Wikipedia kcgwiki https://kcg.wikipedia.org/wiki/A%CC%B1tsak_Wat_Wu MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Wat khwo A‌̱lyiat A‌̱tyunta̱m A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m Wukipedia A‌̱lyiat Wukipedia Fail A‌̱lyiat fail MediaWiki A‌̱lyiat MediaWiki Ta‌̱mpi‌̱let A‌̱lyiat ta‌̱mpi‌̱let Beang A‌̱lyiat beang Sa A‌̱lyiat nsa TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Ta‌̱mpi‌̱let:Bibyin A̱merika A̱za 10 7 41127 40791 2026-04-08T22:45:39Z Kambai Akau 15 Kambai Akau shyei wat hu [[Ta‌̱mpi‌̱let:Bibyin Amerika A̱za]] nat [[Ta‌̱mpi‌̱let:Bibyin A̱merika A̱za]] 40791 wikitext text/x-wiki <br clear=all><div class="center"> {| id="toc" style="margin: 0 2em 0 2em;" ! style="background:#ccccff" align="center" width="100%" colspan="2" | [[:Category:Bibyin Amerika A̱za|Bibyin Amerika A̱za]] |- | align="center" style="font-size: 90%;" colspan="2" | [[A̱byin Badundung A̱merika]] • [[Gi̱rinlan]] • [[Ka̱na̱da]] • [[Mikziko]] |} </div><noinclude> [[Category:Nta̱mpi̱let]] </noinclude> bfhlgusn3r2509soky55i1kutk9r8c7 A̱paiwan 0 252 41124 18575 2026-04-08T22:22:08Z Kambai Akau 15 41124 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱paiwan/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱paiwan/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱paiwan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[A̱paiwan/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[A̱paiwan/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[A̱paiwan/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:09.16 「第四屆國家文化資產保存獎」頒獎典禮,由「排灣原音」表演節目開場 (36417324374).jpg|thumb|A̱tyopaiwan a̱ tsot zwunzwu zwua̱i nang á̱ nyia̱ ma̱ng a̱shya̱ a̱ni.]] '''A̱paiwan''' ba (Caina: 排灣族, Paiwan: Páiwānzú) yet a̱tsak á̱niet-a̱byin [[Taiwan]] a̱ghyang bya. Ba̱ lyiat ma̱ng a̱lyem nang á̱ ka ngyei [[Paiwan (a̱lyem)|Paiwan]] a̱ni. Ma̱ a̱lyia̱ 2014, shi A̱paiwan hu yet 96,334 hwa. Si̱ huni si̱ shyia̱ kpa̱mkpaan ma̱ng 17.8% a̱mgba̱m shi á̱niet a̱byin Taiwan hu, ba̱ si̱ yet nwap a̱feang ji̱ swak ma̱ng shi á̱niet mami Taiwan.<ref>Hsieh, Chia-chen; Wu, Jeffrey (Zwat Sweang 15, 2015). [http://focustaiwan.tw/news/asoc/201502150011.aspx Amis Remains Taiwan's Biggest Aboriginal Tribe at 37.1% of Total] (di̱n Shong). Focus Taiwan News Channel. ''Central News Agency''.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070312073402/http://eng.stat.gov.tw/public/Data/511114261371.rtf Table 28: Indigenous Population Distribution in Taiwan-Fukien Area] (di̱n Shong). Preliminary Statistical Analysis Report of 2000 Population and Housing Census. ''National Statistics, Republic of China (Taiwan)'' (RTF).</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:A̱paiwan| ]] [[Sa:A̱kat a̱pyia̱]] l0vcckvsyeyr8dcaqihhnvw62giczu7 Isi̱rela 0 460 41117 34936 2026-04-08T22:10:47Z Kambai Akau 15 41117 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Isi̱rela/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Isi̱rela/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Isi̱rela/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Isi̱rela/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Isi̱rela/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Isi̱rela/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = ''Si̱tet Isi̱rela''<br><small> מְדִינַת יִשְׂרָאֵל (A̱biru) <br> دَوْلَة إِسْرَائِيل (La̱ra̱ba)</small> |flag = Flag of Israel.svg |caption = Tyiang a̱toot shi a̱byin Isi̱rela |coa = Emblem of Israel.svg |image = Israel (orthographic projection).svg |capital = [[Urusha̱lima]] |area = 20,770–22,072 |population = 9,453,980 |year = 2022 }} A̱byin '''Isi̱rela''' ([[A̱biru (a̱lyem)|A̱biru]]: יִשְׂרָאֵל ''Yisra'el''; La̱ra̱ba: إِسْرَائِيل ''ʾIsrāʾīl''; [[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Israel /ˈɪzriəl/, /ˈɪzreɪəl/), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Si̱tet Isi̱rela''' ji a̱ni (A̱biru: מְדִינַת יִשְׂרָאֵל, ''Medīnat Yīsrāʾēl''; La̱ra̱ba: دَوْلَة إِسْرَائِيل, ''Dawlat ʾIsrāʾīl''), yet a̱byin kya di̱ fam-a̱byin A̱siya Jenshyung hu. Ka̱ shyia̱ di̱ khwong kyai a̱sa̱khwot fam-a̱byin a̱tak-a̱tyin [[Kyai A̱sa̱khwot Meditaroniya]] hu hwa mbeang khwong kyai a̱sa̱khwot ku shyia̱ di̱ fam a̱za [[A̱shong Kyai A̱sa̱khwot]] hu, ka̱ si̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Lebanon]] di̱ fam a̱za hu, [[Suriya]] di̱ fam a̱za-a̱tyin hu, [[Urdun]] di̱ fam a̱tyin hu, jén [[Pa̱la̱sti̱n (a̱byin)|Pa̱la̱sti̱n]] á̱si̱ Khwong Jenshyung ma̱ng Tyiang A̱byin Gaza ji di̱ nfam a̱tyin ma̱ng jenshyung na,<ref>"[https://2009-2017.state.gov/p/nea/ci/ptcite Palestinian Territories]". State.gov (22 Zwat Nyaai 2008).</ref> ma̱ a̱ca̱caat, mang a̱byin [[Ma̱sa̱r]] di̱ fam a̱tak-jenshyung hu. A̱keang [[Tel A̱vip]] kya yet a̱ka̱wa̱tyia̱ tung nzwa ma̱ng lyennkyangta̱m a̱byin ka,<ref name="lboro.ac.uk">"[http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html GaWC&nbsp;– The World According to GaWC 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160811203314/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html |date=2016-08-11 }}". Globalization and World Cities Research Network.</ref> ma̱nang cuk a̱gwomna̱ti ji ma̱ng a̱keangtung shei kpa̱sai nka ka si̱ yet a̱keang [[Urusha̱lima]], shimba bibyin swanta ghyáng nwai shim cet tyok si̱tet hu tazwa a̱gba̱ndang a̱keang a̱kya.<ref>Aldajani, Ra'fat, ma̱ng Drew Christiansen. 22 Zwat A̱taa 2015. "[https://berkleycenter.georgetown.edu/essays/the-controversial-sovereignty-over-the-city-of-jerusalem The Controversial Sovereignty over the City of Jerusalem]." ''The National Catholic Reporter''. mbwak Berkley Center for Religion, Peace & World Affairs: "No U.S. president has ever officially acknowledged Israeli sovereignty over any part of Jerusalem (...) The refusal to recognize Jerusalem as Israeli territory is a near universal policy among Western nations." (di̱n Shong)</ref><ref>Akram, Susan M., Michael Dumper, Michael Lynk, ma̱ng Iain Scobbie, eds. 2010.&nbsp;''International Law and the Israeli-Palestinian Conflict: A Rights-Based Approach to Middle East Peace''.&nbsp;Routledge. p. 119: "UN General Assembly Resolution 181 recommended the creation of an international zone, or&nbsp;corpus separatum, in Jerusalem to be administered by the UN for a 10-year period, after which there would be a referendum to determine its future.&nbsp;This approach applies equally to West and East Jerusalem and is not affected by the occupation of East Jerusalem in 1967.&nbsp;To a large extent it is this approach that still guides the diplomatic behaviour of states and thus has greater force in international law." (di̱n Shong)</ref><ref>"[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-42218042 Jerusalem: Opposition to mooted Trump Israel announcement grows]." ''BBC News''. 4 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2017: "Israeli sovereignty over Jerusalem has never been recognised internationally" (di̱n Shong)</ref><ref>Whither Jerusalem (Lapidot) p. 17: "Israeli control in west Jerusalem since 1948 was illegal and most states have not recognized its sovereignty there" (di̱n Shong)</ref> ==A̱bwom a̱byin== ''Hatikvah''<br />("Gbang A̱lyia̱ Hu")[[Fail:Hatikvah instrumental.ogg]] ==Ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin A̱siya}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_A̱siya]] [[Sa:Bibyin_Jenshyung_A̱siya]] [[Sa:Isi̱rela]] bhtpjuko3vlzon19vnrjexrff736qr4 Paiwan (a̱lyem) 0 654 41123 38199 2026-04-08T22:20:06Z Kambai Akau 15 41123 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Paiwan (a̱lyem)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Paiwan (a̱lyem)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Paiwan (a̱lyem)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Paiwan (a̱lyem)/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Paiwan (a̱lyem)/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Paiwan (a̱lyem)/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Paiwan''' (Paiwan: Vinuculjan, Pinayuanan) yet a̱lyem a̱byin [[Taiwan]] a̱ghyang kya nang [[A̱paiwan]] ba̱ yet a̱tsak á̱niet-a̱byin Taiwan a̱ghyang ndyiat a̱ni. Paiwan yet a̱lyem Formosa kya mi̱ kyangbwak a̱lyem A̱stronesiya hu. A̱ ka ngyet a̱nyiung di̱ lilyem nang a̱gwomna̱ti Taiwan ba ku tak kpa̱sai nyia̱ ku yet lilyem a̱byin hwa a̱ni a̱wot a̱ si̱ yet a̱lyem a̱gwomna̱ti kya. ==A̱ka̱fwuop nta== * [https://e-dictionary.ilrdf.org.tw/pwn/search.htm Yuánzhùmínzú yǔyán xiànshàng cídiǎn 原住民族語言線上詞典] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211120145221/https://e-dictionary.ilrdf.org.tw/pwn/search.htm |date=2021-11-20 }} (da̱ a̱lyem Caina) – Paiwan search page at the "Aboriginal language online dictionary" website of the Indigenous Languages Research and Development Foundation * [https://web.archive.org/web/20211120145223/https://alilin.apc.gov.tw/tw/ebooks?tag=610 Paiwan teaching and leaning materials published by the Council of Indigenous Peoples of Taiwan] (da̱ a̱lyem Caina) * [https://indigenous-justice.president.gov.tw/doc/apology_text/Paiwan.pdf Paiwan translation of President Tsai Ing-wen's 2016 apology to indigenous people] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211120145222/https://indigenous-justice.president.gov.tw/doc/apology_text/Paiwan.pdf |date=2021-11-20 }} – published on the website of the presidential office [[Sa:Lilyem Taiwan]] [[Sa:Lilyem Formosa]] [[Sa:Lilyem A̱siya]] [[Sa:Lilyem swanta]] nj1al5s8lx12fb4i5ri4tmpmrwndniy Taiwan 0 755 41125 16490 2026-04-08T22:26:30Z Kambai Akau 15 41125 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Taiwan/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Taiwan/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Taiwan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Taiwan/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Taiwan/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Taiwan/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱byin '''Taiwan''', (lyuut Taada Caina: 臺灣 ku 台灣; Pinyin Mandarin: Táiwān; Hokkyen: Tâi-uân; Hakka Sishyan: Tǒi-vǎn; Amit: Taywan; [[Paiwan (a̱lyem)|Paiwan]]: Taiwan; [[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Taiwan), á̱ lyen di̱ yorong ofisha hu nang '''Ga̱maá̱niet Caina''' ('''GC''') wu (lyuut Taada Caina: 中華民國; Pinyin Mandarin: Zhōnghuá Mínguó; Hokkyen: Tiong-hûa Bîn-kok; Hakka Sishyan: Chûng-fà Mìn-koet; Shong: Republic of China, ROC), yet a̱byin kya di̱ fam A̱tyin A̱siya.<ref name="fell">Fell, Dafydd (2018). "[https://books.google.com/books?id=i8hHDwAAQBAJ Government and Politics in Taiwan]" (di̱n Shong). London: Routledge. p. 305. ISBN: 978-1317285069. ''Moreover, its status as a vibrant democratic state has earned it huge international sympathy and a generally positive image.''</ref><ref>Campbell, Matthew (7 Zwat Jhyiung 2020). "[https://www.bloomberg.com/news/features/2020-01-07/china-s-next-crisis-brews-in-taiwan-s-upcoming-election China's Next Crisis Brews in Taiwan's Upcoming Election]" (di̱n Shong). Bloomberg Businessweek. (4642). pp. 34–39. ISSN: 0007-7135. ''Much has changed in Taiwan since Chiang’s day, but this liminal quality has never really gone away. By almost any functional standard, it's a sovereign country''</ref> Ka̱ byia̱ a̱gi̱gak a̱sa̱khwot mȧ̱ng bibyin [[Caina|Ga̱maá̱niet Á̱niet Caina]] (GÁ̱C) wu di̱ fam a̱za-jenshyung hu, [[Ja̱pan]] di̱ fam a̱za-a̱tyin hu, ma̱ng Filipin hu di̱ fam a̱tak hu. A̱tsak a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot Taiwan wu byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntanaai 35,808 (met a̱ma̱ntanaai 13,826), ma̱ng tsutsok ma̱ a̱di̱di̱t di̱ fam a̱tyin hu ku yet a̱kpa a̱feang mami a̱yaakpa a̱tat a̱mgba̱m a̱byin ka ma̱ng a̱kpa̱mkpai a̱byin di̱ fam jenshyung hu ku yet a̱kpa a̱nyiung mami a̱yaakpa a̱tat a̱mgba̱m a̱byin ka nang a̱jawa á̱niet da̱ndi ba ka nswat ma̱ a̱gba̱mgbam a̱ni. A̱keangtung ka, kikya yet a̱keang Taipei, nang nka a mbeang A̱fai Taipei ma̱ng Keelung, nia si̱ yet sot metropolitan a̱byin Taiwan ji̱ byia̱ shi kyai ji̱ swak a̱ni. A̱ca̱cet a̱ka̱keang á̱ghyang si̱ yet: Kawohsiyung, Taicung, Tainan ma̱ng Tawoywan. Ma̱ng kpa̱mkpaan á̱niet milyon 23.57, a̱byin Taiwan si̱ yet a̱nyiung mami bibyin swanta ku lan byia̱ á̱niet ba̱ fam fi̱fam da̱ a̱vwuo a̱nyiung a̱ni. Lung tứa {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Taiwan''' |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Taiwan NASA Terra MODIS 23791.jpg|300px|center]] |- |} [[Fail:Flag of the Republic of China.svg|thumb|A̱kpangtyok Ga̱maá̱niet Caina (Taiwan)]] [[Fail:National Emblem of the Republic of China.svg|thumb|A̱lama Ga̱maá̱niet Caina (Taiwan)]] [[Fail:中華民國之璽.svg|thumb|A̱kpang-a̱ghat A̱byin]] [[Fail:Meihua ROC.svg|thumb|Kywat A̱byin]] [[Fail:Island of Taiwan (orthographic projection).svg|thumb|Ta̱si̱la a̱byin Taiwan]] ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin A̱siya}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{Bibyin A̱siya}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_A̱siya]] [[Sa:Bibyin_A̱tyin_A̱siya]] oca3h7ygfu5yfpiq96v40f09fxyo55f Urusha̱lima 0 804 41118 20761 2026-04-08T22:12:37Z Kambai Akau 15 41118 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Urusha̱lima/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Urusha̱lima/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Urusha̱lima/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Urusha̱lima/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Urusha̱lima/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Urusha̱lima/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱keang '''Urusha̱lima''' (A̱biru: יְרוּשָׁלַיִם‎, ''Yerushaláyim''; La̱ra̱ba: القُدس‎, ''Quds'' ku ''Bayt al-Maqdis'', á̱ ka ndyuut ''Baitul Muqaddas''; Shong: Jerusalem /dʒəˈruːsələm/), yet a̱gba̱ndang a̱keang wa di̱ fam a̱byin Jenshyung A̱siya, tazwa pi̱lato jhyang di̱ Tsutsok Yahuda ji tsi̱tsak [[Kyai A̱sa̱khwot Meditaroniya|Meditaroniya]] hu ma̱ng Kyai A̱sa̱khwot ku Sang Swuan hu. Ka̱ yet a̱nyiung ma̱ng a̱ca̱cet a̱ka̱keang mi̱ swanta na na̱ swak di̱ yet a̱khwukhwop a̱ni, a̱wot á̱ si̱ kyiak nka a̱za̱za̱rak da̱ a̱vwuo a̱ca̱cet a̱yaadini Ibrahim a̱tat ba—[[Khwiyahuda]], [[Khwikristi]], ma̱ng [[Khwikpaa̱pyia̱]]. A̱mgba̱m á̱niet Isi̱rela ba ma̱ng á̱niet Pa̱la̱sti̱n ba ta̱meet ma̱ng a̱keang Urusha̱lima nang a̱keangtung mba ka, ma̱nang a̱byin [[Isi̱rela]] ba̱ng a̱tsatsak a̱ca̱cet a̱ka̱vwuonta̱m a̱gwomna̱ti nka na a̱ja a̱wot [[Pa̱la̱sti̱n (a̱byin)|Si̱tet Pa̱la̱sti̱n]] si̱ ba̱ng nka nang cuk cet nka ji ma̱ a̱gba̱mgbam. A̱mgba̱m ma̱ng a̱nia, á̱ si̱ mbyia̱ nyiung mami ba̱ng bi̱ba̱ng nfeang hu nang a̱mgba̱m bibyin swanta hu shim ma̱ng nhu bah. {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Urusha̱lima'''<br>• ירושלים (A̱biru)<br>• القُدس (La̱ra̱ba) |- | colspan="7" align=center|[[Fail:HaArbaa IMG 0541 (cropped).JPG|thumb|300px|center]] <sub>Fam a̱za lang kyai tswazwa a̱keang Urusha̱lima neet Mar Elias Monastery</sub> |- | [[Fail:Flag of Jerusalem.svg|thumb|Tyiang a̱toot shi a̱keang Urusha̱lima]] |- | [[Fail:Emblem of Jerusalem.svg|thumb|A̱lama a̱keang Urusha̱lima]] |- |} ==A̱ya̱fang== {{reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{A̱ka̱keang swanta}} [[Sa:Isi̱rela]] 8vs7mfc02t8nanw961tspoh13hfyodi Zi̱mbabwe 0 1387 41119 40124 2026-04-08T22:14:16Z Kambai Akau 15 41119 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zi̱mbabwe/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zi̱mbabwe/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zi̱mbabwe/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zi̱mbabwe/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zi̱mbabwe/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Zi̱mbabwe/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = ''Ri̱pobi̱lik Zi̱mbabwe''<br><small>'''A̱lyoot di̱ lilyem a̱gwomna̱ti 14'''<br>Nyika yeZimbabwe (Shona)<br>Ilizwe leZimbabwe (Ndebele)<br>Dziko la Zimbabwe (Cewa)<br>Dziko la Zimbabwe (Cibarwe)<br>Hango yeZimbabwe (Kalanga)<br>Zimbabwe Nù (Khoisan)<br>Inyika yeZimbabwe (Nambya)<br>Nyika yeZimbabwe (Ndawu)<br>Tiko ra Zimbabwe (Shangani)<br>Republic of Zimbabwe (Shong)<br>Naha ya Zimbabwe (Sesotho)<br>Cisi ca Zimbabwe (Tonga)<br>Shango ḽa Zimbabwe (Venda)<br>Ilizwe lase-Zimbabwe (Xhosa)</small> |flag = Flag of Zimbabwe.svg |coa = Coat of arms of Zimbabwe.svg |image = Zimbabwe (orthographic projection).svg |capital = [[Harare]] |area = 390,757 |population = 15,092,171 |year = 2019 }} '''A̱bwom a̱byin''': "Blessed be the land of Zimbabwe"<ref name="CIA-WF">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/ The World Factbook – Zimbabwe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126032849/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/ |date=2021-01-26 }}. Central Intelligence Agency (2 Zwat Swak ma̱ng Sweang).</ref> ("A̱byin nda kya Zi̱mbabwe")<br> A̱byin '''Zi̱mbabwe''', á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Zimbabwe''' wu, yet a̱byin kya nang bibyin ghyáng keang di̱ tityak a̱ni ka̱ shyia̱ di̱ fam-a̱byin A̱tak Afrika, tsi̱tsak a̱ka̱ghyui Zambezi ma̱ng Limpopo na, ka̱ si̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Afrika A̱tak]] di̱ fam a̱tak hu, [[Botswana]] di̱ fam a̱tak-jenshyung hu, [[Zambya]] di̱ fam a̱za hu, mbeang [[Mozambik]] di̱ fam a̱tyin hu. A̱keangtung nka ka̱ ka ngyet a̱gba̱ndang a̱keang nka a̱ swak ma̱ng shi a̱ni kya yet Harare. A̱gba̱ndang a̱keang a̱feang wu wa yet Bulawayo. A̱byin ka si̱ byia̱ á̱niet ba̱ na ntat miliyon 15 a̱ni, Zimbabwe byia̱ lilyem a̱gwomna̱ti 16, ma̱ng [[Shong (a̱lyem)|Shong]], Shona, mbeang Ndebele nang lilyem á̱niet ma̱ a̱di̱di̱t hu. Á̱ ku yorong "A̱sham Nfang Afrika" (Shong: "Jewel of Afrika") mat a̱dodo ya a̱son nka wu di̱n jen a̱ja.<ref>Boris, Johnson (15 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2017). [https://www.telegraph.co.uk/news/2017/11/15/robert-mugabe-tarnished-jewel-zimbabwe-now-chance-shine/ Robert Mugabe tarnished the jewel that is Zimbabwe. Now is its chance to shine again] (di̱n Shong). The Telegraph. di̱n vak www.telegraph.co.uk </ref><ref>Doris Lessing (Zwat Nyaai 2003). [http://www.nybooks.com/articles/2003/04/10/the-jewel-of-africa/ The Jewel of Africa] (di̱n Shong). www.nybooks.com</ref><ref>Irwin Chifera. [https://www.voazimbabwe.com/a/zimbabwe-economy-battered-over-the-years/2724325.html What Happened to Zimbabwe, Once Known as The Jewel of Africa?] (di̱n Shong).</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Zi̱mbabwe|Zi̱mbabwe]] [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Afrika]] [[Sa:Bibyin A̱tak Afrika]] qc1g3agj2irm1vas3nyugn0w2js3fzn 41120 41119 2026-04-08T22:15:19Z Kambai Akau 15 41120 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zi̱mbabwe/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zi̱mbabwe/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zi̱mbabwe/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zi̱mbabwe/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zi̱mbabwe/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Zi̱mbabwe/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = ''Ga̱maá̱niet Zi̱mbabwe''<br><small>'''A̱lyoot di̱ lilyem a̱gwomna̱ti 14'''<br>Nyika yeZimbabwe (Shona)<br>Ilizwe leZimbabwe (Ndebele)<br>Dziko la Zimbabwe (Cewa)<br>Dziko la Zimbabwe (Cibarwe)<br>Hango yeZimbabwe (Kalanga)<br>Zimbabwe Nù (Khoisan)<br>Inyika yeZimbabwe (Nambya)<br>Nyika yeZimbabwe (Ndawu)<br>Tiko ra Zimbabwe (Shangani)<br>Republic of Zimbabwe (Shong)<br>Naha ya Zimbabwe (Sesotho)<br>Cisi ca Zimbabwe (Tonga)<br>Shango ḽa Zimbabwe (Venda)<br>Ilizwe lase-Zimbabwe (Xhosa)</small> |flag = Flag of Zimbabwe.svg |coa = Coat of arms of Zimbabwe.svg |image = Zimbabwe (orthographic projection).svg |capital = [[Harare]] |area = 390,757 |population = 15,092,171 |year = 2019 }} '''A̱bwom a̱byin''': "Blessed be the land of Zimbabwe"<ref name="CIA-WF">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/ The World Factbook – Zimbabwe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126032849/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/ |date=2021-01-26 }}. Central Intelligence Agency (2 Zwat Swak ma̱ng Sweang).</ref> ("A̱byin nda kya Zi̱mbabwe")<br> A̱byin '''Zi̱mbabwe''', á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Zimbabwe''' wu, yet a̱byin kya nang bibyin ghyáng keang di̱ tityak a̱ni ka̱ shyia̱ di̱ fam-a̱byin A̱tak Afrika, tsi̱tsak a̱ka̱ghyui Zambezi ma̱ng Limpopo na, ka̱ si̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Afrika A̱tak]] di̱ fam a̱tak hu, [[Botswana]] di̱ fam a̱tak-jenshyung hu, [[Zambya]] di̱ fam a̱za hu, mbeang [[Mozambik]] di̱ fam a̱tyin hu. A̱keangtung nka ka̱ ka ngyet a̱gba̱ndang a̱keang nka a̱ swak ma̱ng shi a̱ni kya yet Harare. A̱gba̱ndang a̱keang a̱feang wu wa yet Bulawayo. A̱byin ka si̱ byia̱ á̱niet ba̱ na ntat miliyon 15 a̱ni, Zimbabwe byia̱ lilyem a̱gwomna̱ti 16, ma̱ng [[Shong (a̱lyem)|Shong]], Shona, mbeang Ndebele nang lilyem á̱niet ma̱ a̱di̱di̱t hu. Á̱ ku yorong "A̱sham Nfang Afrika" (Shong: "Jewel of Afrika") mat a̱dodo ya a̱son nka wu di̱n jen a̱ja.<ref>Boris, Johnson (15 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2017). [https://www.telegraph.co.uk/news/2017/11/15/robert-mugabe-tarnished-jewel-zimbabwe-now-chance-shine/ Robert Mugabe tarnished the jewel that is Zimbabwe. Now is its chance to shine again] (di̱n Shong). The Telegraph. di̱n vak www.telegraph.co.uk </ref><ref>Doris Lessing (Zwat Nyaai 2003). [http://www.nybooks.com/articles/2003/04/10/the-jewel-of-africa/ The Jewel of Africa] (di̱n Shong). www.nybooks.com</ref><ref>Irwin Chifera. [https://www.voazimbabwe.com/a/zimbabwe-economy-battered-over-the-years/2724325.html What Happened to Zimbabwe, Once Known as The Jewel of Africa?] (di̱n Shong).</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Zi̱mbabwe|Zi̱mbabwe]] [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Afrika]] [[Sa:Bibyin A̱tak Afrika]] 15agtzg4rh5umzpme0u7wlm7ioak3zy 41121 41120 2026-04-08T22:16:30Z Kambai Akau 15 41121 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zi̱mbabwe/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zi̱mbabwe/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zi̱mbabwe/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zi̱mbabwe/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zi̱mbabwe/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Zi̱mbabwe/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = ''Ga̱maá̱niet Zi̱mbabwe''<br><small>'''A̱lyoot di̱ lilyem a̱gwomna̱ti 14'''<br>Nyika yeZimbabwe (Shona)<br>Ilizwe leZimbabwe (Ndebele)<br>Dziko la Zimbabwe (Cewa)<br>Dziko la Zimbabwe (Cibarwe)<br>Hango yeZimbabwe (Kalanga)<br>Zimbabwe Nù (Khoisan)<br>Inyika yeZimbabwe (Nambya)<br>Nyika yeZimbabwe (Ndawu)<br>Tiko ra Zimbabwe (Shangani)<br>Republic of Zimbabwe (Shong)<br>Naha ya Zimbabwe (Sesotho)<br>Cisi ca Zimbabwe (Tonga)<br>Shango ḽa Zimbabwe (Venda)<br>Ilizwe lase-Zimbabwe (Xhosa)</small> |flag = Flag of Zimbabwe.svg |coa = Coat of arms of Zimbabwe.svg |image = Zimbabwe (orthographic projection).svg |capital = [[Harare]] |area = 390,757 |population = 15,092,171 |year = 2019 }} '''A̱bwom a̱byin''': "Blessed be the land of Zimbabwe"<ref name="CIA-WF">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/ The World Factbook – Zimbabwe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126032849/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/ |date=2021-01-26 }}. Central Intelligence Agency (2 Zwat Swak ma̱ng Sweang).</ref> ("A̱byin nda kya Zi̱mbabwe")<br> A̱byin '''Zi̱mbabwe''', á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ga̱maá̱niet Zi̱mbabwe''' wu, yet a̱byin kya nang bibyin ghyáng keang di̱ tityak a̱ni ka̱ shyia̱ di̱ fam-a̱byin A̱tak Afrika, tsi̱tsak a̱ka̱ghyui Zambezi ma̱ng Limpopo na, ka̱ si̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Afrika A̱tak]] di̱ fam a̱tak hu, [[Botswana]] di̱ fam a̱tak-jenshyung hu, [[Zambya]] di̱ fam a̱za hu, mbeang [[Mozambik]] di̱ fam a̱tyin hu. A̱keangtung nka ka̱ ka ngyet a̱gba̱ndang a̱keang nka a̱ swak ma̱ng shi a̱ni kya yet Harare. A̱gba̱ndang a̱keang a̱feang wu wa yet Bulawayo. A̱byin ka si̱ byia̱ á̱niet ba̱ na ntat miliyon 15 a̱ni, Zimbabwe byia̱ lilyem a̱gwomna̱ti 16, ma̱ng [[Shong (a̱lyem)|Shong]], Shona, mbeang Ndebele nang lilyem á̱niet ma̱ a̱di̱di̱t hu. Á̱ ku yorong "A̱sham Nfang Afi̱rika" (Shong: "Jewel of Afrika") mat a̱dodo ya a̱son nka wu di̱n jen a̱ja.<ref>Boris, Johnson (15 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2017). [https://www.telegraph.co.uk/news/2017/11/15/robert-mugabe-tarnished-jewel-zimbabwe-now-chance-shine/ Robert Mugabe tarnished the jewel that is Zimbabwe. Now is its chance to shine again] (di̱n Shong). The Telegraph. di̱n vak www.telegraph.co.uk </ref><ref>Doris Lessing (Zwat Nyaai 2003). [http://www.nybooks.com/articles/2003/04/10/the-jewel-of-africa/ The Jewel of Africa] (di̱n Shong). www.nybooks.com</ref><ref>Irwin Chifera. [https://www.voazimbabwe.com/a/zimbabwe-economy-battered-over-the-years/2724325.html What Happened to Zimbabwe, Once Known as The Jewel of Africa?] (di̱n Shong).</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Zi̱mbabwe|Zi̱mbabwe]] [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Afrika]] [[Sa:Bibyin A̱tak Afrika]] a4hyksilj0h3m0jv60ueyq8y6ng8lki Harare 0 1389 41122 31096 2026-04-08T22:17:49Z Kambai Akau 15 41122 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Harare/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Harare/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Harare/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Harare/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Harare/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Harare/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱keang '''Harare''' (á̱ ku ngyei '''Salisba̱ri''' gbangbang) kya yet a̱keangtung ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi ma̱ a̱byin [[Zi̱mbabwe]]. A̱tsak a̱keang wu byia̱ shi kyai kilomita a̱ma̱ntaa̱naai 960.6 (met a̱ma̱ntaa̱naai 371) ma̱ng shi á̱niet 2,123,132 mi̱ di̱ fang a̱lyia̱ 2012 hu a̱wot á̱ si̱ tyan nyia̱ á̱niet 3,120,917 bya si̱ shyia̱ kap metropolitan hu ma̱ a̱lyia̱ 2019. A̱keang ka shyia̱ di̱ fam a̱za-a̱tyin Zi̱mbabwe hwa di̱ fam-a̱byin Mashonalan (A̱byin-Mashona ku A̱byin-A̱shona) hu, a̱wot ka̱ si̱ yet provin metropolit hwa, ka̱ mun shyia̱ a̱yaamunisi̱pat Citungwiza mbeang Epworth ba. A̱keang ka swan a̱zantsok kya ma̱ shi a̱za ku tat mita 1,483 (a̱ti̱tak 4,865) tazwa shi kyai a̱sa̱khwot a̱ni a̱wot lili wun hu si̱ kwa di̱ sa a̱byin ka̱ doot a̱za a̱si̱ á̱kum-tropik ji a̱ni. [[File:Harare montage.png|thumb|A̱ka̱vwuo mami a̱keang Harare]] [[File:Flag of Harare.svg|thumb|Tyiang a̱toot shi a̱keang Harare]] [[File:Coat of arms of Harare.svg|thumb|A̱lama a̱keang Harare]] [[File:Harare in Zimbabwe (adm).svg|thumb|Ta̱si̱la a̱keang Harare]] == Nghwughwu == <gallery mode="packed" heights="135px"> File:Harare secondst.jpg|A̱gba̱ndang a̱gaat Sam Nujoma, nwuan fam a̱tak File:Harare anglicanchurch.JPG|Katidi̱ra Anggi̱likan a̱si̱ ''St Mary and All Saints'' File:First Street, Harare, Zimbabwe.jpg|A̱gba̱ndang a̱gaat A̱son File:Harare Downtown1.jpg|Da̱ a̱beam a̱ka̱nok mali-kpa-cam-a̱byin ka File:Harare Central Station.jpg|Tesha A̱ka̱wa̱tyia̱ Harare File:Eastgate Centre, Harare, Zimbabwe.jpg|A̱ka̱wa̱tyia̱ Eastgate (A̱na̱nwuai-a̱tyin) File:Heroes Acre, Harare, Zimbabwe (2).jpg|Ghwughwu-ri̱lip si̱ A̱yaagwak-nzwang A̱byin (''National Heroes Acre'') hu File:Heroes Acre, Harare, Zimbabwe (1).jpg|''National Heroes Acre'' </gallery> {{A̱ka̱keang swanta}} [[Sa:Harare]] [[Sa:Zi̱mbabwe]] [[Sa:A̱ka̱keangtung Afrika]] [[Sa:A̱ka̱keang swanta]] jqwunttcymv1qrtmdexsgo0wcf5pp7x Zwunzwuo a̱lyem a̱mgba̱m Naijeriya 0 2347 41113 16446 2026-04-08T21:59:12Z Kambai Akau 15 41113 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zwunzwuo a̱lyem a̱mgba̱m Naijeriya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zwunzwuo a̱lyem a̱mgba̱m Naijeriya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zwunzwuo a̱lyem a̱mgba̱m Naijeriya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zwunzwuo a̱lyem a̱mgba̱m Naijeriya/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zwunzwuo a̱lyem a̱mgba̱m Naijeriya/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Zwunzwuo a̱lyem a̱mgba̱m Naijeriya/Tyuku|Jhyen]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Contains special characters}} '''Zwunzwuo a̱lyem a̱mgba̱m Naijeriya''' ji yet sot [[Zwunzwuo lyuut Lati̱n|zwunzwuo Lati̱n]] 33 ja nang [[A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱lyem A̱byin (Naijeriya)|A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱lyem A̱byin]] ka ku kpaat ji̱ yet zwunzwuo kidee a̱ni mi̱ cet ndyia̱ 1980 hu. Á̱ fa ji̱ na maai di̱ lyuut a̱mgba̱m [[Lilyem Naijeriya|lilyem Naijeriya hu]] di̱ mi̱n nyian ta̱m ma̱ng zwunzwuo nang á̱ tyei fafaan a̱ni.<ref>{{Cite journal |last1=Kasali |first1=A. A. |last2=Jimoh |first2=K. O. |last3=Adeagbo |first3=M. A. |last4=Bello |first4=S. A. |date=2021-03-20 |title=Web-Based Text Editing System for Nigerian Major Languages |url=https://dx.doi.org/10.4314/njt.v40i2.15 |journal=Nigerian Journal of Technology |volume=40 |issue=2 |pages=292–301 |doi=10.4314/njt.v40i2.15|s2cid=240185001 }}</ref> ==Nkhang== Á̱ lyiat di̱ lilyem ma̱ a̱di̱di̱t vwuon hwa ma̱ a̱byin [[Naijeriya]]. Zwunzwuó lyuut Lati̱n vwuon ji ni̱ tyia̱ dyem di̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱yaatapi̱raita. Mi̱ ce ndyia̱ 1980 na A̱cyian A̱lyem A̱byin ka si̱ kyiak kpa̱t byi̱k zwunzwuo-a̱lyem jhyiung ji̱ na yet myim lyuut a̱mgba̱m lilyem a̱byin ka ji̱ ka shai lyuut A̱la̱ra̱ba hu nang á̱ ku jhyi á̱ sak di̱n jen tyok á̱nietcen hu a̱ni, á̱ si̱ ntsa ma̱ng khwom hu nang [[Lyenlilyem|a̱tyulyenlilyem]] wu [[Kay Williamson]] ku jhyi a̱ni ma̱ a̱lyia̱ 1981. Á̱ ku jhyi kyangbwak ga̱lyuut hu tsi̱tsak a̱lyia̱ 1985-86 mbwak Edward Oguejofor ma̱ng Victor Manfredi, di̱ tung mbwak ma̱ng sot NLC ji, mbeang beang lyennkyangta̱m mbwak [[Hermann Zapf]]. == Zwunzwuó == [[Image:Pannigerian.png]]<br> If a Unicode font is installed with the Pan-Nigerian glyphs, then a table, such as the one below, should be seen:<br> {| class="nounderlines" border="0" rules="all" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF;" |- align="center" | bgcolor="#cccccc" align="left" | Upper case || width="25px" | [[A]] || width="25px" | [[B]] || width="25px" | [[Ɓ]] || width="25px" | [[C]] || width="25px" | [[D]] || width="25px" | [[Ɗ]] || width="25px" | [[E]] || width="25px" | [[Ǝ]] || width="25px" | [[Ẹ]] || width="25px" | [[F]] || width="25px" | [[G]] |- align="center" style="border-bottom: 2px solid #999;" | bgcolor="#cccccc" align="left" | Lower case || a || b || ɓ || c || d || ɗ || e || ǝ || ẹ || f || g |- align="center" bgcolor="#EFEFEF" | bgcolor="#cccccc" align="left" | Upper case || [[H]] || [[I]] || [[Ị]] || [[J]] || [[K]] || [[Ƙ]] || [[L]] || [[M]] || [[N]] || [[O]] || [[Ọ]] |- align="center" bgcolor="#EFEFEF" style="border-bottom: 2px solid #999;" | bgcolor="#cccccc" align="left" | Lower case || h || i || ị || j || k || ƙ || l || m || n || o || ọ |- align="center" | bgcolor="#cccccc" align="left" | Upper case || [[P]] || [[R]] || [[S]] || [[Ṣ]] || [[T]] || [[U]] || [[Ụ]] || [[V]] || [[W]] || [[Y]] || [[Z]] |- align="center" | bgcolor="#cccccc" align="left" | Lower case || p || r || s || ṣ || t || u || ụ || v || w || y || z |} The [[acute accent|acute]] ( ´ ), [[grave accent|grave]] ( ` ) and [[circumflex]] ( ˆ ) accents are also used to mark High, Low, and Falling tone respectively. Mid tone (in languages which contrast High, Mid, and Low) is left unmarked. == Kibwot == The following typewriter keyboard was produced for the NLC by [[Olivetti]]:<ref>[http://people.bu.edu/manfredi/PanNigerianArchive.pdf Pan-Nigerian Typewriter Design], archived</ref> {| class="wikitable" rules="all" style="clear:both;font-size:95%;line-height:1.4;margin:0.5em auto;background:inherit;color:inherit;border:1px solid #AAA;border-collapse:collapse;font-weight:bold;font-family:serif" |-style="line-height:1px;background:inherit;color:inherit" |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| ||style="border:none;border-top:hidden;padding:0;width:.8em"| |-style="height:3.2em" |colspan="4" style="background:#EEEEEE;color:#AAA;border:1px solid #AAA"|&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA" title="Dead key"|ˆ<br />ˊ |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|"<br />2 |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|/<br />3 |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|−<br />4 |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|₦<br />5 € |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|=<br />6 |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|_<br />7 |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|ǀ<br />8 |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|(<br />9 |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|)<br />? |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|Ɗ<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|Ƙ<br />&nbsp; |colspan="8" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|⌫ <small>Backspace</small> |-style="height:3.2em" |colspan="6" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|<big>↹</big> <small>Tab</small> |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA" title="Dead key"|ˉ<br />ˋ |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|W<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|E<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|R<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|T<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|Y<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|U<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|I<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|O<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|P<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|Ụ<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|Ị<br />&nbsp; |colspan="6" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA;border-bottom:hidden"|&nbsp; |-style="height:3.2em" |colspan="7" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|<big>⇫</big> <small>Caps Lock</small> |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|A<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|S<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|D<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|F<div style="font-size:smaller;color:#CCC;text-align:center" title="left hand rest position">_</div> |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|G<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|H<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|J<div style="font-size:smaller;color:#CCC;text-align:center" title="right hand rest position">_</div> |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|K<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|L<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|Ọ<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|Ẹ<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|Ǝ<br />&nbsp; |colspan="5" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA;border-top:hidden"|<big>↲</big> <small>Enter</small> |-style="height:3.2em" |colspan="9" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|<big>⇧</big> <small>Shift</small> |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|Z<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"| Ɓ<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|C<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|V<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|B<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|N<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|M<br />&nbsp; |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|;<br />, |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|:<br />. |colspan="4" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|Ṣ<br />&nbsp; |colspan="12" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA"|<big>⇧</big> <small>Shift</small> |-style="height:3.2em" |colspan="5" style="background:#EEEEEE;color:#CCC;border:1px solid #AAA"|<small>Ctrl</small> |colspan="5" style="background:#EEEEEE;color:#CCC;border:1px solid #AAA"|<big>⊞</big> |colspan="5" style="background:#EEEEEE;color:#CCC;border:1px solid #AAA"|<small>Alt</small> |colspan="25" style="background:#F8F8F8;color:#000;border:1px solid #AAA;text-align:center"|<small>Space bar</small> |colspan="5" style="background:#EEEEEE;color:#CCC;border:1px solid #AAA"|<small>Alt Gr</small> |colspan="5" style="background:#EEEEEE;color:#CCC;border:1px solid #AAA"|<small>Fn</small> |colspan="5" style="background:#EEEEEE;color:#CCC;border:1px solid #AAA"|<big>≡</big> |colspan="5" style="background:#EEEEEE;color:#CCC;border:1px solid #AAA"|<small>Ctrl</small> |} On this typewriter keyboard layout the letters Q and X were not mapped as they were not part of the alphabet, and digits 0 or 1 had to be entered as capital letters O and I. Keys in grey (for modern computers) were missing. On modern keyboard for computers, the distinctive digits 0 and 1 are placed on the unshifted positions of keys of first row (like other digits), the letter Q is mapped like on standard QWERTY layouts, but dead keys at start of the first and second row need to be moved to the 102nd key on start of the first row (reducing the width of the left shift key), and to the shifted position of the new key assigned to digit 0 on the first row. In all cases, the Enter key may vary between this L-shaped key on two rows, and the horizontal key on the third row only (moving the key assigned to letter Ǝ to the end of the second row). === Jét a̱bwoi === Some onscreen smartphone keyboards like [[Swiftkey]], [[Touchpal]], [[Multiling]] and African keyboards have full support for Pan-Nigerian alphabets.<ref>{{Cite web|url=https://w3techy.com.ng/yoruba-yoruba-keyboard-for-android|title=Yoruba Keyboard For Android|last=Taiwo|first=Joseph|publisher=W3Techy|access-date=2019-04-30}}</ref> ==Bu nwuan== *[[Zwunzwuo-a̱lyem Lilyem Kemerun da̱ A̱ka̱nyiung]] *[[Zwunzwuo-a̱lyem Afrika]] *[[Zwunzwuo-a̱lyem ya̱fang Afrika]] *[[Zwunzwuo-a̱lyem Dinka]] *[[ISO 6438]] *[[Zwunzwuo-a̱lyem Kidee mbwak Lepsius]] *[[Zwunzwuo-a̱lyem Viyetnam]] == Ya̱gyit ma̱ng a̱ya̱fang == {{reflist}} {{Lilyem Naijeriya}} [[Sa:Zwunzwuó-a̱lyem Lati̱n]] [[Sa:Nvak lyuut Afrika]] [[Sa:Lilyem Naijeriya|*]] [[Sa:A̱yaatogi̱rafi lilyem ma̱ a̱di̱di̱t]] [[Sa:Nkhwom kibwot]] [[Sa:Nvak lyuut á̱ ku ghwut ndyo ma̱ a̱lyia̱ 1985]] e35nq5y072s2xh7p9gazz2lvb3ri4mw Rom 0 3516 41112 27704 2026-04-08T21:56:53Z Kambai Akau 15 41112 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rom/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rom/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rom/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Rom/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Rom/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Rom/Tyuku|Jhyen]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Rom''' ([[Italya (a̱lyem)|Italya]] ma̱ng [[Lati̱n (a̱lyem)|Lati̱n]]: ''Roma'' {{IPA-it|ˈroːma||It-Roma.ogg}}) wa yet a̱keangtung a̱byin [[Italya]]. Nggu wa si̱ yet a̱son a̱keangtung fam-a̱byin Laziyo, a̱ka̱wa̱tyia̱ A̱gba̱ndang A̱keang Meti̱ropolit Rom, ma̱ng a special ''komyun'' nang á̱ khap á̱ sak a̱ni nang á̱ ngyei ''Comune di Roma Capitale''. Ma̱ng á̱nietnswat 2,860,009 mi̱ 1,285 km2 (496.1 sq mi),<ref name="Population" /> Rom wa yet ''komyun'' ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet ma̱ a̱byin ka mbeang a̱keang a̱tat ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet ma̱ a̱mgba̱m Badundung Bibyin Yurop hu di̱n vak shi á̱niet ba̱ swan kpa̱mkpaan ma̱ng á̱ghyang a̱ni. A̱keang Meti̱ropolit Rom ka, ma̱ng shi á̱niet 4,355,725, kya yet a̱keang meti̱ropolit ka̱ swak ma̱ng shi mi̱ Italya.<ref name="PR" /> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} {{A̱ka̱keang swanta}} [[Category:Italiya]] 6g2fgzj2e8m757c190g7wnnxhr5p5ce Noomi (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza) 0 6736 41140 41051 2026-04-09T00:14:08Z Kambai Akau 15 Kambai Akau shyei wat hu [[Nooni (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)]] nat [[Noomi (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)]] 41051 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nooni (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nooni (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nooni (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Nooni (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Nooni (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Nooni (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Nooni''' (di a̱lyem A̱biru: נָעֳמִי, a̱lyem a̱si̱ manini: Noʻomī, a̱lyem Tiberiyan: Nā‘ŏmī) a̱ yet a̱kwang rut ma̱ kpam a̱lyiat a̱gwaza di hiburu ma nkhang rut.A̱ shyia̱ a̱lyoot ka neet di swanga̱lyia̱t hiburu ja na’im, a̱lyoot ks nyia̱ "kuyet, kyang a̱gwai, kyangcat, a̱cucuk kyang."[3] [[File:068.Naomi and Her Daughters-in-Law.jpg|thumb|068.Nawomi ma̱ng a̱ya a̱kwang nggu ba]] [[File:1795-William-Blake-Naomi-entreating-Ruth-Orpah.jpg|thumb|Nawomi nye ma̱ rut ma̱ng orpha ba bwuok naat ma̱mbyin ba ka]] ==Nkhang kpam a̱lyiat a̱gwaza== Nawomi yet a̱yang-a̱li wa a̱ gyeang a̱tyoli nang á̱ ngyei [[Elimelech (nkhang nggu na shyia̱ kpam a̱lyiat a̱gwaza)|Elimelech]]. jen jhyiung ba̱t ma̱ a̱keang mba ka wa tyia̱ ba si̱ doót ma̱ng mman mba na a̱feang neet [[Judi̱ya]] si̱ naat [[Moab]]. Nang ba̱ ni shyia̱ a̱ja wa Elimelech si khwu, ka̱p ma̱ng a̱fai nggu ba a̱feang nang ba̱ wa ka̱n nyia̱ nyeang di̱n jen ji. Ma̱ swuo a̱bung ba̱t, Nawomi si̱ bwuok a̱ naat Baitalami ma̱ a̱nyeang nggu wu a̱nyiung, [[Rut (nkhang nggu na shyia̱ kpam a̱lyiat a̱gwaza)|Rut]], nang á̱ ku lyia̱t ma̱ng nggu gu bwuok a̱naat ma̱ a̱niet nggu ba a̱ si̱ lak a̱ni.<ref name="je">[http://jewishencyclopedia.com/articles/11308-naomi "Naomi"], ''[[Jewish Encyclopedia]]''</ref> A̱yeang nggu wu , [[Orpah]], si̱ swan ma̱ Moab ma̱ a̱niet nggu ba.6 Nang Nawomi bwuok ang kaat a̱keayang mba ka,a̱ si shim á̱niet [[Bethlehem|Baitalami]], "nyi yok gyei nin Nawomi ba, nyi yei nung ''Mara'' (מרא), da̱nian [[atyusan (god)|agwazah]] nyia nin a bibyia kyang". [[Barry Webb]] si nyia kyang anyiung wa si̱ mi̱n yet kyang bian fwuo nggu hu kyang hu yet ndang agyi si akhwu atyok nggu hu mang mman nggu na, mang bwuk ma akeayang gyang, mang kunak, ambam kyang hu si byian fwu nggu hu yet tuwoy kunak nggu hu wa si sang kuzang kyang nang gu za bia ani . <ref>Webb, ''Five Festal Garments'', 43.</ref> [[Abraham Kuyper]], si mang dam ,nyia ni bat "Nawomi byia didam ji yet ani neet din bin nggu hu, a si byia kunak aniet ba apyia cat apyia bat ba. <ref>[[Abraham Kuyper]], ''Women of the Old Testament'' (Grand Rapids: Zondervan, 1941), 89.</ref> nkyang kpam alyiat agwaza na si Rut lyuut sarai swuo abung si Nawomi mang Rut swuo ani bat mi swanta huni.<ref name=Trible>Trible, Phyllis. [http://jwa.org/encyclopedia/article/naomi-bible "Naomi: Bible"], ''Jewish Women: A Comprehensive Historical Encyclopedia''. 20 March 2009. Jewish Women's Archive. Naomi told her people not to call her Naomi but to call her Mara because she said that the Almighty hath dealt very bitterly with me. (Viewed on August 7, 2014)</ref> bwuok nawomi ma̱ng Rut si̱ naat a̱keayang Baitalami ba si shyia̱ nang a̱ sin cak yak. Nawomi si nwuak rut shyim gu naat tang yak ma kuzang a̱byin nang nggu shyia̱ shim mba hu a̱ni. Rut nyia̱ ntam nggu na ma a̱byin si a̱tyoli[[Boaz]], a̱wot a̱khwuo nggu boaz si kan nyia̱ a̱lean nggu nyia̱ a̱yet a̱kwang Nawomi. a̱wot boaz si yet a̱tyik a̱neet a̱li a̱tyok nggu a̱ khwu a̱ni. a̱wot a̱ si nyia̱ gu yong a̱yia̱ tam ma̱ng a̱ngyuuk ba chuyok nggu yak a̱ni, a̱ wot a̱ si nwuak csm nyia̱ a̱ ya a̱khwuo nggu mab a̱tyik mba ba yok naat kpangkpaang ma̱ng nggu hu ba, ma̱t a̱nia din jen ya ysk ms̱ng swuo s̱sakhwuot a̱ ni ngyei nggu rut gu ba̱i ba swsn bs ya ndung. nang Nawomi si shyia̱ lyean nyia̱ rut shyia̱ nwuo ma̱ng cat da a̱vwuo Boaz, a̱ si kaat a̱ ma̱ng rut nyia̱ gu naat gu shyia̱ nggu: "...{{nbs}}a̱ si nyia̱ gu kup a̱ sham kyang nggu hu gu naat da a̱vwuo nang a̱ng kwang yak nggu hu Boaz a̱ni. a̱ si nyia̱ ds ku yok ksst nyia̱ nggu wa shyia̱ a̱ja ba nyia̱ gu fwuong gu tyiak ya yak mang swuo a̱sakhwuot nggu hu.a̱wot ka naat miyan a, nyia̱ nggu nwuang a̱vwuo miyan nggu ka. a̱wot nyia̱ gu naat gu khwuk ti̱ta̱k nggu ba, a̱wot gu myia̱ a̱ja. a̱ na kaat ma nwang kyang a̱ na nyia̱ a̱ni." ({{bibleverse|Ruth|3:3-4|HE}}) [[File:Schnorr von Carolsfeld Bibel in Bildern 1860 084.png|thumb|right|Naomi (center) walking with Ruth, woodcut by [[Julius Schnorr von Karolsfeld]]]] Webb si bu lyuut nyia̱ kyang nang nawomi"si didam a̱ngyuik danian cat" nyia̱ da nian boaz gu ka nyiang a̱ni.<ref>Webb, ''a̱ya tood song a̱fwuon'', 38.</ref> Yitzhak Berger di nyia̱ nawomi ki dam rut gu nast gu myia mang nggu nang boaz, ma nang [[Tamar (Genesis)|Tamar]] ma̱ng a̱tyia̱ nggu hu [[Lot (biblical person)#nggoneayam|nggoneyam Lot]] ba si myia̱ mang "a̱tyia̱ khwuop a̱ shyia̱ a̱mali ka a̱ni nggu wa si yet a̱byiik a̱bin nggon nggu ka a̱ni."<ref>{{cite journal|last=Berger|first=Yitzhak|title=Ruth and Inner-Biblical Allusion: The Case of 1 Samuel 25|journal=[[Journal of Biblical Literature|JBL]] |year=2009|volume=128|issue=2|page=268}} Emphasis original.</ref> Ruth si nyiang[[Boaz]], a̱wot ba si byin nggon a̱ sá̱m, Nawomi si cat nggin ka bat,<ref name=je/> ma̱t a̱nian bat a̱ngyuik a̱keayang mba ka si kaat nyia ni: "Nawomi byia̱ nggoseayam" ([[Rut 4#a̱ badidai zunzhwuo 17|Ruth 4:17]]). ds̱ a̱nia kya nang, kpam a̱lyia̱t a̱gwaza ns lyuuy nkhang na a̱ngye ku yet nkhang mawomi wa: Gregory Goswell si lak shyim nyia̱ Nawomi wa yet a̱bangdsng a̱yin nang a̱lyuut nkhang na ''tazwa'' nggu a̱nims kpam a̱lyiat na a̱ni, rut wa si̱ yet atsatsak a̱tyo a̱byii nkhang na a̱ni ''a̱tsatsak'' nkhang nggu nyia̱.<ref>Gregory Goswell, "yi huwas ha nang a̱ lyuut kpam a̱lyiat na danian nggu a ? lulyoot kpam a̱lyiat na si̇̄ ya firist mang a̱ya a̱lyiat mba na", ''[[Pacifica (journal)|Pacifica]]'' 21 (2008), 8.</ref> a̱lyoot nggon ka ni ba̱t a̱ngyei nggu [[Obed (a̱yin kpam a̱lyia agwaza)|Obed]], nggu wa ku yet s̱tyia̱ [[Jesse (a̱lyoot a̱yin ma kpam a̱lyiat)|Jesse]]a̱wot nggu wa si yet a̱tyia̱ a̱khwuop nggu[[Dawuda]]. == Ya̱fang == 88p3y9ucjrv4wpy09ml0z83r0d5qtr8 41142 41140 2026-04-09T00:15:36Z Kambai Akau 15 41142 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Noomi (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Noomi (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Noomi (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Noomi (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Noomi (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Noomi (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Noomi''' (di a̱lyem A̱biru: נָעֳמִי, a̱lyem a̱si̱ manini: Noʻomī, a̱lyem Tiberiyan: Nā‘ŏmī) a̱ yet a̱kwang rut ma̱ kpam a̱lyiat a̱gwaza di hiburu ma nkhang rut.A̱ shyia̱ a̱lyoot ka neet di swanga̱lyia̱t hiburu ja na’im, a̱lyoot ks nyia̱ "kuyet, kyang a̱gwai, kyangcat, a̱cucuk kyang."[3] [[File:068.Naomi and Her Daughters-in-Law.jpg|thumb|068.Nawomi ma̱ng a̱ya a̱kwang nggu ba]] [[File:1795-William-Blake-Naomi-entreating-Ruth-Orpah.jpg|thumb|Nawomi nye ma̱ rut ma̱ng orpha ba bwuok naat ma̱mbyin ba ka]] ==Nkhang Kpam A̱lyiat A̱gwaza== Noomi yet a̱yang-a̱li wa a̱ gyeang a̱tyoli nang á̱ ngyei [[Elimelech (nkhang nggu na shyia̱ kpam a̱lyiat a̱gwaza)|Elimelech]]. jen jhyiung ba̱t ma̱ a̱keang mba ka wa tyia̱ ba si̱ doót ma̱ng mman mba na a̱feang neet [[Judi̱ya]] si̱ naat [[Moab]]. Nang ba̱ ni shyia̱ a̱ja wa Elimelech si khwu, ka̱p ma̱ng a̱fai nggu ba a̱feang nang ba̱ wa ka̱n nyia̱ nyeang di̱n jen ji. Ma̱ swuo a̱bung ba̱t, Nawomi si̱ bwuok a̱ naat Baitalami ma̱ a̱nyeang nggu wu a̱nyiung, [[Rut (nkhang nggu na shyia̱ kpam a̱lyiat a̱gwaza)|Rut]], nang á̱ ku lyia̱t ma̱ng nggu gu bwuok a̱naat ma̱ a̱niet nggu ba a̱ si̱ lak a̱ni.<ref name="je">[http://jewishencyclopedia.com/articles/11308-naomi "Naomi"], ''[[Jewish Encyclopedia]]''</ref> A̱yeang nggu wu , [[Orpah]], si̱ swan ma̱ Moab ma̱ a̱niet nggu ba.6 Nang Nawomi bwuok ang kaat a̱keayang mba ka,a̱ si shim á̱niet [[Bethlehem|Baitalami]], "nyi yok gyei nin Nawomi ba, nyi yei nung ''Mara'' (מרא), da̱nian [[atyusan (god)|agwazah]] nyia nin a bibyia kyang". [[Barry Webb]] si nyia kyang anyiung wa si̱ mi̱n yet kyang bian fwuo nggu hu kyang hu yet ndang agyi si akhwu atyok nggu hu mang mman nggu na, mang bwuk ma akeayang gyang, mang kunak, ambam kyang hu si byian fwu nggu hu yet tuwoy kunak nggu hu wa si sang kuzang kyang nang gu za bia ani . <ref>Webb, ''Five Festal Garments'', 43.</ref> [[Abraham Kuyper]], si mang dam ,nyia ni bat "Nawomi byia didam ji yet ani neet din bin nggu hu, a si byia kunak aniet ba apyia cat apyia bat ba. <ref>[[Abraham Kuyper]], ''Women of the Old Testament'' (Grand Rapids: Zondervan, 1941), 89.</ref> nkyang kpam alyiat agwaza na si Rut lyuut sarai swuo abung si Nawomi mang Rut swuo ani bat mi swanta huni.<ref name=Trible>Trible, Phyllis. [http://jwa.org/encyclopedia/article/naomi-bible "Naomi: Bible"], ''Jewish Women: A Comprehensive Historical Encyclopedia''. 20 March 2009. Jewish Women's Archive. Naomi told her people not to call her Naomi but to call her Mara because she said that the Almighty hath dealt very bitterly with me. (Viewed on August 7, 2014)</ref> bwuok nawomi ma̱ng Rut si̱ naat a̱keayang Baitalami ba si shyia̱ nang a̱ sin cak yak. Nawomi si nwuak rut shyim gu naat tang yak ma kuzang a̱byin nang nggu shyia̱ shim mba hu a̱ni. Rut nyia̱ ntam nggu na ma a̱byin si a̱tyoli[[Boaz]], a̱wot a̱khwuo nggu boaz si kan nyia̱ a̱lean nggu nyia̱ a̱yet a̱kwang Nawomi. a̱wot boaz si yet a̱tyik a̱neet a̱li a̱tyok nggu a̱ khwu a̱ni. a̱wot a̱ si nyia̱ gu yong a̱yia̱ tam ma̱ng a̱ngyuuk ba chuyok nggu yak a̱ni, a̱ wot a̱ si nwuak csm nyia̱ a̱ ya a̱khwuo nggu mab a̱tyik mba ba yok naat kpangkpaang ma̱ng nggu hu ba, ma̱t a̱nia din jen ya ysk ms̱ng swuo s̱sakhwuot a̱ ni ngyei nggu rut gu ba̱i ba swsn bs ya ndung. nang Nawomi si shyia̱ lyean nyia̱ rut shyia̱ nwuo ma̱ng cat da a̱vwuo Boaz, a̱ si kaat a̱ ma̱ng rut nyia̱ gu naat gu shyia̱ nggu: "...{{nbs}}a̱ si nyia̱ gu kup a̱ sham kyang nggu hu gu naat da a̱vwuo nang a̱ng kwang yak nggu hu Boaz a̱ni. a̱ si nyia̱ ds ku yok ksst nyia̱ nggu wa shyia̱ a̱ja ba nyia̱ gu fwuong gu tyiak ya yak mang swuo a̱sakhwuot nggu hu.a̱wot ka naat miyan a, nyia̱ nggu nwuang a̱vwuo miyan nggu ka. a̱wot nyia̱ gu naat gu khwuk ti̱ta̱k nggu ba, a̱wot gu myia̱ a̱ja. a̱ na kaat ma nwang kyang a̱ na nyia̱ a̱ni." ({{bibleverse|Ruth|3:3-4|HE}}) [[File:Schnorr von Carolsfeld Bibel in Bildern 1860 084.png|thumb|right|Naomi (center) walking with Ruth, woodcut by [[Julius Schnorr von Karolsfeld]]]] Webb si bu lyuut nyia̱ kyang nang nawomi"si didam a̱ngyuik danian cat" nyia̱ da nian boaz gu ka nyiang a̱ni.<ref>Webb, ''a̱ya tood song a̱fwuon'', 38.</ref> Yitzhak Berger di nyia̱ nawomi ki dam rut gu nast gu myia mang nggu nang boaz, ma nang [[Tamar (Genesis)|Tamar]] ma̱ng a̱tyia̱ nggu hu [[Lot (biblical person)#nggoneayam|nggoneyam Lot]] ba si myia̱ mang "a̱tyia̱ khwuop a̱ shyia̱ a̱mali ka a̱ni nggu wa si yet a̱byiik a̱bin nggon nggu ka a̱ni."<ref>{{cite journal|last=Berger|first=Yitzhak|title=Ruth and Inner-Biblical Allusion: The Case of 1 Samuel 25|journal=[[Journal of Biblical Literature|JBL]] |year=2009|volume=128|issue=2|page=268}} Emphasis original.</ref> Ruth si nyiang[[Boaz]], a̱wot ba si byin nggon a̱ sá̱m, Nawomi si cat nggin ka bat,<ref name=je/> ma̱t a̱nian bat a̱ngyuik a̱keayang mba ka si kaat nyia ni: "Nawomi byia̱ nggoseayam" ([[Rut 4#a̱ badidai zunzhwuo 17|Ruth 4:17]]). ds̱ a̱nia kya nang, kpam a̱lyia̱t a̱gwaza ns lyuuy nkhang na a̱ngye ku yet nkhang mawomi wa: Gregory Goswell si lak shyim nyia̱ Nawomi wa yet a̱bangdsng a̱yin nang a̱lyuut nkhang na ''tazwa'' nggu a̱nims kpam a̱lyiat na a̱ni, rut wa si̱ yet atsatsak a̱tyo a̱byii nkhang na a̱ni ''a̱tsatsak'' nkhang nggu nyia̱.<ref>Gregory Goswell, "yi huwas ha nang a̱ lyuut kpam a̱lyiat na danian nggu a ? lulyoot kpam a̱lyiat na si̇̄ ya firist mang a̱ya a̱lyiat mba na", ''[[Pacifica (journal)|Pacifica]]'' 21 (2008), 8.</ref> a̱lyoot nggon ka ni ba̱t a̱ngyei nggu [[Obed (a̱yin kpam a̱lyia agwaza)|Obed]], nggu wa ku yet s̱tyia̱ [[Jesse (a̱lyoot a̱yin ma kpam a̱lyiat)|Jesse]]a̱wot nggu wa si yet a̱tyia̱ a̱khwuop nggu[[Dawuda]]. == Ya̱fang == gzzeswqimry9inji65lkrpzrww29hkw A̱gban lyen 0 6853 41136 40631 2026-04-08T23:41:07Z Kambai Akau 15 41136 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱gban lyen/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱gban lyen/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gban lyen/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[A̱gban lyen/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[A̱gban lyen/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[A̱gban lyen/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Wikipedia and Encyclopædia Britannica.jpg|thumb|357x357px|Laptop tyai wat Wukipedia "Encyclopedia" (A̱gban lyen), kpa̱mkpaan ma̱ng mkpa̱m a̱gban lyen ma̱ng ngwat ''Encyclopædia Britannica'' nang á̱ khwuk á̱ si̱ ghwon ganng a̱ni. ]] '''A̱gban lyen''' yet ta̱m ya̱fang hwa ku ta̱gyit lyen nwuak a̱ni, ku a̱si̱ kuzangka̱i lyen ku a̱si̱ tangka̱i fam lyen nang á̱ khap á̱ sak a̱ni (a̱sa̱ra̱i).<ref>{{cite web |title=Encyclopedia. |url=http://library.rcc.edu/riverside/glossaryoflibraryterms.htm#e |archive-url=https://web.archive.org/web/20070803182506/http://library.rcc.edu/riverside/glossaryoflibraryterms.htm#e |archive-date=Zwat A̱ni̱nai 3, 2007}} Glossary of Library Terms. Riverside City College, Digital Library/Learning Resource Center. A̱ ghwut ndyo: Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 17, 2007.</ref><ref name="what">{{cite web |title=What are Reference Resources? |url=https://eiu.libguides.com/ResearchHelp |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122193111/https://eiu.libguides.com/ResearchHelp |archive-date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 22, 2022 |access-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 17, 2022 |publisher=Eastern Illinois University}}</ref> Á̱ ni̱ ka̱u a̱yaagban lyen ba tyia̱ a̱yaati̱kut bya ku swánga̱lyiat nang á̱ ni̱ tak-ti̱tak ca̱caat ma̱ng zwunzwuo-a̱lyem ji a̱ni di̱n vak a̱lyoot ati̱kut<ref name="DOLencyclopedia">{{cite book |last1=Hartmann |first1=R. R. K. |url=https://books.google.com/books?id=49NZ12icE-QC&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia&pg=PA49 |title=Dictionary of Lexicography |last2=James |first2=Gregory |publisher=Routledge |year=1998 |isbn=978-0-415-14143-7 |page=48 |access-date=Zwat A̱natat 27, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114034551/https://books.google.com/books?id=49NZ12icE-QC&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia&pg=PA49 |archive-date=Zwat Jhyiung 14, 2021 |url-status=}}</ref> ku di̱n vak si̱sa a̱pyia̱-a̱lyiat, ku, ka̱nang a̱gban lyen a̱zalang wa, á̱ ni̱ mbeang a̱ka̱fwuop na̱ na tyia̱ zop ji̱ yet doot a̱ni.<ref name="webster">{{cite web |title=Encyclopedia |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20220929221816/https://www.merriam-webster.com/dictionary/encyclopedia |archive-date=Zwat A̱kubunyiung 29, 2022 |access-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 17, 2022 |website=Merriam-Webster}}</ref> Nnwuai a̱gban lyen na ni̱ byia̱ a̱swap a̱wot na̱ ni̱ byia̱ a̱kyokyuat nkhang a̱ swak [[a̱gban swáng a̱lyiat|a̱yaagban swánga̱lyiat]] ma̱ a̱di̱di̱t.<ref name="DOLencyclopedia" /><ref name="humanities">{{cite web |last=Bocco |first=Diana |date=Zwat A̱ni̱nai 30, 2022 |title=What is an Encyclopedia? |url=https://www.languagehumanities.org/what-is-an-encyclopedia.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927200756/https://www.languagehumanities.org/what-is-an-encyclopedia.htm |archive-date=Zwat A̱kubunyiung 27, 2022 |access-date=Zwat Jhyiung 24, 2023 |website=Language Humanities}}</ref> Da̱ a̱ka̱nyiung, a̱yaati̱kut a̱gban lyen ba ni̱ jwaat a̱ghyi tazwa ''a̱lyiat na̱ yet a̱tsak'' nia a̱ni tazwa a̱pyia̱-a̱lyiat a̱nyiung nang á̱ ku yorong ma̱ a̱lyoot ati̱kut ka;<ref name="humanities" /> a̱si̱ wuni vwuon ma̱ng swánga̱lyiat a̱gban swánga̱lyiat ji, ji̱ jwaat a̱ghyi tazwa a̱lyiat [[Lyenlilyem|lyenlilyem]] kya, tazwa swánga̱lyiat, nang bwoi-a̱lyoot, fa, yei, nyian ta̱m, ma̱ng lili a̱gi̱rama nji.<ref name="humanities" /><ref name="bejoint">Béjoint, Henri (2000). [https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&dq=lexicography%20translated%20encyclopedia%20dictionary&pg=PA30 ''Modern Lexicography''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230031758/https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&lpg=PA30&dq=lexicography%20translated%20encyclopedia%20dictionary&pg=PA30 |date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 30, 2016}}, ngw. 30–31. Oxford University Press. {{ISBN|0-19-829951-6}}</ref><ref name="EB">{{cite encyclopedia |title=Encyclopaedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/186603/encyclopaedia |access-date=27 Zwat A̱natat 2010 |quote=An English lexicographer, H.W. Fowler, wrote in the preface to the first edition (1911) of ''The Concise Oxford Dictionary of Current English language'' that a dictionary is concerned with the uses of words and phrases and with giving information about the things for which they stand only so far as current use of the words depends upon knowledge of those things. The emphasis in an encyclopedia is much more on the nature of the things for which the words and phrases stand. |archive-date=16 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216021641/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/186603/encyclopaedia |url-status=live}}</ref><ref name="DOLei">{{cite book |last1=Hartmann |first1=R. R. K. |url=https://books.google.com/books?id=49NZ12icE-QC&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia&pg=PA49 |title=Dictionary of Lexicography |last2=James |first2=Gregory |publisher=Routledge |year=1998 |isbn=978-0-415-14143-7 |page=49 |quote=In contrast with linguistic information, encyclopedia material is more concerned with the description of objective realities than the words or phrases that refer to them. In practice, however, there is no hard and fast boundary between factual and lexical knowledge. |access-date=Zwat A̱natat 27, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114034551/https://books.google.com/books?id=49NZ12icE-QC&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia&pg=PA49 |archive-date=January 14, 2021 |url-status=}}</ref><ref name="OHEL22">{{cite book |last=Cowie |first=Anthony Paul |url=https://books.google.com/books?id=nhnVF9Or_wMC |title=The Oxford History of English Lexicography, Volume I |publisher=Oxford University Press |year=2009 |isbn=978-0-415-14143-7 |page=22 |quote=An 'encyclopedia' (encyclopaedia) usually gives more information than a dictionary; it explains not only the words but also the things and concepts referred to by the words. |access-date=Zwat A̱ni̱nai 17, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415131818/https://books.google.com/books?id=nhnVF9Or_wMC |archive-date=Zwat Nyaai 15, 2021 |url-status=}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} ha2w90qc1yas6a2uhbd87jbwdbsk572 41137 41136 2026-04-08T23:42:16Z Kambai Akau 15 41137 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱gban lyen/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱gban lyen/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gban lyen/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[A̱gban lyen/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[A̱gban lyen/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[A̱gban lyen/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Wikipedia and Encyclopædia Britannica.jpg|thumb|357x357px|Laptop tyai wat Wukipedia "Encyclopedia" (A̱gban lyen), kpa̱mkpaan ma̱ng mkpa̱m a̱gban lyen ma̱ng ngwat ''Encyclopædia Britannica'' nang á̱ khwuk á̱ si̱ ghwon ganng a̱ni. ]] '''A̱gban lyen''' yet ta̱m ya̱fang hwa ku ta̱gyit lyen nwuak a̱ni, ku a̱si̱ kuzangka̱i lyen ku a̱si̱ tangka̱i fam lyen nang á̱ khap á̱ sak a̱ni (a̱sa̱ra̱i).<ref>{{cite web |title=Encyclopedia. |url=http://library.rcc.edu/riverside/glossaryoflibraryterms.htm#e |archive-url=https://web.archive.org/web/20070803182506/http://library.rcc.edu/riverside/glossaryoflibraryterms.htm#e |archive-date=Zwat A̱ni̱nai 3, 2007}} Glossary of Library Terms. Riverside City College, Digital Library/Learning Resource Center. A̱ ghwut ndyo: Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 17, 2007.</ref><ref name="what">{{cite web |title=What are Reference Resources? |url=https://eiu.libguides.com/ResearchHelp |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122193111/https://eiu.libguides.com/ResearchHelp |archive-date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 22, 2022 |access-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 17, 2022 |publisher=Eastern Illinois University}}</ref> Á̱ ni̱ ka̱u a̱yaagban lyen ba tyia̱ a̱yaati̱kut bya ku swánga̱lyiat nang á̱ ni̱ tak-ti̱tak ca̱caat ma̱ng zwunzwuo-a̱lyem ji a̱ni di̱n vak a̱lyoot ati̱kut<ref name="DOLencyclopedia">{{cite book |last1=Hartmann |first1=R. R. K. |url=https://books.google.com/books?id=49NZ12icE-QC&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia&pg=PA49 |title=Dictionary of Lexicography |last2=James |first2=Gregory |publisher=Routledge |year=1998 |isbn=978-0-415-14143-7 |page=48 |access-date=Zwat A̱natat 27, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114034551/https://books.google.com/books?id=49NZ12icE-QC&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia&pg=PA49 |archive-date=Zwat Jhyiung 14, 2021 |url-status=}}</ref> ku di̱n vak si̱sa a̱pyia̱-a̱lyiat, ku, ka̱nang a̱gban lyen a̱zalang wa, á̱ ni̱ mbeang a̱ka̱fwuop na̱ na tyia̱ zop ji̱ yet doot a̱ni.<ref name="webster">{{cite web |title=Encyclopedia |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20220929221816/https://www.merriam-webster.com/dictionary/encyclopedia |archive-date=Zwat A̱kubunyiung 29, 2022 |access-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 17, 2022 |website=Merriam-Webster}}</ref> Nnwuai a̱gban lyen na ni̱ byia̱ a̱swap a̱wot na̱ ni̱ byia̱ a̱kyokyuat nkhang a̱ swak [[a̱gban swáng a̱lyiat|a̱yaagban swánga̱lyiat]] ma̱ a̱di̱di̱t.<ref name="DOLencyclopedia" /><ref name="humanities">{{cite web |last=Bocco |first=Diana |date=Zwat A̱ni̱nai 30, 2022 |title=What is an Encyclopedia? |url=https://www.languagehumanities.org/what-is-an-encyclopedia.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927200756/https://www.languagehumanities.org/what-is-an-encyclopedia.htm |archive-date=Zwat A̱kubunyiung 27, 2022 |access-date=Zwat Jhyiung 24, 2023 |website=Language Humanities}}</ref> Da̱ a̱ka̱nyiung, a̱yaati̱kut a̱gban lyen ba ni̱ jwaat a̱ghyi tazwa ''a̱lyiat na̱ yet a̱tsak'' nia a̱ni tazwa a̱pyia̱-a̱lyiat a̱nyiung nang á̱ ku yorong ma̱ a̱lyoot ati̱kut ka;<ref name="humanities" /> a̱si̱ wuni vwuon ma̱ng swánga̱lyiat a̱gban swánga̱lyiat ji, ji̱ jwaat a̱ghyi tazwa a̱lyiat [[Lyenlilyem|lyenlilyem]] nia, tazwa swánga̱lyiat, nang bwoi-a̱lyoot, fa, yei, nyian ta̱m, ma̱ng lili a̱gi̱rama nji.<ref name="humanities" /><ref name="bejoint">Béjoint, Henri (2000). [https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&dq=lexicography%20translated%20encyclopedia%20dictionary&pg=PA30 ''Modern Lexicography''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230031758/https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&lpg=PA30&dq=lexicography%20translated%20encyclopedia%20dictionary&pg=PA30 |date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 30, 2016}}, ngw. 30–31. Oxford University Press. {{ISBN|0-19-829951-6}}</ref><ref name="EB">{{cite encyclopedia |title=Encyclopaedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/186603/encyclopaedia |access-date=27 Zwat A̱natat 2010 |quote=An English lexicographer, H.W. Fowler, wrote in the preface to the first edition (1911) of ''The Concise Oxford Dictionary of Current English language'' that a dictionary is concerned with the uses of words and phrases and with giving information about the things for which they stand only so far as current use of the words depends upon knowledge of those things. The emphasis in an encyclopedia is much more on the nature of the things for which the words and phrases stand. |archive-date=16 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216021641/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/186603/encyclopaedia |url-status=live}}</ref><ref name="DOLei">{{cite book |last1=Hartmann |first1=R. R. K. |url=https://books.google.com/books?id=49NZ12icE-QC&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia&pg=PA49 |title=Dictionary of Lexicography |last2=James |first2=Gregory |publisher=Routledge |year=1998 |isbn=978-0-415-14143-7 |page=49 |quote=In contrast with linguistic information, encyclopedia material is more concerned with the description of objective realities than the words or phrases that refer to them. In practice, however, there is no hard and fast boundary between factual and lexical knowledge. |access-date=Zwat A̱natat 27, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114034551/https://books.google.com/books?id=49NZ12icE-QC&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia&pg=PA49 |archive-date=January 14, 2021 |url-status=}}</ref><ref name="OHEL22">{{cite book |last=Cowie |first=Anthony Paul |url=https://books.google.com/books?id=nhnVF9Or_wMC |title=The Oxford History of English Lexicography, Volume I |publisher=Oxford University Press |year=2009 |isbn=978-0-415-14143-7 |page=22 |quote=An 'encyclopedia' (encyclopaedia) usually gives more information than a dictionary; it explains not only the words but also the things and concepts referred to by the words. |access-date=Zwat A̱ni̱nai 17, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415131818/https://books.google.com/books?id=nhnVF9Or_wMC |archive-date=Zwat Nyaai 15, 2021 |url-status=}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} tw6gg9jsyau9dlmtqj1omkbgbfmk6c0 Nikola Tereshcenko 0 6983 41138 41076 2026-04-09T00:11:01Z Kambai Akau 15 41138 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nikola Tereshcenko/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nikola Tereshcenko/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nikola Tereshcenko/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Nikola Tereshcenko/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Nikola Tereshcenko/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Nikola Tereshcenko/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Nikola Tereshcenko''' (á̱ bu lyuut '''Mykola Tereshcenko'''; 14 Zwat Swak 1819 – 19 Zwat Jhyiung 1903) ku yet a̱tyubeang-á̱niet, a̱tyukwainfwuo-á̱niet, ma̱ng a̱tyumumwang a̱bwuanng a̱byin [[Yuki̱ren]] wa di̱ fam sot-nta̱m nyian shuga a̱ni. Á̱kpa á̱niet lyen Tereshcenko ma̱ng yet a̱tyuba̱ng cuk meyo Hi̱lukhip di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t bi̱ri̱ng ma̱ng nang kurum nggu ma̱ a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t ma̱ a̱byin Yuki̱ren, nang Katidi̱ra Sen Volodymyr, A̱linkyangtaada A̱byin Taras Shevcenko, mbeang A̱linkyangtaada Nghwughwu A̱byin Yuki̱ren ma̱ng a̱ka̱vwuo njhyang. Á̱ ku byin Tereshcenko ma̱ a̱keeang Hi̱lukhip kya, ka̱ ku yet kap A̱byintyokgwomna Ceri̱nigop ma̱ A̱byintyokshan Roshya di̱n jen a̱ja. A̱mgba̱m ma̱ng a̱vwuofi̱ri̱m ka di̱n jen a̱ja, a̱ si̱ tsa a̱bwuanng cong ma̱ng á̱kongkwong-burodi a̱zama a̱ka̱la̱di naat Ki̱rimya, a̱ sii du mbeang nfak ma̱ng fa̱n. Ma̱ a̱lyia̱ 1851, a̱ si̱ yet a̱gba̱ndang buri̱gomasi̱ta Hi̱lukhip wu, a̱wot ma̱ a̱lyia̱ 1861 a̱ si̱ yet Meyo Hi̱lukhip wu, a̱ si̱ ba̱ng cuk ji bai ndyia̱ 14. Ma̱ a̱lyia̱ 1855 a̱ si̱ nok a̱tsan a̱vwuonyian shuga kyangbwak nggu ka ka̱ shyia̱ ya-a̱ywan a̱ swak di̱n jen ji nang á̱ kpa Cam Tyei-sa̱t ji ma̱ a̱lyia̱ 1861, a̱wot ma̱ng tyei kurum mami, a̱ si̱ bu maai tsa a̱vwuonyian shuga-bit. Ma̱ a̱lyia̱ 1870 kyangbwak hu si̱ kpaat sot-á̱niet mat a̱yang-kurum a̱ka̱vwuonyian shuga wu, zang-nji ja a̱ nyia̱ ta̱m ma̱ng a̱nji ba̱ng si̱ bai a̱ngaan shyicet nggu ka. Da̱nian tung-tutung a̱yang-kurum nggu hu di̱n jen a̱bwuanng nggu ji, Tereshcenko si̱si̱ ta̱bat tyei a̱ka̱nkurum da̱ a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t di̱ ngaan shyicet nggu hu. A̱ nwuak a̱ka̱nkurum da̱ a̱ka̱vwuonyian a̱yangka̱dung ma̱ a̱byin Yuki̱ren, a̱wot a̱ si̱ bu kpaat ''Yunuvasi̱ti Pedagogik Oleksandr Dovzhenko A̱byin si̱ Hi̱lukhip hu a̱ni ma̱ng Ntutut Politeknik Kyip. Ma̱ng á̱ghyang a̱ka̱kurum, a̱ si̱ bu nwuak a̱ka̱sa nkyang taada ma̱ a̱di̱di̱t, A̱zwu Akademi A̱byin a̱si̱ Kyip a̱si̱ Opereta, ma̱ng a̱yaacot a̱ka̱nkurum. A̱ khwu ma̱ a̱lyia̱ 1903 kya. taycd2znvnk5ar5p4jz030clp0cpxqn 41139 41138 2026-04-09T00:11:50Z Kambai Akau 15 41139 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nikola Tereshcenko/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nikola Tereshcenko/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nikola Tereshcenko/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Nikola Tereshcenko/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Nikola Tereshcenko/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Nikola Tereshcenko/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Nikola Tereshcenko''' (á̱ bu lyuut '''Mykola Tereshcenko'''; 14 Zwat Swak 1819 – 19 Zwat Jhyiung 1903) ku yet a̱tyubeang-á̱niet, a̱tyukwainfwuo-á̱niet, ma̱ng a̱tyumumwang a̱bwuanng a̱byin [[Yuki̱ren]] wa di̱ fam sot-nta̱m nyian shuga a̱ni. Á̱kpa á̱niet lyen Tereshcenko ma̱ng yet a̱tyuba̱ng cuk meyo Hi̱lukhip di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t bi̱ri̱ng ma̱ng nang kurum nggu ma̱ a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t ma̱ a̱byin Yuki̱ren, nang Katidi̱ra Sen Volodymyr, A̱linkyangtaada A̱byin Taras Shevcenko, mbeang A̱linkyangtaada Nghwughwu A̱byin Yuki̱ren ma̱ng a̱ka̱vwuo njhyang. Á̱ ku byin Tereshcenko ma̱ a̱keeang Hi̱lukhip kya, ka̱ ku yet kap A̱byintyokgwomna Ceri̱nigop ma̱ A̱byintyokshan Roshya di̱n jen a̱ja. A̱mgba̱m ma̱ng a̱vwuofi̱ri̱m ka di̱n jen a̱ja, a̱ si̱ tsa a̱bwuanng cong ma̱ng á̱kongkwong-burodi a̱zama a̱ka̱la̱di naat Ki̱rimya, a̱ sii du mbeang nfak ma̱ng fa̱n. Ma̱ a̱lyia̱ 1851, a̱ si̱ yet a̱gba̱ndang buri̱gomasi̱ta Hi̱lukhip wu, a̱wot ma̱ a̱lyia̱ 1861 a̱ si̱ yet Meyo Hi̱lukhip wu, a̱ si̱ ba̱ng cuk ji bai ndyia̱ 14. Ma̱ a̱lyia̱ 1855 a̱ si̱ nok a̱tsan a̱vwuonyian shuga kyangbwak nggu ka ka̱ shyia̱ ya-a̱ywan a̱ swak di̱n jen ji nang á̱ kpa Cam Tyei-sa̱t ji ma̱ a̱lyia̱ 1861, a̱wot ma̱ng tyei kurum mami, a̱ si̱ bu maai tsa a̱vwuonyian shuga-bit. Ma̱ a̱lyia̱ 1870 kyangbwak hu si̱ kpaat sot-á̱niet mat a̱yang-kurum a̱ka̱vwuonyian shuga wu, zang-nji ja a̱ nyia̱ ta̱m ma̱ng a̱nji ba̱ng si̱ bai a̱ngaan shyicet nggu ka. Da̱nian tung-tutung a̱yang-kurum nggu hu di̱n jen a̱bwuanng nggu ji, Tereshcenko si̱si̱ ta̱bat tyei a̱ka̱nkurum da̱ a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t di̱ ngaan shyicet nggu hu. A̱ nwuak a̱ka̱nkurum da̱ a̱ka̱vwuonyian a̱yangka̱dung ma̱ a̱byin Yuki̱ren, a̱wot a̱ si̱ bu kpaat Yunuvasi̱ti Pedagogik Oleksandr Dovzhenko A̱byin si̱ Hi̱lukhip hu a̱ni ma̱ng Ntutut Politeknik Kyip. Ma̱ng á̱ghyang a̱ka̱kurum, a̱ si̱ bu nwuak a̱ka̱sa nkyang taada ma̱ a̱di̱di̱t, A̱zwu Akademi A̱byin a̱si̱ Kyip a̱si̱ Opereta, ma̱ng a̱yaacot a̱ka̱nkurum. A̱ khwu ma̱ a̱lyia̱ 1903 kya. rwh9eo3g8aja2m7vk1oxugkjfkewpve Ta‌̱mpi‌̱let:Contains special characters 10 6988 41114 2026-04-08T22:00:50Z Kambai Akau 15 Created page with "{{Contains special characters/core | compact = {{{compact|}}} | section = {{if empty|{{{section|}}}|{{{2|}}}}} | image = {{#switch:{{{1|{{{lang|}}}}}} | AA = Example.of.SJIS.art.rendering.svg | APL = APLgradeup.svg | Armenian = {{{image|Armenian language in the Armenian alphabet.svg}}} | Asamiya | Assamese = {{{image|Wiki letter wo.svg}}} | Balinese = Bali Ba.png | Balochi | Baluchi = Balochi.svg | Baybayin = Baybayin Ba.svg | Bengali = {{{image|Bengali Conjunct..." 41114 wikitext text/x-wiki {{Contains special characters/core | compact = {{{compact|}}} | section = {{if empty|{{{section|}}}|{{{2|}}}}} | image = {{#switch:{{{1|{{{lang|}}}}}} | AA = Example.of.SJIS.art.rendering.svg | APL = APLgradeup.svg | Armenian = {{{image|Armenian language in the Armenian alphabet.svg}}} | Asamiya | Assamese = {{{image|Wiki letter wo.svg}}} | Balinese = Bali Ba.png | Balochi | Baluchi = Balochi.svg | Baybayin = Baybayin Ba.svg | Bengali = {{{image|Bengali Conjunct Kshya.svg}}} | Braille = {{{image|Braille N.svg}}} | Burmese = Burmese character k.svg | Canadian = {{{image|Canadian Aboriginal Syllabics Example.svg}}} | Cherokee = {{{image|Tsalagi word.svg}}} | Coptic = {{{image|CopticLetters.svg}}} | Anatolian cuneiform | Neo-Assyrian cuneiform | Neo-Babylonian cuneiform | Old Babylonian cuneiform | cuneiform = {{{image|Cuneform UZ.svg}}} | Deseret = {{{image|Deseret capital Dee.svg}}} | Egyptian | Egyptian hieroglyphs | hieroglyphs = Egyptian-A.PNG | emoticon | emoji = {{{image|Emoji u263a.svg}}} | Ethiopic = {{{image|Ge'ez.svg}}} | Georgian = {{{image|ღ.png}}} | Glagolitic = {{{image|GlagoliticSlovoⰔ.svg}}} | Gothic = {{{image|Gothic Letter Ahsa.svg}}} | Hebrew = {{{image|Shalom2.svg}}} | Hindko = Hindko.svg | Hokkien = O-dot.png | Karen = Karen text.svg | Khoekhoe = {{{image|Clicks.svg}}} | Indic = {{{image|Example.of.complex.text.rendering.svg}}} | IPA = {{{image|Parentesi Quadre.svg}}} | Javanese = {{{image|Javanese ha.svg}}} | Khmer = {{{image|Aksar Khmer.svg}}} | Lanna | Northern Thai = {{{image|Lanna Tua Mueang.svg}}} | Lao = {{{image|Laos in Lao.svg}}} | Lontara = Lontara.svg | Manchu = {{{image|Manju gisun.svg}}} | Meitei = {{{image|Meetei Mayek letter I.svg}}} | Mongolian = {{{image|Monggol bicig.svg}}} | Nom = {{{image|Chu nom.svg}}} | Ogham = {{{image|Ogham letter ngeadal.svg}}} | Old Hangul = {{{image|Yeorinhieuh letter.svg}}} | Old Hungarian = L (rovásbetű).svg | Old Persian = {{{image|Old Persian mi.png}}} | Ottoman Turkish = {{{image|Ottoman Turkish in Nastaliq (vertical).png}}} | Pashto = Pashto.svg | Perso-Arabic = {{{image|Farsi.svg}}} | PIE | PIE words = PIE ǵh.svg | Phoenician = Phoenician_aleph.svg | Runic = {{{image|Tyr-runes.svg}}} | Saraiki = Saraiki.svg | Shavian = Shavian Ha-ha.svg | SignWriting = SignWriting-render.svg | Sindhi = Sindhi.svg | Sundanese = Sunda_Sa.png | Syriac = {{{image|Shlama.svg}}} | Tamil = {{{image|Tamil A.svg}}} | Tangut = {{{image|LFW2008_2403.png}}} | Thai = {{{image|Thai Alphabet Sample.svg}}} | Tibetan = Tibetan wa + (i).svg | Tifinagh = {{{image|Yakh.svg}}} | Uncommon | Uncommon Unicode | Unicode = {{{file|Replacement character.svg}}} | Urdu = {{{image|Urdu example.svg}}} | Ugaritic = {{{image|Ugaritic8-ghain-i-u-ssu.PNG}}} | Uyghur = {{{image|Uyghurche.png}}} | Vietnamese = {{{image|Chu nom.svg}}} | {{{image|}}} }} | imageclass = {{#switch:{{{1|{{{lang|}}}}}} | emoticon | emoji = | #default = skin-invert }} | link = {{#switch:{{{1|{{{lang|}}}}}} | emoticon | emoji = File:Emoji u263a.svg | Hebrew = Shalom | IPA = Help:IPA | Lanna | Northern Thai | Uncommon | Uncommon Unicode | Unicode = {{{link|Specials (Unicode block)#Replacement character}}} | {{{link|}}} }} | alt = {{#switch:{{{1|{{{lang|}}}}}} | Asamiya | Assamese = Oxomia | Bengali = Bengali | Braille = ⠝ | Hebrew = שָׁלוֹם | IPA = [] | Lanna | Northern Thai | Uncommon | Uncommon Unicode | Unicode = {{{alt|<?>}}} | Meitei = Meetei Mayek | {{{alt|}}} }} | width = {{{width|}}} | fix = {{#switch:{{{1|{{{lang|}}}}}} | Asamiya | Assamese = Wikipedia:Asamiya script display help | AA | Hokkien | Nom | Vietnamese = Help:Multilingual support (East Asian) | Anatolian cuneiform | Neo-Assyrian cuneiform | Neo-Babylonian cuneiform | Old Babylonian cuneiform | cuneiform = Help:Multilingual_support#Cuneiform | Egyptian | Egyptian hieroglyphs | hieroglyphs = Help:Multilingual_support#Egyptian_hieroglyphs | APL | emoticon | emoji | Old Hungarian | Shavian = Help:Special characters | Armenian | Balinese | Baybayin | Canadian | Cherokee | Coptic | Deseret | Georgian | Javanese | Khoekhoe | Lanna | Northern Thai | Lontara | Manchu | Mongolian | Old Hangul = Help:Multilingual support (East Asian)#Archaic Hangul | Old Persian | SignWriting | Sogdian | Sundanese | Syriac | Tangut | Warang Citi = Help:Multilingual support#{{{1|{{{lang|}}}}}} | Uncommon | Uncommon Unicode | Unicode = {{{fix|Help:Multilingual support}}} | Balochi | Baluchi | Hindko | Ottoman Turkish | Pashto | Perso-Arabic | Saraiki | Sindhi | Urdu | Uyghur = Help:Arabic | Bengali = Wikipedia:Bangla script display help | Burmese = Help:Multilingual support (Burmese) | Ethiopic = Help:Multilingual support (Ethiopic) | Gothic = Help:Gothic Unicode Fonts | Hebrew = Help:Hebrew | Indic | Khmer | Lao | Tamil | Thai | Tibetan = Help:Multilingual support (Indic) | IPA = Help:IPA#Rendering issues | Karen = Help:Multilingual support (Myanmar) | Levantine = Template:Lang#Applying_styles | Meitei = Wikipedia:Meitei script display help | Ugaritic = Help:Special characters#Ancient scripts | Tifinagh = Help:Multilingual support (Tifinagh) | #default = {{{fix|}}} }} | special = {{#switch:{{{1|{{{lang|}}}}}} | AA = [[Shift JIS art]] | APL = [[APL (programming language)|APL]] [[source code]] | Armenian = [[Armenian language|Armenian]] text | Asamiya | Assamese = [[Assamese alphabet|the Assamese alphabet]] | Balinese = [[Balinese alphabet]] | Baluchi | Balochi = [[Balochi language|Balochi text]], written from right to left with some letters joined | Baybayin = [[Baybayin]] script | Bengali = [[Bengali alphabet|Bengali text]] | Braille = [[Braille Patterns|Unicode Braille characters]] | Burmese = [[Burmese alphabet|Burmese script]] | Canadian = [[Canadian Aboriginal syllabics|Canadian Aboriginal syllabic characters]] | Cherokee = [[Cherokee syllabary|Cherokee syllabic characters]] | Coptic = [[Coptic language|Coptic]] text | Anatolian cuneiform | Neo-Assyrian cuneiform | Neo-Babylonian cuneiform | Old Babylonian cuneiform | cuneiform = [[cuneiform script|{{{1}}} script]] | Deseret = [[Deseret alphabet|Deseret alphabet characters]] | Egyptian | Egyptian hieroglyphs | hieroglyphs = [[Egyptian hieroglyphs|Ancient Egyptian Hieroglyphic]] text | emoticon | emoji = [[Emoji#In Unicode|Unicode emoticons or emoji]] | Ethiopic = [[Ge'ez script|Ethiopic text]] | Georgian = [[Georgian language|Georgian]] text | Glagolitic = [[Glagolitic script|Glagolitic]] text | Gothic = [[Gothic alphabet|Gothic]] characters | Hebrew = [[Hebrew alphabet|Hebrew text]] | Hindko = [[Shahmukhi alphabet|Hindko text]], written from right to left with some letters joined | Hokkien = [[Hokkien]] text | Indic = [[Brahmic scripts|Indic text]] | IPA = [[International Phonetic Alphabet|IPA]] phonetic symbols | Javanese = letters from the [[Javanese script]] | Karen = [[Karen alphabet|Karen script]] | Khoekhoe = [[Click consonant|click symbols]] from the [[Khoekhoe language]] | Khmer = [[Khmer language|Khmer]] text | Lanna | Northern Thai = [[Northern Thai language|Lanna text]] | Lao = [[Lao language|Lao text]] | Levantine = [[Levantine Arabic|Levantine written in Arabic characters]] | Lontara = [[Lontara alphabet|Lontara script]] | Manchu = [[Manchu language|Manchu]] text | Meitei = [[Meitei script|the Meitei alphabet]] | Mongolian = [[Mongolian script]] | Nom = [[chữ Nôm]] text | Ogham = [[Ogham|Ogham text]] | Old Hangul = [[Obsolete Hangul jamo|Old Hangul]] text | Old Hungarian = [[Old Hungarian alphabet|Old Hungarian]] text | Old Persian = [[Old Persian language|Old Persian]] text | Ottoman Turkish = [[Ottoman Turkish alphabet|Ottoman Turkish text]], written from right to left with some [[Arabic alphabet|Arabic]] letters and additional symbols joined | Pashto = [[Pashto alphabet|Pashto text]] | Perso-Arabic = [[Persian alphabet|Persian text]] | Phoenician = [[Phoenician language|Phoenician text]] | PIE | PIE words = characters used to write reconstructed [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] words (for an explanation of the notation, see [[Proto-Indo-European phonology]]) | Runic = [[runes|runic]] characters | Saraiki = [[Shahmukhi|Saraiki text]], written from right to left with some letters joined | Shavian = [[Shavian alphabet|Shavian]] text | SignWriting = symbols from the [[SignWriting|SignWriting Script]] | Sindhi = [[Sindhi language|Sindhi text]], written from right to left with some letters joined | Sogdian = [[Sogdian alphabet|Sogdian text]] | Sundanese = [[Sundanese alphabet|Sundanese script]] | Syriac = Syriac text, written from right to left in a cursive style with some letters joined | Tamil = [[Tamil script]] | Tangut = [[Tangut language|Tangut]] text | Thai = [[Thai language|Thai text]] | Tibetan = [[Tibetan alphabet|Tibetan script]] | Tifinagh = [[Tifinagh|Tifinagh text]] | Tirhuta = [[Tirhuta script|Tirhuta text]] | Uncommon | Uncommon Unicode | Unicode = {{{special|uncommon [[Unicode]] characters}}} | Urdu = [[Urdu alphabet|Urdu text]] | Ugaritic = [[Ugaritic]] text | Uyghur = [[Uyghur Arabic alphabet|Uyghur text]] | Vietnamese = [[Vietnamese language|Vietnamese]] text | Warang Citi = [[Warang Citi]] characters | #default = {{{special|}}} }} | characters = {{#switch:{{{1|{{{lang|}}}}}} | AA = [[kanji]] and [[kana]] | APL = [[APL syntax and symbols|APL symbols]] | Armenian | Coptic | Deseret | Hebrew | Ogham = {{{1|{{{lang|}}}}}} letters | Balinese = Balinese characters | Balochi | Baluchi = [[Balochi language#Writing system|Balochi script]] | Baybayin = Baybayin characters | Braille = [[Braille|Braille characters]] | Burmese = [[Burmese alphabet|Burmese script]] | Canadian = syllabics | Cherokee = Cherokee syllabics | Anatolian cuneiform | Neo-Assyrian cuneiform | Neo-Babylonian cuneiform | Old Babylonian cuneiform | cuneiform = cuneiform script | Egyptian | Egyptian hieroglyphs | hieroglyphs = [[Egyptian hieroglyphs]] | emoticon | emoji = the intended characters | Ethiopic = Ethiopic characters | Georgian = [[Georgian scripts|Georgian letters]] | Glagolitic = letters | Gothic = letters | Hindko = [[Shahmukhi alphabet|Hindko script]] | Hokkien = [[Hàn-jī]], [[Pe̍h-ōe-jī]] and [[Tâi-lô]] | Indic = Indic text | IPA = [[Unicode]] characters. For an introductory guide on IPA symbols, see [[Help:IPA]] | Javanese = Javanese characters | Karen = [[Karen alphabet|Karen script]] | Khmer = [[Khmer script]] | Manchu = [[Manchu alphabet]] | Mongolian = text in [[Mongolian script]] | Lanna | Northern Thai = [[Tai Tham script]] | Nom = [[chữ Nôm]] | Lao = [[Lao alphabet|Lao script]] | Lontara = Lontara characters | Old Hungarian = [[Old Hungarian alphabet|Old Hungarian]] characters | Old Persian = [[Old Persian cuneiform]] | Pashto = [[Pashto alphabet|Pashto script]] | PIE | PIE words = [[Unicode]] combining characters and [[Latin script|Latin]] characters | Runic = runes | Saraiki = [[Shahmukhi|Saraiki script]] | Shavian = [[Shavian alphabet|Shavian]] characters | SignWriting = SignWriting symbols | Sindhi = [[Sindhi language#Writing|Sindhi script]] | Sogdian = Sogdian characters | Sundanese = Sundanese characters | Syriac = [[Syriac script|Syriac text]] | Tamil = Tamil script | Tangut = [[Tangut script|Tangut characters]] | Thai = [[Thai script]] | Tibetan = [[Tibetan alphabet|Tibetan characters]] | Tifinagh = [[Tifinagh|Tifinagh letters]] | Uncommon | Uncommon Unicode | Unicode = {{{characters|the intended characters}}} | Urdu = [[Urdu alphabet|Urdu script]] | Ugaritic = [[Ugaritic alphabet]] | Uyghur = [[Uyghur Arabic alphabet|Uyghur script]] | Vietnamese = [[chữ Nôm]], [[chữ Hán]] and [[Vietnamese alphabet|chữ Quốc ngữ]] | Warang Citi = Warang Citi | #default = {{{characters|}}} }} | error = {{#switch:{{{1|{{{lang|}}}}}} | Asamiya | Assamese | Meitei = errors in display | Balochi | Baluchi = unjoined Balochi letters or other symbols | Baybayin = [[mojibake|question marks, boxes, or other symbols]] | emoticon | emoji | Lanna | Northern Thai = [[Specials (Unicode block)#Replacement character|question marks, boxes, or other symbols]] | Levantine = {{lang|ar|احنا‎}} and {{lang|apc|احنا‎}} appearing as two different characters. If so, [[Template:Lang#Applying_styles|apply this custom style in your user settings]]: <syntaxhighlight lang="css">[lang=apc] { font-family: 'Segoe UI', Tahoma; }</syntaxhighlight> | Hindko | Indic | Old Hangul = boxes or letters that did not properly join into syllables | Ottoman Turkish | Pashto | Saraiki | Sindhi | Tamil = [[mojibake|question marks or boxes]], misplaced vowels or missing conjuncts | Syriac = unjoined Syriac letters or other symbols | Tibetan = very small fonts, misplaced vowels or missing conjuncts | Uncommon | Uncommon Unicode | Unicode = {{{error|[[Specials (Unicode block)#Replacement character|question marks, boxes, or other symbols]]}}} | Urdu = unjoined letters running left to right or other symbols | Uyghur = unjoined letters or other symbols | #default = {{{error|}}} }} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> pzjaxztbt1xgi3b2kekkvbj8gjnlwzx Ta‌̱mpi‌̱let:Contains special characters/core 10 6989 41115 2026-04-08T22:07:07Z Kambai Akau 15 Created page with "{{Side box | class = contains-special-characters noprint selfref | templatestyles = Contains special characters/styles.css | text = {{#if: {{{compact|}}} | You may need [[{{if empty|{{{fix|}}}|Help:Special characters}}|rendering support]] to display the {{if empty|{{{special|}}}|[[Help:Special characters|special characters]]}} in this {{#if:{{{section|}}}|{{{section}}}|{{#if:{{SUBJECTSPACE}}|page|article}}}} correctly. | '''{{#if:{{{section|}}}|{{{section}..." 41115 wikitext text/x-wiki {{Side box | class = contains-special-characters noprint selfref | templatestyles = Contains special characters/styles.css | text = {{#if: {{{compact|}}} | You may need [[{{if empty|{{{fix|}}}|Help:Special characters}}|rendering support]] to display the {{if empty|{{{special|}}}|[[Help:Special characters|special characters]]}} in this {{#if:{{{section|}}}|{{{section}}}|{{#if:{{SUBJECTSPACE}}|page|article}}}} correctly. | '''{{#if:{{{section|}}}|{{{section}}}|{{#if:{{SUBJECTSPACE}}|Wat huni|Ati̱kut wuni}}}} byia̱ {{if empty|{{{special|}}}|[[Help:Special characters|zwúnzwuo á̱ khap á̱ sak zan a̱ni]]}}.''' Di̱ mi̱n a̱tsak [[{{if empty|{{{fix|}}}|Help:Special characters}}|li̱n-a̱ma bwan nji]], a bye li {{if empty|{{{error|}}}|[[Specials (Unicode block)#Replacement character|zwúnzwuo-lyi̱ri̱m, a̱yaakwati, ku a̱yaalama á̱ghyang]]}}{{#if:{{{characters|}}}|&#32;instead of {{{characters}}}}}. }} | image = {{#if:{{{image|}}} | [[File:{{{image}}}|40x40px|link={{{link|}}}|alt={{{alt|}}}|class={{{imageclass|}}}]] }} | style = {{#if:{{{width|}}}|width: {{{width}}};}} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> rit3jztosd3ww9lb6305iz4wiu336vj Ta‌̱mpi‌̱let:Contains special characters/styles.css 10 6990 41116 2026-04-08T22:07:47Z Kambai Akau 15 Created page with "/* {{pp|small=y}} */ @media (min-width: 720px) { /* match infobox width because commonly near an infobox */ .contains-special-characters { width: 22em; } }" 41116 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ @media (min-width: 720px) { /* match infobox width because commonly near an infobox */ .contains-special-characters { width: 22em; } } 6fryuh7lod5j6224v2gdp7j39c91n3l Gi̱rinlan 0 6991 41126 2026-04-08T22:44:32Z Kambai Akau 15 Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gi̱rinlan/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gi̱rinlan/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gi̱rinlan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Gi̱rinlan/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Gi̱rinlan/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Gi̱rinlan/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}}..." 41126 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gi̱rinlan/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gi̱rinlan/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gi̱rinlan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Gi̱rinlan/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Gi̱rinlan/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Gi̱rinlan/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Gi̱rinlan'''{{efn|{{lang|kl|Kalaallit Nunaat}}, {{IPA|kl|kalaːɬːit nʉnaːt|pron}}; {{lang|da|Grønland}}, {{IPA|da|ˈkʁɶnˌlænˀ|pron}}}} yet a̱byin kya ka̱ tyok a̱pyia̱ nka{{efn|{{lang|da|rigsdel}}, ca̱caat {{gloss|kap tyok}}<ref>{{Cite web |title=Greenland and The Faroe Islands |url=https://um.dk/en/foreign-policy/the-arctic/greenland-and-the-faroe-islands |access-date=28 Zwat Jhyiung 2025 |website=UM-ENEN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Political system |url=https://japan.um.dk/en/about-denmark/greenland/political-system |access-date=28 Zwat Jhyiung 2025 |website=Denmark in Japan |publisher=Minister of Foreign Affairs of Denmark |language=en}}</ref>}} A̱byintyok Da̱mmak<ref>{{cite news |url=https://denmark.dk/people-and-culture/greenland |title=Greenland: The world's largest island |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Denmark |access-date=14 Zwat Jhyiung 2024 |archive-date=20 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231220232126/https://denmark.dk/people-and-culture/greenland |url-status=live}}</ref><ref>Multiple sources: *{{cite book |first=Dallen J. |last=Timothy |date=6 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2020 |title=Tourism in European Microstates and Dependencies: Geopolitics, Scale and Resource Limitations |publisher=CABI |pages=94ff |isbn=978-1-78924-310-9 |oclc=1162434605 |url=https://books.google.com/books?id=UYMIEAAAQBAJ&pg=PA94 |quote=This change in governance also resulted in Greenland becoming an autonomous 'constituent country' in the Danish realm&nbsp;... |access-date=18 ZWat A̱kubunyiung 2022 |archive-date=10 ZWat A̱taa 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610113252/https://books.google.com/books?id=UYMIEAAAQBAJ&pg=PA94#v=onepage&q&f=false |url-status=live}} *{{Cite web |last=Benedikter |first=Thomas |date=19 Zwat A̱taa 2006 |title=The working autonomies in Europe |url=http://www.gfbv.it/3dossier/eu-min/autonomy.html |publisher=Society for Threatened Peoples |quote=Denmark has established very specific territorial autonomies with its two island territories |access-date=3 Zwat A̱taa 2019 |archive-date=9 Zwat Tsat 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080309063149/http://www.gfbv.it/3dossier/eu-min/autonomy.html |url-status=live}} *{{Cite web |url=http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx |title=Greenland |last=Ackrén |first=Maria |date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2017 |publisher=Autonomy Arrangements in the World |quote=Faroese and Greenlandic are seen as official regional languages in the self-governing territories belonging to Denmark. |access-date=30 Zwat A̱ni̱nai 2019 |archive-date=30 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190830110832/http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx }} *{{Cite web |url=https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en |title=Greenland |date=3 June 2013 |website=International Cooperation and Development |publisher=[[European Commission]] |language=en |access-date=27 Zwat A̱ni̱nai 2019 |quote=Greenland [...] is an autonomous territory within the Kingdom of Denmark |archive-date=16 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916135422/https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en |url-status=live}}</ref> ma̱ng kap hu ku shi a̱ swak a̱ni si̱ nkap ntat a̱byintyok na di̱n vak shi a̱byin, a̱wot nkap ghyáng ni̱nia yet a̱tsak [[Da̱mmak]] wu ma̱ng Bibyin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot Faroe hu. Mman-a̱byin Gi̱rinlan na yet mman-a̱byin Da̱mmak nia. Mat a̱nia wa, na̱ si̱ mun yet mman-a̱byin Badundung Bibyin Yurop (EU) nia a̱ni meang, shimba a̱byin Gi̱rinlan yet nwai yet kap EU hu. A̱byin kikya yet a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot ka̱ shi a̱ swak kuzang nka mi̱ swanta hu,{{efn|[[Afro-Eurasia]], the [[Americas]], [[Australia (continent)|Australia]], and [[Antarctica]] are all larger than Greenland, but they are generally considered [[continent]]s, not islands.<ref name="jc">{{Cite web |title=Joshua Calder's World Island Information |url=http://www.worldislandinfo.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423173524/http://www.worldislandinfo.com/ |archive-date=23 April 2011 |access-date=6 September 2010 |publisher=Worldislandinfo.com}}</ref>{{nonspecific|date=January 2026}}}} and lies between the [[Arctic Ocean|Arctic]] and Atlantic oceans, east of the Canadian [[Arctic Archipelago]]. It shares a small {{convert|1.2|km|adj=on}} border with Canada on [[Hans Island]]. The capital and largest city is [[Nuuk]].<ref name="worldfactbook">{{cite web |url= https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |title=Greenland |work=The World Factbook |publisher=CIA |access-date=13 January 2021 |archive-date=9 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ }}</ref> [[Kaffeklubben Island]] off the northern coast is the world's [[Northernmost point of land|northernmost undisputed point of land]]{{efn|[[Stray Dog West]] is considered the most northerly competitor claim, although it is generally sunken at [[high tide]].}}{{snd}}[[Cape Morris Jesup]] on the main island was thought to be so until the 1960s. Economically, Greenland is heavily reliant on [[Block grant#Denmark|aid from Denmark]], which has averaged {{DKK|5.4{{nbsp}}billion|link=yes}} ({{Euro|724{{nbsp}}million|link=yes}}) annually in the period 2019–2023, amounting to more than 20% of the territory's gross domestic product.<ref>{{Cite news|date=20 January 2025 |title=Pressure on Greenland for more Danish aid, U.S. presence |url=https://www.financialmirror.com/2025/01/20/pressure-on-greenland-for-more-danish-aid-u-s-presence/ |access-date=13 January 2026 |website=Financial Mirror |language=en-GB}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin A̱merika A̱za}} [[Sa:A̱merika A̱za]] [[Sa:Yurop]] 8d32h5px80evz3mtsjzsalvvb68xu24 41133 41126 2026-04-08T23:02:08Z Kambai Akau 15 41133 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gi̱rinlan/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gi̱rinlan/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gi̱rinlan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Gi̱rinlan/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Gi̱rinlan/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Gi̱rinlan/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Gi̱rinlan'''{{efn|{{lang|kl|Kalaallit Nunaat}}, {{IPA|kl|kalaːɬːit nʉnaːt|pron}}; {{lang|da|Grønland}}, {{IPA|da|ˈkʁɶnˌlænˀ|pron}}}} yet a̱byin kya ka̱ tyok a̱pyia̱ nka{{efn|{{lang|da|rigsdel}}, ca̱caat {{gloss|kap tyok}}<ref>{{Cite web |title=Greenland and The Faroe Islands |url=https://um.dk/en/foreign-policy/the-arctic/greenland-and-the-faroe-islands |access-date=28 Zwat Jhyiung 2025 |website=UM-ENEN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Political system |url=https://japan.um.dk/en/about-denmark/greenland/political-system |access-date=28 Zwat Jhyiung 2025 |website=Denmark in Japan |publisher=Minister of Foreign Affairs of Denmark |language=en}}</ref>}} A̱byintyok Da̱mmak<ref>{{cite news |url=https://denmark.dk/people-and-culture/greenland |title=Greenland: The world's largest island |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Denmark |access-date=14 Zwat Jhyiung 2024 |archive-date=20 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231220232126/https://denmark.dk/people-and-culture/greenland |url-status=live}}</ref><ref>Multiple sources: *{{cite book |first=Dallen J. |last=Timothy |date=6 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2020 |title=Tourism in European Microstates and Dependencies: Geopolitics, Scale and Resource Limitations |publisher=CABI |pages=94ff |isbn=978-1-78924-310-9 |oclc=1162434605 |url=https://books.google.com/books?id=UYMIEAAAQBAJ&pg=PA94 |quote=This change in governance also resulted in Greenland becoming an autonomous 'constituent country' in the Danish realm&nbsp;... |access-date=18 ZWat A̱kubunyiung 2022 |archive-date=10 ZWat A̱taa 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610113252/https://books.google.com/books?id=UYMIEAAAQBAJ&pg=PA94#v=onepage&q&f=false |url-status=live}} *{{Cite web |last=Benedikter |first=Thomas |date=19 Zwat A̱taa 2006 |title=The working autonomies in Europe |url=http://www.gfbv.it/3dossier/eu-min/autonomy.html |publisher=Society for Threatened Peoples |quote=Denmark has established very specific territorial autonomies with its two island territories |access-date=3 Zwat A̱taa 2019 |archive-date=9 Zwat Tsat 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080309063149/http://www.gfbv.it/3dossier/eu-min/autonomy.html |url-status=live}} *{{Cite web |url=http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx |title=Greenland |last=Ackrén |first=Maria |date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2017 |publisher=Autonomy Arrangements in the World |quote=Faroese and Greenlandic are seen as official regional languages in the self-governing territories belonging to Denmark. |access-date=30 Zwat A̱ni̱nai 2019 |archive-date=30 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190830110832/http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx }} *{{Cite web |url=https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en |title=Greenland |date=3 June 2013 |website=International Cooperation and Development |publisher=[[European Commission]] |language=en |access-date=27 Zwat A̱ni̱nai 2019 |quote=Greenland [...] is an autonomous territory within the Kingdom of Denmark |archive-date=16 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916135422/https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en |url-status=live}}</ref> ma̱ng kap hu ku shi a̱ swak a̱ni si̱ nkap ntat a̱byintyok na di̱n vak shi a̱byin, a̱wot nkap ghyáng ni̱nia yet a̱tsak [[Da̱mmak]] wu ma̱ng Bibyin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot Faroe hu. Mman-a̱byin Gi̱rinlan na yet mman-a̱byin Da̱mmak nia. Mat a̱nia wa, na̱ si̱ mun yet mman-a̱byin Badundung Bibyin Yurop (EU) nia a̱ni meang, shimba a̱byin Gi̱rinlan yet nwai yet kap EU hu. A̱byin kikya yet a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot ka̱ shi a̱ swak kuzang nka mi̱ swanta hu,{{efn|[[Afro-Eurasia]], the [[Americas]], [[Australia (continent)|Australia]], and [[Antarctica]] are all larger than Greenland, but they are generally considered [[continent]]s, not islands.<ref name="jc">{{Cite web |title=Joshua Calder's World Island Information |url=http://www.worldislandinfo.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423173524/http://www.worldislandinfo.com/ |archive-date=23 April 2011 |access-date=6 September 2010 |publisher=Worldislandinfo.com}}</ref>{{nonspecific|date=January 2026}}}} a̱wot a̱byin ka si̱ shyia̱ tsi̱tsak a̱ca̱cet nkyai a̱sa̱khwot [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Atik|Atik]] ma̱ng Ati̱lantik wu wa, di̱ fam a̱tyin sot bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot Atik [[Ka̱na̱da]] hu. Ka̱ byia̱ a̱bagak kilomita 1.2 ma̱ng Ka̱na̱da di̱ fam A̱byin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot Hans hu. A̱keangtung nka ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi a̱ni, kikya yet Nuuk.<ref name="worldfactbook">{{cite web |url= https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |title=Greenland |work=The World Factbook |publisher=CIA |access-date=13 Zwat Jhyiung 2021 |archive-date=9 Zwat Jhyiung 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ }}</ref> [[Kaffeklubben Island]] off the northern coast is the world's [[Northernmost point of land|northernmost undisputed point of land]]{{efn|[[Stray Dog West]] is considered the most northerly competitor claim, although it is generally sunken at [[high tide]].}}{{snd}}[[Cape Morris Jesup]] on the main island was thought to be so until the 1960s. Economically, Greenland is heavily reliant on [[Block grant#Denmark|aid from Denmark]], which has averaged {{DKK|5.4{{nbsp}}billion|link=yes}} ({{Euro|724{{nbsp}}million|link=yes}}) annually in the period 2019–2023, amounting to more than 20% of the territory's gross domestic product.<ref>{{Cite news|date=20 January 2025 |title=Pressure on Greenland for more Danish aid, U.S. presence |url=https://www.financialmirror.com/2025/01/20/pressure-on-greenland-for-more-danish-aid-u-s-presence/ |access-date=13 January 2026 |website=Financial Mirror |language=en-GB}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin A̱merika A̱za}} [[Sa:A̱merika A̱za]] [[Sa:Yurop]] pvv18mlpuuhug6gpbilitd0zljcss84 41134 41133 2026-04-08T23:12:58Z Kambai Akau 15 41134 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gi̱rinlan/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gi̱rinlan/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gi̱rinlan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Gi̱rinlan/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Gi̱rinlan/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Gi̱rinlan/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Gi̱rinlan'''{{efn|{{lang|kl|Kalaallit Nunaat}}, {{IPA|kl|kalaːɬːit nʉnaːt|pron}}; {{lang|da|Grønland}}, {{IPA|da|ˈkʁɶnˌlænˀ|pron}}}} yet a̱byin kya ka̱ tyok a̱pyia̱ nka{{efn|{{lang|da|rigsdel}}, ca̱caat {{gloss|kap tyok}}<ref>{{Cite web |title=Greenland and The Faroe Islands |url=https://um.dk/en/foreign-policy/the-arctic/greenland-and-the-faroe-islands |access-date=28 Zwat Jhyiung 2025 |website=UM-ENEN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Political system |url=https://japan.um.dk/en/about-denmark/greenland/political-system |access-date=28 Zwat Jhyiung 2025 |website=Denmark in Japan |publisher=Minister of Foreign Affairs of Denmark |language=en}}</ref>}} A̱byintyok Da̱mmak<ref>{{cite news |url=https://denmark.dk/people-and-culture/greenland |title=Greenland: The world's largest island |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Denmark |access-date=14 Zwat Jhyiung 2024 |archive-date=20 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231220232126/https://denmark.dk/people-and-culture/greenland |url-status=live}}</ref><ref>Multiple sources: *{{cite book |first=Dallen J. |last=Timothy |date=6 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2020 |title=Tourism in European Microstates and Dependencies: Geopolitics, Scale and Resource Limitations |publisher=CABI |pages=94ff |isbn=978-1-78924-310-9 |oclc=1162434605 |url=https://books.google.com/books?id=UYMIEAAAQBAJ&pg=PA94 |quote=This change in governance also resulted in Greenland becoming an autonomous 'constituent country' in the Danish realm&nbsp;... |access-date=18 ZWat A̱kubunyiung 2022 |archive-date=10 ZWat A̱taa 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610113252/https://books.google.com/books?id=UYMIEAAAQBAJ&pg=PA94#v=onepage&q&f=false |url-status=live}} *{{Cite web |last=Benedikter |first=Thomas |date=19 Zwat A̱taa 2006 |title=The working autonomies in Europe |url=http://www.gfbv.it/3dossier/eu-min/autonomy.html |publisher=Society for Threatened Peoples |quote=Denmark has established very specific territorial autonomies with its two island territories |access-date=3 Zwat A̱taa 2019 |archive-date=9 Zwat Tsat 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080309063149/http://www.gfbv.it/3dossier/eu-min/autonomy.html |url-status=live}} *{{Cite web |url=http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx |title=Greenland |last=Ackrén |first=Maria |date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2017 |publisher=Autonomy Arrangements in the World |quote=Faroese and Greenlandic are seen as official regional languages in the self-governing territories belonging to Denmark. |access-date=30 Zwat A̱ni̱nai 2019 |archive-date=30 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190830110832/http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx }} *{{Cite web |url=https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en |title=Greenland |date=3 June 2013 |website=International Cooperation and Development |publisher=[[European Commission]] |language=en |access-date=27 Zwat A̱ni̱nai 2019 |quote=Greenland [...] is an autonomous territory within the Kingdom of Denmark |archive-date=16 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916135422/https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en |url-status=live}}</ref> ma̱ng kap hu ku shi a̱ swak a̱ni si̱ nkap ntat a̱byintyok na di̱n vak shi a̱byin, a̱wot nkap ghyáng ni̱nia yet a̱tsak [[Da̱mmak]] wu ma̱ng Bibyin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot Faroe hu. Mman-a̱byin Gi̱rinlan na yet mman-a̱byin Da̱mmak nia. Mat a̱nia wa, na̱ si̱ mun yet mman-a̱byin Badundung Bibyin Yurop (EU) nia a̱ni meang, shimba a̱byin Gi̱rinlan yet nwai yet kap EU hu. A̱byin kikya yet a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot ka̱ shi a̱ swak kuzang nka mi̱ swanta hu,{{efn|[[Afro-Eurasia]], the [[Americas]], [[Australia (continent)|Australia]], and [[Antarctica]] are all larger than Greenland, but they are generally considered [[continent]]s, not islands.<ref name="jc">{{Cite web |title=Joshua Calder's World Island Information |url=http://www.worldislandinfo.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423173524/http://www.worldislandinfo.com/ |archive-date=23 April 2011 |access-date=6 September 2010 |publisher=Worldislandinfo.com}}</ref>{{nonspecific|date=January 2026}}}} a̱wot a̱byin ka si̱ shyia̱ tsi̱tsak a̱ca̱cet nkyai a̱sa̱khwot [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Atik|Atik]] ma̱ng Ati̱lantik wu wa, di̱ fam a̱tyin sot bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot Atik [[Ka̱na̱da]] hu. Ka̱ byia̱ a̱bagak kilomita 1.2 ma̱ng Ka̱na̱da di̱ fam A̱byin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot Hans hu. A̱keangtung nka ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi a̱ni, kikya yet Nuuk.<ref name="worldfactbook">{{cite web |url= https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |title=Greenland |work=The World Factbook |publisher=CIA |access-date=13 Zwat Jhyiung 2021 |archive-date=9 Zwat Jhyiung 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ }}</ref> A̱byin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot Kaffeklubben kpa̱mkpaan ma̱ng khwong kyai a̱sa̱khwot fam a̱tyin hu, kikya yet a̱vwuo ka̱ shyia̱ a̱za swanta ka a̱ swak nang a̱yin kwan tazwa bah{{efn|Stray Dog West is considered the most northerly competitor claim, although it is generally sunken at [[high tide]].}}{{snd}}Cape Morris Jesup ma̱ a̱tsak a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot wu, ja á̱ ku dam ji̱ yet a̱nia ba̱ng si̱ tat ndyia̱ 1960 na. Mi̱ tungzwa, a̱byin Gi̱rinlan ni̱ ta̱yuk za̱m di̱ beang hu ka̱ shyiat a̱ni mbwak Da̱mmak, ku bai kpa̱mkpaan ma̱ng bilyon{{nbsp}}{{DKK|5.4|link=yes}} milyon{{nbsp}}({{Euro|724|link=yes}}) kuzang a̱lyia̱ tsi̱tsak ndyia̱ 2019–2023, si̱ bai kyang ku na nswak %20 ''gross domestic product'' a̱byin ka a̱ni.<ref>{{Cite news|date=20 January 2025 |title=Pressure on Greenland for more Danish aid, U.S. presence |url=https://www.financialmirror.com/2025/01/20/pressure-on-greenland-for-more-danish-aid-u-s-presence/ |access-date=13 Zwat Jhyiung 2026 |website=Financial Mirror |language=en-GB}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin A̱merika A̱za}} [[Sa:A̱merika A̱za]] [[Sa:Yurop]] jazlk5l1yzjtyrod3ysd93t3ah3o5ye 41135 41134 2026-04-08T23:15:57Z Kambai Akau 15 41135 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gi̱rinlan/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gi̱rinlan/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gi̱rinlan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Gi̱rinlan/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Gi̱rinlan/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Gi̱rinlan/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Gi̱rinlan'''{{efn|{{lang|kl|Kalaallit Nunaat}}, {{IPA|kl|kalaːɬːit nʉnaːt|pron}}; {{lang|da|Grønland}}, {{IPA|da|ˈkʁɶnˌlænˀ|pron}}}} yet a̱byin kya ka̱ tyok a̱pyia̱ nka{{efn|{{lang|da|rigsdel}}, ca̱caat {{gloss|kap tyok}}<ref>{{Cite web |title=Greenland and The Faroe Islands |url=https://um.dk/en/foreign-policy/the-arctic/greenland-and-the-faroe-islands |access-date=28 Zwat Jhyiung 2025 |website=UM-ENEN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Political system |url=https://japan.um.dk/en/about-denmark/greenland/political-system |access-date=28 Zwat Jhyiung 2025 |website=Denmark in Japan |publisher=Minister of Foreign Affairs of Denmark |language=en}}</ref>}} A̱byintyok Da̱mmak<ref>{{cite news |url=https://denmark.dk/people-and-culture/greenland |title=Greenland: The world's largest island |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Denmark |access-date=14 Zwat Jhyiung 2024 |archive-date=20 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231220232126/https://denmark.dk/people-and-culture/greenland |url-status=live}}</ref><ref>Multiple sources: *{{cite book |first=Dallen J. |last=Timothy |date=6 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2020 |title=Tourism in European Microstates and Dependencies: Geopolitics, Scale and Resource Limitations |publisher=CABI |pages=94ff |isbn=978-1-78924-310-9 |oclc=1162434605 |url=https://books.google.com/books?id=UYMIEAAAQBAJ&pg=PA94 |quote=This change in governance also resulted in Greenland becoming an autonomous 'constituent country' in the Danish realm&nbsp;... |access-date=18 Zwat A̱kubunyiung 2022 |archive-date=10 Zwat A̱taa 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610113252/https://books.google.com/books?id=UYMIEAAAQBAJ&pg=PA94#v=onepage&q&f=false |url-status=live}} *{{Cite web |last=Benedikter |first=Thomas |date=19 Zwat A̱taa 2006 |title=The working autonomies in Europe |url=http://www.gfbv.it/3dossier/eu-min/autonomy.html |publisher=Society for Threatened Peoples |quote=Denmark has established very specific territorial autonomies with its two island territories |access-date=3 Zwat A̱taa 2019 |archive-date=9 Zwat Tsat 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080309063149/http://www.gfbv.it/3dossier/eu-min/autonomy.html |url-status=live}} *{{Cite web |url=http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx |title=Greenland |last=Ackrén |first=Maria |date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2017 |publisher=Autonomy Arrangements in the World |quote=Faroese and Greenlandic are seen as official regional languages in the self-governing territories belonging to Denmark. |access-date=30 Zwat A̱ni̱nai 2019 |archive-date=30 Zwat A̱ni̱nai 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190830110832/http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx }} *{{Cite web |url=https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en |title=Greenland |date=3 Zwat A̱taa 2013 |website=International Cooperation and Development |publisher=European Commission |language=en |access-date=27 Zwat A̱ni̱nai 2019 |quote=Greenland [...] is an autonomous territory within the Kingdom of Denmark |archive-date=16 Zwat A̱kubunyiung 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916135422/https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en |url-status=live}}</ref> ma̱ng kap hu ku shi a̱ swak a̱ni si̱ nkap ntat a̱byintyok na di̱n vak shi a̱byin, a̱wot nkap ghyáng ni̱nia yet a̱tsak [[Da̱mmak]] wu ma̱ng Bibyin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot Faroe hu. Mman-a̱byin Gi̱rinlan na yet mman-a̱byin Da̱mmak nia. Mat a̱nia wa, na̱ si̱ mun yet mman-a̱byin Badundung Bibyin Yurop (EU) nia a̱ni meang, shimba a̱byin Gi̱rinlan yet nwai yet kap EU hu. A̱byin kikya yet a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot ka̱ shi a̱ swak kuzang nka mi̱ swanta hu,{{efn|[[Afro-Eurasia]], the [[Americas]], [[Australia (continent)|Australia]], and [[Antarctica]] are all larger than Greenland, but they are generally considered [[continent]]s, not islands.<ref name="jc">{{Cite web |title=Joshua Calder's World Island Information |url=http://www.worldislandinfo.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423173524/http://www.worldislandinfo.com/ |archive-date=23 April 2011 |access-date=6 September 2010 |publisher=Worldislandinfo.com}}</ref>{{nonspecific|date=January 2026}}}} a̱wot a̱byin ka si̱ shyia̱ tsi̱tsak a̱ca̱cet nkyai a̱sa̱khwot [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Atik|Atik]] ma̱ng Ati̱lantik wu wa, di̱ fam a̱tyin sot bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot Atik [[Ka̱na̱da]] hu. Ka̱ byia̱ a̱bagak kilomita 1.2 ma̱ng Ka̱na̱da di̱ fam A̱byin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot Hans hu. A̱keangtung nka ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi a̱ni, kikya yet Nuuk.<ref name="worldfactbook">{{cite web |url= https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |title=Greenland |work=The World Factbook |publisher=CIA |access-date=13 Zwat Jhyiung 2021 |archive-date=9 Zwat Jhyiung 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ }}</ref> A̱byin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot Kaffeklubben kpa̱mkpaan ma̱ng khwong kyai a̱sa̱khwot fam a̱tyin hu, kikya yet a̱vwuo ka̱ shyia̱ a̱za swanta ka a̱ swak nang a̱yin kwan tazwa bah{{efn|Stray Dog West is considered the most northerly competitor claim, although it is generally sunken at [[high tide]].}}{{snd}}Cape Morris Jesup ma̱ a̱tsak a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot wu, ja á̱ ku dam ji̱ yet a̱nia ba̱ng si̱ tat ndyia̱ 1960 na. Mi̱ tungzwa, a̱byin Gi̱rinlan ni̱ ta̱yuk za̱m di̱ beang hu ka̱ shyiat a̱ni mbwak Da̱mmak, ku bai kpa̱mkpaan ma̱ng bilyon{{nbsp}}{{DKK|5.4|link=yes}} milyon{{nbsp}}({{Euro|724|link=yes}}) kuzang a̱lyia̱ tsi̱tsak ndyia̱ 2019–2023, si̱ bai kyang ku na nswak %20 ''gross domestic product'' a̱byin ka a̱ni.<ref>{{Cite news|date=20 January 2025 |title=Pressure on Greenland for more Danish aid, U.S. presence |url=https://www.financialmirror.com/2025/01/20/pressure-on-greenland-for-more-danish-aid-u-s-presence/ |access-date=13 Zwat Jhyiung 2026 |website=Financial Mirror |language=en-GB}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin A̱merika A̱za}} [[Sa:A̱merika A̱za]] [[Sa:Yurop]] lpudwxhmiizjorq6jsnh9whf3fqdn16 Ta‌̱mpi‌̱let:Bibyin Amerika A̱za 10 6992 41128 2026-04-08T22:45:39Z Kambai Akau 15 Kambai Akau shyei wat hu [[Ta‌̱mpi‌̱let:Bibyin Amerika A̱za]] nat [[Ta‌̱mpi‌̱let:Bibyin A̱merika A̱za]] 41128 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ta‌̱mpi‌̱let:Bibyin A̱merika A̱za]] dc3nplg38dwfhdepo5spl3amm7u4ita Ta‌̱mpi‌̱let:Euro 10 6993 41129 2026-04-08T22:51:32Z Kambai Akau 15 Created page with "<span style="white-space: nowrap">{{#ifeq:{{{link}}}|yes|[[Yuro|€]]|€}}<!-- -->{{formatnum:{{replace|{{{1|}}}|,|}}}}</span>{{#if:{{{showyear|}}}| {{#if:{{{year|{{{2|}}}}}}|&nbsp;in {{{year|{{{2|}}}}}}}}}}<!-- -->{{#ifeq:{{{year|{{{2|0}}}}}}|0||{{#ifexpr:{{Inflation/EU/startyear}}<={{{year|{{{2|0}}}}}} and {{{year|{{{2|0}}}}}}<{{Inflation/year|EU}} |&#32;({{#if:{{{about|}}} |equivalent to about €{{formatnum:{{Inflation|EU|{{formatnum:{{{1|}}}|R}}|{{{year|{{{2}}}}..." 41129 wikitext text/x-wiki <span style="white-space: nowrap">{{#ifeq:{{{link}}}|yes|[[Yuro|€]]|€}}<!-- -->{{formatnum:{{replace|{{{1|}}}|,|}}}}</span>{{#if:{{{showyear|}}}| {{#if:{{{year|{{{2|}}}}}}|&nbsp;in {{{year|{{{2|}}}}}}}}}}<!-- -->{{#ifeq:{{{year|{{{2|0}}}}}}|0||{{#ifexpr:{{Inflation/EU/startyear}}<={{{year|{{{2|0}}}}}} and {{{year|{{{2|0}}}}}}<{{Inflation/year|EU}} |&#32;({{#if:{{{about|}}} |equivalent to about €{{formatnum:{{Inflation|EU|{{formatnum:{{{1|}}}|R}}|{{{year|{{{2}}}}}}|r={{{round|0}}}}}}} |equivalent to €{{formatnum:{{Inflation|EU|{{formatnum:{{{1|}}}|R}}|{{{year|{{{2}}}}}}|r={{{round|{{#ifexpr:{{Inflation|EU|{{formatnum:{{{1|}}}|R}}|{{{year|{{{2}}}}}}}}>1000|0|2}}}}}}}}} }} in {{Inflation/year|EU}}) }}}}<noinclude> <!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! --> {{documentation}} </noinclude> 2coyvyc37vvi4d43yyic4bwjmocf52j Ta‌̱mpi‌̱let:DKK 10 6994 41130 2026-04-08T22:53:23Z Kambai Akau 15 Redirected page to [[Ki̱rona̱ Da̱mmak]] 41130 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ki̱rona̱ Da̱mmak]] d3deyraiwxct5saa1jnrrapzv48g5eb 41131 41130 2026-04-08T22:54:04Z Kambai Akau 15 Changed redirect target from [[Ki̱rona̱ Da̱mmak]] to [[Ta‌̱mpi‌̱let:Ki̱rona̱ Da̱mmak]] 41131 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Ki̱rona̱ Da̱mmak]] 8kdvpay3h28qbow1hmvctykoplcsd9j Ta‌̱mpi‌̱let:Ki̱rona̱ Da̱mmak 10 6995 41132 2026-04-08T22:54:30Z Kambai Akau 15 Created page with "<includeonly>{{{1|}}} {{#ifeq:{{{link}}}|yes|[[Ki̱rona̱ Da̱mmak|kr.]]|kr.}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --></noinclude>" 41132 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{{1|}}} {{#ifeq:{{{link}}}|yes|[[Ki̱rona̱ Da̱mmak|kr.]]|kr.}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --></noinclude> 0u3nyxkfmuqvbrkkxa1v3wssmw4dck5 Nooni (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza) 0 6996 41141 2026-04-09T00:14:08Z Kambai Akau 15 Kambai Akau shyei wat hu [[Nooni (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)]] nat [[Noomi (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)]] 41141 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Noomi (Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza)]] ap58jfi1etenz22oenrya0mbfqxoxcx