო სამრეწველოებში. ამას გარდა, ასეთ ორთქლმავლებს თითქმის არ ესაჭიროებათ საქვაბის რემონტი, ხოლო მათი მომსახურება შეუძლია ერთ [[მემანქანე]]ს. == ისტორია == [[სურათი:Fireless locomotive.jpg|thumb|კომპანია ენდრიუ ბარკლაის ინგლისური უცეცხლო ორთქლმავალი]] [[სურათი:Dampfspeicherlok Genthin Henkel Werk.jpg|thumb|სერია 89-ის უცეცხლო ორთქლმავალი — გერმანიაში ამ ტიპის ერთ-ერთი ყველაზე უფრო გავრცელებული ლოკომოტივი.]] უცეცხლო ორთქლმავლის გამოჩენა შესაძლებელი გახდა აღმოჩენის გამო, რომელიც მოახდინა ამერიკელმა ინჟინერ-მექანიკოსმა [[ჯეკობ პერკინსი|ჯეკობ პერკინსმა]] 1823 წელს. მან აღმოაჩინა, რომ ქვაბში შემცველი თითქმის ადუღებული წყლის წნევის შემცირება იწვევს დამატებით ორთქლწარმოქმნას. ამ ფაქტმა კიდევ ერთ ამერიკელს [[ემილ ლამი|ემილ ლამს]] საშუალება მისცა 1873 წელს აეშენებინა მცირე ლოკომოტივი, რომელსაც არ სჭირდებოდა საცეცხლე — პირველი უცეცხლო ორთქლმავალი. ის განკუთვნილი იყო [[ქალაქის მატარებელი|ქალაქის მატარებლებისთვის]] [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] და მოწოდებული იყო იქ შეცვლილიყო [[კონკა]]. ლოკომოტივის ქვაბს ავსებდნენ 200 °C-ანი ორთქლით, სვლის მარაგი შეადგენდა 10 კმ-ს.<ref name="a">{{Cite web |url=http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |title=Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, Band 5. Berlin, Wien 1914 |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209022931/http://www.zeno.org/Roell-1912/A/Feuerlose+Lokomotiven |url-status=live }}</ref> მსგავსი კონსტრუქციის ლოკომოტივებმა იმავე 1873 წლის ოქტომბერში მუშაობა დაიწყეს [[ნიუ-იორკი]]ს<ref name="a" /><ref name="b">{{Cite web |url=http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |title=Virtual Stockbook-Glossary. Fireless Locomotives |access-date=2010-06-19 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103074216/http://www.brc-stockbook.co.uk/fireless.htm |url-status=live }}</ref> და [[ჩიკაგო]]ს საქალაქო ხაზებზე.<ref name="a" /> 1875 წელს ლეონ ფრანკის (''Leon Francq'') მიერ გაუმჯობესებული უცეცხლო ორთქლმავლები გამოჩნდნენ [[ევროპა]]ში, სადაც დაიწყეს მატარებლების ტარება [[პარიზი]]ს საგარეუბნო მარშრუტებზე. საქალაქო და საგარეუბნო ხაზების [[რკინიგზის ელექტროფიკაცია|ელექტროფიკაციის]] მასიურმა დასაწყისმა გამოიწვია მათი გამოყენების დასასრული და საკუთარი „მეორე დაბადება“ უცეცხლო ორთქლმავლებმა გადაიტანეს 1910 წელს უკვე, როგორც სამრეწველო და [[სამანევრო ლოკომოტივი|სამანევრო ლოკომოტივებმა]]. ასეთი სახის ორთქლმავლების ყველაზე უფრო დიდი რაოდენობა გამოუშვეს [[ინგლისი|ინგლისში]] — უპირატესად, ენდრიუ ბარკლაის („''Andrew Barclay Sons & Co.''“, [[კილმარნოკი]]) და უილიამ ბაგნალის („''W. G. Bagnall''“) კომპანიებმა [[სტაფორდი]]დან,<ref name="b" /> — და [[გერმანია|გერმანიის]] [[თიურინგია|თიურინგიის]] ქალაქ [[მაინინგენი|მაინინგენში]] აშენდა ამ ლოკომოტივების უკანასკნელი დიდი პარტია. 200 უცეცხლო ორთქლმავალი [[ორთქლმავლის ღერძული ფორმულა|ღერძული ფორმულით]] [[0-3-0]] გამოვიდა „Dampflokwerk Meiningen“-ის ქარხნიდან 1980-იანი წლების დასაწყისში და დღემდე გამოიყენება გერმანიის ქარხნების [[მისასვლელი ლიანდაგი|მისასვლელ ლიანდაგებზე]].<ref name="d">Karl Pokschewinski: Feuerlose Lokomotiven. Geschichte, Funktion und Einsatz der Dampfspeicherloks, Lokrundschau-Verlag 2000, ISBN 978-3931647100</ref> == საბჭოთა კავშირში == [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] პირველი უცეცხლო ორთქლმავალი გამოჩნდა მხოლოდ [[1928]] წელს. ის გამოუშვა [[ბერლინი]]ს ქარხანა [[Berliner Maschinenbau]]-მ და მიღებული იქნა [[ტუაფსეს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა|ტუაფსეს ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში]]. ორთქლმავალს ქონდა წონა 90 ტონა, მისი სიგრძე შეადგენდა 8 მეტრს. ქვაბში ორთქლის წნევას შეიძლება მიეღწია 18 კგ. ძალა/სმ²-თვის. 1940 წელს „[[დნეპრომაში]]ს“ ქარხანამ გამოუშვა ორთქლმავალი БП1-01 — პირველი საბჭოთა კავშირში აშენებული უცეცხლო ორთქლმავალი. ორთქლმავალს ქონდა ორთქლმავალ [[9П]]-ს [[ლოკომოტივის ეკიპაჟური ნაწილი|ეკიპაჟური ნაწილი]] და [[ორთქლის მანქანა]], ქვაბი დამზადებული იყო [[ტაგანროგი]]ს ქარხანა „[[კრასნი კოტელშჩიკი|კრასნი კოტელშჩიკში]]“. ორთქლმავლის წონა მუშა მდგომარეობაში შეადგენდა 58 ტონას. ორთქლის ქვაბს ქონდა მოცულობა 21 მ³, ორთქლის საწყისი წნევა შეადგენდა 18 კგ. ძალა/სმ²-ს. 1955—1956 წლებში კიდევ ორი ანალოგიური უცეცხლო ორთქლმავალი გამოუშვა [[მურომტეპლავოზი|მურომის ორთქლმავალმშენებელმა ქარხანამ]]. უცეცხლო ორთქლმავლების უმრავლესობა ჩამოიწერა 1980-იან წლებში, თანაც არა ტექნიკური მდგომარეობის გამო (მთელი სამუშაო დროის განმავლობაში ორთქლმავლებისთვის აუცილებელი იყო მხოლოდ ბანდაჟების პერიოდული გაჩარხვა, ქვაბის თბოიზოლაციის რეგულარული ცვლა და [[ორთქლგამანაწილებელი მექანიზმი]]ს რემონტი), არამედ კონსტრუქციის მორალური დაძველების გამო. ==ლიტერატურა== * {{წიგნი|ავტორი= В. А. Раков|ნაწილი= Бестопочные паровозы|სათაური= Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955|გამოცემა= 2-е, переработанное и дополненное|ადგილი= Москва|გამომცემლობა= Транспорт|წელი= 1995|ფურცელი= 522—523|isbn= 5-277-00821-7}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ორთქლმავლები]] [[კატეგორია:1873 წელი რკინიგზის ტრანსპორტის ისტორიაში]] 1lqkqxjf3kqahrw5aoipv11wo87g67k 1 889191 5398165 2026-05-22T21:55:18Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398165 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889192 5398166 2026-05-22T21:59:00Z LizikoDzotsenidze55 179628 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''სურა''' — 5398166 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|22|05|2026}} '''სურა''' — e0f5l6etxzo9i9sootqxo1zg2ugb7x7 5398177 5398166 2026-05-22T22:38:23Z LizikoDzotsenidze55 179628 5398177 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|22|05|2026}} '''სურა''' ({{lang-ru|Сура́}}, {{lang-cv|Сăр}}, Săr) — მდინარე [[რუსეთი|რუსეთში]], [[ვოლგა|ვოლგის]] ჩრდილოეთით მდებარე მარჯვენა [[შენაკადი]]. მისი შესართავი ვოლგაში ნიჟნი-ნოვგოროდსა და [[ყაზანი|ყაზანს]] შორის, დაახლოებით შუა ნაწილში მდებარეობს. მიედინება [[პენზის ოლქი|პენზის ოლქში]], [[მორდვეთი|მორდვეთში]], [[ულიანოვსკის ოლქი|ულიანოვსკის ოლქში]], [[ჩუვაშეთი|ჩუვაშეთსა]] და [[ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი|ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში]]. სიგრძე 841 კილომეტრია, ხოლო [[წყალშემკრები აუზი]] 67 500 კმ².<ref name=gvr>[http://textual.ru/gvr/index.php?card=177419 «Река СУРА»], Russian State Water Registry</ref> ნაოსნობა შესაძლებელია შესართავიდან 394 კმ-ის მანძილზე.<ref>{{cite web | url=https://translate.academic.ru/sura/sa/ru/ | title=Перевод sura с санскрита на русский }}</ref> სურას გასწვრივ მდებარეობს ქალაქი [[პენზა]] და პატარა ქალაქები [[ალატირი]], [[შუმერლია]], [[იადრინი]]. ვოლგის შესართავთან მდებარეობს დასახლება [[ვასილსურსკი]]. სურას მთავარი შენაკადებია [[პენზა (მდინარე)|პენზა]], [[პიანა]] და [[ალატირი (მდინარე)|ალატირი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.youtube.com/watch?v=wnuwCSroaVk The confluence of the Sura and Truev rivers in the village of the First Tarlakovo (7.05.2022)] *[https://www.youtube.com/watch?v=eOfTG7xb0nM Sura River near the village of Trakhanitovo (part 1) (28.08.2020)] *[https://www.youtube.com/watch?v=8yEdS2wOoDQ Sura River near the village of Trakhanitovo (part 2) (28.08.2020)] *[https://www.youtube.com/watch?v=G4K9kN64iDc Tikhmenevo village, Sura River, Kuznetsky district (9.05.2019)] *[https://www.youtube.com/watch?v=_rkUL67Vc-U The upper reaches of the Sura, the village of Yavleyka (9.05.2019)] *[https://www.youtube.com/watch?v=14CtvcQpaE8 Pond on Sura River, Tikhmenevo village (10.05.2019)] ==სქოლიო== c4exgbvt1nvlri1askie1q291y0twql 5398178 5398177 2026-05-22T22:56:22Z LizikoDzotsenidze55 179628 5398178 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა მდინარე |სახელი = სურა |ორიგინალური სახელი = |ფოტო = Sura River in Penza IMG 2613.JPG |ფოტოს ზომა = |ალტ = |სათაური = სურა პენზაში |სხვა სახელი = |ეტიმოლოგია = |ქვეყნები = რუსეთი |ტერიტორიული ერთეულები = |ქალაქები = |მარჯვენა შენაკადები = ინზა, [[ბარიში|ბარიში]], [[ბეზდნა|ბეზდნა]] |მარცხენა შენაკადები = კადადა, უზა, [[პიანა]] ,[[ალატირი]] |სათავე = |სათავის მდებარეობა = |სათავის სიმაღლე = 301 |სათავის კოორდინატები = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |შესართავი = |შესართავის მდებარეობა = |შესართავის სიმაღლე = 60 |შესართავის კოორდინატები ={{Coord|56|07|21|N|45|58|16|E|region:RU-NIZ_type:river_source:dewiki|display=it}} |სიგრძე = 841 |აუზის ფართობი = 67 500 |მდინარის სისტემა = |მდინარის ტიპი = |ყინულოვანი მოვლენები = |მდინარის დახრილობა = |წყალსაცავი = |ჰესი = |წყლის დანიშნულება = |წყლის მინიმალური ხარჯი = |წყლის საშუალო ხარჯი = 260 |წყლის მაქსიმალური ხარჯი = |დამატებითი სახელი = |დამატებითი ინფორმაცია = |რუკა = Sura basin-2.png |რუკის ზომა = |რუკა ალტ = |რუკის წარწერა = სურას წყალშემკრები აუზის რუკა |პოზრუკა = |ვიკისაწყობი = }} '''სურა''' ({{lang-ru|Сура́}}, {{lang-cv|Сăр}}, Săr) — მდინარე [[რუსეთი|რუსეთში]], [[ვოლგა|ვოლგის]] ჩრდილოეთით მდებარე მარჯვენა [[შენაკადი]]. მისი შესართავი ვოლგაში ნიჟნი-ნოვგოროდსა და [[ყაზანი|ყაზანს]] შორის, დაახლოებით შუა ნაწილში მდებარეობს. მიედინება [[პენზის ოლქი|პენზის ოლქში]], [[მორდვეთი|მორდვეთში]], [[ულიანოვსკის ოლქი|ულიანოვსკის ოლქში]], [[ჩუვაშეთი|ჩუვაშეთსა]] და [[ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი|ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში]]. სიგრძე 841 კილომეტრია, ხოლო [[წყალშემკრები აუზი]] 67 500 კმ².<ref name=gvr>[http://textual.ru/gvr/index.php?card=177419 «Река СУРА»], Russian State Water Registry</ref> ნაოსნობა შესაძლებელია შესართავიდან 394 კმ-ის მანძილზე.<ref>{{cite web | url=https://translate.academic.ru/sura/sa/ru/ | title=Перевод sura с санскрита на русский }}</ref> სურას გასწვრივ მდებარეობს ქალაქი [[პენზა]] და პატარა ქალაქები [[ალატირი]], [[შუმერლია]], [[იადრინი]]. ვოლგის შესართავთან მდებარეობს დასახლება [[ვასილსურსკი]]. სურას მთავარი შენაკადებია [[პენზა (მდინარე)|პენზა]], [[პიანა]] და [[ალატირი (მდინარე)|ალატირი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.youtube.com/watch?v=wnuwCSroaVk The confluence of the Sura and Truev rivers in the village of the First Tarlakovo (7.05.2022)] *[https://www.youtube.com/watch?v=eOfTG7xb0nM Sura River near the village of Trakhanitovo (part 1) (28.08.2020)] *[https://www.youtube.com/watch?v=8yEdS2wOoDQ Sura River near the village of Trakhanitovo (part 2) (28.08.2020)] *[https://www.youtube.com/watch?v=G4K9kN64iDc Tikhmenevo village, Sura River, Kuznetsky district (9.05.2019)] *[https://www.youtube.com/watch?v=_rkUL67Vc-U The upper reaches of the Sura, the village of Yavleyka (9.05.2019)] *[https://www.youtube.com/watch?v=14CtvcQpaE8 Pond on Sura River, Tikhmenevo village (10.05.2019)] ==სქოლიო== bqkycax1t5cqf8hdhmed60leofqbx3i 5398180 5398178 2026-05-22T23:01:48Z LizikoDzotsenidze55 179628 5398180 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/LizikoDzotsenidze55|LizikoDzotsenidze55]].|22|05|2026}} {{ინფოდაფა მდინარე |სახელი = სურა |ორიგინალური სახელი = |ფოტო = Sura River in Penza IMG 2613.JPG |ფოტოს ზომა = |ალტ = |სათაური = სურა პენზაში |სხვა სახელი = |ეტიმოლოგია = |ქვეყნები = რუსეთი |ტერიტორიული ერთეულები = |ქალაქები = |მარჯვენა შენაკადები = ინზა, [[ბარიში|ბარიში]], [[ბეზდნა|ბეზდნა]] |მარცხენა შენაკადები = კადადა, უზა, [[პიანა]] ,[[ალატირი]] |სათავე = |სათავის მდებარეობა = |სათავის სიმაღლე = 301 |სათავის კოორდინატები = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |შესართავი = |შესართავის მდებარეობა = |შესართავის სიმაღლე = 60 |შესართავის კოორდინატები ={{Coord|56|07|21|N|45|58|16|E|region:RU-NIZ_type:river_source:dewiki|display=it}} |სიგრძე = 841 |აუზის ფართობი = 67 500 |მდინარის სისტემა = |მდინარის ტიპი = |ყინულოვანი მოვლენები = |მდინარის დახრილობა = |წყალსაცავი = |ჰესი = |წყლის დანიშნულება = |წყლის მინიმალური ხარჯი = |წყლის საშუალო ხარჯი = 260 |წყლის მაქსიმალური ხარჯი = |დამატებითი სახელი = |დამატებითი ინფორმაცია = |რუკა = Sura basin-2.png |რუკის ზომა = |რუკა ალტ = |რუკის წარწერა = სურას წყალშემკრები აუზის რუკა |პოზრუკა = |ვიკისაწყობი = }} '''სურა''' ({{lang-ru|Сура́}}, {{lang-cv|Сăр}}, Săr) — მდინარე [[რუსეთი|რუსეთში]], [[ვოლგა|ვოლგის]] ჩრდილოეთით მდებარე მარჯვენა [[შენაკადი]]. მისი შესართავი ვოლგაში ნიჟნი-ნოვგოროდსა და [[ყაზანი|ყაზანს]] შორის, დაახლოებით შუა ნაწილში მდებარეობს. მიედინება [[პენზის ოლქი|პენზის ოლქში]], [[მორდვეთი|მორდვეთში]], [[ულიანოვსკის ოლქი|ულიანოვსკის ოლქში]], [[ჩუვაშეთი|ჩუვაშეთსა]] და [[ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი|ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში]]. სიგრძე 841 კილომეტრია, ხოლო [[წყალშემკრები აუზი]] 67 500 კმ².<ref name=gvr>[http://textual.ru/gvr/index.php?card=177419 «Река СУРА»], Russian State Water Registry</ref> ნაოსნობა შესაძლებელია შესართავიდან 394 კმ-ის მანძილზე.<ref>{{cite web | url=https://translate.academic.ru/sura/sa/ru/ | title=Перевод sura с санскрита на русский }}</ref> სურას გასწვრივ მდებარეობს ქალაქი [[პენზა]] და პატარა ქალაქები [[ალატირი]], [[შუმერლია]], [[იადრინი]]. ვოლგის შესართავთან მდებარეობს დასახლება [[ვასილსურსკი]]. სურას მთავარი შენაკადებია [[პენზა (მდინარე)|პენზა]], [[პიანა]] და [[ალატირი (მდინარე)|ალატირი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.youtube.com/watch?v=wnuwCSroaVk The confluence of the Sura and Truev rivers in the village of the First Tarlakovo (7.05.2022)] *[https://www.youtube.com/watch?v=eOfTG7xb0nM Sura River near the village of Trakhanitovo (part 1) (28.08.2020)] *[https://www.youtube.com/watch?v=8yEdS2wOoDQ Sura River near the village of Trakhanitovo (part 2) (28.08.2020)] *[https://www.youtube.com/watch?v=G4K9kN64iDc Tikhmenevo village, Sura River, Kuznetsky district (9.05.2019)] *[https://www.youtube.com/watch?v=_rkUL67Vc-U The upper reaches of the Sura, the village of Yavleyka (9.05.2019)] *[https://www.youtube.com/watch?v=14CtvcQpaE8 Pond on Sura River, Tikhmenevo village (10.05.2019)] ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:ვოლგის შენაკადები]] [[კატეგორია:ულიანოვსკის ოლქის მდინარეები]] [[კატეგორია:რუსეთის მდინარეები]] [[კატეგორია:მდინარეები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:მდინარეები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:მდინარეები ანბანის მიხედვით]] h4k4t7orwkqr2aqm7zh0f94h2facd9u 5398181 5398180 2026-05-22T23:03:18Z LizikoDzotsenidze55 179628 5398181 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მდინარე |სახელი = სურა |ორიგინალური სახელი = |ფოტო = Sura River in Penza IMG 2613.JPG |ფოტოს ზომა = |ალტ = |სათაური = სურა პენზაში |სხვა სახელი = |ეტიმოლოგია = |ქვეყნები = რუსეთი |ტერიტორიული ერთეულები = |ქალაქები = |მარჯვენა შენაკადები = ინზა, [[ბარიში|ბარიში]], [[ბეზდნა|ბეზდნა]] |მარცხენა შენაკადები = კადადა, უზა, [[პიანა]] ,[[ალატირი]] |სათავე = |სათავის მდებარეობა = |სათავის სიმაღლე = 301 |სათავის კოორდინატები = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |შესართავი = |შესართავის მდებარეობა = |შესართავის სიმაღლე = 60 |შესართავის კოორდინატები ={{Coord|56|07|21|N|45|58|16|E|region:RU-NIZ_type:river_source:dewiki|display=it}} |სიგრძე = 841 |აუზის ფართობი = 67 500 |მდინარის სისტემა = |მდინარის ტიპი = |ყინულოვანი მოვლენები = |მდინარის დახრილობა = |წყალსაცავი = |ჰესი = |წყლის დანიშნულება = |წყლის მინიმალური ხარჯი = |წყლის საშუალო ხარჯი = 260 |წყლის მაქსიმალური ხარჯი = |დამატებითი სახელი = |დამატებითი ინფორმაცია = |რუკა = Sura basin-2.png |რუკის ზომა = |რუკა ალტ = |რუკის წარწერა = სურას წყალშემკრები აუზის რუკა |პოზრუკა = |ვიკისაწყობი = }} '''სურა''' ({{lang-ru|Сура́}}, {{lang-cv|Сăр}}, Săr) — მდინარე [[რუსეთი|რუსეთში]], [[ვოლგა|ვოლგის]] ჩრდილოეთით მდებარე მარჯვენა [[შენაკადი]]. მისი შესართავი ვოლგაში ნიჟნი-ნოვგოროდსა და [[ყაზანი|ყაზანს]] შორის, დაახლოებით შუა ნაწილში მდებარეობს. მიედინება [[პენზის ოლქი|პენზის ოლქში]], [[მორდვეთი|მორდვეთში]], [[ულიანოვსკის ოლქი|ულიანოვსკის ოლქში]], [[ჩუვაშეთი|ჩუვაშეთსა]] და [[ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი|ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში]]. სიგრძე 841 კილომეტრია, ხოლო [[წყალშემკრები აუზი]] 67 500 კმ².<ref name=gvr>[http://textual.ru/gvr/index.php?card=177419 «Река СУРА»], Russian State Water Registry</ref> ნაოსნობა შესაძლებელია შესართავიდან 394 კმ-ის მანძილზე.<ref>{{cite web | url=https://translate.academic.ru/sura/sa/ru/ | title=Перевод sura с санскрита на русский }}</ref> სურას გასწვრივ მდებარეობს ქალაქი [[პენზა]] და პატარა ქალაქები [[ალატირი]], [[შუმერლია]], [[იადრინი]]. ვოლგის შესართავთან მდებარეობს დასახლება [[ვასილსურსკი]]. სურას მთავარი შენაკადებია [[პენზა (მდინარე)|პენზა]], [[პიანა]] და [[ალატირი (მდინარე)|ალატირი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.youtube.com/watch?v=wnuwCSroaVk The confluence of the Sura and Truev rivers in the village of the First Tarlakovo (7.05.2022)] *[https://www.youtube.com/watch?v=eOfTG7xb0nM Sura River near the village of Trakhanitovo (part 1) (28.08.2020)] *[https://www.youtube.com/watch?v=8yEdS2wOoDQ Sura River near the village of Trakhanitovo (part 2) (28.08.2020)] *[https://www.youtube.com/watch?v=G4K9kN64iDc Tikhmenevo village, Sura River, Kuznetsky district (9.05.2019)] *[https://www.youtube.com/watch?v=_rkUL67Vc-U The upper reaches of the Sura, the village of Yavleyka (9.05.2019)] *[https://www.youtube.com/watch?v=14CtvcQpaE8 Pond on Sura River, Tikhmenevo village (10.05.2019)] ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:ვოლგის შენაკადები]] [[კატეგორია:ულიანოვსკის ოლქის მდინარეები]] [[კატეგორია:რუსეთის მდინარეები]] [[კატეგორია:მდინარეები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:მდინარეები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:მდინარეები ანბანის მიხედვით]] 0si9xhjxpeyztm0i7b5iz9nezim0i8r 5398188 5398181 2026-05-23T01:42:00Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5398188 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მდინარე |სახელი = სურა |ორიგინალური სახელი = |ფოტო = Sura River in Penza IMG 2613.JPG |ფოტოს ზომა = |ალტ = |სათაური = სურა პენზაში |სხვა სახელი = |ეტიმოლოგია = |ქვეყნები = რუსეთი |ტერიტორიული ერთეულები = |ქალაქები = |მარჯვენა შენაკადები = ინზა, [[ბარიში]], [[ბეზდნა]] |მარცხენა შენაკადები = კადადა, უზა, [[პიანა]] ,[[ალატირი]] |სათავე = |სათავის მდებარეობა = |სათავის სიმაღლე = 301 |სათავის კოორდინატები = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |შესართავი = |შესართავის მდებარეობა = |შესართავის სიმაღლე = 60 |შესართავის კოორდინატები ={{Coord|56|07|21|N|45|58|16|E|region:RU-NIZ_type:river_source:dewiki|display=it}} |სიგრძე = 841 |აუზის ფართობი = 67 500 |მდინარის სისტემა = |მდინარის ტიპი = |ყინულოვანი მოვლენები = |მდინარის დახრილობა = |წყალსაცავი = |ჰესი = |წყლის დანიშნულება = |წყლის მინიმალური ხარჯი = |წყლის საშუალო ხარჯი = 260 |წყლის მაქსიმალური ხარჯი = |დამატებითი სახელი = |დამატებითი ინფორმაცია = |რუკა = Sura basin-2.png |რუკის ზომა = |რუკა ალტ = |რუკის წარწერა = სურას წყალშემკრები აუზის რუკა |პოზრუკა = |ვიკისაწყობი = }} '''სურა''' ({{lang-ru|Сура́}}, {{lang-cv|Сăр}}, Săr) — მდინარე [[რუსეთი|რუსეთში]], [[ვოლგა|ვოლგის]] ჩრდილოეთით მდებარე მარჯვენა [[შენაკადი]]. მისი შესართავი ვოლგაში ნიჟნი-ნოვგოროდსა და [[ყაზანი|ყაზანს]] შორის, დაახლოებით შუა ნაწილში მდებარეობს. მიედინება [[პენზის ოლქი|პენზის ოლქში]], [[მორდვეთი|მორდვეთში]], [[ულიანოვსკის ოლქი|ულიანოვსკის ოლქში]], [[ჩუვაშეთი|ჩუვაშეთსა]] და [[ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი|ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში]]. სიგრძე 841 კილომეტრია, ხოლო [[წყალშემკრები აუზი]] 67 500 კმ².<ref name=gvr>[http://textual.ru/gvr/index.php?card=177419 «Река СУРА»], Russian State Water Registry</ref> ნაოსნობა შესაძლებელია შესართავიდან 394 კმ-ის მანძილზე.<ref>{{cite web | url=https://translate.academic.ru/sura/sa/ru/ | title=Перевод sura с санскрита на русский }}</ref> სურას გასწვრივ მდებარეობს ქალაქი [[პენზა]] და პატარა ქალაქები [[ალატირი]], [[შუმერლია]], [[იადრინი]]. ვოლგის შესართავთან მდებარეობს დასახლება [[ვასილსურსკი]]. სურას მთავარი შენაკადებია [[პენზა (მდინარე)|პენზა]], [[პიანა]] და [[ალატირი (მდინარე)|ალატირი]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.youtube.com/watch?v=wnuwCSroaVk The confluence of the Sura and Truev rivers in the village of the First Tarlakovo (7.05.2022)] *[https://www.youtube.com/watch?v=eOfTG7xb0nM Sura River near the village of Trakhanitovo (part 1) (28.08.2020)] *[https://www.youtube.com/watch?v=8yEdS2wOoDQ Sura River near the village of Trakhanitovo (part 2) (28.08.2020)] *[https://www.youtube.com/watch?v=G4K9kN64iDc Tikhmenevo village, Sura River, Kuznetsky district (9.05.2019)] *[https://www.youtube.com/watch?v=_rkUL67Vc-U The upper reaches of the Sura, the village of Yavleyka (9.05.2019)] *[https://www.youtube.com/watch?v=14CtvcQpaE8 Pond on Sura River, Tikhmenevo village (10.05.2019)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ვოლგის შენაკადები]] [[კატეგორია:ულიანოვსკის ოლქის მდინარეები]] [[კატეგორია:რუსეთის მდინარეები]] [[კატეგორია:მდინარეები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:მდინარეები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:მდინარეები ანბანის მიხედვით]] cbhnxgvyefdpohqmqtgeg9ncyp8hxp8 14 889193 5398167 2026-05-22T21:59:26Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ტრანსპორტი 1873 წელს]] [[კატეგორია:რკინიგზის ტრანსპორტის ისტორია წლების მიხედვით]] 5398167 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ტრანსპორტი 1873 წელს]] [[კატეგორია:რკინიგზის ტრანსპორტის ისტორია წლების მიხედვით]] p9o1wbc9m6hovwawaq4bnvjl329amac 15 889194 5398168 2026-05-22T22:00:39Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398168 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 889195 5398170 2026-05-22T22:05:18Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1873 წელი ეკონომიკაში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლების ტრანსპორტი]] [[კატეგორია:ტრანსპორტი XIX საუკუნის წლების მიხედვით]] 5398170 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1873 წელი ეკონომიკაში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლების ტრანსპორტი]] [[კატეგორია:ტრანსპორტი XIX საუკუნის წლების მიხედვით]] 8sryqrb8j7h8t6jdqc4b4o0q6ud2qud 15 889196 5398171 2026-05-22T22:06:13Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398171 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 889197 5398172 2026-05-22T22:08:34Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1873]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ეკონომიკის ისტორიაში]] [[კატეგორია:ეკონომიკა XIX საუკუნის წლების მიხედვით]] 5398172 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1873]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ეკონომიკის ისტორიაში]] [[კატეგორია:ეკონომიკა XIX საუკუნის წლების მიხედვით]] 306yctq64809a1v93p0qx0clxlt6cow 15 889198 5398173 2026-05-22T22:09:25Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398173 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 889199 5398174 2026-05-22T22:13:33Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1870-იანი წლები ეკონომიკის ისტორიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნე ტრანსპორტში]] [[კატეგორია:ტრანსპორტი ათწლეულის მიხედვით]] 5398174 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1870-იანი წლები ეკონომიკის ისტორიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნე ტრანსპორტში]] [[კატეგორია:ტრანსპორტი ათწლეულის მიხედვით]] svyxn9pbq7zixrtouy7357ptpw65d3b 15 889200 5398175 2026-05-22T22:14:34Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398175 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 889201 5398179 2026-05-22T22:57:01Z LizikoDzotsenidze55 179628 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398179 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889202 5398198 2026-05-23T02:25:09Z AkakiBalanchivadze 92095 შექმნილია გვერდის თარგმნით „[[:en:Special:Redirect/revision/1353480457|Russian Armed Forces]]“ 5398198 wikitext text/x-wiki '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''', {{შენიშვნა|{{langx|ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции|Vooruzhyonnyye Sily Rossiyskoy Federatsii|engvar=gb}}}} ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' - [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. a5079axg35i2xnia92tg0nzwwo9yd1o 5398199 5398198 2026-05-23T02:28:35Z AkakiBalanchivadze 92095 5398199 wikitext text/x-wiki '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''', ({{{lang-ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции}}) ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' - [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. e8ypyx6qnhq8bw28gvfq63dri2bxk1b 5398201 5398199 2026-05-23T02:29:48Z AkakiBalanchivadze 92095 5398201 wikitext text/x-wiki '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''', ({{lang-ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции}}) ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' — [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. 4aqo0twhyarubepcwg58qpun7tbxte5 5398202 5398201 2026-05-23T02:31:19Z AkakiBalanchivadze 92095 5398202 wikitext text/x-wiki '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''' ({{lang-ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции}}), ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' — [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} gfoczjg948078r2e17taq4zyizokgy6 5398207 5398202 2026-05-23T02:44:53Z AkakiBalanchivadze 92095 დაემატა [[კატეგორია:რუსეთის შეიარაღებული ძალები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398207 wikitext text/x-wiki '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''' ({{lang-ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции}}), ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' — [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რუსეთის შეიარაღებული ძალები]] svu17qpcaylivuuy5afifsmxmp2dgvv 5398209 5398207 2026-05-23T02:52:13Z AkakiBalanchivadze 92095 5398209 wikitext text/x-wiki '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''' ({{lang-ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции}}), ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' — [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. რუსეთის შეიარაღებული ძალები მსოფლიოში სიდიდით მეხუთე სამხედრო ძალაა, რომელიც დაახლოებით ერთ მილიონ აქტიურ სამხედრო მოსამსახურესა და თითქმის ორ მილიონ რეზერვისტს მოიცავს. ძალებში შედის ბირთვული იარაღის მსოფლიოში უდიდესი მარაგი, ბალისტიკური რაკეტებით აღჭურვილი წყალქვეშა ნავების სიდიდით მეორე ფლოტი მსოფლიოში და წარმოადგენს ერთადერთ შეიარაღებულ ძალებს ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ჩინეთის გარდა, რომელიც სტრატეგიულ ბომბდამშენებს იყენებს. 2025 წლის მონაცემებით, რუსეთს მსოფლიოში სიდიდით მესამე სამხედრო ხარჯები აქვს, რაც დაახლოებით 190 მილიარდ აშშ დოლარს, ანუ მშპ-ის 7,5 პროცენტს შეადგენს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რუსეთის შეიარაღებული ძალები]] rebece0xnfpnhkyx1e8l0sra4y5p1vj 5398211 5398209 2026-05-23T02:56:11Z AkakiBalanchivadze 92095 5398211 wikitext text/x-wiki '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''' ({{lang-ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции}}), ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' — [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. რუსეთის შეიარაღებული ძალები მსოფლიოში სიდიდით მეხუთე სამხედრო ძალაა, რომელიც დაახლოებით ერთ მილიონ აქტიურ სამხედრო მოსამსახურესა და თითქმის ორ მილიონ რეზერვისტს მოიცავს. ძალებში შედის ბირთვული იარაღის მსოფლიოში უდიდესი მარაგი, ბალისტიკური რაკეტებით აღჭურვილი წყალქვეშა ნავების სიდიდით მეორე ფლოტი მსოფლიოში და წარმოადგენს ერთადერთ შეიარაღებულ ძალებს ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ჩინეთის გარდა, რომელიც სტრატეგიულ ბომბდამშენებს იყენებს. 2025 წლის მონაცემებით, რუსეთს მსოფლიოში სიდიდით მესამე სამხედრო ხარჯები აქვს, რაც დაახლოებით 190 მილიარდ აშშ დოლარს, ანუ მშპ-ის 7,5 პროცენტს შეადგენს. რუსეთის ჯარი ჰიბრიდული სისტემაა, რომელიც ერთმანეთს უთავსებს წვევამდელებსა და საკონტრაქტო მოსამსახურეებს; გარკვეული გამონაკლისების გარდა, რუსეთის კანონმდებლობა სამხედრო სამსახურის გავლის ერთწლიან ვალდებულებას აკისრებს ყველა მამაკაც მოქალაქეს 18-დან 27 წლამდე. მიუხედავად იმისა, რომ 2000-იანი წლების დასაწყისიდან არსებობდა რიგების პროფესიონალიზაციის მცდელობები, იგი კვლავაც ძლიერ არის დამოკიდებული წვევამდელებზე, ხოლო საკონტრაქტო სამხედრო მოსამსახურეები თავმოყრილი არიან საკადრო და ელიტურ ქვედანაყოფებში. 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრამდე წლებში, [[რუსეთის სახმელეთო ჯარები|სახმელეთო ჯარს]] დაევალა ბატალიონის ტაქტიკური ჯგუფების შექმნა ჩარიცხული ჯარისკაცებისგან და მათი განცალკევება წვევამდელთა ნაწილებისგან. ეს ქვედანაყოფები საბრძოლო მზადყოფნის უფრო მაღალ დონეზე იმყოფებოდნენ და რუსეთის კანონმდებლობით მათი განლაგება ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც იყო შესაძლებელი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რუსეთის შეიარაღებული ძალები]] 2gulzrsdj6afh7xbphrz1tyt0gzpemz 5398212 5398211 2026-05-23T03:01:27Z AkakiBalanchivadze 92095 5398212 wikitext text/x-wiki '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''' ({{lang-ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции}}), ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' — [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. რუსეთის შეიარაღებული ძალები მსოფლიოში სიდიდით მეხუთე სამხედრო ძალაა, რომელიც დაახლოებით ერთ მილიონ აქტიურ სამხედრო მოსამსახურესა და თითქმის ორ მილიონ რეზერვისტს მოიცავს. ძალებში შედის ბირთვული იარაღის მსოფლიოში უდიდესი მარაგი, ბალისტიკური რაკეტებით აღჭურვილი წყალქვეშა ნავების სიდიდით მეორე ფლოტი მსოფლიოში და წარმოადგენს ერთადერთ შეიარაღებულ ძალებს ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ჩინეთის გარდა, რომელიც სტრატეგიულ ბომბდამშენებს იყენებს. 2025 წლის მონაცემებით, რუსეთს მსოფლიოში სიდიდით მესამე სამხედრო ხარჯები აქვს, რაც დაახლოებით 190 მილიარდ აშშ დოლარს, ანუ მშპ-ის 7,5 პროცენტს შეადგენს. რუსეთის ჯარი ჰიბრიდული სისტემაა, რომელიც ერთმანეთს უთავსებს წვევამდელებსა და საკონტრაქტო მოსამსახურეებს; გარკვეული გამონაკლისების გარდა, რუსეთის კანონმდებლობა სამხედრო სამსახურის გავლის ერთწლიან ვალდებულებას აკისრებს ყველა მამაკაც მოქალაქეს 18-დან 27 წლამდე. მიუხედავად იმისა, რომ 2000-იანი წლების დასაწყისიდან არსებობდა რიგების პროფესიონალიზაციის მცდელობები, იგი კვლავაც ძლიერ არის დამოკიდებული წვევამდელებზე, ხოლო საკონტრაქტო სამხედრო მოსამსახურეები თავმოყრილი არიან საკადრო და ელიტურ ქვედანაყოფებში. 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრამდე წლებში, [[რუსეთის სახმელეთო ჯარები|სახმელეთო ჯარს]] დაევალა ბატალიონის ტაქტიკური ჯგუფების შექმნა ჩარიცხული ჯარისკაცებისგან და მათი განცალკევება წვევამდელთა ნაწილებისგან. ეს ქვედანაყოფები საბრძოლო მზადყოფნის უფრო მაღალ დონეზე იმყოფებოდნენ და რუსეთის კანონმდებლობით მათი განლაგება ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც იყო შესაძლებელი. მიუხედავად მისი აღქმული სამხედრო სიძლიერისა,[17] ხარვეზები იქნა შემჩნეული რუსეთის მთლიან საბრძოლო ეფექტურობასა და მისი „უხეში ძალის“ ეფექტურად პროექცირების უნარში.[18] მიმდინარე [[რუსეთ-უკრაინის ომი|რუსეთ-უკრაინის ომმა]] გამოავლინა ისეთი სუსტი მხარეები, როგორიცაა კორუფცია,[19][20][21] ხისტი მართვისა და კონტროლის სტრუქტურა,[22] არასათანადო მომზადება[23] და დაბალი საბრძოლო მოტივაცია.[24] რუსეთის შეიარაღებულმა ძალამ დაკარგა ოკუპირებული/ანექსირებული ტერიტორიების ნაწილი. სხვა პრობლემები იყო საკუთარი აღჭურვილობის ფართომასშტაბიანი განადგურება და ფლანგვა, ასევე განსაკუთრებით მაღალი დანაკარგების მაჩვენებელი.[25][26][27] დასავლელი ანალიტიკოსების დაკვირვებით, რუსეთი კვლავაც იბრძვის სამხედრო პროფესიონალიზაციის მისაღწევად,[28] თუმცა ინარჩუნებს საკუთარი შესაძლებლობების სწრაფად აღდგენის უნარს და ფლობს „საბრძოლო გამოცდილებას“.[29][30] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რუსეთის შეიარაღებული ძალები]] sl0i4fodzvll1e9reu0ffjnqu0zorvf 5398215 5398212 2026-05-23T03:03:12Z AkakiBalanchivadze 92095 5398215 wikitext text/x-wiki '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''' ({{lang-ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции}}), ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' — [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. რუსეთის შეიარაღებული ძალები მსოფლიოში სიდიდით მეხუთე სამხედრო ძალაა, რომელიც დაახლოებით ერთ მილიონ აქტიურ სამხედრო მოსამსახურესა და თითქმის ორ მილიონ რეზერვისტს მოიცავს. ძალებში შედის ბირთვული იარაღის მსოფლიოში უდიდესი მარაგი, ბალისტიკური რაკეტებით აღჭურვილი წყალქვეშა ნავების სიდიდით მეორე ფლოტი მსოფლიოში და წარმოადგენს ერთადერთ შეიარაღებულ ძალებს ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ჩინეთის გარდა, რომელიც სტრატეგიულ ბომბდამშენებს იყენებს. 2025 წლის მონაცემებით, რუსეთს მსოფლიოში სიდიდით მესამე სამხედრო ხარჯები აქვს, რაც დაახლოებით 190 მილიარდ აშშ დოლარს, ანუ მშპ-ის 7,5 პროცენტს შეადგენს. რუსეთის ჯარი ჰიბრიდული სისტემაა, რომელიც ერთმანეთს უთავსებს წვევამდელებსა და საკონტრაქტო მოსამსახურეებს; გარკვეული გამონაკლისების გარდა, რუსეთის კანონმდებლობა სამხედრო სამსახურის გავლის ერთწლიან ვალდებულებას აკისრებს ყველა მამაკაც მოქალაქეს 18-დან 27 წლამდე. მიუხედავად იმისა, რომ 2000-იანი წლების დასაწყისიდან არსებობდა რიგების პროფესიონალიზაციის მცდელობები, იგი კვლავაც ძლიერ არის დამოკიდებული წვევამდელებზე, ხოლო საკონტრაქტო სამხედრო მოსამსახურეები თავმოყრილი არიან საკადრო და ელიტურ ქვედანაყოფებში. 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრამდე წლებში, [[რუსეთის სახმელეთო ჯარები|სახმელეთო ჯარს]] დაევალა ბატალიონის ტაქტიკური ჯგუფების შექმნა ჩარიცხული ჯარისკაცებისგან და მათი განცალკევება წვევამდელთა ნაწილებისგან. ეს ქვედანაყოფები საბრძოლო მზადყოფნის უფრო მაღალ დონეზე იმყოფებოდნენ და რუსეთის კანონმდებლობით მათი განლაგება ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც იყო შესაძლებელი. მიუხედავად მისი აღქმული სამხედრო სიძლიერისა,[17] ხარვეზები იქნა შემჩნეული რუსეთის მთლიან საბრძოლო ეფექტურობასა და მისი „უხეში ძალის“ ეფექტურად პროექცირების უნარში.[18] მიმდინარე [[რუსეთ-უკრაინის ომი|რუსეთ-უკრაინის ომმა]] გამოავლინა ისეთი სუსტი მხარეები, როგორიცაა კორუფცია,[19][20][21] ხისტი მართვისა და კონტროლის სტრუქტურა,[22] არასათანადო მომზადება[23] და დაბალი საბრძოლო მოტივაცია.[24] რუსეთის შეიარაღებულმა ძალამ დაკარგა ოკუპირებული/ანექსირებული ტერიტორიების ნაწილი. სხვა პრობლემები იყო საკუთარი აღჭურვილობის ფართომასშტაბიანი განადგურება და ფლანგვა, ასევე განსაკუთრებით მაღალი დანაკარგების მაჩვენებელი.[25][26][27] დასავლელი ანალიტიკოსების დაკვირვებით, რუსეთი კვლავაც იბრძვის სამხედრო პროფესიონალიზაციის მისაღწევად,[28] თუმცა ინარჩუნებს საკუთარი შესაძლებლობების სწრაფად აღდგენის უნარს და ფლობს „საბრძოლო გამოცდილებას“.[29][30] რუსეთის შეიარაღებული ძალები რუსეთის უშიშროების საბჭოს უშუალო დაქვემდებარებაშია. ამ ფუნქციას იგი სხვა უწყებებთან — უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურის სასაზღვრო ჯართან, ეროვნულ გვარდიასთან, შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან, ფედერალური დაცვის სამსახურთან, საგარეო დაზვერვასა და საგანგებო სიტუაციების სამინისტროსთან ერთად ასრულებს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რუსეთის შეიარაღებული ძალები]] oph0fexdcr12hfk4h8qxcvskg74qft6 5398220 5398215 2026-05-23T03:18:58Z AkakiBalanchivadze 92095 5398220 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება}} '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''' ({{lang-ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции}}), ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' — [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. რუსეთის შეიარაღებული ძალები მსოფლიოში სიდიდით მეხუთე სამხედრო ძალაა, რომელიც დაახლოებით ერთ მილიონ აქტიურ სამხედრო მოსამსახურესა და თითქმის ორ მილიონ რეზერვისტს მოიცავს. ძალებში შედის ბირთვული იარაღის მსოფლიოში უდიდესი მარაგი, ბალისტიკური რაკეტებით აღჭურვილი წყალქვეშა ნავების სიდიდით მეორე ფლოტი მსოფლიოში და წარმოადგენს ერთადერთ შეიარაღებულ ძალებს ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ჩინეთის გარდა, რომელიც სტრატეგიულ ბომბდამშენებს იყენებს. 2025 წლის მონაცემებით, რუსეთს მსოფლიოში სიდიდით მესამე სამხედრო ხარჯები აქვს, რაც დაახლოებით 190 მილიარდ აშშ დოლარს, ანუ მშპ-ის 7,5 პროცენტს შეადგენს. რუსეთის ჯარი ჰიბრიდული სისტემაა, რომელიც ერთმანეთს უთავსებს წვევამდელებსა და საკონტრაქტო მოსამსახურეებს; გარკვეული გამონაკლისების გარდა, რუსეთის კანონმდებლობა სამხედრო სამსახურის გავლის ერთწლიან ვალდებულებას აკისრებს ყველა მამაკაც მოქალაქეს 18-დან 27 წლამდე. მიუხედავად იმისა, რომ 2000-იანი წლების დასაწყისიდან არსებობდა რიგების პროფესიონალიზაციის მცდელობები, იგი კვლავაც ძლიერ არის დამოკიდებული წვევამდელებზე, ხოლო საკონტრაქტო სამხედრო მოსამსახურეები თავმოყრილი არიან საკადრო და ელიტურ ქვედანაყოფებში. 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრამდე წლებში, [[რუსეთის სახმელეთო ჯარები|სახმელეთო ჯარს]] დაევალა ბატალიონის ტაქტიკური ჯგუფების შექმნა ჩარიცხული ჯარისკაცებისგან და მათი განცალკევება წვევამდელთა ნაწილებისგან. ეს ქვედანაყოფები საბრძოლო მზადყოფნის უფრო მაღალ დონეზე იმყოფებოდნენ და რუსეთის კანონმდებლობით მათი განლაგება ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც იყო შესაძლებელი. მიუხედავად მისი აღქმული სამხედრო სიძლიერისა,[17] ხარვეზები იქნა შემჩნეული რუსეთის მთლიან საბრძოლო ეფექტურობასა და მისი „უხეში ძალის“ ეფექტურად პროექცირების უნარში.[18] მიმდინარე [[რუსეთ-უკრაინის ომი|რუსეთ-უკრაინის ომმა]] გამოავლინა ისეთი სუსტი მხარეები, როგორიცაა კორუფცია,[19][20][21] ხისტი მართვისა და კონტროლის სტრუქტურა,[22] არასათანადო მომზადება[23] და დაბალი საბრძოლო მოტივაცია.[24] რუსეთის შეიარაღებულმა ძალამ დაკარგა ოკუპირებული/ანექსირებული ტერიტორიების ნაწილი. სხვა პრობლემები იყო საკუთარი აღჭურვილობის ფართომასშტაბიანი განადგურება და ფლანგვა, ასევე განსაკუთრებით მაღალი დანაკარგების მაჩვენებელი.[25][26][27] დასავლელი ანალიტიკოსების დაკვირვებით, რუსეთი კვლავაც იბრძვის სამხედრო პროფესიონალიზაციის მისაღწევად,[28] თუმცა ინარჩუნებს საკუთარი შესაძლებლობების სწრაფად აღდგენის უნარს და ფლობს „საბრძოლო გამოცდილებას“.[29][30] რუსეთის შეიარაღებული ძალები რუსეთის უშიშროების საბჭოს უშუალო დაქვემდებარებაშია. ამ ფუნქციას იგი სხვა უწყებებთან — უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურის სასაზღვრო ჯართან, ეროვნულ გვარდიასთან, შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან, ფედერალური დაცვის სამსახურთან, საგარეო დაზვერვასა და საგანგებო სიტუაციების სამინისტროსთან ერთად ასრულებს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რუსეთის შეიარაღებული ძალები]] sb6lr0xeguj5baqddov1a5h9ykpjej9 5398223 5398220 2026-05-23T03:19:43Z AkakiBalanchivadze 92095 5398223 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/AkakiBalanchivadze|AkakiBalanchivadze]].|23|05|2026}} '''რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები''' ({{lang-ru|Вооружённые Си́лы Росси́йской Федера́ции}}), ასევე ცნობილი, როგორც '''რუსეთის შეიარაღებული ძალები''' — [[რუსეთი|რუსეთის]] სამხედრო ძალები, რომელიც ორგანიზებულია სამ შტოდ - სახმელეთო ჯარები, საზღვაო ძალები და კოსმოსური ძალები - სამ დამოუკიდებელ საბრძოლო დანაყოფად (სტრატეგიული სარაკეტო ძალები, საჰაერო-სადესანტო ძალები და უპილოტო სისტემების ძალები )<ref>{{Cite web |date=28 February 2023 |title=Russia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/#military-and-security |archive-date=9 January 2021 |access-date=20 September 2022 |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov}}</ref> და სპეციალური ოპერაციების ძალების სარდლობად. რუსეთის შეიარაღებული ძალები მსოფლიოში სიდიდით მეხუთე სამხედრო ძალაა, რომელიც დაახლოებით ერთ მილიონ აქტიურ სამხედრო მოსამსახურესა და თითქმის ორ მილიონ რეზერვისტს მოიცავს. ძალებში შედის ბირთვული იარაღის მსოფლიოში უდიდესი მარაგი, ბალისტიკური რაკეტებით აღჭურვილი წყალქვეშა ნავების სიდიდით მეორე ფლოტი მსოფლიოში და წარმოადგენს ერთადერთ შეიარაღებულ ძალებს ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ჩინეთის გარდა, რომელიც სტრატეგიულ ბომბდამშენებს იყენებს. 2025 წლის მონაცემებით, რუსეთს მსოფლიოში სიდიდით მესამე სამხედრო ხარჯები აქვს, რაც დაახლოებით 190 მილიარდ აშშ დოლარს, ანუ მშპ-ის 7,5 პროცენტს შეადგენს. რუსეთის ჯარი ჰიბრიდული სისტემაა, რომელიც ერთმანეთს უთავსებს წვევამდელებსა და საკონტრაქტო მოსამსახურეებს; გარკვეული გამონაკლისების გარდა, რუსეთის კანონმდებლობა სამხედრო სამსახურის გავლის ერთწლიან ვალდებულებას აკისრებს ყველა მამაკაც მოქალაქეს 18-დან 27 წლამდე. მიუხედავად იმისა, რომ 2000-იანი წლების დასაწყისიდან არსებობდა რიგების პროფესიონალიზაციის მცდელობები, იგი კვლავაც ძლიერ არის დამოკიდებული წვევამდელებზე, ხოლო საკონტრაქტო სამხედრო მოსამსახურეები თავმოყრილი არიან საკადრო და ელიტურ ქვედანაყოფებში. 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრამდე წლებში, [[რუსეთის სახმელეთო ჯარები|სახმელეთო ჯარს]] დაევალა ბატალიონის ტაქტიკური ჯგუფების შექმნა ჩარიცხული ჯარისკაცებისგან და მათი განცალკევება წვევამდელთა ნაწილებისგან. ეს ქვედანაყოფები საბრძოლო მზადყოფნის უფრო მაღალ დონეზე იმყოფებოდნენ და რუსეთის კანონმდებლობით მათი განლაგება ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც იყო შესაძლებელი. მიუხედავად მისი აღქმული სამხედრო სიძლიერისა,[17] ხარვეზები იქნა შემჩნეული რუსეთის მთლიან საბრძოლო ეფექტურობასა და მისი „უხეში ძალის“ ეფექტურად პროექცირების უნარში.[18] მიმდინარე [[რუსეთ-უკრაინის ომი|რუსეთ-უკრაინის ომმა]] გამოავლინა ისეთი სუსტი მხარეები, როგორიცაა კორუფცია,[19][20][21] ხისტი მართვისა და კონტროლის სტრუქტურა,[22] არასათანადო მომზადება[23] და დაბალი საბრძოლო მოტივაცია.[24] რუსეთის შეიარაღებულმა ძალამ დაკარგა ოკუპირებული/ანექსირებული ტერიტორიების ნაწილი. სხვა პრობლემები იყო საკუთარი აღჭურვილობის ფართომასშტაბიანი განადგურება და ფლანგვა, ასევე განსაკუთრებით მაღალი დანაკარგების მაჩვენებელი.[25][26][27] დასავლელი ანალიტიკოსების დაკვირვებით, რუსეთი კვლავაც იბრძვის სამხედრო პროფესიონალიზაციის მისაღწევად,[28] თუმცა ინარჩუნებს საკუთარი შესაძლებლობების სწრაფად აღდგენის უნარს და ფლობს „საბრძოლო გამოცდილებას“.[29][30] რუსეთის შეიარაღებული ძალები რუსეთის უშიშროების საბჭოს უშუალო დაქვემდებარებაშია. ამ ფუნქციას იგი სხვა უწყებებთან — უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურის სასაზღვრო ჯართან, ეროვნულ გვარდიასთან, შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან, ფედერალური დაცვის სამსახურთან, საგარეო დაზვერვასა და საგანგებო სიტუაციების სამინისტროსთან ერთად ასრულებს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რუსეთის შეიარაღებული ძალები]] 3a5yb58xqhsfpe473mjm0erdiy5y4zj 1 889203 5398203 2026-05-23T02:31:46Z AkakiBalanchivadze 92095 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398203 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 889204 5398228 2026-05-23T03:22:22Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2005 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები მაროკოში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები მაროკოში]] [[კატეგორია:2005 წელი აფრიკაში]] 5398228 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2005 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები მაროკოში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები მაროკოში]] [[კატეგორია:2005 წელი აფრიკაში]] 16qbptt0mu7e441pmd6otpgnb378mek 15 889205 5398229 2026-05-23T03:22:44Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398229 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 889206 5398233 2026-05-23T03:24:37Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2005 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ჰაიტიში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები ჰაიტიში]] [[კატეგორია:2005 წელი ჩრდილოეთ ამერიკაში]] 5398233 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2005 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ჰაიტიში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები ჰაიტიში]] [[კატეგორია:2005 წელი ჩრდილოეთ ამერიკაში]] 4u83tl0u5ffjsmtdhcc2wuv6v1r7soh 15 889207 5398234 2026-05-23T03:25:00Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398234 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 889208 5398236 2026-05-23T03:25:52Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{Commons category|2005 in North America}} [[კატეგორია:2005 წელი კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ჩრდილოეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები ჩრდილოეთ ამერიკაში]] 5398236 wikitext text/x-wiki {{Commons category|2005 in North America}} [[კატეგორია:2005 წელი კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ჩრდილოეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები ჩრდილოეთ ამერიკაში]] eojr1hw15qz35hzxzt7ni9368gakxhv 15 889209 5398237 2026-05-23T03:26:14Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398237 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 889210 5398239 2026-05-23T03:27:38Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2005 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები გაერთიანებულ სამეფოში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები გაერთიანებულ სამეფოში]] [[კატეგორია:2005 წელი ევროპაში]] 5398239 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2005 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები გაერთიანებულ სამეფოში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები გაერთიანებულ სამეფოში]] [[კატეგორია:2005 წელი ევროპაში]] 1tcrzw0nqbh32yldssz2w39uu3lfw80 15 889211 5398240 2026-05-23T03:27:58Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398240 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 889212 5398268 2026-05-23T06:32:38Z EleneMetonidze55 179626 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398268 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889213 5398284 2026-05-23T07:16:35Z EleneMetonidze55 179626 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''ოლანდის ხიდი''' ([[შვედური ენა|შვედურად:]] ''Ölandsbron'') — [[საავტომობილო ხიდი|საავტომობილო ხიდია]] შვედეთში, რომელიც კვეთს კალმარის სრუტეს, იუტნაბენს შორის კალმარი|კალმ... 5398284 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|23|05|2026}} '''ოლანდის ხიდი''' ([[შვედური ენა|შვედურად:]] ''Ölandsbron'') — [[საავტომობილო ხიდი|საავტომობილო ხიდია]] შვედეთში, რომელიც კვეთს კალმარის სრუტეს, იუტნაბენს შორის [[კალმარი|კალმარში]] [[მატერიკი|მატერიკზე]] და მიოლსტორპს [[ალგუტსრუმი|ალგუტსრუმის სამრევლოში]], [[ფერესტადენი|ფერესტადენის]] მახლობლად, [[ოლანდი|ოლანდზე]] [[ბალტიის ზღვა|ბალტიის ზღვაში]]. ეს არის {{convert|6,072|m|mi|adj=on|abbr=off|frac=4|lk=in}} სიგრძის კოჭოვანი ხიდი, რომლის სავალი ნაწილის სიგანეა {{convert|13|m|ft}}. მაქსიმალური სიმაღლეა {{convert|41.69|m|ftin}}, ხოლო მინიმალური სიმაღლე — {{convert|6.65|m|ftin}}. ხიდი აგებულია [[რკინაბეტონი|რკინაბეტონისგან]] და შედგება 155 მალიანი კონსტრუქციისგან, მათ შორის მაღალი ხიდის მონაკვეთი მოიცავს 6 მალას {{convert|130|m|ft}} სიგრძით. ხიდს დასავლეთ ბოლოში ახასიათებს ამაღლებული მონაკვეთი, რომელიც შექმნილია იმისათვის, რომ [[სატვირთო გადაზიდვა|საზღვაო გადაზიდვებისთვის]] უზრუნველყოფილი იყოს {{convert|36|m|ft}}-იანი ვერტიკალური გასასვლელი. ოლანდის ხიდი [[ევროპა|ევროპის]] [[გრძელი ხიდების სია|ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი ხიდია]] (1998 წელს [[ვასკო და გამას ხიდი|ვასკო და გამას ხიდის]] დასრულებამდე — ყველაზე გრძელი), და ამჟამად შვედეთის ყველაზე გრძელი ხიდია, თუ მხოლოდ შვედეთის ტერიტორიაზე მდებარე მონაკვეთებს შევადარებთ (უფრო გრძელი [[ერესუნის ხიდი|ერესუნის ხიდი]] ნაწილობრივ [[დანია|დანიის]] ტერიტორიაზეა აგებული). ხიდის დასავლეთი ბოლოს სამხრეთით მდებარეობს პატარა [[ხე|ხის]] [[ქვეითი]] და [[ველოსიპედი|ველოსიპედის]] ხიდი, რომლის სიგრძეა დაახლოებით {{convert|150|m|yd|abbr=off}} და რომელიც სვინიოს კუნძულს მატერიკს აკავშირებს. ეს „ასლი“ ფორმით ოლანდის ხიდს იმეორებს. იგი კარგად ჩანს ყველასთვის, ვინც მთავარ ხიდზე გადადის ოლანდისკენ. ხიდზე გამავალი გზა არის საგრაფო გზა 137, რომელიც მატერიკზე E22-ს უკავშირდება, ხოლო ოლანდზე — საგრაფო გზას 136. ==მშენებლობა== ოლანდსა და შვედეთის მატერიკს შორის მუდმივი კავშირის პროექტი დიდი ხნის განმავლობაში არსებობდა და შვედეთის პარლამენტში არაერთი [[მოძრაობა (საპარლამენტო პროცედურა)|საპარლამენტო წინადადებისა]] და [[გამოძიება|გამოკვლევის]] მიზეზი გახდა. პირველი კონკრეტული წინადადება 1932 წელს წარადგინეს, ხოლო 1950-იან წლებში ოლანდის ხიდის საკითხი კვლავ წამოიჭრა. [[პარლამენტის წევრი|პარლამენტარი]] [[ფრიც ბორიესონი]] კალმარსა და ოლანდს შორის მუდმივი კავშირის შექმნის ერთ-ერთი მთავარი მხარდამჭერი იყო. კიდევ ერთი მხარდამჭერი იყო [[უნო დანიელსონი]], ოლანდელი [[მეტყევე]]. 1966 წლის 18 ნოემბერს [[შვედეთის მთავრობა|შვედეთის მთავრობამ]] მიიღო დიდი ხიდების მშენებლობის გეგმა, რომელიც ოლანდის ხიდსაც მოიცავდა. მშენებლობის პირველი სიმბოლური სამუშაო [[სმოლანდი|სმოლანდის]] მხარეს 1967 წლის 30 დეკემბერს ჩაატარა იმდროინდელმა კომუნიკაციების მინისტრმა [[სვანტე ლუნდკვისტმა]] ([[შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია|S]]). ოლანდის მხარეს პირველი სამუშაოები 1968 წლის 4 იანვარს პარლამენტარმა ფრიც ბორიესონმა ([[ცენტრის პარტია (შვედეთი)|C]]) დაიწყო. ოლანდის ხიდი ოფიციალურად გაიხსნა 1972 წლის 30 სექტემბერს. [[ცერემონია|ცერემონიაზე]], რომელიც ხიდის კუნძულის მხარეს გაიმართა, გამომსვლელებს შორის იყო [[მეფისნაცვალი]] [[კარლ XVI გუსტავი|კარლ გუსტავი]]. ხიდის მშენებლობა 80 მილიონი [[შვედური კრონა|შვედური კრონა]] დაჯდა. მშენებლობა 4.5 წელი გაგრძელდა და გამოყენებული იქნა დაახლოებით {{convert|100,000|m3|yd3}} [[ბეტონი|ბეტონი]]. ხიდი ასევე მომზადებული იყო მატერიკიდან ოლანდზე [[მტკნარი წყალი|მტკნარი წყლის]] გადასატანად. პროექტს დიდი მხარდაჭერა ჰქონდა, თუმცა არსებობდა [[პროტესტი|პროტესტებიც]]. მთავარი წინააღმდეგობა იყო შიში, რომ ხიდი გარემოს დააზიანებდა და შესაძლოა [[ტურიზმი|ტურისტების]] დიდი ნაკადი გამოეწვია ოლანდზე, რაც საფრთხეს შეუქმნიდა მის მოწყვლად და უნიკალურ ბუნებას.<ref>{{cite book |title=Aktuellt 1973 |publisher=K G Bertmarks förlag |year=1973 |issn=0343-6993}}</ref>[[Image:Ölandsbron (från Öland) 2005.jpg|thumb|530px|ოლანდის ხიდი ოლანდის მხრიდან]]ოლანდის ხიდის მშენებლობის გადაწყვეტილების მიღებისთანავე ოლანდიდან ემიგრაცია შეჩერდა. ფერესტადენსა და მის შემოგარენში მრავალი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა დაიწყო. ოლანდის ხიდის მშენებლობა 130 მილიონი შვედური კრონა დაჯდა. თუ ზემოთ აღნიშნული 80 მილიონი კრონა სწორია? ===მოვლა=== ხიდის მშენებლობისას გარკვეული კონსტრუქციული ნაწილებისთვის დაშვებული იყო ბეტონის შერევა კალმარის სრუტის მლაშე წყალთან, რამაც ხიდის არმატურის კოროზია გამოიწვია. 1972-დან 2017 წლამდე ოლანდის ხიდის მოვლა-შეკეთებასა და გაუმჯობესებაზე დაახლოებით 1.1 მილიარდი შვედური კრონა დაიხარჯა 2010 წლის ფასების მიხედვით. ინფლაციის გათვალისწინების შემდეგაც კი, ეს თანხა უფრო მეტია, ვიდრე ხიდის მშენებლობის ღირებულება; ზემოთ მოხსენიებულია როგორც 80, ისე 130 მილიონი შვედური კრონა. {{Clear}} 8dbd17m17cjkn4fqs1r7o1fqn45rce2 5398287 5398284 2026-05-23T07:28:25Z EleneMetonidze55 179626 5398287 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|23|05|2026}} '''ოლანდის ხიდი''' ([[შვედური ენა|შვედურად:]] ''Ölandsbron'') — [[საავტომობილო ხიდი|საავტომობილო ხიდია]] შვედეთში, რომელიც კვეთს კალმარის სრუტეს, იუტნაბენს შორის [[კალმარი|კალმარში]] [[მატერიკი|მატერიკზე]] და მიოლსტორპს [[ალგუტსრუმი|ალგუტსრუმის სამრევლოში]], [[ფერესტადენი|ფერესტადენის]] მახლობლად, [[ოლანდი|ოლანდზე]] [[ბალტიის ზღვა|ბალტიის ზღვაში]]. ეს არის {{convert|6,072|m|mi|adj=on|abbr=off|frac=4|lk=in}} სიგრძის კოჭოვანი ხიდი, რომლის სავალი ნაწილის სიგანეა {{convert|13|m|ft}}. მაქსიმალური სიმაღლეა {{convert|41.69|m|ftin}}, ხოლო მინიმალური სიმაღლე — {{convert|6.65|m|ftin}}. ხიდი აგებულია [[რკინაბეტონი|რკინაბეტონისგან]] და შედგება 155 მალიანი კონსტრუქციისგან, მათ შორის მაღალი ხიდის მონაკვეთი მოიცავს 6 მალას {{convert|130|m|ft}} სიგრძით. ხიდს დასავლეთ ბოლოში ახასიათებს ამაღლებული მონაკვეთი, რომელიც შექმნილია იმისათვის, რომ [[სატვირთო გადაზიდვა|საზღვაო გადაზიდვებისთვის]] უზრუნველყოფილი იყოს {{convert|36|m|ft}}-იანი ვერტიკალური გასასვლელი. ოლანდის ხიდი [[ევროპა|ევროპის]] [[გრძელი ხიდების სია|ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი ხიდია]] (1998 წელს [[ვასკო და გამას ხიდი|ვასკო და გამას ხიდის]] დასრულებამდე — ყველაზე გრძელი), და ამჟამად შვედეთის ყველაზე გრძელი ხიდია, თუ მხოლოდ შვედეთის ტერიტორიაზე მდებარე მონაკვეთებს შევადარებთ (უფრო გრძელი [[ერესუნის ხიდი|ერესუნის ხიდი]] ნაწილობრივ [[დანია|დანიის]] ტერიტორიაზეა აგებული). ხიდის დასავლეთი ბოლოს სამხრეთით მდებარეობს პატარა [[ხე|ხის]] [[ქვეითი]] და [[ველოსიპედი|ველოსიპედის]] ხიდი, რომლის სიგრძეა დაახლოებით {{convert|150|m|yd|abbr=off}} და რომელიც სვინიოს კუნძულს მატერიკს აკავშირებს. ეს „ასლი“ ფორმით ოლანდის ხიდს იმეორებს. იგი კარგად ჩანს ყველასთვის, ვინც მთავარ ხიდზე გადადის ოლანდისკენ. ხიდზე გამავალი გზა არის საგრაფო გზა 137, რომელიც მატერიკზე E22-ს უკავშირდება, ხოლო ოლანდზე — საგრაფო გზას 136. ==მშენებლობა== ოლანდსა და შვედეთის მატერიკს შორის მუდმივი კავშირის პროექტი დიდი ხნის განმავლობაში არსებობდა და შვედეთის პარლამენტში არაერთი [[მოძრაობა (საპარლამენტო პროცედურა)|საპარლამენტო წინადადებისა]] და [[გამოძიება|გამოკვლევის]] მიზეზი გახდა. პირველი კონკრეტული წინადადება 1932 წელს წარადგინეს, ხოლო 1950-იან წლებში ოლანდის ხიდის საკითხი კვლავ წამოიჭრა. [[პარლამენტის წევრი|პარლამენტარი]] [[ფრიც ბორიესონი]] კალმარსა და ოლანდს შორის მუდმივი კავშირის შექმნის ერთ-ერთი მთავარი მხარდამჭერი იყო. კიდევ ერთი მხარდამჭერი იყო [[უნო დანიელსონი]], ოლანდელი [[მეტყევე]]. 1966 წლის 18 ნოემბერს [[შვედეთის მთავრობა|შვედეთის მთავრობამ]] მიიღო დიდი ხიდების მშენებლობის გეგმა, რომელიც ოლანდის ხიდსაც მოიცავდა. მშენებლობის პირველი სიმბოლური სამუშაო [[სმოლანდი|სმოლანდის]] მხარეს 1967 წლის 30 დეკემბერს ჩაატარა იმდროინდელმა კომუნიკაციების მინისტრმა [[სვანტე ლუნდკვისტმა]] ([[შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია|S]]). ოლანდის მხარეს პირველი სამუშაოები 1968 წლის 4 იანვარს პარლამენტარმა ფრიც ბორიესონმა ([[ცენტრის პარტია (შვედეთი)|C]]) დაიწყო. ოლანდის ხიდი ოფიციალურად გაიხსნა 1972 წლის 30 სექტემბერს. [[ცერემონია|ცერემონიაზე]], რომელიც ხიდის კუნძულის მხარეს გაიმართა, გამომსვლელებს შორის იყო [[მეფისნაცვალი]] [[კარლ XVI გუსტავი|კარლ გუსტავი]]. ხიდის მშენებლობა 80 მილიონი [[შვედური კრონა|შვედური კრონა]] დაჯდა. მშენებლობა 4.5 წელი გაგრძელდა და გამოყენებული იქნა დაახლოებით {{convert|100,000|m3|yd3}} [[ბეტონი|ბეტონი]]. ხიდი ასევე მომზადებული იყო მატერიკიდან ოლანდზე [[მტკნარი წყალი|მტკნარი წყლის]] გადასატანად. პროექტს დიდი მხარდაჭერა ჰქონდა, თუმცა არსებობდა [[პროტესტი|პროტესტებიც]]. მთავარი წინააღმდეგობა იყო შიში, რომ ხიდი გარემოს დააზიანებდა და შესაძლოა [[ტურიზმი|ტურისტების]] დიდი ნაკადი გამოეწვია ოლანდზე, რაც საფრთხეს შეუქმნიდა მის მოწყვლად და უნიკალურ ბუნებას.<ref>{{cite book |title=Aktuellt 1973 |publisher=K G Bertmarks förlag |year=1973 |issn=0343-6993}}</ref>[[Image:Ölandsbron (från Öland) 2005.jpg|thumb|530px|ოლანდის ხიდი ოლანდის მხრიდან]]ოლანდის ხიდის მშენებლობის გადაწყვეტილების მიღებისთანავე ოლანდიდან ემიგრაცია შეჩერდა. ფერესტადენსა და მის შემოგარენში მრავალი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა დაიწყო. ოლანდის ხიდის მშენებლობა 130 მილიონი შვედური კრონა დაჯდა. თუ ზემოთ აღნიშნული 80 მილიონი კრონა სწორია? ===მოვლა=== ხიდის მშენებლობისას გარკვეული კონსტრუქციული ნაწილებისთვის დაშვებული იყო ბეტონის შერევა კალმარის სრუტის მლაშე წყალთან, რამაც ხიდის არმატურის კოროზია გამოიწვია. 1972-დან 2017 წლამდე ოლანდის ხიდის მოვლა-შეკეთებასა და გაუმჯობესებაზე დაახლოებით 1.1 მილიარდი შვედური კრონა დაიხარჯა 2010 წლის ფასების მიხედვით. ინფლაციის გათვალისწინების შემდეგაც კი, ეს თანხა უფრო მეტია, ვიდრე ხიდის მშენებლობის ღირებულება; ზემოთ მოხსენიებულია როგორც 80, ისე 130 მილიონი შვედური კრონა. {{Clear}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Öland bridge}} * [http://holmers.com/Oland%20Bridge%20Cam/oland_bridge.htm Fotos del puente Öland]. ==სქოლიო== <references /> 18csbmrz8do5nc1f777w289mgddbzyt 5398289 5398287 2026-05-23T07:31:31Z EleneMetonidze55 179626 5398289 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|23|05|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = ოლანდის ხიდი | სურათი = Ölandsbron.jpg | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = Ölandsbron | ისტორიული სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = 4 ზოლიანი საავტომობილო გზა | გადებულია = [[კალმარის სრუტე]] | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = [[შვედეთი]] | ადგილმდებარეობა = [[ფერესტადენი]] | lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = | lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = | region = | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = | მასალა = | თაღების რაოდენობა = | სიგრძე = {{convert|6072|m|abbr=on}} | სიგანე = {{convert|13|m|abbr=on}} | კონსტრუქციის სიმაღლე = | თაღის სიმაღლე წყლიდან = {{convert|36|m|abbr=on}} | გზის ხაზების რაოდენობა = 4 | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = | მშენებლობის დასრულების თარიღი = | გახსნის თარიღი = 30 სექტემბერი 1972 | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = }} '''ოლანდის ხიდი''' ([[შვედური ენა|შვედურად:]] ''Ölandsbron'') — [[საავტომობილო ხიდი|საავტომობილო ხიდია]] შვედეთში, რომელიც კვეთს კალმარის სრუტეს, იუტნაბენს შორის [[კალმარი|კალმარში]] [[მატერიკი|მატერიკზე]] და მიოლსტორპს [[ალგუტსრუმი|ალგუტსრუმის სამრევლოში]], [[ფერესტადენი|ფერესტადენის]] მახლობლად, [[ოლანდი|ოლანდზე]] [[ბალტიის ზღვა|ბალტიის ზღვაში]]. ეს არის {{convert|6,072|m|mi|adj=on|abbr=off|frac=4|lk=in}} სიგრძის კოჭოვანი ხიდი, რომლის სავალი ნაწილის სიგანეა {{convert|13|m|ft}}. მაქსიმალური სიმაღლეა {{convert|41.69|m|ftin}}, ხოლო მინიმალური სიმაღლე — {{convert|6.65|m|ftin}}. ხიდი აგებულია [[რკინაბეტონი|რკინაბეტონისგან]] და შედგება 155 მალიანი კონსტრუქციისგან, მათ შორის მაღალი ხიდის მონაკვეთი მოიცავს 6 მალას {{convert|130|m|ft}} სიგრძით. ხიდს დასავლეთ ბოლოში ახასიათებს ამაღლებული მონაკვეთი, რომელიც შექმნილია იმისათვის, რომ [[სატვირთო გადაზიდვა|საზღვაო გადაზიდვებისთვის]] უზრუნველყოფილი იყოს {{convert|36|m|ft}}-იანი ვერტიკალური გასასვლელი. ოლანდის ხიდი [[ევროპა|ევროპის]] [[გრძელი ხიდების სია|ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი ხიდია]] (1998 წელს [[ვასკო და გამას ხიდი|ვასკო და გამას ხიდის]] დასრულებამდე — ყველაზე გრძელი), და ამჟამად შვედეთის ყველაზე გრძელი ხიდია, თუ მხოლოდ შვედეთის ტერიტორიაზე მდებარე მონაკვეთებს შევადარებთ (უფრო გრძელი [[ერესუნის ხიდი|ერესუნის ხიდი]] ნაწილობრივ [[დანია|დანიის]] ტერიტორიაზეა აგებული). ხიდის დასავლეთი ბოლოს სამხრეთით მდებარეობს პატარა [[ხე|ხის]] [[ქვეითი]] და [[ველოსიპედი|ველოსიპედის]] ხიდი, რომლის სიგრძეა დაახლოებით {{convert|150|m|yd|abbr=off}} და რომელიც სვინიოს კუნძულს მატერიკს აკავშირებს. ეს „ასლი“ ფორმით ოლანდის ხიდს იმეორებს. იგი კარგად ჩანს ყველასთვის, ვინც მთავარ ხიდზე გადადის ოლანდისკენ. ხიდზე გამავალი გზა არის საგრაფო გზა 137, რომელიც მატერიკზე E22-ს უკავშირდება, ხოლო ოლანდზე — საგრაფო გზას 136. ==მშენებლობა== ოლანდსა და შვედეთის მატერიკს შორის მუდმივი კავშირის პროექტი დიდი ხნის განმავლობაში არსებობდა და შვედეთის პარლამენტში არაერთი [[მოძრაობა (საპარლამენტო პროცედურა)|საპარლამენტო წინადადებისა]] და [[გამოძიება|გამოკვლევის]] მიზეზი გახდა. პირველი კონკრეტული წინადადება 1932 წელს წარადგინეს, ხოლო 1950-იან წლებში ოლანდის ხიდის საკითხი კვლავ წამოიჭრა. [[პარლამენტის წევრი|პარლამენტარი]] [[ფრიც ბორიესონი]] კალმარსა და ოლანდს შორის მუდმივი კავშირის შექმნის ერთ-ერთი მთავარი მხარდამჭერი იყო. კიდევ ერთი მხარდამჭერი იყო [[უნო დანიელსონი]], ოლანდელი [[მეტყევე]]. 1966 წლის 18 ნოემბერს [[შვედეთის მთავრობა|შვედეთის მთავრობამ]] მიიღო დიდი ხიდების მშენებლობის გეგმა, რომელიც ოლანდის ხიდსაც მოიცავდა. მშენებლობის პირველი სიმბოლური სამუშაო [[სმოლანდი|სმოლანდის]] მხარეს 1967 წლის 30 დეკემბერს ჩაატარა იმდროინდელმა კომუნიკაციების მინისტრმა [[სვანტე ლუნდკვისტმა]] ([[შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია|S]]). ოლანდის მხარეს პირველი სამუშაოები 1968 წლის 4 იანვარს პარლამენტარმა ფრიც ბორიესონმა ([[ცენტრის პარტია (შვედეთი)|C]]) დაიწყო. ოლანდის ხიდი ოფიციალურად გაიხსნა 1972 წლის 30 სექტემბერს. [[ცერემონია|ცერემონიაზე]], რომელიც ხიდის კუნძულის მხარეს გაიმართა, გამომსვლელებს შორის იყო [[მეფისნაცვალი]] [[კარლ XVI გუსტავი|კარლ გუსტავი]]. ხიდის მშენებლობა 80 მილიონი [[შვედური კრონა|შვედური კრონა]] დაჯდა. მშენებლობა 4.5 წელი გაგრძელდა და გამოყენებული იქნა დაახლოებით {{convert|100,000|m3|yd3}} [[ბეტონი|ბეტონი]]. ხიდი ასევე მომზადებული იყო მატერიკიდან ოლანდზე [[მტკნარი წყალი|მტკნარი წყლის]] გადასატანად. პროექტს დიდი მხარდაჭერა ჰქონდა, თუმცა არსებობდა [[პროტესტი|პროტესტებიც]]. მთავარი წინააღმდეგობა იყო შიში, რომ ხიდი გარემოს დააზიანებდა და შესაძლოა [[ტურიზმი|ტურისტების]] დიდი ნაკადი გამოეწვია ოლანდზე, რაც საფრთხეს შეუქმნიდა მის მოწყვლად და უნიკალურ ბუნებას.<ref>{{cite book |title=Aktuellt 1973 |publisher=K G Bertmarks förlag |year=1973 |issn=0343-6993}}</ref>[[Image:Ölandsbron (från Öland) 2005.jpg|thumb|530px|ოლანდის ხიდი ოლანდის მხრიდან]]ოლანდის ხიდის მშენებლობის გადაწყვეტილების მიღებისთანავე ოლანდიდან ემიგრაცია შეჩერდა. ფერესტადენსა და მის შემოგარენში მრავალი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა დაიწყო. ოლანდის ხიდის მშენებლობა 130 მილიონი შვედური კრონა დაჯდა. თუ ზემოთ აღნიშნული 80 მილიონი კრონა სწორია? ===მოვლა=== ხიდის მშენებლობისას გარკვეული კონსტრუქციული ნაწილებისთვის დაშვებული იყო ბეტონის შერევა კალმარის სრუტის მლაშე წყალთან, რამაც ხიდის არმატურის კოროზია გამოიწვია. 1972-დან 2017 წლამდე ოლანდის ხიდის მოვლა-შეკეთებასა და გაუმჯობესებაზე დაახლოებით 1.1 მილიარდი შვედური კრონა დაიხარჯა 2010 წლის ფასების მიხედვით. ინფლაციის გათვალისწინების შემდეგაც კი, ეს თანხა უფრო მეტია, ვიდრე ხიდის მშენებლობის ღირებულება; ზემოთ მოხსენიებულია როგორც 80, ისე 130 მილიონი შვედური კრონა. {{Clear}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Öland bridge}} * [http://holmers.com/Oland%20Bridge%20Cam/oland_bridge.htm Fotos del puente Öland]. ==სქოლიო== <references /> f05t88lvhl3h3z5esgp0elu7gg6m18u 1 889214 5398285 2026-05-23T07:18:32Z EleneMetonidze55 179626 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398285 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889215 5398298 2026-05-23T08:30:06Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ასკასი''' ({{lang-el|Ασκάς}}) — პატარა სოფელი [[კვიპროსი]]ს კუნძულზე, [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], პიცილიის რეგიონში. ის ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე მდებარეობს ტ... 5398298 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ასკასი''' ({{lang-el|Ασκάς}}) — პატარა სოფელი [[კვიპროსი]]ს კუნძულზე, [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], პიცილიის რეგიონში. ის ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე მდებარეობს [[ტროოდოსი]]ს მთის ქედის ჩრდილოეთ მხარეს, პაპუცას მთის ძირში. იოანის კონსტანტინოუ ასკასის სათემო საბჭოს პრეზიდენტია. ასკასმა, რეგიონის ყველა სოფლის მსგავსად, მოსახლეობის რყევები განიცადა. [[1881]] წელს მისი მოსახლეობა 142 იყო, [[1911]] წელს 333-მდე გაიზარდა, ხოლო [[1946]] წელს 439-მდე. [[1960]] წელს მოსახლეობა 363-მდე შემცირდა, ხოლო [[1982]] წელს 321-მდე. [[2001]] წლის აღწერის მიხედვით, სოფელში 187 მცხოვრები ცხოვრობდა. სოფელი ნიქოზია-ლიმასოლის ადმინისტრაციულ საზღვრებთან ახლოს მდებარეობს, [[ნიქოზია|ნიქოზი]]იდან დაახლოებით 50 კილომეტრის დაშორებით და პალაიჩორი მორფოდან დასავლეთით სულ რაღაც ორი კილომეტრით, საშუალო წლიური ნალექი დაახლოებით 800 მილიმეტრია. ამ რეგიონში ძირითადად მოჰყავთ ღვინის ჯიშის ვაზი, ბოსტნეული, თხილი, კაკალი და ზეთისხილი, ხეხილი, ნუშის ხეები და საკვები მცენარეები. სოფელი აღმოსავლეთით პალაიქორთან, შემდეგ კი ნიქოზიასთან, სამხრეთ-დასავლეთით აგროსთან და დასავლეთით ალონასთან, კვიპროსთან, პოლისტიპოსთან და კიპერუნტასთან არის დაკავშირებული. სახლები, გარდა ახლად აშენებული სახლებისა, ტრადიციულად მთლიანად ადგილობრივი მასალებით არის ნაშენი: ქვა, თიხა და მიმდებარე მთებიდან ჩამოტანილი ფიჭვის ხე. სახურავებზე კრამიტია, რომელიც ადგილობრივად „მოზელული“ და „გამომცხვარია“. სოფლის ისტორია დროში იკარგება. არავინ იცის ზუსტად როდის აშენდა სოფელი და როდის დასახლდნენ პირველად. ერთ-ერთი კონკრეტული მტკიცებულებაა თარიღი, რომელიც თეოფანისის სახლის სარდაფში, შიდა კარის ფასადზეა ნაპოვნი, სადაც თიხის ჭურჭელი ინახებოდა. ის თიხის თხელი ფენით იყო დაფარული. თუმცა, ერთ დღეს ვიღაცამ ხელით დაეყრდნო და თიხა ჩამოვარდა, რამაც [[1381]] წლის თარიღი გამოავლინა. ეს იმაზე მიუთითებს, რომ სოფელი ფრანკების ბატონობის ეპოქაში არსებობდა, რაც იმას არ ნიშნავს, რომ მანამდე არ არსებობდა. სოფელში ორი ეკლესიაა. ერთია ტიმიოს პროდრომოსის ეკლესია, რომელიც წმინდა [[იოანე ნათლისმცემელი|იოანე ნათლისმცემელ]]ს ეძღვნება, ხოლო მეორეა ტიმიოს სტავროსის ეკლესია, რომელიც წმინდა ჯვრისადმია მიძღვნილი. ასევე არის „აგია ქრისტინას“ სასოფლო ეკლესია, რომელსაც დღეს „აგია პარასკევის“ სასოფლო ეკლესიას უწოდებენ. სოფელი - ამჟამინდელი სახელწოდებით - არ შედიოდა ლუზინიან-ვენეციური ფეოდალებისა და მას ლატრის სამეფო მამულების სიაში. თუმცა, სავარაუდოდ, ვენეციურ რუკებზე მონიშნული „ასტას“ დასახლება ასკასია. ერთი ვერსიის თანახმად, სოფლის სახელი მისი პირველი მოსახლის, ტყავის ტომრების მწარმოებელის, სახელით მიიღო. სხვა ვერსიით, მან სახელი შუა საუკუნეების დიდგვაროვანთა ოჯახიდან მიიღო, რომელსაც ასკასი ერქვა. to00vmc68n7lk4shi5vegpv8b4weqpc 5398303 5398298 2026-05-23T08:38:57Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 5398303 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ასკასი''' ({{lang-el|Ασκάς}}) — პატარა სოფელი [[კვიპროსი]]ს კუნძულზე, [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], პიცილიის რეგიონში. ის ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე მდებარეობს [[ტროოდოსი]]ს მთის ქედის ჩრდილოეთ მხარეს, პაპუცას მთის ძირში. იოანის კონსტანტინოუ ასკასის სათემო საბჭოს პრეზიდენტია. ასკასმა, რეგიონის ყველა სოფლის მსგავსად, მოსახლეობის რყევები განიცადა. [[1881]] წელს მისი მოსახლეობა 142 იყო, [[1911]] წელს 333-მდე გაიზარდა, ხოლო [[1946]] წელს 439-მდე. [[1960]] წელს მოსახლეობა 363-მდე შემცირდა, ხოლო [[1982]] წელს 321-მდე. [[2001]] წლის აღწერის მიხედვით, სოფელში 187 მცხოვრები ცხოვრობდა. სოფელი ნიქოზია-ლიმასოლის ადმინისტრაციულ საზღვრებთან ახლოს მდებარეობს, [[ნიქოზია|ნიქოზი]]იდან დაახლოებით 50 კილომეტრის დაშორებით და პალაიჩორი მორფოდან დასავლეთით სულ რაღაც ორი კილომეტრით, საშუალო წლიური ნალექი დაახლოებით 800 მილიმეტრია. ამ რეგიონში ძირითადად მოჰყავთ ღვინის ჯიშის ვაზი, ბოსტნეული, თხილი, კაკალი და ზეთისხილი, ხეხილი, ნუშის ხეები და საკვები მცენარეები. სოფელი აღმოსავლეთით პალაიქორთან, შემდეგ კი ნიქოზიასთან, სამხრეთ-დასავლეთით აგროსთან და დასავლეთით ალონასთან, კვიპროსთან, პოლისტიპოსთან და კიპერუნტასთან არის დაკავშირებული. სახლები, გარდა ახლად აშენებული სახლებისა, ტრადიციულად მთლიანად ადგილობრივი მასალებით არის ნაშენი: ქვა, თიხა და მიმდებარე მთებიდან ჩამოტანილი ფიჭვის ხე. სახურავებზე კრამიტია, რომელიც ადგილობრივად „მოზელული“ და „გამომცხვარია“. სოფლის ისტორია დროში იკარგება. არავინ იცის ზუსტად როდის აშენდა სოფელი და როდის დასახლდნენ პირველად. ერთ-ერთი კონკრეტული მტკიცებულებაა თარიღი, რომელიც თეოფანისის სახლის სარდაფში, შიდა კარის ფასადზეა ნაპოვნი, სადაც თიხის ჭურჭელი ინახებოდა. ის თიხის თხელი ფენით იყო დაფარული. თუმცა, ერთ დღეს ვიღაცამ ხელით დაეყრდნო და თიხა ჩამოვარდა, რამაც [[1381]] წლის თარიღი გამოავლინა. ეს იმაზე მიუთითებს, რომ სოფელი ფრანკების ბატონობის ეპოქაში არსებობდა, რაც იმას არ ნიშნავს, რომ მანამდე არ არსებობდა. სოფელში ორი ეკლესიაა. ერთია ტიმიოს პროდრომოსის ეკლესია, რომელიც წმინდა [[იოანე ნათლისმცემელი|იოანე ნათლისმცემელ]]ს ეძღვნება, ხოლო მეორეა ტიმიოს სტავროსის ეკლესია, რომელიც წმინდა ჯვრისადმია მიძღვნილი. ასევე არის „აგია ქრისტინას“ სასოფლო ეკლესია, რომელსაც დღეს „აგია პარასკევის“ სასოფლო ეკლესიას უწოდებენ. სოფელი - ამჟამინდელი სახელწოდებით - არ შედიოდა ლუზინიან-ვენეციური ფეოდალებისა და მას ლატრის სამეფო მამულების სიაში. თუმცა, სავარაუდოდ, ვენეციურ რუკებზე მონიშნული „ასტას“ დასახლება ასკასია. ერთი ვერსიის თანახმად, სოფლის სახელი მისი პირველი მოსახლის, ტყავის ტომრების მწარმოებელის, სახელით მიიღო. სხვა ვერსიით, მან სახელი შუა საუკუნეების დიდგვაროვანთა ოჯახიდან მიიღო, რომელსაც ასკასი ერქვა. [[ფაილი:A@a Timios Prodromos Askas - panoramio.jpg|250px|მინი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.scholares.net/index.php?Gazetteer-Askas Gazetteer Entry] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] clhwlkk7kgayy9dcj2r9ve0homphcfc 1 889216 5398299 2026-05-23T08:30:48Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398299 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 889217 5398306 2026-05-23T08:41:24Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5398306 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 08:41, 23 მაისი 2026 (UTC) b4col7k0umvsg21alei77t9c048x108 0 889218 5398312 2026-05-23T08:49:59Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ასტრომერიტისი''' ({{lang-el|Αστρομερίτης}}; {{lang-tr|Astromerit}}) — [[კვიპროსი]]ს [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქის [[მორფუ]]ს დეპარტამენტის დიდი სოფელი. ის მდებარეობს დედაქალაქ ნიქოზიიდა... 5398312 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ასტრომერიტისი''' ({{lang-el|Αστρομερίτης}}; {{lang-tr|Astromerit}}) — [[კვიპროსი]]ს [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქის [[მორფუ]]ს დეპარტამენტის დიდი სოფელი. ის მდებარეობს დედაქალაქ ნიქოზიიდან 30 კმ-ში (18.64 მილი). [[2011]] წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 2,307 ადამიანი იყო. ==მწვანე ხაზის გადაკვეთა== ასტრომერიტისი [[გაერო]]ს ბუფერული ზონის ექვსი დე ფაქტო გადასასვლელიდან ერთ-ერთის ადგილმდებარეობაა კვიპროსის რესპუბლიკის მიერ ეფექტურად კონტროლირებად ტერიტორიასა და [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროს]]ს შორის. საზღვრის ჩრდილოეთ მხარეს მდებარე ქალაქია ზოდეა (თურქულად: Bostancı). გადასასვლელი მხოლოდ სატრანსპორტო საშუალებებისთვისაა განკუთვნილი. გასასვლელი [[2005]] წლის 31 აგვისტოს გაიხსნა. 3s0ekxxqhxiidazvcvjphivh57d6lyp 5398314 5398312 2026-05-23T08:51:00Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 5398314 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ასტრომერიტისი''' ({{lang-el|Αστρομερίτης}}; {{lang-tr|Astromerit}}) — [[კვიპროსი]]ს [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქის [[მორფუ]]ს დეპარტამენტის დიდი სოფელი. ის მდებარეობს დედაქალაქ ნიქოზიიდან 30 კმ-ში (18.64 მილი). [[2011]] წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 2,307 ადამიანი იყო. ==მწვანე ხაზის გადაკვეთა== ასტრომერიტისი [[გაერო]]ს ბუფერული ზონის ექვსი დე ფაქტო გადასასვლელიდან ერთ-ერთის ადგილმდებარეობაა კვიპროსის რესპუბლიკის მიერ ეფექტურად კონტროლირებად ტერიტორიასა და [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროს]]ს შორის. საზღვრის ჩრდილოეთ მხარეს მდებარე ქალაქია ზოდეა (თურქულად: Bostancı). გადასასვლელი მხოლოდ სატრანსპორტო საშუალებებისთვისაა განკუთვნილი. გასასვლელი [[2005]] წლის 31 აგვისტოს გაიხსნა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] 8qr3b2ft2b986crs7y99gak7bw5qsh1 1 889219 5398313 2026-05-23T08:50:28Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398313 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889220 5398317 2026-05-23T09:01:32Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 ახალი გვერდი: '''ავლონა ''' ({{lang-el|Αυλώνα}}) — სოფელი [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქში, მაგრამ ფაქტობრივად [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს გიუზელიურ... 5398317 wikitext text/x-wiki '''ავლონა ''' ({{lang-el|Αυλώνα}}) — სოფელი [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქში, მაგრამ ფაქტობრივად [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს გიუზელიურტის ოლქში. [[2006]] წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 367 ადამიანს შეადგენდა.<ref>{{Cite web|url=http://nufussayimi.devplan.org/Census%202006.pdf|title=2006 Nüfus Sayımı|accessdate=16 Temmuz 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116120824/http://nufussayimi.devplan.org/Census%202006.pdf|archivedate=16 Ocak 2013|ölüurl=hayır}}</ref> იგი გიუზელიურტის მუნიციპალიტეტს ეკუთვნის. l20igziur3k815tg5n8cy2c7evrztk2 5398319 5398317 2026-05-23T09:03:21Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 5398319 wikitext text/x-wiki '''ავლონა ''' ({{lang-el|Αυλώνα}}) — სოფელი [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქში, მაგრამ ფაქტობრივად [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს გიუზელიურტის ოლქში. [[2006]] წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 367 ადამიანს შეადგენდა.<ref>{{Cite web|url=http://nufussayimi.devplan.org/Census%202006.pdf|title=2006 Nüfus Sayımı|accessdate=16 Temmuz 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116120824/http://nufussayimi.devplan.org/Census%202006.pdf|archivedate=16 Ocak 2013|ölüurl=hayır}}</ref> იგი გიუზელიურტის მუნიციპალიტეტს ეკუთვნის. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] bdvfwe8rvf6mwv3nr2e6st4mipv8b5h 1 889221 5398318 2026-05-23T09:02:57Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398318 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889222 5398321 2026-05-23T09:04:22Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ანალიონტასი''' ({{lang-el|Αναλιόντας}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[პერა ორინისი|პერა ორინისის]] სამხრე... 5398321 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ანალიონტასი''' ({{lang-el|Αναλιόντας}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[პერა ორინისი|პერა ორინისის]] სამხრეთით. ანალიონტასის ხელისუფლებამ როგორც საკუთარი სახელი, ისე ახლოს მდებარე, ახლა უკვე მიტოვებული სოფელ კატალიონტასის სახელი, XVI საუკუნის ვენეციური კვიპროსის ეპოქას მიაკუთვნა, თუმცა იმ დროინდელ რუკებზე ანალიონტასი აღნიშნული იყო როგორც ანოლიდო (Anolido). ანალიონტასი დასახლებულია ბერძენი კვიპროსელებით; მანამდე აქ არსებობდა თურქი კვიპროსელების უმცირესობაც, როდესაც 1946 წლის აღწერამ დააფიქსირა 35 თურქი და 172 ბერძენი, თუმცა ისინი სოფლიდან გამოსახლებულ იქნენ 1958 წელს, კვიპროსელთა თემთაშორისი ძალადობის დროს.[3] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.analiondas.org/ Official municipality website] 2mdp4e3h3ro7fuwdwjlv1zydp5a2avw 5398322 5398321 2026-05-23T09:05:16Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5398322 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ანალიონტასი''' ({{lang-el|Αναλιόντας}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[პერა ორინისი|პერა ორინისის]] სამხრეთით. ანალიონტასის ხელისუფლებამ როგორც საკუთარი, ისე ახლოს მდებარე, ახლა უკვე მიტოვებული სოფელ [[კატალიონტასი|კატალიონტასის]] სახელი, XVI საუკუნის ვენეციური კვიპროსის ეპოქას მიაკუთვნა, თუმცა იმ დროინდელ რუკებზე ანალიონტასი აღნიშნული იყო როგორც ანოლიდო (Anolido). ანალიონტასი დასახლებულია ბერძენი კვიპროსელებით; მანამდე აქ არსებობდა თურქი კვიპროსელების უმცირესობაც, როდესაც 1946 წლის აღწერამ დააფიქსირა 35 თურქი და 172 ბერძენი, თუმცა ისინი სოფლიდან გამოსახლებულ იქნენ 1958 წელს, კვიპროსელთა თემთაშორისი ძალადობის დროს.[3] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.analiondas.org/ Official municipality website] dklb3gn3lb171jambq9k95bunqml7rq 5398323 5398322 2026-05-23T09:07:38Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5398323 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ანალიონტასი''' ({{lang-el|Αναλιόντας}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[პერა ორინისი|პერა ორინისის]] სამხრეთით. ანალიონტასის ხელისუფლებამ როგორც საკუთარი, ისე ახლოს მდებარე, ახლა უკვე მიტოვებული სოფელ [[კატალიონტასი|კატალიონტასის]] სახელი, XVI საუკუნის ვენეციური კვიპროსის ეპოქას მიაკუთვნა, თუმცა იმ დროინდელ რუკებზე ანალიონტასი აღნიშნული იყო როგორც ანოლიდო (Anolido). ანალიონტასი დასახლებულია [[კვიპროსელი ბერძნები|კვიპროსელი ბერძნებით]]; მანამდე აქ არსებობდა [[კვიპროსელი თურქები|კვიპროსელი თურქების]] უმცირესობაც, თუმცა ისინი სოფლიდან გამოასახლეს [[1958]] წელს, კვიპროსელთა თემთაშორისი ძალადობის დროს.<ref>{{cite web |title=PRIO |url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=276 |website=www.prio-cyprus-displacement.net |access-date=28 November 2023}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.analiondas.org/ Official municipality website] nomwhk9rsywfvr4qxs9il61rxi7wp13 5398326 5398323 2026-05-23T09:09:30Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5398326 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ანალიონტასი''' ({{lang-el|Αναλιόντας}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[პერა ორინისი|პერა ორინისის]] სამხრეთით. ანალიონტასის ხელისუფლებამ როგორც საკუთარი, ისე ახლოს მდებარე, ახლა უკვე მიტოვებული სოფელ [[კატალიონტასი|კატალიონტასის]] სახელი, XVI საუკუნის ვენეციური კვიპროსის ეპოქას მიაკუთვნა, თუმცა იმ დროინდელ რუკებზე ანალიონტასი აღნიშნული იყო როგორც ანოლიდო (Anolido). ანალიონტასი დასახლებულია [[კვიპროსელი ბერძნები|კვიპროსელი ბერძნებით]]; მანამდე აქ არსებობდა [[კვიპროსელი თურქები|კვიპროსელი თურქების]] უმცირესობაც, თუმცა ისინი სოფლიდან გამოასახლეს [[1958]] წელს, კვიპროსელთა თემთაშორისი ძალადობის დროს.<ref>{{cite web |title=PRIO |url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=276 |website=www.prio-cyprus-displacement.net |access-date=28 November 2023}}</ref> სოფელში მიედინება მდინარე ალიკოსი.<ref name=CypMap>Cyprus 1:50,000 Map Series, publ. United States. Army Map Service, Washington, D.C., 1964; Sheet 4011 - II ; website: lccn.loc.gov/2017588191 and Wikicommons ref: Cyprus 1-50,000 LOC 2017588191-25.jpg - retrieved Sep 2025</ref> ანალიონტასის ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი დამუშავებულია კარგი ნალექიანობის გამო, ზეთისხილის უხვი ხეებით. ევკალიპტი იზრდება მრავალი ნაკადულის გასწვრივ, რომელთა უმეტესობაც ალიკოსის შენაკადია.<ref name=Karouzi>"Περιδιαβάζοντας την Κύπρο – Λευκωσία Πόλη και Επαρχία" (Nicosia Town and District) by George Karouzi, publ. Selas Publications, Nicosia, 2002; ISBN 9963 566 71 5; page 298 (in Greek)</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.analiondas.org/ Official municipality website] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] ldahll8b0ixbazpawja0j7lpc855zkt 1 889223 5398327 2026-05-23T09:10:11Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398327 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889224 5398332 2026-05-23T09:29:17Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ბეიქეუი''' ({{lang-el|Μπέικιοϊ}}) — სოფელი, რომელიც იურიდიულად [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქს მიეკუთვნება, მაგრამ ფაქტობრ... 5398332 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ბეიქეუი''' ({{lang-el|Μπέικιοϊ}}) — სოფელი, რომელიც იურიდიულად [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქს მიეკუთვნება, მაგრამ ფაქტობრივად [[ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს თურქული რესპუბლიკის ნიქოზიის ოლქის დეგირმენლიკ-აკინჯლარის მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნება.[1] სოფელი დეგირმენლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. სოფლის მოსახლეობა [[2011]] წლის მონაცემებით 105 ადამიანს შეადგენდა.[2] fxy725mr4003qvcecclfgw5cm1ra653 5398336 5398332 2026-05-23T09:33:09Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 5398336 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ბეიქეუი''' ({{lang-el|Μπέικιοϊ}}) — სოფელი, რომელიც იურიდიულად [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქს მიეკუთვნება, მაგრამ ფაქტობრივად [[ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს თურქული რესპუბლიკის ნიქოზიის ოლქის დეგირმენლიკ-აკინჯლარის მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნება.<ref>{{Cite web|url=http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|title=STATISTICAL CODES OF MUNICIPALITIES/COMMUNITIES AND QUARTERS OF CYPRUS, 2015|yayımcı=Kıbrıs Cumhuriyeti İstatistik Servisi| archiveurl=https://web.archive.org/web/20180804200035/http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|archivedate=4 Ağustos 2018|accessdate=7 Temmuz 2023}} </ref> სოფელი დეგირმენლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. სოფლის მოსახლეობა [[2011]] წლის მონაცემებით 105 ადამიანს შეადგენდა.<ref>{{Cite web|url=http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |title=KKTC 2011 Nüfus ve Konut Sayımı |yayımcı=KKTC Devlet Planlama Örgütü |tarih=6 Ağustos 2013 |sayfa=22 |ölüurl=evet |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131106001538/http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |archivedate=6 Kasım 2013}}</ref> prmnf7s7qt7zhfn1s47llqhgobfy27y 5398337 5398336 2026-05-23T09:34:00Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 5398337 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ბეიქეუი''' ({{lang-el|Μπέικιοϊ}}) — სოფელი, რომელიც იურიდიულად [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქს მიეკუთვნება, მაგრამ ფაქტობრივად [[ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს თურქული რესპუბლიკის ნიქოზიის ოლქის დეგირმენლიკ-აკინჯლარის მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნება.<ref>{{Cite web|url=http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|title=STATISTICAL CODES OF MUNICIPALITIES/COMMUNITIES AND QUARTERS OF CYPRUS, 2015|yayımcı=Kıbrıs Cumhuriyeti İstatistik Servisi| archiveurl=https://web.archive.org/web/20180804200035/http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|archivedate=4 Ağustos 2018|accessdate=7 Temmuz 2023}} </ref> სოფელი დეგირმენლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. სოფლის მოსახლეობა [[2011]] წლის მონაცემებით 105 ადამიანს შეადგენდა.<ref>{{Cite web|url=http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |title=KKTC 2011 Nüfus ve Konut Sayımı |yayımcı=KKTC Devlet Planlama Örgütü |tarih=6 Ağustos 2013 |sayfa=22 |ölüurl=evet |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131106001538/http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |archivedate=6 Kasım 2013}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] 7exutt6eb1xel1rbr55u87sste0qk1x 5398341 5398337 2026-05-23T09:38:08Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 5398341 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ბეიქეუი''' ({{lang-el|Μπέικιοϊ}}) — სოფელი, რომელიც იურიდიულად [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქს მიეკუთვნება, მაგრამ ფაქტობრივად [[ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს თურქული რესპუბლიკის ნიქოზიის ოლქის დეგირმენლიკ-აკინჯლარის მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნება.<ref>{{Cite web|url=http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|title=STATISTICAL CODES OF MUNICIPALITIES/COMMUNITIES AND QUARTERS OF CYPRUS, 2015|yayımcı=Kıbrıs Cumhuriyeti İstatistik Servisi| archiveurl=https://web.archive.org/web/20180804200035/http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|archivedate=4 Ağustos 2018|accessdate=7 Temmuz 2023}} </ref> სოფელი დეგირმენლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. სოფლის მოსახლეობა [[2011]] წლის მონაცემებით 105 ადამიანს შეადგენდა.<ref>{{Cite web|url=http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |title=KKTC 2011 Nüfus ve Konut Sayımı |yayımcı=KKTC Devlet Planlama Örgütü |tarih=6 Ağustos 2013 |sayfa=22 |ölüurl=evet |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131106001538/http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |archivedate=6 Kasım 2013}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] gtkv8807aovs87ttah1vl2fyt01pun8 5398359 5398341 2026-05-23T10:38:24Z Jaba1977 3604 5398359 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ბეიქეუი''' ({{lang-el|Μπέικιοϊ}}) — სოფელი, რომელიც იურიდიულად [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქს მიეკუთვნება, მაგრამ ფაქტობრივად [[ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს თურქული რესპუბლიკის ნიქოზიის ოლქის დეგირმენლიკ-აქინჯლარის მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნება.<ref>{{Cite web|url=http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|title=STATISTICAL CODES OF MUNICIPALITIES/COMMUNITIES AND QUARTERS OF CYPRUS, 2015|yayımcı=Kıbrıs Cumhuriyeti İstatistik Servisi| archiveurl=https://web.archive.org/web/20180804200035/http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|archivedate=4 Ağustos 2018|accessdate=7 Temmuz 2023}} </ref> სოფელი დეგირმენლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. სოფლის მოსახლეობა [[2011]] წლის მონაცემებით 105 ადამიანს შეადგენდა.<ref>{{Cite web|url=http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |title=KKTC 2011 Nüfus ve Konut Sayımı |yayımcı=KKTC Devlet Planlama Örgütü |tarih=6 Ağustos 2013 |sayfa=22 |ölüurl=evet |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131106001538/http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |archivedate=6 Kasım 2013}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] 48j3c03qix0h4e5y64qu5ev2ocb00sa 5398373 5398359 2026-05-23T11:01:10Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5398373 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ბეიქეუი''' ({{lang-el|Μπέικιοϊ}}) — სოფელი, რომელიც იურიდიულად [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] [[ნიქოზია|ნიქოზიის]] ოლქს მიეკუთვნება, მაგრამ ფაქტობრივად [[ჩრდილოეთ კვიპროსი]]ს თურქული რესპუბლიკის ნიქოზიის ოლქის დეგირმენლიკ-აქინჯლარის მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნება.<ref>{{Cite web|url=http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|title=STATISTICAL CODES OF MUNICIPALITIES/COMMUNITIES AND QUARTERS OF CYPRUS, 2015|yayımcı=Kıbrıs Cumhuriyeti İstatistik Servisi| archiveurl=https://web.archive.org/web/20180804200035/http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/47890E3B673F5D68C2257DBF00265E02/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement|archivedate=4 Ağustos 2018|accessdate=7 Temmuz 2023}} </ref> სოფელი დეგირმენლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. სოფლის მოსახლეობა [[2011]] წლის მონაცემებით 105 ადამიანს შეადგენდა.<ref>{{Cite web|url=http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |title=KKTC 2011 Nüfus ve Konut Sayımı |yayımcı=KKTC Devlet Planlama Örgütü |tarih=6 Ağustos 2013 |sayfa=22 |ölüurl=evet |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131106001538/http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_.pdf |archivedate=6 Kasım 2013}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} {{ლეფკოშის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] oew23ag3xsvknbougvjwbba6e43mi9l 3 889225 5398333 2026-05-23T09:29:49Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5398333 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 09:29, 23 მაისი 2026 (UTC) 4uhuikokwlleii85k6kctwzd18ae3k3 1 889226 5398334 2026-05-23T09:29:56Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398334 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889227 5398344 2026-05-23T09:44:30Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება}} '''დენეია''' ({{lang-el|Δένεια }}; {{lang-tr|Denya}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], მამარის დასავლეთით. ის გაერთიანებული ერების ორგანიზაცი... 5398344 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''დენეია''' ({{lang-el|Δένεια }}; {{lang-tr|Denya}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], მამარის დასავლეთით. ის [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] ბუფერულ ზონაში მდებარე ოთხი სოფლიდან ერთ-ერთია, დანარჩენი სამია [[პილა]], [[ათიენუ]] და [[ტრულოი]]. ==დემოგრაფია== ისტორიულად, დენეია შერეული სოფელი იყო. [[1831]] წლის [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთი]]ს აღწერის მიხედვით, სოფელში კვიპროსელი თურქები ცხოვრობდნენ, რეგისტრირებული იყო 17 კვიპროსელი თურქი და 8 კვიპროსელი ბერძენი მამაკაცი. თუმცა, [[1891]] წელს ორივე ეთნიკური ჯგუფი სოფლის მოსახლეობის ნახევარს შეადგენდა, 82 კვიპროსელი თურქი და 84 კვიპროსელი ბერძენი. [[1891]]-დან [[1946]] წლამდე სოფლის კვიპროსელი თურქი მოსახლეობა არ გაზრდილა, მაშინ როცა კვიპროსელი ბერძენი მოსახლეობა განუწყვეტლივ იზრდებოდა. [[1960]] წელს კვიპროსელი ბერძენი მოსახლეობა 324 ადამიანს შეადგენდა (196 კვიპროსელი ბერძენი, 128 კვიპროსელი თურქი). [[1964]] წელს, თემთაშორისი ძალადობის შემდეგ, სოფლის თურქი კვიპროსელები გაიქცნენ ფოტაში, კრინიში, ორტაკოიში და [[ლეფკა]]ში თურქი კვიპროსელების ანკლავების უზრუნველსაყოფად. [[1974]] წელს კვიპროსზე [[თურქეთი]]ს შემოჭრის დროს, თურქეთის არმიის სოფელში შეჭრის შემდეგ, ბერძენი კვიპროსელებიც დატოვეს სოფელი, თუმცა არმიის გასვლის შემდეგ ისინი დაბრუნდნენ. თურქი კვიპროსელები შირინევლერში (აგიოს ერმოლაოსი) გადაასახლეს, სადაც მათ მიწა გადაეცათ. დღეს სოფელში კვიპროსელი ბერძენი მაცხოვრებლები ცხოვრობენ, ხოლო თურქი კვიპროსელების კვარტალი ნანგრევებად არის ქცეული.[2] kzybtuq7pkuboyfoq1u81hj355sfue0 5398346 5398344 2026-05-23T09:45:47Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 5398346 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''დენეია''' ({{lang-el|Δένεια }}; {{lang-tr|Denya}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], მამარის დასავლეთით. ის [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] ბუფერულ ზონაში მდებარე ოთხი სოფლიდან ერთ-ერთია, დანარჩენი სამია [[პილა]], [[ათიენუ]] და [[ტრულოი]]. ==დემოგრაფია== ისტორიულად, დენეია შერეული სოფელი იყო. [[1831]] წლის [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთი]]ს აღწერის მიხედვით, სოფელში კვიპროსელი თურქები ცხოვრობდნენ, რეგისტრირებული იყო 17 კვიპროსელი თურქი და 8 კვიპროსელი ბერძენი მამაკაცი. თუმცა, [[1891]] წელს ორივე ეთნიკური ჯგუფი სოფლის მოსახლეობის ნახევარს შეადგენდა, 82 კვიპროსელი თურქი და 84 კვიპროსელი ბერძენი. [[1891]]-დან [[1946]] წლამდე სოფლის კვიპროსელი თურქი მოსახლეობა არ გაზრდილა, მაშინ როცა კვიპროსელი ბერძენი მოსახლეობა განუწყვეტლივ იზრდებოდა. [[1960]] წელს კვიპროსელი ბერძენი მოსახლეობა 324 ადამიანს შეადგენდა (196 კვიპროსელი ბერძენი, 128 კვიპროსელი თურქი). [[1964]] წელს, თემთაშორისი ძალადობის შემდეგ, სოფლის თურქი კვიპროსელები გაიქცნენ ფოტაში, კრინიში, ორტაკოიში და [[ლეფკა]]ში თურქი კვიპროსელების ანკლავების უზრუნველსაყოფად. [[1974]] წელს კვიპროსზე [[თურქეთი]]ს შემოჭრის დროს, თურქეთის არმიის სოფელში შეჭრის შემდეგ, ბერძენი კვიპროსელებიც დატოვეს სოფელი, თუმცა არმიის გასვლის შემდეგ ისინი დაბრუნდნენ. თურქი კვიპროსელები შირინევლერში (აგიოს ერმოლაოსი) გადაასახლეს, სადაც მათ მიწა გადაეცათ. დღეს სოფელში კვიპროსელი ბერძენი მაცხოვრებლები ცხოვრობენ, ხოლო თურქი კვიპროსელების კვარტალი ნანგრევებად არის ქცეული.<ref>{{cite web|title=Deneia|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=289|publisher=Prio Cyprus Displacement Centre|access-date=24 February 2016}}</ref> p52qpa3ieh2sxq6j0xmuubnuzfky9gk 5398347 5398346 2026-05-23T09:46:39Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 5398347 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''დენეია''' ({{lang-el|Δένεια }}; {{lang-tr|Denya}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]], მამარის დასავლეთით. ის [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] ბუფერულ ზონაში მდებარე ოთხი სოფლიდან ერთ-ერთია, დანარჩენი სამია [[პილა]], [[ათიენუ]] და [[ტრულოი]]. ==დემოგრაფია== ისტორიულად, დენეია შერეული სოფელი იყო. [[1831]] წლის [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთი]]ს აღწერის მიხედვით, სოფელში კვიპროსელი თურქები ცხოვრობდნენ, რეგისტრირებული იყო 17 კვიპროსელი თურქი და 8 კვიპროსელი ბერძენი მამაკაცი. თუმცა, [[1891]] წელს ორივე ეთნიკური ჯგუფი სოფლის მოსახლეობის ნახევარს შეადგენდა, 82 კვიპროსელი თურქი და 84 კვიპროსელი ბერძენი. [[1891]]-დან [[1946]] წლამდე სოფლის კვიპროსელი თურქი მოსახლეობა არ გაზრდილა, მაშინ როცა კვიპროსელი ბერძენი მოსახლეობა განუწყვეტლივ იზრდებოდა. [[1960]] წელს კვიპროსელი ბერძენი მოსახლეობა 324 ადამიანს შეადგენდა (196 კვიპროსელი ბერძენი, 128 კვიპროსელი თურქი). [[1964]] წელს, თემთაშორისი ძალადობის შემდეგ, სოფლის თურქი კვიპროსელები გაიქცნენ ფოტაში, კრინიში, ორტაკოიში და [[ლეფკა]]ში თურქი კვიპროსელების ანკლავების უზრუნველსაყოფად. [[1974]] წელს კვიპროსზე [[თურქეთი]]ს შემოჭრის დროს, თურქეთის არმიის სოფელში შეჭრის შემდეგ, ბერძენი კვიპროსელებიც დატოვეს სოფელი, თუმცა არმიის გასვლის შემდეგ ისინი დაბრუნდნენ. თურქი კვიპროსელები შირინევლერში (აგიოს ერმოლაოსი) გადაასახლეს, სადაც მათ მიწა გადაეცათ. დღეს სოფელში კვიპროსელი ბერძენი მაცხოვრებლები ცხოვრობენ, ხოლო თურქი კვიპროსელების კვარტალი ნანგრევებად არის ქცეული.<ref>{{cite web|title=Deneia|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=289|publisher=Prio Cyprus Displacement Centre|access-date=24 February 2016}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] db1lebrrmkkaeey9b5imh5syy9e5rx4 1 889228 5398345 2026-05-23T09:45:13Z მარიამ მაჭარაშვილი 164891 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398345 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889229 5398352 2026-05-23T10:20:08Z Lova-QR 175441 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5398352 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Lova-QR|Lova-QR]].|23|05|2026}} plqlk9it0qkdsbmne3dqm4usnui6wuy 3 889230 5398354 2026-05-23T10:22:06Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5398354 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 10:22, 23 მაისი 2026 (UTC) p4vpypq5gs06rw2tbpwwfhuv802jfji 10 889231 5398363 2026-05-23T10:54:19Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ნავდაფა |სახელი = ნიქოზიის რაიონი |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[ნიქოზიის რაიონი|<span style="color:white;">ნიქოზიის რაიონი</span>]] | სიასტილი = | სათსტილი = background:{{ფერი|კვიპროსი}} | ჯგუფსტილი = background:{{ფე... 5398363 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ნიქოზიის რაიონი |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[ნიქოზიის რაიონი|<span style="color:white;">ნიქოზიის რაიონი</span>]] | სიასტილი = | სათსტილი = background:{{ფერი|კვიპროსი}} | ჯგუფსტილი = background:{{ფერი|კვიპროსი}} |სიაკლასი = hlist |ჯგუფი1= სოფლები |სია1= * [[აფანია|აფანია/გაზიქოი]] * [[აგია (კვიპროსი)|აგია/დილექაია]] * [[აგია-მარინა (სკილურა)|აგია-მარინა/გიურფინარი]] * [[აგიოს-ვასილეიოსი (კვიპროსი)|აგიოს-ვასილეიოსი/თიურქელი]] * [[არსოსი (ლარნაკა)|არსოსი/იითლერი]] * [[ბეიქეუი|ბეიქეუი/ბეიქოი]] * [[ეპიხო|ეპიხო/ჯიჰანგირი]] * [[ექსომეტოხი|ექსომეტოხი/დიუზოვა]] * [[გეროლაკოსი|გეროლაკოსი/ალაიქოი]] * [[გონიელი]] * [[ჰამითქოი]] * [[ჰასპოლატი]] * [[კალივაკია (კვიპროსი)|კალივაკია/ქალავაჩი]] * [[ქანლიქოი]] * [[ქიზილბაში]] * [[კურუ-მონასტირი|კურუ-მონასტირი/ჩუქუროვა]] * [[კითრეა|კითრეა/დეღირმენლიქი]] * [[ლურუჯინა|ლურუჯინა/აქინჯილარი]] * [[მარგო (ნიქოზია)|მარგო]] * [[მელუსეია|მელუსეია/ქირქქალე]] * [[მორა (კვიპროსი)|მორა/მერიჩი]] * [[ნეო-ხორიო (ნიქოზია)|ნეო-ქორიო/მინარელიქოი]] * [[ჩრდილოეთი ნიქოზია]] * [[ორთაქოი (ნიქოზია)|ორთაქოი]] * [[პალაიკითრო|პალაიკითრო/ბალიქესირი]] * [[პიროგი|პიროგ/გაზილერი]] * [[სკილურა|სკილურა/ილმაზქოი]] * [[ტრახონი (ნიქოზია)|ტრახონი/დემირჰანი]] * [[ტრემეტუსია|ტრემეტუსია/ერდემლი]] * [[ტიმბუ|ტიმბუ/ქირქლარი]] * [[ვონი|ვონი/გოქანი]] * [[იენიჯიქოი (კვიპროსი)|იენიჯიქოი]] }} <noinclude> [[კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის რაიონების თარგები]] </noinclude> f8lso0zp362k7kbi90e165j6j6t5hzh 5398368 5398363 2026-05-23T10:59:57Z Jaba1977 3604 5398368 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ლეფკოშის რაიონი |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[ლეფკოშის რაიონი|<span style="color:white;">ლეფკოშის რაიონი</span>]] | სიასტილი = | სათსტილი = background:{{ფერი|კვიპროსი}} | ჯგუფსტილი = background:{{ფერი|კვიპროსი}} |სიაკლასი = hlist |ჯგუფი1= სოფლები |სია1= * [[აფანია|აფანია/გაზიქოი]] * [[აგია (კვიპროსი)|აგია/დილექაია]] * [[აგია-მარინა (სკილურა)|აგია-მარინა/გიურფინარი]] * [[აგიოს-ვასილეიოსი (კვიპროსი)|აგიოს-ვასილეიოსი/თიურქელი]] * [[არსოსი (ლარნაკა)|არსოსი/იითლერი]] * [[ბეიქეუი|ბეიქეუი/ბეიქოი]] * [[ეპიხო|ეპიხო/ჯიჰანგირი]] * [[ექსომეტოხი|ექსომეტოხი/დიუზოვა]] * [[გეროლაკოსი|გეროლაკოსი/ალაიქოი]] * [[გონიელი]] * [[ჰამითქოი]] * [[ჰასპოლატი]] * [[კალივაკია (კვიპროსი)|კალივაკია/ქალავაჩი]] * [[ქანლიქოი]] * [[ქიზილბაში]] * [[კურუ-მონასტირი|კურუ-მონასტირი/ჩუქუროვა]] * [[კითრეა|კითრეა/დეღირმენლიქი]] * [[ლურუჯინა|ლურუჯინა/აქინჯილარი]] * [[მარგო (ნიქოზია)|მარგო]] * [[მელუსეია|მელუსეია/ქირქქალე]] * [[მორა (კვიპროსი)|მორა/მერიჩი]] * [[ნეო-ხორიო (ნიქოზია)|ნეო-ქორიო/მინარელიქოი]] * [[ჩრდილოეთი ნიქოზია]] * [[ორთაქოი (ნიქოზია)|ორთაქოი]] * [[პალაიკითრო|პალაიკითრო/ბალიქესირი]] * [[პიროგი|პიროგ/გაზილერი]] * [[სკილურა|სკილურა/ილმაზქოი]] * [[ტრახონი (ნიქოზია)|ტრახონი/დემირჰანი]] * [[ტრემეტუსია|ტრემეტუსია/ერდემლი]] * [[ტიმბუ|ტიმბუ/ქირქლარი]] * [[ვონი|ვონი/გოქანი]] * [[იენიჯიქოი (კვიპროსი)|იენიჯიქოი]] }} <noinclude> [[კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის რაიონების თარგები]] </noinclude> 6rejnv1sydtk65kkh8ifzyqmw94e6v5 5398376 5398368 2026-05-23T11:02:55Z Jaba1977 3604 5398376 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ლეფკოშის რაიონი |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[ლეფკოშის რაიონი|<span style="color:white;">ლეფკოშის რაიონი</span>]] | სიასტილი = | სათსტილი = background:{{ფერი|კვიპროსი}} | ჯგუფსტილი = background:{{ფერი|კვიპროსი}} |სიაკლასი = hlist |ჯგუფი1= სოფლები |სია1= * [[აფანია|აფანია/გაზიქოი]] * [[აგია (კვიპროსი)|აგია/დილექაია]] * [[აგია-მარინა (სკილურა)|აგია-მარინა/გიურფინარი]] * [[აგიოს-ვასილეიოსი (კვიპროსი)|აგიოს-ვასილეიოსი/თიურქელი]] * [[არსოსი (ლარნაკა)|არსოსი/იითლერი]] * [[ბეიქეუი|ბეიქეუი/ბეიქოი]] * [[ეპიხო|ეპიხო/ჯიჰანგირი]] * [[ექსომეტოხი|ექსომეტოხი/დიუზოვა]] * [[გეროლაკოსი|გეროლაკოსი/ალაიქოი]] * [[გონიელი]] * [[ჰამითქოი]] * [[ჰასპოლატი]] * [[კალივაკია (კვიპროსი)|კალივაკია/ქალავაჩი]] * [[ქანლიქოი]] * [[ქიზილბაში]] * [[კურუ-მონასტირი|კურუ-მონასტირი/ჩუქუროვა]] * [[კითრეა|კითრეა/დეღირმენლიქი]] * [[ლურუჯინა|ლურუჯინა/აქინჯილარი]] * [[მარგო (ნიქოზია)|მარგო]] * [[მელუსეია|მელუსეია/ქირქქალე]] * [[მორა (კვიპროსი)|მორა/მერიჩი]] * [[ნეო-ხორიო (ნიქოზია)|ნეო-ქორიო/მინარელიქოი]] * [[ჩრდილოეთი ნიქოზია]] * [[ორთაქოი (ნიქოზია)|ორთაქოი]] * [[პალაიკითრო|პალაიკითრო/ბალიქესირი]] * [[პიროგი (სოფელი)|პიროგი/გაზილერი]] * [[სკილურა|სკილურა/ილმაზქოი]] * [[ტრახონი (ნიქოზია)|ტრახონი/დემირჰანი]] * [[ტრემეტუსია|ტრემეტუსია/ერდემლი]] * [[ტიმბუ|ტიმბუ/ქირქლარი]] * [[ვონი|ვონი/გოქანი]] * [[იენიჯიქოი (კვიპროსი)|იენიჯიქოი]] }} <noinclude> [[კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის რაიონების თარგები]] </noinclude> ep813jh88oq3ok1jxoi3g1q90zakw3h 11 889232 5398365 2026-05-23T10:55:37Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398365 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889233 5398379 2026-05-23T11:10:19Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} 5398379 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} 9e4dlf78k4g35za40earpzuwav1u2rj 5398381 5398379 2026-05-23T11:14:32Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5398381 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''დიო-პოტამი''' ({{lang-el|Δυο Ποταμοί ან Δύο Ποταμοί}}; {{lang-tr|İkidere ან İki Dere}}) — მიტოვებული დასახლება [[კვიპროსი|კვიპროსში]], კაპუტიდან აღმოსავლეთით. იგი დე ფაქტო [[ჩრდილოეთი კვიპროსი]]ს კონტროლის ქვეშ იმყოფება. დიო-პოტამი [[1964]] წლიდან მიტოვებულია. [[1960]] წელს მას 40 მაცხოვრებელი ჰყავდა და ყველა მათგანი [[კვიპროსელი თურქები|კვიპროსელი თურქი]] იყო.[2] bw6ym6eudztzn2jer26d6qr5zyxmaip 5398383 5398381 2026-05-23T11:15:07Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5398383 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''დიო-პოტამი''' ({{lang-el|Δυο Ποταμοί ან Δύο Ποταμοί}}; {{lang-tr|İkidere ან İki Dere}}) — მიტოვებული დასახლება [[კვიპროსი|კვიპროსში]], კაპუტიდან აღმოსავლეთით. იგი დე ფაქტო [[ჩრდილოეთი კვიპროსი]]ს კონტროლის ქვეშ იმყოფება. დიო-პოტამი [[1964]] წლიდან მიტოვებულია. [[1960]] წელს მას 40 მაცხოვრებელი ჰყავდა და ყველა მათგანი [[კვიპროსელი თურქები|კვიპროსელი თურქი]] იყო.<ref>{{cite web|title=DYO POTAMOI|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=290|website=Internal displacement in Cyprus|publisher=[[PRIO|PRIO Cyprus Centre]]|access-date=6 November 2014}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} orl5nd2erjhibvuy5tw1qmbf4vs5ipq 5398385 5398383 2026-05-23T11:16:48Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5398385 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''დიო-პოტამი''' ({{lang-el|Δυο Ποταμοί ან Δύο Ποταμοί}}; {{lang-tr|İkidere ან İki Dere}}) — მიტოვებული დასახლება [[კვიპროსი|კვიპროსში]], კაპუტიდან აღმოსავლეთით. იგი დე ფაქტო [[ჩრდილოეთი კვიპროსი]]ს კონტროლის ქვეშ იმყოფება. დიო-პოტამი [[1964]] წლიდან მიტოვებულია. [[1960]] წელს მას 40 მაცხოვრებელი ჰყავდა და ყველა მათგანი [[კვიპროსელი თურქები|კვიპროსელი თურქი]] იყო.<ref>{{cite web|title=DYO POTAMOI|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=290|website=Internal displacement in Cyprus|publisher=[[PRIO|PRIO Cyprus Centre]]|access-date=6 November 2014}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] 5hayhshmh6arnvylam5rdj16toi0czk 0 889235 5398386 2026-05-23T11:17:06Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: [[სურათი:Тепловоз ТЭМ2-1592 (TEM2-1592 diesel locomotive).jpg|thumb|სამანევრო თბომავალი [[ТЭМ2]]-1592 მუზეუმში]] '''სამანევრო ლოკომოტივი''' — [[ლოკომოტივი]], განკუთვნილი [[სამანევრო სამუშაო]]ებისათვის რკინიგზის სადგურ... 5398386 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Тепловоз ТЭМ2-1592 (TEM2-1592 diesel locomotive).jpg|thumb|სამანევრო თბომავალი [[ТЭМ2]]-1592 მუზეუმში]] '''სამანევრო ლოკომოტივი''' — [[ლოკომოტივი]], განკუთვნილი [[სამანევრო სამუშაო]]ებისათვის [[რკინიგზის სადგური|რკინიგზის სადგურებში]] და [[მისასვლელი ლიანდაგი|მისასვლელ ლიანდაგებში]], ანუ ყველა სახის [[ვაგონი|ვაგონების]] გადაადგილებების შესასრულებლად [[რკინიგზის სადგური|სადგურის ლიანდაგებში]], [[მატარებელი|მატარებლების]] ფორმირებისთვის და დაშლისთვის, ვაგონების მისაწოდებლად [[სატვირთო ფრონტი|სატვირთო ფრონტებზე]], გასარემონტებელ ლიანდაგებზე, პარკიდან პარკში გადასაყენებლად. == საერთო მოთხოვნები სამანევრო ლოკომოტივებისადმი == სამანევრო გადაადგილებების შესრულებისას სამანევრო ლოკომოტივი ძირითადად მუშაობს დაუდგენელი რეჟიმებით. ადგილიდან ხშირი დაძვრისა და აჩქარების დროს საჭიროა დიდი გადაბმის ძალა და დიდი წევის ძალა, ამიტომ სამანევრო ლოკომოტივებს აქვს შედარებით დიდი წევის ძალა და შესაბამისი გრძელი რეჟიმების მცირე საანგარიშო სიჩქარე. სამანევრო ლოკომოტივებმა უნდა უზრუნველყონ უსაფრთხოების პირობებიდან გამომდინარე მაქსიმალურად შესაძლებელი მოძრაობის სიჩქარე, რბილი დამუხრუჭება, ჩქარი რევერსირება, მაღალი საშუალო ექსპლოატაციური [[მარგი ქმედების კოეფიციენტი]] და საიმედოობა. სამანევრო ლოკომოტივის მართვა უნდა განხორციელდეს ერთი კაბინიდან, საიდანაც უნდა იყოს მხედველობა, როგორც წინ, ასევე უკან, რადგან სამანევრო სამუშაოების დროს ხშირად იცვლება მოძრაობის მიმართულება, ამიტომ ერთი კაბინიდან მეორეში გადასვლა მნიშვნელოვნად გააუარესებდა შრომის ნაყოფიერებას. სამანევრო ლოკომოტივების უმრავლესობა XXI საუკუნის დასაწყისის მდგომარეობით არიან [[თბომავალი|თბომავლები]], რადგან ისინი მუშაობენ მეორეხარისხოვან ლიანდაგებზე, რომელთა ელექტროფიკაცია ან ეკონომიურად არამიზანშეწონილია, ან დაკავშირებულია ტექნიკურ სირთულეებთან. [[კონტაქტურ-აკუმულატორული ელმავალი|კონტაქტურ-აკუმულატორული ელმავლები]] გამოიყენებიან საკმაოდ იშვიათად მცირე საიმედოობის და არასაკმარისი სიმძლავრის გამო აკუმულატორების დახმარებით მუშაობისას. ასევე არსებობენ [[ელექტროთბომავალი|დიზელ-ელექტრული]] სამანევრო ლოკომოტივები — თბომავლები, რომლებიც აღჭურვილები არიან დენმიმღებებით და შეუძლიათ იმუშაონ [[ელმავალი|ელმავლების]] რეჟიმში. [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლების]] ეპოქაში მანევრებზე ჩვეულებრივ მუშაობდნენ [[ტანკი-ორთქლმავალი|ტანკი-ორთქლმავლები]]. == მოთხოვნები სიმძლავრისადმი == გადაზიდვების მოცულობისა და მატარებლების მასის ზრდის შესაბამისად წევის ძალას და სამანევრო ლოკომოტივის სიმძლავრეს წარედგინებათ მაღალი მოთხოვნები. განსაკუთრებით დიდი სიმძლავრე უნდა გააჩნდეთ სამანევრო-გამზიდავ ლოკომოტივებს, რომლებიც სადგურებზე მანევრების გარდა ასევე ასრულებენ შემადგენლობების გადაცემას მეზობელ სადგურებში და კვანძებში. 1970-იან წლებამდე სამანევრე ლოკომოტივის დიზელის ძრავის სიმძლავრე შეადგენდა 550—770 კილოვატს. 1980-იან წლებში დაიწყო სამანევრო ლოკომოტივების მიწოდება სიმძლავრით (დიზელის ძრავის მიხედვით) 835—1040 კილოვატი. მძიმეწონიან მატარებლებზე მუშაობას ახორციელებს სამანევრო-გამზიდავი თბომავლები სიმძლავრით 1540 კილოვატი, პერსპექტივაშია თბომავლების შექმნა სიმძლავრით 2300 კილოვატი. სამანევრე ლოკომოტივის სახით ზოგჯერ გამოიყენება მაგისტრალური თბომავლები, ასევე ნებისმიერი ლოკომოტივები, მაგრამ მათი ეფექტურობა მნიშვნელოვნად ჩამორჩება სპეციალური ლოკომოტივების ეფექტურობას. == გალერეა == <gallery width="250px" caption=""> ТЭМ28-002, Russia, Moscow, Shcherbinka Experimentative test ring of VNIIZhT (Trainpix 204391).jpg|thumb|სამანევრო თბომავალი [[ТЭМ28]] ЧМЭ3-2908,_Украина,_Днепропетровская_область,_перегон_Встречный_-_Днепропетровск-Южный_(Trainpix_138895).jpg|სამანევრო თბომავალი [[ЧМЭ3]]-2908 ТГМ4А.jpg|სამანევრო თბომავალი [[ТГМ4]]А-1993 Мотовоз М К2 15.jpg|[[მოტომავალი]] М К/2 15 VL-26.tif|კონტაქტურ-აკუმულატორული სამანევრო ელმავალი [[ВЛ26]]—005 Elektrovoz VL41-073 in Rostov.jpg|thumb|სამანევრო ელმავალი [[ВЛ41]]—073 EMKA2-002 in Moscow.jpg|სამანევრო კონტაქტურ-აკუმულატორული ელმავალი [[ЭМКА2]]-002 </gallery> ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მოტომავალი]] ==ლიტერატურა== * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Маневровый локомотив // Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — С. 224. — ISBN 5-85270-115-7.] * {{წიგნი|ავტორი=В. П. Иванов, И. Н. Вождаев, Ю. И. Дьяков, А. Я. Углинский|სათაური=Технология ремонта тепловозов: Учебник для техникумов ж.-д. трансп.|პასუხისმგებელი=Под ред. В. П. Иванова|გამოცემა=2-е изд., перераб. и доп|ადგილი=М.|გამომცემლობა=Транспорт|წელი=1987|ფურცელი=336}} [[კატეგორია:ლოკომოტივები]] hyjnv5rhcr4y33kwppswxkwg85omhwd 1 889236 5398388 2026-05-23T11:18:38Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398388 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 889237 5398389 2026-05-23T11:21:34Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398389 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889238 5398392 2026-05-23T11:27:30Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} 5398392 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} 9e4dlf78k4g35za40earpzuwav1u2rj 5398397 5398392 2026-05-23T11:35:00Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5398397 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ელია''' ან '''ელიე''' ({{lang-el|Ελιά}}, {{lang-tr|Doğancı}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], თურქული კონტროლის ქვეშ მყოფ ზონაში. იგი ყოველთვის [[მუსლიმი]] უმრავლესობით იყო დასახლებული, თუმცა თავდაპირველად იქ ქრისტიანი [[კვიპროსელი ბერძნები]]ც ცხოვრობდნენ (ეს უკანასკნელნი მამრობითი სქესის მოსახლეობის 12%-ს შეადგენდნენ, [[1831]] წლის ოსმალეთის აღწერის მიხედვით).[1] [[1974]] წლის მოვლენების შემდეგ, რომლებმაც კუნძული ორად გაყო და რაც პროვოცირებული იყო პრეზიდენტ მაკარიოსის წინააღმდეგ ბერძნების მიერ მხარდაჭერილი სახელმწიფო გადატრიალებითა და ამის შედეგად თურქეთის მიერ კვიპროსის ჩრდილოეთის სამხედრო ოკუპაციით,[2] ელია დე ფაქტო [[ჩრდილოეთი კვიპროსი]]ს თურქული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შევიდა და მას „დოღანჯი“ ეწოდა. მისი ამჟამინდელი მოსახლეობა (1291 მაცხოვრებელი, 2006 წლის აღწერის მიხედვით) მხოლოდ [[კვიპროსელი თურქები]]სგან შედგება.[1] olbn6810wtv2aohr6sw6cfzefb3x4s2 5398401 5398397 2026-05-23T11:37:36Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5398401 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ელია''' ან '''ელიე''' ({{lang-el|Ελιά}}, {{lang-tr|Doğancı}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], თურქული კონტროლის ქვეშ მყოფ ზონაში. იგი ყოველთვის [[მუსლიმი]] უმრავლესობით იყო დასახლებული, თუმცა თავდაპირველად იქ ქრისტიანი [[კვიპროსელი ბერძნები]]ც ცხოვრობდნენ (ეს უკანასკნელნი მამრობითი სქესის მოსახლეობის 12%-ს შეადგენდნენ, [[1831]] წლის ოსმალეთის აღწერის მიხედვით).<ref name="PRIO">{{cite web|title=Elia|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=291|idioma=inglés|editorial=PRIO Cyprus Centre}}</ref> [[1974]] წლის მოვლენების შემდეგ, რომლებმაც კუნძული ორად გაყო და რაც პროვოცირებული იყო პრეზიდენტ მაკარიოსის წინააღმდეგ ბერძნების მიერ მხარდაჭერილი სახელმწიფო გადატრიალებითა და ამის შედეგად თურქეთის მიერ კვიპროსის ჩრდილოეთის სამხედრო ოკუპაციით,<ref>[http://www.un.org/en/peacekeeping/missions/unficyp/background.shtml UNFICYP United Nations Peacekeeping Force in Cyprus]. Un resumen de los acontecimientos en sitio de las [[Naciones Unidas]] (en inglés)</ref> ელია დე ფაქტო [[ჩრდილოეთი კვიპროსი]]ს თურქული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შევიდა და მას „დოღანჯი“ ეწოდა. მისი ამჟამინდელი მოსახლეობა (1291 მაცხოვრებელი, 2006 წლის აღწერის მიხედვით) მხოლოდ [[კვიპროსელი თურქები]]სგან შედგება.<ref name="PRIO"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} a6zc0x7o3ev234q2joarrihndvwre26 5398402 5398401 2026-05-23T11:38:36Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5398402 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ელია''' ან '''ელიე''' ({{lang-el|Ελιά}}, {{lang-tr|Doğancı}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], თურქული კონტროლის ქვეშ მყოფ ზონაში. იგი ყოველთვის [[მუსლიმი]] უმრავლესობით იყო დასახლებული, თუმცა თავდაპირველად იქ ქრისტიანი [[კვიპროსელი ბერძნები]]ც ცხოვრობდნენ (ეს უკანასკნელნი მამრობითი სქესის მოსახლეობის 12%-ს შეადგენდნენ, [[1831]] წლის ოსმალეთის აღწერის მიხედვით).<ref name="PRIO">{{cite web|title=Elia|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=291|idioma=inglés|editorial=PRIO Cyprus Centre}}</ref> [[1974]] წლის მოვლენების შემდეგ, რომლებმაც კუნძული ორად გაყო და რაც პროვოცირებული იყო პრეზიდენტ მაკარიოსის წინააღმდეგ ბერძნების მიერ მხარდაჭერილი სახელმწიფო გადატრიალებითა და ამის შედეგად თურქეთის მიერ კვიპროსის ჩრდილოეთის სამხედრო ოკუპაციით,<ref>[http://www.un.org/en/peacekeeping/missions/unficyp/background.shtml UNFICYP United Nations Peacekeeping Force in Cyprus]. Un resumen de los acontecimientos en sitio de las [[Naciones Unidas]] (en inglés)</ref> ელია დე ფაქტო [[ჩრდილოეთი კვიპროსი]]ს თურქული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შევიდა და მას „დოღანჯი“ ეწოდა. მისი ამჟამინდელი მოსახლეობა (1291 მაცხოვრებელი, 2006 წლის აღწერის მიხედვით) მხოლოდ [[კვიპროსელი თურქები]]სგან შედგება.<ref name="PRIO"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] pupiqy439omn2t6o5tk25od32ieyd9m 0 889239 5398399 2026-05-23T11:37:33Z მარიამ აბუაშვილი 170334 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |... 5398399 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Syrian-bunker.jpg |წარწერა =ძველი სირიული ბუნკერის ხედი, რომელიც ისრაელის ტერიტორიას გადაჰყურებს. }} 7bz5ft8uc1w0a3d8qeb5piqfyoxs18w 5398406 5398399 2026-05-23T11:42:06Z მარიამ აბუაშვილი 170334 5398406 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Syrian-bunker.jpg |წარწერა =ძველი სირიული ბუნკერის ხედი, რომელიც ისრაელის ტერიტორიას გადაჰყურებს. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1488''' ერთხმად მიიღეს 2003 წლის 26 ივნისს. გენერალური მდივნის, კოფი ანანის, მიერ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის განშტოების დამკვირვებელთა ძალების (UNDOF) შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მისი მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 2003 წლის 31 დეკემბრამდე გააგრძელა.[1] რეზოლუცია მოუწოდებდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ შეესრულებინათ რეზოლუცია 338 (1973) და მოითხოვდა გენერალური მდივნისგან ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ სიტუაციის შესახებ ანგარიშის წარდგენას. გაეროს გენერალური მდივნის ანგარიშში, რომელიც გაეროს უშიშროების ძალების შესახებ წინა რეზოლუციას ეფუძნებოდა, ნათქვამი იყო, რომ ისრაელსა და სირიას შორის სიტუაცია ზოგადად მშვიდი რჩებოდა, თუმცა ახლო აღმოსავლეთში მთლიანობაში სიტუაცია სახიფათო რჩებოდა მანამ, სანამ კონფლიქტის მოგვარება არ მოხდებოდა. მან ასევე აღნიშნა ორი ინციდენტი, სადაც ერთი სირიელი ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო მეორე ტყვედ ჩავარდა. ჯარისკაცი შემდგომში UNDOF-ის ჩარევის შედეგად გაათავისუფლეს.[2] nomfcsz9ki273sl4erp7ke4g6od9b1k 5398409 5398406 2026-05-23T11:43:21Z მარიამ აბუაშვილი 170334 5398409 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Syrian-bunker.jpg |წარწერა =ძველი სირიული ბუნკერის ხედი, რომელიც ისრაელის ტერიტორიას გადაჰყურებს. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1488''' ერთხმად მიიღეს 2003 წლის 26 ივნისს. გენერალური მდივნის, კოფი ანანის, მიერ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის განშტოების დამკვირვებელთა ძალების (UNDOF) შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მისი მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 2003 წლის 31 დეკემბრამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7799.doc.htm|title=Security Council extends disengagement force monitoring Israel-Syria ceasefire until 31 December|date=26 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია მოუწოდებდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ შეესრულებინათ რეზოლუცია 338 (1973) და მოითხოვდა გენერალური მდივნისგან ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ სიტუაციის შესახებ ანგარიშის წარდგენას. გაეროს გენერალური მდივნის ანგარიშში, რომელიც გაეროს უშიშროების ძალების შესახებ წინა რეზოლუციას ეფუძნებოდა, ნათქვამი იყო, რომ ისრაელსა და სირიას შორის სიტუაცია ზოგადად მშვიდი რჩებოდა, თუმცა ახლო აღმოსავლეთში მთლიანობაში სიტუაცია სახიფათო რჩებოდა მანამ, სანამ კონფლიქტის მოგვარება არ მოხდებოდა. მან ასევე აღნიშნა ორი ინციდენტი, სადაც ერთი სირიელი ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო მეორე ტყვედ ჩავარდა. ჯარისკაცი შემდგომში UNDOF-ის ჩარევის შედეგად გაათავისუფლეს.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|url=https://undocs.org/S/2003/655 |title=Report of the Secretary-General on the United Nations Disengagement Observer Force|date=18 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> bic0k4kbdrn6mifmspimoujafj4670q 5398413 5398409 2026-05-23T11:48:50Z მარიამ აბუაშვილი 170334 5398413 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Syrian-bunker.jpg |წარწერა =ძველი სირიული ბუნკერის ხედი, რომელიც ისრაელის ტერიტორიას გადაჰყურებს. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1488''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]]. [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივნის]], [[კოფი ანანი|კოფი ანანის]], მიერ [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] განშტოების დამკვირვებელთა ძალების (''UNDOF'') შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მისი მანდატი კიდევ ექვსი თვით, [[2003]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრამდე]] გააგრძელა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7799.doc.htm|title=Security Council extends disengagement force monitoring Israel-Syria ceasefire until 31 December|date=26 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია მოუწოდებდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ შეესრულებინათ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|რეზოლუცია 338]] ([[1973]]) და მოითხოვდა გენერალური მდივნისგან ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ სიტუაციის შესახებ ანგარიშის წარდგენას. გაეროს გენერალური მდივნის ანგარიშში, რომელიც გაეროს უშიშროების ძალების შესახებ წინა რეზოლუციას ეფუძნებოდა, ნათქვამი იყო, რომ [[ისრაელი|ისრაელსა]] და [[სირია|სირიას]] შორის სიტუაცია ზოგადად მშვიდი რჩებოდა, თუმცა [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთში]] მთლიანობაში სიტუაცია სახიფათო დარჩებოდა მანამ, სანამ კონფლიქტი არ მოგვარდებოდა. მან ასევე აღნიშნა ორი ინციდენტი, სადაც ერთი სირიელი ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო მეორე ტყვედ ჩავარდა. ჯარისკაცი შემდგომში ''UNDOF''-ის ჩარევის შედეგად გაათავისუფლეს.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|url=https://undocs.org/S/2003/655 |title=Report of the Secretary-General on the United Nations Disengagement Observer Force|date=18 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> 2s995qjd6hxbqudyob2kl7lg3imrcul 5398417 5398413 2026-05-23T11:50:18Z მარიამ აბუაშვილი 170334 5398417 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Syrian-bunker.jpg |წარწერა =ძველი სირიული ბუნკერის ხედი, რომელიც ისრაელის ტერიტორიას გადაჰყურებს. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1488''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]]. [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივნის]], [[კოფი ანანი|კოფი ანანის]], მიერ [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] განშტოების დამკვირვებელთა ძალების (''UNDOF'') შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მისი მანდატი კიდევ ექვსი თვით, [[2003]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრამდე]] გააგრძელა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7799.doc.htm|title=Security Council extends disengagement force monitoring Israel-Syria ceasefire until 31 December|date=26 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია მოუწოდებდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ შეესრულებინათ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|რეზოლუცია 338]] ([[1973]]) და მოითხოვდა გენერალური მდივნისგან ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ სიტუაციის შესახებ ანგარიშის წარდგენას. გაეროს გენერალური მდივნის ანგარიშში, რომელიც გაეროს უშიშროების ძალების შესახებ წინა რეზოლუციას ეფუძნებოდა, ნათქვამი იყო, რომ [[ისრაელი|ისრაელსა]] და [[სირია|სირიას]] შორის სიტუაცია ზოგადად მშვიდი რჩებოდა, თუმცა [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთში]] მთლიანობაში სიტუაცია სახიფათო დარჩებოდა მანამ, სანამ კონფლიქტი არ მოგვარდებოდა. მან ასევე აღნიშნა ორი ინციდენტი, სადაც ერთი სირიელი ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო მეორე ტყვედ ჩავარდა. ჯარისკაცი შემდგომში ''UNDOF''-ის ჩარევის შედეგად გაათავისუფლეს.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|url=https://undocs.org/S/2003/655 |title=Report of the Secretary-General on the United Nations Disengagement Observer Force|date=18 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} rnbqw3d0h2gef7tl0e4prsn98oha1t4 5398419 5398417 2026-05-23T11:51:54Z მარიამ აბუაშვილი 170334 5398419 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Syrian-bunker.jpg |წარწერა =ძველი სირიული ბუნკერის ხედი, რომელიც ისრაელის ტერიტორიას გადაჰყურებს. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1488''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]]. [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივნის]], [[კოფი ანანი|კოფი ანანის]], მიერ [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] განშტოების დამკვირვებელთა ძალების (''UNDOF'') შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მისი მანდატი კიდევ ექვსი თვით, [[2003]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრამდე]] გააგრძელა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7799.doc.htm|title=Security Council extends disengagement force monitoring Israel-Syria ceasefire until 31 December|date=26 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია მოუწოდებდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ შეესრულებინათ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|რეზოლუცია 338]] ([[1973]]) და მოითხოვდა გენერალური მდივნისგან ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ სიტუაციის შესახებ ანგარიშის წარდგენას. გაეროს გენერალური მდივნის ანგარიშში, რომელიც გაეროს უშიშროების ძალების შესახებ წინა რეზოლუციას ეფუძნებოდა, ნათქვამი იყო, რომ [[ისრაელი|ისრაელსა]] და [[სირია|სირიას]] შორის სიტუაცია ზოგადად მშვიდი რჩებოდა, თუმცა [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთში]] მთლიანობაში სიტუაცია სახიფათო დარჩებოდა მანამ, სანამ კონფლიქტი არ მოგვარდებოდა. მან ასევე აღნიშნა ორი ინციდენტი, სადაც ერთი სირიელი ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო მეორე ტყვედ ჩავარდა. ჯარისკაცი შემდგომში ''UNDOF''-ის ჩარევის შედეგად გაათავისუფლეს.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|url=https://undocs.org/S/2003/655 |title=Report of the Secretary-General on the United Nations Disengagement Observer Force|date=18 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} lvh97nfztbl8ndeoghbok3zr3hrya10 5398422 5398419 2026-05-23T11:52:24Z მარიამ აბუაშვილი 170334 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398422 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Syrian-bunker.jpg |წარწერა =ძველი სირიული ბუნკერის ხედი, რომელიც ისრაელის ტერიტორიას გადაჰყურებს. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1488''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]]. [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივნის]], [[კოფი ანანი|კოფი ანანის]], მიერ [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] განშტოების დამკვირვებელთა ძალების (''UNDOF'') შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მისი მანდატი კიდევ ექვსი თვით, [[2003]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრამდე]] გააგრძელა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7799.doc.htm|title=Security Council extends disengagement force monitoring Israel-Syria ceasefire until 31 December|date=26 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია მოუწოდებდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ შეესრულებინათ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|რეზოლუცია 338]] ([[1973]]) და მოითხოვდა გენერალური მდივნისგან ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ სიტუაციის შესახებ ანგარიშის წარდგენას. გაეროს გენერალური მდივნის ანგარიშში, რომელიც გაეროს უშიშროების ძალების შესახებ წინა რეზოლუციას ეფუძნებოდა, ნათქვამი იყო, რომ [[ისრაელი|ისრაელსა]] და [[სირია|სირიას]] შორის სიტუაცია ზოგადად მშვიდი რჩებოდა, თუმცა [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთში]] მთლიანობაში სიტუაცია სახიფათო დარჩებოდა მანამ, სანამ კონფლიქტი არ მოგვარდებოდა. მან ასევე აღნიშნა ორი ინციდენტი, სადაც ერთი სირიელი ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო მეორე ტყვედ ჩავარდა. ჯარისკაცი შემდგომში ''UNDOF''-ის ჩარევის შედეგად გაათავისუფლეს.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|url=https://undocs.org/S/2003/655 |title=Report of the Secretary-General on the United Nations Disengagement Observer Force|date=18 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] dqd8ey5j2bvcj2pjq1h7oekkkg0ex7f 5398423 5398422 2026-05-23T11:52:50Z მარიამ აბუაშვილი 170334 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398423 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Syrian-bunker.jpg |წარწერა =ძველი სირიული ბუნკერის ხედი, რომელიც ისრაელის ტერიტორიას გადაჰყურებს. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1488''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]]. [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივნის]], [[კოფი ანანი|კოფი ანანის]], მიერ [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] განშტოების დამკვირვებელთა ძალების (''UNDOF'') შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მისი მანდატი კიდევ ექვსი თვით, [[2003]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრამდე]] გააგრძელა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7799.doc.htm|title=Security Council extends disengagement force monitoring Israel-Syria ceasefire until 31 December|date=26 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია მოუწოდებდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ შეესრულებინათ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|რეზოლუცია 338]] ([[1973]]) და მოითხოვდა გენერალური მდივნისგან ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ სიტუაციის შესახებ ანგარიშის წარდგენას. გაეროს გენერალური მდივნის ანგარიშში, რომელიც გაეროს უშიშროების ძალების შესახებ წინა რეზოლუციას ეფუძნებოდა, ნათქვამი იყო, რომ [[ისრაელი|ისრაელსა]] და [[სირია|სირიას]] შორის სიტუაცია ზოგადად მშვიდი რჩებოდა, თუმცა [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთში]] მთლიანობაში სიტუაცია სახიფათო დარჩებოდა მანამ, სანამ კონფლიქტი არ მოგვარდებოდა. მან ასევე აღნიშნა ორი ინციდენტი, სადაც ერთი სირიელი ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო მეორე ტყვედ ჩავარდა. ჯარისკაცი შემდგომში ''UNDOF''-ის ჩარევის შედეგად გაათავისუფლეს.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|url=https://undocs.org/S/2003/655 |title=Report of the Secretary-General on the United Nations Disengagement Observer Force|date=18 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ]] 45c8fto8ejduuov4uujkw3aq73qzt5n 5398424 5398423 2026-05-23T11:53:08Z მარიამ აბუაშვილი 170334 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სირიის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398424 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Syrian-bunker.jpg |წარწერა =ძველი სირიული ბუნკერის ხედი, რომელიც ისრაელის ტერიტორიას გადაჰყურებს. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1488''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]]. [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივნის]], [[კოფი ანანი|კოფი ანანის]], მიერ [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] განშტოების დამკვირვებელთა ძალების (''UNDOF'') შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მისი მანდატი კიდევ ექვსი თვით, [[2003]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრამდე]] გააგრძელა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7799.doc.htm|title=Security Council extends disengagement force monitoring Israel-Syria ceasefire until 31 December|date=26 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია მოუწოდებდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ შეესრულებინათ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|რეზოლუცია 338]] ([[1973]]) და მოითხოვდა გენერალური მდივნისგან ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ სიტუაციის შესახებ ანგარიშის წარდგენას. გაეროს გენერალური მდივნის ანგარიშში, რომელიც გაეროს უშიშროების ძალების შესახებ წინა რეზოლუციას ეფუძნებოდა, ნათქვამი იყო, რომ [[ისრაელი|ისრაელსა]] და [[სირია|სირიას]] შორის სიტუაცია ზოგადად მშვიდი რჩებოდა, თუმცა [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთში]] მთლიანობაში სიტუაცია სახიფათო დარჩებოდა მანამ, სანამ კონფლიქტი არ მოგვარდებოდა. მან ასევე აღნიშნა ორი ინციდენტი, სადაც ერთი სირიელი ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო მეორე ტყვედ ჩავარდა. ჯარისკაცი შემდგომში ''UNDOF''-ის ჩარევის შედეგად გაათავისუფლეს.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|url=https://undocs.org/S/2003/655 |title=Report of the Secretary-General on the United Nations Disengagement Observer Force|date=18 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სირიის შესახებ]] nkk0g1hlvj6k3b3224ehk9eh4hrwpiq 5398425 5398424 2026-05-23T11:53:31Z მარიამ აბუაშვილი 170334 დაემატა [[კატეგორია:2003 წელი ისრაელში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5398425 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1488 |ორგანო = უს |თარიღი = 26 ივნისი |წელი =2003 |სხდომა =4,779 |კოდი = S/RES/1488 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1488(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Syrian-bunker.jpg |წარწერა =ძველი სირიული ბუნკერის ხედი, რომელიც ისრაელის ტერიტორიას გადაჰყურებს. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1488''' ერთხმად მიიღეს [[2003]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]]. [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივნის]], [[კოფი ანანი|კოფი ანანის]], მიერ [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] განშტოების დამკვირვებელთა ძალების (''UNDOF'') შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მისი მანდატი კიდევ ექვსი თვით, [[2003]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრამდე]] გააგრძელა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2003/sc7799.doc.htm|title=Security Council extends disengagement force monitoring Israel-Syria ceasefire until 31 December|date=26 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია მოუწოდებდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ შეესრულებინათ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|რეზოლუცია 338]] ([[1973]]) და მოითხოვდა გენერალური მდივნისგან ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ სიტუაციის შესახებ ანგარიშის წარდგენას. გაეროს გენერალური მდივნის ანგარიშში, რომელიც გაეროს უშიშროების ძალების შესახებ წინა რეზოლუციას ეფუძნებოდა, ნათქვამი იყო, რომ [[ისრაელი|ისრაელსა]] და [[სირია|სირიას]] შორის სიტუაცია ზოგადად მშვიდი რჩებოდა, თუმცა [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთში]] მთლიანობაში სიტუაცია სახიფათო დარჩებოდა მანამ, სანამ კონფლიქტი არ მოგვარდებოდა. მან ასევე აღნიშნა ორი ინციდენტი, სადაც ერთი სირიელი ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო მეორე ტყვედ ჩავარდა. ჯარისკაცი შემდგომში ''UNDOF''-ის ჩარევის შედეგად გაათავისუფლეს.<ref>{{cite web|last=Annan|first=Kofi|url=https://undocs.org/S/2003/655 |title=Report of the Secretary-General on the United Nations Disengagement Observer Force|date=18 June 2003|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2003}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2003 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სირიის შესახებ]] [[კატეგორია:2003 წელი ისრაელში]] 453zjtc9q7q520iotw39b5twb1f3ofv 0 889240 5398403 2026-05-23T11:39:54Z Ninuca-QR 175479 ახალი გვერდი: კაროლინ ჯინ სპელმან შუმეიკერი (24 ივნისი, 1929 – 13 აგვისტო, 2021) იყო ამერიკელი ასტრონომი და კომეტა შუმეიკერ–ლევის 9-ის თანააღმომჩენი. მან აღმოაჩინა 32 კომეტა (იმ დროისთვის რეკორდი ერთ... 5398403 wikitext text/x-wiki კაროლინ ჯინ სპელმან შუმეიკერი (24 ივნისი, 1929 – 13 აგვისტო, 2021) იყო ამერიკელი ასტრონომი და კომეტა შუმეიკერ–ლევის 9-ის თანააღმომჩენი. მან აღმოაჩინა 32 კომეტა (იმ დროისთვის რეკორდი ერთ ინდივიდუალურ ადამიანზე ყველაზე მეტი აღმოჩენილი კომეტისთვის) და 500-ზე მეტი ასტეროიდი. ისტორიაში, პოლიტიკურ მეცნიერებაში და ინგლისურ ლიტერატურაში ხარისხების მიღების შემდეგ, მას პლანეტარული მეცნიერების მიმართ მცირე ინტერესი ჰქონდა, სანამ გეოლოგ იუჯინ მერლ შუმეიკერს შეხვდებოდა და დაქორწინდებოდა. მისი კარიერა ასტრონომიაში დაიწყო მაშინ, როდესაც მან კარგი სტერეოსკოპიული ხედვა აჩვენა — განსაკუთრებით ღირებული უნარი დედამიწასთან ახლოს მდებარე კოსმოსურ სივრცეში ობიექტების მოსაძებნად. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ხარისხები მეცნიერებაში არ იყო, ამ ვიზუალურმა უნარმა მოტივაცია მისცა კალიფორნიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტს (კალტეკს), დაექირავებინა იგი როგორც სამეცნიერო ასისტენტი გუნდში, რომელსაც მისი ქმარი ხელმძღვანელობდა. შემდგომში მან ასტრონომიის სფეროში რეკორდული აღმოჩენები გააკეთა, ასევე მიიღო საპატიო ხარისხები და მრავალი პროფესიული ჯილდო. პირადი ცხოვრება შუმეიკერი დაიბადა 1929 წლის 24 ივნისს, გალუპში, ნიუ-მექსიკოში, ჰეიზელისა და ლეონარდ სპელმანის ოჯახში. შემდეგ მისი ოჯახი გადავიდა ჩიკოში, კალიფორნიაში, სადაც ის და მისი ძმა რიჩარდი გაიზარდნენ. მან ჩიკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში მიიღო ბაკალავრისა და მაგისტრის ხარისხები ისტორიაში, პოლიტიკურ მეცნიერებაში და ინგლისურ ლიტერატურაში. როდესაც მისი ძმა სწავლობდა კალიფორნიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, მისი ოთახის მეზობელი იყო ასპირანტი იუჯინ შუმეიკერი. კაროლინი პირველად მას 1950 წლის ზაფხულში შეხვდა თავისი ძმის ქორწილში. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, შუმეიკერი გადავიდა ნიუ-ჯერსიში, რათა პრინსტონის უნივერსიტეტში დოქტორის ხარისხზე ემუშავა. ის კალიფორნიაში დაბრუნდა რიჩარდის მეჯვარედ ყოფნისთვის. როდესაც შუმეიკერი კვლავ პრინსტონში დაბრუნდა სწავლის გასაგრძელებლად, კაროლინი და ის წერილებით ურთიერთობდნენ, მოგვიანებით კი ორივე დაესწრო ორკვირიან საკემპინგო მოგზაურობას კამბერლენდის პლატოზე. ისინი 1951 წლის 18 აგვისტოს დაქორწინდნენ და სამი შვილი შეეძინათ: კრისტი, ლინდა და პატრიკი (პეტი). შუმეიკერების ოჯახი ცხოვრობდა გრანდ-ჯანკშენში, კოლორადოში, მენლო-პარკში, კალიფორნიაში, და პასადენაში, კალიფორნიაში, სანამ საბოლოოდ დასახლდებოდნენ ფლაგსტაფში, არიზონაში, სადაც ის და მისი ქმარი ერთად მუშაობდნენ ლოუელის ობსერვატორიაში. 1997 წელს კაროლინი და ჯინი ავსტრალიაში ავტოკატასტროფაში მოყვნენ. ჯინი მყისიერად გარდაიცვალა, ხოლო კაროლინმა მძიმე დაზიანებები მიიღო. შუმეიკერი 92 წლის ასაკში გარდაიცვალა, დაცემის შემდეგ, 2021 წლის 13 აგვისტოს. კაროლინი საკუთარ თავს რეალურად მეცნიერად არასდროს მიიჩნევდა, თუმცა ქმრისგან გეოლოგიისა და ასტრონომიის დიდი რაოდენობის ცოდნა შეითვისა. ის პირდაპირი ხასიათის ადამიანი იყო, დაჯილდოებული უჩვეულოდ დიდი მოთმინებითა და შესანიშნავი იუმორის გრძნობით. იუპიტერზე შეჯახებებამდე, ერთმა რეპორტიორმა ჰკითხა, რა მოხდებოდა, თუ კომეტის ყველა ფრაგმენტი დედამიწას დაეცემოდა. „ჩვენ ყველანი მოვკვდებოდით,“ — უპასუხა მან. ინტერვიუერმა აუხსნა, რომ ეს საბავშვო პროგრამისთვის იყო, შემდეგ კი კითხვა თავიდან დაუსვა. კაროლინის მეორე პასუხი იყო: „ჩვენ ყველანი ძალიან ცუდად ვიქნებოდით.“ — დევიდ ჰ. ლევი კარიერა ქორწინებიდან მალევე, პირველი სამსახური, რომელიც მას ჰქონდა, იყო მეშვიდე კლასის სწავლება. მასწავლებლის პროფესიით უკმაყოფილო, მან სამსახური დატოვა ოჯახის გასაზრდელად. მერი ჩეპმენმა, შუმეიკერის ბიოგრაფიის ავტორმა აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის ასტროგეოლოგიის ცენტრისთვის, დაწერა: „კაროლინი თბილი, მზრუნველი და უკიდურესად მომთმენი ქალია, მაგრამ მისი უნარები უკეთ შეეფერებოდა არასასწავლო გარემოს.“ მას შემდეგ, რაც მისი შვილები გაიზარდნენ და სახლიდან წავიდნენ, შუმეიკერმა სამსახურის ძებნა დაიწყო. ახალგაზრდობაში მას არასოდეს აინტერესებდა სამეცნიერო თემები. მან გეოლოგიის ერთი კურსი გაიარა, მაგრამ ის უკიდურესად მოსაწყენი აღმოჩნდა. თუმცა, გავრცელებული ინფორმაციით, სხვებს ეუბნებოდა, რომ: „ჯინისგან გეოლოგიის ახსნის მოსმენამ ის საგანი, რომელიც ადრე მოსაწყენად მიაჩნდა, ცოდნის ამაღელვებელ და საინტერესო მიმართულებად აქცია.“ ქმრის რჩევით, მან დაიწყო ასტრონომიის შესწავლა ლოუელის ობსერვატორიის ერთ სტუდენტთან. შემდეგ მან დაიწყო მუშაობა თავისი ქმრის საველე ასისტენტად. ის მუშაობდა მისი ქმრის საძიებო პროგრამაზე, რომელიც შეჯახების კრატერების რუკების შედგენასა და ანალიზს მოიცავდა. კაროლინ შუმეიკერმა ასტრონომიული კარიერა 1980 წელს, 51 წლის ასაკში დაიწყო, დედამიწის ორბიტის გადამკვეთი ასტეროიდებისა და კომეტების ძიებით კალიფორნიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, პასადენაში, კალიფორნიაში, და პალომარის ობსერვატორიაში, სან-დიეგოში, კალიფორნიაში. იმავე წელს, შუმეიკერი ამერიკის შეერთებული შტატების გეოლოგიურ სამსახურში (USGS) მოწვეულ მეცნიერად აიყვანეს ასტრონომიის განყოფილებაში, ხოლო 1989 წელს დაიწყო მუშაობა ჩრდილოეთ არიზონის უნივერსიტეტში ასტრონომიის კვლევით პროფესორად. მან თავისი საქმიანობა კომეტებისა და პლანეტების ორბიტის გადამკვეთი ასტეროიდების ძიებაზე გაამახვილა. ასტრონომ დევიდ ჰ. ლევისთან ერთად მუშაობისას, შუმეიკერებმა 1993 წლის 24 მარტს აღმოაჩინეს შუმეიკერ–ლევი 9 — დანაწევრებული კომეტა, რომლის ორბიტა იუპიტერის ორბიტას კვეთდა. 1980-იან და 1990-იან წლებში, შუმეიკერი იყენებდა პალომარის ობსერვატორიის ფართო ხედვის ტელესკოპით გადაღებულ ფირებს, სტერეოსკოპთან ერთად, რათა ეპოვა ობიექტები, რომლებიც უძრავი ვარსკვლავების ფონზე მოძრაობდნენ. 1997 წლის ავტოკატასტროფაში მიღებული დაზიანებებისგან გამოჯანმრთელების შემდეგ — ავარიაში, რომელშიც მისი ქმარი დაიღუპა — მან ლევისთან ერთად ლოუელის ობსერვატორიაში მუშაობა განაახლა. ის აქტიურად იყო ჩართული ასტრონომიულ დაკვირვებებში სულ მცირე 2002 წლამდე. 2002 წლისთვის, შუმეიკერს მიაწერდნენ 32 კომეტისა და 500-ზე მეტი ასტეროიდის აღმოჩენას ან თანააღმოჩენას. ჯილდოები და პატივისცემები ჰილდას ჯგუფის ასტეროიდს 4446 კაროლინი, რომელიც 1985 წელს ლოუელის ობსერვატორიაში მისმა კოლეგამ ედვარდ ბოუელმა აღმოაჩინა, მისი პატივსაცემად დაარქვეს სახელი. 1988 წელს, შუმეიკერმა მიიღო რიტენჰაუსის მედალი რიტენჰაუსის ასტრონომიული საზოგადოებისგან. 1995 წელს, მან მიიღო წლის მეცნიერის ჯილდო, ასევე რიტენჰაუსის ასტრონომიული საზოგადოებისგან. 1996 წელს, შუმეიკერს გადაეცა საპატიო დოქტორის ხარისხი ჩრდილოეთ არიზონის უნივერსიტეტისგან, ფლაგსტაფში, არიზონაში, და ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნული აერონავტიკისა და კოსმოსური ადმინისტრაციის (NASA) განსაკუთრებული სამეცნიერო მიღწევის მედალი. 1998 წელს, ამერიკის შეერთებული შტატების მეცნიერებათა ეროვნულმა აკადემიამ ორივე შუმეიკერი ჯეიმზ კრეიგ უოტსონის მედლის მიმღებებად დაასახელა. გეილის კრატერში მდებარე „კაროლინ შუმეიკერის ფორმაციას“, რომელიც უფრო ფართო მაუნტ შარპის ჯგუფის ნაწილს წარმოადგენს, მისი სახელი ეწოდა. ეს ფორმაცია არის ქანების ფენა, რომელიც ქმნის შრეებს გლენ ტორიდონში — ფილოსილიკატური ქანების ფენაში, რომელიც ერთ-ერთი მთავარი მიზანი იყო მარსის სამეცნიერო ლაბორატორიის როვერ „კიურიოსითისთვის“ ეოლის მონსზე ასვლის დროს. აღმოჩენილი მცირე პლანეტების სია 2022 წლის მარტის მონაცემებით, შუმეიკერი ტაკეში ურატასთან ერთად იკავებს მე-80 ადგილს მცირე პლანეტების ცენტრის იმ სიაში, რომელიც ყველაზე მეტი აღმოჩენის მქონე ასტრონომებს აერთიანებს. 1980–1994 წლებში მან 377 დანომრილი მცირე პლანეტა აღმოაჩინა. კაროლინ შუმეიკერის მიერ აღმოჩენილი მცირე პლანეტების სია tm21a29q0yyi801tvuokg8v568o2424 5398421 5398403 2026-05-23T11:52:12Z Ninuca-QR 175479 5398421 wikitext text/x-wiki კაროლინ ჯინ სპელმან შუმეიკერი (24 ივნისი, 1929 – 13 აგვისტო, 2021) იყო ამერიკელი ასტრონომი და კომეტა შუმეიკერ–ლევის 9-ის თანააღმომჩენი. მან აღმოაჩინა 32 კომეტა (იმ დროისთვის რეკორდი ერთ ინდივიდუალურ ადამიანზე ყველაზე მეტი აღმოჩენილი კომეტისთვის) და 500-ზე მეტი ასტეროიდი. ისტორიაში, პოლიტიკურ მეცნიერებაში და ინგლისურ ლიტერატურაში ხარისხების მიღების შემდეგ, მას პლანეტარული მეცნიერების მიმართ მცირე ინტერესი ჰქონდა, სანამ გეოლოგ იუჯინ მერლ შუმეიკერს შეხვდებოდა და დაქორწინდებოდა. მისი კარიერა ასტრონომიაში დაიწყო მაშინ, როდესაც მან კარგი სტერეოსკოპიული ხედვა აჩვენა — განსაკუთრებით ღირებული უნარი დედამიწასთან ახლოს მდებარე კოსმოსურ სივრცეში ობიექტების მოსაძებნად. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ხარისხები მეცნიერებაში არ იყო, ამ ვიზუალურმა უნარმა მოტივაცია მისცა კალიფორნიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტს (კალტეკს), დაექირავებინა იგი როგორც სამეცნიერო ასისტენტი გუნდში, რომელსაც მისი ქმარი ხელმძღვანელობდა. შემდგომში მან ასტრონომიის სფეროში რეკორდული აღმოჩენები გააკეთა, ასევე მიიღო საპატიო ხარისხები და მრავალი პროფესიული ჯილდო. პირადი ცხოვრება შუმეიკერი დაიბადა 1929 წლის 24 ივნისს, გალუპში, ნიუ-მექსიკოში, ჰეიზელისა და ლეონარდ სპელმანის ოჯახში. შემდეგ მისი ოჯახი გადავიდა ჩიკოში, კალიფორნიაში, სადაც ის და მისი ძმა რიჩარდი გაიზარდნენ. მან ჩიკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში მიიღო ბაკალავრისა და მაგისტრის ხარისხები ისტორიაში, პოლიტიკურ მეცნიერებაში და ინგლისურ ლიტერატურაში. როდესაც მისი ძმა სწავლობდა კალიფორნიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, მისი ოთახის მეზობელი იყო ასპირანტი იუჯინ შუმეიკერი. კაროლინი პირველად მას 1950 წლის ზაფხულში შეხვდა თავისი ძმის ქორწილში. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, შუმეიკერი გადავიდა ნიუ-ჯერსიში, რათა პრინსტონის უნივერსიტეტში დოქტორის ხარისხზე ემუშავა. ის კალიფორნიაში დაბრუნდა რიჩარდის მეჯვარედ ყოფნისთვის. როდესაც შუმეიკერი კვლავ პრინსტონში დაბრუნდა სწავლის გასაგრძელებლად, კაროლინი და ის წერილებით ურთიერთობდნენ, მოგვიანებით კი ორივე დაესწრო ორკვირიან საკემპინგო მოგზაურობას კამბერლენდის პლატოზე. ისინი 1951 წლის 18 აგვისტოს დაქორწინდნენ და სამი შვილი შეეძინათ: კრისტი, ლინდა და პატრიკი (პეტი). შუმეიკერების ოჯახი ცხოვრობდა გრანდ-ჯანკშენში, კოლორადოში, მენლო-პარკში, კალიფორნიაში, და პასადენაში, კალიფორნიაში, სანამ საბოლოოდ დასახლდებოდნენ ფლაგსტაფში, არიზონაში, სადაც ის და მისი ქმარი ერთად მუშაობდნენ ლოუელის ობსერვატორიაში. 1997 წელს კაროლინი და ჯინი ავსტრალიაში ავტოკატასტროფაში მოყვნენ. ჯინი მყისიერად გარდაიცვალა, ხოლო კაროლინმა მძიმე დაზიანებები მიიღო. შუმეიკერი 92 წლის ასაკში გარდაიცვალა, დაცემის შემდეგ, 2021 წლის 13 აგვისტოს. კაროლინი საკუთარ თავს რეალურად მეცნიერად არასდროს მიიჩნევდა, თუმცა ქმრისგან გეოლოგიისა და ასტრონომიის დიდი რაოდენობის ცოდნა შეითვისა. ის პირდაპირი ხასიათის ადამიანი იყო, დაჯილდოებული უჩვეულოდ დიდი მოთმინებითა და შესანიშნავი იუმორის გრძნობით. იუპიტერზე შეჯახებებამდე, ერთმა რეპორტიორმა ჰკითხა, რა მოხდებოდა, თუ კომეტის ყველა ფრაგმენტი დედამიწას დაეცემოდა. „ჩვენ ყველანი მოვკვდებოდით,“ — უპასუხა მან. ინტერვიუერმა აუხსნა, რომ ეს საბავშვო პროგრამისთვის იყო, შემდეგ კი კითხვა თავიდან დაუსვა. კაროლინის მეორე პასუხი იყო: „ჩვენ ყველანი ძალიან ცუდად ვიქნებოდით.“ — დევიდ ჰ. ლევი კარიერა ქორწინებიდან მალევე, პირველი სამსახური, რომელიც მას ჰქონდა, იყო მეშვიდე კლასის სწავლება. მასწავლებლის პროფესიით უკმაყოფილო, მან სამსახური დატოვა ოჯახის გასაზრდელად. მერი ჩეპმენმა, შუმეიკერის ბიოგრაფიის ავტორმა აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის ასტროგეოლოგიის ცენტრისთვის, დაწერა: „კაროლინი თბილი, მზრუნველი და უკიდურესად მომთმენი ქალია, მაგრამ მისი უნარები უკეთ შეეფერებოდა არასასწავლო გარემოს.“ მას შემდეგ, რაც მისი შვილები გაიზარდნენ და სახლიდან წავიდნენ, შუმეიკერმა სამსახურის ძებნა დაიწყო. ახალგაზრდობაში მას არასოდეს აინტერესებდა სამეცნიერო თემები. მან გეოლოგიის ერთი კურსი გაიარა, მაგრამ ის უკიდურესად მოსაწყენი აღმოჩნდა. თუმცა, გავრცელებული ინფორმაციით, სხვებს ეუბნებოდა, რომ: „ჯინისგან გეოლოგიის ახსნის მოსმენამ ის საგანი, რომელიც ადრე მოსაწყენად მიაჩნდა, ცოდნის ამაღელვებელ და საინტერესო მიმართულებად აქცია.“ ქმრის რჩევით, მან დაიწყო ასტრონომიის შესწავლა ლოუელის ობსერვატორიის ერთ სტუდენტთან. შემდეგ მან დაიწყო მუშაობა თავისი ქმრის საველე ასისტენტად. ის მუშაობდა მისი ქმრის საძიებო პროგრამაზე, რომელიც შეჯახების კრატერების რუკების შედგენასა და ანალიზს მოიცავდა. კაროლინ შუმეიკერმა ასტრონომიული კარიერა 1980 წელს, 51 წლის ასაკში დაიწყო, დედამიწის ორბიტის გადამკვეთი ასტეროიდებისა და კომეტების ძიებით კალიფორნიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, პასადენაში, კალიფორნიაში, და პალომარის ობსერვატორიაში, სან-დიეგოში, კალიფორნიაში. იმავე წელს, შუმეიკერი ამერიკის შეერთებული შტატების გეოლოგიურ სამსახურში (USGS) მოწვეულ მეცნიერად აიყვანეს ასტრონომიის განყოფილებაში, ხოლო 1989 წელს დაიწყო მუშაობა ჩრდილოეთ არიზონის უნივერსიტეტში ასტრონომიის კვლევით პროფესორად. მან თავისი საქმიანობა კომეტებისა და პლანეტების ორბიტის გადამკვეთი ასტეროიდების ძიებაზე გაამახვილა. ასტრონომ დევიდ ჰ. ლევისთან ერთად მუშაობისას, შუმეიკერებმა 1993 წლის 24 მარტს აღმოაჩინეს შუმეიკერ–ლევი 9 — დანაწევრებული კომეტა, რომლის ორბიტა იუპიტერის ორბიტას კვეთდა. 1980-იან და 1990-იან წლებში, შუმეიკერი იყენებდა პალომარის ობსერვატორიის ფართო ხედვის ტელესკოპით გადაღებულ ფირებს, სტერეოსკოპთან ერთად, რათა ეპოვა ობიექტები, რომლებიც უძრავი ვარსკვლავების ფონზე მოძრაობდნენ. 1997 წლის ავტოკატასტროფაში მიღებული დაზიანებებისგან გამოჯანმრთელების შემდეგ — ავარიაში, რომელშიც მისი ქმარი დაიღუპა — მან ლევისთან ერთად ლოუელის ობსერვატორიაში მუშაობა განაახლა. ის აქტიურად იყო ჩართული ასტრონომიულ დაკვირვებებში სულ მცირე 2002 წლამდე. 2002 წლისთვის, შუმეიკერს მიაწერდნენ 32 კომეტისა და 500-ზე მეტი ასტეროიდის აღმოჩენას ან თანააღმოჩენას. ჯილდოები და პატივისცემები ჰილდას ჯგუფის ასტეროიდს 4446 კაროლინი, რომელიც 1985 წელს ლოუელის ობსერვატორიაში მისმა კოლეგამ ედვარდ ბოუელმა აღმოაჩინა, მისი პატივსაცემად დაარქვეს სახელი. 1988 წელს, შუმეიკერმა მიიღო რიტენჰაუსის მედალი რიტენჰაუსის ასტრონომიული საზოგადოებისგან. 1995 წელს, მან მიიღო წლის მეცნიერის ჯილდო, ასევე რიტენჰაუსის ასტრონომიული საზოგადოებისგან. 1996 წელს, შუმეიკერს გადაეცა საპატიო დოქტორის ხარისხი ჩრდილოეთ არიზონის უნივერსიტეტისგან, ფლაგსტაფში, არიზონაში, და ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნული აერონავტიკისა და კოსმოსური ადმინისტრაციის (NASA) განსაკუთრებული სამეცნიერო მიღწევის მედალი. 1998 წელს, ამერიკის შეერთებული შტატების მეცნიერებათა ეროვნულმა აკადემიამ ორივე შუმეიკერი ჯეიმზ კრეიგ უოტსონის მედლის მიმღებებად დაასახელა. გეილის კრატერში მდებარე „კაროლინ შუმეიკერის ფორმაციას“, რომელიც უფრო ფართო მაუნტ შარპის ჯგუფის ნაწილს წარმოადგენს, მისი სახელი ეწოდა. ეს ფორმაცია არის ქანების ფენა, რომელიც ქმნის შრეებს გლენ ტორიდონში — ფილოსილიკატური ქანების ფენაში, რომელიც ერთ-ერთი მთავარი მიზანი იყო მარსის სამეცნიერო ლაბორატორიის როვერ „კიურიოსითისთვის“ ეოლის მონსზე ასვლის დროს. აღმოჩენილი მცირე პლანეტების სია 2022 წლის მარტის მონაცემებით, შუმეიკერი ტაკეში ურატასთან ერთად იკავებს მე-80 ადგილს მცირე პლანეტების ცენტრის იმ სიაში, რომელიც ყველაზე მეტი აღმოჩენის მქონე ასტრონომებს აერთიანებს. 1980–1994 წლებში მან 377 დანომრილი მცირე პლანეტა აღმოაჩინა. {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align: center;" |+ class="nowrap" |კაროლინ შუმეიკერის მიერ აღმოჩენილი მცირე პლანეტების სია ! data-sort-type="number" scope="col" | სახელი ! scope="col" | აღმოჩენის თარიღი ! scope="col" | Listing |- | [[2459 Spellmann]] || {{Date table sorting|1980|06|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2459}} |- | [[2511 Patterson]] || {{Date table sorting|1980|06|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2511}} |- | [[2532 Sutton]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2532}} |- | [[2586 Matson]] || {{Date table sorting|1980|06|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2586}} |- | [[2614 Torrence]] || {{Date table sorting|1980|06|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2614}} |- | [[2686 Linda Susan]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2686}} |- | [[2705 Wu]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2705}} |- | [[2742 Gibson]] || {{Date table sorting|1981|05|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2742}} |- | [[2748 Patrick Gene]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2748}} |- | [[2773 Brooks]] || {{Date table sorting|1981|05|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2773}} |- | [[2834 Christy Carol]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2834}} |- | [[2891 McGetchin]] || {{Date table sorting|1980|06|18|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2891}} |- | [[2906 Caltech]] || {{Date table sorting|1983|01|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2906}} |- | [[2918 Salazar]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2918}} |- | [[2932 Kempchinsky]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2932}} |- | [[2982 Muriel]] || {{Date table sorting|1981|05|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|2982}} |- | [[3025 Higson]] || {{Date table sorting|1982|08|20|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3025}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[3107 Weaver]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3107}} |- | [[3161 Beadell]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3161}} |- | [[3194 Dorsey]] || {{Date table sorting|1982|05|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3194}} |- | [[3199 Nefertiti]] || {{Date table sorting|1982|09|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3199}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[3225 Hoag]] || {{Date table sorting|1982|08|20|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3225}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[3270 Dudley]] || {{Date table sorting|1982|02|18|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3270}}{{Ref label|codisc|B|}} |- | [[3285 Ruth Wolfe]] || {{Date table sorting|1983|11|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3285}} |- | [[3299 Hall]] || {{Date table sorting|1980|10|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3299}} |- | [[3317 Paris]] || {{Date table sorting|1984|05|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3317}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[3333 Schaber]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3333}} |- | [[3375 Amy]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3375}} |- | [[3430 Bradfield]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3430}} |- | [[3553 Mera]] || {{Date table sorting|1985|05|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3553}} |- | [[3554 Amun]] || {{Date table sorting|1986|03|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3554}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[3581 Alvarez]] || {{Date table sorting|1985|04|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3581}} |- | [[3640 Gostin]] || {{Date table sorting|1985|10|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3640}} |- | [[3671 Dionysus]] || {{Date table sorting|1984|05|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3671}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[3689 Yeates]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3689}} |- | [[3700 Geowilliams]] || {{Date table sorting|1984|10|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3700}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[3709 Polypoites]] || {{Date table sorting|1985|10|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3709}} |- | [[3777 McCauley]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3777}} |- | [[3779 Kieffer]] || {{Date table sorting|1985|05|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3779}} |- | [[3792 Preston]] || {{Date table sorting|1985|03|22|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3792}} |- | [[3793 Leonteus]] || {{Date table sorting|1985|10|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3793}} |- | [[3794 Sthenelos]] || {{Date table sorting|1985|10|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3794}} |- | [[3837 Carr]] || {{Date table sorting|1981|05|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3837}} |- | [[3840 Mimistrobell]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3840}} |- | [[3846 Hazel]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3846}} |- | [[3854 George]] || {{Date table sorting|1983|03|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3854}} |- | [[3873 Roddy]] || {{Date table sorting|1984|11|21|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3873}} |- | [[3880 Kaiserman]] || {{Date table sorting|1984|11|21|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3880}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[3888 Hoyt]] || {{Date table sorting|1984|03|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3888}} |- | [[3895 Earhart]] || {{Date table sorting|1987|02|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3895}} |- | [[3906 Chao]] || {{Date table sorting|1987|05|31|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3906}} |- | [[3927 Feliciaplatt]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3927}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[3932 Edshay]] || {{Date table sorting|1984|09|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3932}}{{Ref label|codisc|C|}} |- | [[3972 Richard]] || {{Date table sorting|1981|05|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3972}} |- | [[3977 Maxine]] || {{Date table sorting|1983|06|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3977}} |- | [[3985 Raybatson]] || {{Date table sorting|1985|02|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|3985}} |- | [[4029 Bridges]] || {{Date table sorting|1982|05|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4029}} |- | [[4031 Mueller]] || {{Date table sorting|1985|02|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4031}} |- | [[4082 Swann]] || {{Date table sorting|1984|09|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4082}} |- | [[4083 Jody]] || {{Date table sorting|1985|02|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4083}} |- | [[4085 Weir]] || {{Date table sorting|1985|05|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4085}} |- | [[4151 Alanhale]] || {{Date table sorting|1985|04|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4151}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[4153 Roburnham]] || {{Date table sorting|1985|05|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4153}} |- | [[4171 Carrasco]] || {{Date table sorting|1982|03|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4171}} |- | [[4173 Thicksten]] || {{Date table sorting|1982|05|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4173}} |- | [[4203 Brucato]] || {{Date table sorting|1985|03|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4203}} |- | [[4204 Barsig]] || {{Date table sorting|1985|05|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4204}} |- | [[4217 Engelhardt]] || {{Date table sorting|1988|01|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4217}} |- | [[4251 Kavasch]] || {{Date table sorting|1985|05|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4251}} |- | [[4253 Märker]] || {{Date table sorting|1985|10|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4253}} |- | [[4283 Stöffler]] || {{Date table sorting|1988|01|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4283}} |- | [[4327 Ries]] || {{Date table sorting|1982|05|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4327}} |- | [[4332 Milton]] || {{Date table sorting|1983|09|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4332}} |- | [[4340 Dence]] || {{Date table sorting|1986|05|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4340}} |- | [[4341 Poseidon]] || {{Date table sorting|1987|05|29|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4341}} |- | [[4348 Poulydamas]] || {{Date table sorting|1988|09|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4348}} |- | [[4368 Pillmore]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4368}} |- | [[4379 Snelling]] || {{Date table sorting|1988|08|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4379}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[4401 Aditi]] || {{Date table sorting|1985|10|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4401}} |- | [[4435 Holt]] || {{Date table sorting|1983|01|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4435}} |- | [[4448 Phildavis]] || {{Date table sorting|1986|03|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4448}} |- | [[4450 Pan]] || {{Date table sorting|1987|09|25|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4450}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[4451 Grieve]] || {{Date table sorting|1988|05|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4451}} |- | [[4487 Pocahontas]] || {{Date table sorting|1987|10|17|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4487}} |- | [[4503 Cleobulus]] || {{Date table sorting|1989|11|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4503}} |- | [[4531 Asaro]] || {{Date table sorting|1985|03|20|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4531}} |- | [[4533 Orth]] || {{Date table sorting|1986|03|07|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4533}} |- | [[4543 Phoinix]] || {{Date table sorting|1989|02|02|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4543}} |- | [[4569 Baerbel]] || {{Date table sorting|1985|04|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4569}} |- | [[4582 Hank]] || {{Date table sorting|1989|03|31|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4582}} |- | [[4624 Stefani]] || {{Date table sorting|1982|03|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4624}} |- | [[4666 Dietz]] || {{Date table sorting|1986|05|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4666}} |- | [[4673 Bortle]] || {{Date table sorting|1988|06|08|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4673}} |- | [[4707 Khryses]] || {{Date table sorting|1988|08|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4707}} |- | [[4708 Polydoros]] || {{Date table sorting|1988|09|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4708}} |- | [[4709 Ennomos]] || {{Date table sorting|1988|10|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4709}} |- | [[4736 Johnwood]] || {{Date table sorting|1983|01|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4736}} |- | [[4765 Wasserburg]] || {{Date table sorting|1986|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4765}} |- | [[4783 Wasson]] || {{Date table sorting|1983|01|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4783}} |- | [[4791 Iphidamas]] || {{Date table sorting|1988|08|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4791}} |- | [[4792 Lykaon]] || {{Date table sorting|1988|09|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4792}} |- | [[4805 Asteropaios]] || {{Date table sorting|1990|11|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4805}} |- | [[4820 Fay]] || {{Date table sorting|1985|09|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4820}} |- | [[4826 Wilhelms]] || {{Date table sorting|1988|05|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4826}} |- | [[4827 Dares]] || {{Date table sorting|1988|08|17|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4827}} |- | [[4828 Misenus]] || {{Date table sorting|1988|09|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4828}} |- | [[4829 Sergestus]] || {{Date table sorting|1988|09|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4829}} |- | [[4832 Palinurus]] || {{Date table sorting|1988|10|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4832}} |- | [[4833 Meges]] || {{Date table sorting|1989|01|08|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4833}} |- | [[4834 Thoas]] || {{Date table sorting|1989|01|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4834}} |- | [[4836 Medon]] || {{Date table sorting|1989|02|02|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4836}} |- | [[4856 Seaborg]] || {{Date table sorting|1983|06|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4856}} |- | [[4857 Altgamia]] || {{Date table sorting|1984|03|29|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4857}} |- | [[4867 Polites]] || {{Date table sorting|1989|09|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4867}} |- | [[4885 Grange]] || {{Date table sorting|1980|06|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4885}} |- | [[4888 Doreen]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4888}} |- | [[4898 Nishiizumi]] || {{Date table sorting|1988|03|19|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4898}} |- | [[4899 Candace]] || {{Date table sorting|1988|05|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4899}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[4902 Thessandrus]] || {{Date table sorting|1989|01|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4902}} |- | [[4946 Askalaphus]] || {{Date table sorting|1988|01|21|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4946}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[4947 Ninkasi]] || {{Date table sorting|1988|10|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|4947}} |- | [[5023 Agapenor]] || {{Date table sorting|1985|10|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5023}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5027 Androgeos]] || {{Date table sorting|1988|01|21|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5027}} |- | [[5028 Halaesus]] || {{Date table sorting|1988|01|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5028}} |- | [[5029 Ireland]] || {{Date table sorting|1988|01|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5029}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5052 Nancyruth]] || {{Date table sorting|1984|10|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5052}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5120 Bitias]] || {{Date table sorting|1988|10|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5120}} |- | [[5126 Achaemenides]] || {{Date table sorting|1989|02|01|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5126}} |- | [[5130 Ilioneus]] || {{Date table sorting|1989|09|30|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5130}} |- | [[5143 Heracles]] || {{Date table sorting|1991|11|07|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5143}} |- | [[5144 Achates]] || {{Date table sorting|1991|12|02|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5144}} |- | [[5161 Wightman]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5161}} |- | [[5167 Joeharms]] || {{Date table sorting|1985|04|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5167}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5168 Jenner]] || {{Date table sorting|1986|03|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5168}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5175 Ables]] || {{Date table sorting|1988|11|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5175}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5211 Stevenson]] || {{Date table sorting|1989|07|08|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5211}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5231 Verne]] || {{Date table sorting|1988|05|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5231}} |- | [[5259 Epeigeus]] || {{Date table sorting|1989|01|30|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5259}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5264 Telephus]] || {{Date table sorting|1991|05|17|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5264}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5283 Pyrrhus]] || {{Date table sorting|1989|01|31|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5283}} |- | [[5284 Orsilocus]] || {{Date table sorting|1989|02|01|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5284}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5285 Krethon]] || {{Date table sorting|1989|03|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5285}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5317 Verolacqua]] || {{Date table sorting|1983|02|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5317}} |- | [[5325 Silver]] || {{Date table sorting|1988|05|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5325}} |- | [[5381 Sekhmet]] || {{Date table sorting|1991|05|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5381}} |- | [[5392 Parker]] || {{Date table sorting|1986|01|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5392}} |- | [[5426 Sharp]] || {{Date table sorting|1985|02|16|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5426}} |- | [[5430 Luu]] || {{Date table sorting|1988|05|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5430}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5436 Eumelos]] || {{Date table sorting|1990|02|20|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5436}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5457 Queen's]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5457}} |- | [[5511 Cloanthus]] || {{Date table sorting|1988|10|08|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5511}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5547 Acadiau]] || {{Date table sorting|1980|06|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5547}} |- | [[5551 Glikson]] || {{Date table sorting|1982|01|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5551}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5579 Uhlherr]] || {{Date table sorting|1988|05|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5579}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5632 Ingelehmann]] || {{Date table sorting|1993|04|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5632}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5637 Gyas]] || {{Date table sorting|1988|09|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5637}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5638 Deikoon]] || {{Date table sorting|1988|10|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5638}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5652 Amphimachus]] || {{Date table sorting|1992|04|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5652}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5670 Rosstaylor]] || {{Date table sorting|1985|11|07|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5670}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5720 Halweaver]] || {{Date table sorting|1984|03|29|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5720}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5725 Nördlingen]] || {{Date table sorting|1988|01|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5725}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5726 Rubin]] || {{Date table sorting|1988|01|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5726}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5731 Zeus]] || {{Date table sorting|1988|11|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5731}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5765 Izett]] || {{Date table sorting|1986|04|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5765}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5799 Brewington]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5799}} |- | [[5852 Nanette]] || {{Date table sorting|1991|04|19|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5852}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[5863 Tara]] || {{Date table sorting|1983|09|07|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5863}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5869 Tanith]] || {{Date table sorting|1988|11|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5869}} |- | [[5899 Jedicke]] || {{Date table sorting|1986|01|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5899}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5947 Bonnie]] || {{Date table sorting|1985|03|21|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5947}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5953 Shelton]] || {{Date table sorting|1987|04|25|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5953}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5957 Irina]] || {{Date table sorting|1988|05|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5957}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[5967 Edithlevy]] || {{Date table sorting|1991|02|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5967}} |- | [[5999 Plescia]] || {{Date table sorting|1987|04|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|5999}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6063 Jason]] || {{Date table sorting|1984|05|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6063}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6078 Burt]] || {{Date table sorting|1980|10|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6078}} |- | [[6084 Bascom]] || {{Date table sorting|1985|02|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6084}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6087 Lupo]] || {{Date table sorting|1988|03|19|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6087}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6179 Brett]] || {{Date table sorting|1986|03|03|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6179}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6183 Viscome]] || {{Date table sorting|1987|09|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6183}} |- | [[6204 MacKenzie]] || {{Date table sorting|1981|05|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6204}} |- | [[6239 Minos]] || {{Date table sorting|1989|08|31|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6239}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6282 Edwelda]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6282}} |- | [[6372 Walker]] || {{Date table sorting|1985|05|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6372}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6376 Schamp]] || {{Date table sorting|1987|05|29|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6376}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6398 Timhunter]] || {{Date table sorting|1991|02|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6398}}{{Ref label|codisc|A|}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[6401 Roentgen]] || {{Date table sorting|1991|04|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6401}}{{Ref label|codisc|A|}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[6436 Coco]] || {{Date table sorting|1985|05|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6436}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6478 Gault]] || {{Date table sorting|1988|05|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6478}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6485 Wendeesther]] || {{Date table sorting|1990|10|25|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6485}}{{Ref label|codisc|A|}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[6510 Tarry]] || {{Date table sorting|1987|02|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6510}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6543 Senna]] || {{Date table sorting|1985|10|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6543}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6585 O'Keefe]] || {{Date table sorting|1984|09|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6585}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6635 Zuber]] || {{Date table sorting|1987|09|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6635}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6670 Wallach]] || {{Date table sorting|1994|06|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6670}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[6740 Goff]] || {{Date table sorting|1993|04|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6740}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6898 Saint-Marys]] || {{Date table sorting|1988|06|08|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6898}} |- | [[6901 Roybishop]] || {{Date table sorting|1989|08|02|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6901}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6909 Levison]] || {{Date table sorting|1991|01|19|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6909}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[6914 Becquerel]] || {{Date table sorting|1992|04|03|format=mdy}} || {{Minor planet list link|6914}}{{Ref label|codisc|D|}}{{Ref label|codisc|E|}} |- | [[7051 Sean]] || {{Date table sorting|1985|05|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7051}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7086 Bopp]] || {{Date table sorting|1991|10|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7086}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7088 Ishtar]] || {{Date table sorting|1992|01|01|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7088}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7092 Cadmus]] || {{Date table sorting|1992|06|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7092}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7112 Ghislaine]] || {{Date table sorting|1986|04|03|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7112}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7119 Hiera]] || {{Date table sorting|1989|01|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7119}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7167 Laupheim]] || {{Date table sorting|1985|10|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7167}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7173 Sepkoski]] || {{Date table sorting|1988|08|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7173}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7344 Summerfield]] || {{Date table sorting|1992|06|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7344}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[7480 Norwan]] || {{Date table sorting|1994|08|01|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7480}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7549 Woodard]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7549}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7560 Spudis]] || {{Date table sorting|1986|01|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7560}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7749 Jackschmitt]] || {{Date table sorting|1988|05|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7749}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7750 McEwen]] || {{Date table sorting|1988|08|18|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7750}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7756 Scientia]] || {{Date table sorting|1990|03|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7756}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7778 Markrobinson]] || {{Date table sorting|1993|04|17|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7778}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[7958 Leakey]] || {{Date table sorting|1994|06|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|7958}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[8021 Walter]] || {{Date table sorting|1990|10|22|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8021}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[8034 Akka]] || {{Date table sorting|1992|06|03|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8034}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[8149 Ruff]] || {{Date table sorting|1985|05|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8149}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[8326 Paulkling]] || {{Date table sorting|1981|05|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8326}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[8327 Weihenmayer]] || {{Date table sorting|1981|05|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8327}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[8331 Dawkins]] || {{Date table sorting|1982|05|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8331}}{{Ref label|codisc|B|}} |- | [[8347 Lallaward]] || {{Date table sorting|1987|04|21|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8347}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[8356 Wadhwa]] || {{Date table sorting|1989|09|03|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8356}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[8358 Rickblakley]] || {{Date table sorting|1989|11|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8358}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[8373 Stephengould]] || {{Date table sorting|1992|01|01|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8373}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[8709 Kadlu]] || {{Date table sorting|1994|05|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8709}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[8804 Eliason]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8804}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[8817 Roytraver]] || {{Date table sorting|1985|05|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|8817}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9016 Henrymoore]] || {{Date table sorting|1986|01|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9016}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9022 Drake]] || {{Date table sorting|1988|08|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9022}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9023 Mnesthus]] || {{Date table sorting|1988|09|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9023}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9070 Ensab]] || {{Date table sorting|1993|07|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9070}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[9082 Leonardmartin]] || {{Date table sorting|1994|11|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9082}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9083 Ramboehm]] || {{Date table sorting|1994|11|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9083}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[9165 Raup]] || {{Date table sorting|1987|09|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9165}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9172 Abhramu]] || {{Date table sorting|1989|07|29|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9172}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9277 Togashi]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9277}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9299 Vinceteri]] || {{Date table sorting|1985|05|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9299}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9564 Jeffwynn]] || {{Date table sorting|1987|09|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9564}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9739 Powell]] || {{Date table sorting|1987|09|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9739}} |- | [[9744 Nielsen]] || {{Date table sorting|1988|05|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9744}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[9768 Stephenmaran]] || {{Date table sorting|1992|04|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|9768}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[10028 Bonus]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10028}} |- | [[10041 Parkinson]] || {{Date table sorting|1985|04|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10041}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[10044 Squyres]] || {{Date table sorting|1985|09|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10044}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[10060 Amymilne]] || {{Date table sorting|1988|04|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10060}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[10108 Tomlinson]] || {{Date table sorting|1992|04|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10108}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[10283 Cromer]] || {{Date table sorting|1981|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10283}} |- | [[10295 Hippolyta]] || {{Date table sorting|1988|04|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10295}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[10332 Défi]] || {{Date table sorting|1991|05|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10332}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[10346 Triathlon]] || {{Date table sorting|1992|04|02|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10346}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[10487 Danpeterson]] || {{Date table sorting|1985|04|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10487}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[10563 Izhdubar]] || {{Date table sorting|1993|11|19|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10563}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[10683 Carter]] || {{Date table sorting|1980|06|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10683}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[10739 Lowman]] || {{Date table sorting|1988|05|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|10739}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[11006 Gilson]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|11006}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[11066 Sigurd]] || {{Date table sorting|1992|02|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|11066}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[11277 Ballard]] || {{Date table sorting|1988|10|08|format=mdy}} || {{Minor planet list link|11277}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[11311 Peleus]] || {{Date table sorting|1993|12|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|11311}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[11548 Jerrylewis]] || {{Date table sorting|1992|11|25|format=mdy}} || {{Minor planet list link|11548}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[11569 Virgilsmith]] || {{Date table sorting|1993|05|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|11569}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[11836 Eileen]] || {{Date table sorting|1986|02|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|11836}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[11911 Angel]] || {{Date table sorting|1992|06|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|11911}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[11941 Archinal]] || {{Date table sorting|1993|05|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|11941}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[12227 Penney]] || {{Date table sorting|1985|10|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|12227}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[12237 Coughlin]] || {{Date table sorting|1987|04|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|12237}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[12242 Koon]] || {{Date table sorting|1988|08|18|format=mdy}} || {{Minor planet list link|12242}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[12675 Chabot]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|12675}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[12680 Bogdanovich]] || {{Date table sorting|1981|05|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|12680}} |- | [[12714 Alkimos]] || {{Date table sorting|1991|04|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|12714}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[12753 Povenmire]] || {{Date table sorting|1993|04|18|format=mdy}} || {{Minor planet list link|12753}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[13057 Jorgensen]] || {{Date table sorting|1990|11|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|13057}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[13062 Podarkes]] || {{Date table sorting|1991|04|19|format=mdy}} || {{Minor planet list link|13062}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[13111 Papacosmas]] || {{Date table sorting|1993|07|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|13111}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[13123 Tyson]] || {{Date table sorting|1994|05|16|format=mdy}} || {{Minor planet list link|13123}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[13615 Manulis]] || {{Date table sorting|1994|11|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|13615}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[13914 Galegant]] || {{Date table sorting|1980|06|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|13914}} |- | [[13915 Yalow]] || {{Date table sorting|1982|05|27|format=mdy}} || {{Minor planet list link|13915}}{{Ref label|codisc|B|}} |- | [[13937 Roberthargraves]] || {{Date table sorting|1989|08|02|format=mdy}} || {{Minor planet list link|13937}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[14429 Coyne]] || {{Date table sorting|1991|12|03|format=mdy}} || {{Minor planet list link|14429}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[14827 Hypnos]] || {{Date table sorting|1986|05|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|14827}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[14835 Holdridge]] || {{Date table sorting|1987|11|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|14835}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[15228 Ronmiller]] || {{Date table sorting|1987|02|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|15228}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[15276 Diebel]] || {{Date table sorting|1991|04|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|15276}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[15294 Underwood]] || {{Date table sorting|1991|11|07|format=mdy}} || {{Minor planet list link|15294}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[15304 Wikberg]] || {{Date table sorting|1992|10|21|format=mdy}} || {{Minor planet list link|15304}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[15318 Innsbruck]] || {{Date table sorting|1993|05|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|15318}} |- | [[15321 Donnadean]] || {{Date table sorting|1993|08|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|15321}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[15779 Scottroberts]] || {{Date table sorting|1993|07|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|15779}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[16452 Goldfinger]] || {{Date table sorting|1989|09|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|16452}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[16514 Stevelia]] || {{Date table sorting|1990|11|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|16514}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[16641 Esteban]] || {{Date table sorting|1993|08|16|format=mdy}} || {{Minor planet list link|16641}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[16666 Liroma]] || {{Date table sorting|1993|12|07|format=mdy}} || {{Minor planet list link|16666}} |- | [[16669 Rionuevo]] || {{Date table sorting|1993|12|08|format=mdy}} || {{Minor planet list link|16669}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[17399 Andysanto]] || {{Date table sorting|1983|09|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|17399}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[17408 McAdams]] || {{Date table sorting|1987|10|19|format=mdy}} || {{Minor planet list link|17408}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[17493 Wildcat]] || {{Date table sorting|1991|12|31|format=mdy}} || {{Minor planet list link|17493}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[18368 Flandrau]] || {{Date table sorting|1991|04|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|18368}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[18434 Mikesandras]] || {{Date table sorting|1994|03|12|format=mdy}} || {{Minor planet list link|18434}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[19140 Jansmit]] || {{Date table sorting|1989|09|02|format=mdy}} || {{Minor planet list link|19140}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[19173 Virginiaterése]] || {{Date table sorting|1991|04|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|19173}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[19243 Bunting]] || {{Date table sorting|1994|02|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|19243}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[19980 Barrysimon]] || {{Date table sorting|1989|11|22|format=mdy}} || {{Minor planet list link|19980}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[20007 Marybrown]] || {{Date table sorting|1991|06|07|format=mdy}} || {{Minor planet list link|20007}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[20037 Duke]] || {{Date table sorting|1992|10|20|format=mdy}} || {{Minor planet list link|20037}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[20084 Buckmaster]] || {{Date table sorting|1994|04|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|20084}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[21062 Iasky]] || {{Date table sorting|1991|05|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|21062}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[21148 Billramsey]] || {{Date table sorting|1993|04|16|format=mdy}} || {{Minor planet list link|21148}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[21149 Kenmitchell]] || {{Date table sorting|1993|04|19|format=mdy}} || {{Minor planet list link|21149}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[22294 Simmons]] || {{Date table sorting|1989|09|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|22294}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[22312 Kelly]] || {{Date table sorting|1991|04|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|22312}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[22338 Janemojo]] || {{Date table sorting|1992|06|03|format=mdy}} || {{Minor planet list link|22338}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[23452 Drew]] || {{Date table sorting|1988|08|18|format=mdy}} || {{Minor planet list link|23452}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[24626 Astrowizard]] || {{Date table sorting|1980|10|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|24626}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[24643 MacCready]] || {{Date table sorting|1984|09|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|24643}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[24654 Fossett]] || {{Date table sorting|1987|05|29|format=mdy}} || {{Minor planet list link|24654}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[24761 Ahau]] || {{Date table sorting|1993|01|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|24761}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[24778 Nemsu]] || {{Date table sorting|1993|05|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|24778}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[24779 Presque Isle]] || {{Date table sorting|1993|07|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|24779}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[26879 Haines]] || {{Date table sorting|1994|07|09|format=mdy}} || {{Minor planet list link|26879}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[27706 Strogen]] || {{Date table sorting|1985|10|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|27706}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[27711 Kirschvink]] || {{Date table sorting|1988|11|04|format=mdy}} || {{Minor planet list link|27711}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[27776 Cortland]] || {{Date table sorting|1992|02|25|format=mdy}} || {{Minor planet list link|27776}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[27810 Daveturner]] || {{Date table sorting|1993|07|23|format=mdy}} || {{Minor planet list link|27810}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[29133 Vargas]] || {{Date table sorting|1987|05|29|format=mdy}} || {{Minor planet list link|29133}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[29137 Alanboss]] || {{Date table sorting|1987|10|18|format=mdy}} || {{Minor planet list link|29137}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[29146 McHone]] || {{Date table sorting|1988|03|17|format=mdy}} || {{Minor planet list link|29146}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[29292 Conniewalker]] || {{Date table sorting|1993|05|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|29292}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[30767 Chriskraft]] || {{Date table sorting|1983|11|06|format=mdy}} || {{Minor planet list link|30767}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[30779 Sankt-Stephan]] || {{Date table sorting|1987|10|17|format=mdy}} || {{Minor planet list link|30779}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[30785 Greeley]] || {{Date table sorting|1988|08|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|30785}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[30786 Karkoschka]] || {{Date table sorting|1988|08|18|format=mdy}} || {{Minor planet list link|30786}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[30840 Jackalice]] || {{Date table sorting|1991|04|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|30840}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[30844 Hukeller]] || {{Date table sorting|1991|05|17|format=mdy}} || {{Minor planet list link|30844}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[30934 Bakerhansen]] || {{Date table sorting|1993|11|16|format=mdy}} || {{Minor planet list link|30934}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[30935 Davasobel]] || {{Date table sorting|1994|01|08|format=mdy}} || {{Minor planet list link|30935}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[32776 Nriag]] || {{Date table sorting|1987|05|29|format=mdy}} || {{Minor planet list link|32776}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[32890 Schwob]] || {{Date table sorting|1994|01|08|format=mdy}} || {{Minor planet list link|32890}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[32897 Curtharris]] || {{Date table sorting|1994|08|01|format=mdy}} || {{Minor planet list link|32897}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[35056 Cullers]] || {{Date table sorting|1984|09|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|35056}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[37588 Lynnecox]] || {{Date table sorting|1991|04|15|format=mdy}} || {{Minor planet list link|37588}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[37601 Vicjen]] || {{Date table sorting|1992|04|03|format=mdy}} || {{Minor planet list link|37601}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[37609 LaVelle]] || {{Date table sorting|1992|11|25|format=mdy}} || {{Minor planet list link|37609}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[37655 Illapa]] || {{Date table sorting|1994|08|01|format=mdy}} || {{Minor planet list link|37655}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[43763 Russert]] || {{Date table sorting|1987|05|30|format=mdy}} || {{Minor planet list link|43763}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[43793 Mackey]] || {{Date table sorting|1990|11|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|43793}}{{Ref label|codisc|D|}} |- | [[48416 Carmelita]] || {{Date table sorting|1988|01|24|format=mdy}} || {{Minor planet list link|48416}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | data-sort-value="48576" | {{Minor planet|48576|1994 NN|2}} || {{Date table sorting|1994|07|11|format=mdy}} || {{Minor planet list link|48576}} |- | [[52266 Van Flandern]] || {{Date table sorting|1986|01|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|52266}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[52384 Elenapanko]] || {{Date table sorting|1993|04|19|format=mdy}} || {{Minor planet list link|52384}} |- | data-sort-value="55758" | {{Minor planet|55758|1991 XR}} || {{Date table sorting|1991|12|03|format=mdy}} || {{Minor planet list link|55758}} |- | [[65672 Merrick]] || {{Date table sorting|1988|08|16|format=mdy}} || {{Minor planet list link|65672}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | data-sort-value="65688" | {{Minor planet|65688|1990 VD|8}} || {{Date table sorting|1990|11|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|65688}} |- | [[73670 Kurthopf]] || {{Date table sorting|1982|08|19|format=mdy}} || {{Minor planet list link|73670}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[79117 Brydonejack]] || {{Date table sorting|1988|08|16|format=mdy}} || {{Minor planet list link|79117}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | [[85158 Phyllistrapp]] || {{Date table sorting|1987|10|17|format=mdy}} || {{Minor planet list link|85158}} |- | data-sort-value="85165" | {{Minor planet|85165|1988 TV|2}} || {{Date table sorting|1988|10|07|format=mdy}} || {{Minor planet list link|85165}} |- | data-sort-value="85194" | {{Minor planet|85194|1991 TL|2}} || {{Date table sorting|1991|10|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|85194}} |- | data-sort-value="85306" | {{Minor planet|85306|1994 VL|8}} || {{Date table sorting|1994|11|07|format=mdy}} || {{Minor planet list link|85306}} |- | data-sort-value="90777" | {{Minor planet|90777|1993 XJ|3}} || {{Date table sorting|1993|12|10|format=mdy}} || {{Minor planet list link|90777}} |- | data-sort-value="99907" | {{Minor planet link|99907|1989 VA}} || {{Date table sorting|1989|11|02|format=mdy}} || {{Minor planet list link|99907}} |- | data-sort-value="100008" | {{Minor planet|100008|1988 QZ}} || {{Date table sorting|1988|08|16|format=mdy}} || {{Minor planet list link|100008}} |- | data-sort-value="100015" | {{Minor planet|100015|1989 SR|7}} || {{Date table sorting|1989|09|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|100015}} |- | data-sort-value="100016" | {{Minor planet|100016|1989 SD|8}} || {{Date table sorting|1989|09|28|format=mdy}} || {{Minor planet list link|100016}} |- | data-sort-value="100045" | {{Minor planet|100045|1991 TK|1}} || {{Date table sorting|1991|10|05|format=mdy}} || {{Minor planet list link|100045}} |- | data-sort-value="100052" | {{Minor planet|100052|1991 VP|5}} || {{Date table sorting|1991|11|07|format=mdy}} || {{Minor planet list link|100052}} |- | data-sort-value="100085" | {{Minor planet|100085|1992 UY|4}} || {{Date table sorting|1992|10|25|format=mdy}} || {{Minor planet list link|100085}} |- | data-sort-value="129451" | {{Minor planet|129451|1991 KD}} || {{Date table sorting|1991|05|18|format=mdy}} || {{Minor planet list link|129451}} |- | data-sort-value="316650" | {{Minor planet|316650|1987 UL}} || {{Date table sorting|1987|10|17|format=mdy}} || {{Minor planet list link|316650}} |- | data-sort-value="363012" | {{Minor planet|363012|1988 PH|4}} || {{Date table sorting|1988|08|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|363012}} |- | data-sort-value="368150" | {{Minor planet|368150|1992 DC}} || {{Date table sorting|1992|02|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|368150}} |- | data-sort-value="393348" | {{Minor planet|393348|1988 RO|1}} || {{Date table sorting|1988|09|13|format=mdy}} || {{Minor planet list link|393348}} |- | data-sort-value="408751" | {{Minor planet|408751|1987 SF|3}} || {{Date table sorting|1987|09|26|format=mdy}} || {{Minor planet list link|408751}}{{Ref label|codisc|A|}} |- | data-sort-value="422637" | {{Minor planet|422637|1985 WA}} || {{Date table sorting|1985|11|16|format=mdy}} || {{Minor planet list link|422637}} |- | data-sort-value="488450" | {{Minor planet|488450|1994 JX}} || {{Date table sorting|1994|05|14|format=mdy}} || {{Minor planet list link|488450}} |- class="sortbottom" ! colspan=3 style="font-weight: normal; text-align: left; padding: 0.25em 0.75em;" | '''Co-discovery''' with:{{Unbulleted list|{{Note label|codisc|A|}} [[Eugene Merle Shoemaker|Eugene M. Shoemaker]]|{{Note label|codisc|B|}} [[Schelte J. Bus]]|{{Note label|codisc|C|}} [[Michael C. Nolan]]|{{Note label|codisc|D|}} [[David H. Levy]]|{{Note label|codisc|E|}} [[Henry E. Holt]]}} |} 1ogv7538w5fd5n8jsxol07etsu23291 1 889241 5398405 2026-05-23T11:41:10Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398405 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889242 5398408 2026-05-23T11:42:39Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} 5398408 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} 9e4dlf78k4g35za40earpzuwav1u2rj 5398414 5398408 2026-05-23T11:48:56Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5398414 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ეპიხო''' ({{lang-el|Επηχώ}}; {{lang-tr|Cihangir}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]]. ის [[ექსომეტოხი]]სთან ახლოს მდებარეობს. იგი დე ფაქტო [[ჩრდილოეთი კვიპროსი]]ს კონტროლის ქვეშ იმყოფება. ra7z569ekih0wrq7g5uc0p7gtyo00xh 5398416 5398414 2026-05-23T11:49:56Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5398416 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ეპიხო''' ({{lang-el|Επηχώ}}; {{lang-tr|Cihangir}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]]. ის [[ექსომეტოხი]]სთან ახლოს მდებარეობს. იგი დე ფაქტო [[ჩრდილოეთი კვიპროსი]]ს კონტროლის ქვეშ იმყოფება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნიქოზიის რაიონი}} [[კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის სოფლები]] k4f7ts6h9qow85wc95r1a0v487webb5 1 889243 5398411 2026-05-23T11:45:58Z Ninuca-QR 175479 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398411 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 889244 5398415 2026-05-23T11:49:23Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398415 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889245 5398418 2026-05-23T11:51:34Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება}} 5398418 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} igyxq5up7j7grlqm92wbws7xyhcdbxv 5398426 5398418 2026-05-23T11:54:46Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 5398426 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ეპისკოპიო''' ({{lang-el|Επισκοπειό}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ნიქოზიის რაიონი|ნიქოზიის რაიონში]]. სოფლის მახლობლად მდებარეობს მოციქულ ანდრიასა და ყველა რუსი წმინდანის სახელობის ეკლესია, რომელიც ტრადიციულ რუსულ მართლმადიდებლურ სტილშია ნაგები. ტაძრის მშენებლობა [[2015]] წლის ოქტომბერში დაიწყო და საკმაოდ მოკლე ვადებში, [[2016]] წლის 7 ივლისს დასრულდა. მისი 5 გუმბათი, მათ შორის ცენტრალური, რომელიც 7 ტონას იწონის, [[სანქტ-პეტერბურგი|სანქტ-პეტერბურგში]] დამზადდა და რუსი სპეციალისტების მიერ დამონტაჟდა. ეს ტაძარი პირველი და ერთადერთი რუსული ეკლესიაა კვიპროსში, რომელსაც მოოქროვილი გუმბათები აქვს. cx3zr8z7qaughsa1h4dlxdddcirataj 1 889246 5398420 2026-05-23T11:52:12Z ბარბარე ულუმბელაშვილი 164873 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5398420 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 889247 5398428 2026-05-23T11:57:17Z მარიამ აბუაშვილი 170334 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1512 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ოქტომბერი |წელი =2003 |სხდომა =4,849 |კოდი =S/RES/1512 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1512(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებო... 5398428 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1512 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ოქტომბერი |წელი =2003 |სხდომა =4,849 |კოდი =S/RES/1512 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1512(2003) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Belgian Soldier Memorial.jpg |წარწერა =რუანდის გენოციდის ტყვიის ნახვრეტები }} os5gdkaq2qapelw8o6rgtlrpedij4r6